17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/1 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen 
van de Lid-Staten betreffende bepaalde onderdelen en kenmerken van landbouw- of bosbouw-
trekkers op wielen 
COM (87) 194 def. 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 19 mei 1987) 
(87/C 218/01) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op ar­
tikel 100, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat de technische voorschriften waaraan 
trekkers krachtens de nationale wetgevingen moeten 
voldoen, onder andere betrekking hebben op de maten 
en massa's, de régulateur, de bescherming van de aan-
drijfelementen, uitstekende delen en wielen, het rem-
bedieningsorgaan voor de aanhangwagen, de voorruit 
en andere ruiten, de mechanische verbindingen tussen 
trekker en aanhangwagen alsmede de plaats en de wijze 
waarop de voorgeschreven platen en gegevens op de 
trekker moeten worden aangebracht; 
Overwegende dat deze voorschriften van Lid-Staat tot 
Lid-Staat verschillen; dat het derhalve noodzakelijk is 
dat alle Lid-Staten dezelfde voorschriften aannemen, 
hetzij ter aanvulling, hetzij in de plaats van hun huidige 
regeling, met name ten einde voor ieder type trekker de 
EEG-goedkeuringsprocedure van Richtlijn 74/150/EEG 
van de Raad van 4 maart 1974 inzake de onderlinge 
aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten be­
treffende de goedkeuring van landbouw- of bosbouw-
trekkers op wielen (*), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 
82/890/EEG (2), te kunnen invoeren; 
(!) PB nr. L 84 van 28. 3. 1974, blz. 10. 
(2) PB nr. L 378 van 31. 12. 1982, blz. 45. Overwegende dat het, wat met name de technische 
voorschriften betreffende veiligheidsruiten — voorruit 
en andere ruiten — betreft, wenselijk is de voorschriften 
over te nemen welke door de Economische Commissie 
voor Europa van de Verenigde Naties zijn aangenomen 
in Reglement 43 („Uniforme voorschriften betreffende 
de goedkeuring van veiligheidsruiten en materialen voor 
ruiten") dat als bijlage is opgenomen bij de Overeen­
komst van 20 maart 1958 betreffende de aanneming van 
uniforme goedkeuringsvoorwaarden en de wederzijdse 
erkenning van de goedkeuring van voorzieningen en 
onderdelen van motorvoertuigen (3); 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
Artikel 1 
1. Onder trekker (landbouw- of bosbouwtrekker) 
wordt verstaan ieder motorvoertuig op wielen of rups­
banden met ten minste twee assen, voornamelijk be­
stemd voor tractiedoeleinden en in het bijzonder ont­
worpen voor het trekken, duwen, dragen of in beweging 
brengen van bepaalde werktuigen, machines of aan­
hangwagens die voor gebruik in de land- of bosbouw 
zijn bestemd. De trekker kan zijn ingericht voor het 
vervoer van een lading en van meerijders. 
2. Deze richtlijn geldt slechts voor de in lid 1 om­
schreven trekkers, gemonteerd op luchtbanden, met een 
door de constructie bepaalde maximumsnelheid tussen 
6 en 30 km per uur. 
(3) Doe. E/ECE/324 — E/ECE/TRANS/505 herz. 1/add. 42/ 
wijziging 2 van 16 april 1986. 
Nr. C 218/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Artikel 2 Artikel 4 
De Lid-Staten mogen noch de EEG-goedkeuring of de 
nationale goedkeuring van een trekker weigeren, noch 
de inschrijving, de verkoop, het in het verkeer brengen 
of het gebruik van een trekker weigeren of verbieden 
om redenen die verband houden met: 
— de maten en massa's, 
— de régulateur, de bescherming van de aandrijf-
elementen, uitstekende delen en wielen en het rem-
bedieningsorgaan voor de aanhangwagen, 
— de voorruit en andere ruiten, 
— de mechanische verbindingen tussen trekker en aan­
hangwagen, 
— de plaats en de wijze waarop de voorgeschreven 
platen en gegevens op de trekker zijn aangebracht, 
indien deze beantwoorden aan de in de desbetreffende 
bijlagen opgenomen voorschriften. 
