P6_TA(2004)0074

Situatie in Oekraïne

Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Oekraïne

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Oekraïne,

- onder verwijzing naar met name zijn resolutie over Oekraïne van 28 oktober 2004 [1],

- gezien de op 1 maart 1998 in werking getreden Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten en Oekraïne [2],

- gezien de Gemeenschappelijke strategie van de Europese Raad ten aanzien van Oekraïne (1999/877/GBVB) [3], door de Europese Raad op 11 december 1999 te Helsinki vastgesteld,

- gezien de slotverklaring en aanbevelingen van de Parlementaire Samenwerkingscommissie EU-Oekraïne van 16- 17 februari 2004,

- gezien de mededeling van de Commissie van 12 mei 2004 over het Europees Nabuurschapsbeleid — COM(2004)0373,

- gezien de gezamenlijke verklaring van de Top EU-Oekraïne van 8 juli 2004 in Den Haag,

- gezien de verklaringen en de voorlopige bevindingen en conclusies van de internationale verkiezingswaarnemersmissie naar Oekraïne over de beide ronden van de presidentsverkiezingen,

- gezien de verklaring van het Nederlandse voorzitterschap over de tweede ronde van de presidentsverkiezingen,

- gezien de recente toespraak die de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie, de heer Javier Solana, voor de Commissie buitenlandse zaken van het Europees Parlement over Oekraïne heeft gehouden,

- gezien de door de centrale kiescommissie aangekondigde eindresultaten van de presidentsverkiezingen in Oekraïne,

- gezien de procedure voor het Oekraïnse Hooggerechtshof over de geldigheid van de tweede ronde van de presidentsverkiezingen,

- gezien de resolutie die het Oekraïnse parlement heeft aangenomen in zijn bijzondere zitting van 27 november 2004 over de tweede ronde van de presidentsverkiezingen en de daaropvolgende crisis,

- gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement,

A. overwegende dat het Europees Nabuurschapsbeleid de Europese aspiraties van Oekraïne erkent evenals het belang van Oekraïne als land met nauwe historische, culturele en economische banden met de lidstaten van de EU, en overwegende dat een werkelijk en evenwichtig partnerschap alleen tot stand kan komen op basis van gedeelde gemeenschappelijke waarden ten aanzien van met name democratie, de rechtsstaat, en eerbiediging van mensenrechten en burgerlijke rechten,

B. overwegende dat de Oekraïnse samenleving blijk heeft gegeven van politieke rijpheid en gehechtheid aan gemeenschappelijke Europese waarden,

C. overwegende dat de omstandigheden waaronder de presidentsverkiezingen in Oekraïne zijn verlopen, tevoren reeds werden beschouwd als een serieuze test voor de stand van de democratie in het land en de ernst waarmee de autoriteiten deze gedeelde gemeenschappelijke waarden zijn toegedaan,

D. overwegende dat internationale waarnemers hebben geconcludeerd dat de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Oekraïne werd gekenmerkt door talloze ernstige onregelmatigheden en allesbehalve voldeden aan internationale maatstaven voor democratische verkiezingen,

E. overwegende dat serieuze aantijgingen zijn geuit over massale fraude bij het tellen van de stemmen in het voordeel van de zittende eerste minister Viktor Janoekovitsj, en dat er vele aanwijzingen zijn die deze aantijgingen bevestigen,

F. overwegende dat de centrale kiescommissie niet heeft willen ingaan op deze aantijgingen over fraude en de heer Janoekovitsj tot winnaar van deze verkiezingen heeft uitgeroepen,

G. overwegende dat het Oekraïnse Hooggerechtshof de publicatie van het besluit van de centrale kiescommissie heeft opgeschort en op dit moment de geldigheid van de presidentsverkiezingen onderzoekt,

H. overwegende dat het Oekraïnse parlement, vele vertegenwoordigers van regeringen en internationale organisaties — waaronder het EU-Voorzitterschap en de regering van de Verenigde Staten — en vele leidende nationale en internationale politici, de annulering van dit resultaat van de tweede ronde van de verkiezingen en het houden van een nieuwe verkiezingsronde op korte termijn hebben bepleit,

I. overwegende dat de Russische Federatie en met name haar president alles hebben gedaan om het resultaat van de presidentsverkiezingen in Oekraïne te beïnvloeden en de overwinning van een bepaalde kandidaat, de heer Janoekovitsj, te bewerkstelligen,

J. overwegende dat honderdduizenden Oekraïnse burgers de straat op zijn gegaan in massaal protest tegen deze manipulatie van de verkiezingen,

K. overwegende dat de situatie rond deze verkiezingen heeft geleid tot een ernstige politieke crisis in Oekraïne en zelfs tot een dreigende opdeling van het land,

