[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 27.4.2006

COM(2006) 180 definitief

2006/0061 (CNS)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de ondertekening van de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de sluiting van de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

1. ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

Achtergrond van dit voorstel is het streven van de Europese Unie naar gericht hoger onderwijs van topniveau dat wereldwijd als maatstaf geldt en de noodzakelijke uitbreiding van de samenwerking op onderwijsgebied in het kader van de betrekkingen tussen de EU en de Verenigde Staten van Amerika.

Het onderwijs van de Europese Unie moet als belangrijke bouwsteen in de Lissabon-strategie vóór 2010 een maatstaf voor de hele wereld worden. Een dergelijke doelstelling is alleen haalbaar als het Europese onderwijs gelijke tred houdt met belangrijke ontwikkelingen elders in de wereld. Hiervoor is met name samenwerking en vergelijking van de eigen benaderingen en normen met die in de meest ontwikkelde landen, zoals de Verenigde Staten van Amerika (hierna “de Verenigde Staten”, resp. “de VS” genoemd), vereist.

De steeds verder reikende betrekkingen met de VS zijn van strategisch belang voor de EU. In 2004 hebben de leiders van de EU en de VS op de top in Dromoland afgesproken om naar wegen voor samenwerking en beste praktijken te zoeken die bevorderlijk zijn voor economische groei, werkgelegenheid en innovaties. Op 18 mei 2005 heeft de Commissie een mededeling over een sterker partnerschap tussen de EU en de VS[1] goedgekeurd, waarin in overeenstemming met de Lissabon-strategie het grote belang van samenwerking op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding voor kennis en innovaties onderstreept wordt en om verlenging en uitbreiding van de huidige overeenkomst op het gebied van het hoger onderwijs en de beroepsopleiding wordt verzocht. Op de top in Washington van 20 juni 2005 hebben de leiders van de EU en de VS overeenstemming bereikt over een initiatief ter stimulering van transatlantische economische samenwerking en groei. In de desbetreffende verklaring wordt vastgesteld dat zowel de EU als de VS kennismaatschappijen aan het worden zijn en onderwijssamenwerking een van de instrumenten is om de transatlantische synergieën te bevorderen. Verder is de toezegging gedaan dat ter bevordering van onderwijssamenwerking en transatlantische uitwisselingen tussen onze burgers zal worden gewerkt aan een verlenging en uitbreiding van de overeenkomst tussen de EU en de VS op het gebied van hoger onderwijs en beroepsopleiding, met inbegrip van het Fulbright/EU-programma.

In de huidige overeenkomst, die dateert van 2000, is het programma tussen de EU en de VS met vijf jaar, d.w.z. tot 2005, verlengd. Van oktober 2004 tot maart 2005 is een externe evaluatie van het programma gemaakt. De conclusie van de onafhankelijke onderzoekers was dat het programma krachtige impulsen voor de vorming van duurzame partnerschappen en synergieën op het gebied van het hoger onderwijs en de beroepsopleiding heeft gegeven en dat dit aan weerszijden van de Atlantische Oceaan tot meer onderling begrip en betere kwaliteit van de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen heeft geleid. Een mededeling met de uitkomsten van deze evaluatie is op 27 juni 2005 door de Commissie goedgekeurd[2].

Overeenkomstig de onderhandelingsrichtsnoeren in de bijlage bij het besluit van de Raad van 24 oktober 2005 tot machtiging van de Commissie om onderhandelingen te openen voor een nieuwe overeenkomst met de VS[3], heeft de Commissie onderhandeld over een nieuwe overeenkomst met de VS.

De Raad wordt verzocht de besluiten goed te keuren betreffende de ondertekening en de sluiting van de overeenkomst tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding voor de periode 2006-2013.

2. DOELSTELLINGEN VAN HET VOORSTEL

2.1. Algemene doelstelling

De algemene doelstellingen van het EU/VS-programma zijn:

1. bevorderen van het onderlinge begrip tussen de volkeren van de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten, waaronder een bredere kennis van hun talen, culturen en instellingen; en,

2. verbeteren van de kwaliteit van de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen in de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten, onder andere door het verwerven van de nodige vaardigheden om de uitdagingen van de mondiale kenniseconomie aan te gaan.

Tegen deze achtergrond wordt in het kader van het programma naar een kwaliteitsverbetering van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding in de EU en de VS gestreefd.

2.2. Specifieke doelstellingen

De specifieke doelstellingen van het EU/VS-programma zijn:

3. bevorderen van de samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten op het gebied van hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding

4. bijdragen aan de verdere ontwikkeling van instellingen die hoger onderwijs, beroepsonderwijs of beroepsopleidingen geven

5. bevorderen van de persoonlijke ontplooiing van de individuele deelnemers in hun eigen belang en met het oog op de te verwezenlijken algemene doelstellingen van het programma; en,

6. bijdragen aan transatlantische uitwisselingen tussen EU-en VS-burgers.

2.3. Operationele doelstellingen

De operationele doelstellingen van het EU/VS-programma zijn:

7. ondersteunen van samenwerking tussen instellingen die hoger onderwijs, beroepsonderwijs of beroepsopleidingen geven om gezamenlijke studieprogramma’s uit te werken en onderlinge mobiliteit mogelijk te maken

8. verbeteren van de kwaliteit van de transatlantische mobiliteit van studenten door de transparantie, de wederzijdse erkenning van kwalificaties en studie-en opleidingsperiodes en waar nodig de overdraagbaarheid van studiepunten te bevorderen

9. ondersteunen van samenwerking tussen op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding werkzame publieke en particuliere organisaties om discussies en uitwisselingen van ervaringen over beleidskwesties op gang te brengen; en,

10. ondersteunen van transatlantische mobiliteit onder professionals om beide zijden meer inzicht te geven in kwesties die van belang zijn voor de betrekkingen tussen de EG en de VS.

3. SAMENHANG MET ANDER BELEID

Dankzij de samenwerking tussen de EU en de VS kan aan onderwijs van hoge kwaliteit worden gewerkt. Het programma tussen de EU en de VS op het gebied van hoger onderwijs, beroepsonderwijs en beroepsopleiding loopt dan ook volledig in de pas met en vormt een aanvulling op andere Europese programma’s. In tegenstelling tot de andere EU-programma’s voor hoger onderwijs, beroepsonderwijs en beroepsopleiding maakt het programma tussen de EU en de VS evenwel ook samenwerking tussen mensen aan weerszijden van de Atlantische Oceaan mogelijk.

Het sluit tevens aan op de werkzaamheden van het netwerk van de Centers of Excellence van de EU aan VS-universiteiten, in die zin dat het aanvullende mogelijkheden voor uitwisselingen biedt en structurele vormen van samenwerking tussen instellingen en organisaties aan beide zijden van de Atlantische Oceaan mogelijk maakt.

Op die manier zal het programma ook bijdragen aan de publieke diplomatieke inspanningen van de Commissie in de VS, inclusief de publieke diplomatieke inspanningen van de delegaties van de Commissie in Washington en New York, in lijn met het grotere engagement inzake publieke diplomatieke inspanningen, met name ten aanzien van de belangrijkste strategische partners van de EU.

4. RAADPLEGING VAN BETROKKENEN

- Onderzoek naar samenwerkingsmogelijkheden op het gebied van beroepsonderwijs en beroepsopleiding in 200

Uit het door de Commissie in opdracht gegeven onderzoek blijkt dat samenwerking tussen de EU en de VS op het gebied van het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding van groot belang is. De instellingen die beroepsopleidingen geven zijn nog niet allemaal klaar voor transatlantische samenwerking. De beoogde vorm van samenwerking, die studenten, jongeren die een opleiding volgen en docenten, resp. leerkrachten mogelijkheden voor transatlantische mobiliteit geeft die ze anders niet zouden hebben, biedt hen tal van aanknopingspunten om van elkaar te leren. Wil men de beroepsopleidingen gelijk op laten lopen met het hoger onderwijs, dan is volgens het onderzoek wel een aanzienlijk hoger budget nodig.

- Externe evaluatie halverwege de looptijd

Begin 2005 is een extern gemaakte evaluatie op tafel gelegd. Deze evaluatie bevestigt dat het programma niet alleen doeltreffend en op maat gesneden is, maar ook nut voor de betrokken instellingen, faculteiten en studenten heeft. Vastgesteld is echter dat het programma te kleinschalig is om effect te kunnen hebben op de onderlinge verstandhouding van de volkeren in de Europese Unie en de VS. In het algemeen worden de projecten ook na de officiële looptijd voortgezet, zij het niet altijd in dezelfde vorm. Voorgesteld wordt met name om mobiliteitsbeurzen voor geslaagde projecten in te voeren. Een mededeling met de uitkomsten van deze evaluatie is op 27 juni 2005 door de Commissie goedgekeurd[4].