Artikel 3 In de gevallen waarin gebruik wordt gemaakt van de 
in dit artikel vastgelegde procedure, neemt de Commis­
sie een besluit na raadpleging van het bij Richtlijn 
74/150/EEG ingestelde comité, hierna te noemen „het 
comité". Het comité beraadslaagt over de door de Com­
missie geformuleerde verzoeken om advies. De Com­
missie kan bij het verzoek om advies van het comité de 
termijn vaststellen waarbinnen het advies moet worden 
uitgebracht. Na het overleg van het comité wordt geen 
stemming gehouden. Ieder lid van het comité kan echter 
eisen dat zijn standpunt in het verslag wordt opge­
nomen. 
Artikel 5 
1. De Lid-Staten doen de nodige bepalingen in wer­
king treden om uiterlijk op 31 december 1988 aan deze 
richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan 
onverwijld in kennis. 
2. De Lid-Staten zien erop toe dat de tekst van alle 
belangrijke interne rechtsbepalingen die zij op het door 
deze richtlijn bestreken gebied vaststellen, ter kennis 
van de Commissie wordt gebracht. 
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de bijlagen 
aan te passen aan de stand van de techniek, worden 
vastgesteld overeenkomstig de procedure van artikel 4. Artikel 6 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/3 
BIJLAGE l 
MATEN EN MASSA'S 
1. DEFINITIES 
1.1. Onder „lengte" wordt verstaan de lengte van de trekker gemeten tussen de verticale vlakken die een 
rechte hoek vormen met de lengteas van de trekker en die door de uiterste punten daarvan gaan, 
met uitsluiting van: 
— achteruitkijkspiegels, 
— aanzetkrukken, 
— landbouwwerktuigen die tijdelijk aan de voorzijde of aan de achterzijde van de trekker zijn 
aangebracht, 
— breedtelichten of zijlichten. 
1.2. Onder „breedte" wordt verstaan de breedte van de trekker gemeten tussen de verticale vlakken die, 
evenwijdig aan de lengteas van de trekker, door de uiterste punten daarvan gaan, met uitsluiting 
van: 
— achteruitkijkspiegels, 
— richtingaanwijzers, 
— breedte, zij- of achterlichten; parkeerlichten, 
— door het gewicht van de trekker veroorzaakte vervormingen van de banden, 
— wegklapbare onderdelen, zoals elastische spatlappen, opklapbare treden enz., 
— landbouwwerktuigen die aan de voor- of achterzijde van de trekker zijn bevestigd. 
1.3. Onder „hoogte" wordt verstaan de verticale afstand tussen het wegdek en het verst van het wegdek 
verwijderde punt van de trekker. Voor het bepalen van deze hoogte moet de trekker: 
— van nieuwe luchtbanden zijn voorzien met de grootste afrolomtrek die door de fabrikant is 
opgegeven, 
— leeg zijn, waarbij de lege massa wordt gemeten overeenkomstig de definitie van Richtlijn 
74/150/EEG (bijlage I, punt 2.4), 
— stilstaan met afgezette motor, 
— op een redelijk plat vlak zijn opgesteld; antennes worden buiten beschouwing gelaten. 
1.4. Onder „maximaal getrokken massa" wordt verstaan de reële totale massa van de getrokken aanhang­
wagen. 
1.5. Onder „verticale belasting op het bevestigingspunt" wordt verstaan de belasting die in statische 
toestand door de ring van de aanhangwagen wordt overgebracht op het referentiepunt van de 
sleepinrichting. 
1.6. Onder „sleepinrichting" wordt verstaan de op de trekker aangebrachte technische eenheid voor de 
mechanische koppeling van het samenstel trekker-aanhangwagen. Naar gelang van het ontwerp 
wordt deze technische eenheid gaffelverbinding of haak genoemd. 