L. overwegende dat de Europese Unie en haar lidstaten prompt hebben gereageerd en bemiddelaars hebben gezonden om te helpen bij het vinden van een vreedzame en politieke oplossing van de crisis doordat beide kandidaten rond de tafel zijn gaan zitten om te onderhandelen en de spanning weg te nemen,

1. betuigt zijn solidariteit met het Oekraïnse volk, wiens recht om vrij zijn president te kiezen dient te worden erkend en toegepast en niet mag worden onderdrukt;

2. spreekt zijn sterke afkeuring uit over de omstandigheden waaronder de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Oekraïne heeft plaatsgevonden, zowel wat betreft het eindstadium van de verkiezingscampagne als de onregelmatigheden en de klaarblijkelijke fraude bij het tellen van de stemmen;

3. spreekt zijn afkeuring uit over het besluit van de centrale kiescommissie onder voorzitterschap van Serhiy Kivalov om zonder de geldigheid van de verkiezingen en de verkiezingsprocedure grondig en volledig te hebben onderzocht en dus volledig voorbijgaande aan de wens van het Oekraïnse volk, de heer Janoekovitsj tot winnaar van de presidentsverkiezingen uit te roepen;

4. doet een beroep op de Oekraïnse autoriteiten om de tweede ronde van de presidentsverkiezingen te annuleren en voor het einde van het jaar deze tweede ronde nogmaals te doen plaatsvinden met participatie van internationale waarnemers en daarbij een open en transparante verkiezingsprocedure volgens internationale democratische maatstaven te waarborgen, zowel in de voorafgaande verkiezingscampagne als bij het feitelijke uitbrengen en tellen van de stemmen en tevens de voorwaarden voor de verkiezingscampagne grondig te verbeteren;

5. roept de Oekraïnse regering op om geen druk uit te oefenen op de media, met name op de openbare media, zodat het Oekraïnse volk objectieve en onpartijdige informatie krijgt over de kandidaten en de actuele politieke situatie in het land;

6. geeft zijn volledige steun aan de inspanningen van de Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor het GBVB, de Litouwse en Poolse president alsmede de voorzitter van de Russische staatsdoema om te komen tot een vreedzame politieke oplossing voor de crisis in Oekraïne en roept alle betrokkenen in Oekraïne op tot samenwerking bij het zoeken naar een dergelijke politieke oplossing;

7. verzoekt de Raad en de Commissie in dit verband de Oekraïnse regering duidelijk te maken dat het gebruik van geweld tegen het vreedzame en democratische protest op geen enkele wijze kan worden aanvaard en dat de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst indien hieraan niet de hand wordt gehouden onmiddellijk zal worden opgeschort en dat sancties zullen worden toegepast;

8. doet een beroep op alle betogers om ervoor te zorgen dat de Oekraïnse staatsorganen normaal kunnen blijven functioneren en af te zien van barricadering van de belangrijkste gebouwen van deze staatsorganen;

9. acht alle dreigementen van afscheiding en opdeling van Oekraïne onaanvaardbaar en spreekt zijn gehechtheid aan de territoriale integriteit van Oekraïne uit;

10. verwerpt de met name door de Russische president geuite aantijgingen dat de Europese Unie en de internationale gemeenschap het gebruik van geweld zouden aanmoedigen door hun steun te betuigen aan het recht van het Oekraïnse volk om zijn democratische rechten uit te oefenen; onderstreept tegelijkertijd dat Rusland een grote verantwoordelijkheid draagt voor de situatie in Oekraïne;

11. is van mening dat de betrekkingen met Oekraïne afhankelijk zijn van een democratische oplossing en zegt toe zijn verplichtingen te zullen blijven nakomen en het Oekraïnse volk bij de instelling van een vrij en open democratisch systeem, de invoering van een bloeiende markteconomie en het streven van het land de hem toekomende plaats in de gemeenschap van democratische naties in te nemen, te steunen;

12. roept de Raad, de Commissie en de lidstaten ertoe op in het vooruitzicht van een bevredigende oplossing van de huidige situatie, de goedkeuring van het actieplan voor Oekraïne te bespoedigen, en zich in te zetten voor een snelle tenuitvoerlegging van dit plan en in het kader daarvan nieuwe maatregelen te nemen voor een versterking van de rol van de de civiele maatschappij;

13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, het parlement en de regering van Oekraïne, de Parlementaire Assemblees van de NAVO en de OVSE, de Raad van Europa en de regering en het parlement van de Russische Federatie.

[1] Aangenomen teksten, P6_TA-PROV(2004)0046.

[2] PB L 49 van 19.2.1998, blz. 3.

[3] PB L 331 van 23.12.1999, blz. 1. Gemeenschappelijke strategie zoals gewijzigd bij Gemeenschappelijke strategie 2003/897/GBVB van de Europese Raad van 12 december 2003 (PB L 333 van 20.12.2003, blz. 96).

--------------------------------------------------