-Seminar over de toekomst van de samenwerking tussen de EU en de VS in november 2004 te Washington.

Op 27 november 2004 is in samenwerking met het Amerikaanse ministerie van Onderwijs (Fund for the Improvement of Postsecondary Education) in Washington een rondetafelbijeenkomst georganiseerd met regeringsvertegenwoordigers en vooraanstaande deskundigen uit de EU en de VS. De conclusie van de deskundigen was dat het programma tussen de EU en de VS van zeer groot nut voor de betrokken instellingen, faculteiten en studenten is en tevens een spilfunctie in de contacten tussen mensen in de EU en de VS vervult. Zij wezen er met nadruk op dat door het programma transatlantische multilaterale partnerschappen ontstaan die zowel positief doorwerken op de faculteiten als op de bij de uitwisselingen betrokken studenten. Vooral de betrokken studenten verwerven duidelijk meer inzicht in elkaars cultuur, leren zich beter aanpassen, leveren betere studieprestaties en maken meer kans op kwalitatief goede banen op de internationale markt. Ook is naar voren gebracht dat er meer inspanningen nodig zijn om het programma een bredere reikwijdte en meer langetermijneffecten te geven. Hiervoor is een grootschaliger programma nodig en zijn maatregelen vereist waardoor afzonderlijke projecten kunnen worden voortgezet. Verder is voorgesteld om in het programma ook te werken aan maatregelen voor beleidsoverleg over onderwijsstelsels.

5. OVERWOGEN OPTIES

5.1. Gebieden en instrumenten: beleidsoverleg en-coördinatie

Overleg tussen de beleidsmakers van de Europese Unie en de VS draagt er zonder enige twijfel toe bij dat men meer inzicht in de strategieën op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding krijgt, beste praktijken uitwisselt en uiteindelijk maatregelen neemt die rechtstreeks doorwerken op de mensen zelf.

Beleidsoverleg alléén leidt evenwel niet tot vernieuwende vormen van samenwerking tussen mensen aan de basis. Het leidt noch tot kwalitatief betere mogelijkheden voor mobiliteit voor jonge mensen, noch tot betere mogelijkheden voor jongeren en organisaties aan weerszijden van de Atlantische Oceaan om ervaringen met elkaar uit te wisselen. Hiervoor is een specifiek programma nodig dat impulsen geeft en ondersteuning biedt.

5.2. Andere mogelijke vormen voor een uitgavenprogramma

5.2.1. Opname in bestaande of voorgestelde kaders

De bestaande onderwijs-en beroepsopleidingsprogramma’s zoals Socrates of Leonardo da Vinci zijn specifiek in het leven geroepen en uitsluitend bestemd voor doelgroepen in de lidstaten. Het besluitvormingsproces, het type activiteiten en de uitvoeringsmechanismen van deze programma’s lenen zich niet voor de bilaterale samenwerking tussen de EU en de VS op het gebied van hoger onderwijs en beroepsopleiding. Hetzelfde geldt voor het toekomstige programma voor levenslang leren.

Doel van Erasmus Mundus is het hoger onderwijs in de Europese Unie meer kwaliteit te geven en het met behulp van een beurzenstelsel voor studenten en academici uit derde landen wereldwijd te promoten. In het kader van Erasmus Mundus worden vooral studenten uit landen buiten de EU aangetrokken die in het hoger onderwijs een masteropleiding volgen. Erasmus Mundus voorziet niet in mogelijkheden voor bilaterale uitwisselingen, curriculumontwikkeling in transatlantisch verband of samenwerking tussen instellingen. Beroepsopleidingen vallen niet onder het programma, dat uitsluitend op de tweede fase van het hoger onderwijs gericht is. Het voorgestelde samenwerkingsprogramma met de VS staat daarentegen vooral in het teken van de eerste fase.

Ook andere externe programma’s zijn niet geschikt voor de te verwezenlijken doelstellingen van de bilaterale samenwerking tussen de EU en de VS.

5.2.2. Vernieuwing van de overeenkomst en voortzetting van het programma in zijn huidige vorm

Door de voorgestelde overeenkomst en het daaruit voortvloeiende programma wordt niet radicaal met de huidige vorm van samenwerking gebroken. De overeenkomst en het programma sluiten aan bij de mededeling van de Commissie van 18 mei 2005[5], waarin om uitbreiding van de huidige samenwerking wordt verzocht. Ze sluiten tevens aan op de toezegging van beide zijden op de EU/VS-Top in juni 2005 om aan een nieuwe, uitgebreide overeenkomst te werken die onderwijssamenwerking en transatlantische uitwisselingen van Europese en Amerikaanse burgers bevordert.

Met de lessen uit het verleden en de onafhankelijke interim-evaluatie wordt in het programma rekening gehouden. Het programma voorziet dan ook in werkzaamheden voor hoger onderwijs, beroepsonderwijs en beroepsopleidingen, bevordering van gezamenlijke studieprogramma’s, voortzetting van projecten van hoge kwaliteit en een groter aantal uitwisselingen van studenten, leerlingen die een beroepsopleiding volgen, en docenten, resp. leerkrachten.

Uit de evaluatie is gebleken dat de effecten van het huidige programma op het hoger onderwijs door het lage budget beperkt zijn gebleven en men op het gebied van de beroepsopleiding niet veel aan samenwerking heeft kunnen doen. Gezien de omvang van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding in de EU en de VS en de potentiële mogelijkheden voor samenwerking wordt het budget voor het uit de overeenkomst voortvloeiende programma aanzienlijk verhoogd (van 2 miljoen euro tot gemiddeld 6,5 miljoen euro per jaar).

5.3. Inschatting van de positieve en negatieve effecten van de overwogen opties

Worden de programmadoelstellingen bereikt, dan zal dit op de korte en lange termijn positieve effecten hebben voor zowel jongeren als instellingen en organisaties die met vraagstukken op het gebied van hoger onderwijs en beroepsopleiding te maken hebben. Door transatlantische mobiliteit doen mensen waardevolle ervaring op, waarvan zij bij het zoeken naar een plaats in de huidige samenleving en kennismaatschappij profijt hebben.

Instellingen kunnen door samenwerking van elkaars beste praktijken leren, gezamenlijk aan nieuwe benaderingen werken en zo hun curricula en onderwijsmethoden verbeteren.

Samenwerking draagt er op de lange termijn ook toe bij dat de zeer goede contacten tussen mensen in de Europese Unie en de VS intact blijven.

Het programma leidt niet tot sociale, economische en milieu-effecten die met elkaar in strijd zijn.

5.4. Argumenten voor de gekozen optie

Men is het er in het algemeen over eens dat het zwaartepunt in het programma op hoger onderwijs moet blijven liggen. Deelname aan het programma wordt echter ook mogelijk voor organisaties op het gebied van beroepsonderwijs en beroepsopleiding die anders geen mogelijkheden voor transatlantische samenwerking zouden hebben.

In het kader van het levenslang leren en om de persoonlijke contacten in het kader van de betrekkingen tussen de EU en de VS te stimuleren staat het programma ook open voor jonge professionals die niet in de academische wereld of de publieke sector werkzaam zijn en een studie willen volgen of zich willen scholen op terreinen die specifiek van belang zijn voor de betrekkingen tussen de EU en de VS. Deze terreinen worden in overleg met de autoriteiten van de VS geselecteerd.

Door de invoering van beleidsgerichte projecten op terreinen die zowel van belang zijn voor de EU als voor de VS sorteert het programma meer effect. Het gaat hier met andere woorden om projecten die niet alleen doorwerken op de direct bij de projectuitvoering betrokken instellingen, organisaties en personen, maar ook invloed hebben op de stelsels. De projecten moeten meer kennis opleveren en de uitwisseling van beste praktijken mogelijk maken over kwesties als kwaliteit en compatibiliteit van de onderwijs-en beroepsopleidingsstelsels, algemene toegankelijkheid van mogelijkheden voor levenslang leren, en de openstelling van de onderwijs-en beroepsopleidingsstelsels voor andere delen van de wereld.

6. JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

6.1. Rechtsgrondslag

Het voorstel is gebaseerd op de artikelen 149, 150 en 300 van het Verdrag.

