Nr. C 227/6 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 9. 79 
Advies  inzake  een  mededeling  van  de Commissie  aan  de Raad:  „Energiedoelstellingen  voor 
1990  en programma's  van  de Lid-Staten" 
Het advies  van  het Comité  heeft  niet  op een  bepaald  document  betrekking. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Tijdens  zijn  op 24 januari  1979  gehouden  165e  zitting  heeft  het Comité  op voorstel  van  zijn 
Bureau  besloten,  uit eigen  beweging  een advies  inzake  voornoemd  onderwerp  op te stellen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voornoemd 
onderwerp  tijdens  zijn  op 22 en 23 mei  1979  te Brussel  gehouden  168e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het Verdrag  tot oprichting  van  de Europese  Eco-
nomische  Gemeenschap,  in het bijzonder  artikel  235, 
Gezien  artikel  20, vierde  alinea,  van  zijn  Reglement  van 
orde, 
Gezien  het op 24 januari  1979  door  de voltallige  verga-
dering  op voorstel  van  zijn  Bureau  genomen  besluit,  een 
advies  inzake  voornoemd  onderwerp  op te stellen, 
Gezien  het  door  het  Bureau  van  het  Comité  genomen 
besluit,  de Afdeling  voor  energie  en nucleaire  vraagstuk-
ken met  het opstellen  van  een  advies  en een rapport  in-
zake  dit voorstel  te belasten, 
Gezien  het advies  dat de Afdeling  voor  energie  en nucle-
aire vraagstukken  tijdens  haar  48e  vergadering  op 
27 april  1979  heeft  opgesteld, 
Gezien  het rapport  dat tijdens  deze  vergadering  door  de 
rapporteur,  de heer  Margot,  werd  voorgelegd, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  de 168e  zitting  van 
22 en 23 mei  1979  (vergadering  van  23 mei  1979), 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  meerderheid  van  stemmen  (1 onthouding)  is 
goedgekeurd. 
I. Algemene  opmerkingen 
1.1. De  mededeling  van  de Commissie  is in eerste  in-
stantie  bedoeld  als derde  rapport  aan  de Raad  over  de 
verwezenlijking  van  de doelstellingen  van  het energiebe-
leid voor  1985.  Het  Comité  heeft  in eerdere  adviezen  de voorgaande  rapporten  over  de verwezenlijking  van deze 
doelstellingen  behandeld.  Het  Comité  onderstreept  het 
feit dat de realisatie  van  de doelstellingen  inzake  energie-
produktie  en -consumptie  voor  1985  grotendeels  het ge-
volg is van de economische  crisis.  In het rapport  van  de 
Afdeling  is nog  een  aantal  meer  specifieke  opmerkingen 
opgenomen.  Deze  lijken  erop  te duiden  dat  de vooruit-
zichten  inzake  de energiesituatie  in de Gemeenschap  bij-
zonder  zorgwekkend  zijn. 
1.2. In  de tweede  plaats  geeft  de Commissie  in haar 
mededeling  voor  het  eerst  energiedoelstellingen  voor 
1990  aan,  waarmee  haar  prognoses  met  vijf jaar  worden 
verlengd,  wat  het Comité  tot voldoening  stemt. 
1.3. Deze  nieuwe  prognoses  zijn  vooral  zo belangrijk 
omdat  hieruit  blijkt  dat  de energievoorziening  van  de 
Gemeenschap  in de jaren  '80 onzekerder  wordt.  Hoe  ook 
over  de prognoses  wordt  gedacht,  gezien  de algemene 
vooruitzichten  bestaat  thans  meer  dan  ooit  dringend  be-
hoefte  aan  een  gezamenlijk  optreden  van  de Lid-Staten 
zowel  in nationaal  als in communautair  verband  om 
evenwichtige  economische  groei  in de Gemeenschap  mo-
gelijk  te maken.  Zou  de Gemeenschap  vasthouden  aan 
het energiebeleid  zoals  dit de laatste  paar  jaren  werd  ge-
voerd,  dan  zijn  hieraan  voor  haar  te grote  economische 
en politieke  risico's  verbonden.  Het  Comité  dringt  er 
daarom  bij de Lid-Staten  op aan,  als onderdeel  van  een 
coherent  Gemeenschapsbeleid  alles  in het werk  te stellen 
om de eigen  energiebronnen  van  de Gemeenschap  maxi-
maal  te ontwikkelen,  de noodzakelijke  invoer  veilig  te 
stellen  en te zorgen  voor  een optimaal  gebruik  van  haar 
energie. 
