16. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 174/65 
4. Bij de selectie van de projecten wordt in beginsel de eerste hieronder beschreven methode gevolgd; in 
uitzonderingsgevallen kan een beroep worden gedaan op de tweede methode. 
De deelnemers aan de projecten worden geselecteerd aan de hand van de normale procedure van de in 
artikel 6, lid 3, bedoelde uitnodigingen tot het indienen van voorstellen welke in het Publikatieblad van 
de Europese Gemeenschappen wordt bekendgemaakt. 
Bovendien kan de Commissie onder de hieronder genoemde voorwaarden volgens een buitengewone 
procedure voorstellen aanvaarden, wanneer deze een buitengewoon veelbelovende en waardevolle bijdrage 
kunnen leveren door een origineel onderzoekthema, een nieuwe wetenschappelijke en technische benade­
ring of op het gebied van de methodiek, terwijl ook de specifieke aard van de indieners in aanmerking 
wordt genomen. 
Een gunstig uitvallende technische beoordeling van dergelijke voorstellen vormt op zich onvoldoende 
rechtvaardiging voor de selectie van het project; deze buitengewone procedure kan alleen worden toegepast 
nadat is vastgesteld dat de normale procedure van uitnodigingen tot het indienen van voorstellen niet in 
aanmerking komt omdat het project de hierbovengenoemde kenmerken bezit. 
De buitengewone procedure moet worden voltooid vóór de normale, zodat het bedrag dat beschikbaar is 
voor de financiële bijdrage van de Gemeenschap aan de volgens de normale procedure geselecteerde 
projecten nauwkeurig kan worden bepaald. De sluitingsdatum voor de buitengewone procedure wordt 
jaarlijks in het Publikatieblad bekendgemaakt. 
Het bedrag van de financiële bijdrage van de Gemeenschap voor alle volgens de buitengewone procedure 
geselecteerde projecten te zamen wordt jaarlijks vastgesteld aan de hand van de volgens buitengewoon 
strenge criteria geselecteerde projecten. Dit bedrag mag in geen enkel geval meer bedragen dan 15%; het 
kan jaarlijks worden herzien in het licht van de opgedane ervaring. 
De Commissie zal een vademecum opstellen waarin alle regels die voor deze buitengewone procedure 
gelden, met het oog op de transparantheid ervan worden uiteengezet. 
5. Aan de projecten moet worden deelgenomen door ten minste twee van elkaar onafhankelijke, niet in 
dezelfde Lid-Staat gevestigde partners. 
6. De Commissie kan de deelnemers stimuleren om voor de uitvoering van projecten, met name die welke 
groot zijn opgezet, een EESV op te richten of andere regelingen te treffen waarmee een gedecentraliseerd, 
op de specifieke kenmerken van het project afgestemd beheer mogelijk wordt. 
7. De verbreiding van de kennis die bij de uitvoering van de projecten is verworven, geschiedt enerzijds 
binnen het specifieke programma en anderzijds door middel van gecentraliseerde acties, overeenkomstig 
het in artikel 4, derde alinea, van Besluit 90/221/Euratom, EEG, bedoelde besluit. 
Voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een specifiek programma 
voor onderzoek en technologische ontwikkeling op het gebied van de medische biologie en 
de gezondheid (1990-1994) 
COM(90) 162 def. — SYN 267 
(Door de Commissie ingediend op 3 mei 1990) 
(90/C 174/10) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op arti­
kel 130 Q, lid 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, Overwegende dat de Raad bij Besluit 90/221/Euratom, 
EEG (!) een derde kaderprogramma van communautai­
re werkzaamheden op het gebied van onderzoek en 
technologische ontwikkeling (1990-1994) heeft vastge­
steld waarin met name de acties worden omschreven 
die moeten worden ondernomen om bij te dragen tot 
de ontwikkeling van het Europese potentieel dat nood­
zakelijk is voor het begrip en de benutting van de 
eigenschappen en structuren van de levende materie; 
dat de onderhavige beschikking in het licht van de in de 
preambule van genoemd besluit vervatte overwegingen 
dient te worden vastgesteld; 
(*) PB nr. L 117 van 8. 5. 1990, blz. 28. 
