B.ó.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen ^r.Gêö^9 
Advies over bet voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad inzake de bescherming 
van dieren tijdens bet vervoer 
(9t^BC^B10) 
De Raad heeft op 21 juli 1989 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van 
het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en 
sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voorlandbouwen visserij,diemetde voorbereiding vandedesbetrer^ende 
werkzaamheden was belast, heeft haar advies op^oktoberl989 goedgekeurd. Rapporteur 
wasdeheer^toriePugh. 
r^et Economisch en sociaal Comité heeft tijdens zijn 2Bale zitting (vergadering van 
1^ november 1989) het volgende advies uitgebracht, dat zonder stemmen tegen, bij één 
onthouding, is goedgekeurd. 
Inleiding 
De bescherming van dieren tijdens het vervoer wordt 
geregeld in twee bestaande richtlijnen over internatio­
naal vervoer van dieren tussen Lidstaten.In deze richt-
lijnen is bepaald dat het welzijn van dieren aan de 
binnengrenzen van de Gemeenschap stelselmatiggecon-
troleerd wordt. 
r^et Comité is zich ervan bewust dat controles aan de 
binnengrenzen moeten worden atgeschaft als onderdeel 
van het streven naar een vrij verkeer van levende dieren 
en het wegwerken van handelsbelemmeringen en con­
currentievervalsing binnen de interne markt, r^et 
schaart zich daarom geheel achter het voornemen van 
de Commissie om nieuwemaatregelenvast te stellen 
ten einde het welzijn van dieren tijdens het vervoer 
binnen deGemeenschap, alsmede vanen naar derde 
landen, te waarborgen. 
r^oge eisen ten aanzien van de bescherming van dieren 
tijdens het vervoer zijn in economisch opzicht verant-
woord en het Comité is van mening dat controles op 
het welzijn van dieren, die in plaats van controles 
aan de binnengrenzen worden ingesteld, naar behoren 
uitgevoerd moeten worden om verstoring van de handel 
tegen te gaanD 
r^et Comité stemt derhalve van harte in met het onderD 
havigeCommissievoorstel, dat eropgerichtiseen strikte 
controleophetvervoerte handhaven, metname wat het 
lange-a^standsvervoer en transport naar derdelanden 
betreft, l^et Comité merkt op dat dit voorstel nu dus 
al het vervoer binnen de Gemeenschap bestrijkt.^let 
wijst erop dat de omstandigheden bij de aanvang van 
een reis zeer goed moeten zijn en dat er op plaatsen waar 
de dieren worden uitgeladen, adequate en grondige 
controle moet plaatsvinden. Bovendien merkt het op 
dat de Lidstaten een svsteem gouden moeten invoeren 
waarbij tussen beging en bindpunt van de reis 
steekproefsgewijze controles kunnen worden uitge-
voerd^ 
r^et Comité is er tevens van overtuigd dat strenge 
normen voor controle tijdens het vervoer in ^eite slechts 
geharmoniseerd en unirorm toegepast kunnen worden 
als ertussen de Lidstaten een goedecommunicatie 
bestaat. Voor correcte omstandigheden bij langea^ standsvervoer kan alleen gezorgd worden als er tussen 
de betrokken Lidstaten informatie over de reis wordt 
uitgewisseld. 
De Commissie speelt een uitermate belangrijke prakte 
scheroh zij moet ervoor zorgen dat de controles in de 
gehele Gemeenschap strikt worden toegepast en dat de 
dieren een goede bescherming krijgen, ^ijdientdan 
ook over het nodige kapitaal en personeel te beschikken 
om de^e rol te kunnen vervullen. 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Er wordtop gewezen dat de Commissie haar 
voorstel in de vorm van een verordening (en niet een 
richtlijn) heeftgegoten. Een verordeningbiedt meer 
wettelijke zekerheid omdat hiervoor geen nationale uit­
voeringsbepalingen vereist zijn, maar kan wel proble-
m^n opleveren voor Lidstaten die reeds een gedetail­
leerde wetgeving op het gebied van vervoer binnen 
hun land kennen. Deze nationale wetten moeten dan 
namelijk teruggedraaid worden,ook al zijn zij mis­
schien uitvoeriger dan de Gemeenschapswetgeving en 
hebben zij ten aanzien van dieren jarenlang een goede 
juridische bescherming geboden. 
