ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 335 
 
 
 
Vol. 1984/0 148 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COM(84) 335 def.
COMMISSIE Brussel, 12 juni 1984
VAN DE
EUROPESE GEMEENSCHAPPEN INTERN DOCUMENT
Secretariaat-generaal
ONDERHANDELINGEN BETREFFENDE DE TOETREDING VAN PORTUGAL
Voorstel betreffende het gebied van de octrooien
(Mededeling van de Commissie aan de Raad)
COM(84) 335 def.

TOELICHTING
1- De Commissie heeft op 27 april 1983 (1) aan de Raad een eerste mede­
deling doen toekomen over de overname door Portugal van het acquis communau­
taire op het gebied van de octrooien. De Gemeenschap heeft tijdens de  
13e zitting van de Conferentie op het niveau van de ministers op  
25 mei 1983 (2) een in hoofdzaak op deze mededeling gebaseerde verklaring  
afgelegd.
2. Anders dan men bij de voorbereiding van het standpunt van de  
Gemeenschap in mei 1983 mocht verwachten was het niet mogelijk om op dit punt  
tussen Portugal en de Gemeenschap tot overeenstemming te komen.
Integendeel, de standpunten van beide partijen hebben zich verder van  
elkaar verwijderd, zodat de huidige stand van de onderhandelingen door twee  
negatieve ontwikkelingen kan worden gekarakteriseerd :
- enerzijds heeft Portugal tijdens de 18e zitting van de Conferentie op het  
niveau van de ministers op 23 januari 1984 (3) de door de Gemeenschap in  
haar verklaring van 25 mei 1983 geformuleerde voorstellen verworpen;
- anderzijds heeft Portugal onlangs gemeend tot belangrijke wijzigingen in  
zijn wetgeving te moeten overgaan waardoor dit land een zeer grote achter­
stand gaat vertonen ten opzichte van het peil van de bescherming van de  
industriële eigendom dat in de Gemeenschap is bereikt.
3. Deze wijzigingen in de Portugese wetgeving, die in het eerste deel  
van dit voorstel globaal zullen worden beschreven, zijn van zo verstrek­
kende aard dat de Commissie niet meer zal kunnen volstaan met de voor­
stellen die zij op basis van de toentertijd bestaande Portugese wetgeving  
heeft geformuleerd, op welke omstandigheid trouwens in de verklaring van  
25 mei 1983 van de Gemeenschap nadrukkelijk werd gewezen.
4. Onder deze omstandigheden ziet de Commissie zich genoopt de Raad  
nieuwe voorstellen te doen om zodoende de onderhandelingen op dit punt  
sneller te kunnen af ronden. Het tweede deel van deze mededeling heeft  
betrekking op deze voorstellen; hierin worden eerst punt voor punt
de wijzigingen gedetailleerd besproken die Portugal in zijn wetgeving  
heeft aangebracht en vervolgens nieuwe voorstellen geformuleerd.
5. De Commissie wordt uitgenodigd dit voorstel goed te keuren en  
tot toezending^-daarvan aan de Raad te besluiten.
(1) C0M(83)228 def.
(2) CONF-P/44/83
(3) CONF-P/8/84

INLEIDING
1. Deze mededeling betreft de overname door Portugal van het  
acquis communautaire op het gebied van de octrooien.
2. In het eerste deel wordt een algemene uiteenzetting over de  
voorgeschiedenis van deze aangelegenheid gegeven en de problematiek  
beschreven. In grote lijnen wordt de evolutie van de Portugese wet­
geving en het standpunt van dit land geschetst, ten einde de nega­
tieve aspecten en de teruggang waarvan deze blijk geeft duidelijk  
in het licht te stellen; van bedoelde wijzigingen en veranderingen  
wordt in het tweede deel van deze mededeling een uitvoerige analyse  
gegeven.
3. In het tweede deel worden de specifieke voorstellen van de  
Commissie punt voor punt uiteengezet op basis van enerzijds een  
nauwkeurige uiteenzetting van de Portugese standpunten en de daarin  
plaatsgehad hebbende wijzigingen en anderzijds van de overwegingen
van de Commissie ten aanzien van de verschillende behandelde problemen.