Nr. C 174/66 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 7. 90 
Overwegende dat in artikel 130 K van het Verdrag 
is bepaald dat het kaderprogramma door middel van 
specifieke, binnen elke actie te ontwikkelen pro­
gramma's moet worden uitgevoerd; 
Overwegende dat het bedrag van de voor de uitvoering 
van dit specifieke programma vereiste communautaire 
middelen moet worden geraamd; dat de definitieve 
bedragen door de begrotingsautoriteit worden vastge­
steld met inachtneming van de aan het Inter­
institutioneel Akkoord van 29 juni 1988 (x) gehechte 
financiële vooruitzichten voor de periode 1988-1992 
alsmede van de eventuele financiële vooruitzichten voor 
de periode 1993/1994; 
Overwegende dat, krachtens artikel 4 en bijlage I van 
Besluit 90/221/Euratom, EEG, het voor het kaderpro­
gramma als geheel noodzakelijk geachte bedrag een 
bedrag van 57 miljoen ecu voor gecentraliseerde acties 
inzake verbreiding en benutting van de resultaten om­
vat, dat naar rato van het voor elke actie uitgetrokken 
bedrag moet worden verdeeld; dat, gezien de omvang 
van dit specifieke programma binnen de actie „bio-
wetenschappen en biotechnologie", de voor dit pro­
gramma noodzakelijk geachte financiële middelen die­
nen te worden verminderd met 1,33 miljoen ecu, welk 
bedrag voor genoemde gecentraliseerde werkzaamhe­
den moet worden gereserveerd, zulks met het oog op 
de naleving van artikel 130 P, lid 2, tweede zin, van het 
Verdrag; 
Overwegende dat de Commissie voor de uitvoering van 
dit programma zorg moet dragen; dat de Lid-Staten, 
om de vervulling van haar taak te vergemakkelijken, 
krachtens artikel 5 van het Verdrag ertoe gehouden zijn 
haar bij de uitvoering van dit programma alle nodige 
bijstand te verlenen, met name in het kader van een 
comité; 
Overwegende dat dit programma hoofdzakelijk dient 
te worden uitgevoerd door met het oog op een bijdrage 
van de Gemeenschap projecten voor onderzoek en ont­
wikkeling te selecteren; dat de Commissie tot indiening 
van dergelijke projecten moet aanzetten door middel 
van de gebruikelijke in het Publikatieblad op te nemen 
uitnodigingen tot het indienen van voorstellen; dat 
eveneens dient te worden voorzien in een bijzondere 
procedure die de Commissie de nodige ruimte moet 
geven om, met het oog op de voortdurende ontwikkelin­
gen en de geleidelijke versnelling van de technologische 
vooruitgang, ook spontaan ingediende, met de pro­
grammadoelstellingen sporende voorstellen in aanmer­
king te kunnen nemen; 
Overwegende dat bij de selectie van de in het kader van 
het programma uit te voeren projecten in het bijzonder 
belang moet worden gehecht aan het beginsel van de 
economische en sociale samenhang van de Gemeen­
schap en aan het transnationale karakter van de projec­
ten, alsmede aan de ondersteuning van kleine en mid­
delgrote ondernemingen; 
Overwegende dat alleen in het licht van de bij de 
verwezenlijking van dit programma opgedane ervaring 
door de Commissie kan worden voorgesteld en door de 
Raad kan worden besloten om bij de uitvoering daarvan 
als aanvulling van de in de artikelen 130 L, 130 M of 
(') PB nr. L 185 van 15. 7. 1988, blz. 33. 130 O van het Verdrag bedoelde middelen gebruik te 
maken, indien deze overeenkomstig de bij artikel 2, 
lid 2, van Besluit 90/221/Euratom, EEG geboden moge­
lijkheid tot de verwezenlijking van de programmadoel­
stellingen bijdragen; 
Overwegende dat, volgens artikel 130 G van het Ver­
drag, de acties die door de Gemeenschap worden ge­
voerd om de wetenschappelijke en technologische 
grondslag van de Europese industrie te versterken en 
de ontwikkeling van haar concurrentievermogen te be­
vorderen, stimulering van de samenwerking op het ge­
bied van onderzoek en technologische ontwikkeling met 
derde landen en internationale organisaties omvatten; 
dat een dergelijke samenwerking voor de ontwikkeling 
van dit programma bijzonder vruchtbaar kan blijken; 
Overwegende dat, zoals bepaald in bijlage II bij Besluit 
90/221/Euratom, EEG, aan de verhoging van de ef­
ficiëntie van het onderzoek en de ontwikkeling op het 
gebied van geneeskunde en gezondheid van de Lid-
Staten moet worden bijgedragen, met name door een 
betere coördinatie van de onderzoek- en ontwikkelings­
activiteiten van de Lid-Staten en de toepassing van de 
resultaten daarvan, dank zij communautaire samenwer­
king en het gemeenschappelijk gebruik van de be­
schikbare middelen; 
Overwegende dat het Comité voor wetenschappelijk en 
technisch onderzoek (CREST) is geraadpleegd, 
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN: 
Artikel 1 
Voor een op 1 januari 1990 ingaande periode van vijf 
jaar wordt een in bijlage I nader omschreven specifiek 
programma voor onderzoek en technologische ontwik­
keling voor de Europese Economische Gemeenschap op 
het gebied van de medische biologie en de gezondheid 
vastgesteld. 
