2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/1 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der 
Lid-Staten betreffende voor de bestuurderszitplaats bevestigde kantelbeveiligingsinrichtingen 
met twee stijlen voor smalspoortrekkers op wielen voor land- en bosbouw 
COM(84) 400 def. 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 23 november 1984) 
(85/C 222/01) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE 
GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
100, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat in Richtlijn 74/150/EEG van de 
Raad van 4 maart 1974 inzake de onderlinge 
aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten 
betreffende de goedkeuring van landbouw- en 
bosbouwtrekkers op wielen ('), gewijzigd bij de Akte 
van Toetreding van Griekenland, wordt bepaald dat de 
bepalingen die noodzakelijk zijn voor de tenuitvoerleg­
ging van de EEG-goedkeuringsprocedure voor elk der 
onderdelen of kenmerken van de trekker, zullen 
worden vastgesteld door middel van bijzondere richt­
lijnen; dat de bepalingen inzake de kantelbeveiligings­
inrichtingen alsmede de bevestigingen daarvan op de 
trekker werden vastgesteld bij Richtlijn 77/536/ 
EEG (2) en Richtlijn 79/622/EEG (3) van de Raad; dat 
deze beide richtlijnen, waarvan de een betrekking heeft 
op dynamische proeven en de andere op statische 
proeven — de keuze hiervan wordt momenteel overge­
laten aan de fabrikanten — van toepassing zijn op trek­
kers van het standaardtype, dat wil zeggen op trekkers 
met een maximale vrije hoogte boven de grond van 
1 000 mm en een vaste of instelbare spoorbreedte van 
een der aangedreven assen van ten minste 1 150 mm, 
een massa tussen 1,5 en 4,5 ton voor wat betreft de trek­
kers bedoeld in de richtlijn inzake dynamische proeven, 
(') PB nr. L 84 van 28. 3. 1974, blz. 10. 
(2) PB nr. L 220 van 29. 8. 1977, blz. 1. 
(3) PB nr. L 179 van 17. 7. 1979, blz. 1. en een massa van ten minste 800 kg voor wat betreft de 
trekkers bedoeld in de richtlijn inzake statische 
proeven; 
Overwegende dat de in deze richtlijn bedoelde trekkers 
een maximale vrije hoogte boven de grond hebben van 
600 mm, een spoorbreedte van beide assen van minder 
dan 1 360 mm en een massa tussen 600 en 3 000 kg; dat 
de kantelbeveiligingsinrichtingen van deze trekkers, die 
voor specifieke werkzaamheden worden gebruikt, 
onderworpen kunnen worden aan specifieke voor­
schriften of aan alternatieve voorschriften voor die 
welke zijn uitgevaardigd bij de beide genoemde Richt­
lijnen 77/536/EEG en 79/622/EEG; 
Overwegende dat de technische voorschriften waaraan 
deze trekkers — de zogenaamde smalspoortrekkers — 
uit hoofde van de nationale wetgevingen moeten 
voldoen, onder meer betrekking hebben op de kantel­
beveiligingsinrichtingen en de bevestiging daarvan op 
de trekker; dat deze voorschriften van Lid-Staat tot 
Lid-Staat verschillen; dat hieruit de noodzaak voort­
vloeit dat dezelfde voorschriften door alle Lid-Staten 
worden vastgesteld, hetzij in aanvulling op hetzij in 
plaats van de huidige wetgeving, in het bijzonder ten 
einde voor elk van deze trekkertypen de tenuitvoerleg­
ging mogelijk te maken van de in Richtlijn 74/150/ 
EEG vastgestelde EEG-goedkeuringsprocedure; 
Overwegende dat de in deze richtlijn bedoelde kantel­
beveiligingsinrichtingen van het type zijn met twee vóór 
de bestuurderszitplaats gemonteerde stijlen, waardoor 
de vrije zone van beperkte omvang is gezien het kleine 
profiel van de trekker, vandaar de wenselijkheid om de 
toegankelijkheid tot de bestuurderszitplaats onder alle 
omstandigheden vrij van belemmeringen te houden en 
tevens om deze voorzieningen (ongeacht of zij al dan 
niet kunnen worden weggeklapt) desondanks 
eenvoudig in het gebruik te houden; dat voor kantel-
beveiligingsrichtingen van het type met aan de achter­
zijde gemonteerde boog, frame of cabine, een andere 
bijzondere richtlijn geldt; 
Nr. C 222/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Overwegende dat, door een geharmoniseerde goedkeu­
ringsprocedure voor de kantelbeveiligingsinrichtingen 
en de bevestiging daarvan op de trekker, elke Lid-Staat 
kan vaststellen of de gemeenschappelijke constructie-
en beproevingsvoorschriften zijn nageleefd en de 
andere Lid-Staten op de hoogte kan brengen van de 
verrichte vaststelling door het toezenden van een kopie 
van het goedkeuringsformulier dat is opgesteld voor elk 
type kantelbeveiligingsrichting en de bevestiging 
daarvan op de trekker; dat het aanbrengen van een 
EEG-goedkeuringsmerk op alle inrichtingen die 
vervaardigd zijn overeenkomstig het goedgekeurde type 
een technische controle van deze inrichting in de 
andere Lid-Staten overbodig maken; dat de gemeen­
schappelijke voorschriften inzake andere delen en 
kenmerken van de kantelbeveiligingsrichting, in het 
bijzonder voor wat betreft de afmetingen, de deuren, de 
ruiten van veiligheidsglas, de voorzieningen tegen het 
doorrollen van de trekker na het kantelen en de bevei­
liging van de inzittenden op een later tijdstip zullen 
worden vastgesteld; 
Overwegende dat de geharmoniseerde voorschriften 
voornamelijk tot doel nebben de arbeidsveiligheid en 
de veiligheid van het wegverkeer op het gehele grond­
gebied van de Gemeenschap te waarborgen; dat het 
hiertoe, voor wat betreft de in deze richtlijn bedoelde 
trekkers, dienstig is de verplichting in te voeren om 
deze uit te rusten met een kantelbeveiligingsinrichting; 
Overwegende dat de onderlinge aanpassing van de 
nationale wetgevingen betreffende deze trekkers een 
onderlinge erkenning door de Lid-Staten inhoudt van 
de door elk van hen op grond van de gemeenschappe­
lijke voorschriften verrichte controles, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Artikel 1 
Deze richtlijn is van toepassing op de in artikel 1 van 
Richtlijn 74/150/EEG omschreven trekkers met de 
volgende kenmerken: 
— een maximum vrije hoogte van 600 mm onder de 
voor- en achteras, rekening houdend met het diffe­
rentieel, 
— een minimum spoorbreedte voor beide assen van 
minder dan 1 150 mm en een maximum spoor­
breedte van minder dan 1 360 mm, 
— een massa tussen 600 en 3 000 kg, overeenkomend 
met het leeggewicht van de trekker in de zin van 
punt 2.4 van bijlage I van Richtlijn 74/150/EEG, 
met inbegrip van de kantelbeveiligingsinrichting 
gemonteerd overeenkomstig deze richtlijn en met de 
grootste bandenmaat die door de fabrikant wordt 
aanbevolen. 
Artikel 2 
1. Elke Lid-Staat verleent de EEG-typegoedkeuring 
voor onderdelen voor elk type kantelbeveiligingsin­
richting en de bevestiging daarvan aan de trekker dat 
voldoet aan de in de bijlagen I tot en met IV opge­
nomen constructie- en keuringsvoorschriften. 
2. De Lid-Staat die de EEG-typegoedkeuring voor 
onderdelen heeft verleend, treft de nodige maatregelen om, zo nodig in samenwerking met de bevoegde instan­
ties van de andere Lid-Staten, voor zover noodzakelijk 
te controleren of het vervaardigde onderdeel in over­
eenstemming is met het als onderdeel goedgekeurde 
type. Deze controle blijft beperkt tot steekproeven. 
Artikel 3 
De Lid-Staten kennen de fabrikant van een trekker of 
de fabrikant van een kantelbeveiligingsinrichting of 
hun respectieve gemachtigden een EEG-typegoedkeu-
ringsmerk voor onderdelen toe overeenkomstig het in 
bijlage VII vastgestelde model, voor elk type kantelbe­
veiligingsinrichting en de bevestiging daarvan op de 
trekker door hen goedgekeurd als onderdeel krachtens 
artikel 1. 
De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen ten einde 
te voorkomen dat merken worden gebruikt die verwar­
ring kunnen doen ontstaan tussen kantelbeveiligingsin­
richtingen van een krachtens artikel 1 goedgekeurd 
type en andere inrichtingen. 
Artikel 4 
1. De Lid-Staten mogen het in de handel brengen van 
kantelbeveiligingsinrichtingen en de bevestiging 
daarvan op de trekker, voorzien van het EEG-type-
goedkeuringsmerk voor onderdelen, niet verbieden om 
redenen die verband houden met de constructie 
daarvan. 
2. Een Lid-Staat mag echter het in de handel brengen 
van inrichtingen die voorzien zijn van het EEG-type-
goedkeuringsmerk en die niet in overeenstemming zijn 
met het goedgekeurde type, verbieden. 
Deze Lid-Staat brengt de genomen maatregelen onver­
wijld ter kennis van de andere Lid-Staten en de 
Commissie met opgave van de motieven voor deze 
beslissing. 
Artikel 5 
De bevoegde instanties van elke Lid-Staat zenden 
binnen een maand aan de bevoegde instanties van de 
andere Lid-Staten een kopie van de typegoedkeurings­
formulieren voor onderdelen, waarvan een model in 
bijlage VIII is opgenomen, voor elk type kantelbeveili­
gingsinrichting dat zij als onderdeel goedkeuren of 
weigeren goed te keuren. 
Artikel 6 
1. Indien de Lid-Staat die de EEG-typegoedkeuring 
voor onderdelen heeft verleend, constateert dat 
verscheidene kantelbeveiligingsinrichtingen en de 
bevestiging daarvan op de trekker, voorzien van 
hetzelfde EEG-typegoedkeuringsmerk voor onder­
delen, niet in overeenstemming zijn met het door hem 
goedgekeurde type, neemt hij de nodige maatregelen 
om te waarborgen dat de produktie overeenstemt met 
het goedgekeurde type. De bevoegde instanties van dit 
land stellen de bevoegde instanties van de andere Lid-
Staten in kennis van de genomen maatregelen die, 
wanneer het gebrek aan overeenstemming van ernstige 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/3 
aard is en zich herhaaldelijk voordoet, zelfs tot intrek­
king van de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen 
kunnen leiden. Genoemde instanties nemen dezelfde 
maatregelen, wanneer zij door de bevoegde instanties 
van een andere Lid-Staat van een dergelijk gebrek aan 
overeenstemming in kennis worden gesteld. 
2. De bevoegde instanties van de Lid-Staten stellen 
elkaar binnen een maand in kennis van de intrekking 
van een verleende EEG-typegoedkeuring voor onder­
delen en van de beweegredenen daarvoor. 
Artikel 7 
Elke beschikking houdende weigering of intrekking van 
de goedkeuring voor onderdelen, dan wel verbod op 
het in de handel brengen of van gebruik, genomen uit 
hoofde van de bepalingen ter uitvoering van deze richt­
lijn, moet nauwkeurig worden gemotiveerd. Zij wordt 
ter kennis van de belanghebbenden gebracht met 
opgave van de krachtens de geldende wettelijke 
voorschriften van de Lid-Staten openstaande rechts­
middelen en van de termijnen waarbinnen deze rechts­
middelen kunnen worden aangewend. 
Artikel 8 
De Lid-Staten mogen de EEG-typegoedkeuring of de 
nationale goedkeuring van een trekker niet weigeren 
om redenen die verband houden met de kantelbeveili-
gingsinrichting en de bevestiging daarvan op de 
trekker, indien deze voorzien zijn van het EEG-type-
goedkeuringsmerk voor onderdelen, en indien aan de 
voorschriften van bijlage IX is voldaan. 
Artikel 9 
De Lid-Staten mogen de verkoop, de inschrijving, het 
in het verkeer brengen of het gebruik van trekkers niet weigeren of verbieden om redenen die verband houden 
met de kantelbeveiligingsinrichtingen en de bevestiging 
daarvan op de trekker, indien deze zijn voorzien van 
het EEG-typegoedkeuringsmerk en indien aan de 
voorschriften van bijlage IX is voldaan. 
Artikel 10 
Elke trekker bedoeld in artikel 1 moet zijn uitgerust met 
een kantelbeveiligingsinrichting. Deze inrichting moet, 
voor zover niet van het type met een aan de achterzijde 
gemonteerde boog, cabine of frame, voldoen aan de 
bijlagen I tot en met V van deze richtlijn, aan Richtlijn 
77/536/EEG, dan wel aan Richtlijn 79/622/EEG. 
Artikel 11 
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de voor­
schriften van de bijlagen van deze richtlijn aan te 
passen aan de stand van de techniek, worden vastge­
steld overeenkomstig de procedure van artikel 13 van 
Richtlijn 74/150/EEG. 
Artikel 12 
1. Binnen 18 maanden na kennisgeving van deze 
richtlijn voeren de Lid-Staten de nodige bepalingen in 
om aan het bepaalde in deze richtlijn te voldoen. Zij 
stellen de Commissie hiervan onmiddellijk in kennis. 
2. De Lid-Staten dragen er zorg voor dat de tekst van 
alle belangrijke bepalingen van intern recht die zij vast­
stellen op het gebied waarop deze richtlijn van 
toepassing is, ter kennis van de Commissie wordt 
gebracht. 
Artikel 13 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
Nr. C 222/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
LIJST VAN BIJLAGEN 
BIJLAGE I 
BIJLAGE II 
BIJLAGE III 
A 
B 
C 
BIJLAGE IV 
A 
B 
BIJLAGE V 
BIJLAGE VI 
BIJLAGE VII 
BIJLAGE VIII 
BIJLAGE IX 
BIJLAGE X Voorwaarden voor EEG-typegoedkeuring voor onderdelen 
Voorafgaande voorwaarden waaraan de combinatie trekker/beveiligingsinrichting 
die aan de beproeving van de sterkte overeenkomstig de bijlagen III en IV worden 
onderworpen, moeten voldoen 
Voorwaarden voor de beproeving van de sterkte van de kantelbeveiligingen en de 
bevestiging daarvan op de trekker 
Apparatuur en uitrusting voor dynamische proeven 
Apparatuur en uitrusting voor statische proeven 
Symbolen 
Beproevingsprocedures 
— dynamische proeven 
— statische proeven 
Figuren 
Model beproevingsrapport 
Merken 
Model EEG-typegoedkeuringsformulier voor onderdelen 
Voorwaarden voor EEG-typegoedkeuring 
Model van een bijlage bij het EEG-goedkeuringsformulier voor een trekkertype 
voor wat betreft de sterkte van de kantelbeveiligingsinrichting en de bevestiging 
daarvan op de trekker 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/5 
BIJLAGE I 
VOORWAARDEN VOOR EEG-TYPEGOEDKEURING VOOR ONDERDELEN 
1. DEFINITIE 
1.1. Onder „kantelbeveiligingsinrichting", hierna te noemen kantelbeveiliging, wordt verstaan de 
inrichting op een trekker die voornamelijk tot doel heeft het risico weg te nemen of te beperken 
dat de bestuurder loopt bij omkantelen van de trekker bij normaal gebruik. 
1.2. De in punt 1.1 vermelde inrichting wordt gekenmerkt door het volgende: 
— alle verticale stijlen zijn vóór het middelpunt van het stuurwiel bevestigd; 
— binnen de stijlen bevindt zich een vrije ruimte zoals omschreven in bijlage IV-A, punt 2. 
1.3. Inrichtingen die niet voldoen aan de voorschriften van bovenstaand punt 1.2 mogen worden 
beproefd volgens de bepalingen van Richtlijn 77/536/EEG of van Richtlijn 79/622/EEG. 
2. ALGEMENE EISEN 
2.1. Alle kantelbeveiligingen, evenals de bevestiging ervan aan de trekker, moeten zo worden 
ontworpen en uitgevoerd dat zj aan het essentiële doel, genoemd in punt 1, beantwoorden. 
2.2. Aan deze voorwaarde wordt geacht te zijn voldaan, indien aan de eisen van de bijlagen II, III en 
IV is voldaan. 
3. AANVRAAG OM EEG-TYPEGOEDKEURING VOOR ONDERDELEN 
3.1. De aanvraag om EEG-typegoedkeuring voor onderdelen voor wat betreft de sterkte van een 
kantelbeveiliging en van de bevestiging daarvan op de trekker, wordt ingediend door de fabri­
kant van de trekker of door de fabrikant van de beveiligingsinrichting of door hun respectieve 
gemachtigden. 
3.2. De aanvraag moet vergezeld gaan van de hierna vermelde documenten, in drievoud, alsmede van 
de volgende gegevens: 
— overzichtstekening van de gehele kantelbeveiliging waarop schaal of afmetingen zijn aange­
geven. Op deze tekening moeten met name de bevestigingsdelen in detail zijn weergegeven; 
— foto's genomen van de zijkanten en van de achterzijde, waarop de details van de bevestigings­
delen zichtbaar zijn; 
— beknopte beschrijving van de kantelbeveiliging, omvattende het constructietype, de beves­
tiging op de trekker en, zo nodig, bijzonderheden over de bekleding, de wijze van toegang en 
de nooduitgangen, aanwijzingen omtrent de capitonnering aan de binnenzijde, bijzondere 
voorzieningen die kunnen beletten dat de trekker doorrolt en bijzonderheden over het 
verwarmings- en het ventilatiesysteem; 
— gegevens met betrekking tot de materialen waarvan gebruik is gemaakt in de structurele en 
bevestigingsonderdelen van de kantelbeveiliging (bijlage VI). 
3.3. Een trekker die representatief is voor het trekkertype, waarvoor de beveiligingsinrichting die als 
onderdeel moet worden goedgekeurd is bestemd, moet ter beschikking worden gesteld van de 
technische dienst die belast is met de uitvoering van de goedkeuringsproeven voor onderdelen. 
Deze trekker moet voorzien zijn van de kantelbeveiliging. 
3.4. De houder van de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen kan verzoeken deze tot andere typen 
trekkers uit te breiden. De bevoegde instanties die de oorspronkelijke EEG-typegoedkeuring voor 
onderdelen hebben verleend, verlenen de gevraagde uitbreiding, indien de kantelbeveiliging en 
het (de) type(n) trekker(s) waarvoor de uitbreiding van de oorspronkelijke EEG-goedkeuring 
voor onderdelen wordt gevraagd, aan de volgende voorwaarden beantwoorden: 
— de massa van de onbelaste trekker, omschreven in punt 1.4 van bijlage III mag de voor de 
proef gebruikte referentiemassa niet met meer dan 5 % overschrijden; 
— de wijze van bevestiging en de montagepunten op de trekker zijn identiek; 
— alle samenstellende delen, zoals spatscherm en motorkap, die als steun kunnen dienen voor de 
kantelbeveiliging moeten dezelfde sterkte hebben en zich ten opzichte van de kantelbeveili­
ging op dezelfde plaatsen bevinden; 
— de kritische afmetingen en de positie van de zitplaats en het stuurwiel ten opzichte van de 
kantelbeveiliging, alsmede de positie ten opzichte van de beveiligingsinrichting voor de stijf 
geachte punten, die bij het controleren van de beveiliging van de vrije zone blijvend 
beschermd wordt door de kantelbeveiliging, wanneer deze als gevolg van de verschillende 
proeven is vervormd; 
— aan de voorafgaande voorwaarden van bijlage II wordt nog steeds voldaan. 
Nr. C 222/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
4. OPSCHRIFTEN 
4.1. Elke kantelbeveiliging die met het als onderdeel goedgekeurde type overeenstemt, moet van de 
volgende opschriften zijn voorzien: 
4.1.1. Handels- of fabrieksmerk. 
4.1.2. EEG-goedkeuringsmerk voor onderdelen overeenkomstig het model van bijlage VII. 
4.1.3. Serienummer van de kantelbeveiliging. 
4.1.4. Trekkertype(n) en -merk waarvoor de kantelbeveiliging is bestemd. 
4.2. Al deze gegevens moeten zijn aangebracht op een plaatje. 
4.3. Genoemde opschriften moeten zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar zijn aangebracht. 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/7 
BIJLAGE II 
VOORAFGAANDE VOORWAARDEN WAARAAN TREKKERS MET KANTELBEVEILIGING, DIE 
WORDEN ONDERWORPEN AAN STERKTEPROEVEN OVEREENKOMSTIG DE BIJLAGEN III 
EN IV MOETEN VOLDOEN 
VOORBEREIDING VAN DE CONSTRUCTIE VOOR DE VOORAFGAANDE PROEVEN 
De trekker moet zijn uitgerust met de beveiligingsinrichting. 
De trekker moet zijn uitgerust met banden met de grootste door de fabrikant toegestane diameter 
en de daarbij behorende kleinst mogelijke dwarsdoorsnede. 
De achterwielen moeten worden ingesteld op de kleinste spoorbreedte; de spoorbreedte van de 
voorwielen moet die van de achterwielen zo dicht mogelijk benaderen. 