1.7. Onder „referentiepunt van de sleepinrichting" wordt verstaan bij een gaffelverbinding, het punt van 
de as van de pen dat zich op gelijke afstand van de tanden bevindt en bij een haak, het snijpunt van 
het symmetrievlak van de haak met de generatrice van het concave gedeelte van deze haak ter hoogte 
van het contact met de ring wanneer deze zich in de trekstand bevindt. 
1.8. Onder „wielbasis van de trekker (I)" wordt verstaan de afstand tussen de verticale vlakken die 
loodrecht op het middenlangsvlak van de trekker door de assen van de trekker gaan. 
1.9. Onder „massa van de bedrijfsklare trekker (Mt)" wordt verstaan de massa zoals gedefinieerd in 
bijlage I, punt 2.4, van Richtlijn 74/150/EEG (lege massa van de bedrijfsklare trekker zonder 
facultatieve accessoires, doch met koelvloeistof, smeermiddelen, brandstof, outillage en bestuurder 
waarvan de massa op 75 kilogram wordt gesteld). 
1.10. Onder „massa op de vooras van de bedrijfsklare trekker (Ma)" wordt verstaan het gedeelte van de 
massa van de bedrijfsklare trekker, zoals gedefinieerd in bijlage I, punt 2.4, van Richtlijn 
74/150/EEG, dat in statische toestand op de vooras van de trekker rust. 
Nr. C 218/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
2. VOORSCHRIFTEN 
2.1. Maten 
Voor een trekker gelden de volgende maximummaten. 
2.1.1. Lengte: 12 m. 
2.1.2. Breedte: 2,5 m. 
2.1.3. Hoogte: 4 m. 
2.1.4. De metingen voor het controleren van de in punt 2.1 bedoelde maten worden uitgevoerd met de 
trekker in de normale configuratie voor het wegverkeer (deuren en ramen gesloten, luchtbanden op 
de normale door de fabrikant opgegeven spanning,...) alsmede met de voorwielen in de rechtuitstand. 
2.2. Maximaal getrokken massa 
2.2.1. De maximaal getrokken massa mag niet meer bedragen dan: 
2.2.1.1. Anderhalve maal de massa van de bedrijfsklare trekker, indien de aanhangwagen niet van een 
reminrichting is voorzien; 
2.2.1.2. Vijfmaal de massa van de bedrijfsklare trekker, indien de aanhangwagen van een mechanische 
reminrichting is voorzien; 
2.2.1.3. Zesmaal de massa van de bedrijfsklare trekker indien de aanhangwagen van een reminrichting met 
bekrachtiging is voorzien. 
2.3. Verticale belasting op het bevestigingspunt 
2.3.1. De maximale statistische verticale belasting wordt door de fabrikant vastgesteld. Deze mag echter in 
geen geval meer dan drie ton bedragen. 
2.3.2. Goedkeuringsvoorwaarden 
2.3.2.1. Wanneer op het referentiepunt van de sleepinrichting in statische toestand en op regelbare wijze een 
verticale belasting wordt aangebracht die niet groter is dan die welke door de fabrikant is vastgesteld, 
moeten beide onderstaande voorwaarden zijn vervuld: 
i) de massa op de vooras (Ma) mag in statische toestand niet kleiner zijn dan 20% van de massa 
van de bedrijfsklare trekker (Mt); 
ii) de massa op de zwaarst belaste as mag niet groter zijn dan die welke toelaatbaar is volgens de 
kenmerken van de luchtbanden die in de door de bandenfabrikanten aanbevolen tabellen (ETRTO-
tabellen (*)) zijn vastgelegd. 