-  2 -
I- VOORGESCHIEDENIS EN OVERWEGINGEN VAN ALGEMENE AARD
In de onderhandelingen met Portugal op het gebied van de  
octrooien kunnen achtereenvolgens twee stadia worden onderscheiden :
- in een eerste stadium heeft Portugal zijn standpunt kenbaar gemaakt  
en de Gemeenschap heeft hierop gereageerd in termen die een snelle  
oplossing op dit punt mochten doen verwachten;
- in een tweede stadium is Portugal tot een wijziging van zijn wet­
geving overgegaan waardoor deze een achterstand is gaan vertonen  
ten opzichte van het in de Gemeenschap bereikte peil van be­
scherming van de industriële eigendom en heeft het zijn standpunt  
in de onderhandelingen gewijzigd waardoor dit zich van het door  
de Gemeenschap ingenomen standpunt heeft verwijderd.
1 -  Het eerste Portugese standpunt en de reactie van de Gemeenschap daarop
Portugal heeft op 12 november 1982 in een tijdens de 22e zitting  
van de Conferentie op het niveau van de plaatsvervangers afgelegde ver­
klaring zijn standpunt op het gebied van de octrooien uiteengezet (1).
In deze verklaring heeft Portugal zich beperkt tot de vaststel­
ling dat er in dit land voor werkwijzen octrooien bestaan maar geen  
voortbrengseloctrooi voor produkten van de chemische industrie,  
levensmiddelen en farmaceutische produkten. Het heeft vervolgens ver­
zocht om een "voldoende lange aanpassingsperiode alvorens aan de gevolgen  
van een voortbrengseloctrooi te kunnen worden blootgesteld", zonder  
daarbij aan te geven hoe lang deze periode zou moeten zijn.
Hierbij zij aangetekend dat de Portugese octrooiwetgeving - anders  
dan de Spaanse - overeenkomstig de stand daarvan ten tijde van de  
indiening van de Portugese voorstellen en zulks sedert 30 mei 1980  
een bepaling inhield ter zake van de omkering van de bewijslast. Volgens  
deze bepaling, die de houder van een werkwijzeoctrooi een grote  
bescherming verleent, dient de persoon die van namaak wordt verdacht het  
bewijs te leveren dat hij de werkwijze niet heeft nagemaakt (hetgeen  
dus niet beantwoordt aan de ter zake toepasselijke regel van het gemene  
recht volgens welke het de houder van het octrooi is die het bewijs van  
de namaak moet leveren.
De Commissie heeft op 27 april 1983 (2) haar voorstel met betrekking  
tot de onderhandelingen over het hoofdstuk octrooien in het kader van.de
(1) CONF-P/89/82
(2) C0M(83)228 def.

- 3 -
toetredingsonderhandelingen met Portugal aan de Raad toegezonden. Het  
standpunt van de Gemeenschap werd tijdens de 13e zitting van de Conferentie  
op het niveau van ministers op 25 mei 1983 aan Portugal medegedeeld  
de stand van de Portugese wetgeving, zoals deze hierboven werd geschetst, was  
het voorstel van de Commissie en het standpunt van de Gemeenschap veel  
soepeler dan het tevoren ten aanzien van Spanje ingenomen standpunt.
Zo was in het ten aanzien van Portugal ingenomen standpunt - anders  
dan bij Spanje het geval was - geen sprake van een uitzonderingsregeling  
met betrekking tot de toepassing van de artikelen 30 e.v. van het EEG-  
Verdrag. Met betrekking tot Spanje waren de Lid-Staten immers overeenge-  
komen in het toetredingsverdrag een bepaling op te nemen volgens welke  
uit hoofde van een tijdelijke inhouding op de bepalingen van het EEG-Verdrag  
de houder van een octrooi op een chemisch of farmaceutisch produkt, dat in  
een Lid-Staat is aangevraagd op een tijdstip waarop in Spanje voor het-  
zelfde produkt geen voortbrengseloctrooi kon worden verkregen, of diens  
rechtsopvolger zieh op het uit dit octrooi voortvloeiende recht kan  
beroepen om de invoer en afzet van dit produkt in de Lid-Staat of de Lid-Staten  
te verhinderen waar dit produkt door een octrooi wordt beschermd, zelfs  
wanneer dit produkt door hemzelf of met zijn toestemming voor het eerst  
in Spanje in de handel werd gebracht. Aldus heeft men zieh onmiskenbaar willen  
wapenen tegen de neveninvoer uit een nieuw toegetreden Land van in dit land  
voortgebrachte Produkten waarvan de prijs lager is dan die van de in de  
Lid-Staten voortgebrachte Produkten.
2. De teruggang van de Portugese wetgeving
Sedert de Gemeenschap haar standpunt kenbaar heeft gemaakt heeft  
in 1983 in Portugal een proces van teruggang in drie etappes plaatsgehad  
waardoor die aspecten van de wetgeving die dicht bij het in de Gemeenschap  
bereikte peil van bescherming van de industriele eigendom lagen in het  
geding zijn gekomen.
a) De opheffina van de omkerina van_de_bewi_j_sl^ast
Op 21 juni 1983, dus kort nadat het standpunt van de Gemeenschap ken­
baar was gemaakt, vaardigde Portugal een decreet-wet (decreet-wet  
nr. 289/83) uit waarbij de bepaling die in de omkering van de bewijslast  
voorzag werd ingetrokken. De Gemeenschap had haar standpunt op 25 mei aan
(1) CONF-P/44/83