1.4. Het  Comité  ziet  in dat de Commissie  haar  prog-
noses  baseert  op de haar  door  de Lid-Staten  verstrekte 
prognoses,  om een  discussie  over  de cijfers  tot een mini-
mum  te beperken.  Niettemin  dient  de Commissie  verder 
te gaan  dan  het maken  van  een  optelsom  en dient  zij de 
prognoses  zelf  door  te lichten.  De in de mededeling  aan-
10. 9. 79 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 227/7 
gegeven  onzekerheidsmarges  (tabel  IV) zijn  een  stap  in 
deze  richting.  De in sommige  gevallen  door  de Lid-Staten 
gegeven  cijfers  zouden  zinvoller  zijn  geweest  indien  de 
sociale  partners  er hun  licht  op hadden  laten  schijnen. 
1.5. Het  Comité  beseft  ten volle  hoe  moeilijk  het  is 
energieprognoses  voor  een  periode  van  twaalf  jaar  uit te 
werken.  In de eerste  plaats  loopt  men  gevaar  dat de prog-
noses  te sterk  door  de huidige  gebeurtenissen  worden 
beïnvloed.  In de tweede  plaats  kan  het beeld  in de tussen-
liggende  periode  sterk  worden  gewijzigd  door  economi-
sche  en politieke  factoren.  Gezien  dit soort  onzekerheid 
zou het Comité  gaarne  hebben  gezien  dat de communau-
taire  prognoses  worden  samengesteld  aan  de hand  van 
een reeks  schattingen,  die zouden  kunnen  worden  „ver-
taald"  in verscheidene  modellen  voor  1990,  op basis  van 
verschillende  hypotheses  en rekening  houdend  met  eco-
nomische,  politieke  en psychologische  factoren. 
1.6. Bij  energieplanning  moet  worden  uitgegaan  van 
betrekkelijk  voorzichtige  veronderstellingen  omtrent  de 
toekomst,  om de risico's  van  de minst  gunstige  combina-
tie van  factoren  voldoende  in te calculeren.  Het  Comité 
vindt  daarom  dat  de energievooruitzichten  niet  te opti-
mistisch  mogen  worden  voorgesteld.  Dit  zou  negatief 
kunnen  uitwerken  op de aanzienlijke  inspanningen  op 
energiegebied  die de Gemeenschap  zich  dient  te getroos-
ten. Daarom  is het noodzakelijk  dat  de Commissie  als-
mede  ieder  van  de Lid-Staten  zich  terdege  beraden  over 
de meest  doeltreffende  voorlichtingsmiddelen  (bij  voor-
beeld  een  witboek  of periodieke  rapporten)  die  de pu-
blieke  opinie  van  de energieproblematiek  bewust  moeten 
maken. 
1.7. Een  van  de belangrijkste  parameters  in de prog-
noses  is de jaarlijkse  gemiddelde  economische  groei  van 
3,8 % voor  de periode.  De Commissie  beschouwt  dit per-
centage  als het uit het  oogpunt  van  economische  en so-
ciale  ontwikkeling  aanvaardbare  minimum.  De groei  zou 
echter  wel  eens  geringer  kunnen  zijn.  Het  cijfer  moet  ook 
stroken  met  de economische  planning  van  de Gemeen-
schap  op middellange  termijn.  Niettemin  schijnen  be-
paalde  economische,  sociologische  en politieke  onzeker-
heidsfactoren  te pleiten  voor  een  aanpak  die  meerdere 
modellen  omvat. 