Artikel 2 
1. Het bedrag aan communautaire middelen dat voor 
de uitvoering van de actie waarin deze beschikking 
voorziet noodzakelijk wordt geacht, beloopt 133 mil­
joen ecu. Op dit bedrag wordt ten behoeve van de 
gecentraliseerde werkzaamheden inzake verbreiding en 
benutting van de resultaten 1,33 miljoen ecu in minde­
ring gebracht. In het dan overblijvende bedrag van 
131,67 miljoen ecu zijn de personeelsuitgaven begrepen 
die ten hoogste 4% daarvan mogen bedragen. Een 
indicatieve verdeling van de middelen is in bijlage II 
vervat. 
2. Indien door de Raad in toepassing van artikel 1, 
lid 4, van Besluit 90/221/Euratom, EEG een besluit 
wordt genomen, wordt om met dat besluit rekening te 
houden de onderhavige beschikking aangepast. 
3. De begrotingsautoriteit stelt de voor ieder begro­
tingsjaar beschikbare kredieten vast. 
Artikel 3 
Bijlage III behelst de nadere regels voor de uitvoering 
van het programma. 
16. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 174/67 
Artikel 4 
De hoogte van de financiële bijdrage van de Gemeen­
schap wordt vastgesteld overeenkomstig bijlage IV bij 
Besluit 90/221/Euratom, EEG. 
Artikel 5 
1. In de loop van 1992 evalueert de Commissie het 
programma en legt zij over de uitkomsten van die 
evaluatie aan de Raad en aan het Europese Parlement 
een verslag voor. Zo nodig gaat dit verslag vergezeld 
van voorstellen tot wijziging van het programma. 
2. Aan het eind van het programma evalueert de Com­
missie de bereikte resultaten en legt daarover aan de 
Raad en aan het Europese Parlement een verslag voor. 
3. De verslagen worden opgesteld aan de hand van de 
in bijlage I omschreven doelstellingen en overeenkom­
stig artikel 2, lid 4, van Besluit 90/221/Euratom, EEG. 
Artikel 6 
1. De Commissie is voor de uitvoering van het pro­
gramma verantwoordelijk. Zij wordt bijgestaan door 
een uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten bestaand 
en door de vertegenwoordiger van de Commissie voor­
gezeten comité, hierna „het Comité" te noemen. 
2. In de door de Commissie gesloten contracten wor­
den de rechten en verplichtingen van iedere partij vast­
gesteld, met inbegrip van de regeling voor verbreiding, 
bescherming en benutting van de onderzoekresultaten 
overeenkomstig de krachtens artikel 130 K, tweede 
alinea, van het Verdrag vastgestelde bepalingen. 
3. Voor elk jaar wordt een werkprogramma vastge­
steld waarin gedetailleerde doelstellingen en de aard 
van de te ondernemen projecten worden aangegeven, 
en waarin tevens de ter zake vast te stellen financiële 
bepalingen worden omschreven; dit werkprogramma 
wordt in voorkomend geval bijgewerkt. De Commissie 
stelt op grond van de jaarlijkse werkprogramma's uit­
nodigingen tot het indienen van voorstellen op. 