6.2. Subsidiariteit en evenredigheid

Het programma biedt een kader voor multilaterale samenwerking en vormt zo een aanvulling op de bilaterale samenwerkingsprogramma’s tussen de lidstaten en de VS. De verantwoordelijkheid van de lidstaten wordt volledig in acht genomen en het initiatief ligt bij de in het programma beoogde instellingen en organisaties zelf. Het is niet de bedoeling dat regels worden ingevoerd die in strijd zijn met de uitsluitend bij de lidstaten liggende bevoegdheden op dit terrein. Aan het evenredigheidsbeginsel wordt voldaan.

7. BESCHRIJVING

De programmadoelstellingen worden door de hieronder beschreven acties gerealiseerd.

7.1. Hoger onderwijs en beroepsonderwijs

7.1.1. Projecten van consortia

Het zwaartepunt ligt hier op instellingen en organisaties die hoger onderwijs, beroepsonderwijs en beroepsopleidingen verzorgen, alsook op docenten, resp. leerkrachten, studenten en leerlingen die een beroepsopleiding volgen. De actie zal aan twee specifieke doelstellingen beantwoorden: bijdragen aan de ontwikkeling van instellingen en organisaties die hoger onderwijs, beroepsonderwijs en beroepsopleidingen geven en vergroting van de mobiliteit van docenten, resp. leerkrachten, studenten en leerlingen die een beroepsopleiding volgen.

Dit type projecten zal grotendeels bepaald worden door het type gezamenlijke projecten die thans worden gefinancierd en er zal steun worden verleend aan de ontwikkeling van dubbele of gezamenlijke graden door multilaterale consortia van hogeronderwijsinstellingn in de EU en de VS, inclusief beurzen voor studenten, docenten en personeel.

De bedoeling is dat vooral projecten ten uitvoer worden gebracht op terreinen die van cruciaal belang zijn voor de samenwerking tussen de EU en de VS en in overleg met de Amerikaanse autoriteiten geselecteerd zijn.

7.1.2. (Vervolg)-projecten voor mobiliteit van hoge kwaliteit

In het kader van deze actie kan het programma hoofdzakelijk steun verlenen voor de mobiliteit van studenten die deelnemen aan consortiaprojecten van instellingen die hoger onderwijs, beroepsonderwijs en beroepsopleidingen geven en die bewezen hebben instellingen van topkwaliteit te zijn, inclusief die welke in het kader van de vorige EU-VS-overeenkomsten zijn gefinancierd. Door deze nadruk op topkwaliteit zal het programma duidelijker zichtbaar worden. Ook zullen de consortia eerder bereid zijn om goede kwaliteit te leveren en aan projecten te werken waardoor blijvend in mobiliteit van goede kwaliteit wordt voorzien.

7.2. Beleidsgerichte maatregelen

Het zwaartepunt ligt hier op organisaties die met hoger onderwijs of beroepsopleidingen te maken hebben. Specifiek doel is om bij de verdere ontwikkeling van het hoger onderwijs en de beroepsopleidingen tot intensievere samenwerking tussen de EU en de VS te komen en in dit verband aan een aantal prioritaire thema’s te werken. Op de lange termijn zal dit werk een vertaling vinden in het beleid en de verdere uitbouw van de stelsels.

De categorie beleidsgerichte maatregelen omvat studies, conferenties, seminars, werkgroepen, vergelijkingen aan de hand van benchmarks, enz.

7.3. “Schuman-Fulbright”-beurzen voor individuele mobiliteit

De Schuman-Fulbright-beurzen zijn bestemd voor professionals (inclusief professionals in opleiding) die niet in de academische wereld of de publieke sector werkzaam zijn (besluitvormers, vertegenwoordigers van de sociale partners, journalisten, enz.) en een studie willen gaan volgen of zich willen scholen op terreinen die van belang zijn voor de betrekkingen tussen de EU en de VS. Deze terreinen worden in overleg met de VS-autoriteiten vastgesteld.

7.4. Alumnivereniging

In het kader van deze actie kan het programma steun verlenen aan alumniverenigingen van studenten die hebben deelgenomen aan uitwisselingen waaraan steun is verleend door het samenwerkingsprogramma van de EG/VS op het gebied van het hoger onderwijs, het beoepsonderwijs en de beroepsopleiding.

8. GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

Wanneer ervan wordt uitgegaan dat de VS evenveel geld voor het programma vrijmaakt als de EU, zullen de kosten van het voorgestelde programma over een periode van acht jaar (2006-2013) maximaal 46 miljoen euro bedragen

8.1. De reden voor een hoger budget

Zoals reeds in punt 5.2 aangegeven, zijn de effecten van het programma 2000-2005 op het hoger onderwijs door het lage budget beperkt gebleven en heeft men op het gebied van de beroepsopleiding niet veel aan samenwerking kunnen doen.

8.2. Kosten-Richtbedragen voor kostenberekeningen

8.2.1. Hoger onderwijs, beroepsonderwijs en beroepsopleiding

Indien projecten geen mogelijkheden voor mobiliteit bieden, zal de subsidie gemiddeld 120.000 euro bedragen.

Gezamenlijke projecten van consortia : 664.000 euro voor projecten met een looptijd van vier jaar, bestaande uit 544.000 euro voor beurzen voor studenten (berekend op basis van 1.000 euro per maand en 2.000 euro voor reis-en installatiekosten per student voor gemiddelde studieperioden van 15 maanden voor in totaal 32 studenten), 60.000 euro in vaste bedragen voor de consortiumpartners (7.500 euro per instelling per jaar: 7.500 x 2 x 4) en 60.000 euro voor mobiliteitsbeurzen voor docenten en personeel (1.000 euro per academicus per-week plus 1.000 euro voor reiskosten).

Projecten voor mobiliteit van hoge kwaliteit: zullen worden gefinancierd op soortgelijke basis als gezamenlijke projecten van consortia.

8.2.2. Andere maatregelen

Beleidsgerichte maatregelen: 100.000 euro

“Schuman-Fulbright”-beurzen voor individuele mobiliteit: 20.000 euro (3.000 euro per maand + 2.000 euro reiskosten per bursaal voor een verblijf van gemiddeld zes maanden).

De steun aan de alumnivereniging kan worden geraamd op 15.000 euro per jaar.

8.3. Te bereiken output

In de achtjarige looptijd van het programma zal aan zo’n 274 projecten financiële steun worden verleend (zie voor nadere gegevens punt 8 van het financieel memorandum). Het is de bedoeling dat 6.000 Europeanen en Amerikanen gedurende de looptijd van het programma aan mobiliteitsactiviteiten deelnemen.

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de ondertekening van de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op de artikelen 149 en 150, in samenhang met artikel 300, lid 2, eerste alinea, eerste zin,

Gezien het voorstel van de Commissie[6],

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Bij besluit van 24 oktober 2005 heeft de Raad de Commissie gemachtigd om met de Verenigde Staten van Amerika te onderhandelen over een overeenkomst tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding.

(2) De Commissie heeft overeenkomstig de richtsnoeren in de bijlage bij het besluit waarbij de Commissie wordt gemachtigd om met de Verenigde Staten van Amerika te onderhandelen namens de Gemeenschap met de Verenigde Staten van Amerika onderhandeld over een overeenkomst tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding.

(3) De Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika verwachten dat een dergelijke samenwerking tot wederzijds voordeel zal strekken en vinden dat die aan de kant van de Gemeenschap een aanvulling moet vormen op de bilaterale programma's tussen de lidstaten en de Verenigde Staten van Amerika en een Europese toegevoegde waarde moet opleveren.

(4) De overeenkomst waarover de Commissie heeft onderhandeld dient te worden ondertekend met het oog op de mogelijke sluiting van een overeenkomst op een later tijdstip,

BESLUIT:

Enig artikel

1. Onder voorbehoud van sluiting op een later tijdstip wordt de voorzitter van de Raad gemachtigd de persoon (personen) aan te wijzen die bevoegd is (zijn) namens de Europese Gemeenschap de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding te ondertekenen.

2. De tekst van de overeenkomst is aan dit besluit gehecht.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De Voorzitter

2006/0061 (CNS)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de sluiting van de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op de artikelen 149 en 150, in samenhang met artikel 300, lid 2, eerste alinea, eerste zin, en lid 3, eerste alinea,

Gezien het voorstel van de Commissie[7],

Gezien het advies van het Europees Parlement,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Bij besluit van 24 oktober 2005 heeft de Raad de Commissie gemachtigd om met de Verenigde Staten van Amerika te onderhandelen over een overeenkomst tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding.

(2) De Commissie heeft overeenkomstig de richtsnoeren in de bijlage bij het besluit waarbij de Commissie wordt gemachtigd om met de Verenigde Staten van Amerika te onderhandelen namens de Gemeenschap met de Verenigde Staten van Amerika onderhandeld over een overeenkomst tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding.