1.8. Een  tweede  zeer  belangrijke  parameter  is de rela-
tie tussen  energieverbruik  en economische  groei.  Deze 
coëfficiënt  heeft  zo'n  grote  invloed  op energieprognoses 
dat een  uitvoerige  studie  op haar  plaats  is. Alhoewel 
zulks  complexe  voorbereidingen  vereist,  vindt  het  Co-
mité  dat  deze  coëfficiënt  dient  te worden  samengesteld 
uit afzonderlijke  coëfficiënten  die zijn  uitgewerkt  voor 
het energieverbruik  in elk van  de hoofdsectoren  van  het 
bedrijfsleven.  De coëfficiënt  kan  bij verschillende  groei-
cijfers  verschillende  waarden  aannemen. 
1.9. Een  derde  zeer  belangrijke  parameter  is de in-
vloed  van  prijsveranderingen  op het energieverbruik.  Het 
Comité  stelt  vast  dat  de prijshypotheses  in de prognoses 
voor  1990  niet  erg  gedetailleerd  zijn;  het  dringt  er 
daarom  op aan  dat  de Commissie  op dit terrein  de stu-dies zou  doorzetten  waardoor  zij te zijner  tijd  meer  in-
formatie  zal kunnen  verstrekken. 
1.10.  Men  zou  ook  specifieke  vragen  kunnen  stellen 
ten aanzien  van  enkele  van  de afzonderlijke  cijfers  voor 
de verschillende  energiebronnen.  Zo  laat  een  rationeel 
energiegebruik  veel  ruimte  voor  variatie.  Veel  aandacht 
dient  wellicht  te worden  besteed  aan  de snelle  toeneming 
in bepaalde  landen  van  de geïnstalleerde  nucleaire  capa-
citeit  in de periode  1985—1990.  Het  gestegen  aandeel  van 
aardgas  (+ 30 miljoen  ton OE)  zou  groter  en het oliever-
bruik  van  de Gemeenschap  in 1990  zou  lager  kunnen 
uitvallen  dan  is voorzien. 
1.11.  Het  Comité  stelt  vast  dat de Commissie  hier  uit-
gaat  van  de hypothesen  op grond  waarvan  de Gemeen-
schap  binnen  15 jaar,  evenals  thans,  voor  ten minste  de 
helft  van  het energieverbruik  van  invoer  uit derde  landen 
afhankelijk  zal zijn,  zodat  zij de toekomstige  ontwikke-
ling van  de wereldmarkt  een  van  de voornaamste  facto-
ren acht  in het  energiebeleid  van  de Gemeenschap.  Dit 
wijst  erop  hoe  belangrijk  het is dat de Gemeenschap  haar 
eigen  energiereserves  optimaal  exploiteert  en haar  ener-
gie-invoer  uit derde  landen  diversifieert. 
1.12.  Het  is duidelijk  dat  de evolutie  van  de energie-
behoeften  ook  te maken  heeft  met  de evolutie  van  de 
maatschappij  en dat  de vooruitzichten  inzake  dekking 
der energiebehoeften  zowel  te maken  hebben  met  de om-
vang  der beschikbare  energiebronnen  als met  de kostprijs 
van de te produceren  energie  en met  de technische  ont-
wikkelingen. 
Het Comité  is dan  ook  van  mening  dat  een  geprogram-
meerd  energiebeleid  op  middellange  termijn  rekening 
moet  houden  met  de samenhang  tussen  de diverse  eco-
nomische,  sociale  en technische  factoren  die,  los van  con-
juncturele  omstandigheden,  het  evenwicht  tussen  vraag 
en aanbod  kunnen  beïnvloeden. 
II. Bijzondere  opmerkingen 
2.1. Externe  doelstellingen 
2.1.1.  De  in het  Commissiedocument  opgesomde 
doelstellingen  van  externe  aard  worden  nader  uitgewerkt 
in het  document  „Onderdelen  van  een  buitengemeen-
schappelijke  actie  op energiegebied".  Het  Comité  heeft 
het raadzaam  geacht  de beoordeling  van  dit specifieke 
document  in onderhavig  globaal  advies  in te lassen  en de 
specifieke  opmerkingen  die  ter zake  geformuleerd  wer-
den in het begeleidende  rapport  op te nemen. 