1.2. r^et Comité maakt zich zorgen over de tenuit­
voerlegging van de verordening binnen de Lidstaten, 
aangezien er zoveel nadruk wordt gelegd op de rol van 
diergeneeskundige inspecteurs. In sommige Lidstaten 
blijkt er een tekort aan dierenartsen in een dergelijke 
ftinctie te heersen en het Comité vindt dan ook dat de 
Lidstaten degelegenheid moeten krijgen om in dit 
verband het nodige te doen.Tevens vraagt het zich at^ 
ot^ de Commissie wel in staat is, de voor de toepassing 
van de verordening benodigde veterinaire controles uit 
te voerend hiervoor zijn namelijk meer dierenartsen 
nodigdan er momenteel bij Directoraat-generaal VI 
„Landbouw^ werken. 
l.ó. r^et Comité is van mening dat de chau^eur in 
het wegvervoer een zeer belangrijke rol speelt bij het 
waarborgen van het welzijn van de dieren. Deze dient 
dan ook verstand van dierenverzorging te hebben. Dit 
moet, met name wanneer het om langereizen gaat, 
blijken uit een certiftcaat. 
Nr. C 56/30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 90 
1.4. Het Comité spreekt zijn bezorgdheid uit over de 
in artikel 15 genoemde bepalingen en het feit dat deze 
nog niet uitgewerkt zijn. Het vindt dat deze bekendge­
maakt moeten worden vóór de verordening in werking 
treedt. 
1.5. Er wordt kritiek geuit op de in artikel 19 om­
schreven procedures met het oog op het opstellen van 
deze bepalingen. Volgens het Comité dient in bredere 
kring advies te worden ingewonnen, o.a. bij het Econo­
misch en Sociaal Comité, voordat de Commissie een 
definitieve beslissing neemt. 
1.6. Op een aantal plaatsen in de tekst van de Com­
missie wordt van „de verantwoordelijke persoon" of 
„de persoon die verantwoordelijk is voor ..." gewag 
gemaakt. Het Comité is van mening dat, afhankelijk 
van de situatie, duidelijk moet blijken dat hetzij de 
chauffeur hetzij de werkgever/vervoerder de verant­
woordelijkheid voor het transport draagt. De formule­
ring moet zijns inziens dienovereenkomstig worden bij­
gesteld. 
1.7. Er dient aandacht te worden geschonken aan 
enkele uitzonderlijke gevallen waarin van de veror­
dening mag worden afgeweken, bij voorbeeld voor het 
vervoer van een paar schapen op kleine boten tussen 
eilanden, waarop de voor grotere handelsschepen gel­
dende bepalingen niet hoeven te worden toegepast. 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. Artikel 1, onder b) 
De zinsnede „als huisdier gehouden vogels" dient te 
worden gewijzigd; hieruit moet duidelijk blijken dat 
gevogelte bedoeld wordt, en niet kanaries of pa­
pegaaien. 
2.2. Artikel 2, onder b) 
Het woord „gereserveerde" dient door „gebruikte" te 
worden vervangen. 
2.3. Artikel 2, onder h) 
Een als volgt luidende definitie van „reistijd" dient te 
worden toegevoegd: „de tijd vanaf het moment waarop 
het eerste dier in of op het vervoermiddel wordt geladen 
tot aan het moment waarop het laatste dier is uitge­
laden." 
2.4. Artikel 2, onder i) 
Dit dient als volgt te worden gelezen: 
„Een plaats waar dieren bij aankomst uit en vertrek 
naar een derde land worden gecontroleerd." 
2.5. Artikel 3, lid 2 
2.5.1. Derde en vierde regel 
Het Comité maakt zich zorgen over de conditie van 
dieren vóór en tijdens het transport. Zieke of gewonde 
dieren worden niet geschikt voor vervoer geacht, maar dit dient naar zijn mening ruimer gezien te worden. De 
tweede zin dient daarom als volgt te worden gelezen: 
„Zieke, gebrekkige of gewonde dieren worden niet fit 
geacht om te worden vervoerd." 