(3) De Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika verwachten dat een dergelijke samenwerking tot wederzijds voordeel zal strekken en vinden dat die aan de kant van de Gemeenschap een aanvulling moet vormen op de bilaterale programma's tussen de lidstaten en de Verenigde Staten van Amerika en een Europese toegevoegde waarde moet opleveren.

(4) De overeenkomst is namens de Gemeenschap ondertekend op .........., onder voorbehoud van eventuele sluiting op een later tijdstip, overeenkomstig Besluit .../…/EG van de Raad van […].

(5) De overeenkomst dient te worden goedgekeurd,

BESLUIT:

Artikel 1

1. De overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding wordt namens de Gemeenschap goedgekeurd.

2. De tekst van de overeenkomst is aan dit besluit gehecht.

Artikel 2

De afvaardiging van de Europese Gemeenschap naar het in artikel 6 van de overeenkomst bedoelde gemengd comité bestaat uit een vertegenwoordiger van de Commissie, bijgestaan door een vertegenwoordiger uit elke lidstaat.

Artikel 3

De voorzitter van de Raad wordt gemachtigd om de persoon aan te wijzen die bevoegd is om de in artikel 12, lid 1, van de overeenkomst bedoelde kennisgeving te verrichten.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De Voorzitter

BIJLAGE

OVEREENKOMST TUSSEN DE EUROPESE GEMEENSCHAP EN DE VERENIGDE STATEN VAN AMERIKA TOT VERNIEUWING VAN EEN SAMENWERKINGSPROGRAMMA OP HET GEBIED VAN HET HOGER ONDERWIJS, HET BEROEPSONDERWIJS EN DE BEROEPSOPLEIDING

DE EUROPESE GEMEENSCHAP,

enerzijds, en

DE VERENIGDE STATEN VAN AMERIKA,

anderzijds (hierna gezamenlijk "de partijen" genoemd),

GELET OP het feit dat de in november 1990 door de Europese Gemeenschap en haar lidstaten (hierna “de Europese Gemeenschap” genoemd) en de Regering van de Verenigde Staten van Amerika (hierna “de Verenigde Staten” genoemd) aangenomen Transatlantische Verklaring speciaal gewag maakt van versterking van de wederzijdse samenwerking op verscheidene gebieden die rechtstreeks van invloed zijn op het welzijn, nu en in de toekomst, van hun burgers, zoals uitwisseling en gezamenlijke projecten op het gebied van onderwijs en cultuur, met inbegrip van de uitwisseling van academici en jongeren

GELET OP het feit dat in de nieuwe Transatlantische Agenda die is goedgekeurd tijdens de EU-/US-top in december 1995 in Madrid onder actie IV-Verbetering van de transatlantische verstandhouding – staat dat de EG-VS-overeenkomst tot vaststelling van een samenwerkingsprogramma op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding als katalysator kan dienen voor een breed spectrum van innoverende samenwerkingsactiviteiten die van rechtstreeks belang zijn voor studenten en docenten, en wordt verwezen naar de invoering van nieuwe technologieën op de scholen, waardoor onderwijsinstellingen in de Verenigde Staten in contact kunnen komen met die in de Europese Unie en het onderricht van elkaars taal, geschiedenis en cultuur wordt gestimuleerd;

GELET OP het feit dat de Transatlantische Conferentie "Overbrugging van de Atlantische Oceaan: Banden tussen de volkeren" van 1997 de mogelijkheden voor samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika op het gebied van informeel onderwijs heeft onderstreept

GELET OP het feit dat tijdens de EU-US-top in juni 2005 de leiders van de EU en de VS overeenstemming hebben bereikt over een initiatief ter stimulering van de transatlantische economische samenwerking en groei. In de desbetreffende verklaring wordt vastgesteld dat zowel de EU als de VS kennismaatschappijen aan het worden zijn en onderwijssamenwerking een van de instrumenten is om de transatlantische synergieën te bevorderen. Verder is de toezegging gedaan dat ter bevordering van onderwijssamenwerking en transatlantische uitwisselingen tussen onze burgers aan een verlenging en uitbreiding van de overeenkomst tussen de EU en de VS op het gebied van hoger onderwijs en beroepsopleiding, met inbegrip van het Fulbright/EU-programma, zal worden gewerkt

OVERWEGENDE DAT de goedkeuring en uitvoering van de overeenkomst van 1995 tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika tot vaststelling van een samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding en de overeenkomst van 2000 tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten tot vernieuwing van een samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding uitvoering geven aan de verplichtingen van de Transatlantische Verklaring en voorbeelden zijn van een zeer succesvolle en kosteneffectieve samenwerking

ONDER ERKENNING VAN de belangrijke bijdrage van onderwijs en opleiding tot de ontwikkeling van menselijke hulpbronnen die in staat zijn deel te nemen aan de op kennis gebaseerde wereldeconomie

ERKENNENDE DAT samenwerking op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding een aanvulling moet vormen op andere relevante samenwerkingsinitiatieven tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten

ZICH BEWUST VAN het belang van het waarborgen van de complementariteit met relevante initiatieven op het gebied van hoger onderwijs en beroepsopleiding van internationale organisaties die op deze gebieden actief zijn, zoals de OESO, de UNESCO en de Raad van Europa

ERKENNENDE DAT de partijen gemeenschappelijk belang hebben bij onderlinge samenwerking op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding

IN DE VERWACHTING DAT samenwerkingsactiviteiten op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding tot wederzijds voordeel zullen strekken

ERKENNENDE DAT de activiteiten die krachtens deze overeenkomst worden ondersteund, breder toegankelijk moeten worden gemaakt, met name activiteiten in de sector beroepsonderwijs en-opleiding; en

IN DE WENS een formele basis voor een voortzetting van de samenwerking te leggen op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding,

ZIJN OVEREENGEKOMEN ALS VOLGT:

Artikel 1

Doel

Bij deze overeenkomst wordt het samenwerkingsprogramma van 2000 op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding (hierna "het programma" genoemd) vernieuwd, dat oorspronkelijk is vastgesteld in de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika van 1995 tot vaststelling van een samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding.

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze overeenkomst wordt verstaan onder:

1. “instelling voor hoger onderwijs”: iedere instelling die volgens de geldende wetgeving of gebruiken kwalificaties of diploma' s op het niveau van hoger onderwijs verleent, ongeacht hoe deze wordt genoemd;

2. “instelling voor beroepsonderwijs en-opleiding”: ieder type overheids-, semi-overheids-of particuliere instelling die, ongeacht hoe deze wordt genoemd, volgens de geldende wetgeving en gebruiken beroepsonderwijs, beroepsopleidingen of bij-, na-en omscholing ontwikkelt of geeft; en

3. “student”: iedere persoon die onderwijs-of opleidingscursussen of-programma' s volgt die worden georganiseerd door instellingen voor hoger onderwijs of beroepsonderwijs en-opleiding, als omschreven in dit artikel.

Artikel 3

Doelstellingen

1. De algemene doelstellingen van het programma zijn:

(a) bevorderen van het onderlinge begrip tussen de volkeren van de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten, waaronder een bredere kennis van hun talen, culturen en instellingen; en,

(b) verbeteren van de kwaliteit van de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen in de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten, onder andere door het verwerven van de nodige vaardigheden om de uitdagingen van de mondiale kenniseconomie aan te gaan.

2. De specifieke doelstellingen van het programma zijn:

(a) bevorderen van de samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten op het gebied van hoger onderwijs en beroepsopleiding

(b) bijdragen aan de verdere ontwikkeling van instellingen die hoger onderwijs of beroepsopleidingen geven

(c) bevorderen van de persoonlijke ontplooiing van de individuele deelnemers in hun eigen belang en met het oog op de te verwezenlijken algemene doelstellingen van het programma; en,

(d) bijdragen aan transatlantische uitwisselingen tussen EU-en VS-burgers.

3. De operationele doelstellingen van het programma zijn:

(a) ondersteunen van samenwerking tussen instellingen die hoger onderwijs of beroepsopleidingen geven om gezamenlijke studieprogramma’s uit te werken en onderlinge mobiliteit mogelijk te maken

(b) verbeteren van de kwaliteit van de transatlantische mobiliteit van studenten door de transparantie, de wederzijdse erkenning van kwalificaties en studie-en opleidingsperiodes en waar nodig de overdraagbaarheid van studiepunten te bevorderen

(c) ondersteunen van samenwerking tussen op het gebied van het hoger onderwijs en de beroepsopleiding werkzame publieke en particuliere organisaties om discussies en uitwisselingen van ervaringen over beleidskwesties op gang te brengen; en

(d) ondersteunen van transatlantische mobiliteit onder professionals om beide zijden meer inzicht te geven in kwesties die van belang zijn voor de betrekkingen tussen de EG en de VS.