2.1.2.  Het  Comité  beklemtoont  de noodzaak  van  een 
actief  en samenhangend  beleid  gericht  op de uitbreiding 
van de energievoorzieningen  en op het rationele  energie-
verbruik.  De Gemeenschap  moet  hiertoe  technologische 
en materiële  bijstand  verstrekken  aan  alle  landen  waar-
mee zij economische  relaties  onderhoudt  of akkoorden 
afsluit,  ten einde  aldus  bij te dragen  tot een  beter  even-
wicht  tussen  vraag  en aanbod  inzake  energie,  op we-
reldvlak. 
Nr. C 227/8 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 9. 79 
2.1.3.  Het  Comité  dringt  aan  op het voeren  van  een 
communautaire  actie  die tot een meer  samenhangend  be-
leid moet  leiden.  Hoewel  de Commissie  hetzelfde  stand-
punt  inneemt,  spreekt  zij zich  anderzijds  toch  vrij positief 
uit over  bilaterale  overeenkomsten  met  olie-  of uranium-
producerende  landen.  Het  Comité  is enigszins  verwon-
derd dat de Commissie  aanvaardt  dat de Lid-Staten  die 
bilaterale  akkoorden  afsluiten  „terecht"  van mening  zijn 
,,dat deze  betrekkingen  hun  in staat  stellen  — en zullen 
blijven  stellen  — de moeilijkheden  op te vangen  die zich 
bij hun  energievoorziening  zouden  kunnen  voordoen". 
Het Comité  meent  dat meer  nadruk  moet  worden  gelegd 
op de noodzaak  van  een gemeenschappelijk  geprogram-
meerd  energiebeleid,  ook  ten aanzien  van  de betrekkin-
gen met  derde  landen,  hetgeen  uiteraard  niet  inhoudt  dat 
traditionele  vriendschapsbanden  tussen  individuele  Lid-
Staten  en derde  landen  zouden  moeten  worden  opgehe-
ven. 
2.1.4.  Zo  het Comité  het eens  is over  de noodzaak  van 
een globaal  communautair  energiebeleid  ten aanzien  van 
derde  landen,  vindt  het geen  aanleiding  om in onderhavig 
advies  in te gaan  op de concrete  voorstellen  van  de 
Commissie  ten aanzien  van de buitengemeenschappelijke 
acties  op het  specifieke  terrein  van  de steenkool,  de 
aardolie,  het gas en het uranium  en verwijst  voor  meer 
gedetailleerde  opmerkingen  hieromtrent  naar  het aan dit 
advies  toegevoegde  rapport. 
2.1.5.  In  verband  met  de internationale  samenwer-
king op het vlak  van  onderzoek  en ontwikkeling,  en in 
het bijzonder  betreffende  de ontwikkeling  van nieuwe  en 
vernieuwbare  energievormen  en het rationele  energiever-
bruik,  hecht  het Comité  veel  belang  aan  de samenwer-
king tussen  de Gemeenschap  en de ontwikkelingslanden 
en met  name  de ACS-landen. 
2.1.6.  Uit  de mededeling  van  de Commissie  blijkt  dat 
een steeds  groter  aantal  internationale  organisaties  zich 
met energieproblemen  bezighoudt.  Het  Comité  onder-
schrijft  de wenselijkheid  dat de Gemeenschap  als zodanig 
een actieve  rol zou  spelen  in de betrekkingen  met  al deze 
organisaties,  al moet  hierbij  voorrang  worden  gegeven 
aan de meest  doeltreffende  samen  werkingsniveaus,  ook 
als er aan  deze  samenwerking  bepaalde  politieke  pro-
blemen  verbonden  zijn. 
2.2. Interne  doelstellingen 
2.2.1.  Het  Comité  is niet  gelukkig  met  de weinig 
systematische  opsomming  van  enkele  kritische  beschou-
wingen  over  het door  diverse  Lid-Staten  overwogen  be-
leid, hoofdzakelijk  op het stuk  van de investeringen  in de 
energiesector. 