-  4 -
Portugal kenbaar gemaakt (1), waarbij zij was uitgegaan van de toender- 
tijd van kracht zijnde Portugese wetgeving en van de veronderstelling 
dat deze wetgeving wat betreft de omkering van de bewijslast niet zou 
worden gewijzigd.
b) WiiziaiQa_van_de_voorwaarden_waaronder_erkennina_van_het_excj1usieve 
recht plaatsheeft dat aan een in_ Portugal verleende octrooi is verbonden
Een decreet-wet van 18 januari 1984 (decreet-wet nr. 27/84) heeft de 
Portugese octrooiwetgeving nog verder verwijderd van het in de Gemeenschap 
bereikte peil van de bescherming van de industriële eigendom. Volgens 
artikel 8 van dit decreet dient de houder - om voortaan in het genot te 
kunnen komen van het exclusieve recht dat is verbonden aan een in Portugal 
verleend octrooi - het geoctrooieerde produkt of het door een geoctrooi­
eerde werkwijze voortgebrachte produkt op Portugees grondgebied voort te 
brengen. Wanneer de octrooihouder het betrokken produkt alleen maar op 
het Portugese grondgebied invoert verleent zijn octrooi hem geen enkel 
exclusief recht. In dit geval blijft de octrooihouder dus verstoken van 
iedere mogelijkheid om op grond van het octrooirecht op te treden tegen 
namakers die in Portugal kopieën van het geoctrooieerde produkt vóórt­
brengen of invoeren. Er moet nadrukkelijk op worden gewezen dat Portugal 
in zijn hierboven vermelde verklaring van 23 januari 1984 geen gewag 
heeft gemaakt van deze nieuwe decreet-wet, hetgeen een moeilijk te be­
grijpen verzuim is.
c) De Portugese verklari_ngj _van_23_j- anuarj__1984_en_het_verzoek tien jaar
të~mögen_wachtën~mët^de~toetreding_tot_de_yerdragen_van_München_en
Luxemburg
Portugal heeft tijdens de 16e zitting van de Conferentie op het niveau 
van de ministers op 23 januari 1984 (2) op het door de Gemeenschap inge­
nomen standpunt geantwoord. Terwijl gedurende de aan de bekendmaking van 
dit standpunt voorafgaande technische contacten het er op leek dat Portugal 
het standpunt van de Gemeenschap met betrekking tot het bij zijn toetreding 
tot de verdragen van München en Luxemburg te volgen tijdschema zou aan­
vaarden (zie voor nadere bijzonderheden het tweede deel van dit voorstel, 
onder de punten 3 en 4), vraagt Portugal nu om eerst na verloop van een 
periode van tien jaar te rekenen vanaf de toetredingsdatum tot de verdragen 
van München en Luxemburg te mogen toetreden.
oe o
Nu Portugal op deze drie punten de beschreven houding is gaan innemen ziet 
de Commissie zich genoopt de hierna in het volgende deel weergegeven nieuwe voor­
stellen in te dienen. ,
(1) CONF-P/44/83
(2) CONF-P/8/84 __ ________________

- 5 -
II. VOORSTELLEN VAN DE COMMISSIE
De voorstellen dienen betrekking te hebben op de vijf volgende specifieke 
punten :
- het beantwoorden van de Portugese wetgeving aan het in de Gemeenschap 
bereikte peil van bescherming van de industriële eigendom;
- de omkering van de bewijslast;
- de toetreding van Portugal tot het Verdrag van München;
- de toetreding van Portugal tot het Verdrag van Luxemburg;
- de invoering van een tijdelijke uitzonderingsbepaling voor het vrije verkeer 
van goederen binnen de Gemeenschap.
1. Het beantwoorden van de Portugese wetgeving aan het in de Gemeenschap 
bereikte peil van bescherming van de industriële eigendom
a) Eerste standpunt van de Commi_ssi_e_en_verklari_Q2_van_de_Gemeenscha£_van_25_mei__1_983
Ten tijde van de totstandkoming van het eerste standpunt van de Commissie en 
van de verklaring van de Gemeenschap op 25 mei 1983 (1) bevatte de Portugese 
octrooiwetgeving geen bepalingen die overeenkwamen met die waarvan de ophef­
fing of de aanpassing aan het in de Gemeenschap bereikte beschermingspei l 
van Spanje was gevraagd (bijvoorbeeld exclusieve dwanglicentie, introductie- 
octrooi, enz.).
De Gemeenschap had het evenwel nodig geacht Portugal te verzoeken zich bij 
een algemene clausule te verbinden erop toe te zien dat zijn wetgeving 
vanaf de toetreding verenigbaar zou zijn met de beginselen van het vrije 
verkeer van goederen en met het peil van de bescherming van de industriële 
eigendom dat in de Gemeenschap is bereikt.
b) Portugese_verk^ari_n2_van_23_j_anuari__1_984
In zijn verklaring van 23 januari 1984 (2) is Portugal niet ingegaan op het 
verzoek van de Gemeenschap met betrekking tot de in het voorgaande punt
vermelde algemene clausule.· · · / ■ · ■
(1) CONF-P/44/83
(2) CONF-P/8/84

-  6 -
c5 Evo^utie_van_de_Portugese_wetgeving
Het feit dat Portugal niet is ingegaan op het verzoek een dergelijke algemene 
clausule te aanvaarden is goed te begrijpen wanneer men de evolutie van de 
Portugese wetgeving nader beziet.
In de eerste plaats heeft Portugal bij decreet-wet nr. 285/83 van 21 juni 1983 de 
bepaling ingetrokken die de omkering van de bewijslast voor werkwijzeoctrooien 
in de Portugese wetgeving had ingevoerd (zie hierna punt 2).
Voorts heeft Portugal bij decreet-wet nr. 27/84 van 18 januari 1984 (artikel 8) 
een definitie van het door het octrooi verleende recht aangenomen die zich 
verwijdert van de in de Lid-Staten van de Gemeenschap algemeen aanvaarde 
definitie. Uit de tekst van dit artikel volgt immers dat om in het genot 
te komen van het exclusieve recht dat is verbonden aan een in Portugal verleende 
octrooi de houder het geoctrooieerde produkt of het door een geoctrooieerde 
werkwijze voortgebrachte produkt op Portugees grondgebied moet voortbrengen.
Deze definitie van door het octrooi verleende recht verschilt verre van de 
definitie die in de Lid-Staten van de Gemeenschap geldt en van die van het 
Verdrag van Luxemburg. Als gevolg van deze definitie is het immers noodzake­
lijk geworden dat wil men in het genot van het exclusieve recht komen dat 
verbonden is aan een in Portugal verleend octrooi dit octrooi effectief in dit 
land wordt geëxploiteerd, aangezien met de invoer ten deze geen rekening 
wordt gehouden.
d) Overwegi_ngen_van_de_Commi_ssi_e
De evolutie die de Portugese octrooiwetgeving gedurende het verloop zelf van 
de toetredingsonderhandelingen over dit hoofdstuk heeft doorgemaakt toont 
aan dat moet worden voorzien in een bepaling volgens welke de Portugese oc­
trooiwetgeving vanaf de toetreding van dit land verenigbaar moet zijn met 
het peil van de bescherming van de industriële eigendom dat in de Gemeenschap 
is bereikt.
Het is van bijzonder belang dat de Gemeenschap een aanpassing bedingt van de defi­
nitie van de rechten van de octrooihouder aan de communautaire standaard welke de 
hoeksteen vormen van de bescherming van de industriële eigendom.
e) Voorstel_van_de_Commiss2e
De Commissie stelt voor dat de Portugese wetgeving vanaf de toetreding in over­
eenstemming wordt gebracht met de beginselen van het vrije verkeer van goederen 
en met het peil van de bescherming van de industriële eigendom dat in de 
Gemeenschap is bereikt.