2.5.2. Zesde en zevende regel 
De passage „een diergeneeskundige behandeling 
krijgen" dient gelezen te worden als „door een dieren­
arts behandeld worden". 
2.6. Artikel 4, lid 1 
2.6.1. Oponthoud tijdens het vervoer, om welke re­
den dan ook, kan vaak langdurig zijn en tot gevolg 
hebben dat dieren lijden, met name bij vervoer over de 
weg. Volgens het Comité is het niet nodig de nadruk 
op stakingen te leggen; er zijn immers nog vele andere 
oorzaken van vertraging. Het vervoer van dieren onder­
vindt veel vaker vertraging door ongunstige weers­
omstandigheden; zo kan slecht weer ervoor zorgen dat 
boten de haven met vertraging uitvaren en kunnen 
sneeuwstormen in de bergen er de oorzaak van zijn dat 
wegvoertuigen geruime tijd worden opgehouden. 
Het Comité vindt daarom dat meer gelet moet worden 
op de noodzaak, maatregelen te nemen om te voorko­
men dat dieren lijden als het vervoer vertraging oploopt. 
Met name in havens zouden er faciliteiten moeten zijn 
om dieren uit te laden, te voederen, drinken te geven 
en te laten rusten. Dit zou een vereiste moeten zijn in 
alle havens waar dieren vervoerd worden. De speciale 
voorzieningen in havens, luchthavens, spoorweg­
stations, rangeerterreinen, controleposten, douanekan­
toren en vrije zones zouden gelijk moeten zijn aan 
die in halteplaatsen en officieel goedgekeurd moeten 
worden voordat zij voor transitovervoer van dieren 
gebru ikt kunnen worden. 
2.7. Artikel 4, lid 2 
Het Comité is er volledig van overtuigd dat vertraging 
tijdens de reis vaak voorkomen kan worden als zen­
dingen levende dieren voorrang krijgen op andere zen­
dingen. Dit is momenteel nog niet het geval; het Comité 
meent echter dat levende dieren absolute prioriteit moe­
ten krijgen, en dus zelfs vóór bederfelijke goederen 
moeten komen. In artikel 4 zou een duidelijke bepaling 
in deze zin moeten worden opgenomen. 
2.7.1. Artikel 4, lid 2, tweede zin, dient daarom als 
volgt te worden gelezen: 
„Geen enkele zending dieren mag tijdens het vervoer 
gedurende meer dan twee uren worden opgehouden, 
tenzij dit — met name in het warme seizoen — in de 
nachtelijke uren gebeurt of tenzij..." (rest ongewijzigd). 
B.ó.^0 Publicatieblad van de europese Gemeenschappen ^r.Có^l 
^.L Adequate controles tijdens het vervoet zijn 
slechts mogelijkindiendedierengeüdentificeerdkunnen 
worden.^Commissie dient daarom duidelijk aan te 
geven welke identificatiemethoden aanvaardbaar zijn^ 
met name in het geval van boerderijdieren. Töe meeste 
boerderijdieren wordenge^dentificeerddoormiddel van 
een merk in het oor of iets dergelijks^ maar dit gebeurt 
niet altijd bij andere dieren^oals hondend reptielen en 
vogels. Voor reptielenof vogelsbij voorbeeld is het 
voldoenden aan de box waarin zij vervoerd worden een 
identificatielabel te bevestigen. 
^.^. r^et is van belang dat vervoerders van dieren 
de in lidivanartikel^vastgelegde informatie over de 
dieren verstrekken. De Gommissie zou een standaard 
formulier moetenontwerpen waarop dezeinformatie 
wordt verschaft, ^o is het bijvoorbeeld niet duidelijk 
of een handelaar die dieren op de markt koopt^ moet 
weten waar deze dieren vandaan komend bij voorbeeld 
van welke boerderij. Aangezien die informatie aanziend 
lijkkan bijdragen tot het uitvoeren van goede controles^ 
dient deze kwestie verduidelijkt te worden. 
T^at de administratie met betrekking tot dieren nog een 
bepaalde tijd na een reis wordt bewaarde is niet alleen 
nodig om het welzijn van de dieren te kunnen controle 
ren^ maar ook als onderdeel van maatregelen ter bestrijd 
ding van ziekten. ^Een duidelijke en beknopte adD 
ministratieisdusvan belangd wilmeneenstriktecontro^ 
Ie kunnen doorvoeren, ^et Comité is van oordeel dat 
dezeadministratie minimaal een halfjaar bewaard moet 
blijven. 
In dit belangrijke artikel worden aanvullende eisen ge^ 
steld ten aan^ienvan dieren die over lange afstanden 
vervoerd moeten wordend d.w.z. reizen die langer duren 
dan de vastgestelde maximumtijd waarbinnen dedieren 
zonder rustend voederen en drinken mogen worden 
vervoerd. 
r^et Comité is op de hoogte van de resolutie van het 
EuropeseParlementvan^februarii^^^ waarin wordt 
gesteld dat ^alle voor consumptie bestemde dieren zo 
dicht mogelijk bij de produktie-plaats geslacht moeten 
wordenB. 
^et de moderne vervoermiddelen en gezien de be^ 
schikbaarheid van goede slachthuizen vindt het Comité 
dan ook dat voor de slacht bestemde dieren onder 
geen beding langer vervoerd mogen worden dan de 
maximumtijdwaarbinnenz^jzonderrusten^voederen 
en drinken vervoerd mogen worden. 
herbegin van artikel^lid indient derhalve als volgt 
te worden gelezens 
^Bijvoor de slacht bestemde dieren mag de reisduur 
niet langer zijndande in artikel ióElid donder a^ vastgestelde duur^tenzij devervoerderkanaantonen 
dat er geen gelegenheid is om de dieren onder te 
brengend 
Tevens is het Comité van mening dat de extra eisen die 
in artikel^lidi^wordengesteld^van toepassing moeD 
ten zijn op alle dieren die van de Gemeenschap naar 
derde landen worden vervoerde ongeacht de duur van 
dereis. 
Aan de in artikel^neergelegde aanvullende voorwaar 
den met betrekking tot het vervoer van bepaalde dier 
soorten over lange afstanden dient het volgende te 
worden toegevoegde 
^Tevens moet een verklaring overgelegd kunnen wor 
den waaruit blijkt dat het voertuig voldoet aan de 
inzake constructie en ontwerp geldende normen^ alsme^ 
de een certificaat waaruit blijkt dat de chauffeur en^of 
de begeleider ^indien aanwezige verstand van die^ 
renver^orging heeft c.q. hebben.^ 
l^et Comité dringt er sterk oo aan dat de Lidstaten in 
geval van langeafstandsvervoer meer moeite doen om 
ervoor te zorgen dat het vervoermiddel in kwestie voor 
het vervoer geschiktis. hiertoe dienteen stelsel van 
certificaten voor dergelijke voertuigen te worden inge^ 
voerd. 
Voorts is het belangrijk dat de chauffeurs van de voer 
tuigen kennis van dierenver^orging hebben, hiertoe 
moeten zij over een certificaat kunnen beschikken. 
Gezien bovenstaande opmerking ten aanzien van 
artikel^over het feit dat voor de slacht bestemde dieren 
nietovergrote afstanden vervoerd mogen wordend dient 
de eersteen van lid^als volgt te worden aangepaste 
^Indien de reis bij de bevoegde autoriteiten is gemeld 
overeenkomstig lidl^worden alle in artikel!^ onderaf 
en b^ bedoelde dieren die worden vervoerd om als 
fokdier gebruikt te worden of om verder te worden 
gemeste in de laatste^uur vóór het vertrek door een 
officiële dierenarts gecontroleerd om na te gaan of ^ij 
qua conditie geschikt zijn voor vervoerB. 
^.1^.1. r^et nemen van steekproeven lijkt het Comité 
een moeilijke zaak^ in het bijzonder bij wegvoertuigen 
tijdens het vervoer.^anneer dit toch moet gebeurend 
dandienthetopoverlaadplaatsentezijn^elfsalsdit 
grensposten ^ijn. 
^1^. Arr^^^^^^^rr^^^^^ 
Hlet is onduidelijk wie met ^de persoon die verantwoord 
delijk is^ wordt bedoeld^dechauffeur van het vervoerd 
middels de kapitein van het schip^ de eigenaar van de 
dieren of de eigenaar van het vervoermiddel, uitdient 
dan ook verduidelijkt te worden. 
Nr. C 56/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7.3.90 
2.14. Artikel 10, lid 1 
Het Comité betwijfelt of de Commissie voldoende ve­
terinaire deskundigen in dienst heeft om de hier bedoel­
de taken uit te voeren. 
2.15. Artikelen 11 en 12 
De artikelen 11 en 12 hebben betrekking op invoer 
uit derde landen. Het lijkt er echter op dat er geen 
maatregelen zijn getroffen voor het geval dieren van 
een derde land via de Gemeenschap naar een ander 
derde land worden vervoerd. Daarom wordt aanbevo­
len, de titel onder hoofdstuk III te verruimen. 
Het aantal officiële controleposten dient zo klein moge­
lijk te worden gehouden, zodat hoge eisen aangehouden 
kunnen worden. 
2.16. Artikel 13 
In de tweede regel dient het woord „systematisch" door 
„veelvuldig" te worden vervangen. 
2.17. Artikel 14 
Het Comité is het ermee eens dat de Commissie de 
in dit artikel bedoelde informatie aan de Lid-Staten 
doorgeeft. Het vindt echter dat ook de Lid-Staten moe­
ten worden aangespoord, informatie over de nieuwe 
verordening te verspreiden, en wel zodanig verpakt dat 
deze gemakkelijk te begrijpen is voor degenen die met 
het vervoer te maken hebben, bij voorbeeld chauffeurs. 
2.18. Artikel 15 
De in dit artikel vermelde bepalingen zijn zeer belang­
rijk voor het correcte vervoer van dieren en de bescher­
ming van hun welzijn. Het is mogelijk dat deze bepalin­
gen pas worden gepubliceerd als de verordening al van 
kracht is geworden. Het Comité wijst er daarom nog 
eens op dat dergelijke bepalingen vóór de inwerking­
treding van de verordening bekendgemaakt moeten 
worden en dat meer overleg nodig is om deze voor­
schriften af te ronden. 
2.18.1. Artikel 15, lid 1, onder b) 
Behalve halteplaatsen dienen ook verzamelplaatsen die 
aan bepaalde voorwaarden voldoen, vooraf erkend te 
worden. De Commissie zou derhalve een definitie van 
de term „verzamelplaatsen" moeten geven en moeten 
vaststellen aan welke voorwaarden deze dienen te vol­
doen. 
2.18.2. Artikel 15, lid 1, onder c) 
Aan het slot van de tekst onder c) dient het volgende 
toegevoegd te worden: „uitgaande van het gewicht van 
de dieren per vierkante meter.". 2.18.3. Artikel 15, lid 2 
Het Comité vindt deze passage verwarrend, omdat het 
lijkt of de Lid-Staten geen beperkingen of voorschriften 
met betrekking tot het vervoer kunnen toepassen totdat 
de in dit artikel bedoelde bepalingen door de Commissie 
zijn gepubliceerd. Dit lid dient derhalve zodanig te 
worden herschreven dat duidelijk blijkt dat bestaande 
voorschriften in de tussentijd van kracht kunnen 
blijven. 
2.19. Artikel 16 
Aan het slot van dit artikel dient het volgende toege­
voegd te worden: „Dit jaarlijkse verslag wordt gepu­
bliceerd." 
2.20. Artikel 20, lid 2 
In de Engelse versie dient het woord „may" in de laatste 
zin door „must" te worden vervangen. 