Artikel 7 
1. In de in artikel 8, lid 1, bedoelde gevallen legt de 
vertegenwoordiger van de Commissie het Comité een 
ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het Comité 
brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn 
die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de 
urgentie van de aangelegenheid. Het Comité spreekt 
zich uit met de meerderheid van stemmen die in ar­
tikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor 
de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel 
van de Commissie dient te nemen. Bij stemming binnen 
het Comité worden de stemmen van de vertegenwoordi­
gers van de Lid-Staten gewogen overeenkomstig ge­
noemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de 
stemming deel. 2. De Commissie stelt de beoogde maatregelen vast 
wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van 
het Comité. 
3. Wanneer de beoogde maatregelen niet in overeen­
stemming zijn met het advies van het Comité of indien 
geen advies is uitgebracht, dient de Commissie onver­
wijld bij de Raad een voorstel in betreffende de te 
nemen maatregelen. De Raad besluit met gekwalificeer­
de meerderheid van stemmen. 
4. Indien de Raad binnen een termijn van één maand, 
te rekenen vanaf de datum waarop het voorstel bij hem 
is ingediend, geen besluit heeft genomen, worden de 
voorgestelde maatregelen door de Commissie vastge­
steld. 
Artikel 8 
1. De procedure van artikel 7 geldt voor: 
— de opstelling en bijwerking van de in artikel 6, 
lid 3, bedoelde werkprogramma's; 
— de beoordeling van de in bijlage III, punt 2, bedoelde 
projecten alsmede het geraamde bedrag van de fi­
nanciële bijdrage van de Gemeenschap, wanneer 
deze projecten aan de in bijlage III, punt 4, bedoelde 
normale procedure zijn onderworpen en het bedrag 
hoger is dan 5 miljoen ecu; 
— de beoordeling van alle projecten die aan de in 
bijlage III, punt 4, bedoelde buitengewone proce­
dure zijn onderworpen alsmede het geraamde be­
drag van de financiële bijdrage van de Gemeen­
schap; 
— de maatregelen ter evaluatie van het programma. 
2. De Commissie kan over elke met het toepassings­
gebied van het programma verband houdende aangele­
genheid het Comité raadplegen. 
3. De Commissie stelt het Comité in kennis van: 
— de voortgang van het programma; 
— de ontwerpen van de in artikel 6, lid 3, bedoelde 
uitnodigingen tot het indienen van voorstellen; 
— de in bijlage III, punt 2, bedoelde, aan de normale 
procedure onderworpen projecten, waarvoor de bij­
drage van de Gemeenschap ten hoogste 5 miljoen 
ecu bedraagt, alsmede de uitkomsten van de evalua­
tie daarvan; 
— de in bijlage III, punt 2, bedoelde begeleidende maat­
regelen; 
— de in bijlage III, punt 2, bedoelde gecoördineerde 
acties. 
Artikel 9 
Bij de uitvoering van dit programma kan, indien nodig, 
eveneens tot aanvullende programma's in de zin van ar-
Nr. C 174/68 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 7. 90 
tikel 130 L, deelnemingen in de zin van artikel 130 M en 
gemeenschappelijke ondernemingen of andere structu­
ren in de zin van artikel 130 O van het Verdrag worden 
besloten. 
Artikel 10 
Ingeval de samenwerking met derde landen en inter­
nationale organisaties met het oog op de verwezenlij­
king van de doelstellingen van dit programma juridische 
verbintenissen tussen de Gemeenschap en de betrokken derden vergt, is de Commissie gemachtigd om, overeen­
komstig artikel 130 N van het Verdrag, over internatio­
nale overeenkomsten waarin deze samenwerking wordt 
geregeld, te onderhandelen. 
Het besluit over de sluiting van deze overeenkomsten 
wordt volgens de procedure van artikel 130 Q, lid 2, 
van het Verdrag genomen. 
Artikel 11 
Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten. 
BIJLAGE 1 
Wetenschappelijke en technische doelstellingen en inhoud 
Dit specifieke programma is geheel in overeenstemming met de beleidslijnen van het derde kaderprogramma, 
de wetenschappelijke en technische doelstellingen die het volgt en de motivatie waarop het steunt. 
Punt II.4.C van bijlage II van hogergenoemd kaderprogramma maakt in zijn geheel deel uit van dit specifieke 
programma. 
Er zal worden gezorgd voor een nauwe coördinatie met andere relevante onderzoekprogramma's, zoals 
„biowetenschappen en biotechnologie ten behoeve van de ontwikkelingslanden", „telematicasystemen — 
gezondheidszorg" en „medisch onderzoek", onder het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap 
voor Kolen en Staal. 