- 7 -
Portugal dient in het bijzonder het bepaalde in artikel 8 van decreet-wet 
nr. 2718 van 18 januari 1984 in te trekken volgens welke de houder van 
een in Portugal verleend octrooi om in het genot van het aan dit octrooi 
verbonden exclusieve recht te kunnen komen het geoctrooieerde produkt of 
het door een geoctrooieerde werkwijze verkregen produkt op Portugees grond­
gebied moet voortbrengen.
Voor de verwezenlijking van de hierboven beschreven doelstellingen dient 
een nauwe samenwerking tussen de diensten van de Commissie en de Portugese 
autoriteiten tot stand te worden gebracht.
2. De omkering van de bewijslast
a) Eerste_standQunt_van_de_Commi_ssi_e_en_verk lari_n 2_van_de_Gemeenscha 2_van
K s s u m
Ten tijde van de totstandkoming van het eerste standpunt van de Commissie 
en van de verklaring van de Gemeenschap op 25 mei 1983 (1) deed zich het 
vraagstuk onder geheel andere omstandigheden voor dan thans het geval is, 
aangezien de Portugese wetgeving toen een bepaling bevatte betreffende de 
omkering van de bewijslast.
De Gemeenschap had het toen op voorstel van de Commissie alleen dienstig 
geacht Portugal te verzoeken de draagwijdte van zijn nationale wetgeving 
te preciseren ten einde er zorg voor te dragen dat de bepaling betreffende 
de omkering van de bewijslast vanaf de toetredingsdatum daadwerkelijk van 
toepassing zou zijn op alle octrooien, ook op die welke vóór de inwerking­
treding van het decreet van 30 mei 1980, waarbij deze bepaling werd ingevoerd, 
waren ingediend.
Gezien de informaties die de ronde deden op het ogenblik waarop de uitwerking 
van het communautaire standpunt haar voltooiing naderde en volgens welke 
het decreet van 30 mei 1983 zou worden ingetrokken, had de Gemeenschap het 
evenwel dienstig geacht Portugal er bovendien van in kennis te stellen dat 
haar standpunt was gebaseerd op de toendertijd geldende Portugese wetgeving en 
er daarbij van uit werd gegaan dat deze wetgeving op het punt van de omkering 
van de bewijslast niet zou worden gewijzigd.
b) Wiiziaincj van_de_Portu 2ese_wet2eyiQ2_en_oyerwe2in2en_yan_de_Commissie
Bij decreet-wet nr. 289/83 van 21 juni 1983 heeft Portugal de bepaling ingetrokken 
waarbij de omkering van de bewijslast in de Portugese wetgeving was ingevoerd.
(1) CONF-P/44/83

-  8 -
Deze belangrijke wijziging in de Portugese wetgeving, die kort na de bekend­
making van het eerste standpunt van de Gemeenschap heeft plaatsgehad, 
werd eerst officieel door Portugal ter kennis van de Gemeenschap gebracht 
bij de Portugese verklaring van 23 januari 1984 (1).
Volgens de Commissie worden door deze negatieve evolutie de omstandigheden 
waaronder de toetredingsonderhandelingen met betrekking tot het octrooirecht 
plaatshebben fundamenteel gewijzigd.
De Commissie, die de consequenties van deze nieuwe situatie op het vlak van 
het vrije verkeer van goederen binnen de Gemeenschap trekt, meent dat de 
Gemeenschap Portugal zou moeten verzoeken zich te verbinden het beginsel 
van de omkering van de bewijslast voor elk werkwijze octrooi - welk beginsel 
is neergelegd in artikel 75 van het Verdrag van Luxemburg - opnieuw in te 
voeren. De Commissie meent evenwel dat naar een compromis moet worden 
gestreefd en dat evenals het geval is geweest met Spanje Portugal zou 
moeten worden gevraagd, deze regel vanaf de toetreding alleen op werkwijze- 
octrooien toe te passen die na deze datum werden ingediend. Voor de werk­
wi j  zeoct rooi en die vóór de toetreding zijn ingediend zou de regel eerst 
op een latere datum toepassing moeten vinden die evenals voor Spanje 
7 oktober 1992 zou moeten zijn.
c) Voorstel_van_de_Commi_ssi_e
De Commissie stelt voor dat Portugal vanaf de toetreding in zijn nationale 
wetgeving een bepaling opneemt over de omkering van de bewijslast die over­
eenkomt met artikel 75 van het Verdrag van Luxemburg. _Deze be.pa.Unq zal mg.t
be
trekking tot nieuwe werkwijzeoctrooien die vanaf de datum van de toer 
treding worden ingediend vanaf deze datum van toepassing moeten—zijn.
Voor octrooien die vAór deze datum werden ingediend zal deze bepaling 
ten laatste op 7 oktober 1992 toepassing dienen te vinden,
3. Toetreding van Portugal tot het Verdrag van München
a) Portugese verklariQ2_van_12_november_1982_(2)
Gezien het feit dat er in Portugal geen voortbrengseloctrooi bestaat voor 
de produkten van de chemische industrie, voor levensmiddelen en farmaceutische 
produkten had Portugal gevraagd om een "voldoende lange aanpassingsperiode 
alvorens aan de gevolgen van' een voortbrengseloctrooi te kunnen worden 
blootgesteld"..7...
(1) CONF-P/8/84
(2) CONF-P/89/82