2.2.2.  Het  Comité  had graag  gezien  dat de vaststelling 
van de situatie-  of beleidsverschillen  die de Commissie  als 
een ontregelende  factor  beschouwt  voor  de gehele  eco-
nomie  van  de Gemeenschap,  aanleiding  was  geweest  tot 
het geven  van  duidelijke  richtsnoeren  voor  de te treffen 
maatregelen  met  het oog  op een  betere  coördinatie  van het beleid,  en met  name  een  uitvoeriger  en intensiever 
gebruik  van  de communautaire  steunmaatregelen  bij 
investeringen. 
2.3. Energiebesparingen 
2.3.1.  Het  Comité  hecht  bijzonder  veel  belang  aan een 
actief  beleid  ter bevordering  van  een  zuinig  en rationeel 
energieverbruik. 
2.3.2.  Het  Comité  erkent  dat het energiebesparingsbe-
leid ook  een aangepast  prijsbeleid  ten aanzien  van  de di-
verse  energiebronnen  kan  inhouden.  De sociale  proble-
men die uit dit prijsbeleid  kunnen  voortvloeien  moeten 
overigens  bij middel  van passende  correcties  opgevangen 
worden. 
2.3.3.  Voorts  hecht  het Comité  veel  belang  aan  het 
bevorderen  van  energiebesparende  investeringen  in het 
raam  van  het industriële  beleid. 
2.3.4.  Ten  slotte  pleit  het Comité  voor  het bevorderen 
van de bewustwording  van  het energieprobleem  dat een 
betere  benutting  en besparing  van energie  in de industrie, 
in de bouwsector,  in het vervoer  en in de gezinnen  in de 
hand  kan  werken. 
2.4. Vaste  brandstoffen 
2.4.1.  Het  Comité  meent  dat  de maatregelen  ten 
gunste  van de steenkoolproduktie  en de bevordering  van 
het gebruik  van  vaste  brandstoffen  in elektrische  centra-
les en bij de industrie  zowel  met  de interne  reserves  en 
produktiemogelijkheden  als met  de programmering  van 
de invoer  rekening  moeten  houden. 
2.5. Kernenergie 
2.5.1.  Het  Comité  stelt  vast  dat sinds  het verschijnen 
van het Commissiedocument  over  de energiedoelstellin-
gen voor  1990  de discussies  rondom  het vreedzame  ge-
bruik  van kernenergie  het ter zake  gevoerde  beleid  in ver-
sterkte  mate  beïnvloeden.  Het  Comité  neemt  zich  dan 
ook voor,  naar  aanleiding  van het eerlang  uit te brengen 
advies  over  een  tweede  vijfjarenprogramma  inzake  het 
beheer  en de opslag  van  radioactieve  afvalstoffen,  een 
grondige  bespreking  te wijden  aan het geheel  van de vei-
ligheidsproblematiek  inzake  kernenergie. 
2.5.2.  Het  Comité  kan  inmiddels  slechts  akte  nemen 
van het specifieke  aandeel  van  de kernenergie  in het ge-
heel van  de energiedoelstellingen  van  1990  en zijn  in-
stemming  betuigen  met  de door  de Commissie  geformu-
leerde  prioriteiten  ten aanzien  van  de uitvoering  van  de 
bouwprogramma's  en van  de inspanningen  met  het oog 
op de vraagstukken  betreffende  de opslag  en de behande-
ling van de radioactieve  afvalstoffen. 
10. 9. 79 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 227/9 
2.5.3.  De  gemeenschappelijke  acties  die met  het  oog 
op het handhaven  en ontwikkelen  van  het veilige  gebruik 
van de kernenergie  moeten  worden  voortgezet,  kunnen 
onder  meer  versterkt  worden  door  het uitwerken  van  een 
gemeenschappelijke  gedragscode  inzake  kernveiligheid 
zoals  door  het  Economisch  en Sociaal  Comité  gesugge-
reerd  werd. 
2.5.4.  Het  Comité  meent  dat de geleverde  inspannin-
gen en bereikte  resultaten  moeilijk  doordringen  tot de 
publieke  opinie  en dat  ook  objectieve  voorlichting  ter 
zake  deel  uitmaakt  van  de prioritaire  actie  welke  op het 
gebied  van  de kernenergie  dient  te worden  gevoerd. 
