fc*v VÎ.V 
1 VJd* 
M 
1 •- M 
S'A COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(94) 196 dof. 
Brussel, 26.05.1994 
i. ; 
Si-f SA 
-M! 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT 
over de werking van de in de 20e BTW-Richtlijn bedoelde steunregeling in het 
begrotingsjaar 1991 (Richtlijn 85/361/EEG van de Raad van 16 juli 1985 betreffende 
de harmonisatie van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting : 
gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde : afwijkingen in 
verband met de bijzondere steun aan bepaalde landbouwers ter compensatie van de 
afbraak van de monetaire compenserende bedragen voor bepaalde 
landbouwprodukten). 
ft"; VA '"4!*8 
E.'W • ö 
r it. 
•n 
11 u 
O) 
(2) 
(3) 
(4) 
(5) INLEIDING 
Door de 20e Richtlijn van de Raad van 16 juli 1985 (85/361/EEG) betreffende de 
harmonisatie van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting -
gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde(1) - wordt de 
Bondsrepubliek Duitsland, in afwijking van de Zesde Richtlijn van de Raad van 
17 mei 1977 (77/388/EEG)^, gemachtigd de belasting over de toegevoegde waarde 
te gebruiken om aan de landbouwers bijzondere steun te verlenen ter compensatie van 
hun verliezen ten gevolge van de revaluatie van de groene koers van de DM uit 
hoofde van Verordening (EEG) nr. 855/84 van de Raad van 31 maart 1984(3). 
Deze bijzondere steun mag over de periode van 1 juli 1984 tot en met 
31 december 1988 tot maximaal 5 % en over de periode van 1 januari 1989 tot en 
met 31 december 1991 tot maximaal 3 % worden verleend. 
Volgens artikel 3 van de 20e Richtlijn neemt de Bondsrepubliek Duitsland de nodige 
maatregelen opdat door de toepassing van de steunregeling geen afbreuk wordt 
gedaan aan de eigen middelen. 
Volgens artikel 4 van de 20e Richtlijn dient de Commissie jaarlijks bij het Europese 
Parlement en de Raad een verslag in over de door de Bondsrepubliek Duitsland 
getroffen maatregelen en de toepassing daarvan, meer in het bijzonder voor wat 
betreft de bij de instelling van de steunregeling nagestreefde doelstellingen, de fiscale 
neutraliteit en de gevolgen voor de eigen middelen van de Gemeenschap. 
Dit verslag over 1991 is het achtste en laatste(4) overeenkomstig deze bepaling 
opgestelde verslag. 
Opmerkenswaard in dit verband is dat, met ingang van 3 oktober 1990 (datum van 
de Duitse eenmaking), de 20e Richtlijn van de Raad ook van toepassing is op het 
grondgebied van de nieuwe Lander*5*. 
PB L 192 van 24.7.1985, blz. 18 
PBL 145 van 13.6.1977, blz. 1 
PB L 90 van 1.4.1984, blz. 1 
Eerste verslag : COM(88)260 def.; tweede verslag : COM(87)292 def.; derde verslag : 
COM(88)544 def. ; vierde verslag : SEC(89) 1574 def. ; vijfde verslag : SEC(90)2467 def. ; 
zesde verslag : SEC(91)2035 def.; zevende verslag : SEC(92) 1904 def. 
Mededeling van de Commissie aan de Lid-Staten betreffende de Duitse eenmaking, 
COM(90)400 def., deel I, hoofdstuk III, afdeling 2.1, te zamen met deel II, SYN 297 tot 
302, hoofdstuk II, afdeling 8 van 21 augustus 1990. 
INHQUP 
1. Door de Bondsrepubliek Duitsland getroffen wettelijke maatregelen 
2. Fiscale gevolgen 
3. Toetsing aan de bij het invoeren van de steunregeling nagestreefde doelstellingen 
4. Effect van de steun op de werking van de landbouwmarkt 
5. Gevolgen voor de eigen middelen uit de BTW 
6. Conclusies 
1. Door de Bondsrepubliek Duitsland getroffen wettelijke maatregelen 
De eerste wet tot wijziging van de wet op de omzetbelasting van 29 juni 1984 
(BGBII, blz. 796; BStBI I, blz. 423) houdt voor de periode 1 juli 1984 tot en 
met 31 december 1991 de volgende wijzigingen en aanvullingen op de wet op 
de omzetbelasting (UStG) in om de Duitse landbouw een bijzondere steun te 
geven door middel van de omzetbelasting : 
- verhoging van het gemiddeld tarief voor de meeste landbouwprodukten die 
worden geleverd door een landbouwbedrijf (artikel 24 UStG); het forfaitair 
percentage van de BTW-aftrek blijft ongewijzigd (artikel 24 UStG); 
- toekenning van een recht op vermindering aan de forfaitair belaste 
landbouwers en de landbouwers die aan de normale regeling zijn 
onderworpen (artikel 24 a) UStG). 
Achtereenvolgens worden hierna besproken de hoogte van de bijzondere steun, 
het toepassingsgebied en de praktische uitvoering. 
1.1- Hoogte van de bijzondere steun 
Overeenkomstig artikel 2 van de 20e BTW-Richtlijn bedraagt de bijzondere 
steun ten hoogste 
- 5 % voor de periode 1 juli 1984 - 31 december 1988; 
- 3 % voor de periode 1 januari 1989 - 31 december 1991. 
Deze percentages worden toegepast op de grondslag van de door de landbouwer 
geleverde landbouwprodukten. 
1.2. Toepassingsgebied van de bijzondere steun 
De bijzondere steun wordt slechts verleend voor handelingen die worden 
verricht in het kader van een landbouwbedrijf. Voor de bijzondere steun komen 
niet in aanmerking : 
- bedrijven die volgens de Duitse belastingwetgeving worden beschouwd als 
industriële ondernemingen, handelsondernemingen of ambachtelijke 
ondernemingen (gewerbliche Betriebe). Deze komen met name voor in de 
tuinbouw en vooral in de veehouderij. Om gelijkheid van behandeling te 
verzekeren wordt de bijzondere steun evenwel ook toegekend aan bedrijven 
die naar rechtsvorm industriële ondernemingen, handelsondernemingen of 
ambachtelijke ondernemingen zijn, maar die naar hun structuur deel uitmaken 
van de sector landbouw; 
- veehouderijen en veefokkerijen voor zover zij in het voorgaande dienstjaar 
meer dan 330 stuks vee hebben gehouden of gefokt. Deze bepaling is voor 
de eerste maal van toepassing op handelingen die na 30 juni 1985 werden 
verricht. 
De steun wordt in beginsel voor alle landbouwprodukten verleend. Niet in 
aanmerking komen : 
- handelingen betreffende bosbouwprodukten, met inbegrip van 
zagerijprodukten; 
- bijkomende handelingen (bijvoorbeeld handelingen die worden verricht door 
nevenbedrijven of door bewerkende en verwerkende bedrijven, verkoop van 
produkten die werden gekocht van derden, verkoop van landbouwmachines 
die niet meer worden gebruikt); 
- dienstverleningen. 
1.3. Praktische uitvoering 
Zoals hierboven werd aangegeven is het gemiddeld BTW-tarief (8 %) op de 
meeste door de forfaitair belaste landbouwers geleverde landbouwprodukten met 
5 % (1.7.1984-31.12.1988) en3 % (1.1.1989-31.12.1991) tot respectievelijk 
13 % en 11 % verhoogd, waarbij het forfaitair tarief voor de BTW-aftrek (8 %) 
ongewijzigd bleef. De extra BTW-verlaging voor de bijzondere steun (5 % of 
3 %) in aanmerking genomen, zijn de forfaitair belaste landbouwers echter niet 
verplicht de belastingautoriteiten BTW te betalen, tenzij zij de hierboven 
vermelde veehouderij beoefenen (BTW-schuld 5 % of 3 %). 
Kopers die recht hebben op aftrek van de BTW op hun aankopen mogen het 
totale bedrag aan BTW (13 % of 11 %) dat hun door de forfaitair belaste 
landbouwer in rekening is gebracht, aftrekken. Dank zij deze regeling wordt 
gewaarborgd dat de bijzondere steun die deze kopers indirect in rekening wordt 
gebracht, ten goede komt aan de forfaitair belaste landbouwers. 