- 9 -
Bij technische contacten met de Commissiediensten heeft de Portugese delegatie 
ter staving van haar verzoek betoogd dat de levensmiddelen-, de chemische 
en de farmaceutische industrie in Portugal een aanzienlijke technologische 
achterstand hadden en slechts over een zeer beperkte onderzoekcapaciteit 
beschikten. Derhalve leek de onmiddellijke invoering van de octrooibescherming 
voor de produkten van deze industrieën ernstige economische, sociale en 
structurele problemen te doen ontstaan en de voortzetting van de activiteiten 
van deze industrieën uiterst moeilijk te maken.
b) Eerste standpunt van de Commissie en verklaring van de Gemeenschap vanIljÖilIÏIII
De Commissie en de Gemeenschap hebben blijk gegeven van groot begrip voor het 
Portugese standpunt.
Om dit standpunt te begrijpen dient men te weten dat in artikel 167 van het 
Verdrag van München wordt bepaald dat een verdragsluitende staat, gedurende 
een tijdvak van 10 jaar na de inwerkingtreding van het verdrag, zich het 
recht kan voorbehouden niet te voorzien in een octrooibescherming voor 
chemische of farmaceutische produkten of voedingsmiddelen. Deze overgangs­
periode verstrijkt op 7 oktober 1987.
De Raad van Bestuur van de Europese Octrooiorganisatie kan echter, op verzoek 
van een verdragsluitende staat die uiterlijk op 7 oktober 1986 lid is geworden, 
besluiten om de geldigheidsduur van het voorbehoud ten hoogste met 5 jaar 
te verlengen, dat wil zeggen uiterlijk tot en met 7 oktober 1992.
De Gemeenschap had dan ook op voorstel van de Commissie Portugal in haar 
verklaring van 25 mei 1983 verzocht (1) binnen de vereiste termijn tot het
Verdrag van München inzake het Europese octrooi toe te treden (dat wil zeggen
vóór 7 oktober 1986) om zich voor levensmiddelen, chemische en farmaceutische 
produkten op artikel 167 van het Verdrag van München te kunnen beroepen.
De Gemeenschap had hieraan toegevoegd dat de Lid-Staten van de Gemeenschap, 
als verdragsluitende partijen bij het Verdrag van München, zich er in deze 
context toe verbonden alles in het werk te stellen om op basis van het in
artikel 167 van het Verdrag van München bedoelde verzoek dat Portugal zal
(1) CONF-P/44/83

doen, te zorgen voor een verlenging van de geldigheidsduur van het voorbehoud 
als bedoeld in dat artikel 167, na 7 oktober 1987 en voor de in het Verdrag 
van München bedoelde maximumperiode.
c) De_Portugese verklaring van 23 januari 1984
In zijn verklaring van 23 januari 1984 (1) heeft Portugal de voorstellen van 
de Commissie verworpen en gevraagd tot het Verdrag van München te kunnen toe­
treden na verloop van een periode van 10 jaar vanaf de datum van toetreding 
tot de Gemeenschappen en om dan onmiddellijk alle uit dat verdrag voort­
vloeiende verplichtingen integraal op zich te nemen. Portugal motiveerde 
zijn verzoek met de noodzaak "over een voldoende lange periode te beschikken 
om zich aan te passen aan de nieuwe omstandigheden die door de invoering van 
het voortbrengseloctrooi zullen worden geschapen".
d) 0verwe 9i_ngen_van_de_Commi_ssi_e
De Commissie meent dat de hierboven aangevoerde motivering er niet toe mag 
leiden dat Portugal pas aan het einde van een zo lange termijn tot het Verdrag 
van München in zijn geheel toetreedt. Zij meent daarentegen dat de problemen 
waarmede de chemische, farmaceutische en levensmiddelenindustrie te kampen 
zouden hebben afzonderlijk moeten worden behandeld en dat voor deze een 
specifieke oplossing moet worden gevonden. Zou men dit niet doen dan zou het 
Portugese verzoek ertoe leiden dat een slechts voor drie bedrijfstakken gewet­
tigde oplossing voor de gehele industrie algemeen zou gelden.
De Commissie meent dan ook dat de Gemeenschap bij haar oorspronkelijk voorstel 
moet blijven. In het kader van het voorstel zouden de betrokken Portugese 
bedrijfstakken voor hun modernisering over een voldoende lange overgangsperiode 
beschikken, dat wil zeggen een periode van bijna 7 jaar te rekenen vanaf de 
toetreding tot de Gemeenschappen, indien deze op 1 januari 1986 plaatsheeft.
Deze oplossing impliceert uiteraard dat overeenkomstig de door de Lid-Staten 
aanvaarde verbintenis de in artikel 167 van het Verdrag van München bedoelde 
uitzondering voor Portugal wordt gemaakt. Mocht niet aan deze voorwaarde kunnen 
worden voldaan dan is Portugal bevoegd zich uit de Europese octrooiorgamsatie 
terug te trekken tot de datum waarop de uitzondering eventueel voor haar had 
kunnen gelden, dat wil zeggen tot 7 oktober 1992.
e) Voorstel van_de_Commi_ssi_e
De Commissie stelt voor dat Portugal tot het Verdrag van München inzake het 
Fnrnnpse octrooi zal toetreden binnen de vereiste termijn om zich, voor levensr 
m^Haipn, r.hemische en farmaceutische produkten, te kunnen beroepen op artij^l
167 van genoemd verdrag.... /...
(1) CONF-P/8/84-  10  -