Het subsidiariteitsbeginsel zal zoveel mogelijk worden toegepast, door te stimuleren dat de in de verschillende 
nationale programma's gehanteerde benaderingen en methodieken worden geharmoniseerd. De projecten zelf 
zullen een Europese dimensie hebben als gevolg van het feit dat de uitvoering plaatsvindt in verscheidene 
onderzoekcentra welke onderzoeknetwerken vormen. Door middel van in de relevante protocollen opgegeven 
geharmoniseerde methodes zal worden bewerkstelligd dat de gegevens afkomstig van de in de gehele 
Gemeenschap uitgevoerde projecten statistisch kunnen worden geanalyseerd en overal in de Gemeenschap 
coherent kunnen worden toegepast. 
Waar dit met het oog op de behoeften van de patiënten en de voltooiing van de interne markt nodig is, zal 
prenormatief onderzoek worden opgezet. 
Op basis en uit hoofde van de voornoemde elementen volgt hierna een analytische beschrijving van de inhoud 
van dit specifieke programma. 
Hoofdlijn 1. Harmonisatie van methodieken en protocollen in epidemiologisch, biologisch en klinisch onder­
zoek 
Hieronder worden de belangrijkste kenmerken van dit onderwerp beschreven: 
Voor het beproeven van geneesmiddelen zullen netwerken worden opgezet, waarmee klinische en epide­
miologische gegevens kunnen worden verzameld en voorschriften en bijwerkingen van geneesmiddelen kunnen 
worden gecontroleerd en bewaakt. 
Risicofactoren zullen worden gescreend, met name in het kader van de bedrijfsgeneeskunde. Voorbeelden 
van risicofactoren op het werk zijn ploegendienst, nieuwe technologie op kantoor en bedrijfsgeneeskundige 
risico's bij gezondheidswerkers. De veiligheid in laboratoria is van bijzonder belang. Aanverwante onderwer­
pen zijn de controle in de bedrijfsgeneeskundige sector en ethische problemen. 
Op het gebied van de biomedische technologie zal het onderzoek worden gericht op de ontwikkeling van 
nieuwe coherente methodes voor diagnose, bij voorbeeld medische beeldvormingstechnieken. Op het gebied 
van de biomedische technologie is het doel functies zo volledig mogelijk te herstellen bij gehandicapten, met 
name door nieuwe biomaterialen te ontwikkelen voor prothesen, weefselvervanging en kunstorganen. Tevens 
zullen methodes worden ontwikkeld om de gevolgen van de behandelingen en het daarmee verkregen 
functieherstel te volgen. 
Er wordt veel belang gehecht aan de harmonisatie van protocollen en benaderingen in verband met het beheer 
van de gezondheidsdiensten. 
16. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 174/69 
Hoofdlijn 2. Toepassing op ziekten van groot sociaal-economisch belang 
Er zal worden gewerkt aan de hieronder beschreven vijf groepen van ziekten van economisch en sociaal 
belang: 
Aids 
Het onderzoek, dat zal voortbouwen op de reeds door de Gemeenschap opgezette activiteiten, bestrijkt vijf 
thema's: 
Bij het thema Aids-preventie zal men zich concentreren op specifieke epidemiologische projecten, studies 
inzake primaire en secundaire preventie, beoordeling van preventieve strategieën, gedragsonderzoek en 
voorspellend onderzoek, waarbij onder andere een beroep zal worden gedaan op centra of faciliteiten met 
unieke eigenschappen. 
In het kader van het thema fundamenteel onderzoek zal vooral aandacht worden besteed aan Aids-virussen, 
gastheerreactie, pathogenese en dierstudies. 
Bij het thema klinisch onderzoek zal men zich toeleggen op klinische proeven, klinische kenmerken, steun 
voor klinische centra en voor nationale coördinatie, bij voorbeeld door het opzetten van een netwerk van 
klinische referentiecentra voor Aids-patiënten en andere relevante groepen. Aan dit uitermate gevoelige 
onderdeel van het programma zal buitengewone prioriteit worden toegekend. Tevens zal prenormatief 
onderzoek plaatsvinden, waarbij de nadruk ligt op de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. 
