A4-0378/97

Resolutie over economische beleidscoördinatie in de derde fase van de EMU (II/523/97 - C4-0574/97)

Het Europees Parlement,

- gelet op het document van de Commissie van 22 september 1997 over economische beleidscoördinatie in de derde fase van de EMU (nota aan het Monetair Comité)

(II/523/97 - C4-0574/97),

- gelet op verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid ((PB L 209 van 2.08.1997, blz. 1.)),

- gelet op verordening (EG) nr 1467/97 van de Raad van 7 juli 1997 over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten ((PB L 209 van 2.08.1997, blz. 6.)),

- gezien de resolutie van de Europese Raad betreffende het stabiliteits- en groeipact (Amsterdam, 17 juni 1997) ((PB C 236 van 2.08.1997, blz. 1.)),

- gezien de resolutie van de Europese Raad over groei en werkgelegenheid (Amsterdam, 16 juni 1997) ((PB C 236 van 2.08.1997, blz. 3.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 29 mei 1997 over de aanbeveling van de Commissie voor de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en van de Gemeenschap voor 1997 ((PB C 182 van 16.6.1997, blz. 27.)),

- gezien zijn resolutie van 10 juni 1997 over de coördinatie van het budgettair en fiscaal beleid in de Monetaire Unie ((PB C 200 van 30.6.1997, blz. 38.)),

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A4-0378/97),

A. overwegende dat in het voorjaar van 1998 overeenkomstig artikel 109 J van het EG-Verdrag een besluit zal worden genomen over de lijst van de lidstaten die voldoen aan de noodzakelijke voorwaarden voor de aanneming van een uniforme munt en dat de derde fase van de Economische en Monetaire Unie op 1 januari 1999 in werking zal treden,

B. overwegende dat artikel 3A van het EG-Verdrag voorziet in de invoering van een economisch beleid dat gebaseerd is op de nauwe coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten, op de interne markt en op de uitwerking van gemeenschappelijke doelstellingen en dat de lidstaten overeenkomstig artikel 103, lid 1 van het EG-Verdrag hun economisch beleid als een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang beschouwen en het in het kader van de Raad coördineren,

C. overwegende dat de Europese Raad in zijn bovengenoemde resolutie over groei en werkgelegenheid pleit voor een hechtere koppeling tussen een efficiënte en duurzame Economische en Monetaire Unie, een behoorlijk functionerende interne markt en de werkgelegenheid,

D. overwegende dat de omvang van de te scheppen werkgelegenheid positief kan worden beïnvloed door de coördinatie van het economisch, budgettair en fiscaal beleid van de lidstaten, waarbij gestreefd wordt naar versterking van het interne groeipotentieel van de Europese Unie,

E. overwegende dat de monetaire unie een beslissende factor zal zijn voor het versnellen van het economisch integratieproces in Europa en de omvorming ervan tot een echte Europese binnenmarkt en zodoende tot een economische entiteit met alle dimensies en kenmerken van dien,

F. overwegende dat de onderlinge afhankelijkheid van de economieën van de lidstaten, die door de Monetaire Unie nog zal toenemen, de economische gevolgen van de nationale maatregelen van de lidstaten voor hun partners nog versterkt,

G. overwegende dat na de invoering van de euro per 1 januari 1999 het kunstmatige onderscheid dat tot dusver tussen het communautair beleid in het kader van de interne markt en het beleid met betrekking tot de totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie werd gemaakt, onmogelijk gehandhaafd kan blijven,

H. overwegende dat er ondanks de vooruitgang die de laatste jaren op het gebied van de economische en sociale samenhang is geboekt en ondanks de inspanningen van de lidstaten om te voldoen aan de convergentiecriteria inzake inflatie, begrotingstekort en overheidsschuld, binnen de Gemeenschap verschillen in ontwikkeling blijven bestaan,

I. overwegende dat de coördinatie van het economisch beleid en het multilaterale toezicht, ook al zijn deze versterkt door de bovengenoemde verordeningen van de Raad van 7 juli 1997 en de resolutie van de Europese Raad betreffende het stabiliteits- en groeipact van 17 juni 1997 in Amsterdam, momenteel nog ontoereikend zijn om de ontwikkeling van een coherent, dynamisch en dus de groei en de werkgelegenheid sterker bevorderend Europees economisch beleid te kunnen waarborgen,

J. overwegende dat er regelmatig overleg tussen de sociale partners op Europees niveau nodig is om zich een beeld te kunnen vormen van en rekening te kunnen houden met de interactie tussen de ontwikkeling van de lonen, het monetair beleid en de ontwikkeling van de productiviteit,

