ICOMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(94) 262 dof. 
Brussel, 23.06.1994 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD 
EN HET EUROPEES PARLEMENT 
TOEPASSING VAN VERORDENING (EEG) nr. 218/92 
VAN DE RAAD VAN 27 JANUARI 1992 
BETREFFENDE DE ADMINISTRATIEVE SAMENWERKING 
OP HET GEBIED VAN DE INDIRECTE BELASTINGEN (BTW) 
Samenvatting 
De overgangsregeling voor de belasting over de toegevoegde waarde die sedert 
1 januari 1993 van toepassing is, leidt tot wijzigingen in de controle van de belasting 
betreffende intracommunautaire transacties. De controle van deze belasting, die tot 
dan toe hoofdzakelijk aan de hand van douanedocumenten werd verricht, is nodig om 
de opbrengsten van de Lid-Staten te garanderen en een gelijke behandeling van alle 
ondernemingen te verzekeren, want fraude is dikwijls een factor van 
concurrentievervalsing. 
Derhalve is de invoering van een gemeenschappelijk systeem voor de uitwisseling van 
inlichtingen tussen de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten ter zake van de 
belasting over de toegevoegde waarde met betrekking tot intracommunautaire 
transacties geregeld bij Verordening (EEG) nr. 218/92 van de Raad betreffende de 
administratieve samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen (BTW). Met 
behulp van dit systeem moesten bepaalde gegevens voor de BTW-controle 
elektronisch kunnen worden opgeslagen en overgedragen. 
Reeds in 1991 is de Commissie begonnen met een studie met het oog op de 
ontwikkeling van het project VIES (VAT Information Exchange System). Vervolgens 
heeft het bij de verordening ingestelde Permanente Comité inzake administratieve 
samenwerking (SCAC), bijgestaan door een technisch subcomité, na afsluiting van het 
haalbaarheidsonderzoek gekozen voor nationale verbindingen als de fundamentele 
architectuur van het sysieem. 
Dit met eenparigheid van stemmen genomen besluit houdt rekening met de wensen 
van de Lid-Staten, die zoveel mogelijk controle over het netwerk wilden behouden. 
De gegevens blijven daar opgeslagen waar zij zijn geproduceerd en zijn via uniforme 
methoden toegankelijk. Dit systeem biedt grote voordelen, want zo kan het beheer 
van de gegevensbases worden vergemakkelijkt, worden de kosten voor de uitvoering 
van het project laag gehouden en kunnen de gegevens worden beschermd. Dank zij de 
technische opties waarvoor is gekozen, functioneren de verschillende procedures van 
het systeem VIES waarin de verordening voorziet, thans volledig bevredigend. 
Overheidsdiensten en bedrijven kunnen aldus bevestiging krijgen van de geldigheid 
van het BTW-identificatienummer van een bepaalde persoon. De overeengekomen 
responstijd bedroeg tien seconden; in werkelijkheid is dit gemiddeld, over het gehele 
netwerk en voor het jaar 1993, 4 seconden 53. Het aantal verzoeken om verificatie, 
met onmiddellijk antwoord, bedroeg op 31 december 1993 ongeveer twee miljoen. 
Aan overheidsdiensten kan bovendien op hun verzoek de naam en het adres van de 
persoon aan wie het nummer is toegekend, worden meegedeeld. 
Via het systeem VIES kunnen de Lid-Staten ook gegevens uitwisselen of raadplegen 
die zijn verkregen aan de hand van de lijsten welke door de op hun grondgebied 
geïdentificeerde intracommunautaire leveranciers zijn ingediend. Zo is de 
driemaandelijkse mededeling van de totale nettowaarden van aan alle geïdentificeerde 
belastingplichtigen verrichte intracommunautaire leveringen voorgeprogrammeerd en 
is daartoe geen speciale opdracht nodig. Deze mededeling vond voor de eerste maal, 
zoals overeengekomen, plaats op 1 juli 1993. Hoewel dit volgens plan 24 uur moest 
duren, geschiedt de overdracht van het belangrijkste nationale bestand in iets meer dan 
drie uur. De overige opties of technische mogelijkheden waarin is voorzien, zoals de 
overdracht van gegevens op verzoek, directe toegang tot informatie of foutmeldingen, 
zijn eveneens volledig operationeel. Tenslotte zijn door zes Lid-Staten de eerste 
gestandaardiseerde aanvullende verzoeken om informatie via het VIES netwerk 
gedaan. 
Deze technische successen zijn voor een groot deel te danken aan de samenwerking 
tussen de nationale technische teams, het team van de Commissie en dat van de 
bedrijven waaraan het project is opgedragen. Zij zijn tevens te danken san de goede 
voorbereiding van de Lid-Staten met het oog op de vorming van de gegevensbases 
betreflende de geïdentificeerde handelaren en hun omzet. 
Be eerste evaluatie van de nieuwe procedures voor administratieve samenwerking 
leidt derhalve tot de constatering dat de technische infrastructuur waarvoor is 
gekozen, beantwoordt aan de bij Verordening (EEG) nr. 218/92 vastgestelde 
doelstellingen. Over het effect ervan op de belastingcontrole kunnen nog geen 
conclusies worden getrokken, aangezien de overgangsregeling zelf nog te recent is en 
het aantal verificaties te beperkt Niettemin lijken de Lid-Staten zich ervan bewust te 
zijn dat het voor hun belastingcontrole nuttig is informatie van hun partners te 
ontvangen en deze informatie te verwerken, met behoud van hun 
controlebevoegdheden over belastbare handelingen. 
Aldus worden reeds systematische vergelijkingen verricht tussen de via het VIES-
systeem overgedragen omzetgegevens en de BTW-aangiften van de 
belastingplichtigen Voorts zal naar verwachting meer gebruik gaan worden gemaakt 
van de bepalingen van de Richtlijnen betreffende wederzijdse bijstand (77/799/EEG) 
en wederzijdse bijstand bij de inning (76/308/EEG), met name met het oog op de 
controle van de bijzondere belastingregelingen. 
A%r INHOUD 
INLEIDING 1 c 
INLEIDEND HOOFDSTUK: DE OVERGANGSREGELING VOOR DE 
BELASTING OVER DETOEGEVOEGDE WAARDE EN DE GEVOLGEN 
DAARVAN OP HET GEBIED VAN DE CONTROLE 1 c 
1. ADMINISTRATIEVE STRUCTUUR 3 
1.1. Op communautair niveau: het Permanent Comité (SCAC) 
en zijn subcomités 3 
1.2. Op nationaal niveau: de centrale verbindingseenheden 
(Central Liaison Offices) 4 
2. HET VEES-SYSTEEM EN DE UITWISSELING VAN GEGEVENS 4 
2.1. Technische opzet en installatie 5 
2.2. Verificatie van de BTW-identificatiegegevens 6 
2.3. Verzameling, opslag en overdracht van de omzetgegevens 7 
2.4. Andere functies van het VTES-systeem 8 
3. EEN EERSTE EVALUATIE VAN HET FUNCTIONEREN VAN DE 
ADMINISTRATIEVE SAMENWERKING 9 
3.1. De termijnen zijn gehaald en er zijn geen technische problemen 
meer 9 
3.2. Een statistische evaluatie 10 
3.3. Doeltreffende samenwerkingsnetwerken 11 
4. DE VOORUITZICHTEN OP HET GEBIED VAN ADMINISTRATIEVE 
SAMENWERKING EN WEDERZIJDSE BIJSTAND 12 
4.1. Het gebruik van de gegevens voor controledoeleinden 12 
4.2. Nog geen nieuwe vormen van fraude geconstateerd, maar 
grotere samenwerking is nodig 14 
4.3 Gewenste bijzondere acties op het gebied van de fraudebestrijding: 
"SCENT fiscal" 15 
4.4. Bijstand bij de inning 16 
CONCLUSIE 16 
Verslag over de werking van Verordening 218/92 
1 C 
INLEIDING 
Verordening (EEG) nr. 218/92 van de Raad handelt over de administratieve 
samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen (BTW). Zij vormt een 
aanvulling op Richtlijn 77/799/EEG, die eveneens betrekking heeft op de wederzijdse 
bijstand tussen de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten op het gebied van de 
directe en de indirecte belastingen. Zij voorziet in de, invoering van een 
gemeenschappelijk systeem voor de uitwisseling van inlichtingen over 
intracommunautaire transacties tussen de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten, 
tegelijk met de invoering van de overgangsregeling voor de belasting over de 
toegevoegde waarde die op 1 januari 1993 in werking is getreden. In artikel 14 ervan 
staat dat de Commissie om de twee jaar verslag zar uitbrengen over "de uitvoering 
van deze verordening, in het bijzonder op basis van de in artikel 11 neergelegde 
procedure van voortdurend toezicht". In het huidig verslag worden derhalve de 
maatregelen onderzocht en geëvalueerd die zijn genomen om een gemeenschappelijk 
systeem voor de uitwisseling van inlichtingen over intracommunautaire transacties 
tussen de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten tot stand te brengen. Ook wordt 
een eerste balans opgemaakt van het gebruik van de uitgewisselde gegevens voor 
controledoeleinden. Het lijkt echter nuttig om, alvorens over te gaan tot de 
bespreking van de maatregelen die zijn genomen en de procedures die zijn ingesteld 
voor de toepassing van de bepalingen van de verordening, die overigens zeer 
bevredigend verloopt, een kort overzicht te geven van de voornaamste principes van 
de werking van de overgangsregeling voor de belastingplichtigen en de gevolgen 
daarvan op het gebied van de controle voor de belastingdiensten. 