Artikel 4

Beginselen

De samenwerking krachtens deze overeenkomst geschiedt op basis van de volgende beginselen:

1. de verantwoordelijkheden van de lidstaten van de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika en de zelfstandigheid van de instellingen voor hoger onderwijs dienen ten volle te worden geëerbiedigd

2. de krachtens deze overeenkomst ondernomen activiteiten moeten tot wederzijds voordeel strekken

3. vanuit de verschillende lidstaten van de Europese Gemeenschap en vanuit de Verenigde Staten dient op brede schaal te worden deelgenomen; en,

4. de volledige geografische, culturele en sociale verscheidenheid van de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika dient te worden erkend.

Artikel 5

Acties in het kader van het programma

Het programma wordt uitgevoerd door middel van de acties die worden beschreven in de bijlage, die een integrerend onderdeel van deze overeenkomst vormt.

Artikel 6

Gemengd comité

1. Hierbij wordt een gemengd comité ingesteld. Dit bestaat uit een gelijk aantal vertegenwoordigers van elke partij.

2. Het gemengd comité heeft tot taak:

(a) de in het kader van de overeenkomst beoogde samenwerkingsactiviteiten te beoordelen; en

(b) de partijen tweejaarlijks verslag uit te brengen over het niveau, de stand en de doelmatigheid van de krachtens deze overeenkomst ondernomen samenwerkingsactiviteiten.

3. Het gemengd comité komt elke twee jaar of zoals overeengekomen door de partijen bijeen, en wel afwisselend in de Europese Gemeenschap en in de Verenigde Staten van Amerika.

4. De besluiten van het gemengd comité komen bij consensus tot stand. Van elke vergadering worden notulen opgesteld; deze dienen een lijst van de besluiten en de belangrijkste besproken punten te omvatten. Deze notulen worden goedgekeurd door de door beide partijen aangewezen personen die gezamenlijk de vergadering voorzitten, en worden tezamen met het tweejaarlijks verslag aan de bevoegde functionarissen op ministerieel niveau van elke partij voorgelegd.

Artikel 7

Toezicht en beoordeling

Het programma wordt waar nodig in onderlinge samenwerking gecontroleerd en beoordeeld. Dit maakt het mogelijk om de activiteiten in voorkomend geval in het licht van de tijdens de uitvoering gebleken behoeften of wensen bij te stellen.

Artikel 8

Financiering

1. De samenwerkingsactiviteiten zijn afhankelijk van de beschikbare middelen en de toepasselijke wettelijke en bestuursrechtelijke regelingen, beleidsvormen en programma's van de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten. Elke partij draagt zo veel mogelijk gelijkelijk in de financiering ervan bij. De partijen streven ernaar, programma-activiteiten aan te bieden die qua voordelen en omvang vergelijkbaar zijn.

2. De kosten die worden gemaakt door of namens het gemengd comité, worden gedragen door de partij waaraan de leden verantwoording schuldig zijn. Andere kosten dan reis-en verblijfkosten die rechtstreeks betrekking hebben op vergaderingen van het gemengd comité, worden gedragen door de partij die de vergadering organiseert.

Artikel 9

Toegang van personeel

Elke partij zet zich er naar beste krachten voor in, de toegang tot en het vertrek van haar grondgebied te vergemakkelijken van personeel, studenten, materiaal en apparatuur van de andere partij die bij samenwerkingsactiviteiten krachtens deze overeenkomst zijn betrokken of worden gebruikt

Artikel 10

Andere overeenkomsten

Deze overeenkomst treedt niet in de plaats van en is ook niet anderszins van invloed op andere overeenkomsten of activiteiten op de betrokken gebieden tussen een lidstaat van de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika.

Artikel 11

Territoriale toepassing van deze overeenkomst

Deze overeenkomst is enerzijds van toepassing op het grondgebied waar het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap onder de in dat Verdrag neergelegde voorwaarden geldt, en anderzijds op het grondgebied van de Verenigde Staten van Amerika.

Artikel 12

Inwerkingtreding en opzegging

1. Deze overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de maand volgende op die waarin de partijen elkaar er schriftelijk kennis van hebben gegeven dat aan hun wettelijke vereisten voor de inwerkingtreding van deze overeenkomst is voldaan. Deze overeenkomst vervangt volledig de overeenkomst van 2000 tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika tot vernieuwing van een samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding.

2. De overeenkomst heeft een geldigheidsduur van acht jaar en kan bij schriftelijke overeenstemming worden verlengd of gewijzigd.

Wijzigingen of verlengingen treden in werking op de eerste dag van de maand volgende op die waarin de partijen elkaar er schriftelijk kennis van hebben gegeven dat aan hun vereisten voor de inwerkingtreding van de overeenkomst inzake de betrokken wijziging of verlenging is voldaan.

3. Deze overeenkomst kan te allen tijde door een van beide partijen worden opgezegd met inachtneming van een opzeggingstermijn van twaalf maanden. De afloop of opzegging van deze overeenkomst doet geen afbreuk aan de geldigheid of duur van bestaande regelingen die krachtens deze overeenkomst tot stand zijn gekomen.

Artikel 13

Deze overeenkomst is op de (XX) dag van (maand) te (plaats) opgesteld in twee exemplaren in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Estse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Hongaarse, de Italiaanse, de Letse, de Litouwse, de Maltese, de Nederlandse, de Poolse, de Portugese, de Sloveense, de Slowaakse, de Spaanse, de Tsjechische en de Zweedse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek. Bij verschillen in de taalversies prevaleert de Engelse taal.

TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekenden, daartoe naar behoren gemachtigd, deze overeenkomst hebben ondertekend .

Voor de Europese Gemeenschap, Voor de Verenigde Staten van Amerika

BIJLAGE

ACTIES

ACTIE 1 – Projecten van gezamenlijke consortia tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten

1. De partijen verlenen steun aan instellingen voor hoger onderwijs en instellingen voor beroepsonderwijs en beroepsopleiding uit de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten die gezamenlijke consortia vormen met het oog op de uitvoering van gezamenlijke projecten op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding.

2. Elk gezamenlijk consortium moet worden gevormd door een multilateraal partnerschap van instellingen uit de EU en de VS voor hoger onderwijs en beroepsopleiding.

3. Projecten van gezamenlijke consortia moeten normaliter gepaard gaan met transatlantische mobiliteit van studenten in het kader van gezamenlijke studieprogramma’s, waarbij gestreefd wordt naar een evenwicht tussen de stromen over en weer, en moeten voorzien in een goede taalkundige en culturele voorbereiding.

4. De bevoegde autoriteiten van elke partij stellen in onderling overleg de voor steun in aanmerking komende terreinen voor samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten in gezamenlijke consortia vast, op grond van prioritaire gebieden die de sleutel zijn van de samenwerking tussen de EU en de VS.

ACTIE 2-Projecten voor mobiliteit van hoge kwaliteit (follow-up)

De partijen kunnen financiële steun voor studentenmobiliteit verlenen aan gezamenlijke consortia van instellingen voor hoger onderwijs en beroepsopleiding die hebben bewezen dat zij topkwaliteit leveren bij de uitvoering van door de partijen gefinancierde gezamenlijke projecten.

ACTIE 3 – Beleidsgerichte maatregelen

De partijen kunnen financiële steun verlenen aan multilaterale projecten waarbij organisaties zijn betrokken die werkzaam zijn op het gebied van het hoger onderwijs en de beroepsopleiding met het oog op de vergroting van de samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten wat de ontwikkeling van het hoger onderwijs en de beroepsopleiding betreft. De beleidsgerichte maatregelen omvatten onderzoeken, conferenties, seminars, werkgroepen en vergelijkingen aan de hand van benchmarks. De aandacht gaat uit naar horizontale vraagstukken in het hoger onderwijs of de beroepsopleidingen, waaronder de erkenning van kwalificaties.

ACTIE 4 – “Schuman-Fulbright”-beurzen

De partijen zijn voornemens om beurzen te verstrekken aan hooggeschoolde professionals (onder wie professionals in opleiding, die bezig kunnen zijn met hogere studies in universiteiten en beroepsscholen) die studies of een opleiding willen volgen op door de partijen gezamenlijk vast te stellen gebieden die van specifiek belang zijn voor de betrekkingen tussen de EU en de VS. Voor de bevordering van de “Schuman-Fulbright”-beurzen en de ondersteuning van de bursalen kunnen de partijen financiële steun verlenen aan een organisatie die zij gezamenlijk aanwijzen.