Algemene beginselen

1. is van oordeel dat het voor de samenhang en de stabiliteit van de Europese Unie onontbeerlijk is dat de economieën van de lidstaten in reële termen naar elkaar blijven toegroeien, hetgeen onder andere door coördinatie van hun economisch beleid wordt bevorderd;

2. stelt voor om voor deze versterkte coördinatie van het economisch beleid drie hoofdsporen te volgen:

- tenuitvoerlegging van een coherent en doeltreffend economisch beleid op het niveau van de Unie,

- een democratisch openbaar debat over de Europese economische keuzen garanderen,

- verbetering van het besluitvormingsproces met meer doeltreffendheid en meer transparantie;

3. wijst erop dat alle lidstaten van de Europese Unie aan deze verbetering van de coördinatie van het economisch beleid en het multilaterale toezicht moeten deelnemen, overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag en van bovengenoemde verordening (EG) 1466/97;

Instrumenten van het economisch beleid

4. wijst erop dat in de tweede fase van de EMU het jaarverslag over de economische situatie en de globale economische richtsnoeren ertoe gediend hebben het convergentieproces te versterken en in grote lijnen hebben herhaald hetgeen reeds in de convergentieprogramma's van de afzonderlijke lidstaten aanwezig was; dringt er met klem op aan hun doelstellingen in de derde fase van de EMU uit te breiden zodat zij werkelijk een toegevoegde waarde vormen ten opzichte van de stabiliteits- en convergentieprogramma's die de afzonderlijke lidstaten zullen opstellen;

5. stelt daarom voor dat in de aanbeveling over de grote richtsnoeren voor het algemeen economisch beleid

- wordt gewaarborgd dat de monetaire pijler van de EMU zijn tegenhanger in een economische pijler vindt,

- oriënterende doelstellingen ("orientative targets") voor bepalende economische variabelen zoals overheidsinvesteringen, groei van het bruto binnenlands product in reële termen, werkgelegenheid, inflatie en loonontwikkeling worden vastgesteld teneinde een voor de groei en de werkgelegenheid bevorderlijke "policy mix" tot stand te brengen,

- de communautaire economische beleidsmaatregelen in verband met de interne markt (mededingingsbeleid, interne markt, industriebeleid, O& O, handelsbeleid) geleidelijk worden geïntegreerd,

- ten volle rekening wordt gehouden met de richtsnoeren die bij de uitwerking van de krachtlijnen voor het werkgelegenheidsbeleid zijn vastgesteld;

6. pleit voor synchronisatie van de procedures zoals opgenomen in het Verdrag van Amsterdam voor de vaststelling van economische richtsnoeren en richtsnoeren inzake de werkgelegenheid, teneinde een betere coördinatie tussen de macro-economische en de structurele maatregelen te waarborgen; pleit tevens voor de expliciete opneming van de richtsnoeren inzake de werkgelegenheid (Art. 128 van het Verdrag van Amsterdam) bij de instrumenten voor de coördinatie, zodat kan worden verzekerd dat de "policy mix" bevorderend werkt op de prijsstabiliteit, de duurzame groei en het scheppen van werkgelegenheid; wenst daarom dat er ten minste eens per zes maanden gezamenlijke vergaderingen van de Raad Sociale Zaken en de ECOFIN-Raad worden gehouden ter fine van toezicht op de tenuitvoerlegging van de economische richtsnoeren en de richtsnoeren inzake de werkgelegenheid;

7. neemt nota van de mogelijke instelling van een Euroraad, maar dringt erop aan dat, zelfs indien de structuur daarvan informeel is, de Commissie daaraan, zo ver als haar bevoegdheden dat toelaten, deelneemt; uit zijn bezorgdheid over de intergouvernementele aard van dit voorstel;

8. verzoekt de Commissie in het kader van het multilaterale toezicht in het bijzonder aandacht te besteden aan de gevolgen van inopportune economische en budgettaire beleidsmaatregelen van de lidstaten die nadelige gevolgen kunnen hebben voor andere lidstaten en/of voor de stabiliteit van de monetaire unie en zo nodig gebruik te maken van haar recht om overeenkomstig artikel 103, lid 4 van het EG-Verdrag aanbevelingen te doen;

9. doet een dringend beroep op de Commissie aan het Parlement en de Raad een studie voor te leggen waarin diverse mechanismen worden onderzocht ter bestrijding van asymmetrische crises van buitengewone omvang die voor een goede werking van de Monetaire Unie schadelijk kunnen blijken;

Versterking van de democratische controle en de sociale dialoog

10. is er vast van overtuigd dat het openbaar debat over het economisch beleid en de democratische dimensie ervan

- de actieve en formele deelname van het Europees Parlement aan de controle op het beheer van de Economische en Monetaire Unie vereist, met name wat betreft de coördinatie van het economisch beleid en het multilateraal toezicht,