INLEIDEND HOOFDSTUK: DE OVERGANGSREGELING VOOR DE 
BELASTING OVER DE TOEGEVOEGDE WAARDE EN DE GEVOLGEN 
DAARVAN OP HET GEBIED VAN DE CONTROLE 
In december 1991 en januari 1992 zijn twee belangrijke rechtsinstrumenten door de 
Raad van Ministers van Economie en Financiën goedgekeurd om de 
inwerkingtreding van de overgangsregeling voor de belasting over de toegevoegde 
waarde op 1 januari 1993 mogelijk te maken. Dit zijn Richtlijn 91/680/EEG van de 
Raad tot wijziging, met het oog op de afschaffing van de controles aan de 
binnengrenzen van de Gemeenschap, van de Zesde Richtlijn van 1977 tot vaststelling 
van de beginselen van de communautaire BTW-wetgeving, en Verordening (EEG) 
nr. 218/92 van de Raad die handelt over de administratieve samenwerking op het 
gebied van de indirecte belastingen (BTW). Voorts, werd de overgangsregeling voor 
de belasting over de toegevoegde waarde vervolledigd door richtlijn 92/11 l/EEG, 
die in specifieke bepalingen voorziet voor bepaalde transacties met drie 
belastingplichtigen geïdentificeerd in drie verschillende Lid-Staten (het zogenaamde 
drie-hoeksverkeer). 
Zeer schematisch voorgesteld, leveren de handelingen tussen belastingplichtigen het 
volgende beeld op. De nieuwe begrippen "intracommunautaire levering" en 
"intracommunautaire verwerving" vervangen de begrippen uitvoer en invoer in het 
handelsverkeer tussen de Lid-Staten. Intracommunautaire leveringen zijn vrijgesteld 
op voorwaarde dat de verkoper in staat is te bewijzen dat: 
- de goederen de Lid-Staat van vertrek hebben verlaten 
- zijn klant een BTW-identificatienummer in een andere Lid-Staat heeft. 
Intracommunautaire verwervingen zijn belastbaar in de Lid-Staat van aankomst en de 
belasting wordt door de verwerver aangegeven in zijn periodieke BTW-aangifte, zij 
geven in het algemeen recht op aftrek en daardoor vindt geen effectieve betaling van 
de belasting plaats. 
Deze bepalingen hebben consequenties voor de controle en gaan gepaard met 
bepaalde verplichtingen en procedures voor de bedrijven en de belastingdiensten. De 
verificatie van de BTW betreffende het intracommunautaire handelsverkeer, die tot 
dan toe hoofdzakelijk aan de hand van douanedocumenten plaatsvond, is immers 
nodig om de opbrengsten van de Lid-Staten te garanderen en een gelijke behandeling 
van alle bedrijven te verzekeren. Met de afschaffing van de verplichte procedures van 
aangifte van verzending en binnenbrenging, invoer en uitvoer, zijn de bedrijven 
voortaan alleen aan de algemene verplichtingen inzake BTW onderwopen. 
De bedrijven betrokken in het intracommunautair handelsverkeer moeten aldus: 
- voor BTW-doeleinden zijn geïdentificeerd in de Lid-Staat of de Lid-Staten waar 
zij belastbare handelingen in het kader van intracommunautaire transacties 
verrichten; 
- facturen voor de intracommunautaire goederenleveringen opmaken waarin hun 
identificatienummer en dat van hun klant zijn vermeld; 
- de beide vakken van de periodieke BTW-aangifte voor de vermelding van de 
waarde van de intracommunautaire leveringen en de intracommunautaire 
verwervingen invullen; 
- een lijst indienen waarp voor elk van hun klanten, voor BTW-doeleinden 
geïdentificeerd in een andere Lid-Staat, gedurende de aangifteperiode (in het 
algemeen een kwartaal) het BTW-identificatienummer en de nettowaarde van de 
verrichte goederenleveringen zijn vermeld. 
Voor sommige bedrijven en met name voor kleine ondernemingen is er een 
verlichting van deze verplichtingen voorzien. 
Voor de belastingdiensten wordt de controle van de BTW betreffende het 
intracommunautaire handelsverkeer vergemakkelijkt door de uitwisseling en 
vergelijking van de uit voornoemde lijsten en aangiften verkregen inlichtingen. De 
Lid-Staten behouden dus wel hun volledige fiscale soevereiniteit voor de verificatie 
van de voorwaarden voor belasting of vrijstelling van de intracommunautaire 
transacties, maar er bleek niettemin behoefte te bestaan aan een adequaat 
elektronisch systeem voor de uitwisseling van inlichtingen betreffende de belasting 
over de toegevoegde waarde. 
Bij Verordening (EEG) nr. 218/92 worden dan ook de procedures voor deze 
uitwisseling en voor aanvullende verzoeken om inlichtingen vastgesteld. Er staat ook 
in dat de belastingdiensten en de bedrijven bevestiging moeten kunnen krijgen van de 
geldigheid van het BTW-identificatienummer van een bepaalde persoon. 
X. ADMINISTRATIEVE STRUCTUUR 
1.1. Op communautair niveau : het Permanent Comité (SCAC) en zijn 
subcomités 
In artikel 10 van Verordening (EEG) nr. 218/92 staat dat "De Commissie 
wordt bijgestaan door een Permanent Comité inzake administratieve 
samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen, hierna te noemen 
"het comité", bestaande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten en 
voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie." 
De invoering van het VIES-systeem ging voor en de praktische en technische 
aspecten primeerden in eerste instantie boven de taken van het comité ter zake 
van administratieve samenwerking en wederzijdse bijstand op het gebied van 
de indirecte belastingen, die later uitvoeriger werden omschreven. Het 
Permanent Comité, gewoonlijk SCAC (Standing Committee on Administrative 
Cooperation) genoemd, had dus aanvankelijk de taak overeenkomstig de 
verordening alle besluiten te nemen over de juridische, organisatorische, 
financiële en commerciële aspecten van het project VIES. Het is aldus 
verantwoordelijk voor de opstelling van het bestek van het VIES-systeem en 
onderzoekt welke, met name functionele, wijzigingen nodig zouden kunnen 
zijn. 
Reeds bij de oprichting werd overeengekomen dat het comité zou worden 
bijgestaan door een onder zijn gezag opgericht technisch subcomité om de 
technische details van de toepassing van het VIES-systeem te behandelen. Dit 
subcomité kreeg de opdracht het comité verslag uit te brengen over alle 
gebieden waarop vertragingen of bijzondere moeilijkheden bij de oplossing van 
technische problemen een bedreiging zouden kunnen vormen voor de 
algemene installatie van het VIES-systeem volgens plan. Het moet zich ook en 
vooral bezighouden met de identificatie en oplossing van potentiële problemen. 
Voorts werd het Permanent Comité aangewezen als een geschikt forum voor 
de behandeling van alle onderwerpen op het gebied van de administratieve 
samenwerking, inclusief de evaluatie van en het toezicht op de werking van de 
regelingen zoals bedoeld in artikel 11 van de verordening. Zijn bevoegdheid op 
het gebied van de wederzijdse bijstand (Richtlijn 77/799/EEG) werd ook der 
erkend en bekrachtigd bij een besluit van de Adjunct-directeuren-generaal 
indirecte belastingen, dat werd genomen tijdens hun eerste bijeenkomst op 
30 juni en 1 juli 1992. Het kan derhalve bijeenkomen als comité bedoeld in 
artikel 9 van voornoemde richtlijn wanneer vraagstukken inzake wederzijdse 
bijstand en fraudebestrijding betreffende meer dan één Lid-Staat op het gebied 
van zowel BTW als accijnsrechten moeten worden besproken. De uitbreiding 
van de bevoegdheid van het Permanent Comité laat toe dubbel werk te 
vermijden door de instanties voorzien bij de verordenining (EEG) No. 218/92 
en de Richtlijn 77/799/EEG. Tevens blijft er aldus samenhang en 
complementariteit bestaan tussen de verschillende procedures voor de 
uitwisseling van informatie en administratieve samenwerking waarin de richtlijn 
en de verordening voorzien. 
Gezien het nauwe verband tussen controle en fraudebestrijding betreffende 
meer dan één Lid-Staat op het gebied van de BTW hebben de Lid-Staten en de 
Commissie geconstateerd dat een grotere samenwerking op communautair 
niveau op het laatstgenoemde specifieke gebied noodzakelijk is. Hiertoe heeft 
het comité een werkprogramma inzake wederzijdse bijstand en administratieve 
samenwerking opgesteld om de specifieke behoeften van de controle- en 
onderzoekdiensten vast te stellen. Dit onderzoek moet met name uitwijzen 
welke de meest geschikte telematicastructuren voor de communicatie zijn. Het 
Permanent Comité wordt bij de uitoefening van deze taak bijgestaan door een 
subcomité fraudebestrijding. 
1.2. Op nationaal niveau : de centrale verbindingseenheden (Central Liaison 
Offices) 
In Verordening (EEG) nr. 218/92 staat ook dat elke Lid-Staat een centrale 
eenheid aanwijst die de hoofdverantwoordelijkheid draagt voor de contacten 
met andere Lid-Staten op het gebied van de administratieve samenwerking. 
Deze eenheden, CLO (Central Liaison Offices) genoemd, zijn in de meeste 
Lid-Staten begin 1993 ingesteld. Hun rol en hun nauwkeurige 
taakomschrijving zijn tijdens besprekingen in het Permanent Comité 
vastgesteld. Hun hoofdverantwoordelijkheid en -bezigheid is dus het 
tenuitvoerleggen van de intracommunautaire administratieve samenwerking en 
zij moeten het normale communicatiekanaal tussen de Lid-Staten vormen. 
Meer concreet houden zij toezicht op de informatie-uitwisselingsstromen, de 
naleving van de responstijden en alle gegevens die het Permanent Comité 
nuttig voor de uitoefening van zijn taak zou kunnen achten. Zij controleren 
ook veelvuldig de kwaliteit van de verzoeken die zij tot andere Lid-Staten 
richten, en van de antwoorden die zij geven op tot hen gerichte verzoeken. 
Om tot een optimale uitwisseling te komen, zijn overal waar mogelijk 
gemeenschappelijke openingstijden of communicatiemiddelen zoals faxen, 
telefonische boodschappen en andere, ingesteld. Deze regelingen zijn 
daadwerkelijk in de praktijk gebracht, evenals de procedure voor de oplossing 
van eventuele problemen die is ingesteld bij artikel 7, lid 2, van voornoemde 
verordening. 
2. HET VIES-SYSTEEM EN DE UITWISSELING VAN GEGEVENS 
Een van de hoofddoelstellingen van de Verordening administratieve samenwerking 
was de invoering door de Lid-Staten en de Commissie van een doeltreffend systeem 
voor de elektronische opslag en overdracht van bepaalde gegevens met betrekking 
tot intracommunautaire transacties voor de controle van de belasting over de 
toegevoegde waarde. In de verordening wordt trouwens nauwkeurig bepaald hoe de 
uitwisseling van inlichtingen betreffende de belasting over de toegevoegde waarde 
met betrekking tot intracommunautaire transacties in zijn werk gaat. De bevoegde 
autoriteit van elke Lid-Staat beschikt ook over een elektronische gegevensbasis met 
een register van de personen aan wie in die Lid-Staat een BTW-identificatienummer 
is toegekend. Zij moet erop toezien dat personen die bij intracommunautaire 
goederenleveringen of diensten zijn betrokken, bevestiging kunnen krijgen van de 
geldigheid van het BTW-identificatienummer van een bepaalde persoon. 
Het tot stand te brengen telematicanetwerk moest tenminste aan deze vereisten 
kunnen voldoen. Ondanks de zeer korte termijnen en de complexiteit van het project 
werd in deze behoeften voorzien en was het VIES-systeem volledig operationeel 
binnen de in de wetgeving vastgestelde termijnen.-
2.1. Technische opzet en installatie 
Al spoedig bleek dat de moeilijkheden die voor de installatie van een dergelijk 
netwerk moesten worden overwonnen, niet uitsluitend van technische aard 
zouden zijn. De informatietechnologie binnen de belasting-diensten varieert 
aanzienlijk van Lid-Staat tot Lid-Staat, zowel wat betreft het gebruik als wat 
betreft de ontwikkeling. De problemen die voortvloeien uit het gebruik van 
negen verschillende talen in de twaalf Lid-Staten moesten worden opgelost, en 
er moest rekening mee worden gehouden dat gegevens in twaalf verschillende 
nationale valuta's moesten worden uitgewisseld. 
Overeenkomstig de conclusies die waren gesteld door de Raad van Ministers 
van Economie en Financiën van 3 december 1990, is de Commissie reeds in de 
eerste maanden van 1991 begonnen met een studie, de eerste stap op de weg 
naar een systeem voor de uitwisseling van informatie over de BTW langs 
elektronische weg. Intussen werden maatregelen getroffen om een volledige 
haalbaarheidsstudie over het voorgestelde systeem uit te voeren. In het op 
gror.d van eerstgenoemde studie uitgebrachte verslag werden de voornaamste 
onderdelen van het project geïdentificeerd, te weten de totstandbrenging van 
de gegevensbases en van een telecommunicatienetwerk dat hen onderling 
moest verbinden. Tevens werd een opsomming gegeven van de talrijke 
vraagstukken in verband met de behoeften van de gebruikers, die onafhankelijk 
van de technische oplossingen waarvoor uiteindelijk zou worden gekozen, 
moesten worden opgelost. Hierbij ging het om de identificatie van de 
intracommunautaire leveranciers, de regels voor de samenstelling en 
formatering van de BTW-identificatienummers, de verwerking van de 
gegevens van de lijsten die met vertraging en/of met wijzigingen binnenkomen, 
alsmede de periodes gedurende welke de gegevens moeten worden bewaard. 
Op grond van de haalbaarheidsstudie werd de oplossing van de nationale 
verbindingen, zoals hieronder uiteengezet, gekozen voor de fundamentele 
architectuur van het systeem. 