De banden moeten zonder waterballast zijn en op de voor terreinwerkzaamheden aanbevolen 
spanning zijn gebracht. 
In gevallen waarin de voorwielen kunnen worden afgesteld op twee verschillende spoorbreedten 
die beide afwijken van de kleinste spoorbreedte van de achterwielen, moet de grootste spoor­
breedte van de voorwielen worden genomen. 
Alle tanks van de trekker moeten zijn gevuld of worden vervangen door een daarmee gelijk­
staande massa op de daarvoor bestemde plaats. 
2. BEPROEVING VAN DE ZIJDELINGSE STABILITEIT 
Een op bovenbeschreven wijze uitgeruste trekker wordt op een horizontaal oppervlak geplaatst, 
waarbij het draaipunt van de vooras van de trekker, of, wanneer het gaat om een gelede trekker, 
het horizontale draaipunt tussen de twee assen, vrij beweegbaar is. 
Het deel van de trekker dat stijf verbonden is met de as waarop meer dan 50 % van het gewicht 
van de trekker rust wordt, bij voorbeeld met een cric of hijswerktuig, omhoog gebracht, waarbij 
de hellingshoek constant wordt gemeten. Deze hoek moet ten minste 38° bedragen vóór, of op het 
moment dat de trekker balanceert op de twee banden aan de niet-omhooggebrachte zijde. 
De proef wordt eenmaal verricht met de stuurinrichting in de uiterste stand naar rechts en 
eenmaal met de stuurinrichting in de uiterste stand naar links. 
3. KANTELPROEVEN WAARBIJ DE TREKKER NIET DOORROLT 
3.1. Algemeen 
Aan de hand van de proeven moet worden vastgesteld of met een op de trekker bevestigde 
constructie, die ontworpen is om de bestuurder te beschermen, op doeltreffende wijze kan 
worden voorkomen dat een trekker die zijwaarts omslaat op een helling van 1 op 1,5, blijft door-
rollen. 
Aanwijzingen inzake kantelen zonder doorrollen worden verkregen aan de hand van een van 
beide in onderstaande punten 3.2 en 3.3 beschreven beproevingsmethoden. 
3.2. Demonstratie van het kantelgedrag van een trekker door deze te laten omslaan 
De kantelproeven moeten worden uitgevoerd op een proefhelling van ten minste 4 meter lengte 
(zie fig. 1 van bijlage V). Het oppervlak moet bedekt zijn met een 18 cm dikke laag materiaal dat 
— gemeten overeenkomstig de ASAE-aanbeveling — een met een kegel verkregen indrukkings-
getal heeft van A (235 ± 20) of B (335 ± 20). De trekker wordt met beginsnelheid nul zijwaarts 
gekanteld nadat zij bovenaan de proefhelling is geplaatst met de wielen aan de hellingkant op de 
helling steunend en het middenvlak van de trekker evenwijdig aan het horizontale vlak. Na het 
oppervlak van de proefhelling te hebben geraakt kan de trekker draaiend rond de bovenhoek van 
de beveiligingsinrichting van het oppervlak omhoog komen, zonder evenwel om te rollen. De 
trekker moet op de helling terug vallen aan de zijde die daarmee het eerst in aanraking is 
gekomen. 
Nr. C 222/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
3.3. Demonstratie van het kantelgedrag door berekening 
3.3.1. Met het oog op berekening van de waarden die het mogelijk maken dat doorrollen wordt verhin­
derd, moeten de volgende gegevens van de trekker worden vastgesteld (zie fig. 1 van 
aanhangsel 3): 
H 1 (m) Hoogte van het zwaartepunt 
L 3 (m) Horizontale afstand tussen zwaartepunt en achteras 
L 2 (m) Horizontale afstand tussen zwaartepunt en vooras 
D 3 (m) Bandhoogte achter 
D 2 (m) Bandhoogte voor 
H 6 (m) Totale hoogte (hoogte trefpunt) 
L 6 (m) Horizontale afstand tussen het zwaartepunt en de voorkant van de kantelbeveili-
ging (aan te geven met een negatief teken indien de voorkant vóór het zwaartepunt 
ligt) 
B 6 (m) Breedte van de kantelbeveiliging 
H 7 (m) Hoogte van de motorkap 
B 7 (m) Breedte van de motorkap 
L 7 (m) Horizontale afstand tussen zwaartepunt en de hoek aan de voorzijde van de 
motorkap 
H 0 (m) Hoogte van het draaipunt van de vooras 
S (m) Spoorbreedte achter 
B 0 (m) Bandbreedte achter 
D 0 (rad) Bewegingshoek van de vooras (van nul tot de aanslag) 
M (kg) Massa van de trekker 
Q (kg/m2) Traagheidsmoment rond de door het zwaartepunt lopende lengteas van de 
trekker. 
Tevens moet de som van de spoorbreedte S en de bandbreedte B 0 groter zijn dan de breedte van 
de kantelbeveiliging B 6. Het zwaartepunt en het traagheidsmoment kunnen worden bepaald 
volgens aanhangsel 1. 
3.3.2. Bij de berekening moet worden uitgegaan van de volgende hypothetische vereenvoudigingen: 
— de trekker slaat bij stilstand om op een helling van 1 : 1,5 met een schommelende vooras, 
wanneer het zwaartepunt zich loodrecht boven de draaiingsas bevindt; 
— de draaiingsas is evenwijdig aan de lengteas van de trekker en loopt door de middelpunten 
van voor- en achterband aan de zijde waar deze de aflopende helling raken; 
— de trekker glijdt niet van de helling; 
— bij de schok tegen de helling is er een gedeeltelijke doorvering, met een elasticiteitscoëfficiënt 
van U = 0,20; 
— bij de berekening van de indrukkingsdiepte op de helling en de vervorming van de kantelbe­
veiliging wordt uitgegaan van een gecombineerde waarde van T = 0,20 m; 
— andere componenten veroorzaken geen indrukking op de helling. 
3.3.3. Afhankelijk van de plaats waar de kantelbeveiliging, dwars op de lengteas, is bevestigd, namelijk 
achter het zwaartepunt van de trekker, in de nabijheid daarvan, of vóór het zwaartepunt, kan de 
trekker bij het doorrollen na zijdelings kantelen, op drie verschillende manieren reageren: 
Indien de beugel aan de achterzijde is bevestigd, dan glijdt de trekker om de draaiingsassen 1 en 
2, valt met de kantelbeveiliging op de grond en blijft dan draaien om de assen 4 en 6 (fig. 2 a). 
Is de beugel ongeveer ter hoogte van het zwaartepunt bevestigd, dan zal de trekker, na om as 2 te 
zijn gekanteld, draaien om as 3 die evenwijdig is aan as 2 (fig. 2 b). Hij kantelt in deze richting 
indien het punt waar de beugel neerkomt, zich bevindt op een lijn die loodrecht staat op as 2 en 
door het zwaartepunt loopt. Deze positie wordt gekwalificeerd als „balans" of „instabiel even­
wicht" omdat hiermede de overgang wordt voorgesteld van het doorrolproces (naar achteren 
boven de achteras) naar het over de kop slaan (naar voren over de motorkap). 
Is de beugel vóór het zwaartepunt bevestigd, dan zal de trekker naar achteren omslaan om de 
draaiingsassen 1, 2 en 4 (fig. 2 c). 
Figuur 3 toont schematisch de totale hoogte die de trekker moet hebben om doorrollen te voor­
komen in functie van de drie mogelijkheden A, B en C. De effectieve hoogte die vereist is om 
doorrollen te voorkomen, wordt weergegeven door de curve C; de veelhoek van A, B en C komt 
hiermede echter sterk overeen. Het resultaat van de berekening waarbij doorrollen wordt voor­
komen is positief wanneer de effectieve hoogte van de trekker groter is dan de hoogte berekend 
aan de hand van de geschetste veelhoek. 
Met behulp van het berekeningsprogramma moet absoluut in de eerste plaats het glijgedrag 
worden vastgesteld bij doorrollen (polygonale lijn B). Afhankelijk van het feit of de kantelbevei-
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/9 
liging zich vóór of achter de rechte S2 van figuur 3 bevindt, wordt uitgegaan en een analyse 
gemaakt van het doorrollen naar achteren (polygonale lijn C) of naar voren (lijn A). 
Voor nadere gegevens inzake de berekening en de toegepaste formules raadplege men aan­
hangsel 2. 
4. VOORWAARDEN VOOR DE STERKTEPROEVEN 
De kantelbeveiliging wordt alleen aan de in de bijlagen III en IV beschreven proeven onder­
worpen indien de in de punten 2 en 3 van deze bijlage beschreven proeven bevredigende resul­
taten hebben opgeleverd. 
Aanhangsel 1 
Bepaling van zwaartepunt en traagheidsmoment 
Het gewicht van de trekker mt wordt bepaald door weging 
Het maximumgewicht van de vooras mA wordt bepaald door 
weging 
De wielbasis L is: 
De afstand L^ tussen het zwaartepunt S en de achteras 
wordt berekend volgens de formule: 
L, = m* • L 
De straal van de achterbanden in statische toestand is: 
De trekker moet voor en achter aan passend gedimensioneerde kogel­
lagers worden opgehangen evenwijdig aan de lengteas van de trekker 
in een stabiele evenwichtstoestand, en wel zo dat alle vier banden 
zich op gelijke afstand b bevinden van een horizontaal referentievlak 
(fig. 1*). De ophanging moet zich boven het zwaartepunt bevinden, 
ten einde te voorkomen dat onoordeelkundige plaatsing van het 
zwaartepunt tot gevolg heeft dat de trekker onverwacht kantelt. mt - kg 
mA = k8 
L = m 
rsta, = m 
tM2 ' 
H + 
Ys 
WJ//W4W^M^^ //////y//y/////^yy////// 
7. 
8. 
10. 
11. Figuur 1 * 
De afstand tussen het referentievlak (fig. 1*) en het middelpunt van 
de achteras, alsmede die tussen het referentievlak en de ophanging 
worden gemeten. De afstand r tussen het zwaartepunt S en de 
ophanging M, is niet bekend en wordt berekend overeenkomstig 
punt 11 om de hoogte van het zwaartepunt te kunnen bepalen. 
Er wordt een slingerproef van ten minste honderd slingerbewegingen 
met een maximale uitslag van 4° tot 7° verricht ter bepaling van de 
slingertijd T, 
De afstand tussen ophangings- en zwaartepunt wordt thans verhoogd 
met een waarde a (fig. 2*), waarbij a groter moet zijn dan 0,04 m 
Vervolgens worden, overeenkomstig punt 8, proeven verricht ter 
bepaling van de slingertijd T2 
De afstand r wordt vervolgens berekend volgens de formule: 
T, 4*2 , 
iy • a -
r == S, -
s, = 
T, -
T, = 
g 
T,2 - TV + 8n2 
g Figuur 2* 
m 
m 
s 
m 
s 
m a 
Nr. C 222/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Indien de gekozen afstand ten opzichte van het zwaartepunt bij de 
eerste meting groter is dan bij de tweede, moet een negatieve waarde 
van a worden toegepast. Indien uit de berekening een waarde r < 
0,15 m resulteert, en bij trekkers van meer dan 2 000 kg een waarde r 
< 0,30 m, moet het ophangingspunt worden veranderd en een 
nieuwe meting worden verricht. 
12. De hoogte Hl van het zwaartepunt boven het contactpunt van de 
band is dan: 
Hl =S2-S, -r + rs(al Hl = .... m 
13. Het traagheidsmoment wordt berekend aan de hand van de formule: 
Q = m'r(AT|2-r) Q -••••k*m 
14. Indien enig deel aan de beproevingsapparatuur zich tegelijkertijd met 
de trekker verplaatst, moeten gewicht en traagheidsmoment van deze 
apparatuur in de berekening worden verwerkt. 
Aanhangsel 2 
Aanvullende informatie betreffende de berekening en de gebruikte formules 
De figuren 4 tot en met 9 geven de geometrie weer van het schommelen van een trekker bij het zijdelings 
omslaan. De verschillende fasen van het kantelen zijn ondergebracht in figuur 10. 
Er wordt uitgegaan van het beginsel dat de trekker bij stilstand op een helling 1 : 1,5 met een vrij 
schommelende vooras, waarbij een wiel tegen de aanslag is geblokkeerd, zijn instabiel evenwicht verliest 
en begint te schommelen zodra het zwaartepunt de lijn loodrecht op de draaiingsas overschrijdt (fig. 
10 a). De draaiingsas 1 is evenwijdig aan de lengteas van de trekker en loopt door het contactvlak van de 
voor- en achterwielen op de helling. Gezien de sterke vervorming van de banden van de trekker in deze 
positie, is men ervan uitgegaan dat de draaiingsas zich heeft verplaatst naar het midden van de banden 
(fig. 10 b). Vanuit deze positie kantelt de trekker en, vlak voor hij op de helling valt, verandert de 
draaisnelheid van nul in de waarde O0 (coAI) (fig. 10 c). 
Op het ogenblik van de schok op de bovenrand van voor- en achterwielen, ervan uitgaand dat de 
vooras, in neutrale stand, opnieuw evenwijdig is aan de achteras, ondergaan de twee buitenranden van 
de banden ten dele elastische stoten (elasticiteitsfactor U = 0,2) in de richting van de helling en 
loodrecht op het oppervlak daarvan. De beide schokken aan voor- en achterzijde worden bij de bere­
kening als één schok beschouwd ter hoogte van het zwaartepunt. 
Na de schok op de bovenrand van de banden, wentelt de trekker door met een draaisnelheid 01 (CÖBO). 
Gezien het feit dat de trekker verder wentelt op aslijn 2 welke door de bovenrand van voor- en achter­
wielen loopt, moet de draaisnelheid 01 (coB0) worden omgezet in de enigszins afwijkende draaisnelheid 
02 (coB0), loodrecht op de nieuwe draaiingsas 2. De hoek van de helling wordt enigszins gewijzigd als 
gevolg van de richting van de nieuwe draaiingsas 2. Ook het traagheidsmoment Q wordt op aslijn 2 
overgedragen door middel van de traagheidsellipsoïde en volgens het principe van de driepiekscurve. 
Men neemt aan dat de traagheidsmomenten rond de verticale dwarsas van de trekker driemaal zo groot 
zijn als het traagheidsmoment rondom de lengteas. 
De trekker wentelt verder om aslijn 2 tot de hoek van de beugel de grond raakt en T (m) de bodem wordt 
ingedrukt (fig. 10 d). De draaisnelheid vóór de schok op de beugel en het voorwiel bedraagt 03 (coB1). Na 
de schok draait de trekker door met een snelheid 05 (coco,) om de nieuwe aslijn 4 welke door de boven­
rand van het voorwiel en door een punt op het oppervlak van de helling loopt boven de hoek van de in 
de grond gedrukte boog C. 
Wanneer de motorkap de bodem raakt (fig. 10 e) bedraagt de draaisnelheid 06 (cocl). Na de stoot op de 
beugel en de motorkap heeft de trekker een draaisnelheid van 07 (coD0) of 08 (coD0) loodrecht op de 
nieuwe draaiingsas 6. 
De trekker wentelt verder op aslijn 6 welke door de hoek van de motorkap en de beugel loopt (fig. 10 f) 
tot het zwaartepunt op de verticale rechte valt boven de draaiingsas 6. Indien de trekker op dit ogenblik 
van instabiel evenwicht nog een draaiingsnelheid heeft van 09 (coeinde) zal hij blijven doorrollen. Indien 
de draaiingsenergie te gering is om het instabiele evenwicht te bereiken, zal de trekker op de helling 
blijven steken. 
Hoogte van het zwaartepunt in hellende stand 
Indien men de trekker in de lengterichting beschouwt, wordt het verband tussen het contactpunt van het 
midden van de achterwielen met de grond en het zwaartepunt, op het ogenblik waarop de zijkant van de 
trekker de bodem raakt en op de vooras neerkomt, gedefinieerd als de straal WO. 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/11 
De hoogte van het zwaartepunt in de positie WO wordt, overeenkomstig figuur 11, voor een draaiing in 
het midden van de banden als volgt berekend: 
R2 = l/Hl2 + L32 
Cl -arc«g(§) 
LO - L3 + L2 
L9 = are tg (HO/LO) 
H9 
Wl R2 • sin (Cl - L9) 
H9 
tg (Cl - L9) 
W2 - j/HO2 + LO2 
SI = S/2 
Fl = are tg (S1/W2) 
W3 = (W2 - Wl) • sin Fl 
W4 - are tg (H9/W3) sin (Cl - L9) - (H9/R2) 
tg (Cl - L9) - (H9/W1) 
W5 = /H92 + W32 sin (W4 + DO) < > tg Fl = (S1/W2) 
sin Fl - W3/(W2 - Wl) 
tg W4 = H9/W3 
sin (W4 + DO) = W5/ l/H92 + W32 
W6 = W3 - ]/W32 + H92 + H92 cos (W4 + DO) 
W7 = Wl + W6 • sin Fl 
W8 = are tg (W5/W7) 
W9 - sin (W8 + L9) ^W52 + W72 ^ y sin (W8 + L9) = W9/ ^W52 + W72 
WO = ^W92 + (SI - W6 • cos Fl)2 
WO is de straal van de draaicirkel wanneer de trekker begint te schommelen na de stoot op de vooras. 
Men gaat ervan uit dat voor- en achteras opnieuw evenwijdig aan elkaar liggen wanneer zij op de bodem 
terugvallen. Hieruit volgt dat de straal van de draaicirkel op het ogenblik van de stoot volgens figuur 12 
gelijk is aan: 
°'=vfW^ i2 
Kanteling in positie 1 (met de wielen op de bodem) 
De draaiingshoek waarom de trekker vanuit de instabiele positie tot de schok op de grond draait is, 
volgens figuur 12: 
v|/ = AO + 7i/2 — p 
Bij de constante constructiehoek G2, wordt de „valhoogte" van het zwaartepunt: 
G2 - are tg [2 • H1/(S + BO)] 
G3 = WO - Gl • cos (AO + G2) 
Berekend op basis van de energievergelijking 
: QA • OO2 = M • G • G3 
en het traagheidsmoment rondom punt A met een gemiddelde straal 
QA - Q + M /WO + G\V 
bedraagt de trefsnelheid OO (wAI) 
Nr. C 222/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Coördinaten van de trekker in positie 1 
Positie 1 van de trekker wordt, wanneer de wielen op de helling zijn terechtgekomen, bepaald door de 
coördinaten van de punten 1 tot en met 7 van figuur 14. De hoek F2 welke tegelijkertijd de overgang 
beschrijft van de oude omwentelingsas 1 naar de nieuwe omwentelingsas 2 maakt het mogelijk de coör­
dinaten volgens tabel 1 te berekenen. In dit geval zijn er, volgens figuur 15, de volgende waarden: 
. ,„.., D3 - D2 tg (F2/2) 2 (L3 4- L2) 
2.tg(F2/2) 
ë 1 - tg2 (F2/2) 
D3 - D2 
LO 
F2 = arCtg7 [D3-DT12 
12 (L3 + L2)J 
De waarde L8 geeft de positie van de hoek van de beugel aan ten opzichte van de hoogte van het 
zwaartepunt wanneer de richting van de schommeling plotseling verandert van vóór, boven de 
motorkap, naar achteren, boven het achterwiel. Op deze waarde zal later worden ingegaan. 
Wat betreft de berekening van de impulsen en de kantelsnelheid wordt ervan uitgegaan dat de hoogte 
van de trekker beperkt blijft tot het zwaartepunt en men neemt aan dat de stoten tot deze hoogte beperkt 
blijven (fig. 14). Aldus berekent men de lengten of krachtarmen voor de vergelijking (h) waardoor het 
mogelijk is een berekening te maken van de kantelsnelheid Ol (o)B0) loodrecht op aslijn 1 na de stoot in 
B. Er wordt geen rekening gehouden met de indrukking van de band in de bodem in verband met het 
grote steunoppervlak; deze indrukking speelt echter een belangrijke rol op het ogenblik van de stoot op 
de kantelbeveiliging wanneer de kanteling plaatsvindt. 
Berekening van de draaisnelheid na een schok op de bodem 
Wanneer de wielen, de kantelbeveiliging en de motorkap de grond raken, worden op het voertuig stoten 
uitgeoefend die de draaisnelheid verminderen. Indien het trefoppervlak klein is, zal deel t (m) van het 
voertuig diep in de grond dringen of een elastische vervorming ondergaan (fig. 13). 
In dit verband kunnen zich stoten voordoen in de richting van de helling (in richting x) en loodrecht 
hierop (in richting y). Deze stoten kunnen worden berekend op basis van bepaalde hypothesen en 
vervolgens kan, aan de hand hiervan, de kantelsnelheid worden bepaald. 