(!) Europese technische organisatie voor banden en velgen. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/5 
Aanhangsel 
MODEL 
Naam van de bevoegde instantie 
BIJLAGE BIJ HET EEG-GOEDKEURINGSFORMULIER VAN EEN TYPE TREKKER WAT BETREFT 
DE MATEN EN MASSA'S 
(Artikel 4, lid 2, en artikel 10 van Richtlijn 74/150/EEG van de Raad van 4 maart 1974 inzake de 
onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van landbouw- of 
bosbouwtrekkers op wielen) 
EEG-goedkeuringsnummer: 
1. Onderdeel (onderdelen) of kenmerk(en): 
1.1. Maten 
1.1.1. Lengte: m 
1.1.2. Breedte: m 
1.1.3. Hoogte: m 
1.2. Massa's 
1.2.1. Maximaal getrokken massa: kg 
1.2.2. Verticale belasting op het bevestigingspunt: N 
2. Merk (firma) van de trekker: 
3. Type en handelsnaam van de trekker: 
4. Naam en adres van de fabrikant: 
5. Eventueel naam en adres van diens gevolmachtigde: 
6. De trekker is ter goedkeuring aangeboden op: 
7. Met de keuringsproeven belaste technische dienst: 
8. Datum van het door deze dienst afgegeven rapport: 
9. Nummer van het door deze dienst afgegeven rapport: 
10. De EEG-goedkeuring wat betreft de maten en massa's is verleend/geweigerd ('). 
11. Plaats: 
12. Datum: 
13. Handtekening: 
Doorhalen wat niet van toepassing is. 
Nr. C 218/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
14. De volgende documenten, voorzien van bovenvermeld EEG-goedkeuringsnummer, zijn bij deze medede­
ling gevoegd: 
maatschetsen, 
opengewerkte tekening of foto van de trekker. 
Deze gegevens worden aan de bevoegde autoriteiten van de overige Lid-Staten op hun uitdrukkelijk 
verzoek verstrekt. 
15. Eventuele opmerkingen: 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/7 
BIJLAGE II 
RÉGULATEUR, BESCHERMING VAN DE AANDRIJFELEMENTEN, UITSTEKENDE DELEN EN WIE­
LEN EN REMBEDIENINGSORGAAN VOOR DE AANHANGWAGEN 
1. RÉGULATEUR 
1.1. Indien een trekker door de fabrikant oorspronkelijk van een régulateur is voorzien, moet deze 
régulateur zodanig zijn aangebracht en ontworpen dat de trekker voldoet aan de eisen van 
Richtlijn 74/152/EEG (') betreffende de door de constructie bepaalde maximumsnelheid. 
2. BESCHERMING VAN DE AANDRIJFELEMENTEN, UITSTEKENDE DELEN EN WIELEN 
2.1. Algemene voorschriften 
2.1.1. De aandrijfelementen, uitstekende delen en wielen van de trekkers moeten zodanig zijn ontworpen, 
gemonteerd of beschermd dat het verwondingsgevaar voor personen of de ernst van de letsels 
beperkt blijft en dat ongevallen worden voorkomen. 
2.1.2. Er moet worden gezorgd voor een afdoende bescherming van de gevaarlijke delen van aandrijf­
elementen, uitstekende delen en wielen. De bescherming wordt afdoende geacht indien deze aan 
de eisen van punt 2.2 voldoet. Andere dan de in punt 2.3 beschreven oplossingen zijn toegestaan, 
indien de fabrikant het bewijs levert dat het effect daarvan ten minste gelijkwaardig is met het 
vereiste in punt 2.3. 
2.2. Definities 
2.2.1. Onder „afscherming" wordt verstaan een inrichting waarmee gevaarlijke delen worden afge­
schermd. De in deze richtlijn bedoelde afschermingen omvatten kasten, kleppen en afsluitingen. 
2.2.1.1. Onder „kast" wordt verstaan een afscherming die zich onmiddellijk voor het gevaarlijke deel 
bevindt en die, alleen of met andere delen van de machine, aan alle zijden beschermt tegen 
aanraking met het gevaarlijke deel. 
2.2.1.2. Onder „klep" wordt verstaan een afscherming die zich onmiddellijk voor het gevaarlijke deel 
bevindt en die aan de bedekte zijde beschermt tegen aanraking met het gevaarlijke deel. 