-  11 -
In deze context en rekening houdend met de nakoming van de door Portugal 
aangegane verbintenis dat zijn octrooiwetgeving vanaf de toetreding verenig­
baar is met de beginselen van het vrije verkeer van goederen en met het peil 
van de bescherming van de industriële eigendom dat in de Gemeenschap is 
bereikt, verbinden de Lid-Staten van de Gemeenschap zich als verdragsluitende 
partijen bij het Verdrag van München ertoe alles in het werk te stellen om 
op basis van het in artikel 167 van genoemd verdrag bedoelde verzoek dat 
Portugal zal doen, te zorgen voor een verlenging van de geldigheidsduur van 
het voorbehoud als bedoeld in artikel 167 van het Verdrag van München, na 
7 oktober 1987 en voor de in dat verdrag bedoelde maximumperiode.
Indien de verlenging van de geldigheidsduur van het genoemde voorbehoud 
niet mogelijk mocht blijken zal Portugal zich op artikel 174 van het 
Verdrag van München (1) kunnen beroepen dat voorziet in de mogelijkheid 
van opzegging van dit verdrag, met dien verstande dat Portugal ten laatste 
op 7 oktober 1992 tot genoemd verdrag zal moeten toetreden.
4. Toetreding van Portugal tot het Verdrag van Luxemburg
a) Verklaring v^_de_Portu2ese_delegati_e_yan_12_noyember_1982_(2)
Om dezelfde reden als hierboven onder punt 3 a) uiteengezet heeft Portugal 
in deze verklaring verzocht om alvorens tot dit verdrag toe te treden 
over een periode te kunnen beschikken - die niet nader werd gepreciseerd - 
in verband met de noodzaak over voldoende tijd te kunnen beschikken 
alvorens het in staat is de gevolgen van het voortbrengseloctrooi voor 
de produkten van de chemische, farmaceutische en levensmiddelenindustrie 
te kunnen ondergaan.
b) Eerste standgunt van de_Commi_ssi_e_en_verklari_n 2_van_de_Gemeenschag
va q_2 5 _m e i_1_983 _^3^
De
 Gemeenschap heeft op voorstel van de Commissie Portugal verzocht
bij het verstrijken van de uitzonderingsbepaling waarin het Verdrag van
München met betrekking tot het in artikel 167 van dit verdrag bedoelde
voorbehoud voorziet tot het Verdrag van Luxemburg toe te treden.
De Gemeenschap had hierbij gepreciseerd dat Portugal na het verstrijken
van deze uitzonderingsbepaling tot het Verdrag van Luxemburg zou moeten
toetreden zonder gebruik te maken van de procedure als bedoeld in
■ ■ ■ / ■ ■ ■
(1) Dit artikel luidt als volqt :  "Elke verdragsluitende staat kan dit verdrag 
ten allen tijde opzeggen. De opzegging wordt medegedeeld aan de Regering 
van de Bondsrepubliek Duitsland. De opzegging wordt van kracht een jaar 
na datum van deze mededeling".
(2) CONF-P/39/32
(3) CONF-P/44/83