ACTIE 5 – Alumnivereniging

De partijen kunnen financiële steun verlenen aan alumniverenigingen van studenten die hebben deelgenomen aan uitwisselingen waaraan steun is verleend door het samenwerkingsprogramma van de EG/VS op het gebied van hoger onderwijs, beroepsonderwijs en beroepsopleiding. De alumniverenigingen kunnen worden geleid door organisaties die de partijen gezamenlijk aanwijzen.

PROGRAMMABEHEER

Deze acties worden beheerd door de bevoegde ambtenaren van elke partij. Deze taken kunnen het volgende omvatten:

1. de vaststelling van de regels en procedures voor de indiening van voorstellen, met inbegrip van de opstelling van een gids voor aanvragers

2. de vaststelling van het tijdschema voor de publicatie van de oproep tot de indiening van voorstellen, de indiening en de selectie van voorstellen

3. de verstrekking van informatie over het programma en de uitvoering ervan

4. de benoeming van academische adviseurs en deskundigen

5. het doen van aanbevelingen aan de bevoegde autoriteiten van elke partij omtrent de te financieren projecten

6. het financieel beheer; en

7. de bevordering van het toezicht op en de beoordeling van het programma in onderling overleg.

In de regel zal de Europese Gemeenschap steun verlenen aan de projectpartners van de Europese Gemeenschap; de Verenigde Staten zullen steun verlenen aan de projectpartners van de Verenigde Staten. Bij het verlenen van steun kunnen de partijen gebruik maken van vaste subsidies, eenheidstarieven en/of beurzen.

TECHNISCHE BIJSTAND

Er kunnen middelen worden aangewend voor de aankoop van diensten die nodig zijn voor de uitvoering van het programma. De partijen kunnen met name experts inschakelen; seminars, colloquia of andere bijeenkomsten organiseren die de uitvoering van het programma kunnen vergemakkelijken; en evaluatie-, voorlichtings-, publicatie-en verspreidingswerkzaamheden verrichten.

FINANCIEEL MEMORANDUM

1. BENAMING VAN HET VOORSTEL

Voorstel voor BESLUITEN VAN DE RAAD betreffende de ondertekening en de sluiting van de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika (hierna “de VS” genoemd) tot vernieuwing van het samenwerkingsprogramma op het gebied van het hoger onderwijs, het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding.

2. ABM/ABB-KADER

Beleidsterrein: ONDERWIJS EN CULTUUR

Doelstelling: “Wederzijdse verbetering van de kwaliteit van het onderwijs door samenwerking met derde landen”.

Activiteit: ONDERWIJS

3. BEGROTINGSONDERDELEN

3.1. Begrotingsonderdelen (beleidsuitgaven en bijbehorende uitgaven voor technische en administratieve bijstand (vroegere BA-onderdelen)) inclusief omschrijving:

15.02.03 Samenwerking met derde landen op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding

15.01.04.17 Samenwerking met derde landen op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding – uitgaven voor administratief beheer

15.01.04.32 Uitvoerend agentschap voor onderwijs, audiovisuele middelen en cultuur – subsidiëring van programma’s van rubriek 4

3.2. Duur van de actie en van de financiële gevolgen: 2006-2013

De definitieve duur van de actie zal worden vastgesteld tijdens de onderhandelingen en zal het voorwerp zijn van een clausule betreffende een tussentijdse evaluatie.

3.3. Begrotingskenmerken ( voeg zo nodig rijen toe ):

Begrotings-onderdeel | Soort uitgave | Nieuw | Bijdrage EVA | Bijdragen kandidaat-lidstaten | Rubriek financiële vooruitzichten |

15.02.03 | Niet-verplicht | GK | NEE | NEE | NEE | nr. 4 |

15.01.04.17 | Niet-verplicht | GK | NEE | NEE | NEE | nr. 4 |

15.01.04.32 | Niet-verplicht | GK | NEE | NEE | NEE | nr. 4 |

4. OVERZICHT VAN DE MIDDELEN

4.1. Financiële middelen

4.1.1. Overzicht van de vastleggingskredieten (VK) en betalingskredieten (BK)

in miljoen euro (tot op 3 decimalen)

Soort uitgave | Punt nr. | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011-2013 | Totaal |

Beleidsuitgaven |

Vastleggingskredieten (VK) | 8.1 | a | 2,224 | 3,780 | 4,957 | 5,924 | 6,004 | 20,551 | 43,441 |

Betalingskredieten (BK) | b | 0,994 | 3,158 | 4,486 | 5,537 | 5,972 | 23,294 | 43,441 |

Administratieve uitgaven binnen het referentiebedrag[2] |

Technische & administratieve bijstand (NGK) | 8.2.4 | c | 0,000 | 0,352 | 0,352 | 0,352 | 0,352 | 1,056 | 2,464 |

TOTAAL REFERENTIEBEDRAG |

Vastleggingskredieten | a+c | 2,224 | 4,132 | 5,309 | 6,276 | 6,356 | 21,607 | 45,905 |

Betalingskredieten | b+c | 0,994 | 3,510 | 4,838 | 5,889 | 6,324 | 24,350 | 45,905 |

Administratieve uitgaven die niet in het referentiebedrag zijn begrepen[3] |

Personeelsuitgaven en aanverwante uitgaven (NGK) | 8.2.5 | d | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 1,134 | 3,024 |

Andere niet in het referentiebedrag begrepen administratieve uitgaven (NGK) | 8.2.6 | e | 0,010 | 0,028 | 0,010 | 0,028 | 0,010 | 0,065 | 0,150 |

Medefinanciering: n.v.t.

In het kader van het door de overeenkomst te vernieuwen programma zal de EU de betrokkenheid van de EU-instellingen en studenten ondersteunen. Er wordt geen medefinanciering van de lidstaten of andere organen verwacht.

4.1.2. Verenigbaarheid met de financiële programmering

( Het voorstel is verenigbaar met de bestaande financiële programmering.

( Het voorstel vergt herprogrammering van de betrokken rubriek van de financiële vooruitzichten.

( Voorstel vergt wellicht toepassing van de bepalingen van het Interinstitutioneel Akkoord[8] (flexibiliteitsinstrument of herziening van de financiële vooruitzichten).

Het voorstel is verenigbaar met de bestaande financiële programmering. Met name de ramingen van de uitgaven en de financiële gevolgen voor 2006 zijn in lijn met de begroting voor dat jaar, terwijl de ramingen van de uitgaven en de financiële gevolgen voor de periode 2007-2013 indicatief zijn en de huidige oriëntatie van de Commissie ten aanzien van de nieuwe financiële vooruitzichten aangeven. Deze ramingen van de uitgaven doen geen afbreuk aan de beschikbare middelen onder rubriek 4 na een akkoord tussen de Raad en het Parlement over het toekomstige financiële kader 2007-2013 en het is mogelijk dat deze ingevolge een dergelijk akkoord moeten worden aangepast.

4.1.3. Financiële gevolgen voor de ontvangsten

( Het voorstel heeft geen financiële gevolgen voor de ontvangsten

4.1.4. Personele middelen in voltijdequivalenten (VTE; ambtenaren, tijdelijk en extern personeel) – zie punt 8.2.1.

Jaarlijkse behoeften | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011-2013 op jaarbasis en later |

Totale personele middelen in VTE | 2,5 | 3,5 | 3,5 | 3,5 | 3,5 | 3,5 |

5. KENMERKEN EN DOELSTELLINGEN

5.1. Behoefte waarin op korte of lange termijn moet worden voorzien

De bilaterale samenwerkingsovereenkomst op het gebied van hoger onderwijs, beroepsopleiding en jongeren heeft tot doel het bevorderen van het onderlinge begrip tussen de volkeren van de EU en de VS, het beter voorbereiden van de burgers op de kennismaatschappij en het wederzijds verbeteren van de kwaliteit van het hoger onderwijs, de opleiding en het niet-formele onderwijs voor jongeren in de EU en de VS.

De bilaterale samenwerkingsovereenkomst komt tegemoet aan een politieke wens van de partijen op het hoogste niveau.

5.2. Meerwaarde van het communautaire optreden, samenhang van het voorstel met andere financiële instrumenten en mogelijke synergie

De steeds verder reikende betrekkingen met de VS zijn van strategisch belang voor de EU. In 2004 hebben de leiders van de EU en de VS op de top in Dromoland afgesproken om naar wegen voor samenwerking en beste praktijken te zoeken die bevorderlijk zijn voor economische groei, werkgelegenheid en innovaties. Op 18 mei 2005 heeft de Commissie een mededeling over een sterker partnerschap tussen de EU en de VS goedgekeurd, waarin in overeenstemming met de Lissabon-doelstelling het grote belang van samenwerking op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding voor kennis en innovaties onderstreept wordt en om verlenging en uitbreiding van de huidige overeenkomst op het gebied van het hoger onderwijs en de beroepsopleiding wordt verzocht.