- de instelling van een echte dialoog tussen de sociale partners op Europees niveau veronderstelt en verzoekt de Commissie daartoe in het kader van de procedure van artikel 118 B en als de sociale partners dit wenselijk achten, de mogelijkheid te onderzoeken om een jaarlijkse conferentie van de sociale partners te organiseren waar deze hun opmerkingen over het functioneren van de arbeidsmarkt en de ontwikkeling van de lonen voor het economisch jaarverslag van de Commissie kunnen formuleren en zich bovendien kunnen uitspreken over de ontwerpaanbeveling over de economische richtsnoeren;

11. is voorts van mening dat zijn institutionele rol en zijn democratische verantwoordelijkheid als vertegenwoordiger van de burgers in de Europese Unie het Europees Parlement de bevoegdheid verlenen een permanente dialoog met de Europese Centrale Bank te voeren ten einde te streven naar een optimale complementariteit tussen enerzijds het monetaire beleid en zijn prioritaire doelstelling stabiele prijzen en anderzijds een actief economisch beleid dat de concurrentiepositie en de werkgelegenheid bevordert, uiteraard met algehele inachtneming van de autonomie van de Centrale Bank; verplicht zich ertoe, teneinde ten volle te zijn uitgerust om deze nieuwe verantwoordelijkheden op zich te nemen, binnen zijn eigen diensten een eenheid in te richten die zich zal bezighouden met economische analyse en prognoses, te vergelijken met de STOA-faciliteit;

12. is van mening, zoals gesteld in zijn bovengenoemde resolutie van 10 juni 1997 dat het Europees Parlement zijn toevlucht moet kunnen nemen tot een Comité van economische adviseurs van het Europees Parlement, dat is samengesteld uit erkende deskundigen die ermee belast worden een- of tweemaal per jaar verslag uit te brengen over de economische situatie en hun aanbevelingen terzake te doen op grond van politieke doelstellingen die het Europees Parlement hun heeft aangegeven;

13. beveelt de lidstaten ook aan in eigen land de nodige voorwaarden te scheppen om de nationale parlementen optimaal te betrekken bij de besluitvorming over de vaststelling van de grote krachtlijnen van het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap;

Verbetering van de procedures en transparantie

14. roept de Commissie op om zich overeenkomstig het EG-Verdrag ten volle te kwijten van haar rol en verantwoordelijkheid bij het multilateraal toezicht en de coördinatie van het economisch beleid en wenst dat zij daartoe actief gebruik maakt van haar initiatiefrecht en haar recht om voorstellen te doen;

15. is van mening dat de huidige opzet van het economisch jaarverslag van de Commissie als eerste stap in de procedure voor de vaststelling van de grote richtsnoeren moet worden herzien om de verschillende economische actoren in Europa een voldoende grondige analyse van de economische vooruitzichten te bieden en de balans op te maken van het beleid dat in het afgelopen jaar is gevoerd;

16. is van oordeel dat zijn rol bij de procedures zoals bedoeld in de artikelen 103 en 104 C van het EG-Verdrag dient te worden versterkt; dringt er met name op aan dat zijn advies over de globale economische richtsnoeren op hetzelfde tijdstip en op dezelfde manier wordt gepubliceerd als de aanbeveling van de Raad;

17. is van oordeel dat, wil het Economisch en Financieel Comité zoals bedoeld in artikel 109 C volledig in staat zijn zijn toegewezen taken te vervullen, de lidstaten ervoor moeten zorgen dat daarin vertegenwoordigers worden benoemd wier kwalificaties enerzijds het budgettair en anderzijds het economisch beleid dekken;

18. acht het met het oog op de nodige transparantie bij het besluitvormingsproces voor het coördineren van het economisch beleid onontbeerlijk dat het in artikel 109 C bedoeld Economisch en Financieel Comité op gezette tijden en/of op verzoek van zijn bevoegde commissie kan worden gehoord;

Tenuitvoerlegging van de voorgestelde maatregelen

19. vraagt dat de aldus geformuleerde voorstellen de vorm van afgeleide wetgeving overeenkomstig artikel 103, lid 5 van het EG-Verdrag krijgen, eventueel vergezeld van een resolutie van de Europese Raad om het streven naar echte transparantie bij het Europees economisch debat te onderstrepen;

20. is van mening dat aspecten waarvoor geen wettelijke voorschriften kunnen worden vastgesteld, door middel van een interinstitutioneel akkoord moeten worden geregeld en herhaalt hiermee een verzoek dat het reeds meermaals sinds de sluiting van het Verdrag betreffende de Europese Unie heeft geformuleerd;

21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad.