EUROPESE COMMISSIE Brussel, 28.9.2022 COM(2022) 487 final 2022/0297(NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende het namens de Europese Unie in de Ledenraad van de Internationale Olijfraad in te nemen standpunt over de handelsnorm voor olijfolie en olie uit perskoeken van olijven

{SWD(2022) 309 final}



TOELICHTING 1.Onderwerp van het voorstel Dit voorstel betreft het besluit tot bepaling van het standpunt dat namens de Unie in de Ledenraad van de Internationale Olijfraad (IOR) moet worden ingenomen met betrekking tot de voorgenomen vaststelling van twee besluiten betreffende de handelsnorm voor olijfolie en olie uit perskoeken van olijven. 2.Achtergrond van het voorstel 2.1.Internationale Overeenkomst van 2015 voor olijfolie en tafelolijven De Internationale Overeenkomst van 2015 voor olijfolie en tafelolijven (“de overeenkomst”) heeft tot doel: i) te streven naar harmonisatie van de nationale en internationale wetgeving met betrekking tot de fysisch-chemische en organoleptische kenmerken van olijfolie, olie uit perskoeken van olijven, en tafelolijven om handelsbelemmeringen te vermijden, ii) activiteiten te organiseren met betrekking tot fysisch-chemische en organoleptische analysen om de kennis over de samenstelling en de kwaliteitskenmerken van olijfproducten te verbeteren met het oog op het consolideren van internationale normen, en iii) de rol van de IOR als het forum bij uitstek voor de internationale wetenschappelijke gemeenschap op het gebied van olijven en olijfolie te versterken. De nieuwe versie van de overeenkomst is op 1 januari 2017 in werking getreden. De Europese Unie is partij bij de overeenkomst. 2.2.De Ledenraad De Ledenraad is de hoogste autoriteit en het besluitvormingsorgaan van de IOR. De Ledenraad oefent alle bevoegdheden uit en verricht alle taken die nodig zijn om de doelstellingen van deze overeenkomst te bereiken. Als partij bij de overeenkomst is de Europese Unie lid van de IOR en is zij vertegenwoordigd in de Ledenraad. De besluiten van de Ledenraad worden genomen bij consensus van de leden. Als geen consensus kan worden bereikt, worden besluiten betreffende de handelsnorm geacht te zijn aangenomen, tenzij zij worden verworpen door ten minste een kwart van de leden of door een of meerdere leden die in totaal over minstens honderd aandelen beschikken. Er zijn momenteel 18 leden in de IOR en de Europese Unie beschikt over 678 van de in totaal 1 000 aandelen. 2.3.De beoogde handeling van de Ledenraad Op 28 mei 2022 heeft het uitvoerend secretariaat van de IOR zijn leden de tekst toegezonden van twee door de Ledenraad aan te nemen besluiten op het gebied van chemische aspecten en normalisering. Als gevolg van deze besluiten moet Verordening (EEG) nr. 2568/91 van de Commissie worden gewijzigd. Het doel van de beoogde handelingen is de handelsnorm voor olijfolie en olie uit perskoeken van olijven te wijzigen en een daarin vervatte analysemethode voor was en ethylesters van vetzuren bij te werken. Het bij dit voorstel gevoegde werkdocument van de diensten van de Commissie bevat de tekst van de besluiten, de betrokken handelsnorm en de respectieve methode, zoals toegezonden door het uitvoerend secretariaat. Overeenkomstig artikel 20, lid 3, van de overeenkomst gelden de kwaliteits- en zuiverheidscriteria in de hierboven genoemde door de Ledenraad vastgestelde handelsnorm, voor de internationale handel van de leden. Voorts moeten, op grond van artikel 75, lid 5, punt e), van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad, bij de handelsnormen de standaardaanbevelingen van de internationale instanties in acht worden genomen. Derhalve zullen de in de bijlage opgenomen besluiten gevolgen hebben voor het EU-recht, aangezien zij wijzigingen van Verordening (EEG) nr. 2568/91 van de Commissie impliceren. Indien de vaststelling van de besluiten tijdens de 116e zitting van de IOR wordt uitgesteld omdat sommige leden niet in staat zijn hun goedkeuring te verlenen, zal het in dit besluit uiteengezette standpunt namens de Unie vóór de volgende gewone zitting van de Ledenraad in juni 2023 ook worden ingenomen in het kader van een eventuele procedure waarbij de Ledenraad beslissingen vaststelt op grond van een briefwisseling overeenkomstig artikel 10, lid 6, van de overeenkomst. 3.Namens de Unie in te nemen standpunt De door de Ledenraad vast te stellen besluiten zullen: –handelsnorm COI/T.15/NC nr. 3 voor olijfolie en olie uit perskoeken van olijven wijzigen door bijlage 1 te schrappen en het beslissingsschema voor delta-7-stigmastenol te vereenvoudigen;

–methode COI/T.20/Do nr. 28 (Bepaling van het gehalte aan wassen, methylesters van vetzuren en ethylesters van vetzuren met behulp van capillaire gaschromatografie) herzien om een alternatieve analysemethode op te nemen en enkele kleine wijzigingen in de bestaande methode aan te brengen. Wetenschappelijke en technische deskundigen van de Commissie en de lidstaten op het gebied van olijfolie hebben de bovengenoemde besluiten uitvoerig besproken. Deze besluiten dragen bij aan de internationale harmonisatie van de normen voor olijfolie en zullen een kader vormen dat borg staat voor eerlijke handelsconcurrentie in de olijfoliesector. Daarom moeten ze worden gesteund. De bovengenoemde besluiten passen in het beleid van de Unie inzake handelsnormen voor landbouwproducten als bedoeld in deel II, titel II, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad. De agenda van de zitting van de Ledenraad van de IOR van november 2022 zal nog worden aangepast en waarschijnlijk worden aangevuld met andere besluiten die van invloed zijn op het acquis. Om de efficiëntie van de werkzaamheden van de Ledenraad van de IOR te garanderen en tegelijk de bepalingen van de Verdragen na te leven, zal de Commissie dit voorstel tijdig aanvullen en/of wijzigen om de Raad in staat te stellen ook ten aanzien van die besluiten te bepalen welk standpunt moet worden ingenomen. Rekening houdend met het besluitvormingsproces in de Ledenraad van de IOR is het standpunt van de Unie nodig voor het aannemen van de in de bijlage vervatte besluiten. 4.Rechtsgrondslag 4.1.Procedurele rechtsgrondslag 4.1.1.Beginselen Artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) voorziet in de vaststelling van besluiten tot bepaling van de “standpunten die namens de Unie worden ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, met uitzondering van handelingen tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst”. Het begrip “handelingen met rechtsgevolgen” omvat tevens handelingen die rechtsgevolgen hebben uit hoofde van de op het betrokken lichaam toepasselijke volkenrechtelijke bepalingen. Onder dit begrip vallen tevens instrumenten die volkenrechtelijk niet bindend zijn, maar die “beslissende invloed [kunnen hebben] op de inhoud van de regelgeving die de wetgever van de Unie vaststelt”. 4.1.2.Toepassing op het onderhavige geval De Ledenraad is een lichaam dat is opgericht krachtens een overeenkomst, namelijk de Internationale Overeenkomst voor olijfolie en tafelolijven. De door de Ledenraad aan te nemen handelingen zijn handelingen met rechtsgevolgen. De beoogde handelingen zullen overeenkomstig artikel 20, lid 3, van de overeenkomst uit hoofde van het volkenrecht bindend zijn en kunnen beslissende invloed hebben op de inhoud van de EU-regelgeving, te weten: gedelegeerde en uitvoeringshandelingen op basis van Verordening (EU) nr. 1308/2013 die betrekking hebben op handelsnormen voor olijfolie. De reden hiervoor is dat, op grond van artikel 75, lid 5, punt e), van Verordening (EU) nr. 1308/2013, bij de handelsnormen de standaardaanbevelingen van de internationale instanties in acht moeten worden genomen. De beoogde handeling strekt niet tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst. De procedurele rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 218, lid 9, VWEU. 4.2.Materiële rechtsgrondslag 4.2.1.Beginselen De materiële rechtsgrondslag voor een krachtens artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit wordt in de eerste plaats bepaald door de doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling ten aanzien waarvan namens de Unie een standpunt moet worden ingenomen. Wanneer de beoogde handeling een tweeledige doelstelling heeft of bestaat uit twee componenten waarvan er een kan worden gezien als hoofddoelstelling of overwegende component terwijl de andere doelstelling of andere component slechts ondergeschikt is, moet het overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit op één materiële rechtsgrondslag worden gebaseerd, namelijk die welke vereist is gelet op de hoofddoelstelling of de overwegende component. 4.2.2.Toepassing op het onderhavige geval De doelstelling en inhoud van de beoogde handeling hebben in de eerste plaats betrekking op de gemeenschappelijke handelspolitiek. De materiële rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 207, lid 4, VWEU.

4.3.Conclusie De rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is artikel 207, lid 4, VWEU, in samenhang met artikel 218, lid 9, VWEU. 2022/0297 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende het namens de Europese Unie in de Ledenraad van de Internationale Olijfraad in te nemen standpunt over de handelsnorm voor olijfolie en olie uit perskoeken van olijven

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, lid 4, eerste alinea, in samenhang met artikel 218, lid 9, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Overwegende hetgeen volgt: (1)De Internationale Overeenkomst van 2015 voor olijfolie en tafelolijven (“de overeenkomst”) is door de Unie gesloten bij Besluit (EU) 2019/848 van de Raad en is op 1 januari 2017 voorlopig in werking getreden overeenkomstig artikel 31, lid 2, van Besluit (EU) 2016/1892 van de Raad. (2)Op grond van artikel 7, lid 1, van de overeenkomst kan de Ledenraad van de Internationale Olijfraad (“de Ledenraad”) beslissingen nemen en aanbevelingen vaststellen voor de toepassing van de bepalingen van die overeenkomst. (3)Tijdens zijn 116e zitting, die plaatsvindt van 28 november tot en met 2 december 2022 moet de Ledenraad een besluit aannemen waarbij de handelsnorm voor olijfolie en olie uit perskoeken van olijven wordt gewijzigd, evenals een besluit om de analysemethode voor was en ethylesters van vetzuren bij te werken. (4)Het is dienstig het standpunt te bepalen dat namens de Unie moet worden ingenomen in de Ledenraad, aangezien de vast te stellen wijzigingsbesluiten voor de Unie bindend zullen zijn wat betreft de internationale handel met de andere leden van de Internationale Olijfraad (IOR) en beslissende invloed kunnen hebben op de inhoud van het recht van de Unie, namelijk op de handelsnormen voor olijfolie die door de Commissie zijn vastgesteld krachtens artikel 75 van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad. (5)De door de Ledenraad vast te stellen besluiten hebben betrekking op de schrapping van bijlage 1 bij de handelsnorm en de vereenvoudiging van het beslissingsschema voor delta-7-stigmastenol, evenals de opneming van herziening 3 van de methode voor de bepaling van het gehalte aan wassen en ethylesters van vetzuren. Wetenschappelijke en technische deskundigen van de Commissie en de lidstaten op het gebied van olijfolie hebben de besluiten uitvoerig besproken. De besluiten zullen bijdragen aan de internationale harmonisatie van de normen voor olijfolie en zullen een kader vaststellen dat borg staat voor eerlijke handelsconcurrentie in de olijfoliesector. Daarom moeten de besluiten worden gesteund. (6)Indien de vaststelling van de besluiten tijdens de 116e zitting van de Ledenraad wordt uitgesteld omdat sommige leden niet in staat zijn hun goedkeuring te verlenen, moet het in de bijlage bij dit besluit uiteengezette standpunt namens de Unie worden ingenomen in het kader van een eventuele procedure waarbij de Ledenraad beslissingen vaststelt op grond van een briefwisseling overeenkomstig artikel 10, lid 6, van de overeenkomst, mits die procedure vóór de volgende gewone zitting van de Ledenraad in juni 2023 wordt ingeleid. (7)De vertegenwoordigers van de Unie in de Ledenraad van de OIR kunnen echter technische aanpassingen aan andere methoden of documenten van de IOR zonder verder besluit van de Raad goedkeuren indien die aanpassingen het gevolg zijn van wijzigingen in verband met de herziening van de handelsnorm voor olijfolie en olie uit perskoeken van olijven. (8)Om het belang van de Unie te beschermen moet het de vertegenwoordigers van de Unie in de Ledenraad evenwel worden toegestaan te verzoeken dat de vaststelling van de besluiten tot wijziging van de handelsnormen of -methoden wordt uitgesteld tot een latere zitting van de Ledenraad, indien nieuwe wetenschappelijke of technische informatie die vóór of tijdens de 116e zitting wordt gepresenteerd, gevolgen kan hebben voor het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen, HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD: Artikel 1