MS-A Application d'accès de l'Etat Membre A 
MS-A GW Logiciel Etat Membre A de la passerelle 
MS-A VGW Logiciel VIES de la passerelle de l'Etat Membre A 
MS-R Application d ' accès de 1 ' Etat Membre R 
MS-R GW Logiciel Etat Membre R de la passerelle 
MS-R VGW Logiciel VIES de la passerelle de l'Etat Membre R 
Gateway Passerelle de l'Etat Membre 
Dit met eenparigheid van stemmen genomen besluit was in overeenstemming 
met de wens van de Lid-Staten zoveel mogelijk controle over het netwerk te 
behouden, en voorkwam dat vraagstukken betreffende het vertrouwelijke 
karakter, die bij een meer gecentraliseerd systeem hadden kunnen rijzen, aan 
de orde werden gesteld. Voor het VIES-systeem is dus gekozen voor het 
architectuurprincipe van de distributie van het informatiesysteem. Dat betekent 
dat de gegevens daar blijven opgeslagen waar zij zijn geproduceerd (in elke 
Lid-Staat) en kunnen worden verkregen via uniforme toegangsmethoden, 
ongeacht de plaats waar zij worden opgevraagd of verstrekt. Deze architectuur 
biedt met name de volgende voordelen: 
. de gegevens worden niet gedupliceerd, waardoor het beheer van de 
gegevensbases wordt vergemakkelijkt; 
. de infrastructuur voor gegevensverwerking van de Lid-Staten wordt 
hergebruikt, waardoor de kosten voor de uitvoering van het project veel 
lager uitvallen en het intracommunautaire systeem voor BTW-gegevens 
wordt geïntegreerd met de nationale systemen; 
. de ambtenaren in de Lid-Staten accepteren het nieuwe informatiesysteem 
gemakkelijk, doordat deze gebruikers voor de toegang tot de informatie 
dezelfde methoden kunnen toepassen ajs voor de loegang tot hun nationale 
gegevens; 
. de opleidings- én onderhoudskosten in de Lid-Staten worden tot een 
minimum beperkt; 
. de gegevens zijn beschermd doordat zij niet worden gedupliceerd op een 
centraal punt of in alle Lid-Staten; 
. er kan een duidelijke scheidslijn worden getrokken tussen de 
verantwoordelijkheid voor de nationale ontwikkelingen en de 
verantwoordelijkheid voor de centraal door de Commissie ondernomen 
ontwikkelingen, waarmee het subsidiariteitsbeginsel in praktijk wordt 
gebracht. 
Toen de belangrijkste technische vraagstukken waren opgelost, vond de 
installatie van de apparatuur en het netwerk in de loop van de zomer van 1992 
plaats. Het project was operationeel op de vastgestelde datum, namelijk 
1 januari 1993, om vragen betreffende de BTW-identificatiegegevens te 
beantwoorden. Eveneens volgens plan werden op 1 juli 1993 voor het eerst 
gegevens over de omzet uitgewisseld. 
2.2. Verificatie van de BTW-identificatiegegevens 
Artikel 6 van Verordening (EEG) nr. 218/92 legt de nationale 
belastingdiensten verplichtingen jegens elkaar en jegens hun geïdentificeerde 
bedrijven op. Er staat in dat elke Lid-Staat een elektronische gegevensbasis 
bijhoudt bevattende een register van personen aan wie in de Lid-Staat een 
BTW-identificatienummer is toegekend. Hij moet ook in staat zijn 
onmiddellijk maar wel op speciaal verzoek de naam en het adres van de 
persoon aan wie het nummer is toegekend, de datum van toekenning en 
eventueel de datum vanaf welke het BTW-identificatienummer niet meer 
geldig is, aan de verzoekende Lid-Staat mee te delen. De Lid-Staten zorgen er 
bovendien voor dat de personen die betrokken zijn bij intracommunautaire 
leveringen van goederen of intracommunautaire diensten, bevestiging kunnen 
krijgen van de geldigheid van een aan een bepaalde persoon (hun potentiële 
klant) toegekend BTW-identificatienummer. 
De eerste taak van de nationale belastingdiensten was derhalve de identificatie 
van de betrokken belastingplichtigen onder een individueel nummer 
overeenkomstig het bepaalde in artikel 22, lid 1, onder c) en e), van de 
Zesde BTW-Richtlijn (77/388/EEG). Afgezien van enkele incidentele 
problemen waarvoor een oplossing kon worden gevonden, werd deze nochtans 
belangrijke procedure ook binnen de gestelde termijnen voltooid. 
Voor de belastingdiensten werd overeengekomen dat de responstijd op het 
netwerk voor aanvragen van BTW-identificatiegegevens niet meer dan 
10 seconden mocht zijn. Bij opgave van een geldig nummer ontvangt de 
verzoekende autoriteit op haar beeldscherm alle daarmee verband houdende 
gegevens, te weten de naam, het adres, de datum van toekenning en eventueel 
de datum vanaf welke het nummer niet meer geldig is. Het netwerk is voor de 
belastingdiensten 24 uur op 24 en zeven dagen op zeven toegankelijk in elf 
Lid-Staten. Eén Lid-Staat heeft de toegankelijkheid in het week-end beperkt 
om budgettaire redenen en wegens het geringe aantal aanvragen in die periode. 
Voorts heeft het Permanent Comité overeenkomstig de wens van de Lid-
Staten bij de goedkeuring van de Verordening administratieve samenwerking 
voorrang verleend aan de daadwerkelijke toepassing van de bepalingen op 
grond waarvan bedrijven bevestiging van de geldigheid van een BTW-
identificatienummer kunnen krijgen. Bedrijven hebben toegang tot het systeem 
voor verificatie van het BTW-identificatienummer via de nationale 
belastingdiensten, die uitsluitend een positief of negatief antwoord (ja/neen) 
geven op de vraag of een bepaald BTW-nummer geldig is en/of correct is 
gekoppeld aan een specifieke naam en/of een specifiek adres op een bepaalde 
datum. Om veiligheidsredenen en met het oog op de bescherming van de 
gegevens verstrekken de nationale belastingdiensten namelijk niet de naam en 
het adres die bij een geldig nummer behoren. De methoden die in de Lid-Staten 
worden toegepast om aanvragen van bedrijven te behandelen, variëren 
aanzienlijk. Sommige Lid-Staten (F, I, NL) hebben on-line-systemen om de 
bedrijven gemakkelijker toegang tot de informatie te geven, terwijl andere Lid-
Staten administratieve eenheden hebben opgericht die met de bedrijven 
communiceren per telefoon, post of fax. 
2.3. Verzameling, opslag en overdracht van de omzetgegevens 
In artikel 4 van Verordening (EEG) nr. 218/92 wordt bepaald dat elke Lid-
Staat een elektronische gegevensbasis moet bijhouden waarin hij de 
inlichtingen opslaat en verwerkt die hij verzamelt met behulp van de door de 
intracommunautaire leveranciers op zijn grondgebied ingediende lijsten. Meer 
in het bijzonder moet elke Lid-Staat van elke andere Lid-Staat automatisch en 
onmiddellijk toegang tot de informatie kunnen verkrijgen in de vorm van een 
kwartaallij st van de BTW-identificatienummers van alle intracommunautaire 
kopers in die Lid-Staat, alsmede de totale nettowaarde van de omzet 
betreffende elk van die nummers. Op verzoek kunnen de meegedeelde waarden 
8 
vervolgens worden uitgesplitst in de totaalbedragen die zijn aangegeven door 
elke leverancier in de Lid-Staat die de gegevens heeft verzameld. 