3. Bijlage 
3.1. Hoofdstuk l, onder A 
3.1.1. Paragraaf 1 
Deze belangrijke paragraaf omvat algemene aanbeve­
lingen in verband met de concentratie van dieren in het 
vervoermiddel. Voor korte reizen zou het beter kunnen 
zijn, de dieren geen gelegenheid te geven om te gaan 
liggen. Bij het berekenen van de ruimte die de dieren 
nodig hebben, moet naar een groot aantal factoren 
worden gekeken: soort, grootte en conditie van de 
dieren, het weer, het vervoermiddel en de aard en duur 
van de reis. Er dienen altijd tussenschotten beschikbaar 
te zijn om te voorkomen dat de beschikbare ruimte per 
dier te groot is. 
3.1.2. Paragraaf 2, onder c) 
Kisten en kooien dienen altijd stevig in of op het ver­
voermiddel te zijn vastgemaakt. 
3.1.3. Paragraaf 2, onder d) 
De tijd dat dieren geen water krijgen, zou in het geval 
van varkens niet meer dan 12 uur mogen bedragen. 
3.1.4. Paragraaf 2, onder e) 
Behalve eenhoevigen zouden ook fokstieren gedurende 
het vervoer gehalsterd en vastgebonden moeten worden, 
maar nooit met een neusring. Dit geldt niet voor mests-
tieren, tenzij deze in een vertrouwde groep verkeren of 
anderszins aan elkaar gewend zijn. 
3.1.5. Paragraaf 2, onder f) 
Touwen of kettingen die dieren de gelegenheid bieden 
te gaan liggen, mogen alleen gebruikt worden als de 
dieren onderling door middel van schotten gescheiden 
zijn. 
7. 3. 90 Publikatieblad van de 
Deze touwen e.d. moeten altijd snel losgemaakt kunnen 
worden. 
3.1.6. Paragraaf 4 
Aanbevolen wordt een bepaling op te nemen om ver­
voermiddelen, met name voertuigen voor reizen waarbij 
de dieren worden uitgeladen om voer en drinken te 
krijgen, van een hydraulische lift te voorzien. De in­
een uitlaadvoorzieningen moeten zodanig ontworpen 
zijn dat de dieren zo weinig mogelijk „bij kop, horens, 
poten, staart, vacht of oren" worden opgetild. Elektri­
sche prikstokken of andere op het principe van elektro­
shock gebaseerde instrumenten dienen zo veel mogelijk 
vermeden te worden en voor bepaalde diersoorten, zo­
als paarden, schapen en geiten, geheel verboden te 
worden. 
3.1.7. Paragraaf 5 
Aan het slot van de eerste zin dient te worden toege­
voegd : „en dient tegen lekkage bestand te zijn.". 
3.1.8. Paragraaf 6 
Een nieuwe, als volgt luidende letter 6 d) dient te 
worden toegevoegd: 
,,d) Indien grote aantallen dieren worden vervoerd, 
moeten er voldoende begeleiders zijn om hen te verzor­
gen. Eén persoon dient voor de gehele zending verant­
woordelijk te zijn." 
3.1.9. Paragraaf 7, onder b) 
Het woord „ongeveer" wordt door „maximaal" ver­
vangen. 
3.2. Hoofdstuk 1, onder B 
3.2.1. Paragraaf 9 
Aan het slot van de paragraaf dient te worden toege­
voegd: „De dieren mogen niet al te zeer op de tocht, 
staan." 
Gedaan te Brussel, 15 november 1989. »ese Gemeenschappen Nr. C 56/33 
3.2.2. Paragraaf 11 
Grote dieren die gehalsterd zijn en door schotten van 
elkaar gescheiden zijn, dienen zodanig te worden ingela­
den dat een begeleider tussen hen door kan lopen. Dit 
hoeft echter niet voor grote dieren als (in groepen 
vervoerde) meststieren te gelden. 
3.3. Hoofdstuk l, onder c 
Paragraaf 14 
Aan het slot van deze paragraaf dient de zinsnede „in 
een voertuig met een toegestane maximumsnelheid van 
ten hoogste 30 km per uur" te worden geschrapt. 
3.4. Hoofdstuk IV 
Onder dit hoofdstuk vallen ook herten, hoewel alleen 
in paragraaf 41 een aparte bepaling voor deze dieren 
is opgenomen. Vermeld dient te worden dat alleen 
edelherten en hiermee gekruiste soorten voor handels-
vervoer in aanmerking komen. 