-  1 2  -
artikel 95, lid 4, van dit verdrag waarin wordt bepaald dat "tussen 
de verdragsluitende staten en de toetredende staat een bijzondere 
overeenkomst kan worden gesloten ter vaststelling van bijzondere 
toepassingsregels voor dit verdrag, die door de toetreding van deze 
staat noodzakelijk zijn geworden". 
c> E2££ya§§e_verklari_Q2_van_23_ianuari__12§4_(1)
Hierbij heeft Portugal verklaard dat het van oordeel is dat de toetreding 
tot het Verdrag van Luxemburg aan het einde van een overgangsperiode van 
tien jaar vanaf de toetreding zou moeten plaatsvinden.
Voorts heeft Portugal er de nadruk opgelegd dat het van geen van de in 
dat verdrag opgenomen bepalingen, met name de procedure van artikel 95, 
lid 4, zou hoeven af te zien.
d) Overwegi^ngen_van_de_Commi_ssie
De Commissie meent dat de Commissie haar oorspronkelijke voorstel zou 
moeten handhaven dat ook door Spanje werd aanvaard, volgens hetwelk de 
toetreding van Portugal tot het Verdrag van Luxemburg ten Laatste op 
7 oktober 1992 zal dienen plaats te hebben.
Wat betreft het bepaalde in artikel 95, lid 4 van het Verdrag van 
Luxemburg is de Commissie na een hernieuwd onderzoek van het probleem 
en gelet op het feit dat deze oplossing ook in het kader van de toetre­
dingsonderhandelingen met Spanje werd aanvaard tot de slotsom gekomen 
dat Portugal goede gronden heeft om te verzoeken om sluiting van een 
bijzondere overeenkomst.
Het spreekt echter vanzelf dat het voorwerp van deze bijzondere overeenkomst 
in verband met het bepaalde in genoemd artikel 95, lid 4, beperkt moet 
worden tot het aanbrengen van de zuiver technische aanpassingen die 
door de toetreding van Portugal tot het Verdrag van Luxemburg noodzake­
lijk zijn geworden en een en ander niet mag leiden tot vertraging van 
de toetreding van dit land tot genoemd verdrag.
e) Voorste^_van_de_Commi_ssi e
De Commissie stelt voor dat na het verstrijken voor Portugal van de 
in artikel 167 van het Verdrag van München bedoelde uitzonderings­
bepaling Portugal tot het Verdrag van Luxemburg inzake het Gemeen- 
schapsoctrooi moet toetreden.
De Commissie stelt verder voor dat Portugal zich kan beroepen op 
artikel 95, lid 4, van genoemd verdrag ten einde de zuiver technische 
aanpassingen aan te brengen die door de toetreding van deze staat tot 
het verdrag noodzakelijk zijn geworden, met dien verstande evenwel dat 
een dergelijk beroep in geen geval de toetreding van Portugal tot het 
Verdrag van München tot na de hiervoor genoemde datum mag vertragen.
(1) CONF-P/8/84

- 13 -
5. Invoering van een tijdelijke uitzonderingsbepaling voor het vrije verkeer 
van_2oederen_binnen_de_GemeenschaQ
a) 0verwe2i_n2_yan_de_Commi_ssi_e
Dit vraagstuk heeft zich tot dusverre met betrekking tot Portugal niet 
voorgedaan omdat op het ogenblik waarop de Commissie haar eerste stand­
punt bepaalde en het standpunt van de Gemeenschap van 25 mei 1983 (1) 
kenbaar werd gemaakt de Portugese wetgeving een bepaling bevatte ter zake 
van de omkering van de bewijslast in een procedure betreffende een inbreuk 
op een octrooi. Op grond van deze bepaling - die een sterke bescherming 
verleent aan de houder van een werkwijzeoctrooi en waardoor de gevolgen 
worden ondervangen van het ontbreken van de mogelijkheid een octrooi op 
het voortbrengsel te verkrijgen - zou het door een derde vervaardigde 
voortbrengsel dat identiek is aan een door een werkwijzeoctrooi verkregen 
nieuw produkt behoudens tegenbewijs geacht worden met toepassing van de 
geoctrooieerde werkwijze te zijn vervaardigd. De bewijslast rustte op de 
derde-verweerder in een procedure wegens inbreuk op een octrooi en niet op 
de houder van het octrooi.
Het vraagstuk had zich daarentegen wel voorgedaan bij Spanje waarvan de 
wetgeving niet voorziet in een bepaling betreffende de omkering van de 
bewijslast. Met betrekking tot Spanje had de Gemeenschap dan ook een 
uitzonderingsbepaling op de artikelen 30 en volgende van het EEG-Verdrag 
betreffende het vrije verkeer van goederen gevraagd en verkregen. De 
Gemeenschap was immers van oordeel dat gezien het ontbreken van de moge­
lijkheid van de octrooieerbaarheid van het voortbrengsel en van een bepaling 
ter zake van de omkering van de bewijslast als gevolg waarvan de producenten 
zijn verplicht om in verband met de concurrentie van namakers de produkten 
in Spanje tegen relatieve prijs te verkopen, het gewettigd was deze fabri­
kanten toe te staan zich in de Lid-Staten waar hun produkten zijn geoctrooieerd 
en waarschijnlijk tegen hogere prijzen worden verkocht te beschermen tegen 
de invoer van deze zelfde produkten die zij in Spanje op de markt brengen.
In het geval van Portugal doet het vraagstuk zich thans onder identieke 
omstandigheden voor. Het ontbreken van de mogelijkheid chemische en farma­
ceutische produkten en levensmiddelen te octrooieren en het ontbreken - sedert 
de intrekking bij de decreet-wet van 21 juni 1983 - van een bepaling over 
de omkering van de bewijslast houdt het gevaar in dat de ondernemingen van 
de huidige Lid-Staten zich verplicht zullen zien hun produkten tegen betrek­
kelijk lage prijzen te verkopen om het hoofd te kunnen bieden aan eventuele
(D CONF-P/44/83