2.2.1.3. Onder „afsluiting" wordt verstaan een afscherming die met behulp van een rail, een palissade of 
een soortgelijk middel voor de noodzakelijke veilige afstand zorgt waardoor het gevaarlijke deel 
buiten bereik blijft. 
2.2.2. Onder „gevaarlijk deel" wordt verstaan ieder punt dat, ten gevolge van de opstelling of het 
ontwerp van de vaste of bewegende delen van een trekker, een verwondingsgevaar inhoudt. De 
gevaarlijke delen zijn met name: de klem-, afknel-, snij-, steek-, indruk- en ingrijppunten alsmede 
de inlaat- en insteekpunten. 
2.2.2.1. Onder „klempunt" wordt verstaan ieder gevaarlijk punt waar delen ten opzichte van elkaar of 
ten opzichte van vaste delen bewegen, zodanig dat personen of bepaalde delen van hun lichaam 
bekneld kunnen raken. 
2.2.2.2. Onder „afknelpunt" wordt verstaan ieder gevaarlijk punt waar delen langs elkaar heen of langs 
andere delen schuiven, zodanig dat personen of bepaalde delen van hun lichaam bekneld of 
afgekneld kunnen raken. 
2.2.2.3. Onder „snij-, steek- of indrukpunt" wordt verstaan ieder gevaarlijk punt waar vaste of bewegende 
scherpe, puntige of stompe delen personen of bepaalde delen van hun lichaam kunnen verwonden. 
2.2.2.4. Onder „ingrijppunt" wordt verstaan ieder gevaarlijk punt waar scherpe kanten, tanden, pennen, 
schroeven en bouten, smeerpotten, assen, uiteinden van assen en andere zodanig bewegen dat 
personen, bepaalde delen van hun lichaam of van hun kleding kunnen worden gegrepen en 
meegesleept. 
2.2.2.5. Onder „inlaatpunt en insteekpunt" wordt verstaan ieder gevaarlijk punt waar door de beweging 
van onderdelen de opening wordt vernauwd waarin personen, bepaalde delen van hun lichaam 
of van hun kleding kunnen worden gegrepen. 
(!) PB nr. L 84 van 28. 3. 1974, blz. 33. 
Nr. C 218/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
2.2.3. Onder „bereik" wordt verstaan de maximumafstand die door personen of bepaalde delen van 
hun lichaam naar boven, naar beneden, naar binnen, ergens overheen, omheen en doorheen kan 
worden bereikt zonder behulp van een of ander voorwerp. 
2.2.4. Onder „veiligheidsafstand" wordt verstaan de afstand die overeenkomt met het bereik of met de 
lichaamsmaten vermeerderd met een veiligheidsmarge. 
2.2.5. Onder „bedieningsorgaan" wordt verstaan iedere inrichting waarmee door de directe inwerking­
stelling ervan de toestand of de werking van de trekker of van een daaraan gekoppeld werktuig 
kan worden gewijzigd. 
2.2.6. Onder „smalspoortrekker" wordt verstaan iedere trekker waarvan de verstelbare vaste 
spoorbreedte van één van beide assen minder dan 1 150 mm bedraagt. 
2.3. Veiligheidsafstanden ter voorkoming van aanraking met gevaarlijke delen 
2.3.1. De veiligheidsafstand wordt gemeten vanaf de plaatsen die kunnen worden bereikt om de trekker 
in werking te stellen, te onderhouden en te inspecteren alsmede vanaf de loopbruggen. Onder 
„onderhouden en inspecteren van de trekker" worden uitsluitend de werkzaamheden verstaan 
die normaliter door de bestuurder zelf worden uitgevoerd overeenkomstig de gebruiksaanwijzin­
gen. Voor het bepalen van de veiligheidsafstanden wordt uitgegaaan van het principe dat de 
trekker zich in de staat bevindt waarvoor hij is ontworpen en dat geen enkel gereedschap wordt 
gebruikt om het gevaarlijke deel te bereiken. De trekker moet of aan de essentiële eisen van de 
punten 2.3.2.1 tot en met 2.3.2.5 of aan de bijzondere eisen van de punten 2.3.2.6 tot en met 
2.3.2.14 voldoen. 