Bij de levering van landbouwprodukten mogen de aan de normale regeling 
onderworpen landbouwers, los van de aftrekbare voorbelasting, hun 
belastingschuld uit hoofde van de omzetbelasting voor de beschouwde 
belastingperiode verminderen met het bedrag van de steun. De bedragen van de 
vermindering (steun) moeten zodanig in de boeken en in de belastingaangiften 
worden vermeld dat zij onderscheiden kunnen worden van de aftrekbare 
voorbelasting. 
2. Fiscale gevolgen 
De BTW is een algemene indirecte belasting die zich, volgens de 
communautaire regels, niet leent als instrument voor het verstrekken van 
bijzondere steun, ook niet indien slechts van haar mechanisme gebruik wordt 
gemaakt. Een uitzondering op de 20e Richtlijn was derhalve nodig om de 
Duitse autoriteiten een dergelijke mogelijkheid te bieden. 
Er zij echter op gewezen dat het gemeeschappelijk BTW-stelsel en zijn mechanisme 
ernstig worden verstoord door de combinatie van de gemeenschappelijke regels voor de 
BTW-betaling en de steunverlening (in de zin van een aanvullende BTW-verlaging voor 
de normaal belaste landbouwers) en door de combinatie van bepaalde gemiddelde en 
forfaitaire tarieven (die zelf bijzondere tarieven zijn) met tarieven die relevant zijn voor 
de bijzondere steun (forfaitair belaste landbouwers). Beide hebben noodzakelijkerwijs 
een nadelig effect op de doorzichtigheid en de neutraliteit van het stelsel. 
3. Toetsing aan de bij het invoeren van de steunregeling nagestreefde doelstelligen 
3.1. Bij schrijven van 30 maart 1993 heeft de Duitse minister van Financiën mededeling 
gedaan van de vermindering van de BTW-ontvangsten voortvloeiend uit de toepassing 
van het stelsel ter compensatie via de BTW (steun van 3%) voor 1991. De mededeling 
sluit aan bij de beschikkingen van de Raad van 1984 houdende vaststelling van de 
regels ter compensatie van de negatieve gevolgen van de afbraak van de positieve 
MCB's voor het landbouwinkomen. 
Het gaat hier om een laatste mededeling, aangezien krachtens de 20e BTW-richtlijn de 
betaling van de bijzondere steun is toegestaan tot en met 31 december 1991. Deze 
bijzondere steun werd vervangen door een stelsel van premie per hectare. 
Vergeleken met de voorgaande jaren, blijft het voor de voormalige Lander 
medegedeelde bedrag van 1,5 miljard DM nagenoeg ongewijzigd. Bij vergelijking met 
de betreffende richtlijn lijken de verstrekte berekeningen en bijzonderheden voldoende 
gedetailleerd en correct te zijn. Er is geen enkele aanwijzing dat het document 
verschillend is van de documenten die de voorafgaande jaren werden voorgelegd. 
3.2. Wat betreft die nieuwe Lander beschikken wij niet, zoals voor de andere Lander, over 
gedetailleerde gegevens met betrekking tot de landbouwrekening. Een aantal 
berekeningen werd verricht voor het ramen van het niveau van landbouwinkopen die 
vallen onder het stelsel van compensatie via de BTW. Vermeldenswaard is dat het 
medegedeelde bedrag van 240 miljoen DM in 1991 lager ligt dan hetgeen men zou 
verwachten, uitgaande van hetgeen bekend is voor de voormalige Lander. 
3.3. Overwegende : 
- dat het hier gaat om de laatste mededeling over het stelsel van compensatie via de 
BTW; 
- dat er in 1991 geen belangrijke wijzigingen met betrekking tot de voormalige Lander 
hebben plaatsgevonden; 
dat, aangezien het voor de nieuwe Lander medegedeelde bedrag aan de lage kant leek, 
de Commissie eenvoudige berekeningen en ramingen heeft uitgevoerd en dat het 
niveau van de door de Duitse autoriteiten medegedeelde cijfers correct lijkt, 
is het niet nodig verder onderzoek te verrichten 
7 
4. Effect van de steun op de werking van de landbouwmarkt 
4.1. Zoals opgemerkt in punt 4.2 van het verslag over 1985 (COM(87)292 def.) is 
het praktisch onmogelijk het effect van de afbraak van de Duitse MCB's op 
1 januari 1985 en het effect van de compensatie door middel van de BTW los 
te zien van andere factoren die de markt beïnvloeden. 