Het EU-VS-programma zal zorgen voor een toegevoegde waarde op een aantal niveaus: het bouwen van institutionele transatlantische bruggen, het verstrekken van eigen transatlantische netwerken aan individuele personen, academisch en administratief personeel en studenten, het ontwikkelen van specifieke vakken en disciplines. De vernieuwing van het samenwerkingsprogramma tussen de EU en de VS op het gebied van hoger onderwijs, beroepsonderwijs en beroepsopleiding zal ook bijdragen tot de handhaving en de ontwikkeling van de multilaterale aanpak waarbij instellingen en personen uit verschillende lidstaten bij elke actie worden betrokken. Deze multilaterale aanpak is tot dusver doeltreffend gebleken bij de verwezenlijking van de doelstelling van het programma in termen van vergroting van het wederzijdse begrip en verbetering van de kwaliteit van het onderwijs en de opleiding in de EU en de VS. Er is ook gebleken dat deze aanpak leidt tot grotere voordelen inzake reikwijdte, schaalomvang en kwaliteit in vergelijking met bilaterale programma’s.

De doelstellingen van het programma tussen de EU en de VS op het gebied van hoger onderwijs, beroepsonderwijs en beroepsopleiding sluiten dan ook volledig aan op die van andere Europese programma’s op dit gebied. De overeenkomst zal een kader opzetten dat andere programma’s zal aanvullen en de mogelijkheid zal bieden om de doelstellingen van hoogwaardig onderwijs na te streven door samenwerking tussen de EU en de VS. In tegenstelling tot de andere EU-programma’s voor hoger onderwijs en beroepsopleiding maakt het programma tussen de EU en de VS ook samenwerking tussen mensen aan weerszijden van de Atlantische Oceaan mogelijk.

Het bilaterale samenwerkingsprogramma zal met name het Erasmus Mundus-programma aanvullen, aangezien het zal zijn gericht op de mobiliteit van niet-afgestudeerden en ook transatlantische uitwisselingen op het gebied van de beroepsopleiding zal omvatten.

Het sluit tevens aan op de werkzaamheden van de EU-centra die door de Europese Unie worden gesteund, in die zin dat het aanvullende mogelijkheden voor uitwisselingen biedt en structurele vormen van samenwerking tussen instellingen en organisaties aan beide zijden van de Atlantische Oceaan mogelijk maakt.

5.3. Doelstellingen, verwachte resultaten en bijbehorende indicatoren van het voorstel in de context van het ABM

Doelstelling | Niet-exhaustieve lijst van indicatoren |

Algemene doelstellingen |

Bevorderen van het onderlinge begrip tussen de volkeren van de Europese Unie en de VS Verbeteren van de manier waarop mensen op de kennismaatschappij worden voorbereid Wederzijds verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs. | Kwantitatieve gegevens over de perceptie onder gebruikers van het programma en belanghebbenden, verkregen door onderzoeken uitgevoerd tijdens tussentijdse en ex post-evaluaties. |

Specifieke doelstellingen |

Bevorderen van de samenwerking tussen de Europese Unie en de VS op het gebied van hoger onderwijs en opleiding Bijdragen aan de verdere ontwikkeling van instellingen die hoger onderwijs of beroepsopleidingen geven Bevorderen van de persoonlijke ontplooiing van de individuele deelnemers in hun eigen belang en met het oog op de te verwezenlijken algemene doelstellingen van het programma. | Kwantitatieve gegevens over de perceptie van functionarissen en administrateurs, verkregen via directe interviews; Kwantitatieve gegevens over de perceptie van de personen die verantwoordelijk zijn voor de bij het programma betrokken instellingen en organisaties via onderzoeken Kwantitatieve gegevens over de perceptie van de deelnemers via onderzoeken. |

De resultaten kunnen worden omschreven als een voor-of nadeel voor de direct betrokkenen aan het einde van hun deelname aan een publieke actie. Zij moeten daarom worden vastgesteld in relatie tot de operationele doelstellingen van de actie.

Operationele doelstellingen | Door de deelnemers verkregen resultaten |

Ondersteunen van samenwerking tussen instellingen die hoger onderwijs of beroepsopleidingen geven om gezamenlijke studieprogramma’s uit te werken en onderlinge mobiliteit mogelijk te maken; | Instellingen: betere curricula en onderwijsmethodologieën; grotere transparantie en begrip van het respectieve studiepuntensysteem; betere voorbereiding op transatlantische samenwerking Studenten: verrijkende transatlantische ervaring; beter onderwijs en cultureel begrip. |

Ondersteunen van samenwerking tussen op het gebied van het hoger onderwijs en de beroepsopleiding werkzame publieke en particuliere organisaties om discussies en uitwisselingen van ervaringen over beleidskwesties op gang te brengen; | Organisaties, instellingen: beter begrip van beleidskwesties; |

Ondersteunen van transatlantische mobiliteit onder professionals om meer inzicht te krijgen in kwesties die van belang zijn voor de betrekkingen tussen de EU en de VS. | Individuele personen: beter begrip van sleutelkwesties in de betrekkingen tussen de EU en de VS. |

5.4. Wijze van uitvoering (indicatief)

Voor de uitvoering van de actie gekozen methode(n)[9].

X Gecentraliseerd beheer

X rechtstreeks door de Commissie

X gedelegeerd aan:

X uitvoerend agentschap

ٱ door de Gemeenschappen opgerichte organen als bedoeld in artikel 185 van het Financieel Reglement

ٱ nationale publiekrechtelijke organen of organen met een openbaredienstverleningstaak

ٱ Gedeeld of gedecentraliseerd beheer

ٱ met lidstaten

ٱ met derde landen

ٱ Gezamenlijk beheer met internationale organisaties (geef aan welke)

Het voorgestelde programma is gebaseerd op het beginsel van gezamenlijke financiering door de Europese Unie en de VS. De oproepen tot het indienen van inschrijvingen worden beheerd door de Europese Commissie op grond van gezamenlijke richtsnoeren die vooraf met de autoriteiten van de VS zijn overeengekomen.

Voor het beheer van het programma kan de Europese Commissie een beroep doen op een uitvoerend agentschap. Als het voorgestelde budget voor het EU/VS-programma wordt gehandhaafd, zal het beroep op een uitvoerend agentschap gerechtvaardigd zijn. Het beroep op een uitvoerend agentschap zal ook gerechtvaardigd zijn ingeval het budget van het EU/VS-programma wordt verlaagd, maar er zal met Canada een soortgelijke overeenkomst wordt gesloten, wat zal leiden tot grotere schaalvoordelen en de uitvoering van acties via een uitvoerend agentschap zal rechtvaardigen.

6. TOEZICHT EN EVALUATIE

6.1. Toezicht

Het toezicht op de gezamenlijke projecten van de EU en de VS zal geschieden door een combinatie van administratieve controles (gebaseerd op regelmatige verslagen van de bursalen) en controles ter plekke, uitgevoerd door de Commissie en de door de VS aangewezen structuur.

6.2. Evaluatie

6.2.1. Evaluatie vooraf

De evaluatie vooraf is gebaseerd op de ervaring die is opgedaan bij de uitvoering van de huidige fase van het programma, directe feedback van gebruikers van het programma, een studie naar het gedeelte “beroepsopleiding” van het programma, raadplegingen van deskundigen en een tussentijdse evaluatie van de huidige fase van het programma.

In de toelichting worden de hoofdaspecten van de evaluatie vooraf en de effectbeoordeling behandeld.

De voornaamste bevindingen van de evaluatie vooraf met betrekking tot het hoger onderwijs en de beroepsopleiding zijn:

- het programma komt de betrokken instellingen, faculteiten en studenten ten goede. Het programma is met name effectief wat de verbetering van het intercultureel begrip van studenten, docenten en ander personeel betreft

- het programma heeft ook bijgedragen aan de ontwikkeling van curricula en met name aan de consolidatie van transatlantische netwerken van universiteiten en instellingen voor beroepsopleiding

- er is echter vastgesteld dat het programma te kleinschalig is om effect te kunnen hebben op de onderlinge verstandhouding van de volkeren in de Europese Unie en de VS

- als gevolg van een gebrek aan verdere financiële middelen zijn vraagtekens geplaatst wat de duurzaamheid van de mobiliteitsprojecten betreft

- voor de financiering van beroepsopleidingsactiviteiten naast de activiteiten op het gebied van het hoger onderwijs is een aanzienlijke verhoging van het budget nodig

- er is een specifieke aanpak voor het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding nodig, waarbij de uitvoeringscriteria aan de specifieke realiteit op dit terrein worden aangepast

- bij de tussentijdse evaluatie zijn enkele operationele wijzigingen voorgesteld: a) verlenging van de duur van de projecten van de consortia; b) meer aandacht voor de identificatie en de uitwisseling van beste praktijken; c) invoering van een systeem voor extra mobiliteitsbeurzen voor succesvolle projecten.