3.5. Hoofdstuk VI 
3.5.1. Paragraaf 2, onder c) 
De passage na „handeling en verzorging van de dieren" 
dient als volgt te worden gelezen: „bij hun aankomst 
en hun verblijf op die post;". 
3.5.2. Paragraaf 2 
Een als volgt luidende nieuwe letter k) dient te worden 
toegevoegd: 
,,k) over voorzieningen beschikken om voertuigen 
schoon te maken en te desinfecteren.". 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
Nr. C 56/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7.3.90 
BIJLAGE 
(artikel 43, vierde aliena, van het Reglement van Orde) 
Bij de discussie tijdens de zitting is het volgende wijzigingsvoorstel verworpen: 
Na paragraaf 3.3 (hoofdstuk I, onder C) een nieuwe paragraaf in te voegen met dezelfde inhoud als paragraaf 
3.2.2. 
Motivering 
Het hier ter sprake gebrachte probleem doet zich zowel in het vervoer per spoor als in het vervoer over de 
weg voor. 
Uitslag van de stemming 
Vóór:21; tegen: 36; onthoudingen: 25. 
Advies over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het Kaderprogramma van 
communautaire werkzaamheden op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling 
(1990-1994) f1) 
(90/C 56/11) 
De Raad heeft op 16 augustus 1989 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 130 Q, 
lid 2, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het 
Economisch en Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor energie, nucleaire vraagstukken en onderzoek, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 3 november 1989 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer De Normann. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 271e zitting (vergadering van 15 
november 1989) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
1. Samenvatting en algemeen commentaar 
1.1. Het Comité adviseert de Raad, het Commis­
sievoorstel betreffende het Kaderprogramma van com­
munautaire werkzaamheden op het gebied van onder­
zoek en technologische ontwikkeling (1990-1994), 
waarvoor een bedrag van 7,7 miljard ecu voor vijf jaar 
nodig wordt geacht, goed te keuren, met dien verstande 
dat voor de jaren 1993 en 1994 nog een institutionele 
overeenkomst dient te worden bereikt. 
1.2. Het Comité heeft bij zijn overwegingen ook 
gekeken naar de door de Commissie verstrekte achter­
gronddocumenten, die ten dele vóór en ten dele na het 
verschijnen van het ontwerp voor een derde ka­
derprogramma zijn verschenen. 
1.3. Het Comité steunt het idee van een „glijdend" 
O & TO-programma, waardoor de werkzaamheden 
op belangrijke en rendabele terreinen kunnen worden 
geconcentreerd, niet belangrijke of onrendabele werk­
zaamheden ingekrompen of stopgezet kunnen worden 
en, indien nodig, nieuwe activiteiten kunnen worden 
opgezet. 
(') PB nr. C 243 van 23. 9. 1989, blz. 4. 1.4. Het dringt erop aan dat deze „glijdende aanpak" 
ook voor toekomstige kaderprogramma's wordt ge­
volgd. Zo wordt de continuïteit van het werk niet 
verstoord, wat zeer belangrijk is, en wordt de tijd 
die nodig is om afzonderlijke programma's te kunnen 
goedkeuren en ten uitvoer te kunnen leggen, bekort. 
1.5. Het Comité vindt dat het bestaande systeem 
van kaderprogramma's voor een bepaalde periode om 
financiële redenen kunstmatige breukvlakken veroor­
zaakt, zodat onzekerheid ontstaat over de vraag of de 
financiering van waardevolle projecten wel zal worden 
voortgezet. 
1.6. Het gelooft dat het mogelijk is, bepaalde 
strategische aanpassingen en nieuwe concepten in een 
vroeger stadium in het glijdende kaderprogramma door 
te voeren. Het wordt een goede zaak geacht dat door 
de overlapping in de jaren 1990 tot en met 1992 het 
beschikbare kapitaal vanaf het begin van die periode 
kan worden verruimd. 
1.7. Het Comité wijst erop dat voor een succesvolle 
tenuitvoerlegging van een glijdend programma een strak 
management nodig is, waarbij programma's zowel 
stopgezet als gestart zullen moeten worden.