2.3.2. Bescherming van gevaarlijke plaatsen 
2.3.2.1. Bereik naar boven 
De veiligheidsafstand voor het bereik naar boven bedraagt 2 500 mm (zie figuur 1) voor staande 
personen. 
Figuur l 
2.3.2.2. Bereik naar beneden en ergens overheen. 
Voor het bereik over een rand is de veiligheidsafstand het resultaat van: 
a = afstand vanaf het wegdek tot aan het gevaarlijke deel, 
b = hoogte van de rand van de afscherming, 
c = horizontale afstand tussen het gevaarlijke deel en de rand (zie figuur 2). 
Gevaarlijk deel 
Figuur 2 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/9 
Voor het bereik naar beneden en ergens overheen moeten de in tabel 1 aangegeven veiligheidsafstanden in 
acht worden genomen. 
TABEL 1 
a: Afstand 
van het gevaarlijke 
deel tot het wegdek 
2 400 
2 200 
2 000 
1800 
1 600 
1400 
1200 
1000 
800 
600 
400 
200 Hoogte van de rand van de afscherming b 
2 400 2 200 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 100 
250 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 2 000 1 800 1600 1400 
Horizontale afstand c vanaf het gevaarlijke deel 
100 
350 
350 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 
— 100 
400 
500 
600 
500 
100 
— 
— 
— 
— 
— 
— 100 
500 
800 
900 
900 
800 
500 
300 
— 
— 
— 
— 100 
500 
700 
900 
900 
900 
900 
900 
600 
— 
— 
— 1200 
100 
600 
900 
1000 
1000 
1000 
1000 
1000 
900 
500 
300 
200 1000 
100 
600 
1 100 
1 100 
1300 
1300 
1 400 
1400 
1300 
1 200 
1200 
1 100 
2.3.2.3. Bereik rondom 
De in tabel 2 (in mm) aangegeven veiligheidsafstanden zijn de minimumafstanden die in acht 
moeten worden genomen om te voorkomen dat het betrokken lichaamsdeel een gevaarlijk deel 
bereikt. Bij het toepassen van de veiligheidsafstanden wordt aangenomen dat het voornaamste 
gewricht van het betrokken lichaamsdeel vast op de rand rust. De veiligheidsafstanden worden 
geacht te zijn nageleefd nadat men zich ervan heeft vergewist dat het lichaamsdeel in geen geval 
verder vooruitgestoken kan worden of verder kan doordringen. 
TABEL 2 
Lichaamsdeel Veiligheidsafstand 
Hand, vanaf het eerste vin­
gerkootje tot de vin­
gertoppen 
Hand, vanaf de pols tot de 
vingertoppen £120 
£230 Figuur 
" •'.••////•••' 
/f v\ 
•\ 
Nr. C 218/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Lichaamsdeel Veiligheidsafstand r Figuur 
Arm, vanaf de elleboog tot 
de vingertoppen £550 
Arm, vanaf de schouder tot 
de vingertoppen 2:650 
2.3.2.4. Doordringing en bereik ergens doorheen. 
Indien er een mogelijkheid bestaat om in of door een opening tot de gevaarlijke delen door te 
dringen, moeten op zijn minst de in de tabellen 3 en 4 aangegeven veiligheidsafstanden in acht 
worden genomen. 