6.2.2. Naar aanleiding van een tussentijdse evaluatie of evaluatie achteraf genomen maatregelen (ervaring die bij soortgelijke activiteiten in het verleden is opgedaan)

Het voorgestelde programma zal worden opgezet rekening houdend met de conclusies van de evaluatie vooraf; het moet met name:

- de beproefde en deugdelijk gebleken onderdelen van het programma handhaven en ontwikkelen;

- een specifieke aanpak voor de beroepsopleiding ontwikkelen

- voortbouwen op projecten waarvan de hoge kwaliteit is gebleken

- de mobiliteit versterken

- het budget van het programma vergroten.

6.2.3. Vorm en frequentie van toekomstige evaluaties

In beginsel zal na de eerste drie jaar een tussentijdse evaluatie worden uitgevoerd en aan het einde van de actie zal een definitieve ex post-evaluatie plaatsvinden.

7. FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN

In de financieringsbesluiten en contracten tussen de Commissie en de begunstigden wordt voorzien in controles ter plaatse door de Commissie en de Rekenkamer bij de begunstigden van een subsidie van de Europese Gemeenschap. Deze moeten desgevraagd bewijsstukken overleggen van alle uitgaven in het kader van dergelijke contracten, overeenkomsten of juridische verbintenissen binnen vijf jaar na afloop van de contracttermijn.

De begunstigden moeten rapport uitbrengen over hun activiteiten en een financieel verslag voorleggen. Deze verslagen worden uit het oogpunt van de door de Europese Gemeenschap verstrekte financiering op inhoud en subsidiabiliteit van de uitgaven gecontroleerd. Daarbij wordt rekening gehouden met de contractuele verplichtingen en de beginselen van een zuinig en gezond financieel beheer.

Bij de financiële overeenkomsten wordt informatie van administratieve en financiële aard gevoegd, die bedoeld is om de voor steun in aanmerking komende uitgaven uit hoofde van deze overeenkomsten nader te omschrijven. In voorkomend geval wordt de bijdrage van de Europese Gemeenschap aan de financiering beperkt tot bepaalde reële, herkenbare en in de boekhouding van de begunstigde controleerbare kosten om de controle en de audit (alsmede de evaluatie voor de selectie) van de gesubsidieerde projecten te vergemakkelijken.

8. MIDDELEN

8.1. Financiële kosten van de doelstellingen van het voorstel

Vastleggingskredieten, in miljoen euro (tot op 3 decimalen)

Operationele doelstellingen | Soort output | Gem. kosten | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011-2013 | TOTAAL |

2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011-2013 op jaarbasis |

Ambtenaren of tijdelijk personeel[10] (XX 01 01) | A*/AD | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |

B*, C*/AST | ¾ 3/4 | 3/4 3/4 | 3/4 3/4 | 3/4 3/4 | 3/4 3/4 | 3/4 3/4 |

Uit art. XX 01 02 gefinancierd personeel[11] | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |

Uit art. XX 01 04/05 gefinancierd ander personeel[12] | 0 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |

TOTAAL | 2,5 | 5,5 | 5,5 | 5,5 | 5,5 | 5,5 |

8.2.2. Omschrijving van de taken die uit de actie voortvloeien

A*/AD/ Beleidsontwikkeling, programmabeheerder, relaties met partnerlanden;

B*/AST Financieel assistent

C*/AST Secretariaat en financiële ondersteuning

8.2.3. Herkomst van het (statutaire) personeel

(Wanneer meer dan een bron wordt vermeld, geef dan het aantal posten per bron)

2,5 Posten die momenteel zijn toegewezen aan het beheer van het te vervangen of te verlengen programma

( Posten die al zijn toegewezen in het kader van de JBS/VOB-procedure voor jaar n

1 Posten waarom in het kader van de volgende JBS/VOB-procedure zal worden gevraagd

( Bestaande posten binnen de beherende dienst die worden heringedeeld (interne herindeling)

( Posten die voor jaar n nodig zijn maar die in het kader van de JBS/VOB-procedure voor dat jaar nog niet zijn toegewezen

8.2.4. Andere administratieve uitgaven binnen het referentiebedrag (XX 01 04/05 – Uitgaven voor administratief beheer )

in miljoen euro (tot op 3 decimalen)

Ambtenaren en tijdelijk personeel (XX 01 01) | 0,270 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 2,916 |

Uit art. XX 01 02 gefinancierd personeel (hulpfunctionarissen, gedetacheerde nationale deskundigen, personeel op contractbasis, enz.) (vermeld begrotingsonderdeel) |

Totaal personeelsuitgaven en aanverwante uitgaven die NIET in het referentiebedrag zijn begrepen) | 0,270 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 0,378 | 2,916 |

Berekening – Ambtenaren en tijdelijke functionarissen:

(2,5 personeelsleden in 2006 x108.000 euro) + (3,5 personeelsleden in 2007-2013 x 7 jaar x 108.000 euro) = 2.916.000 euro

Deze berekening is gebaseerd op de veronderstelling dat het Uitvoerend Agentschap Onderwijs, audiovisuele middelen en cultuur bij de uitvoering van het programma wordt betrokken. Als dat niet het geval, zijn 2 extra personeelsleden van de Commissie vereist.

Berekening – Uit artikel XX 01 02 gefinancierd personeel

n.v.t.

8.2.6. Andere administratieve uitgaven die niet in het referentiebedrag zijn begrepen

in miljoen euro (tot op 3 decimalen)

2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011-2013 | TO-TAAL |

XX 01 02 11 01 – Dienstreizen | 0,010 | 0,010 | 0,010 | 0,010 | 0,010 | 0,030 | 0,080 |

XX 01 02 11 02 – Conferenties en vergaderingen |

XX 01 02 11 03 – Comités[14] Bij de overeenkomst opgericht gemengd comité EU/VS | 0,018 | 0,018 | 0,035 | 0,070 |

XX 01 02 11 04 – Studies en adviezen |

XX 01 02 11 05-Informatiesystemen |

2 Totaal andere beheersuitgaven (XX 01 02 11) |

3 Andere uitgaven van administratieve aard (vermeld welke en verwijs naar het begrotingsonderdeel) |

Totale andere administratieve uitgaven die NIET in het referentiebedrag zijn begrepen | 0,010 | 0,028 | 0,010 | 0,028 | 0,010 | 0,065 | 0,150 |

Berekening- Andere administratieve uitgaven die niet in het referentiebedrag zijn begrepen

Dienstreizen: 2 x 3000 (naar de VS) + 6 x 700 (naar lidstaten) = 10.200 euro

Vergadering van het gemengd comité met de lidstaten om het andere jaar: 25 x 700 x 4 = 70.000 euro

[1] COM(2005) 196.

[2] COM(2005) 274.

[3] Punt 6 in de lijst van "A"-punten in 13437/05 goedgekeurd tijdens de 2685e vergadering van de Raad (Landbouw/Visserij) op maandag 24 en dinsdag 25 oktober 2005.

[4] COM(2005) 274.

[5] COM(2005) 196.

[6] PB C [...] van [...], blz. [...].

[7] PB C [...] van [...], blz. [...].

[8] Zie de punten 19 en 24 van het Interinstitutioneel Akkoord.

[9] Verstrek, indien meer dan een methode wordt aangekruist, extra informatie onder Opmerkingen.

[10] Waarvan de kosten NIET door het referentiebedrag worden gedekt.

[11] Waarvan de kosten NIET door het referentiebedrag worden gedekt.

[12] Waarvan de kosten door het referentiebedrag worden gedekt.

[13] De mogelijkheid om een beroep te doen op het bestaande Uitvoerend Agentschap Onderwijs, audiovisuele middelen en cultuur zal worden onderzocht in de context van de evaluatie van het agentschap. De evaluatie zal in 2006 worden uitgevoerd met het oog op de uitvoering van de nieuwe onderwijsprogramma’s 2007-2013.

[14] Vermeld het soort comité en de groep waartoe het behoort.