Hierbij  dient  ook  te worden  gewezen  op de ontwikkeling 
van de kernfusie. 
2.6. Ontwikkeling  van  conventionele  en  nieuwe  ener-
giebronnen 
2.6.1.  Het  Comité  meent  dat de opsporing  en ontwik-
keling  van  alle,  zowel  conventionele  als nieuwe,  energie-
bronnen  krachtdadig  moeten  worden  bevorderd,  ten 
einde  niet  alleen  de energiebehoeften  te dekken  die  het 
sociaal-economische  welvaartspeil  van  de geïndustria-
liseerde  wereld  moeten  waarborgen,  maar  ook  de 
groeiende  vraag  van  nieuwe  industrielanden  en ont-
wikkelingslanden  te kunnen  beantwoorden. 
2.6.2.  Ten  aanzien  van  de ontwikkeling  van  conven-
tionele  energiebronnen  is het  Comité  van  mening  dat 
voor  de exploratie  van  koolwaterstoffen  in de zeebodem 
en op het vasteland  zo soepel  mogelijke  bestuurlijke  rege-
lingen  dienen  te worden  gevonden  om een  optimale  ont-
wikkeling  te bevorderen. 
2.6.3.  Het  Comité  meent  dat  de verwezenlijking  van 
een „strategische  exploratie"  van  de koolwaterstofvoor-
raden  een  andere  aanpak  vergt  dan  het stimuleren  van  de 
ontwikkeling  van  nieuwe  vindplaatsen  van  klassieke 
energiebronnen.  Rekening  houdend  met  de hoge  econo-
mische  risicofactor  van  de strategische  exploratie,  meent 
het Comité  dat de Gemeenschap  een  essentiële  rol moet 
vervullen,  met  name  wat  de financiering  van  het onder-
zoek  betreft. 
2.6.4.  Het  Comité  onderschrijft  de noodzaak  van  spe-
cifieke  doelstellingen  voor  de meest  belovende  sectoren 
waar  nieuwe  energiebronnen  de plaats  van  conventionele kunnen  vervangen  (bij  voorbeeld  voor  verwarming  van 
woningen).  Toch  moet  ook  hier  een realistische  voorstel-
ling van  zaken  in verband  met  de publieke  opinie  worden 
verstrekt. 
2.7. Begeleidende  maatregelen 
2.7.1.  De  Commissie  meent  terecht  dat  boven-
genoemde  prioritaire  acties  vergezeld  moeten  gaan  van 
„horizontale  maatregelen"  inzake  onderzoek  en ontwik-
keling,  investeringen,  milieubescherming  en voorlichting 
van het publiek,  en coördinatie. 
III. Conclusies 
3.1. Bij  de beoordeling  van  het  Commissiedocument 
over  de „Energiedoelstellingen  voor  1990  en program-
ma's  van  de Lid-Staten"  heeft  het Comité  in onderhavig 
advies  vooral  de nadruk  willen  leggen  op: 
— de noodzakelijkheid  van  een  communautair  energie-
beleid; 
— de aanbeveling,  de prognoses  waaruit  de doelstellin-
gen worden  afgeleid  te steunen  op meerdere  model-
len; 
— het  belang  van  een  betere  voorlichting  van  de pu-
blieke  opinie; 
— een  versterkte  inspanning  inzake  energiebesparing; 
— de versnelde  ontwikkeling  van  nieuwe  energiebron-
nen; 
— een  systematische  integratie  van  de energiedoelstel-
lingen  in de relaties  van  de Gemeenschap  met  derde 
landen. 
3.2. Ten  slotte  wenst  het Comité  uitdrukking  te geven 
aan de ernstige  zorgen  die  de huidige  toestand  en de 
vooruitzichten  van  de energiesector  in de Gemeenschap 
doen  rijzen.  Het  vraagt  met  nadruk  dat de Commissie,  de 
andere  Gemeenschaps-  en de nationale  instellingen  en 
alle betrokkenen,  de hoogste  voorrang  verlenen  aan  de 
op dit terrein  noodzakelijke  acties. 
Gedaan  te Brussel,  23 mei  1979. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en  Sociaal  Comité 
F. BADUEL  GLORIOSO