Aan de volgende voorwaarden moet worden voldaan: 
evenwicht van de krachten in de richtingen x en y, de vergelijking (a) of (b), alsmede het evenwicht van 
de momenten (c) in het zwaartepunt. Bij deze berekening worden uitsluitend de voortstuwingskrachten 
in aanmerking genomen en wordt geen rekening gehouden met de steunkrachten en het gewicht. Het 
beginsel van het kinetisch hoekmoment levert het moment op rondom het zwaartepunt, waarbij het 
moment wordt berekend aan de hand van de krachten en krachtarmen of, na integratie, aan de hand van 
de impulsen en de krachtarmen. De impulsen kunnen worden vastgesteld wanneer de snelheden van het 
zwaartepunt worden vervangen door de dienovereenkomstige draaisnelheden. Indien men de impulsen 
opneemt in het beginsel van het kinetisch hoekmoment, kan men de draaisnelheid vaststellen tijdens de 
kanteling co na een plastische of elastische stoot met behulp van het aantal stoten k (vergelijking (h)). 
m x = Fx (t); m x = ƒ Fx (t) dt; m(xs - xso) = ƒ Fx (t) dt = - Jx (a) 
m y - Fy (t); m y - ƒ Fy (t) dt; m (ys - ys0) = ƒ Fy (t) dt = Jy (b) 
9$<p - M (t); 9s(j> = ƒ M (t) dt; 9S (co - co0) - Jxc - Jyd (c) 
Snelheid: 
Xso = °>ob + *o (d) 
yso = - <°oa (e) 
xs = 0) C (f) 
ys - co d + (a -I- d) co0 k (g) 
Indien (d) tot (g) in (a) en (b) worden opgenomen krijgt men, met x0 « 0: 
Jx= —mcoc + m co0b, 
Jy = m co d + m (a + d) co0 k + maco0. 
Opgenomen in (c) resulteert dit in: 
8sco — 0scoo = —me2 co + mbc co0 — m co d2 — mad co0k — md2 co0k — mad co0; 
9, + mbc - md2k - (k + l)mad en. co = -*- s— , , ., l f0o (h) 8C + me2 + md2 ° v ' 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/13 
Karakteristieke punten (volgens fig. 14): 
KI - x,.4 + y,,4 • tg F2 
K2 = xu 
K3 = z,, 
K4 = KI - x, , 
De kantelsnelheid na de schok van de wielen op de bodem wordt, volgens de vergelijking (h) de 
draaisnelheid 01 (coB0) 
Q + M • K3 • K3 - M • K42 • U - (U + 1) • M • K2 • K4 
Q + M • K32 + M • K42 
TABEL 1 
Coördinaten van de belangrijke punten van de trekker in het systeem x, y, z, 
met de trekker in positie 1 (fig. 14) 
Punt 
Zwaartepunt 
Voorwiel, beneden 
Achterwiel, beneden 
Voorwiel, boven 
Achterwiel, boven 
Hoek van de cabine 
Hoek van de 
motorkap Coördinaten 
x, , = Hl 
X.,2 " 0 
Xli3 = 0 
xi,4 - ^ (1 + cos F2) 
x, 5 - °^ (1 + cos F2) 
x.,6 = H 
x,,7 - H7 y... - o 
yi.2 = L2 
y(,3« -L3 
y, 4 = L2 + °^ sin F2 
yl5 = -L3 + °^sin F2 
y16= -L6 
y..7 = L7 zl,l 
Zl,2 
Zl,3 
Zl,4 
Zl.5 
Z1.6 
Zl,7 - (S + B0)/2 
- 0 
- 0 
- 0 
= 0 
S + BO B 
2 2 
S + BO B7 
2 ~ 2 
Omzetting van de coördinaten van 1 naar 2 (ten opzichte van de draaiingsas — bovenrand voor- en achter­
wielen) 
Na de stoot van de wielen op de bodem, draait de trekker door om de nieuwe draaiingsas. Bij 
beschouwing langs deze aslijn heeft de trekker de volgende coördinaten, berekend volgens systeem 1 
overeenkomstig figuur 15: 
a) Verplaatsing van het oorspronkelijke punt A naar B: 
x' = x, - Hl 
x' = y, 
b) Draaiing om F2: 
x" = x' cos F2 + y' sin F2 
y" = — x' sin F2 + y' cos F2 
z" = z' 
c) Verplaatsing naar B': 
x'" = x" — K4 cos F2 
y" - y" 
z = z" 
d) Totale omzetting van 1 naar 2 van alle waarden met de index k van k = 1 tot en met 7 
x2.k = (xi,k ~ H1) • cos F2 + yi,k sin F2 - K4 • cos F2 
y2.k = ~(xi.k - H1) sin F2 + yi.k cos F2 
Nr. C 222/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Door de helling van de nieuwe draaiingsas wordt de hoeksnelheid Ol beperkt tot: 
02 - Ol • cos F2 
Er is nu ook sprake van een nieuwe hellingshoek A2, loodrecht op de draaiingsas 2 (fig. 16). Loodrecht 
op het oppervlak van de helling beschouwd, verschuift de hellingshoek van AO naar A2 wanneer men de 
draaiingsas 1 over de hoek F2 verplaatst naar de draaiingsas 2: 
tg A2 - Y ; h = tg AO • (1 • cos F2) • cos AO 
f = j/(l • cos~F2 • cos AO)2 + (1 • sin F2)2 
2 = tg AO • 1 • cos F2 • cos AO = tg AO 
i/P . cos2 F2 • cos2 AO + P • sin* F2 ,/ tg?_F2_ 
V cos2 AO 
A2 = are tg 
Kanteling uit positie 2 naar positie 3 (stoot van de kantelbeveiliging tegen de grond) 
Deze kanteling geldt voor twee versies, dat wil zeggen voor een kantelbeveiliging die in het midden en 
een die aan de achterzijde is bevestigd: de trekker kantelt om as 2 van positie 2 naar positie 3 waarin de 
kantelbeveiliging op de bodem is teruggevallen en daarin met een waarde van circa T2 doordringt of een 
elastische vervorming heeft ondergaan (fig. 17). De draaiingshoek wordt berekend aan de hand van hoek 
C2 tot de kantelbeveiliging tegen de bodem stoot, en de hoek El waarin de ontstane vervorming is 
vercalculeerd: 
C2 - are tg fë) 
VO = ]fx\ 6 + z2^ 
El « T2/V0 
Indien men zich bij de trekker beperkt tot de hoogte van het zwaartepunt is, bij een aan de achterzijde 
bevestigde kantelbeveiliging, de afstand tussen het equivalente punt van de boog C en de draaiingsas 
(derde deel van de berekening) derhalve geringer (fig. 17): 
E2 = v y^4v" - • VO 
J2.4 V2.6 
De indrukking van de equivalente sectie bedraagt dan (driedimensionale kanteling): 
T3 = El • E2 
Voor een complete omwenteling om as 3', evenwijdig aan as 2 (fig. 20) dient te worden uitgegaan van E2 
= VO. De waarde E2 van de boog in de nabijheid van het zwaartepunt, verschilt slechts weinig van VO; 
daarom wordt voor de indrukking bij een volledige omwenteling ook gebruik gemaakt van T3 « El • E2. 
In het programma van 10 juni 1982/7 juli 1983, wordt de diepte bij benadering vervangen door de juiste 
diepte (volledige omwenteling): 
T3 - El • VO 
Bij de bekende draaiingshoek C2 + El zijn alle belangrijke punten van de coördinaten op het nieuwe 
vlak x3 z3 gebracht. Eerst wordt de hoek E3 van elk coördinatenpunt „k" vastgesteld ten opzichte van de 
positieve as z2 (fig. 18): 
tg E3 = ^ 
*3.k - l/x2,k + zlk s'n (E3 + C2 + El) 
y^x = y2.k 
z3.k - l/xlk + 4k ' cos (E3 + C2 + El) 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/15 
Valhoogte en trefsnelheid 
Volgens figuur 19 komt de trekker tot stilstand wanneer het zwaartepunt zich in positie 2 rechts van de 
verticale lijn bevindt en de draaiingsenergie niet groot genoeg is om het zwaartepunt op maximale 
hoogte te brengen. Deze situatie wordt gekenmerkt door de volgende verhoudingen: 
2,1 
Z2,l tgV6 = 
als — V6 < A2, krijgt men: 
V7 = E4[l - cos(-A2 - V6)] 
V7 • M • G > \ (Q3 + M E42) Q22 
V5 
Indien de „grenshoeveelheid" energie groter is dan de draaiingsenergie, blijft de trekker in positie 2 
stilstaan. 
Hierbij geldt: E4 = )j\\, + z\, 
Men neemt aan dat het traagheidsmoment rondom de dwarsas ongeveer het drievoudige bedraagt van 
de waarde rondom de lengteas. Volgens de traagheidsellipsoïde wordt Q3 als volgt berekend: 
Q3 = (Q) • cos2 F2 + (3 Q) • sin2 F2 
Indien de voorwaarde van de „stilstand" niet is vervuld, bedragen de valhoogte V8 en de trefsnelheid 03 
((DB1) volgens figuur 19: 
V8 - E4 • cos (-V6 - A2) - E4 • cos (-n' - A2) 
, X3.l 
•V. 03= 1/ 2MG^V8^ 
UJ " Q3 + M • E42 + U 
Draaiingssnelheid na de stoot op de cabine 
De continue draaiingssnelheid 04 (coco) na de stoot op de kantelbeveiliging (punt C op de equivalente 
sectie ter hoogte van het zwaartepunt), bedraagt bij de volgende geometrische grootten volgens 
figuur 17: 
K9 - x3, 
K5 - z3, 
K6 = z3, + T3 (indien de kanteling over de motorkap plaatsvindt) 
K6 = z3, + El • VO (indien de draaiingsas 3' evenwijdig is aan as 2) 
K7 = E2 — x31 (indien de kanteling over de motorkap plaatsvindt) 
K7 = VO — x3, (indien de draaiingsas 3' evenwijdig aan aslijn 2 is: E2 « VO) 
Q3 + M • K5 • K6 - M • K72 • U - (U + 1) • M • K9 - K7 
° Q3 + M • K62 + M • K72 
Tot dusverre zijn de kanteling, en dus de berekeningen bij de meeste delen dezelfde, onafhankelijk van 
de positie van de kantelbeveiliging. 
Op de volgende bladzijden is het vervolg van het eerste gedeelte uiteengezet, een volledige omwenteling 
met de kantelbeveiliging ongeveer ter hoogte van het zwaartepunt; ten slotte wordt in een tweede 
gedeelte de kanteling beschreven met een aan de voorzijde bevestigde boog (kanteling over het achter­
wiel) terwijl in een derde gedeelte de andere vergelijkingen behandeld worden die betrekking hebben ob 
een kanteling met een aan de achterzijde bevestigde boog (kanteling over de motorkap). 
Berekening voor het trefpunt van de kantelbeveiliging bij het evenwichtspunt (ongeveer ter hoogte van het 
zwaartepunt) 
Bij een kantelbeveiliging die achter het zwaartepunt is gemonteerd, zal de trekker, na draaiing om aslijn 
4 (fig. 10) omslaan wanneer de kantelbeveiliging naar voren op de motorkap is gevallen. Bij een aan de 
voorzijde bevestigde kantelbeveiliging zal de trekker boven het achterwiel omslaan. Tussen deze twee 
mogelijkheden is er nog een positie waarin de trekker (fig. 20), na de stoot tegen de kantelbeveiliging, 
noch naar voren, noch naar achter omslaat, maar in „evenwicht" komt en om een draaiingsas 3' wentelt, 
die evenwijdig is aan aslijn 2' (evenwichtspunt = instabiel evenwicht in de lengterichting). 
Nr. C 222/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Deze mogelijkheid doet zich voor wanneer het trefpunt van de kantelbeveiliging zich, overeenkomstig 
figuur 21, op een punt bevindt loodrecht op as 2 door het zwaartepunt. 
Bij het coördinatensysteem overeenkomstig figuur 21 moet het trefpunt voldoen aan de volgende verge­
lijking: 
H = (l/tg F2) -(-L8) + Hl 
L8 = -(tg F2) • (H - Hl) 
Noot: L8 is zodanig gedefinieerd dat het wordt voorafgegaan door een minteken indien de voorhoek 
van de kantelbeveiliging zich vóór de hoogte van het zwaartepunt bevindt. 
Ten slotte is er een berekening gemaakt van de continue draaisnelheid 04 (coc0) na de stoot van de 
kantelbeveiliging tegen de grond. 
Volgens figuur 22 krijgt men voor de draaiing om aslijn 3' (fig. 20): 
N3 = ^(*3.6 - X3,l)2 + (Z3.6 " Z3,.)2 
In dit geval is z3 6 = 0, waardoor alleen het draaipunt van de in de grond gedrongen kantelbeveiliging 
wordt verplaatst naar het oppervlak van de helling: 
Q6 - Q3 + M • N3 
De trekker komt tot stilstand indien de kinetische energie in positie 3 niet toereikend is om het zwaarte­
punt boven het hoogste punt te verheffen: 
— (x36 - x31) tg N2 = ^ ^ 
Z3,l 
Indien — N2 < A2 dan is het zwaartepunt reeds over de instabiele positie heen en blijft de trekker 
omslaan. In het programma dienen enkele overdrachten plaats te vinden omdat er in dit geval geen 
eindsnelheid 09 (coeinde) is. In het andere geval bedraagt de grenswaarde: 
N4 = N3 [1 - cos (-A2 - N2)] 
Indien 
N4 • M • G > j • Q6 • Q42 
N5 
komt de trekker tot stilstand — aangenomen dat het trefpunt in „evenwichtstoestand" is. Indien dit niet 
het geval is, krijgt men, bij de positie waarin de trekker het hoogste punt bereikt (instabiel evenwicht) 
een draaisnelheid: 
f-O,. !/_ \ Mjp + Q42 
Bij deze versie blijft de trekker doorrollen, hoewel de kantelbeveiliging in de meest passende positie is 
om doorrollen tegen te gaan. Hierdoor blijft hij doorrollen, ongeacht de positie van de boog. 
Indien, na deze kantelgeometrie, de trekker tot stilstand komt, dient te worden vastgesteld hoe — 
volgens positie L6 van de boog ten opzichte van de hoogte van het zwaartepunt — de trekker nog naar 
voren — boven de motorkap of naar achteren — boven het achterwiel — kon blijven doorrollen. Indien, 
volgens figuur 21 
L6 > L8 
is de boog achter het instabiele evenwichtspunt in de lengterichting bevestigd. De berekening voor deze 
situatie is in de laatste alinea van het rekenprogramma weergegeven. Is dit niet het geval, dan bevindt 
zich de voorhoek van de kantelbeveiliging vóór het evenwichtspunt. Het omslaan vindt plaats boven het 
achterwiel. 
Berekening voor het trefpunt vóór het evenwichtspunt 
Omzetting der coördinaten van 3 naar 4 
(Begin bij het bovenste punt van het achterwiel, zie figuur 23) 
E2 = VO yt5 y2.s - y2,6 
T3 = E2 • El 
Bij z36 = 0 wordt het draaipunt van figuur 17 ter vereenvoudiging opnieuw verplaatst naar het 
oppervlak van het hellend vlak. 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/17 
De volgende vergelijkingen, te beginnen met de omzetting van het traagheidsmoment Q3 tot de hoek-
snelheid 04 (o)co) hebben dezelfde geometrische inhoud als in de vorige versie. Alleen enkele over­
drachtsbestemmingen werden aangepast en er werd rekening gehouden met de gewijzigde waarden van 
E2 en T3. 
Op deze wijze wordt de continue draaisnelheid verkregen 04 (coco) waarmede de trekker zich zou 
oprichten evenwijdig aan de aslijn 2 3 3 na de stoot op de kantelbeveiliging (punt C op de equivalente 
sectie ter hoogte van het zwaartepunt). 
Omzetting der coördinaten van 3 naar 4 (ten opzichte van de draaiingsas bovenrand achterwiel-kantelbe-
veiliging) 
De zeven punten van de trekker worden hierbij beschouwd in het coördinatensysteem x4 y4 z4. Hiertoe 
wordt as 3 gedraaid rondom de hoek F3 welke bij alle hypothesen negatief wordt omdat de draairichting 
tegenovergesteld is aan de huidige richting. 
VO tg F3 
yj.5 - ys.6 
Het niewe beginpunt van de coördinaten x4 y4 z4 wordt op de bovenrand van de banden gesteld. 
Verplaatsing van het begin 3 naar begin 4 en draaiing om F3 resulteren in (fig. 23): 
x4,k = x3.kcos F3 + (y3.k - y3,s)sin F3 
y4.k = -x3.ksin F3 + (y3.k - y«)cos F3 
z4.k — z3,k 
De component van de hoeksnelheid in de nieuwe richting rondom as y4 is: 
05 = 04 • cos F3 
In de nieuwe richting 4 bedraagt de hellingshoek van het hellend vlak: 
tg AO tg A4 = 
V | + tg2 (F2 + F3) 
cos2 AO 
Omkanteling uit positie 4 naar de volgende positie van instabiel evenwicht (positie voor continu omslaan) 
Valhoogte en eindsnelheid: 
Volgens figuur 24 heeft men, voor de draaiing om as 4: 
Ml = j/x2, + Z5_, 
Q5 = Q cos2 (F2 -I- F3) + 3 Q sin- (F2 + F3) 
tg M2 = x4 ,/z4 , (wordt negatief!) 
Indien - M2 < A4: 
Indien de hoek | M2 | kleiner is dan de hellingshoek A4 van de helling, bevindt het zwaartepunt zich na 
de stoot op de bodem verder dan de verticale rechte (fig. 24) en derhalve juist boven het mogelijke 
instabiele evenwicht. Bij alle gestelde hypothesen blijft de trekker doorrollen. Indien dit niet gebeurt, 
dient te worden nagegaan of de kinetische energie in de uitgangspositie 4 voldoende is om het zwaarte­
punt boven het hoogste punt te verheffen. 
M3 = Ml [1 - cos (-A4 - M2)] 
M3 • M • G > ! (Q5 4- M • Ml2) • 052 
M4 
Indien de potentiële trajecthoogte M3 MG groter is dan de kinetische energie, zal de trekker op de 
helling blijven stilstaan. Indien de voorwaarde voor „stilstand" niet is vervuld, dan vloeit hieruit, in de 
positie waarbij het zwaartepunt van de trekker het hoogste punt bereikt (instabiel evenwicht), de 
volgende draaisnelheid voort: 
•Y' 09_l/05:-^-G^ Q5 + M • Ml2 
Bij deze draaisnelheid blijft de trekker doorrollen. 
Nr. C 222/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Berekening van het trefpunt van de kantelbeveiliging achter het evenwichtspunt 
De volgende vergelijkingen, te beginnen met de omzetting van het traagheidsmoment Q3 tot de hoek-
snelheid 04 (ioco), nebben dezelfde geometrische inhoud als in de eerste versie. Alleen enkele over­
drachtsbestemmingen zijn aangepast. 
Omzetting van de coördinaten van 3 naar 4 (ten opzichte van de draaiingsas voorwiel-kantelbeveiliging) 
De zeven punten van de trekker worden hierbij beschouwd in het nieuwe coördinatensysteem x4 y4 z4. 
De as 3 wordt verschoven tot as y4 rondom de hoek F3 (fig. 25). 
tg F3 = 
y3.4 - y3,6 
Het nieuwe beginpunt van de coördinaten wordt gesteld in dat punt van het voorwiel dat het trefpunt 
vormt in de posities 2 en 3. Bij verplaatsing van het begin van de coördinaten 3 in het nieuwe coördina­
tensysteem 4 en bij draaiing van het coördinatensysteem rondom de hoek F3 resulteert hieruit: 
X4.k = x3.k COS F3 + (Y3.k ~ Yw) sin F3 
y4.k = - x3.ksin F3 + (ys.k - Y3.4)cos F3 
Wanneer de boog de bodem treft, wordt de hoeksnelheid 04 (wco7) als gevolg van de helling van de 
nieuwe draaiingsas 4: 
05 = 04 cos F3 
De hoek van de helling wordt gewijzigd en wordt: 
tg AO tg A4 = 
1^ tlilFltl3) 
cos2 AO 
Schommeling van positie 4 naar 5 (stoot van de motorkap tegen de bodem) 
De trekker schommelt om as 4 uit positie 4 naar positie 5 waarbij de motorkap tegen de bodem slaat en 
hierin doordringt met een waarde C4, of elastisch wordt vervormd (fig. 25). De hoek van de draaiing van 
positie 4 naar positie 5 wordt berekend aan de hand van de positie van de hoek van de motorkap 
(punt 7) en de indringing C4 welke, volgens experimenten gebaseerd op talrijke terreinproeven, mini­
maal is als gevolg van het betrekkelijk grote trefvlak en bij de berekening gelijk aan nul wordt 
beschouwd. 
C3 = are tg M 
\A47/ 
C4 C6 
][Aj + zl 
Wanneer de trekker is teruggevallen op de hoogte van het zwaartepunt, bedraagt de waarde van de 
indrukking C8 van de equivalente sectie met de afstand C7 (fig. 25): 
C5 = ]fxAJ + "z~'72 
C7 = C5 • £*-:-£! 
y4,6 y4,7 
C8 = C6 • C7 
Bij deze draaiingshoek C3 + C6 worden alle belangrijke punten van de trekker in de nieuwe positie 5 
gedraaid. Men bepaalt eerst de hoek C9 van elk punt der coördinaten „k" ten opzichte van de positieve 
as z4. Zoals in figuur 18 voor de omwentelingen van 2 naar 3, berekent men voor de omwentelingen van 
4 naar 5: 
tg C9 = ^ 
z4,k 
Indien z4k = O, moet C9 = —90° worden gesteld. De nieuwe coördinaten van de trekker in positie 5 
zijn: 
X5.k = /*ïk~+4k Si" (C9 + C3 + C6) 
x5.k — y4.k 
z5.k = ]/~XÏM~+~AM COS (C9 + C3 + C6) 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/19 
Valhoogte en trefsnelheid 
Volgens figuur 27 komt de trekker tot stilstand indien de kinetische energie onvoldoende is om het 
zwaartepunt boven het hoogste punt te verheffen. 
tg M2 = x4 ,/z4, 
Indien — M2 > A4, krijgt men: 
M3 - Ml [1 - cos (-A4 - M2)] 
M3 • M • G > ! (Q5 + M • Ml2) • Q52 
M4 
Indien de „grensenergie" groter is dan de draaiingsenergie M4, blijft de trekker in positie 4 staan. 
Men krijgt dan: 
Ml = |/x2, +z2, 
Q5 - Q • cos2 (F2 + F3) + 3 • Q • sin2 (F2 + F3) 
Indien de voorwaarde voor „stilstand" niet is vervuld, bedragen de valhoogte M5 en de trefsnelheid 
06 (<ocl): 
M5 - Ml • cos (-M2 - A4) - Ml • cos (-A4 - x\) 
tg l" - x5.l/z5. 
o6= y pr. r. ";:, + 052 2 M G M5 
Q5 + M • Ml2 
Draaisnelheid na de stoot op de motorkap 
De snelheid bij continue kanteling 07 (coDO) na de stoot op de motorkap (punt D in het beknopte 
systeem) heeft volgens figuur 26 de volgende geometrische grootten wanneer ervan wordt uitgegaan dat 
de elasticiteitsfactor NI gelijk is aan de elasticiteitsfactor U bij de andere stoten (NI = U): 
M6 = ad = x5, 
M7 = bH = z 5.1 
M8 = cd - z5, + C8 
M9 = dH = C7 V>,l 
_ Q5 + M • M7 • M8 - M • M92 • NI - (NI + 1) • M • M6 • M9 
Q5 + M • M82 + M • M92 
Omzetting van de coördinaten van 5 naar 6 (ten opzichte van de draaiingsas motorkap-kantelbeveiliging) 
De zeven punten van de trekker worden hierbij beschouwd in het coördinatensysteem x6 y6 z6. De as 5 
wordt gedraaid om de hoek F5 welke bij alle gestelde hypothesen negatief wordt, omdat de draairichting 
tegenovergesteld is aan de vroegere richting. 
C5 tg F5 
y5.7 - y5.6 
Het nieuwe begin van de coördinaten x6 y6 z6 wordt gesteld in de hoek van de boog (op het oppervlak 
van de helling). Uit de verplaatsing van het begin 5 naar begin 6 en de draaiing rond F5 resulteert 
(fig.28): 
x6.k - x5.k cos F5 + (y5ik - y56) sin F5 
y6,k - -xs,ksin F5 + (ys,k - ys.ö) c°s FS 
Z6,k = Z5,k 
Voor 08 (Ü)'DO) bedraagt de component van de hoeksnelheid in de nieuwe richting: 
08 - 07 • cos(-F5) 
In de nieuwe richting 6 bedraagt de hellingshoek van de helling: 
tg AO tg A6 = 
/ , + tg2 (F2 + F3 + F5) 
cos2 AO 
Nr. C 222/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Schommeling uit positie 6 naar de volgende positie van instabiel evenwicht (positie voor continu kantelen) 
Valhoogte en eindsnelheid: 
Volgens figuur 29 krijgt men, voor draaiing om de as 6: 
Q6 = Q • cos2 (F2 + F3 + F5) + 3 • Q • sin2 (F2 + F3 + F5) 
De trekker komt tot stilstand indien de kinetische energie in de uitgangspositie niet voldoende is om het 
zwaartepunt boven het hoogste punt te verheffen. 
tg N2 - x6 ,/z6il 
Indien — N2 > A6, krijgt men: 
N4 = N3 [1 - cos (-A6 - N2)] 
N4 • M • G > j(Q6 + M • N32) Q82 
N5 
Indien de voorwaarde voor „stilstand" niet is vervuld, krijgt men in de positie waarbij het zwaartepunt 
van de trekker het hoogste punt bereikt (instabiel evenwicht) een snelheid 09 (cofin) van: 
N6 = - N4 
09 V Q6 + G • N6 
M • N32 + 082 
Bij deze snelheid blijft de trekker doorkantelen. Indien de hoek | - N2 | kleiner is dan de hellingshoek 
van de helling A6, is het zwaartepunt, na de stoot van de kantelbeveiliging op de bodem, reeds verder 
dan de verticale lijn in figuur 29, dus boven het mogelijke instabiele evenwicht. In dit geval blijft de 
trekker steeds doorrollen: 
de verschillende fasen van het omslaan van een boven de motorkap kantelende trekker voorzien van een 
aan de achterzijde bevestigde kantelbeveiliging zijn samengebracht in figuur 30. 
Aanhangsel 4 geeft het rekenprogramma in BASIC. Het afgedrukte resultaat geeft de draaisnelheid aan 
van de verschillende fasen, in de eerste plaats bij een eventuele volledige omwenteling en vervolgens — 
indien de trekker tot stilstand komt — voor de tweede kantelmogelijkheid met het eindresultaat. In 
aanhangsel 4 is tevens een schema van de opzet opgenomen. 
Aanhangsel 3 
Figuren met betrekking tot het niet-kantelen van een trekker 
,L6 | 
j« B6 = B -» 
ü 
V vs/t-*- L2 -^&^7Y/Z7 '/W-t' s 7^A?//// / ï+A4 L7 f -—A'///// // / yy^/, /77/y/// H6 = H 
Massa M .... kg 
Banden, vóór .... v 
Banden, achter h 
Traagheidsmoment Q kgm2 
Figuur I 
Gegevens die noodzakelijk zijn voor de berekening van een ruimtelijk kantelende trekker 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/21 
Figuur 2 
Schematische voorstelling van het kantelproces van smalspoortrekkers met een aan de achterzijde, in het 
midden en aan de voorzijde bevestigde beveiligingsboog. De daarbij voorkomende draaiingsassen 1 tot 
en met 4 zijn afgebeeld. In verband met de later voor de berekening noodzakelijke coördinatensystemen 
is as 2 gelijk aan as 3, en as 4 gelijk aan as 5. De cijfers 2 en 4 geven de punten van de trekker aan vóór 
een omwenteling, de punten 3 en 5 na een omwenteling om de assen 2 en 4 
Nr. C 222/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Figuur 3 
Schema van de hoogte van de kantelbeveiliging die vereist is om het kantelproces van de trekker tegen te 
gaan in functie van de positie in de lengterichting toegepast op het zwaartepunt. Afhankelijk van de 
positie van de kantelbeveiliging zal de trekker meer naar voren — cylindrisch doorrollen evenwijdig aan 
as 2 — of naar achteren omslaan wanneer de beugel de bodem zal hebben geraakt. De rechte lijnen 
stellen het resultaat van de berekening voor na een van de drie karakteristieke kantelmogelijkheden; de 
daadwerkelijke overgang van het ene type kanteling naar het andere type is gestippeld aangegeven 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/23 
Figuren 4, 5 en 6 
Schommelings- en kantelposities en draaiingsassen van een in de ruimte omslaande trekker 
Nr. C 222/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Figuren 7, 8 en 9 
Kantelposities en draaiingsassen van een trekker welke een driedimensionale kanteling maakt. Wanneer 
de instabiele positie wordt bereikt (fig. 8 en 9) blijft de trekker doorkantelen 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/25 
U Verticale rechte 
fig.a fig-d 
fig.b 
£—-"""^iT 01(o)B0)-. fig.e 
I—Verticale rechte 
fig.c 
Figuur 10 
Omkantelingsfasen, draaiingsassen en draaiingssnelheden van een trekker bij een driedimensionale 
kanteling 
Nr. C 222/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Figuur 11 
Afmetingen in verband met de berekening van de hoogte van het zwaartepunt in hellende positie 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/27 
Figuur 12 
Valhoogte en afmetingen van een kantelende trekker met schommelende vooras: de aslijn van de 
kanteling wordt geacht zich in het midden van de banden te bevinden 
Figuur 13 
Krachten en snelheden bij de trekker op het ogenblik van de stoot van het achterwiel op de bodem 
Nr. C 222/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Figuur 14 
Karakteristieke punten en afmetingen van de trekker teruggebracht tot de hoogte van het zwaartepunt 
met het oog op de berekening van de impulsen en de continue kantelsnelheden 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/29 
Figuur 15 
Draaiingsassen van de trekker na de stoot tegen de wielen en schematische weergave van de omzetting 
der coördinaten 
Nr. C 222/30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
As1 
Figuur 16 
Berekening van de hellingshoek in de richting van de kanteling 
«,& Positie 3 Positie 2 
Figuur 17 
Omslaan van de trekker van positie 2 naar positie 3 gepaard gaande met een stoot en doorbuiging van de 
kantelbeveiliging 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/31 
P(x2,k. Z2,k) 
P(x3,k. Z3k) 
x2,3 
Figuur 18 
Omzetting van de coördinaten van positie 2 naar positie 3 
^=tW 
/ S(x2,i, z2,i) 
Figuur 19 
Schema inzake de berekening van de hoeveelheden energie bij de overgang van positie 2 naar positie 3 
Figuur 20 
Omkantelpositie van een trekker met kantelbeveiliging in het evenwichtspunt tussen voor en achter 
Nr. C 222/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Figuur 21 
Karakteristieken van de trekker met het oog op de vaststelling van het evenwichtspunt van de kantel-
beveiliging, ten einde een kanteling om het voor- of achterwiel te voorkomen 
Figuur 22 
Positie van de trekker met kantelbeveiliging op het evenwichtspunt na de stoot op de helling 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/33 
As1 
x4 
-in* 
As4 
Figuur 23 
Schema van de naar achteren, boven as 4, omslaande trekker 
Figuur 24 
Schematische voorstelling van de energiekwanta in de continue kantelingspositie 
Nr. C 222/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
^ y Positie 5 
/'T 
Positie 4 
Figuur 25 
Schema van de trekker kantelend van positie 4 naar positie 5 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/35 
Figuur 26 
Afmetingen van de trekker in positie 5 met het oog op de berekening van de impulskrachten op de 
kantelbeveiliging. De trekker is teruggebracht tot een equivalente sectie door het zwaartepunt verticaal 
ten opzichte van de draaiingsas 
Figuur 27 
Schema voor de berekening van de energiehoeveelheden bij de kanteling van positie 4 naar positie 5 
Nr. C 222/36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Figuur 28 
Schema van de trekker in positie 6 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/37 
N3^; 
N2 
^K* sJS(XyZ5,i) 
5L/90-A6 I 
I N4 
x5^ 
Figuur 29 
Schema voor de berekening van de energiekwanta in de continue doorrolpositie 
ó& ,« 
Figuur 30 
Horizontale en zijdelingse projectie van de kantelfasen van een ruimtelijk omslaande trekker en coördi-
natensystemen die bij de berekening worden gebruikt 
Nr. C 222/38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Aanhangsel 4 
Systematische opzet en rekenprogramma (BASIC) met voorbeelden 
bestemd ter vaststelling van het continue kantelgedrag van een zijwaarts omslaande trekker voorzien van 
een kantelbeveiliging (KB) die aan de voorzijde, de achterzijde of in het midden van de trekker is 
bevestigd 
Versie BI: Trefpunt van de KB bevestigd achter het instabiele evenwichtspunt in de lengterichting. 
Versie B2: Trefpunt van de KB bevestigd in de nabijheid van het instabiele evenwichtspunt in de leng­
terichting. 
Versie B3: Trefpunt van de KB bevestigd vóór het instabiele evenwichtspunt in de lengterichting. 
Invoer der gegevens / z 
Berekening volgens 
versie B2 
ja 
ja neen 
neen 
neen 
Berekening volgens 
versie B1 Berekening volgens 
versie B3 
neen 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/39 
Gedetailleerde schematische opzet 
bestemd voor het rekenprogramma ter bepaling van het gedrag bij doorrollen van een trekker die zijde­
lings omslaat en die is uitgerust met een kantelbeveiliging (KB) die aan de voorzijde, het midden of aan 
de achterzijde is bevestigd 
/ Invoer der gegevens / 
^ 
ing, stoot van de wielen tegen i\anteiL^..wg.. .9, v«,w».—.. v~ .>>v»wi • muui • 
de bodem, blijft draaien om de bovenrand van 
de wielen tot de KB tegen de bodem stuit 
ja neen 
neen 
KB in het midden of cylindrische kanteling, 
blijft doorrollen op as 3 evenwijdig aan de 
bovenrand der wielen 
ja 
neen 
Met KB achter, blijft doorrollen 
om bovenrand der wielen tot KB 
tegen de bodem stuit Met KB vóór, blijft doorrollen om 
de bovenrand der wielen tot KB 
tegen de bodem stuit 
L van de trekkl. „ 
bovenaan de helling, 
verticaal op de draaiings-. 
as bovenrand der^ 
" wielen?" neen 
Nr. C 222/40 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Blijft doonroilen om KB-
voorwiel tot motorkap 
tegen bodem stuit Blijft doorrollen om KB-
achterwiel tot instabiel 
evenwicht 
ja ^^""^an de trekkèr^*^ neen 
bovenaan de helling, ver^ 
^icaal op de draaiings^ 
^as bovenrand., 
yoorband'ï/ neen 
ja Epat 
op het hoogste' 
punt boven 
E*,? neen 
Blijft doorrollen om KB-
motorkap tot instabiel 
evenwicht 
ja 
t-pot 
op het hoogste 
punt boven 
Edn? van de trekker 
bovenaan de helling/ 
erticaal op de draaiings-
^ as KB-motor-
kap? neen 
•neen neen 
Rolt 
door, zelfs 
met KB 
voor of 
achter Rolt 
door boven 
KB-achter-
wiel Rolt 
'door, zelfs 
met KB 
achter of 
voor 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/41 
20 PRINT "* BEREKENING VAN HET D00RR0L0EDRAG VAN EEN SMALSPOORTREKKER MET VEILIG- *' 
30 PRINT •* HEIDSBEUGEL DIE VOOR OF ACHTER DE BESTUURDERSZITPLAATS IS GEMONTEERD *" 
40 PRINT "* PROGRAMMA VAN 10 JUNI 1980 / 7 JULI 1982 *• 
60 REM ELASTICITEÏT8C0EFFICIENT U = 0*2, VERVORMING T = 0.2» HELLINGSHOEK 
70 REM AO = 0.588» AFMETING DER KARAKTERISTIEKEN IN (M)» (KG)» (KGMT2) EN (RAD) 
80 REM HET TEKEN L6 IS NEGATIEF INDIEN HET PUNT ZICH VOOR DE HOOGTE VAN HET 
81 REM ZWAARTEPUNT BEVINDT. 
90 REM 
100 PRINT " — ••-— — — -— GEGEVENS VAN DE TREKKER 
110 READ Hl » L3»L2» D3 r D2»H6»Ló» Bó » \\7 » B7 » L7 » HO » S»BO»DO»AO » M»Q»U » T 
120 IF Bó S+BO l III; N 2480 
130 GOTO 2590 
150 REM 
160 REM AANVANG VAN DE BEREKENING 
170 G=9.80665 
180 REM *************************************************** 
190 REM "* VERSIE B2 (TREFPUNT BIJ HET EVENWICHTSPUNT) *" 
200 REM "***************************************************************************" 
210 B=B6 
220 H=HÓ 
230 REM PLAATS VAN HET ZWAARTEPUNT MET HET VOERTUIG IN GEKANTELDE STAND 
240 R2=S«R(Hl+Hl+L3'fL3) 
250 C1=ATN(H1/L3) 
260 L0=L3+L2 
270 L9=ATN(H0/L0) 
280 H9=R2+SIN(C1-L9> 
290 W1=H9/TAN(C1~L9) 
300 W2=SQR(H0+H0+L0+L0) 
310 Sl=S/2 
320 F1=ATN(S1/W2> 
330 W3=(W2-Wl)«fSIN(Fl) 
340 W4=ATN(H9/W3) 
350 W5=SQR(H9+H9+W3+W3)+SIN(W4+D0) 
360 WÓ=W3-SGR (W3+W3+H9*H9) +COS (W4+D0) 
370 W7=W1+WÓ+SIN(F1> 
380 W8=ATN(W5/W7) 
390 W9=SIN(W8+L9)+SQR(W5+W5+W7+W7) 
400 W0=SGR(W9*W9+(Sl-W6+C0S(Fl))t2) 
410 Gl=SGR(((S+B0)/2>t2+Hl+Hl> 
420 G2=ATN<2+H1/(S+B0>) 
430 G3=W0-G1+C0S(A0+G2) 
440 00=SGR(2+M+G+G3/(Q+M+(W0+G1)+(W0+G1)/4)) 
450 F2=ATN ( ( (D3-D2 ) /LO >/(!•-(( D3-D2) / (2+L3+2+L2) ) t2) ) 
460 L8=TAN(F2)+(H-H1> 
470 REM COÖRDINATEN IN STAND 1 
480 XC1»13=H1 
490 XCl»23=X[:i»33=0 
500 XCl»43=(l+C0S(F2)>+D2/2 
510 XCi»5D=<l+C0S<F2>>+D3/2 
520 XC1»63=H 
530 XCi»73=H7 
540 Yn»ll=0 
550 YC1»2I!=L2 
560 YC1»33=-L3 
570 YCl»43=L2+SIN(F2)*D2/2 
580 YCl»53=-L3+SIN(F2)+D3/2 
Nr. C 222/42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
390 YClfóIN-Ló 
600 YC1»7D=L7 
610 ZClfl3=(S+B0)/2 
620 ZCl»23=Zrir33=ZClf43=ZCif53=0 
630 ZCl»6II=(S+B0>/2--B/2 
640 ZClf73=(S+B0)/2~87/2 
650 01=02=03=04=05=06=07=08=09=0 
660 Kl=YClf43+TAN(F2)fXClr43 
670 K2=XClrl3 
680 K3=ZClfl3 
690 K4=Kl~XClrl3 
700 01 = (G+M+K3+K3-U+M+K4+K4-< 1+U)+M+K2+K4)+00/(G+M+K3+K3+M+K4+K4) 
710 REM OMZETTING DER COÖRDINATEN VAN 1 NAAR 2 
720 FOR K=l TO 7 STEP 1 
730 XC2»K3=C0S(F2) + (Xt:i»K3~Hl)+SIN(F2)+YCl»K3-K44'C0S(F2) 
740 YC2»K3=YCl»K3*C0S(F2)-(XClfK3-Hl>+SIN(F2) 
750 ZC2»K3=ZClrK:] 
760 NEXT K 
770 02=01+C0S(F2> 
780 A2=ATN(TANCA0>/SGR<1+<TAN<F2))t2/((COS(AO))t2))) 
790 C2=ATN(ZC2f63/Xr2r63) 
800 T2=T 
810 V0=SQR(XI[2f63f2+ZC2f63t2) 
820 E1=T2/V0 
830 E2=<V0+YC2f43)/(Yi:2f4]-YC2r63) 
840 T3=E1+E2 
850 E4=SQR(XC2f13+XC2f13+ZC2*13+ZC2»13> 
860 V6=ATN(XC2ria/ZC2rl3> 
870 REM DRAAIING VAN DE TREKKER VAN POSITIE 2 NAAR POSITIE 3 
880 FOR K=l TO 7 STEP 1 
890 IF ZC2rK3=0 THEN 920 
900 E3=ATN(XC2rK3/ZC2»K3) 
910 GOTO 930 
920 E3=~3.14159/2 
930 XC3rK3=SQR(XL2»K3+Xi:2fKa+ZC2fK3*ZC2»K:)+SIN<E3+C2+El) 
940 YC3rK3=YC2fK3 
950 ZC3»K3=SQR(XC2FK3t2+ZC2rK3t2)+C0S(E3+C2+El> 
960 NEXT K 
970 IF ZC3»73<0 THEN 2460 
980 ZC3,63=0 
990 03=0*<COS<F2>> 2+3+G+<SIN(F2>> 2 
1000 V5=<G3+M+E4+E4)+02+02/2 
1010 IF -V6>A2 THEN 1030 
1020 GOTO 1050 
1030 V7=E4+<1-C0S(-A2--V6>> 
1040 IF V7+M+G>V5 THEN 1220 
1050 V8=E4+C0S(-A2-V6)-E4+C0S(-A2-ATN<XC3113/ZC3r13)) 
1060 03=SQR(2+M+G+V8/(Q3+M+E4+E4)+02+02) 
1070 K9=XC3>13 
1080 K5=ZC3>13 
1090 K6=ZC3f13+E1+V0 
1100 K7=V0-XC3»13 
1110 K8=U 
1120 04=(Q3+M+K5+K6-K8+M+K7+K7-<1+K8)+M+K9+K7)+ 03/< 03+M+K6+K6+M+K7+K7) 
1130 N3=S0R<<XC3r63-XC3fl3)t2+<ZC3f63~ZC3>13t2> 
1140 N2=ATN<~<XC3>63~Xi:3r 13>/ZC3rl3> 
1150 Q6=Q3+M+N3t2 
1160 IF -N2 <= A2 THEN 1210 
1170 N4=N3+<I-COS<~A2-N2>> 
1180 N5=(06)+04+04/2 
1190 IF N4+M+ON5 THEN 1220 
1200 09=SQR <-2+M+G+N4/< 06 > +04+04) 
.1210 GOSUB 2510 
1211 GOSUB 2513 
1212 GOTO 2660 
1220 GOSUB 2510 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/43 
1221 IF L6>L8 THEN 1610 
1230 REM 
1250 REM VERSIE B3 (TREFPUNT VOOR HET EVENWICHTSPUNT) 
1264 03=04=05=06=07=08=09=0 
1265 E2=(V0+YC2»53)/(YC2»53-YC2»61) 
1266 T3=E2+E1 
1270 ZC3>6H=0 
1280 Q3=Q+(C0S(F2)>T2+3+G+(SIN(F2))T2 
1290 V5=(Q3+M+E4+E4)+02+02/2 
1300 IF ~V6>A2 THEN 1320 
1310 GOTO 1340 
1320 V7=E4+(1-C0S(~A2~-V6)) 
1330 IF V7+M+G>V5 THEN 1600 
1340 V8=EA+C0S(-A2-V6) -E4+C0S(-A2-ATN(XC3 f 1J/ZC3 r13)) 
1350 03=SQR(2+M+G+V8/< Q3+M+E4+E4 > +02+02) 
1360 K9=XC3,13 
1370 K5=ZC3rl3 
1380 K6=ZC3>13+T3 
1390 K7=E2~XC3rl3 
1400 K8=U 
1410 04= < Q3+M+K5+K6--K8+M+K7+K7- < 1+K8) +M+K9+K7) +03/ (G3+M+K6+K6+M+K7+K7) 
1420 F3=ATN(V0/(YC3r53-YC3,63)> 
1430 05=04+C0S(F3) 
1440 REM OMZETTING DER COÖRDINATEN VAN 3 NAAR 4 
1450 FOR K=l TO 7 STEP 1 
1460 XC4rK3=XC3rK3+C0S(F3)+(YC3»K3-Y[:3>53)+SIN(F3) 
1470 YC4»K3=(YC3rK3~Yi:3f53)+C0S(F3)~X(3>K3+SIN(F3> 
1480 ZC4*K3=ZC3*K3 
1490 NEXT K 
1500 A4=ATN(TAN(A0)/SQR(1 + (TAN(F2+F3> >t2/((COS(AO)>f2> >) 
1510 Ml=SQR(XC4f13t2+ZC4f13t2) 
1520 M2=ATN(XC4rl3/ZC4rl3) 
1530 Q5=Q+(C0S(F2+F3> >t2+3+Cl+(SIN(F2+F3))t2 
1540 IF ~M2 A4 THEN 1590 
1550 M3=M1+<1-C0S<~A4~M2>> 
1560 M4=(Q5+M+Ml+Ml)+05+05/2 
1570 IF M3+M+G>M4 THEN 1600 
1580 09=SGR(05+05-2+M+G+M3/(Q5+M+Ml+Ml)) 
1590 GOSUB 2511 
1591 GOSUB 2513 
1592 GOTO 2660 
1600 GOSUB 2511 
1601 GOSUB 2520 
1605 GOTO 2660 
1620 REM VERSIE BI (TREFPUNT ACHTER HET EVENWICHTSPUNT) 
1640 REM 
1645 03=04=05=06=07=08=09=0 
1650 ZC3,63=0 
1660 G3=Q+(C0S(F2> >72+3+a*(SIN(F2))f2 
1670 V5=(G3+M+E4+E4>+02+02/2 
1680 IF -V6>A2 THEN 1700 
1690 GOTO 1720 
1700 V7=E4+(1-C0S(-A2-V6)) 
1710 IF V7+M+G>V5 THEN 2440 
1720 V8=E4+CDS<-A2-V6)-E4+C0S(~A2-ATN(XC3,13/ZC3 >13)) 
1730 03=SQR(2+M+G+V8/(G3+M+E4+E4)+02+02) 