4.2. De verrichte analyses van de prijzen en het handelsverkeer hebben de 
Commissie geen gegevens opgeleverd die de bewering zouden wettigen dat de 
toekenning van bijzondere steun in Duitsland de werking van de communautaire 
landbouwmarkten in 1991 zou hebben verstoord. 
5. Gevolgen voor de eigen middelen uit de BTW 
5.1. Overeenkomstig het in het Raadgevend Comité voor de Eigen Middelen (zie 
eerste verslag over de werking van de steunregeling, punten 5.1 en 5.2) 
overeengekomen tijdschema hebben de Duitse autoriteiten op 4 mei 1992 de 
definitieve berekening verstrekt van de op de BTW-opbrengsten van 1990 aan 
te brengen correctie ter compensatie van het effect van de bijzondere steun. Na 
verificatie en goedkeuring door de diensten van de Commissie heeft de 
Commissie bij Beschikking van 2 september 1992(1) het bedrag van de 
BTW-middelen dat de Bondsrepubliek Duitsland verschuldigd is voor 1990 uit 
hoofde van de in de 20e Richtlijn bedoelde handelingen, vastgesteld op 
152,97 miljoen DM. Overeenkomstig de in Verordening nr. 1553/89 van de 
Raad vastgestelde procedures resulteert dit bedrag uit een positieve correctie van 
de opbrengsten met 1.602,4 miljoen DM. 
5.2. In het jaaroverzicht voor 1991 over de grondslag van de eigen middelen uit de 
BTW, dat in juli 1992 door de Duitse autoriteiten werd ingediend, werd als 
voorlopig bedrag van de positieve correctie van de opbrengsten voor 1991 
1.491 miljoen DM vermeld voor het grondgebied van de BRD vóór 
3 oktober 1990 en 240 miljoen DM voor het grondgebied van de nieuwe 
Lander. 
(,) PB L 264 van 10.9.1992, blz. 22 
5.3. Bedragen uit dit jaaroverzicht, zoals gecorrigeerd in de door de Duitse 
autoriteiten op 30 maart 1993 ingediende definitieve berekeningen (in 1 min 
DM): 
A. Grondgebied van de BRD vóór 3 oktober 1990 
Eigen verbruik van de landbouwers die voor de normale 16 
regeling hebben gekozen 
Leveringen door de landbouw volgens de landbouwrekeningen 52.939 
min : Verkopen door de "gewerbliche Betriebe" 2.511 
Verkopen door niet-landbouwers 144 
Verkopen door forfaitair belaste landbouwers aan 3.213 
consumenten 
Verkopen van landbouwbedrijven met meer dan 330 
stuks vee 104 
plus : Niet in de landbouwrekeningen voorkomende rubrieken: 
Verkopen van levend vee aan andere sectoren 2.956 
Verkopen door forfaitair belaste landbouwers aan 
landbouwers die voor de normale regeling hebben 
gekozen + verkopen door landbouwers die voor de 
normale regeling habben gekozen aan andere 195 
landbouwers 
50.134 
3 % bijzondere steun : 0,03 x 50.134 = 1.504 
B. Nieuwe Lander van de BRD 
Leveringen door de landbouw 8.000 
3 % bijzondere steun : 0,03 x 8.000 = 240. 
6. Conclusies 
De Duitse wetgeving voldoet aan de 20e Richtlijn. 
De in de BTW-opbrengsten aan te brengen correctie ter compensatie van het 
effect van de steun op de eigen middelen uit de BTW wordt voorlopig geschat 
op 1.744 miljoen DM, hetgeen volgens de berekening van de BTW-middelen 
(Verordening nr. 1553/89 van de Raad) een extra bedrag aan BTW-middelen 
oplevert van 164,682 miljoen DM. 
<b 
ISSN 0254-1513 
COM (94) 196 def. 
DOCUMENTEN 
NL 01 
Catalogusnummer : CB-CO-94-211-NL-C 
ISBN 92-77-68830-0 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg