SAMENVATTING

De richtlijn inzake industriële emissies is het belangrijkste EU-instrument voor de preventie en vermindering van verontreiniging door ca. 52 000 grote industriële en veeteeltinstallaties in Europa. Zij werkt met een vergunningensysteem op basis van “beste beschikbare technieken” (BBT). De lidstaten, de industrie en het maatschappelijk middenveld onderschrijven de richtlijn inzake industriële emissies als de optimale consensuele manier om emissies te verminderen en in de hele EU gelijke concurrentievoorwaarden te garanderen. De verordening register verontreinigende stoffen vergemakkelijkt het toezicht op de inspanningen ter vermindering van de verontreiniging door de verbetering van de voor het publiek beschikbare informatie over de werkelijke prestaties van de installaties.

Installaties die onder de richtlijn inzake industriële emissies vallen, vertegenwoordigen in de EU ongeveer 20 % van de uitstoot van verontreinigende stoffen in de lucht en het water, en 40 % van de broeikasgasemissies. Ondanks dalende trends bedraagt de schade aan de gezondheid en het milieu nog steeds ongeveer 277 tot 433 miljard EUR per jaar (cijfers voor 2017).

Dit initiatief pakt vijf problemen aan:

·ontoereikende en inconsistente toepassing van emissiegrenswaarden voor lucht- en waterverontreinigende stoffen;

·achterblijvende innovatie door de mate waarin BBT’s steunen op beproefde technieken;

·matige bijdrage tot efficiënt gebruik van hulpbronnen, circulaire economie en gebruik van minder giftige chemische stoffen;

·incoherente en beperkte bijdrage tot de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen;

·beperkt en verouderd sectoraal toepassingsgebied van de wetgeving.

Met deze herziening van de richtlijn inzake industriële emissies en de verordening register verontreinigende stoffen wordt beoogd een meer toekomstgericht en flexibel kader tot stand te brengen, dat innovatie ondersteunt en geschikt is om de komende industriële transformaties te begeleiden.

Voor elk probleem wordt een pakket van voorkeursbeleidsopties en -subopties gepresenteerd:

·doeltreffendheid: zorgt ervoor dat de emissiegrenswaarden daadwerkelijk het emissiereductiepotentieel van de BBT’s opleveren; zorgt voor meer homogeniteit in de uitvoering en in het ambitieniveau van de lidstaten; versterkt de rechten van het publiek en de handhaving en verduidelijkt de wetgeving;

·innovatie: voortrekkers krijgen de vrijheid om nieuwe technieken te testen. Een innovatiecentrum voor industriële transformatie en emissies (INCITE) zal innovatieve technologieën in BBT-overwegingen opnemen; en de exploitanten zullen hun transformatieplannen in de milieubeheersystemen integreren;

·gebruik van hulpbronnen en chemische stoffen: een sectorspecifieke circulaire economie, efficiënt gebruik van hulpbronnen en een lagere toxiciteit worden bevorderd via meer responsieve verplichte milieubeheersystemen;

·koolstofarm maken van de economie: versterkt “bottom-up” optimale technologische sectorspecifieke middelen om vervuiling te verminderen en de economie koolstofarm te maken, met bindende minimumniveaus voor energie-efficiëntie. Een herziening in 2028 van de verhouding tussen de richtlijn inzake industriële emissies en het systeem voor de handel in emissierechten (ETS) zal vanaf 2030 optimale synergieën mogelijk maken. De verordening register verontreinigende stoffen zal een meer gedetailleerde verslaglegging over BKG-emissies toepassen;

·sectoraal toepassingsgebied: moet worden verruimd, met name voor de veeteelt en bepaalde winningsactiviteiten.

De totale baten van het initiatief wegen aanzienlijk op tegen de kosten. Hoewel het niet mogelijk is geweest alle effecten te kwantificeren, is het duidelijk dat:

I)de in geldwaarde uitgedrukte voordelen voor de gezondheid van de belangrijkste maatregel van de doeltreffendheidsoptie 860 tot 2 800 miljoen EUR per jaar bedragen, waarbij de capex/opex-kosten voor het bedrijfsleven ongeveer 210 miljoen EUR per jaar bedragen; en

II)een ruimere dekking van veehouderijbedrijven leidt tot emissiereducties voor methaan en ammoniak, wat gezondheidsvoordelen oplevert van tussen de 5 450 en 9 240 miljoen EUR per jaar en daarmee samenhangende nalevingskosten van tussen de 265 en 812 miljoen EUR per jaar.