1740 K9=XC3fl3 
1750 K5=ZC3,13 
1760 K6=ZC3f13+T3 
1770 K7=E2~XC3rl3 
1780 K8=U 
Nr. C 222/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
1790 04=<Q3+M+K5+KÓ-K8*M+K7+K7~<l+K8>+M+K9*K7>+03/<G3+M+K6+K6+M+K7+K7> 
1800 F3=ATN(V0/(YC3»43~YC3»63)> 
1810 05=04+C0S(F3> 
1820 REM OMZETTING DER COÖRDINATEN VAN 3 NAAR 4 
1830 FOR K=l TO 7 STEP 1 
1840 XC4fK3=XC3»K3*C0S(F3) + (YC3fK3~Yi:3f43)4'SIN(F3) 
1850 YC4fK3=(YC3fK3"-YC3r43)+C0S(F3)-XC3»K:*SIN<F3) 
1860 ZC4»KD=ZC3fK3 
1870 NEXT K 
1880 A4=ATN(TAN(A0)/SQR(1+(TAN(F2+F3))f2/<(COS(A0>)f2)>) 
1890 C3=ATN(ZC4r73/XC4»7J) 
1900 C4=0 
1910 C5=SQR(XC4f73+XC4f73+ZC4»73+ZC4»73> 
1920 C6=C4/C5 
1930 C7=C5*(YC4r63-YC4rl3)/(YC4r63-YC4F73) 
1940 C8=C6+C7 
1950 Ml=SQR(XC4»13t2+ZC4»13f2) 
1960 M2=ATN(XC4rl3/ZC4»13) 
1970 REM DRAAIING VAN DE TREKKER VAN POSITIE 4 NAAR POSITIE ! 
1980 FOR K=l TO 7 STEP 1 
1990 IF ZC4fK3#0 THEN 2020 
2000 C9=~3.14159/2 
2010 GOTO 2030 
2020 C9=ATN(XC4fK3/ZC4rK.l) 
2030 XC5»KD=SQR(XC4fK3f2+Zi:4.KDt2)+SIN<C9+C3+C6) 
2040 YC5»K1=YC4»K3 
2050 ZC5rK3=SQR(X[:4fK3t2+Z[:4rK3f2)+C0S(C9+C3+C6) 
2060 NEXT K 
2070 ZC5»73=0 
2080 a5=a+<C0S(F2+F3>)f2+3+Q+(SIN(F2fF3))f2 
2090 IF -M2>A4 THEN 2110 
2100 GOTO 2140 
2110 M3=M1+<1~C0S(~A4-M2>> 
2120 M4=:(Q5+M+M1+M1> + 05+05/2 
2130 IF M3+M+G>M4 THEN 2440 
2140 M5=Ml+C0S(-A4-ATN(Xi:4fl3/ZC4fl3))-Ml'fC0S(~A4-ATN(XC5»13/ZC5»13)) 
2150 06=SQR(2+M+G+M5/(a5+M+Ml+Ml>+05+05> 
2160 M6=XC5fl3 
2170 M7=ZC5fl3 
2180 M8==ZC5»13+C8 
2190 M9=C7-XC5»13 
2200 N1=U 
2210 07=<a5+M+M7+M8-Nl+M*M9*M9-(l+Nl>*M+M6+M9>+06/(a5+M+MS+M8+M+M9+M9> 
2220 F5=ATN(C5/(YC5r63~YC5r73>) 
2230 AG=ATN<TAN<AO)/SOR(IKTAN(F2+F3+F5)>t2/(<COS<AO>)Ï2> > > 
2240 REM OMZETTING DER COÖRDINATEN VAN 5 NAAR 6 
2250 FOR K=l TO 7 STEP 1 
2260 XC6»K3=XC5rK:]+C0S(F5) + (Yi:5»K3-Yi:5»63+SIN<F5) 
2270 YC6»K3=<YI-5»K3~YC5,63)+C0S(F5)~XC5»K3+SIN(F5) 
2280 ZCÓ»K3=ZC5fK3 
2290 NEXT K 
2300 08=07+C0S<-F5> 
2310 N2=ATN(XC6>11/216*11) 
2320 N3=SQR(XC6ri:iT2+Zi:6»iaT2) 
2330 Q6=Q+ < COS(F2+F3+F5 >)T2+3+Q+ < SIN(F2+F3+F5))T2 
2340 IF -N2>A6 THEN 2360 
2350 GOTO 2400 
2360 N4=N3+(1-COS <-A6-A2)) 
2370 N5=<G6+M+N3+N3)+08+08/2 
2380 P9=(N4+M+G~N5)/(N4+M+G) 
2390 IF N4+M+G>N5 THEN 2440 
2400 IF -N2>A6 THEN 2430 
2410 N6=-N4 
2420 09=SQR(2+M+G+N6/(Q6+M+N3+N3)+08+08) 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/45 
2430 GOSUB 2511 
2431 GOSUB 2513 
2435 GOTO 2660 
2440 GOSUB 2511 
2441 GOSUB 2520 
2445 GOTO 2660 
2450 REM 
2460 ÏF ZC3»73>-0»2 THEN 980 
2470 PRINT 'DE MOTORKAP STUIT TEGEN DE GROND VOOR DE KANTELBEVEILIGING" 
2480 PRINT "REKENMETHODE NIET BRUIKBAAR* 
2490 GOTO 2660 
2510 PRINT "SNELHEID 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09CI/S)" 
2511 WRITE <15»2585)00»01»02»03»04»05»06»07»08»09 
2512 RETURN 
2513 PRINT "DOORROLLEN" 
2514 RETURN 
2520 PRINT "DOORROLLEN WORDT GESTOPT" 
2521 RETURN 
2535 REM EINDE BEREKENINGEN 
2540 DIM XC6»73 
2550 DIM YC6»73 
2560 DIM Zr.6r7!l 
2570 FORMAT 12F6.3 
2580 FORMAT 2F6.3»2F7.4»2F5.0»2F5.2 
2585 FORMAT 5X»10F6.3 
2590 REM INVOER EN AFDRUKKEN VAN DE GEGEVENS 
2600 DATA 0.622»O.732r1.085»O.993,0.72f 1.859»-0.187» O.663»1.148»0.495»1,38»0.501 
2601 DATA 0.723»0.27»0.1745»0.588»1500»175»0.2»0.2 
2610 PRINT " Hl L3 L2 D3 D2 H6 L6 B6 H7 B7 L7 HO 
2620 WRITE (15»2570>H1»L3»L2»D3»D2»H6»L6»B6»H7»B7»L7»H0 
2630 PRINT " S BO DO AO M Q U T" 
2640 WRITE (15»2580)S»B0»D0»AO»M»Q»U»T 
2645 PRINT 
2650 GOTO 160 
2660 END 
VOORBEELD 
* BEREKENING VAN HET DOORROLGEDRAG VAN EEN SMALSPOORTREKKER MET VEILIG- * 
* HEIDSBEUGEL DIE VÓÓR OF ACHTER DE BESTUURDERSZITPLAATS IS GEMONTEERD * 
* PROGRAMMA VAN 10 JUNI 1980 / 7 JULI 1982 * 
Hl L3 L2 D3 D2 H6 L6 B6 H7 B7 L7 HO 
0.622 0.732 1.085 0.993 0.720 1.859-0.187 0.663 1.148 0.495 1.380 0.501 
S BO DO AO M Q UT 
0.723 0.270 0.1745 0.5880 1500 175 0.20 0.20 
SNELHEID 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09(l/S) 
4.295 1.489 1.472 2.158 0.473 0.000 0.000 0.000 0.000 0.000 
4.295 1.489 1.472 2.158 0.473 0.272 0.000 0.000 0.000 0.000 
DOORROLLEN WORDT GESTOPT. 
Nr. C 222/46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
BIJLAGE III 
VOORWAARDEN VOOR DE BEPROEVING VAN DE STERKTE VAN DE KANTELBEVEILIGING 
EN DE BEVESTIGING DAARVAN OP DE TREKKER 
1. ALGEMENE EISEN 
1.1. Doel van de proeven 
Beproevingen waarvoor gebruik wordt gemaakt van speciale opstellingen, zijn bedoeld ter simu­
lering van belastingen zoals deze worden uitgeoefend op de kantelbeveiligingsconstructie bij het 
kantelen van de trekker. Aan de hand van deze proeven, die in bijlage IV worden beschreven, 
kunnen waarnemingen worden gedaan ten aanzien van de sterkte van de kantelbeveiligingscon­
structie en de bevestiging daarvan op de trekker, en ten aanzien van elk deel van de trekker 
waarmede de proefbelasting wordt overgebracht. 
1.2. Beproevingsmethoden 
De fabrikant kan voor de uitvoering van de proeven kiezen tussen de dynamische (zie bijlagen 
III-A en IV-A) en de statische beproevingsmethode (zie bijlagen III-B en IV-B). 
Beide methoden zijn gelijkwaardig. 
1.3. Algemene bepalingen voor de voorbereiding der proeven 
1.3.1. De kantelbeveiligingsconstructie moet beantwoorden aan de specificatie voor de serieproduktie. 
Zij moet, in overeenstemming met de door de fabrikant aangegeven methode, worden bevestigd 
op één van de trekkers waarvoor de inrichting is ontworpen. 
Bij de statische methode is voor de beproeving van de sterkte geen complete trekker vereist; de 
kantelbeveiliging en de delen van de trekker waarop deze is aangebracht vormen echter wel een 
operationele opstelling die hierna als „de constructie" zal worden aangeduid. 
1.3.2. Zowel voor de voorafgaande proef als de sterkteproef moet de trekker worden uitgerust met alle 
in serie vervaardigde onderdelen die van invloed zijn op de sterkte van de kantelbeveiliging of 
nodig kunnen zijn voor de beproeving van de sterkte. 
De onderdelen die gevaar kunnen opleveren binnen de vrije zone moeten eveneens op de trekker 
zijn bevestigd ten einde na te gaan of aan de voorwaarden van de punten 4.1 en 4.2 van deze 
bijlage wordt voldaan. 
Alle componenten van de trekker en van de kantelbeveiliging met inbegrip van de afscherming 
tegen weersomstandigheden moeten ter beschikking worden gesteld of op tekeningen worden 
weergegeven. 
1.3.3. Bij de beproeving van de sterkte moeten alle ramen, portieren, panelen en afneembare onder­
delen worden verwijderd, zodat zij niet mede de sterkte van de kantelbeveiliging kunnen 
verhogen. 
1.3.4. Spoorbreedte 
De afstelling van de spoorbreedte moet zodanig zijn dat de kantelbeveiliging bij de sterkte-
proeven zo min mogelijk door de banden wordt gesteund. Indien de beproeving plaatsvindt 
volgens de statische methode, mag men de wielen verwijderen. 
1.4. Referentiemassa van de trekker 
De referentiemassa mt, die in de formules (zie bijlagen IV-A en IV-B) wordt toegepast ter bere­
kening van de valhoogte van het slingergewicht, de belastingsenergieën en de verbrijzelings­
krachten, moet ten minste in overeenstemming zijn met die omschreven in punt 2.4 van bijlage I 
van Richtlijn 74/150/EEG van de Raad (d.w.z. met uitsluiting van facultatieve uitrusting, maar 
met inbegrip van koelmiddelen, meetmiddelen, brandstof, gereedschappen en bestuurder) plus de 
kantelbeveiligingen, verminderd met 75 kg. Niet inbegrepen zijn de facultatieve extra voor- of 
achterwielgewichten, bandenballast, gemonteerde gereedschappen of uitrustingsstukken of 
speciale componenten. 
2. PROEVEN 
2.1. Volgorde van de proeven 
Afgezien van de in punt 1.6 van de bijlagen IV-A en IV-B vermelde bijkomende proeven is de 
volgorde van de proeven als volgt: 
2.1.1. Slagproef (dynamische proeven) of drukproef (statische proeven) op de achterzijde van de kantel­
beveiliging (zie punt 1.1 van de bijlagen IV-A en IV-B). 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/47 
2.1.2. Verbrijzelingsproef op de achterzijde (dynamische of statische proeven) (zie punt 1.4 van de 
bijlagen IV-A en IV-B). 
2.1.3. Slagproef (dynamische proeven) of belastingsproef (statische proeven) op de voorzijde van de 
kantelbeveiliging (zie punt 1.2 van de bijlagen IV-A en IV-B). 
2.1.4. Slagproef (dynamische proeven) of belastingsproef (statische proeven) op de zijkant van de 
kantelbeveiliging (zie punt 1.3 van de bijlagen IV-A en IV-B). 
2.1.5. Verbrijzelingsproef op de voorzijde van de kantelbeveiliging (dynamische of statische proeven) 
(zie punt 1.5 van de bijlagen IV-A en IV-B). 
2.2. Algemene eisen 
2.2.1. Indien tijdens de proef enig deel van de bevestiging breekt of beweegt, dan moet de proef worden 
herhaald. 
2.2.2. Tijdens de proeven mogen geen reparaties of verstellingen aan de trekker of aan de kantelbe­
veiliging worden uitgevoerd. 
2.2.3. Tijdens de proeven moet de versnelling van de trekker zich in de neutrale stand bevinden, terwijl 
de remmen moeten zijn gelost. 
2.2.4. Indien de trekker is uitgerust met een veersysteem tussen carrosserie en wielen van de trekker, 
moet dit tijdens de proeven worden geblokkeerd. 
2.2.5. Voor de eerste slagproef op de achterzijde van de kantelbeveiliging (bij dynamische 
beproeving) of de eerste belasting op de achterzijde (bij statische beproeving) moet die kant 
worden gekozen die volgens de keuringsinstanties tot gevolg zou hebben dat de reeks slag- of 
belastingsproeven plaatsvindt onder de voor de kantelbeveiliging meest ongunstige omstandig­
heden. De slag- of belastingsproef op de zijkant en de slag- of belastingsproef op de achterzijde 
moeten worden uitgevoerd aan weerszijden van het middenlangsvlak van de kantelbeveiliging. 
De slag- of belastingsproef aan de voorzijde moet aan die zijde van het middenlangsvlak van de 
kantelbeveiliging worden uitgevoerd waar de slag- of belastingsproef op de zijkant heeft plaatsge­
vonden. 
2.3. Toleranties met betrekking tot de maten 
2.3.1. Lineaire afmetingen: ± 3 mm 
behalve bij: — vervorming van de banden: ± 1 mm, 
— doorbuiging van de constructie tijdens horizontale belastingen: 
± 1 mm, 
— elke van beide metingen van de valhoogte van het slingergewicht 
± 1 mm. 
2.3.2. 
2.3.3. 
2.3.4. Massa's: 
Krachten: 
Hoeken: ± 1% 
± 2% 
± 2° 
3. VOORWAARDEN VOOR GOEDKEURING 
3.1. Een kantelbeveiligingsconstructie die ter EEG-typegoedkeuring voor onderdelen wordt aange­
boden, wordt geacht aan de eisen voor wat betreft de sterkte te voldoen, indien de constructie aan 
de volgende voorwaarden voldoet: 
3.1.1. De kantelbeveiliging mag, na elk onderdeel van de proeven, geen breuken of scheuren vertonen 
als omschreven in punt 3.1 van de bijlagen IV-A en IV-B. 
Indien tijdens de proeven onaanvaardbare breuken of scheuren ontstaan, mag onmiddellijk na de 
slag- , of verbrijzelingsproef, waardoor de breuken of scheuren ontstonden, nogmaals een slag-, 
of verbrijzelingsproef, als omschreven in punt 1.6 van de bijlagen IV-A en IV-B, worden 
verricht. 
3.1.2. Tijdens de proeven mag geen enkel deel van de kantelbeveiliging binnendringen in de vrije zone 
als omschreven in punt 1.6 van de bijlagen IV-A en IV-B. 
3.1.3. Tijdens de proeven mag geen enkel deel van de vrije zone buiten de bescherming komen van de 
kantelbeveiliging overeenkomstig punt 3.2 van de bijlagen IV-A en IV-B. 
3.1.4. De elastische vervorming, die wordt gemeten overeenkomstig punt 3.3 van de bijlagen IV-A en 
IV-B, moet minder dan 250 mm bedragen. 
Nr. C 222/48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
3.2. Er mogen geen andere onderdelen zijn die gevaar opleveren voor de bestuurder. Er mogen geen 
uitstekende delen of onderdelen zijn die de bestuurder bij omkanteling van de trekker kunnen 
verwonden, noch mag er enig deel of onderdeel zijn waardoor hij bij vervorming van de kantel-
beveiliging — b.v. met een been of voet — bekneld kan raken. 
4. KEURINGSRAPPORT 
4.1. Het keuringsrapport moet worden gevoegd bij het in bijlage VIII bedoelde EEG-goedkeurings-
formulier voor onderdelen. 
Een model-keuringsrapport is opgenomen in bijlage VI. 