Om deze bepalingen toe te passen, bestond het eerste werk van de nationale 
belastingdiensten er derhalve in formulieren op te stellen voor de verzameling 
van de gegevens voor de in artikel 22, lid 6, onder b), van de Zesde BTW-
Richtlijn bedoelde standaard kwartaallijst. Een aantal Lid-Staten (D, DK, E, 
IRL, I, L, NL, UK) verklaarden de bepalingen van deze zelfde richtlijn te 
willen toepassen op grond waarvan bepaalde belastingplichtigen hun lijst 
anders dan per kwartaal mogen indienen (per half jaar of per jaar). De 
desbetreffende besluiten werden op 21 december 1992 en 22 november 1993 
door de Raad genomen. Tenslotte hebben vier Lid-Staten (F, I, P, UK) ook 
voorzien in de mogelijkheid maandelijkse aangiften in te dienen, zoals op 
grond van de richtlijn is toegestaan. Frankrijk en Italië hebben bovendien één 
enkel formulier vastgesteld voor de lijst en de aangifteverplichtingen die 
voortvloeien uit de toepassing van Verordening (EEG) nr. 3330/91 van de 
Raad van 7 november 1991 (Intrastat). 
De Lid-Staten en de Commissie hebben vervolgens overeenstemming bereikt 
over de technische aspecten van de overdracht van gegevens. Zo is de 
mededeling van de totale nettowaarde van de intracommunautaire leveringen 
aan alle geïdentificeerde belastingplichtigen (artikel 4, lid 2) 
voorgeprogrammeerd en zijn hiervoor geen specifieke opdrachten vereist; dit 
kan ook per Lid-Staat gebeuren. Besloten werd dat de mededeling van deze 
zelfde gegevens, uitgesplitst naar leverancier (artikel 4, lid 3), slechts op 
speciaal verzoek zou gebeuren, voor een belastingplichtige of een aantal 
belastingplichtigen, maar niet voor alle belastingplichtigen. Dit door het 
Permanent Comité bekrachtigde besluit is in overeenstemming met de 
interpretatie van de verordening, waarin staat dat deze gegevens worden 
meegedeeld wanneer de nationale overheid "het nodig acht 
intracommunautaire verwervingen van goederen te controleren". De 
responstijd voor de overdracht van gegevensmassa's is vastgesteld op één dag 
en die voor individuele aanvragen op 30 seconden tot 5 minuten. De gegevens 
blijven tenminste vijfjaar rechtstreeks toegankelijk. 
Tevens zijn een aantal verwerkingsmethoden vastgesteld. Zo is het mogelijk 
correcties aan te brengen in reeds overgedragen gegevens. De rectificatie kan 
afkomstig zijn van de belastingdienst (controle van de boekhouding, materiële 
fout) of van de belastingbetaler (spontane aangifte). Voorts zijn er twee 
indicatoren (flag) vastgesteld om te signaleren dat de overgedragen gegevens 
betrekking hebben op maakloonwerk of afkomstig zijn van anders dan per 
kwartaal ingediende lijsten. Tenslotte zijn gegevens betreffende handelingen 
waarbij drie geïdentificeerde belastingplichtigen in drie verschillende Lid-
Staten zijn betrokken en waarbij de bepalingen van de richtlijn 92/111/EEG 
worden toegepast, in een afzonderlijke rubriek opgenomen en worden zij aldus 
onderscheiden van de gegevens betreffende gebruikelijke transacties. 
2.4. Andere functies van het VIES-systeem 
Artikel 5 van de verordening geeft een Lid-Staat de mogelijkheid ten allen tijde 
en voor welbepaalde gevallen om nadere inlichtingen te verzoeken wanneer de 
krachtens artikel 4 verstrekte inlichtingen (gegevens over de omzet) 
ontoereikend zijn. Het antwoord moet zo spoedig mogelijk en uiterlijk drie 
maanden na ontvangst van het verzoek worden gegeven. Ter bevordering van 
de uitwisseling van dergelijke verzoeken om nadere inlichtingen is een 
standaardformulier uitgewerkt waarin de taalproblemen tot een minimum 
worden beperkt. Dit document kan ook worden gebruikt voor bepaalde 
verzoeken op het gebied van de wederzijdse bijstand. De Lid-Staten wensten 
over te gaan op een geautomatiseerd systeem voor de uitwisseling van deze 
verzoeken. De geleverde programmatuur wordt momenteel slechts gebruikt 
door zes Lid-Staten (B, EL, E, IRL, P, UK), de zes andere doen hun 
verzoeken nog per fax. 
Bovengenoemde formulieren worden dus overgebracht via het 
berichtensysteem dat op het VIES-netwerk wordt ontwikkeld. Deze 
toepassing is thans nog beperkt tot dit type uitwisselingen, maar zal in de 
toekomst ook voor andere doeleinden kunnen worden gebruikt. De delegaties 
zijn echter in het Permanente Comité overeengekomen dat beter kan worden 
gewacht op de resultaten van de eerste besprekingen over de eenmaking van 
de informatienetwerken bij Directoraat-generaal XXI en op die van de studies 
van de Commissie over de systemen voor de uitwisseling van berichten tussen 
personen alvorens te besluiten tot andere acties op dit gebied. 
3. EEN EERSTE EVALUATIE VAN HET FUNCTIONEREN VAN DE 
ADMINISTRATIEVE SAMENWERKING 
Het is zeker nog te vroeg voor een volledige evaluatie van het functioneren van de 
administratieve samenwerking en vooral van het effect daarvan op de controle van de 
BTW in verband met intracommunautaire transacties. Niettemin heeft het Permanent 
Comité overeenkomstig zijn opdracht instrumenten voor het meten van de 
verschillende soorten informatie-uitwisseling uitgewerkt. Voorts beheert het VIES-
systeem zelf spontaan een aantal kwantitatieve gegevens. Tenslotte kan, aangezien de 
samenwerkingsnetwerken reeds operationeel zijn, een eerste positieve balans worden 
opgemaakt van het resultaat van de maatregelen voor de toepassing van 
Verordening (EEG) nr. 218/92. 
3.1. De termijnen zijn gehaald en er zijn geen technische problemen meer 
Zoals reeds gezegd, werden de belangrijkste, toch wel zeer krappe termijnen 
gehaald en stond geen enkel probleem van technische aard de verificatie van de 
identificatiegegevens van hun klanten door de bedrijven of de controle van de 
intracommunautaire transacties door de belastingdiensten in de weg. 
Deze eerste functie was vanaf 1 januari 1993 toegankelijk en aan het einde van 
dat jaar hadden 1.932.849 opvragingen (synchroon) plaatsgevonden. De 
gemiddelde responstijd bedraagt voor 1993 4,53 seconden, terwijl een 
responstijd van 10 seconden was gepland (zie bijlage). Het aantal aanvragen 
varieert absoluut en relatief van Lid-Staat tot Lid-Staat sterk. 
De enkele moeilijkheden die zich bij het beheer van deze toepassing van het 
VIES-systeem voordeden, hadden te maken met de administratieve organisatie 
in de Lid-Staten en konden worden opgelost. Zo werd één Lid-Staat in het 
begin van het jaar geconfronteerd met een stroom identificatie-aanvragen van 
intracommunautaire handelaren die geen vrijgestelde leveringen uit andere Lid-
Staten konden ontvangen omdat hen nog geen nummer was toegekend. In het 
10 
Permanent Comité werd unaniem overeenstemming bereikt over een oplossing 
waarbij voorlopig belastingvrijstelling kon worden verleend in afwachting van 
de effectieve registratie van de betrokken belastingplichtigen. Van een andere 
Lid-Staat waren een aantal ongerechtvaardigde foutmeldingen afkomstig die 
het gevolg waren van zijn procedure voor de identificatie van de handelaren. 
Dezen moeten zich namelijk spontaan kenbaar maken als intracommunautaire 
handelaar; als zij dat niet doen, komt het hen reeds toegekende nummer niet in 
de specifieke gegevensbasis VIES voor, ook al is het wel in het nationale 
register opgenomen. De betrokken overheidsdienst heeft toegezegd dergelijke 
foutmeldingen tevoren te zullen verifiëren en is thans bezig met de aanvulling 
van zijn gegevensbasis van de intracommunautaire handelaren. 