De ontwikkeling van een Europees vaccin tegen Aids (EVA) zal actief worden voortgezet. Met dit initiatief 
wordt beoogd gemeenschappelijk onderzoek te bevorderen door hoogwaardige reagentia beschikbaar te 
stellen voor onderzoek naar de immuunrespons op lentivirussen en de inductie van beschermende immuniteit. 
Er zal worden voorzien in een gecentraliseerde laboratoriumvoorziening en er zullen regelingen worden 
getroffen voor industriële en academische laboratoria om de benodigde hoeveelheden antigenen, sera, cellen 
en andere stoffen volgens overeengekomen specificaties te vervaardigen; de gecentraliseerde voorziening is 
verantwoordelijk voor het keuren van de stoffen en voor de adequate opslag en verspreiding ervan. 
Het meest recente thema, methodes voor de beproeving van antivirale geneesmiddelen bij de bestrijding van 
Aids (ADAM) zal verder worden ontwikkeld. De primaire screeningscapaciteit zal worden opgevoerd door 
de introductie van nieuwe technieken; er zal verder onderzoek worden verricht naar de werkingswijze van 
veelbelovende stoffen; eventueel kan worden nagegaan hoe de produktie daarvan kan worden opgevoerd. 
Kanker 
Het onderzoek zal zich concentreren op betere methoden waarin gebruik wordt gemaakt van verschillende 
combinaties van chirurgie, radiotherapie, chemotherapie en immunotherapie en vervolgens op de harmonisatie 
daarvan. Lokale behandelingen door middel van operatief ingrijpen en radiotherapie zullen worden bestudeerd 
vis-a-vis verbeterde methoden voor het verwijderen van al het zichtbare tumorweerfsel, met het doel zo min 
mogelijk van de tumor over te laten waardoor nieuwe systematische behandelingen, wanneer die beschikbaar 
komen, een maximaal effect zullen kunnen sorteren. Effectievere methoden voor plaatselijke bestrijding 
en systemische behandelingen zullen worden ontwikkeld voor een snelle verbetering van de algemene 
overlevingskansen. De selectiviteit van radiotherapie zal verder worden verbeterd door toepassing van de 
lichte-ionentherapie en de „Boron neutron capture therapy" (BNCT), waarmee hogere overlevingspercentages 
worden beoogd. 
Het epidemiologisch en fundamenteel onderzoek naar genetische en fenotypische veranderingen in kan­
kercellen (invasie en metastase) en de immuunbewaking zullen worden uitgebreid. Er zal onder andere 
voorrang worden gegeven aan verbetering van de bestanden van de Europese tumorcellen- en weefselbanken 
en de ontwikkeling van de wetenschappelijke basis voor gemeenschappelijke richtlijnen voor het screenen 
van geneesmiddelen tegen kanker. 
Hart- en vaatziekten 
De verschillende vormen van hart- en vaatziekten zullen worden onderzocht, met de nadruk op onderzoek 
waar coherente, ruim opgezette klinische surveys het meest zinvol zijn; dit omvat de correlatie tussen leefwijze, 
voeding en het optreden en de ontwikkeling van hart- en vaatafwijkingen, de gevolgen van profylactische 
en therapeutische maatregelen, de ontwikkeling van nieuwe behandelingswijzen en de beproeving van 
geneesmiddelen. 
Psychische en neurologische aandoeningen en geestelijke handicaps 
Er zal een vergelijkende analyse worden verricht van etiologisch-pathogenetische factoren en omstandigheden 
die een rol spelen bij het optreden van psychische aandoeningen in sterk uiteenlopende sociaal-psychologische 
milieus, ten einde inzicht te krijgen in de mechanismen die er aan ten grondslag liggen. De systemen voor de 
Nr. C 174/70 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 7. 90 
behandeling en verzorging van de patiënten zullen worden vergeleken, zodat kan worden nagegaan welke 
het meest doelmatig zijn. Voor het onderzoek van aandoeningen van het centrale zenuwstelsel welke zowel 
psychische als neurologische aandoeningen tot gevolg hebben, zal een coherente multidisciplinaire benadering 
worden gevolgd. Voorbeelden zijn multiple sclerose en de ziekte van Parkinson. 
Er zal een vergelijkend onderzoek worden verricht van de behandeling en revalidatie van geestelijk gehandicap­
ten. Dit zal breed en veelzijdig worden opgezet, uiteenlopend van de moleculaire tot de sociaal-economische 
aspecten. 
Veroudering en leeftijdsgebonden gezondheidsproblemen en handicaps 
Er zal een vergelijkend onderzoek worden verricht naar perinatale ziekten en kinderziekten en naar de 
doelmatigheid van profylactische en therapeutische maatregelen. 
Het verouderingsonderzoek zal gecoördineerd worden opgezet, met de nadruk op de klinische aspecten, ten 
einde op grond van een groot aantal feitelijke gegevens na te gaan welke essentiële elementen er een rol 
spelen bij het in stand houden van het welzijn van bejaarden, de preventie of het vertragen van de achteruitgang 
van functies bij het individu en de verlaging van de kosten voor de samenleving. Er zal bijzondere aandacht 
worden geschonken aan de invloed van het milieu op de gezondheid, met name bij mensen in de meer kwetsbare 
leeftijdsgroepen; hierbij zal nauw worden samengewerkt met het onderzoek inzake milieubescherming. 
Hoofdlijn 3. Analyse van het menselijk genoom 
Dit onderzoek zal worden gericht op de voltooiing en integratie van genetische en fysische kaarten. Bovendien 
zal het onderzoek naar de genetische basis van biologische functies worden voortgezet en zal een consortium 
worden opgericht om een uit biologisch oogpunt zeer belangrijk deel van het genoom te sequentiëren 
(bij voorbeeld het gedeelte dat codeert voor het HLA (Human Lymphocyte Antigen)-systeem. 
Er zal speciale aandacht worden geschonken aan medische toepassingen die bijdragen tot het welzijn van de 
patiënten: met name inzicht in de genetische component van aandoeningen waarbij verschillende factoren 
een rol spelen, bij voorbeeld de ziekte van Alzheimer, en de ontwikkeling van methodes om therapieën te 
verbeteren. Er zullen contacten worden onderhouden met geschikte internationale organisaties of fora (bij 
voorbeeld HUGO, de Human Genome Organization) en met onderzoekactiviteiten in niet-Lid-Staten waarin 
een vergelijkbare of aanvullende benadering wordt gelegd. Het programma van de Gemeenschap wordt 
gekenmerkt door de nadruk op de opbouw van genetische kaarten en door het gebruik van informatie 
afkomstig van de analyse van het genoom van andere soorten. 
De ethische, de sociale en wettelijke aspecten van deze werkzaamheden, met name daar waar mogelijkerwijze 
misbruik van de onderzoekresultaten kan worden gemaakt, zullen met bijzondere aandacht en zorg worden 
omgeven. In dit programma zal geen onderzoek worden verricht waarin de genetische structuur van de mens 
wordt gewijzigd of dat tot doel heeft deze structuur te wijzigen door in te grijpen in voortplantingscellen of 
enig stadium van de embryonale ontwikkeling op een wijze welke erfelijk overdraagbare gevolgen heeft. 
BIJLAGE II 
Indicatieve verdeling van de middelen voor de periode 1990-1994 
(in %) 
Hoofdlijn 1. Harmonisatie van methodieken en protocollen voor epidemiologisch, bio­
logisch en klinisch onderzoek 20 - 25 
Hoofdlijn 2. Toepassing op ziekten van groot sociaal-economisch belang 45 - 50 
Hoofdlijn 3. Analyse van het menselijk genoom 30 - 35 
Deze verdeling over verschillende hoofdlijnen impliceert niet dat projecten geen betrekking kunnen hebben 
op meer dan een hoofdlijn. 
lo.Bm^ ^ubln^aUebladvandeEuroneseC^emeenschannen Nr.C^l^^l 
^êAG^^ 
Nadere regels voor de uitvoering van het programma en acties inzake verbreiding en benutting 
van de resultaten 
n Oe Gommissie voert het programma uit op basis van de in bijlage t gegeven wetenschappelijke en 
technische invulling daarvan. 
^. Ue in artikel 3 bedoeldenadere regels voorde uitvoeringvan hetprogramma hebben betrekkingop 
projecten voor onderzoekentechnologischeontwikkehng,begeleidendemaatregelenen gecoördineerde 
acties. 
Voor de projecten worden contracten voor gezamenlijke rekening voor onderzoek en technologische 
ontwikkeling gesloten. 
Oe begeleidende maatregelen bestaan erin gebruik te maken van passende middelen voor een goede 
technische uitvoering en voor het beheer en de evaluatie van het programma, voor de adequate verbreiding 
en de beschikbaarstelling van de resultaten, voor coördinatie, alsmede voor opleidings^ en bewustmakings^ 
activiteiten ten behoeve van de deelnemers aan het programma. 
Oe gecoördineerde acties zijn die welke zijn omschreven in het financieel reglement. 
3. Aan de projecten kan uitsluitend worden deelgenomen door in de Gemeenschap gevestigde natuurlijke of 
rechtspersonen, zoals universiteiten, onderzoekorganisaties en industriële ondernemingen, waaronder 
ookkleineenmiddelgroteondernemmgen, of veremgingendaarvan, metnameMiropeseeconomische 
samenwerkingsverbanden^^. 
natuurlijke of rechtspersonen die zijn gevestigd in landen die met de Gemeenschap overeenkomsten voor 
wetenschappelijke en technische samenwerking hebben gesloten, kunnen op basis van het criterium van 
wederzijds voordeel aan in het kader van dit programma opgezette projecten deelnemen. Oe in dit verband 
geselecteerde contractanten komen niet voor een financiële bijdrage van de Gemeenschap in aanmerking 
en moeten bijdragen in de algemene beheerskosten. 
^t. ^ij deselectie vande projecten wordt inbeginseldeeerstehieronderbeschreven methode gevolgd, in 
uitzonderingsgevallen kan een beroep worden gedaan op de tweede methode. 
Oe deelnemers aan de projectenworden geselecteerd aan de handvan de normale procedure van de in 
artikels, lid 3,bedoelde uitnodigingen tot het indienen van voorstellen welke in het ^^^^^^B^^ 
^^^o^^G^^^^^^^^ wordt bekendgemaakt. 
bovendien kan de Commissie onder de hieronder genoemde voorwaarden volgens een buitengewone 
procedure voorstellen aanvaardend wanneer deze een buitengewoon veelbelovende en waardevolle bijdrage 
kunnen leveren door een origineel onderzoekthema, een nieuwe wetenschappelijke en technische benader 
ring of ophet gebied van de methodiek,terwijlook de specifieke aard van de indieners in aanmerking 
wordt genomen. 
^en gunstig uitvallende technische beoordeling van dergelijke voorstellen vormt op zich onvoldoende 
rechtvaardiging voor de selectie van het project deze buitengewone procedure kan alleen worden toegepast 
nadat is vastgesteld dat de normale procedure van uitnodigingen tot het indienen van voorstellen niet in 
aanmerking komt omdat het project de hierbovengenoemde kenmerken bezit 
Oe buitengewone procedure moet worden voltooid vóór de normale, zodat het bedrag dat beschikbaar is 
voor de financiële bijdrage van de Gemeenschap aan de volgens de normale procedure geselecteerde 
projecten nauwkeurig kanwordenbepaald.Oesluitmgsdatumvoordebuitengewone procedure wordt 
jaarlijks in het B^^r^^ bekendgemaakt. 
t^tet bedrag van de financiële bijdrage van de Gemeenschap voor alle volgens de buitengewone procedure 
geselecteerde projectentezamenwordt jaarlijks vastgesteld aan de handvan de volgens buitengewoon 
strenge criteria geselecteerde projecten.Oit bedrag mag in geen enkel geval meer bedragen dan t^^^h^t 
kan jaarlijks worden herzien in het licht van de opgedane ervaring. 
OeGommissiezaleen vademecumopstellen waarin alleregels die voordezebuitengewone procedure 
gelden, met het oog op de transparantheid ervan worden uiteengezet. 
^. Aandeprojecten moet wordendeelgenomendoor ten mmstetwee vanelkaaronafhankelijke, niet in 
dezelfde Md^taat gevestigde partners. 
^. Oe Gommissie kan de deelnemers stimuleren om voor de uitvoering van projecten, met name die welke 
groot zijn opgezet, een ^C6^Vop te richten of andere regelingen te treffen waarmee een gedecentraliseerd, 
op de specifieke kenmerken van het project afgestemd beheer mogelijk wordt. 
7. Oe verbreiding vandekennisdie bij de uitvoering vandeprojecten is verworven, geschiedtenerzijds 
binnen het specifieke programma en anderzijds door middel van gecentraliseerde acties, overeenkomstig 
het in artikels, derde alinea,van besluit ^0^^r^uratom,^G,bedoelde besluit.