In het keuringsrapport moeten zijn opgenomen: 
4.1.1. een algemene beschrijving van de vorm en de constructie van de kantelbeveiliging (gewoonlijk 
aan de hand van overzichtstekeningen op een schaal van ten minste 1 op 20 en tekeningen van de 
bevestigingsdelen op een schaal van 1 op 2,5; de belangrijkste maten moeten op de tekeningen 
zijn aangegeven); buitenmaten van de trekker met kantelbeveiliging; voornaamste binnenmaten 
en bijzonderheden inzake de voorzieningen voor normaal in- en uitstappen en eventuele nooduit­
gangen, en ten slotte, indien nodig, bijzonderheden over het verwarmings- en ventilatiesysteem; 
4.1.2. bijzonderheden over alle speciale voorzieningen, zoals met name anti-doorrolvoorzieningen; 
4.1.3. een korte opgave van elke capitonnering van de binnenzijde; 
4.1.4. een vermelding van het type voorruit en venstermateriaal dat op de trekker is gemonteerd. 
4.2. Het keuringsrapport moet duidelijk het type trekker aangeven (merk, type, handelsbenaming, 
enz.) dat tijdens de proeven wordt gebruikt en de typen waarvoor de kantelbeveiliging is 
bestemd. 
4.3. Bij uitbreiding van een EEG-typegoedkeuring voor onderdelen ten behoeve van andere typen 
trekkers, moet het rapport een nauwkeurige verwijzing bevatten naar het rapport van de 
oorspronkelijke EEG-typegoedkeuring voor onderdelen, alsmede nauwkeurige gegevens betref­
fende de eisen genoemd in punt 3.4 van bijlage I. 
Bijlage III-A 
Apparatuur en uitrusting 
voor dynamische proeven 
1. SLINGERGEWICHT 
1.1. Een slingergewicht wordt door middel van twee kettingen of kabels opgehangen aan draaipunten 
op een hoogte van niet minder dan 6 m boven de vloer. Het moet mogelijk zijn de lengte van de 
kettingen of kabels waaraan het gewicht is opgehangen te veranderen en onafhankelijk daarvan 
de hoek tussen het gewicht en de kettingen of kabels. 
1.2. De massa van het gewicht moet 2 000 kg ± 20 kg bedragen exclusief de massa van de kettingen of 
kabels, die niet meer dan 100 kg mogen wegen. De lengte van de zijden van het slagvlak moet 
680 mm ± 20 mm bedragen (zie fig. 4 van bijlage V). Het gewicht moet zodanig worden gevuld 
dat de plaats van het zwaartepunt onveranderlijk is en samenvalt met het meetkundig middelpunt 
van het parallellepipedum. 
1.3. Het parallellepipedum moet met de installatie waarmee het gewicht achterwaarts wordt 
getrokken, verbonden zijn door een snellosmechanisme waarmee, door de constructie en plaats 
ervan, het slingergewicht kan worden gelost zonder dat het parallellepipedum gaat slingeren om 
zijn horizontale as, loodrecht op de door het slingergewicht beschreven baan. 
2. ONDERSTEUNINGSPUNTEN VAN HET SLINGERGEWICHT 
De draaipunten van het slingergewicht moeten op zodanige wijze vast zijn bevestigd dat een 
verplaatsing hiervan in ongeacht welke richting niet meer dan 1 % van de valhoogte bedraagt. 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/49 
3. BEVESTIGINGEN 
3.1. Onder het slingergewicht moet zich een niet-elastische bodemplaat bevinden waarop bevesti­
gingsrails zijn vastgezet die de vereiste spoorbreedte hebben en de plaatsruimte bestrijken die 
nodig is om de trekker in alle afgebeelde gevallen vast te zetten (zie bijlage V, fig. 5, 6 en 7). 
3.2. De trekker wordt vastgezet aan de rails met een kabel van ronde metaaikabelstrengen met vezel­
kern en van de uitvoering 6x 19 overeenkomstig de norm ISO 2408. De nominale kabeldiameter 
moet 13 mm bedragen. De treksterkte van de metalen strengen moet 1 770 MPa bedragen. 
3.3. Het centrale draaipunt van een gelede trekker moet bij alle proeven op passende wijze worden 
ondersteund en vastgezet. Bij de zijdelingse slagproef moet ook het draaipunt aan de zijde te­
genover de slagrichting worden gestut. Indien dit voor het op passende wijze aanbrengen van 
de kabels wenselijk zou zijn, behoeven de voor- en achterwielen zich niet op één lijn 
te bevinden. 
4. WIELSTUT EN BALK 
4.1. Als stut tegen de wielen tijdens de slagproeven (zie bijlage V, fig. 5, 6 en 7) wordt een vierkante 
balk van zacht hout gebruikt met een zijde van 150 mm. 
4.2. Een balk van zacht hout moet op de vloer worden bevestigd (zie fig. 7 in bijlage V) ten einde de 
velg van het wiel te blokkeren aan de zijde tegenover de slagrichting. 
5. STUTTEN EN BEVESTIGINGEN VOOR GELEDE TREKKERS 
5.1. Bij gelede trekkers moet gebruik worden gemaakt van extra stutten en bevestigingskabels. Deze 
moeten ervoor zorgen dat het gedeelte van de trekker waarop zich de kantelbeveiliging bevindt, 
een even grote stijfheid bezit als een niet-gelede trekker. 
5.2. Aanvullende specifieke details, zowel voor de slag- als de verbrijzelingsproeven, zijn vermeld in 
bijlage IV-A. 
6. BANDENSPANNING EN ELASTISCHE VERVORMING VAN DE BANDEN 
6.1. De trekkerbanden mogen geen vloeibare ballast bevatten en moeten op de spanning zijn gebracht 
die door de fabrikant van de trekker voor terreinwerkzaamheden wordt voorgeschreven. 
6.2. De bevestigingskabels moeten in ieder geval afzonderlijk zodanig worden aangespannen dat de 
elastische vervorming van de banden gelijk is aan 12% van de bandwand vóór het aanspannen. 
7. VERBRIJZELINGSOPSTELLING 
Met behulp van een opstelling als afgebeeld in figuur 8 van bijlage V, moet het mogelijk zijn om 
op een kantelbeveiliging een benedenwaartse kracht uit te oefenen via een stijve balk met een 
breedte van ongeveer 250 mm, die via kruiskoppelingen met het belastingsmechanisme is 
verbonden. Voorts moet worden gezorgd voor passende ondersteuningen van de assen, zodat de 
druk niet op de banden van de trekker wordt uitgeoefend. 
8. MEETAPPARATUUR 
8.1. Een opstelling zoals afgebeeld in figuur 9 van bijlage V, voor meting van de elastische 
vervorming (het verschil tussen de maximale tijdelijke vervorming en de permanente 
vervorming). 
8.2. Een apparaat om te controleren of de kantelbeveiliging niet in de vrije zone is binnengedrongen 
en of deze zone zich tijdens de proef niet buiten de kantelbeveiliging heeft bevonden (zie punt 
3.2.2 van bijlage IV). 
Nr. C 222/50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Bijlage III-B 
Apparatuur en uitrusting 
voor statische proeven 
I. OPSTELLING VOOR STATISCHE PROEVEN 
1.1. Met deze opstelling moeten drukken of „belastingen" kunnen worden uitgeoefend op de kantel-
beveiligingsconstructie. 
1.2. Er dient voor te worden gezorgd dat de belasting gelijkmatig en loodrecht ten opzichte van de 
belastingsrichting kan worden verdeeld over de gehele lengte van een blok, waarvan de lengte 
precies gelijk moet zijn aan een tussen 250 en 700 mm gelegen veelvoud van 50 mm. Het stijve 
blok heeft een verticale voorzijde van 150 mm. Waar de randen van het blok de kantelbeveili-
gingsconstructie raken, moeten zij zijn afgerond met een straal van ten hoogste 50 mm. 
1.3. Het steunvlak moet kunnen worden ingesteld op iedere hoek ten opzichte van de belastings­
richting, zodat daarmee de hoekveranderingen van het belaste oppervlak bij doorbuiging van de 
kantelbeveiliging kunnen worden gevolgd. 
1.4. Belastingsrichting (afwijking van horizontaal): 
— bij het begin van de proef, bij nulbelasting: ± 2°, 
— tijdens de proef onder belasting: 10° boven en 20° onder het horizontale vlak. 
Deze wijzigingen van de belastingsrichting moeten tot een minimum beperkt blijven. 
1.5. De doorbuigingssnelheid moet zo laag zijn (minder dan 5 mm/sec) dat de belasting steeds als 
„statisch" kan worden beschouwd. 
2. APPARATUUR VOOR METING VAN DE DOOR DE CONSTRUCTIE OPGENOMEN 
ENERGIE 
2.1. De kracht moet in een kurve worden afgezet tegen de vervorming, ten einde de hoeveelheid door 
de constructie opgenomen energie te bepalen. Meting van de kracht en vervorming op het punt 
waar de belasting op de constructie wordt aangelegd is niet nodig; de meting van de „kracht" en 
de „vervorming" moet echter gelijktijdig en colineair plaatsvinden. 
2.2. Het punt waar met meting van de vervorming wordt begonnen, moet zodanig worden gekozen 
dat alleen rekening wordt gehouden met de door de constructie opgenomen energie en/of de 
vervorming van bepaalde delen van de trekker. Met de door de vervorming en/of het slippen van 
de bevestiging opgenomen energie wordt geen rekening gehouden. 
3. VASTZETTING VAN DE TREKKER OP DE VLOER 
3.1. Bevestigingsrails met de vereiste spoorbreedte, die in alle afgebeelde gevallen het voor vastzetting 
van de trekker benodigde oppervlak beslaan, moeten vast bevestigd zijn aan een niet-
elastische bodemplaat bij de beproevingsopstelling. 
3.2. De trekker moet met ieder daarvoor geschikt middel (platen, wiggen, kabels, steunen, enz.) zo 
worden vastgezet dat verschuiving tijdens de proeven niet mogelijk is. Er moet, terwijl de 
belasting wordt uitgeoefend, worden gecontroleerd of aan deze eis wordt voldaan, en wel met de 
voor lengtemetingen gebruikelijke hulpmiddelen. Indien de trekker verschuift, moet de gehele 
proef worden herhaald, tenzij het meetsysteem, waarmee de doorbuigingen die van belang zijn 
voor de kracht/vervormingscurve worden gemeten, met de trekker is verbonden. 
4. VERBRIJZELINGSOPSTELLING 
4.1. Een opstelling zoals afgebeeld in figuur 8 van bijlage V moet in staat zijn een benedenwaarts 
gerichte kracht op een beveiligingsinrichting uit te oefenen via een stijve balk van ongeveer 
250 mm breed, verbonden met het belastingsmechanisme via kruiskoppelingen. Voorts moet 
worden voorzien in ondersteuningen van de assen zodat de druk niet op de banden van de 
trekker wordt uitgeoefend. 
5. ANDERE MEETAPPARATUUR 
5.1. Een opstelling zoals afgebeeld in figuur 9 van bijlage IV voor meting van de elastische 
vervorming (het verschil tussen de maximale tijdelijke vervorming en de permanente 
vervorming). 
5.2. Een apparaat om te controleren of de kantelbeveiliging niet in de vrije zone is binnengedrongen 
en of deze zone zich tijdens de proef niet buiten de bescherming van de kantelbeveiligingscon-
structie heeft bevonden (zie punt 3.2.2 van bijlage IV-B). 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/51 
Bijlage UI-C 
Symbolen 
m, (kg) = referentiemassa van de trekker, zoals gedefinieerd in punt 1.4 van deze bijlage 
D(mm) = vervorming van de constructie op het trefpunt (dynamische proeven) of op het 
punt en in de richting van de belasting die wordt toegepast (statische proeven) 
H(mm) = valhoogte van het slingergewicht 
H'mm = valhoogte van het slingergewicht bij aanvullende proeven 
F (N) (Newton) = kracht van de statische belasting 
Fmax = kracht van de maximale statische belasting tijdens de belastingsproef (N) met 
uitzondering van de overbelasting 
F' (N) = kracht van de belasting overeenkomend met E'i 
F-D = diagram kracht/vervorming 
Eis(J) (Joule) = toegevoerde energie die bij zijdelingse belasting moet worden opgenomen 
E;i (J) = toegevoerde energie die bij belasting in de lengterichting moet worden opge­
nomen 
Fv (N) = verticale verbrijzelingskracht 
Ej (J) = opgenomen vervormingsenergie. Gebied onder F-D-curve (zie fïg. 10 a van 
bijlage V) 
E'j (J) = opgenomen vervormingsenergie bij verdere belasting na barst- of scheur­
vorming (zie fig. 10 b en 10 c van bijlage V) 
Ea (J) = vervormingsenergie die wordt opgenomen op het punt waar de belasting wordt 
weggenomen; gebied binnen F-D-curve (zie fig. 10 b van bijlage V) 
E"j (J) = vervormingsenergie opgenomen bij overbelastingsproef in het geval waarin de 
belasting vóór het begin van de overbelastingsproef is weggenomen. Gebied 
onder F-D-curve (zie fig. 10 c van bijlage V) 
Nr. C 222/52 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
BIJLAGE IV 
BEPROEVINGSPROCEDURE 
Bijlage IV-A (dynamische proeven) 
1. SLAG- EN VÈRBRIJZELINGSPROEF 
1.1. Slagproef tegen de achterzijde 
1.1.1. De trekker moet ten opzichte van het slingergewicht zodanig worden geplaatst dat het gewicht 
de kantelbeveiliging raakt wanneer het slagvlak van het gewicht en de kettingen of kabels 
waaraan het gewicht is bevestigd zich in verticale stand bevinden, tenzij de kantelbeveiliging op 
het trefpunt bij doorbuiging een kleinere hoek dan 20° maakt ten opzichte van verticaal. Indien 
dit niet het geval is, moet het slagvlak van het gewicht, door middel van een extra voorziening, 
zodanig worden gericht dat het op het ogenblik van maximale vervorming op het trefpunt even­
wijdig is aan <je kantelbeveiliging. 
De hoogte van het gewicht moet worden aangepast, en het nodige moet worden gedaan om te 
voorkomen d^t het gewicht rond het contactpunt gaat draaien. 
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbeveiliging, waarvan mag 
worden aangenomen dat het bij achteroverslaan van de trekker het eerst de grond raakt; onder 
normale omstandigheden is dit de bovenrand. De afstand van de baan van het zwaartepunt van 
het gewicht ten opzichte van de binnenkant van een evenwijdig aan het middenvlak van de 
trekker lopend verticaal raakvlak aan de buitenste rand van de bovenkant van de beveiligingsin­
richting, moet '/Ó bedragen van de breedte van de bovenkant van de beveiligingsinrichting. 
Indien de kantelbeveiliging op dit punt een kromming vertoont of uitsteekt, moeten, zonder de 
constructie hierdoor te versterken, wiggen worden aangebracht die het mogelijk maken dat de 
slag daar wordt toegebracht. 
1.1.2. De trekker moet met vier kabels, één aan ieder uiteinde van beide assen, op de in figuur 5 van 
bijlage V aangegeven wijze op de vloer worden bevestigd. De bevestigingspunten voor en achter 
moeten zich op zodanige afstand van de trekker bevinden dat de hoek van de kabels met de 
vloer minder dan 30° bedraagt. Verder moeten de bevestigingen achter zo zijn aangebracht dat 
het punt waar de twee kabels samenkomen zich bevindt in het verticale vlak waarin het zwaar­
tepunt van het gewicht zijn baan beschrijft. 
De kabels moeten zodanig worden gespannen dat de vervorming van de banden overeenkomt 
met hetgeen in punt 6.2 van bijlage III-A is aangegeven. 
Nadat de kabels zijn gespannen, wordt een stutbalk vast tegen de voorkant van de achterwielen 
aangedrukt en daarna op de vloer vastgemaakt. 
1.1.3. Bij gelede trekkers moet bovendien het draaipunt worden ondersteund met een houten balk met 
een doorsnede van ten minste 100 x 100 mm, die stevig op de vloer wordt bevestigd. 
1.1.4. Het slingergewicht moet zodanig achterwaarts worden getrokken dat de hoogte van het zwaarte­
punt hiervan ten opzichte van het trefpunt groter is dan de waarde die wordt verkregen uit één 
van beide onderstaande formules, welke wordt gekozen op grond van de referentiemassa van de 
beproefde constructie: 
H = 25 + 0,07 mt bij constructies met een referentiemassa van minder dan 2 000 kg 
H = 125 + 0,02 m( bij constructies met een referentiemassa van meer dan 2 000 kg. 
Vervolgens wordt het gewicht losgelaten, zodat het tegen de kantelbeveiliging slaat. 
1.2. Slagproef tegen de voorzijde 
1.2.1. De trekker moet ten opzichte van het slingergewicht zodanig worden geplaatst dat het gewicht 
de kantelbeveiliging raakt wanneer het slagvlak van het gewicht en de kettingen of kabels 
waaraan het gewicht is bevestigd zich in verticale stand bevinden, tenzij de kantelbeveiliging op 
het trefpunt bij vervorming een hoek maakt met het verticale vlak die kleiner is dan 20°. Is dit 
niet het geval dan moet het slagvlak van het gewicht door middel van een extra voorziening 
zodanig in zijn stand worden gecorrigeerd dat het op het ogenblik van de maximale vervorming 
op het trefpunt evenwijdig is aan de kantelbeveiliging. 
De hoogte van het gewicht moet worden aangepast en er dient het nodige te worden gedaan om 
te voorkomen dat het gewicht rond het contactpunt gaat draaien. 
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de beveiligingsinrichting waarvan mag 
worden aangenomen dat het bij zijwaarts kantelen van de vooruit rijdende trekker het eerst de 
grond raakt; onder normale omstandigheden is dit de bovenrand. De baan van het zwaartepunt 
van het gewicht moet op een afstand \an '/Ö van de breedte van de bovenkant van de beveili­
gingsinrichting naar binnen toe liggen ten opzichte van een evenwijdig aan het middenvlak van 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/53 
de trekker lopend verticaal raakvlak aan de buitenste rand van de bovenkant van de kantelbe-
veiliging. 
Indien de voorkant van de kantelbeveiliging echter een kromming vertoont of uitsteekt, moeten, 
zonder de constructie hierdoor te versterken, wiggen worden aangebracht, die het mogelijk 
maken dat de slag daar wordt toegebracht. 
1.2.2. De trekker moet met vier kabels, één aan elk uiteinde van beide assen, op de vloer worden 
vastgezet op de in figuur 6 van bijlage V aangegeven wijze. De bevestigingspunten voor en 
achter moeten zich op een zodanige afstand van de trekker bevinden, dat de hoek van de kabels 
met de vloer minder dan 30° bedraagt. Verder moeten de bevestigingen achter zo zijn aange­
bracht dat het punt waar de twee kabels samenkomen zich bevindt in het verticale vlak waarin 
het zwaartepunt van het slingergewicht zijn baan beschrijft. De kabels moeten zodanig worden 
aangespannen dat de elastische vervorming van de banden overeenkomt met hetgeen in punt 6.2 
van bijlage III-A is aangegeven. Nadat de kabels strak zijn gespannen wordt een stutbalk vast 
tegen de voorzijde van de achterwielen aangedrukt en vervolgens op de vloer bevestigd. 
1.2.3. Bij gelede trekkers moet bovendien het draaipunt worden ondersteund door een houten balk 
met een zijde van ten minste 100 x 100 mm welke stevig op de vloer wordt bevestigd. 
1.2.4. Het slingergewicht moet zodanig achterwaarts worden getrokken dat de hoogte van het zwaarte­
punt ten opzichte van het trefpunt wordt verkregen volgens één van onderstaande formules, 
welke wordt gekozen op grond van de referentiemassa van de beproefde constructie: 
H = 25 + 0,07 mt voor constructies met een referentiemassa van minder dan 2 000 kg 
H = 125 4- 0,02 mt voor constructies met een referentiemassa van meer dan 2 000 kg. 
Vervolgens wordt het slingergewicht losgelaten, zodat het tegen de kantelbeveiligingsconstructie 
slaat. 
1.3. Slagproef tegen de zijkant 
1.3.1. De trekker wordt ten opzichte van het slingergewicht zo geplaatst dat het gewicht de kantelbe­
veiliging raakt, wanneer de stand van het slagvlak van het gewicht en van de kettingen of kabels 
waaraan het gewicht is bevestigd verticaal is, tenzij de kantelbeveiliging op het trefpunt bij 
vervorming een hoek met het verticale vlak maakt die kleiner is dan 20°. In dat geval moet het 
slagvlak van het gewicht door middel van een extra ondersteuning zodanig worden gericht, dat 
het op het ogenblik van maximale vervorming op het trefpunt evenwijdig is aan de kantelbevei­
ligingsconstructie. 
De hoogte van het gewicht moet worden aangepast, en er dient het nodige te worden gedaan om 
te voorkomen dat het gewicht rond het trefpunt gaat draaien. 
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbeveiligingsconstructie waarvan 
mag worden aangenomen dat het bij zijdelings kantelen van de trekker het eerst de grond raakt; 
in normale gevallen is dit de bovenrand. Tenzij vaststaat dat een ander deel van de rand het 
eerst met de grond in aanraking komt, moet het trefpunt gelegen zijn in het vlak dat loodrecht 
staat op het middenvlak van de trekker. 
1.3.2. De wielen aan die zijde van de trekker waar de slag wordt toegebracht, moeten stevig aan de 
vloer worden bevestigd door middel van kabels die aan die kant over de uiteinden van voor- en 
achteras lopen. De kabels moeten zodanig worden aangespannen dat aan de zijde die zou 
worden getroffen de in punt 6.2 van bijlage III-A gegeven waarden voor elastische vervorming 
van de banden worden verkregen. 
Na het aanspannen van de kabels wordt de stutbalk op de vloer tegen de banden aangedrukt 
aan de zijde tegenover de slagkant en vervolgens op de vloer vastgezet. Het kan zijn dat er twee 
balken of wiggen nodig zijn, indien de buitenzijden van voor- en achterband zich niet in 
hetzelfde verticale vlak bevinden. 
De stut moet daarna worden aangebracht zoals aangegeven in figuur 7 van bijlage V tegen de 
velg van het wiel aan de zijde tegenover de slagkant, stevig tegen de velg aangedrukt en 
vervolgens aan de onderzijde bevestigd. 
De stutbalk moet een zodanige lengte hebben dat deze, tegen de velg geplaatst, een hoek van 30 
± 3° met de vloer maakt. Bovendien moet de balk, indien mogelijk, 20 tot 25 maal zo lang zijn 
als dik en de dikte moet twee tot drie maal de breedte bedragen. De vorm van het uiteinde van 
de stutten moet overeenkomen met die van de detailtekeningen van figuur 7 van bijlage V. 
1.3.3. Bij gelede trekkers moet het draaipunt worden ondersteund met een houten balk met een door­
snede van 100 x 100 mm, terwijl de zijkant van een soortgelijke steun moet worden voorzien als 
de tegen het achterwiel aangeduwde stutbalk. Vervolgens moet het draaipunt stevig op de vloer 
worden vastgezet. 
Nr. C 222/54 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
1.3.4. Het slingergewicht moet zodanig achterwaarts worden getrokken dat de hoogte van het zwaarte­
punt ten opzichte van het trefpunt wordt verkregen volgens één van beide onderstaande 
formules, te kiezen naar gelang van de referentiemassa van de beproefde constructie: 
u_ /•><; mn Bb + B voor constructies met een referentiemassa 
H - (25 4- 0,20 mt) • 2B yan minder dan 2000 kg 
Bb + B voor constructies met een referentiemassa 
H = (125 + 0,15 m.) • --- van meer dan 2000 kg. 
Bb is de maximum totale breedte van de kantelbeveiliging en B is de minimum totale breedte van 
de trekker. 
.4. Verbrijzelingsproef aan de achterzijde 
De balk wordt op de bovenste meest achterwaarts geplaatste dwarsligger(s) van de kantelbevei­
liging aangebracht en de resultante van de verbrijzelingskrachten moet zich in het middenvlak 
van de trekker bevinden. 
Er wordt een kracht Fv = 20 mt aangelegd. 
Indien het achterste gedeelte van de bovenzijde van de kantelbeveiliging niet bestand is tegen de 
volledige verbrijzelingskracht, moet deze kracht zolang worden aangelegd tot de bovenzijde 
zover is doorgebogen dat deze samenvalt met het vlak dat het bovendeel van de kantelbevei­
liging verbindt met het deel van de achterzijde van de trekker dat de massa van de trekker kan 
dragen wanneer deze gekanteld is. De belasting wordt vervolgens weggenomen, en de trekker of 
de kracht van de belasting wordt zodanig verplaatst dat de balk zich bevindt boven dat punt van 
de beveiligingsconstructie waarop de volledig omgekantelde trekker zou kunnen komen te 
rusten. 
Vervolgens wordt kracht Fv aangelegd. De kracht wordt ten minste 5 seconden na beëindiging 
van elke zichtbare vervorming uitgeoefend. 
1.5. Verbrijzelingsproef aan de voorzijde 
De balk wordt aangebracht op de bovenste meest voorwaarts geplaatste ligger(s) van de kantel­
beveiliging en de resultante van de verbrijzelingskrachten moet zich in het middenvlak van de 
trekker bevinden. 
Er wordt een kracht Fv = 20 mt aangelegd. 
Indien het voorste gedeelte van de bovenkant van de beveiligingsinrichting niet bestand is tegen 
de totale verbrijzelingskracht, moet deze druk zolang worden toegepast totdat de bovenzijde 
zover is doorgebogen dat deze samenvalt met het vlak dat het bovendeel van de kantelbevei­
liging verbindt met het deel van de voorkant van de trekker dat de massa van de trekker kan 
dragen, wanneer deze gekanteld is. Vervolgens wordt kracht Fv aangelegd. De kracht wordt ten 
minste 5 seconden na beëindiging van elke zichtbare vervorming uitgeoefend. 
1.6. Aanvullende proef 
1.6.1. Indien bij een slagproef niet te verwaarlozen barsten of scheuren zichtbaar worden, moet een 
tweede soortgelijke proef worden uitgevoerd, nu vanaf een valhoogte van: 
H 12 + 4a 
10 ' 1 + 2a 
waarbij „a" de verhouding is tussen de permanente vervorming en de op het trefpunt gemeten 
elastische vervorming („a" = D /De). 
De permanente vervorming die ontstaat na de tweede slag mag niet meer dan 30 % bedragen van 
de bij de eerste proef ontstane permanente doorbuiging. 
Met het oog op een eventuele aanvullende proef moet bij alle slagproeven de elastische 
vervorming worden gemeten. 
1.6.2. Indien tijdens een verbrijzelingsproef niet te verwaarlozen barsten of scheuren zichtbaar 
worden, moet er een tweede soortgelijke verbrijzelingsproef worden uitgevoerd, waarbij de 
uitgeoefende kracht gelijk is aan 1,2 F . 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/55 
2. VRIJE ZONE 
2.1. De vrije zone is afgebeeld in de figuren 2a, 2b, 2c, 2d en 2e van bijlage V. 
De zone wordt als volgt gedefinieerd aan de hand van: 
2.1.1. een verticaal referentievlak, dat in het algemeen in de lengterichting van de trekker door het 
referentiepunt van de zitplaats en het middelpunt van het stuurwiel loopt. Dit vlak moet zich 
tijdens de slagen samen met de zitplaats en het stuurwiel horizontaal kunnen verplaatsen, maar 
loodrecht blijven ten opzichte van de bodem van de trekker, of van de kantelbeveiliging, indien 
deze elastisch is gemonteerd; 
2.1.2. een in het referentievlak liggende referentielijn door het referentiepunt van de zitplaats en het 
eerste snijpunt met de rand van het stuurwiel, wanneer dit in horizontale stand is gezet. 
2.2. De vrije zone wordt begrensd door de volgende vlakken, met dien verstande, dat de trekker zich 
op een horizontaal oppervlak bevindt met het stuurwiel, indien dit verstelbaar is, in de stand 
voor het rijden in de normale zithouding van de bestuurder: 
2.2.1. twee verticale vlakken op 250 mm afstand aan weerszijden van het referentievlak met een hoogte 
van 300 mm ten opzichte van het horizontale vlak door het referentiepunt van de zitplaats. In de 
lengterichting strekken zij zich uit tot op ten minste 550 mm vóór het loodrecht op het referen­
tievlak staande verticale vlak, 350 mm vóór het referentiepunt van de zitplaats; 
2.2.2. twee verticale vlakken op 200 mm afstand aan weerszijden van het referentievlak met een hoogte 
van 300 mm ten opzichte van het horizontale vlak door het referentiepunt van de zitplaats. In de 
lengterichting lopen zij vanaf het in punt 2.2.11 gedefinieerde oppervlak tot op het loodrecht op 
het referentievlak staande verticale vlak, 350 mm vóór het referentiepunt van de zitplaats; 
2.2.3. een loodrecht op het referentievlak staand schuin vlak, evenwijdig met en 400 mm boven de 
referentielijn, dat zich naar de achterzijde uitstrekt tot op de snijlijn met het verticale, loodrecht 
op het referentievlak staande vlak door het referentiepunt van de zitplaats; 
2.2.4. een loodrecht op het referentievlak staand schuin vlak liggend op de bovenrand van de 
rugleuning van de zitplaats dat dit referentievlak op het meest achterwaarts gelegen punt 
snijdt; 
2.2.5. een verticaal, loodrecht op het referentievlak staand vlak dat ten minste 40 mm vóór het stuur­
wiel loopt en zich ten minste 900 mm vóór het referentiepunt van de zitplaats bevindt; 
2.2.6. een gebogen oppervlak, waarvan de as loodrecht op het referentievlak staat, met een straal van 
150 mm en dat de in de punten 2.2.3 en 2.2.5 gedefinieerde vlakken raakt; 
2.2.7. twee evenwijdige schuine vlakken lopend door de bovenbegrenzing van de in punt 2.2.1 gedefi­
nieerde vlakken, waarbij het schuine vlak aan de zijde waar de slag wordt toegebracht zich op 
ten minste 100 mm van het referentievlak boven de vrije zone bevindt; 
2.2.8. een horizontaal vlak door het referentiepunt van de zitplaats; 
2.2.9. twee delen van het loodrecht op het referentievlak staande verticale vlak die 350 mm vóór het 
referentiepunt van de zitplaats lopen. Beide deelvlakken sluiten aan op de achterste grenzen van 
de in punt 2.2.1 gedefinieerde vlakken en de voorste grenzen van de in punt 2.2.2 gedefinieerde 
vlakken; 
2.2.10. twee delen van het horizontale vlak dat 300 mm boven het referentiepunt van de zitplaats loopt. 
Beide deelvlakken verbinden respectievelijk de bovenste grenzen van de in punt 2.2.2 gedefi­
nieerde verticale vlakken en de onderste grenzen van de in punt 2.2.7 gedefinieerde schuine 
vlakken; 
2.2.11. een gebogen vlak, waarvan de beschrijvende lijn loodrecht staat op het referentievlak en tegen 
de achterzijde van de rugleuning van de zitplaats ligt. 
2.3. Plaats en referentiepunt van de zitplaats 
2.3.1. Referentiepunt van de zitplaats 
2.3.1.1. Het referentiepunt van de zitplaats wordt vastgesteld met behulp van het in bijlage V, figuren 3a 
en 3b afgebeelde apparaat. Dit bestaat uit een komvormige zittingsplaat en rugleuningsplaten. 
De onderste leuningsplaat kan scharnieren op de plaats van de zitbeenknobbels (A) en de 
lendenen (B), terwijl de hoogte van scharnier (B) verstelbaar is. 
2.3.1.2. Onder het referentiepunt van de zitplaats wordt verstaan het punt in het in de lengterichting 
door de zitplaats lopende middenvlak waar het raakvlak van het onderste deel van de leuning en 
een horizontaal vlak elkaar snijden. Dit horizontale vlak snijdt het onderste vlak van de 
komvormige zittingsplaat op een punt 150 mm vóór genoemd raakvlak. 
Nr. C 222/56 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
2.3.1.3. Het apparaat moet op de zitplaats worden aangebracht. Vervolgens wordt het belast met een 
kracht van 550 N op een punt 50 mm vóór scharnier (A); de twee delen van de rugleuningsplaat 
moeten tangentieel licht tegen de rugleuning worden aangedrukt. 
2.3.1.4. Indien het niet mogelijk is raakvlakken vast te stellen voor elk deel van de rugleuning (boven en 
onder de lendenstreek) is het volgende vereist: 
— indien het niet mogelijk is een raakvlak vast te stellen voor het onderste gedeelte, wordt het 
onderste gedeelte van de rugleuningsplaat verticaal tegen de rugleuning aangedrukt; 
— indien het niet mogelijk is een raakvlak vast te stellen voor het bovenste gedeelte, dan wordt 
scharnier (B) vastgezet op een hooge van 230 mm boven het laagst gelegen oppervlak van de 
zittingsplaat, waarbij de rugleuningsplaat loodrecht staat op de zittingsplaat. Vervolgens 
worden de twee delen van de rugleuningsplaat tangentieel licht tegen de leuning aange­
drukt. 
2.3.2. Stand van de zitplaats en verstelling ervan ter bepaling van de plaats van het referentiepunt van 
de zitplaats. 
2.3.2.1. Indien de zitplaats verstelbaar is, moet deze in de meest achterwaarts gelegen stand worden 
gezet. 
2.3.2.2. Indien de hellingshoek van de rugleuning verstelbaar is, moet deze zo worden ingesteld dat het 
referentiepunt van de zitplaats wordt verkregen in de meest achterwaartse stand. 
2.3.2.3. Indien de zitplaats is voorzien van een veersysteem, moet dit in de middelste stand worden 
geblokkeerd, tenzij dit in strijd is met duidelijk gegeven instructies van de fabrikant van de 
zitplaats. Indien er dergelijke instructies zijn, moeten zij worden opgevolgd. 
3. TE VERRICHTEN METINGEN 
3.1. Barsten en scheuren 
Na elke proef moeten alle constructiedelen, verbindingen en bevestigingssystemen visueel 
worden onderzocht op de aanwezigheid van barsten en scheuren, waarbij kleine barsten in niet-
essentiële delen buiten beschouwing worden gelaten. 
Ook scheuren veroorzaakt door de kanten van het slingergewicht worden buiten beschouwing 
gelaten. 
3.2. Vrije zone 
3.2.1. Tijdens elke proef moet worden nagegaan of enig deel van de kantelbeveiliging de vrije zone 
rondom de bestuurdersplaats, zoals gedefinieerd in punt 2 van deze bijlage, is binnenge­
drongen. 
3.2.2. Voorts moet worden onderzocht of enig deel van de vrije zone zich buiten de bescherming van 
de beveiligingsinrichting bevindt. Daartoe wordt als buiten de bescherming van de beveiligings­
inrichting vallend deel beschouwd elk deel van die ruimte dat in aanraking zou zijn gekomen 
met de vlakke grond, indien de trekker was omgekanteld in de richting van waaruit de slag werd 
toegebracht. In verband hiermee worden voor de voor- en achterbanden en de spoorbreedte de 
kleinste door de fabrikant opgegeven afmetingen in aanmerking genomen. 
3.3. Elastische vervorming 
De elastische vervorming moet worden gemeten op 900 mm boven het referentiepunt van de 
zitplaats in het verticale vlak door het trefpunt. Voor deze meting wordt een soortgelijke appa­
ratuur gebruikt als afgebeeld in figuur 9 van bijlage V. 
3.4. Permanente vervorming 
Na de laatste verbrijzelingsproef wordt de permanente vervorming van de kantelbeveiliging 
gemeten. Te dien einde moet, voordat met de proef wordt aangevangen, de plaats van de voor­
naamste constructiedelen van de kantelbeveiliging ten opzichte van het referentiepunt van de 
zitplaats worden vastgelegd. 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/57 
BEPROEVINGSPROCEDURE 
Bijlage IV-B (statische proeven) 
1. BELASTINGS- EN VERBRIJZELINGSPROEVEN 
1.1. Belasting van de achterzijde 
1.1.1. De belasting wordt in horizontale richting aangelegd, in een verticaal vlak evenwijdig aan het 
middenvlak van de trekker. 
Het punt waar de belasting wordt aangelegd moet worden gevormd door dat deel van de kantel-
beveiliging waarvan mag worden aangenomen dat dit het eerst de grond raakt bij een achter­
waartse kanteling van de trekker; in normale omstandigheden is dit de bovenrand. Het verticale 
vlak waarop de belasting wordt aangelegd, bevindt zich ten opzichte van het middenvlak op een 
afstand van V3 van de totale breedte van de bovenkant van de kantelbeveiliging. 
Indien de inrichting op dit punt een kromming vertoont of uitsteekt, moeten zonder dat de 
beveiligingsconstructie hierdoor wordt versterkt, wiggen worden aangebracht, waarop de 
belasting kan worden uitgeoefend. 
1.1.2. De constructie moet op de vloer worden vastgezet, zoals aangegeven in punt 3 van bijlage 
III-B. 
1.1.3. De door de kantelbeveiliging tijdens de proef opgenomen energie moet ten minste gelijk zijn 
aan: 
En = 500 + 0,5 mt 
1.2. Belasting van de voorzijde 
1.2.1. De belasting wordt in horizontale richting aangelegd, in een verticaal vlak evenwijdig aan het 
middenvlak van de trekker, waarbij de afstand ten opzichte van dat vlak V3 van de totale 
breedte van de bovenkant van de kantelbeveiliging bedraagt. 
Het punt waar de belasting wordt aangelegd moet worden gevormd door dat deel van de 
kantelbeveiliging waarvan mag worden aangenomen dat dit het eerst de grond raakt, wanneer 
de vooruitrijdende trekker zijwaarts omslaat; in normale omstandigheden is dat de boven­
rand. 
Indien de inrichting op dit punt een kromming vertoont of uitsteekt, moeten zonder dat de 
beveiligingsconstructie hierdoor wordt versterkt, wiggen worden aangebracht waarop de 
belasting kan worden uitgeoefend. 
1.2.2. De constructie moet op de vloer worden vastgezet, zoals aangegeven in punt 3 van bijlage 
III-B. 
1.2.3. De door de kantelbeveiligingsconstructie tijdens de proef opgenomen energie moet ten minste 
gelijk zijn aan: 
Eü = 500 + 0,5 m, 
1.3. Belasting van de zijkant 
1.3.1. De zijdelingse belasting moet in horizontale richting worden aangelegd in een verticaal vlak 
loodrecht op het middenvlak van de trekker. 
Het punt waar de belasting wordt aangelegd moet gevormd worden door dat deel van de kantel­
beveiliging waarvan mag worden aangenomen dat dit het eerst de grond raakt bij zijdelingse 
kanteling van de trekker; in normale omstandigheden is dat de bovenrand. 
1.3.2. De constructie moet op de vloer worden vastgezet op de in punt 3 van bijlage III-B beschreven 
wijze. 
1.3.3. De door de beveiligingsinrichting tijdens de proef opgenomen energie moet ten minste 
Eis - 1,75 mt 5^+1 
bedragen, waarbij Bb gelijk is aan de maximum totale breedte van de kantelbeveiliging en B 
gelijk aan de minimum totale breedte van de trekker. 
1.4. Verbrijzeiingsproef tegen de achterkant 
Alle voorschriften zijn gelijk aan die van punt 1.4 van bijlage IV-A. 
1.5. Verbrijzeiingsproef tegen de voorzijde 
Alle voorschriften zijn gelijk aan die van punt 1.5 van bijlage IV-A. 
Nr. C 222/58 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
1.6. Overbelastingsproef (aanvullende proef) 
1.6.1. Indien er tijdens een horizontale belastingsproef barsten, scheuren of plooien zijn ontstaan, kan 
een overbelastingsproef noodzakelijk zijn ter vaststelling van de residuele sterkte van de 
constructie en ten einde er zeker van te zijn dat deze voldoende is om weerstand te bieden bij 
eventueel doorrollen (zie de figuren 10a, 10b en 10c). 
Een overbelastingsproef is altijd vereist indien de kracht met meer dan 3 % afneemt tijdens de 
laatste 5% van de vervorming die bereikt wordt wanneer de vereiste energie door de constructie 
wordt opgenomen (zie fig. 10b). 
1.6.2. Bij de overbelastingsproef wordt de horizontale belasting voortgezet door deze telkens te 
verhogen met 5% van de aanvankelijk vereiste energie tot een maximum van 20% van de toege­
voegde energie (zie fig. 10 c). 
1.6.2.1. Het resultaat van de overbelastingsproef wordt bevredigend geacht indien na elke verhoging met 
5%, 10% of 15% van de vereiste energie, de kracht voor een toeneming met 5% met minder dan 
3 % vermindert en de kracht meer dan 0,8 F max blijft bedragen. 
1.6.2.2. Het resultaat van de overbelastingsproef wordt bevredigend geacht indien, nadat de kantelbe-
veiliging 20% van de toegevoegde energie heeft opgenomen, de kracht meer dan 0,8 F max blijft 
bedragen. 
1.6.2.3. Extra breuken of scheuren en/of het binnendringen in de vrije zone, of het ontbreken van de 
beveiliging van deze zone als gevolg van elastische vervorming zijn tijdens de overbelastings­
proef toegestaan. Na het wegnemen van de overbelasting mag de constructie niet in deze zone 
doordringen en de zone moet volledig beveiligd zijn. 
1.7. Verbrijzelingsproef met overbelasting 
Indien tijdens een verbrijzelingsproef niet-onaanzienlijke breuken of scheuren ontstaan, moet 
onmiddellijk na de proef waardoor deze breuken of scheuren ontstonden, een tweede verbrijze­
lingsproef worden verricht, maar met een kracht die gelijk is aan 1,2 Fv. 
2. VRIJE ZONE 
Deze is gelijk aan de vrije zone als omschreven in punt 2 van bijlage IV-A, behalve dat in de 
derde regel van punt 2.2.7 het woord „slag" moet worden vervangen door „belasting". 
3. TE VERRICHTEN METINGEN 
3.1. Breuken en scheuren 
Na iedere beproeving moeten alle constructiedelen, verbindingen en systemen voor de bevesti­
ging op de trekker visueel worden onderzocht op de aanwezigheid van breuken of scheuren, 
waarbij kleine scheuren in onbelangrijke delen buiten beschouwing worden gelaten. 