Met het oog op de uitwisseling van omzetgegevens waren elf Lid-Staten in 
staat de vereiste gegevens vanaf 1 juli 1993 mee te delen, de twaalfde Lid-
Staat heeft zich enkele dagen later bij het netwerk aangesloten. Alle 
beschikbare technische opties (automatische uitwisseling van gegevensmassa's 
of verstrekking van gegevensmassa's op verzoek, antwoorden op incidentele 
aanvragen, correcties, foutmeldingen) functioneren bevredigend. Elk kwartaal 
vindt de overdracht van het belangrijkste gegevensbestand in iets meer dan drie 
uur plaats; deze transmissietijd is veel korter dan de aanvankelijk 
overeengekomen 24 uur. Een geautomatiseerd systeem voor het beheer van de 
verzoeken om nadere inlichtingen (artikel 5) is in studie om voor de nationale 
belastingdiensten de organisatie en de follow-up, met name voor de termijnen, 
te vergemakkelijken. De installatie van een tweede "verbinding" in elk van de 
Lid-Staten is ook op korte termijn gepland om het hoofd te kunnen bieden aan 
de meeste gevallen van overmacht die zich zouden kunnen voordoen, en ook 
om testen in een reële situatie te kunnen uitvoeren zonder risico voor de 
opgeslagen of uitgewisselde gegevens. 
3.2. Een statistische evaluatie 
Naast de statistische gegevens die door het centrum voor het technisch beheer 
van VIES worden verstrekt, ontvangt de Commissie maandelijks van de Lid-
Staten elementen voor het meten van de omzetgegevens die zij collationeert en 
elk kwartaal aan de betrokken diensten terugstuurt. De toegezonden 
inlichtingen dienen om te beoordelen of de beschikbare gegevens volledig en 
juist zijn. Deze tabellen, die geregeld worden bijgewerkt, bevatten onder 
andere de volgende opgaven: 
- het verwachte aantal handelaren dat (per kwartaal) een lijst moet indienen; 
- het werkelijke aantal handelaren dat een lijst heeft ingediend; 
- het aantal verwerkte lijsten; 
- het aantal gevonden onjuiste lijnen; 
- het aantal handelaren dat aangifte heeft gedaan van intracommunautaire 
leveringen in het daartoe bestemde vak van de periodieke BTW-aangifte 
(artikel 22, lid 4, onder c) van de Zesde BTW-Richtlijn). 
Door vergelijking van deze verschillende inlichtingen of evaluaties kan bij 
voorbeeld worden gemeten welk percentage bedrijven de lijsten spontaan 
11 
indient. Ook de juistheidsgraad van de ingediende lijsten is voor de 
belastingdiensten een belangrijk gegeven. Overeengekomen werd namelijk dat 
de lijsten niet integraal zouden worden geweigerd als zij slechts weinig 
foutieve lijnen bevatten. 
Reeds gemiddeld 85 % van de bedrijven dienen lijsten in en dit percentage 
stijgt nog steeds. Voorts daalt het aantal fouten in de lijsten, want de 
belastingdiensten zijn begonnen met de voorlichting van hun 
belastingplichtigen ter voorkoming van de meest courante fouten, zoals de 
herhaling of weglating van de landencodes in de identificatienummers. 
Weliswaar kan de gegevensbasis voor de eerste drie kwartalen van 1993 niet 
volledig worden geacht, maar de Lid-Staten hebben unaniem erkend dat deze 
in de aanloopfase begrijpelijke situatie geen handicap voor hun 
controleprogramma's vormt. Voor de toekomst schijnt het zowel voor de 
geloofwaardigheid van de overheid als voor de belastingopbrengsten niettemin 
essentieel dat de verstrekte omzetgegevens zo juist mogelijk zijn. De 
Commissie zal uiteraard blijven toezien op de ontwikkeling van deze 
parameters van de kwaliteit van de gegevensbases en waar zij kan hulp blijven 
verlenen en de Lid-Staten aansporen tot verbetering van hun resultaten op dit 
vlak. Niettemin vallen de te treffen maatregelen, zoals het aanmanen of 
beboeten van de in gebreke blijvende bedrijven, onder de bevoegdheid van de 
nationale diensten. 
Het gebruik van de functies van het VIES-systeem waarmee informatie kan 
worden verkregen over een bepaalde klant (totale omzet of gespecificeerd per 
leverancier) varieert sterk van Lid-Staat tot Lid-Staat. Het aantal aanvragen 
loopt in absolute cijfers uiteen van 69 tot 18.806 voor het jaar 1993. Deze 
grote ongelijkheden worden voornamelijk veroorzaakt door van Lid-Staat tot 
Lid-Staat verschillende methoden en opvattingen ter zake van de 
belastingcontrole en dienen naar de mening van de Commissie bij de huidige 
stand van zaken niet te worden gebruikt als indicator van de kwaliteit van de 
verificaties. 
Tenslotte werd een formulier voor het meten van de ontvangen en verzonden 
verzoeken op grond van artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 218/92 
opgesteld. Het bevat ook informatie over de motieven en de oorsprong naar 
Lid-Staat van de weigeringen van opgegeven BTW-identificatienummers en 
over het aantal aanvullende controles naar aanleiding van de overdracht van 
inlichtingen via het VIES-systeem. Een voorstel van de Commissie om een 
evaluatie van het bedrag van de navorderingen in verband met deze 
overdrachten in het formulier op te nemen, werd door de Lid-Staten 
verworpen. Dit formulier zal met ingang van 1994 worden gebruikt en enkele 
gegevens betreffende het jaar 1993 (B, EL, F, P) zijn reeds aan de Commissie 
meegedeeld. 
3.3. Doeltreffende samenwerkingsnetwerken 
Afgezien van een bevredigende technische infrastructuur, heeft de toepassing 
van Verordening (EEG) nr. 218/92 de nationale belastingdiensten nader tot 
elkaar gebracht voor een betere controle van de indirecte belastingen en met 
name van de BTW op intracommunautaire transacties. De organigrammen van 
de centrale verbindingseenheden worden geregeld bijgewerkt en toegezonden 
aan de belastingdiensten, die op de betrokken posten meertalige ambtenaren 
12 
hebben aangesteld. Er vinden bilaterale contacten plaats, die worden bevorderd 
door de op communautair niveau georganiseerde bijeenkomsten (comités, 
studiebijeenkomsten in het kader van Matthaeus-Tax, studiebijeenkomsten van 
de Hoofden van CLO's). Ambtenaren van de Commissie hebben talrijke 
bezoeken afgelegd om de technische aspecten van de totstandbrenging van het 
systeem te volgen en de behoeften en wensen van de Lid-Staten op het gebied 
van wederzijdse bijstand en fraudebestrijding te peilen. De diensten van de 
Commissie hebben ook twee documenten opgesteld (XXI/1013/93 en 
XXI/602/93), één voor de belastingdiensten en de informatienetwerken, en één 
meer specifiek voor de bedrijven zelf, waarin de essentie van de praktische 
bepalingen die in de Lid-Staten op BTW-gebied van toepassing zijn, is 
samengevat. De verspreide inlichtingen hebben voornamelijk ten doel de 
belastingdiensten en de niet in de betrokken Lid-Staat gevestigde bedrijven te 
laten weten wat zij moeten doen om aan de verplichtingen op het gebied van 
de BTW te voldoen (registratie, fiscale vertegenwoordiging, facturering, 
aangiften, enz.). Deze op ruime schaal verspreide documentatie is een nuttig 
instrument gebleken om een antwoord te geven op de meeste vragen van 
bedrijven die werkzaamheden in een bepaalde Lid-Staat willen uitoefenen. 
De pragmatische werkwijze van het Permanente Comité is ook vruchtbaar 
gebleken. Gezien de omvang van zijn taak, heeft het comité zich 
geconcentreerd op de werking van het systeem en heeft het bij consensus 
oplossingen aanvaard. Een aantal van deze conclusies vallen onder de 
procedure van artikel 10 van Verordening (EEG) nr. 218/92 en zullen in de 
loop van 1994 worden gecodificeerd. 