- 14 -
concurrentie van namakers. De Commissie acht het dus gerechtvaardigd 
dat de Gemeenschap - evenals met Spanje het geval was - ook Portugal 
verzoekt deze ondernemingen toe te staan om zich in de Lid-Staten waar 
hun produkten zijn geoctrooieerd en vermoedelijk tegen hogere prijzen 
worden verkocht te beschermen tegen de neveninvoer van deze zelfde 
produkten die zij in Portugal op de markt brengen. De Commissie stelt 
dus voor in het toetredingsverdrag een tijdelijke uitzonderingsbepaling 
op te nemen voor het vrije verkeer van goederen binnen de Gemeenschap, 
welke bepaling identiek is aan die welke ten aanzien van Spanje werd 
toegepast.
b) ygorstel_van_de_Commi_ssie
De Commissie stelt voor in de toetredingsinstrumenten een bepaling 
op te nemen volgens welke uit hoofde van een tijdelijke uitzondering 
op het bepaalde in het EEG-Verdrag de houder van een octrooi op een 
chemisch of farmaceutisch produkt of op levensmiddelen, dat in een 
Lid-Staat is aangevraagd op een tijdstip waarop in Portugal voor het­
zelfde produkt geen voorbrengseloctrooi kon worden verkregen, of 
diens rechtsopvolger zich op het uit dit octrooi voortvloeiende 
recht kan beroepen om de invoer en afzet van dit produkt in de 
Lid-Staat of de Lid-Staten te verhinderen waar dit produkt door een 
octrooi wordt beschermd, zelfs wanneer dit produkt door hemzelf of 
met zijn toestemming voor het eerst in Portugal in de handel werd 
gebracht.
Op dit recht kan een beroep worden gedaan voor chemische of farma­
ceutische produkten en levensmiddelen tot het einde van het derde 
jaar na de invoering door Portugal van de octrooieerbaarheid van 
deze produkten.

SAMENVATTING VAN DE VOORSTELLEN
VAN DE COMMISSIE
a) Portugal verbindt zich om vanaf de toetreding de Portugese wetgeving in 
overeenstemming te brengen met de beginselen van het vrije verkeer van 
goederen en met het peil van de bescherming van de industriële eigendom 
dat in de Gemeenschap is bereikt. Portugal dient in het bijzonder het 
bepaalde in artikel 8 van decreet-wet nr. 2718 van 18 januari 1984 in te 
trekken volgens welke de houder van een in Portugal verleend octrooi om 
in het genot van het aan dit octrooi verbonden exclusieve recht te kunnen 
komen het geoctrooieerde produkt of het door een geoctrooieerde werkwijze 
verkregen produkt op Portugees grondgebied moet voortbrengen.
Hiertoe dient een nauwe samenwerking tussen de diensten van de Commissie en 
de Portugese autoriteiten tot stand te worden gebracht.
b) Portugal dient voorts in zijn nationale wetgeving een bepaling op te nemen 
over de omkering van de bewijslast die overeenkomt met artikel 75 van het 
Verdrag van Luxemburg.
Deze bepaling zal met betrekking tot nieuwe werkwijzeoctrooien die vanaf 
de datum van de toetreding worden ingediend vanaf deze datum van toepassing 
moeten zijn.
Voor octrooien die vóór deze datum werden ingediend zal deze bepaling ten 
laatste op 7 oktober 1992 toepassing dienen te vinden.
c) Portugal zal tot het Verdrag van München inzake het Europese octrooi 
toetreden binnen de vereiste termijn om zich, voor levensmiddelen, chemische 
en farmaceutische produkten, te kunnen beroepen op artikel 167 van genoemd 
verdrag.
In deze context en rekening houdend met de nakoming van de door Portugal 
aangegane en hierboven onder a) vermelde verbintenis verbinden de Lid-Staten 
van de Gemeenschap zich als verdragsluitende partijen bij het Verdrag 
van München ertoe alles in het werk stellen om op basis van het in artikel 167 
van genoemd verdrag bedoelde verzoek dat Portugal zal doen, te zorgen voor 
een verlenging van de geldigheidsduur van het voorbehoud als bedoeld in 
artikel 167 van het Verdrag van München, na 7 oktober 1987 en voor de in dat 
verdrag bedoelde maximumperiode.

- 2 -
Indien de verlenging van de geldigheidsduur van het genoemde voorbehoud 
niet mogelijk mocht blijken zal Portugal zich op artikel 174 van het 
Verdrag van München kunnen beroepen, met dien verstande dat Portugal ten 
laatste op 7 oktober 1992 tot genoemd verdrag zal moeten toetreden.
d) Na het verstrijken van de hierboven genoemde uitzonderingsbepaling zal 
Portugal tot het Verdrag van Luxemburg inzake het Gemeenschapsoctrooi 
moeten toetreden.
Portugal zal zich kunnen beroepen op artikel 95, lid 4, van genoemd 
verdrag ten einde de zuiver technische aanpassingen aan te brengen die 
door de toetreding van deze staat tot het verdrag noodzakelijk zijn 
geworden, met dien verstande evenwel dat een dergelijk beroep in geen 
geval de toetreding van Portugal tot het Verdrag van München tot na 
de hiervoor genoemde datum mag vertragen.
e) Tenslotte zal in de toetredingsinstrumenten een bepaling worden opgenomen 
volgens welke uit hoofde van een tijdelijke uitzondering op het bepaalde 
in het EEG-Verdrag de houder van een octrooi op een chemisch of 
farmaceutisch produkt of op levensmiddelen, dat in een Lid-Staat is 
aangevraagd op een tijdstip waarop in Portugal voor hetzelfde produkt 
geen voortbrengseloctrooi kon worden verkregen, of diens rechtsopvolger 
zich op het uit dit octrooi voortvloeiende recht kan beroepen om de invoer 
en afzet van dit produkt in de Lid-Staat of de Lid-Staten te verhinderen 
waar dit produkt door een octrooi wordt beschermd, zelfs wanneer dit 
produkt door hemzelf of met zijn toestemming voor het eerst in Portugal 
in de handel werd gebracht.
Op dit recht kan een beroep worden gedaan voor chemische of farmaceutische 
produkten en levensmiddelen tot het einde van het derde jaar na de 
invoering door Portugal van de octrooieerbaarheid van deze produkten.