3.2. Vrije zone 
3.2.1. Tijdens elke proef moet worden nagegaan of enig deel van de kantelbeveiliging de vrije zone als 
omschreven in bovenstaand punt 2 is binnengedrongen. 
3.2.2. Voorts moet worden onderzocht of enig deel van de vrije zone buiten de bescherming van de 
beveiligingsinrichting valt. Daartoe wordt als buiten de bescherming van de beveiligingsin­
richting vallend deel beschouwd elk deel van die ruimte dat in aanraking zou zijn gekomen met 
de grond, indien de trekker was omgekanteld in de richting van waaruit de slag werd toege­
bracht. In verband hiermee worden voor de voor- en achterbanden en de spoorbreedte de 
kleinste door de fabrikant opgegeven afmetingen in aanmerking genomen. 
3.3. Elastische vervorming (onder zijdelingse belasting) 
De elastische vervorming wordt gemeten op 900 mm boven het referentiepunt van de zitplaats in 
het verticale vlak waarin de belasting wordt aangelegd. Voor deze meting kan een soortgelijke 
apparatuur worden gebruikt als afgebeeld in figuur 9 van bijlage V. 
3.4. Permanente vervormingen 
Na de laatste verbrijzelingsproef worden de permanente vervormingen van de kantelbeveiliging 
gemeten. Te dien einde moeten, voordat de proef begint, de plaats van de voornaamste delen 
van de kantelbeveiliging ten opzichte van het referentiepunt van de zitplaats worden vast­
gelegd. 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/59 
BIJLAGE V 
-.. !w.-^ ' Y»*»-^** <« V 
Figuur 1 
Opstelling voor beproeving van de kantelbeveiliging op een helling van 1:1,5 
Figuur 2 a 
Vrije zone — Dwarsdoorsnede door het referentievlak 
Nr. C 222/60 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
U W •500-
400 
Figuur 2 b 
Vrije zone — Zijaanzicht Figuur 2 c 
Vrije zone — Achteraanzicht 
Figuur 2d 
Vrije zone — Bovenaanzicht Figuur 2 e 
Onderste deel van de vrije zone — V4 achteraanzicht 
2. 9. 85 PublikatieWad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/61 
Scharnier 
Bovenste 
rugleuningsplaat 
Onderste 
rugleuningsplaat 
Afmetingen in millimeters 
Figuur 3 a 
Apparaat voor bepaling van het referentiepunt van de zitplaats 
Afmetingen in millimeters 
Figuur 3 b 
Methode ter bepaling van het referentiepunt van de zitplaats 
Nr. C 222/62 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Punt ter aanduiding van de Afmetingen in millimeters 
plaats van het zwaartepunt 
Figuur 4 
Slingergewicht met kettingen of kabels 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/63 
2 bevestigings 
kabels N 
\ 
\ 
2 bevestigings-
kabels 
Stutbalk 
Figuur 5 
Voorbeeld van een bevestiging van de trekker op de vloer 
Slagproef tegen de achterzijde 
Nr. C 222/64 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
2 bevestigings 
kabels 2 bevestigings-
kabels 
Stutbalk 
Figuur 6 
Voorbeeld van een bevestiging van de trekker op de vloer 
Slagproef tegen de voorzijde 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/65 
Afgeschuind 
uiteinde Afgerond om in 
de wielvelg te passen K 
2 bevestigings-
kabels 
Beves-
tigingsbalk Stutbalk 
Figuur 7 
Voorbeeld van een bevestiging van de trekker 
Slagproef tegen de zijkant 
Nr. C 222/66 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Kruiskoppelingen 
Dubbel werkende 
hydraulische vijzel 
Kruiskoppelingen 
Blokken onder 
voor- en achteras 
Figuur 8 
Opstelling voor verbrijzelingsproef 
NB: De hier afgebeelde beveiligingsinrichting dient uitsluitend ter illustratie en ter vermelding van de 
maten. De afbeelding is niet bestemd om ontwerpeisen aan te geven. 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/67 
Horizontale aan de 
beveiligingsconstructie 
bevestigde stang 
Verticale steun, bevestigd 
aan het chassis van de 
trekker of op de bodem van 
de beveiligingsconstructie 
1. Permanente vervorming 
2. Elastische vervorming 
3. Totale vervorming 
(permanente + elastische vervorming) 
Figuur 9 
Voorbeeld van een apparaat voor meting van elastische vervormingen 
Nr. C 222/68 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Kracht 
Vervorming en kracht waarbij 
de constructie de vereiste 
berekende energie heeft 
opgenomen (1.1) 
F' = Kracht bij de vereiste 
berekende energie 
D' = Vervorming bij de vereiste 
berekende energie 
0.96D' D' Vervorming 
1. Bepaling van de plaats aF' overeenkomend met 0,95 D' 
1.1. De overbelastingsproef is niet noodzakelijk omdat aF' < 1,03 F' 
Figuur 10a 
Kracht/vervormingscurve — Een overbelastingsproef is niet noodzakelijk 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/69 
Vervorming en kracht waarbij 
de constructie de vereiste 
berekende energie heeft 
opgenomen (1.1) 
De opgenomen energie is 
gelijk aan 1,05 maal de vereiste 
energie (1.2) 
0,95 D' Vervorming 
1. Bepaling van de plaats van aF overeenkomend met 0,95 D' 
1.1. De overbelastingsproef is noodzakelijk omdat aF > 1,03 F' 
1.2. Het resultaat van de overbelastingsproef is bevredigend omdat bF >0,97 F' en bF' >0, 
Fmax 
Figuur 10b 
Kracht/vervormingscurve — Overbelastingsproef noodzakelijk 
Nr. C 222/70 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
Kracht 
De opgenomen energie is gelijk 
aan de vereiste energie (1.1) 
De opgenomen energie is gelijk 
aan 1,05 maal de vereiste energie 
(1.2) 
De opgenomen energie is gelijk 
— aan 1,10 maal de vereiste energie 
(1.3) 
De opgenomen energie is gelijk 
aan 1,15 maal de vereiste energie 
(1.4) 
De opgenomen energie is gelijk 
/— aan1.20 maal de vereiste energie 
f (1-5) 
—I 1 1 1 • Vervorming 
DS D'2 D'3 D'4 
„ 1 
Vervorming door overbelasting 
1. Bepaling van de plaats van aF' overeenkomend met 0,95 D' 
1.1. De overbelastingsproef is noodzakelijk omdat aF' > 1,03 F' 
1.2. Aangezien bF' <0,97 aF' moet de overbelastingsproef worden voortgezet 
1.3. Aangezien cF' <0,97 bF' moet de overbelastingsproef worden voortgezet 
1.4. Aangezien dF' <0,97 cF' moet de overbelastingsproef worden voortgezet 
1.5. Het resultaat van de overbelastingsproef is bevredigend omdat aF' >0,8 F max 
NB: Indien op een bepaald moment F kleiner wordt dan 0,8 F max wordt de kantelbeveiliging afge­
keurd 
Figuur 10 c 
Kracht/vervormingscurve — De overbelastingsproef moet worden voortgezet 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/71 
BIJLAGE VI 
MODEL 
Rapport inzake EEG-typegoedkeuringsproeven voor onderdelen van een kantelbeveiligingsinrichting (aan de 
voorzijde gemonteerde boog, frame of cabine) voor wat betreft de sterkte daarvan alsmede de sterkte van de 
bevestiging daarvan op de trekker 
Beveiligingsinrichting 
Merk 
Type 
Merk trekker 
Type trekker 
Beproevingsmethode I/IK') Naam van het laboratorium 3 
EEG-typegoedkeuring voor onderdelen nr 
1. Fabrieks- of handelsmerk van de beveiligingsinrichting 
2. Naam en adres van de fabrikant van de trekker of beveiligingsinrichting 
3. Eventueel naam en adres van de gevolmachtigde van de fabrikant van de trekker of beveiligings­
inrichting 
4. Specificatie van de trekker waarop de proeven worden uitgevoerd 
4.1. Fabrieks- of handelsmerk 
4.2. Type en handelsbenaming 
4.3. Serienummer 
4.4. Massa van de onbelaste trekker met kantelbeveiliging en zonder bestuurder kg 
4.5. Wielbasis/traagheidsmoment (') mm/kgm2 (') 
4.6. Bandenmaat: voor 
achter 
5. Uitbreiding van de EEG-goedkeuring voor onderdelen tot andere trekkertypen 
5.1. Fabrieks- of handelsmerk 
5.2. Type en handelsbenaming 
5.3. Massa van de onbelaste trekker met kantelbeveiliging en zonder bestuurder kg 
5.4. Wielbasis/traagheidsmoment (') mm/kgm2 (') 
5.5. Bandenmaat: voor 
achter 
(') Doorhalen wat niet van toepassing is. 
Nr. C 222/72 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
6. Specificatie van de beveiligingsinrichting 
6.1. Algemene overzichtstekening van de beveiligingsinrichting en de bevestiging daarvan op de 
trekker 
6.2. Foto's van zij- en achterkant met details van de bevestiging 
6.3. Beknopte beschrijving van de beveiligingsinrichting, omvattende het constructietype, bijzonder­
heden van de bevestiging op de trekker, bijzonderheden over de bekleding, wijze van toegang en 
nooduitgangen, bijzonderheden inzake de bekleding aan de binnenzijde, voorzieningen tegen het 
doorrollen en bijzonderheden inzake het verwarmings- en ventilatiesysteem 
6.4. Afmetingen 
6.4.1. Hoogte van de structurele delen van het dak boven de belaste zitplaats van het referentie­
punt van de zitplaats (') mm 
6.4.2. Hoogte van de structurele delen van het dak boven de bodemplaat van de trekker mm 
6.4.3. Breedte aan de binnenzijde van de beveiligingsinrichting op een punt boven de zitplaats, 
ter hoogte van het middelpunt van het stuurwiel mm 
6.4.4. Afstand van het middelpunt van het stuurwiel tot de rechter zijkant van de beveiligingsin­
richting mm 
6.4.5. Afstand van het middelpunt van het stuurwiel tot de linker zijkant van de beveiligingsin­
richting mm 
6.4.6. Minimale afstand van de rand van het stuurwiel tot de beveiligingsinrichting mm 
6.4.7. Breedte van de portieren: 
boven mm 
midden mm 
beneden mm 
6.4.8. Hoogte van de portieren: 
boven de bodemplaat mm 
boven de hoogste opstaptrede mm 
boven de laagste opstaptrede mm 
6.4.9. Totale hoogte van de trekker met kantelbeveiliging mm 
6.4.10. Totale breedte van de beveiligingsinrichting mm 
6.4.11. Horizontale afstand tussen de achterkant van de beveiligingsinrichting en de rug van de 
belaste zitplaats op een hoogte van 950 mm, op een hoogte van 900 mm boven het re­
ferentiepunt van de zitplaats (') mm 
6.5. Bijzonderheden en kwaliteit van de gebruikte materialen, toegepaste normen 
Hoofdframe (materiaal en afmetingen) 
Bevestigingen (materiaal en afmetingen) 
Bekleding (materiaal en afmetingen) 
Dak (materiaal en afmetingen) 
Capitonnering aan de binnenzijde (materiaal en afmetingen) 
Montage- en bevestigingsbouten (kwaliteit en afmetingen) 
7. Beproevingsresultaten 
7.1. Slag-/belastings- en verbrijzelingsproeven (') 
Slag-/belastingsproeven zijn uitgevoerd op de linker/rechter achterkant (2), de rechter/ 
linker voorkant (2) en op de rechter/linker zijkant (2). De referentiemassa die gebruikt 
werd voor de berekening van de energie van de slag- en van de verbrijzelingskracht 
bedroeg kg 
Er is/is niet naar behoren (2) voldaan aan de beproevingseisen inzake breuken en 
scheuren, de maximale tijdelijke vervorming en de vrije zone 
(') Naar gelang van de toegepaste beproevingsmethode. 
(2) Doorhalen wat niet van toepassing is. 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/73 
7.2. Na de proeven gemeten vervormingen: 
Permanente vervorming: 
van achteren naar links mm 
van achteren naar rechts mm 
van voren naar links mm 
van voren naar rechts mm 
zijdelings: 
naar voren mm 
naar achteren mm 
van boven naar beneden: 
voor mm 
achter mm 
Verschil tussen de maximale tijdelijke vervorming en de permanente vervorming bij slag-
proeven tegen de zijkant mm 
8. Rapportnummer 
9. Datum van het rapport 
10. Handtekening 
Nr. C 222/74 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
BIJLAGE VII 
MERKEN 
Het EEG-typegoedkeuringsmerk voor onderdelen bestaat uit: 
— een rechthoek waarbinnen een kleine letter „e" is geplaatst, gevolgd door het kennummer of de 
kenletters van de Lid-Staat die de typegoedkeuring voor onderdelen heeft verleend: 
1 voor de Duitse Bondsrepubliek 
2 voor Frankrijk 
3 voor Italië 
4 voor Nederland 
6 voor België 
11 voor het Verenigd Koninkrijk 
13 voor Luxemburg 
18 voor Denemarken 
IRL voor Ierland 
GR voor Griekenland; 
— en uit een EEG-typegoedkeuringsnummer voor onderdelen, op een willekeurige plaats onder en in 
de nabijheid van de rechthoek, en overeenkomend met het nummer van het EEG-typegoedkeurings-
formulier voor onderdelen dat is opgemaakt inzake de sterkte van het type beveiligingsinrichting en 
de bevestiging daarvan aan de trekker; 
— de letter V gevolgd door het nummer 2 betekent dat het gaat om een type beveiliging met twee aan de 
voorzijde bevestigde stijlen bestemd voor een smalspoortrekker. 
VOORBEELD VAN EEN EEG-TYPEGOEDKEURINGSMERK VOOR ONDERDELEN 
Yi -^ a/3 
a/6 i a =5 30 mm 
T 
a/3 
± 
Verklaring: De beveiligingsinrichting die van bovenstaand EEG-goedkeuringsmerk voor onderdelen is 
voorzien, is een beveiligingsinrichting van het beugeltype met twee aan de voorzijde be­
vestigde stijlen bestemd voor een smalspoortrekker (V2) waarvoor in België (e6) de EEG-
goedkeuring voor onderdelen is verleend onder nummer 43. 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/75 
BIJLAGE VIII 
MODEL EEG-TYPEGOEDKEURINGSFORMULIER VOOR ONDERDELEN 
Naam van de bevoegde instantie 
Mededeling inzake de verlening, weigering, intrekking of uitbreiding van de EEG-typegoedkeuring voor 
onderdelen met betrekking tot de sterkte van een beveiligingsinrichting (aan de voorzijde bevestigde beugel, 
frame of cabine) en tot de sterkte van de bevestiging daarvan aan de trekker 
EEG-typegoedkeuring voor onderdelen nr 
uitbreiding (') 
1. Fabrieks- of handelsmerk van de beveiligingsinrichting 
2. Naam en adres van de fabrikant van de beveiligingsinrichting 
3. Eventueel naam en adres van de gevolmachtigde van de fabrikant van de beveiligingsinrichting 
4. Fabrieks- of handelsmerk, type en handelsbenaming van de trekker waarvoor de beveiligingsin­
richting is bestemd 
5. Uitbreiding van de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen tot het (de) volgende trekkertype(n) 
5.1 De in punt 1.4 van bijlage III bedoelde massa van de onbelaste trekker is meer/niet meer (2) dan 
5 % groter dan de bij de proef gebruikte referentiemassa 
5.2 De bevestigingsmethode en de montagepunten zijn/zijn niet (2) identiek 
5.3 Alle onderdelen die tot steun van de beveiligingsinrichting kunnen dienen zijn/zijn niet (2) iden­
tiek 
6. Ter EEG-typegoedkeuring voor onderdelen aangeboden op 
7. Beproevingslaboratorium 
8. Datum en nummer van het beproevingsrapport van het laboratorium 
9. Datum waarop de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen is verleend/geweigerd/ingetrokken (2) 
10. Datum waarop de uitbreiding van de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen is verleend/gewei­
gerd/ingetrokken (2) 
11. Plaats 
12. Datum 
13. Bij dit formulier zijn de volgende documenten met bovenstaand typegoedkeuringsnummer voor 
onderdelen gevoegd (b.v. beproevingsrapport) 
14. Eventuele opmerkingen 
15. Handtekening 
(') Geef eventueel aan, of dit de eerste, tweede, enz. uitbreiding van de oorspronkelijke EEG-typegoedkeuring voor 
onderdelen is. 
(2) Doorhalen wat niet van toepassing is. 
Nr. C 222/76 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 2. 9. 85 
BIJLAGE IX 
VOORWAARDEN VOOR EEG-TYPEGOEDKEURING 
1. De aanvraag om EEG-typegoedkeuring van een trekkertype met betrekking tot de sterkte van de 
beveiligingsinrichting en van de bevestiging daarvan op de trekker wordt ingediend door de fabri­
kant van de trekker of door diens gevolmachtigde. 
2. Een trekker die representatief is voor het type dat moet worden goedgekeurd en waarop een bevei­
ligingsinrichting is gemonteerd die met de bevestiging daarvan als onderdeel is goedgekeurd, moet 
ter beschikking worden gesteld van de technische dienst die met de uitvoering van de goedkeurings-
proeven is belast. 
3. De met de goedkeuringsproeven belaste technische dienst controleert of het als onderdeel goedge­
keurde type beveiligingsinrichting is bestemd om te worden gemonteerd op het trekkertype waar­
voor de goedkeuring wordt aangevraagd. Deze dienst controleert met name of de bevestiging van de 
beveiligingsinrichting overeenstemt met die welke bij die EEG-typegoedkeuring voor onderdelen is 
gekeurd. 
4. De houder van de EEG-typegoedkeuring kan verzoeken deze tot andere typen beveiligingsinrich­
tingen uit te breiden. 
5. De bevoegde instanties verlenen de gevraagde uitbreiding op de volgende voorwaarden: 
5.1. voor het nieuwe type beveiligingsinrichting en de bevestiging daarvan op de trekker moet een EEG-
typegoedkeuring voor onderdelen zijn verleend; 
5.2. het nieuwe type moet zijn ontworpen om te worden gemonteerd op het trekkertype waarvoor de 
uitbreiding van de EEG-typegoedkeuring wordt aangevraagd; 
5.3. de bevestiging van de beveiligingsinrichting op de trekker moet overeenstemmen met die welke bij 
verlening van de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen is gekeurd. 
6. Een formulier waarvan het model in bijlage X is opgenomen, wordt als bijlage bij het EEG-type-
goedkeuringsformulier gevoegd voor iedere toegestane of geweigerde goedkeuring of uitbreiding 
van goedkeuring. 
7. Indien de aanvraag om EEG-typegoedkeuring van een trekkertype wordt ingediend te zamen met 
de aanvraag om EEG-typegoedkeuring voor onderdelen voor een beveiligingsinrichting die is 
bestemd om te worden gemonteerd op het trekkertype waarvoor de EEG-typegoedkeuring wordt 
aangevraagd, worden de in de punten 2 en 3 bedoelde controles niet uitgevoerd. 
2. 9. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 222/77 
BIJLAGE X 
MODEL 
Naam van de bevoegde officiële instantie 
Bijlage bij het EEG-typegoedkeuringsformulier voor een trekkertype voor wat betreft de sterkte van de 
beveiligingsinrichtingen (aan de voorzijde gemonteerde boog met twee stijlen, frame of cabine) en van de 
bevestiging daarvan op de trekker 
(Artikel 4, lid 2, en artikel 10 van Richtlijn 74/150/EEG van de Raad van 4 maart 1974 inzake de 
onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de typegoedkeuring van land­
bouw- of bosbouwtrekkers op wielen) 
EEG-typegoedkeuringsnummer 
uitbreiding (') 
1. Fabrieks- of handelsmerk van de trekker 
2. Type trekker 
3. Naam en adres van de fabrikant van de trekker 
4. Eventueel naam en adres van de gevolmachtigde 
5. Fabrieks- of handelsmerk van de beveiligingsinrichting 
6. Uitbreiding van de EEG-typegoedkeuring voor het (de) volgende type(n) beveiligingsin-
richting(en) 
7. Trekker aangeboden ter EEG-typegoedkeuring op 
8. Technische dienst die is belast met de conformiteitscontrole voor de EEG-typegoedkeuring 
9. Datum van afgifte van het rapport van deze dienst 
10. Nummer van het rapport van deze dienst 
11. De EEG-typegoedkeuring met betrekking tot de sterkte van de beveiligingsinrichtingen en van de 
sterkte van de bevestiging daarvan op de trekker is toegestaan/geweigerd (2) 
12. De uitbreiding van de EEG-typegoedkeuring met betrekking tot de sterkte van de beveiligingsin­
richtingen en van de sterkte van de bevestiging daarvan op de trekker is toegestaan/geweigerd (2) 
13. Plaats 
14. Datum 
15. Handtekening 
(') Geef eventueel aan, of dit de eerste, tweede, enz. uitbreiding is van de oorspronkelijke EEG-typegoedkeuring. 
(2) Doorhalen wat niet van toepassing is.