4. DE VOORUITZICHTEN OP HET GEBIED VAN ADMINISTRATIEVE 
SAMENWERKING EN WEDERZIJDSE BIJSTAND 
De afschaffing van de belastingcontroles aan de binnengrenzen ging gepaard met de 
invoering van een gemeenschappelijk systeem voor de uitwisseling van informatie 
over de intracommunautaire transacties om derving van belastingopbrengsten te 
voorkomen. De overgangsregeling voor de belasting over de toegevoegde waarde 
functioneert nog te kort om het effect ervan op de overheidsbegrotingen met 
zekerheid te kunnen evalueren. Evenzo vormt de uitwisseling van gegevens 
betreffende slechts drie kwartalen een te beperkte steekproef. Toch kan reeds een 
eerste balans worden opgemaakt van het gebruik van de gegevens voor 
controledoeleinden door de nationale belastingdiensten. Ook is gebleken dat de Lid-
Staten de noodzaak van een grotere samenwerking zeer goed inzien en dat 
bijzondere acties op het gebied van fraudebestrijding en bijstand bij de 
belastinginning algemeen gewenst worden. 
4.1. Het gebruik van de gegevens voor controledoeleinden 
In het VIES-systeem vinden verscheidene automatische verificaties plaats om 
de geldigheid van de door de bedrijven in hun lijsten opgegeven 
identificatienummers te verifiëren. Zo kunnen uitsluitend gegevens worden 
verstrekt die zijn gekoppeld aan-nummers welke overeenkomen met de regels 
voor de samenstelling en de controletest (door de computer) doorstaan. Indien 
dit in dit stadium niet het geval is, is de Lid-Staat waar de leverancier is 
geïdentificeerd, in de praktijk dus verplicht een onderzoek bij laatstgenoemde 
13 
in te stellen om de oorzaak van de in het identificatienummer van zijn 
veronderstelde klant ontdekte anomalie op te sporen. 
Vervolgens worden de verstrekte gegevens systematisch vergeleken met het 
nationale register voor de identificatie van de bij de intracommunautaire handel 
betrokken belastingplichtigen. Een Lid-Staat die inlichtingen heeft ontvangen 
welke fouten in verband met de identificatie bevatten, stuurt de verzendende 
Lid-Staat waarschuwingen. In deze mededelingen wordt de oorzaak van de 
weigering van het nummer gespecificeerd, namelijk: 
- het nummer voldoet aan de regels voor de samenstelling, maar is niet 
toegekend; 
- het nummer was niet toegekend tijdens de bedoelde periode; 
- het nummer is ongeldig geworden tijdens de bedoelde periode. 
De meeste Lid-Staten hebben verklaard dat zij de aldus ontvangen 
foutmeldingen systematisch onderzoeken. Zij worden in het algemeen aan de 
plaatselijke diensten doorgegeven. Het gevolg dat eraan wordt gegeven, 
varieert: er worden inlichtingen bij de bedrijven ingewonnen, het fiscale risico 
wordt geëvalueerd, waarbij meestal het belang van de omzet in kwestie als 
criterium wordt genomen, de toegekende vrijstelling wordt herzien of er wordt 
een verificatie ter plaatse uitgevoerd. 
Opgemerkt zij evenwel dat het aantal waarschuwingen in 1993 laag is in 
vergelijking met de hoeveelheid overgedragen gegevens en dat het gebruik 
ervan voor controledoeleinden bijgevolg beperkt is. Men kan er redelijkerwijs 
van uitgaan dat dit erop wijst dat de leveranciers het identificatienummer van 
hun klanten hebben geverifieerd wanneer zij dat noodzakelijk achtten. 
Alle Lid-Staten vergelijken de overeenkomstig artikel 4, lid 2, verstrekte 
inlichtingen (omzetgegevens voor alle veronderstelde afnemers) dikwijls 
automatisch met de in de periodieke BTW-aangiften vermelde bedragen van de 
verwervingen, of zullen in staat zijn dit de komende maanden te doen. Deze 
vergelijking wordt bij de planning van de belastingcontrole in aanmerking 
genomen. Nu reeds hebben een aantal Lid-Staten (I, F, NL) verschillen tussen 
deze twee verificatiebronnen gemeld, aan de hand waarvan zij vermoedelijk in 
gebreke gebleven bedrijven hebben kunnen identificeren waarvoor nader 
onderzoek noodzakelijk is. 
De inlichtingen overeenkomstig artikel 4, lid 3, (omzetgegevens voor een 
bepaalde afnemer, uitgesplitst naar leverancier) lijken het nuttigst in de fase 
van de eigenlijke controle. De reeds gesignaleerde grote verschillen in het 
aantal opvragingen van dit type worden hoofdzakelijk verklaard door de 
uiteenlopende methoden die bij de BTW-controles betreffende het jaar 1993 
worden gehanteerd. Omdat de verjaringstermijnen verscheidene jaren bedragen 
en/of omdat ernaar wordt gestreefd de verificatieperiodes voor de directe en 
de indirecte belastingen te laten samenvallen, zullen sommige belastingdiensten 
deze BTW pas met ingang van dit jaar ter plaatse gaan controleren. De 
belasting over de toegevoegde waarde kan namelijk worden geverifieerd over 
een periode die ten minste varieert van drie jaar tot tien jaar naargelang van de 
14 
Lid-Staat; het is dus niet verwonderlijk dat het aantal controles betreffende het 
jaar 1993 nog laag is. 
4.2. Nog geen nieuwe vormen van fraude geconstateerd, maar grotere 
samenwerking is nodig 
De eerste resultaten van de verificaties en de overige informatie-elementen van 
de Lid-Staten wijzen tot op heden niet op het bestaan van nieuwe methoden 
van belastingontwijking of -ontduiking. De verschillende gevallen die in 
persartikelen of door bepaalde beroepsverenigingen werden gesignaleerd, 
kunnen tot de reeds bekende fraudemethodes worden gerekend, zoals: 
- dubbele facturering (deze methode zou vooral worden gebruikt voor nieuwe 
vervoermiddelen); 
- niet-aangifte van aankopen of verkopen; 
- oprichting van gelegenheidsbedrijven om ten onrechte teruggaaf van 
belasting over de toegevoegde waarde te verkrijgen. 
De gegevens waarover de nationale belastingdiensten en de Commissie thans 
beschikken, wijzen er evenmin op dat dit soort fraude zich uitbreidt. Een aantal 
andere dan fiscale indicatoren, zoals de cijfers van de buitenlandse handel, 
zullen echter moeten worden geanalyseerd en gevolgd. Zij kunnen namelijk 
wel eens belastingfraudes aan het licht brengen wanneer zij niet overeenkomen 
met de economische realiteit. Wanneer bij voorbeeld van bepaalde goederen 
abnormaal grote hoeveelheden van een Lid-Staat naar een andere Lid-Staat 
worden verzonden, kan dit het vermoeden doen rijzen dat er sprake is van ten 
onrechte vrijgestelde leveringen van goederen die in werkelijkheid op de 
nationale markt van vertrek worden afgezet. 
De toepassing van de nieuwe stelsels van indirecte belastingen heeft weliswaar 
geen fundamentele verandering gebracht in de regels voor en de plaats van 
belastingheffing, maar heeft niettemin een extra impuls aan de administratieve 
samenwerking gegeven doordat de Lid-Staten zich meer bewust werden van 
hun onderlinge afhankelijkheid. Doordat de indiening van de lijsten verplicht is 
en deze lijsten door het VIES-systeem worden verwerkt, worden de nationale 
belastingdiensten attent gemaakt op het feit dat de betrokken 
belastingplichtigen verondersteld worden verwervingen aan te geven. De 
enkele uitzonderingen die verband houden met de nationale verschillen in de 
juridische kwalificatie van sommige handelingen, brengen de algemene opzet 
van het systeem niet in gevaar. Hoewel de verificatie van de voorwaarden voor 
de vrijstelling van leveringen volledig onder de bevoegdheid van de Lid-Staat 
van vertrek valt, wilden sommige nationale diensten weten hoe dezelfde 
handeling in de Lid-Staat van aankomst wordt behandeld. Verzoeken om 
inlichtingen van die aard werden reeds door de ene Lid-Staat tot de andere 
gericht op grond van Richtlijn 77/799/EEG. Hoewel het antwoord (verwerving 
waarvan aangifte wordt gedaan of niet) in geen geval van invloed kan zijn op 
het al dan niet toekennen van de vrijstelling, is het toch een element dat in 
aanmerking moet worden genomen bij een risicoanalyse voor de planning van 
de controles. 
15 
Ook is gebleken dat er meer inlichtingen spontaan of automatisch zouden 
kunnen worden uitgewisseld overeenkomstig deze zelfde richtlijn inzake 
wederzijdse bijstand. De overschrijding van de drempel voor verkoop op 
afstand, waarvan, bij gebrek aan spontane aangifte door de belastingplichtige, 
alleen de belastingdienst van de plaats van vestiging van de betrokken 
belastingplichtige weet kan hebben, zou aldus systematisch kunnen worden 
meegedeeld aan de Lid-Staat van aankomst van de goederen. Deze informatie 
zou deze Lid-Staat in staat stellen deze handelingen te belasten 
overeenkomstig de daarvoor geldende speciale regeling. Een groot aantal Lid-
Staten hebben zich ook uitgesproken voor de invoering van antwoordterrnijnen 
voor de verzoeken om inlichtingen die overeenkomstig artikel 2 van deze 
richtlijn worden geformuleerd. Deze kwestie staat in het werkprogramma van 
het Permanente Comité voor 1994 onder de prioriteiten vermeld. 
4.3. Gewenste bijzondere acties op het gebied van de fraudebestrijding: 
"SCENT fiscal" 
In hun antwoorden op de vragenlijst van de. Commissie hebben de Lid-Staten 
de nadruk gelegd op de vereisten van vertrouwelijkheid en snelheid van de 
overdracht van inlichtingen op het gebied van de fraudebestrijding. Deze 
behoeften zijn even groot voor de accijnsrechten als voor de BTW. Hiertoe 
werd in de loop van 1993 een proefproject onder de naam "SCENT fiscal" 
uitgevoerd. Dit informatienetwerk is geïnspireerd op het netwerk "SCENT" op 
douanegebied en is bestemd voor de doelgerichte uitwisseling van berichten 
met het oog op fraudebestrijding tussen de controlediensten. 
In de context van de intracommunautaire handel heeft "SCENT fiscal" ten doel 
greep te krijgen op bepaalde handelingen door inlichtingen over vermoede of 
aan het licht gekomen fraudegevallen snel aan de bevoegde diensten mee te 
delen. De berichten kunnen inlichtingen bevatten over de fysieke 
goederenstromen, ook al is dit soort inlichtingen voor de BTW niet 
onmiddellijk bruikbaar doordat' pas na het belastbare feit aangifte van de 
belastbare handelingen moet worden gedaan. Waar het om gaat is, dat de 
overheid kennis heeft van gebeurtenissen die door hun aard doen vermoeden 
dat het handelingen (verkopen bij voorbeeld) betreft die hadden moeten 
worden vermeld in de belastingaangiften van de bedrijven of daarin zullen 
moeten worden vermeld. De verstrekte inlichtingen kunnen ook nuttig zijn 
voor de voorbereiding van doelgerichtere acties, zoals controles van facturen, 
waarvan de bevindingen kunnen worden gebruikt in het kader van bij 
voorbeeld een latere belastingcontrole. Bovendien is "SCENT fiscal" bijzonder 
interessant wanneer het gaat om produkten waarop hoge belastingen worden 
geheven, zoals alcohol of tabaksfabrikaten die zowel aan BTW als aan 
accijnzen zijn onderworpen. De in deze speciale context uitgewisselde 
berichten liggen in dezelfde sfeer als die welke via "SCENT" op douanegebied 
worden verzonden wanneer het gaat om inlichtingen betreffende de route van 
de produkten in kwestie. 
Het netwerk "SCENT fiscal" functioneert reeds en wordt in de loop van 1994 
verder ontwikkeld. 
16 
4.4. Bijstand bij de inning 
Voor de wederzijdse bijstand bij de inning bestaat er reeds een communautair 
instrument (Richtlijn 76/308/EEG) op het gebied van de indirecte belastingen. 
Het gebruik ervan zou in de toekomst intensiever kunnen worden door het 
bestaan van belastingvorderingen op belastingplichtigen die niet zijn gevestigd 
in het land dat de vordering heeft uitstaan. Deze situatie zal vermoedelijk vaker 
gaan voorkomen ten gevolge van bijvoorbeeld de uitbreiding van de verkoop 
op afstand. De Lid-Staten hebben ook belangstelling getoond voor dit 
vraagstuk, dat zal worden bestudeerd in verband met de problematiek rond het 
begrip belastingschuldige. 
CONCLUSIE 
In technisch opzicht functioneert het VIES-systeem volkomen bevredigend en bieden 
de beschikbare opties de mogelijkheid te voldoen aan de verschillende bij de 
verordening vastgestelde informatieverplichtingen. Het is echter nog te vroeg om een 
balans van het effect van het systeem op de belastingcontroles en op de kwaliteit 
daarvan op te maken. Bovendien kan de doeltreffendheid van de controlesystemen 
niet met zuiver statistische middelen worden gemeten en aan de hand van bij 
voorbeeld de navorderingen worden geresumeerd. Immers, het grootste deel van de 
belasting ov?r de toegevoegde waarde wordt geïnd op grond van de spontane 
aangifte van de verschuldigde belasting door de belastingplichtigen. De 
belastingcontrole heeft in feite een voornamelijk preventieve rol, die veel moeilijker 
te kwantificeren en te evalueren is. Vanuit dit standpunt bezien draagt het bestaan 
van een systeem voor de uitwisseling van inlichtingen over bijna alle 
intracommunautaire transacties, naast zijn functie belastingfraude aan het licht te 
brengen, zeker bij tot deze preventieve werking. 
Voorts mag het strenge en noodzakelijke toezicht in het kader van de administratieve 
samenwerking er niet toe leiden dat de belastingontduiking of-ontwijking vanuit een 
te smalle invalshoek wordt onderzocht. Zo zou bij de evaluatie van het aantal 
bedrijven dat de aangifteverplichtingen in verband met de intracommunautaire handel 
naleeft, rekening moeten worden gehouden met gegevens van economische aard 
(cijfers van de vervoerssector, buitenlandse handel, enz.) en niet alleen met 
administratieve inlichtingen van fiscale aard. Ook zou een grotere kennis van de 
handelspraktijken in bepaalde bedrijfstakken kunnen bijdragen tot de ontdekking van 
sommige fiscale delicten. 
De bundeling van de ervaringen van de Lid-Staten op deze gebieden en de 
ontwikkeling van de procedures voor wederzijdse bijstand vormen de volgende 
etappe van de administratieve samenwerking. 
17 
BIJLAGE 
Aantal venoeken om verificatie van identificatiegegevens in 1993 
1/93 2/93 3/93 4/93 5/93 6/93 7/93 8/93 9/93 10/93 11/93 12/93 
Responstijd, maandgemiddelde (uitgednikt in seconden), voor deze versoeken in 1993 
1/93 2/93 3/93 4/93 5/93 6/93 7/93 8/93 9/93 10/93 11/93 12/93 
4? 
ISSN 0254-1513 
COM(94) 262 def. 
DOCUMENTEN 
NL 09 02 01 
Catalogusnummer : CB-CO-94-281-NL-C 
ISBN 92-77-71013-6 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gremeeoschappen 
L-2985 Luxemburg