TABEL 3 
Veiligheidsafstanden voor langwerpige en evenwijdige openingen 
Lichaamsdeel 
Illustratie 
Breedte van de 
opening recht­
hoek of gleuf a 
Veiligheidsafst. 
van het gevaar­
lijke deel b Vinger­
top 
>4:£B 
£15 Vinger Hand, tot de 
basis van de duim 
> 8; $ 12 
£80 >12:£ 20 
£120 > 20: s 30 
£200 Arm 
> 30: £ 135 
£850 > 135 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/11 
TABEL 4 
Veiligheidsafstanden voor vierkante of ronde openingen 
Lichaamsdeel Vinger­
top Vinger Hand, tot de 
basis van de duim Arm 
Illustratie 
Breedte van de 
opening, dia­
meter of lengte 
van de zijde a >*:SS > 8: £12 >12:£25 > 23:£ 40 > 40: £ 250 >230 
Veiligheidsafst. 
van de gevaar­
lijke zone b *15 3>8Q 2-120 £200 £850 
2.3.2.5. Veiligheidsafstanden tot de klempunten 
Een klempunt wordt voor het aangegeven lichaamsdeel niet gevaarlijk geacht, indien de vei­
ligheidsafstanden (in mm) niet minder bedragen dan die welke in tabel 5 zijn aangegeven en 
indien men zich ervan vergewist dat het aangrenzende en bredere lichaamsdeel er niet in kan 
raken. 
Een klempunt wordt voor de aangegeven lichaamsdelen niet gevaarlijk geacht, indien de onder­
staande minimale veiligheidsafstanden in acht worden genomen en indien men zich ervan vergewist 
dat het grotere naaste lichaamsdeel er niet in kan doordringen. 
TABEL 5 
Lichaam Been Voet Arm Hand, 
gewricht, 
vuist Vinger 
180, 120 100 26 
Nr. C 218/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
2.3.2.6. Bedieningsorganen 
Bij bedieningsorganen waarop een kracht van 80 tot 150 N moet worden uitgeoefend moet bij 
het handvat zijn voorzien in een vrije ruimte van ten minste 25 mm tussen het bedieningsorgaan 
en de aangrenzende delen; bij bedieningsorganen waarop een kracht van meer dan 150 N moet 
worden uitgeoefend, moet bij het handvat in een vrije ruimte van ten minste 50 mm zijn voorzien. 
Voor het afzonderlijke pedaal van de stuurrem is als eventueel klem- en afknelpunt geen 
bescherming vereist gezien de beperkte slag van het pedaal. 
Voor de doorgangsopening van de bedieningsorganen in delen van het platform of van de 
kabine is als klem- en schaarpunt geen bescherming vereist, indien bij correct gebruik ieder 
verwondingsgevaar voor de betrokken lichaamsdelen is uitgesloten. 
2.3.2.7. Driepuntsbevestiging 
2.3.2.7.1. Achter een vlak dat door het mediaanvlak van de scharnierpunten van de hefarmen van de 
driepuntsbevestiging gaat, moet in een minimale veiligheidsafstand van 25 mm tussen de bewe­
gende delen zijn voorzien bij elk punt van de door de hefinrichting afgelegde weg n — zonder de 
uiterste punten boven en onder 0,1 n, alsmede een afstand van 25 mm of een minimumhoek van 
30° voor de scharende delen die verschillende hoeken kunnen vormen (zie figuur 3). Weg 
n' verminderd met 0,1 n boven en onder, wordt als volgt gedefinieerd (zie figuur 4): 
Figuur 3 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/13 
"77777777777777777777777777} 
Figuur 4 
2.3.2.7.2. Bij de door de hydraulische hefinrichting afgelegde weg n is de onderste stand A van het 
bevestigingspunt van de benedenarm beperkt door maat „14" volgens norm ISO 730, deel 1 en de 
bovenste stand B door de maximale hydraulische slag. Weg n' stemt overeen met weg n onder en 
boven verminderd met 0,1 n en vormt de verticale afstand tussen A' en B'. 
2.3.2.7.3. Rondom het profiel van de hefarmen moet bovendien binnen weg n' in een minimale vei-
ligheidsafstand van 25 mm zijn voorzien ten opzichte van de aangrenzende delen. 
2.3.2.7.4. Indien voor de driepuntsbevestiging gebruik wordt gemaakt van bevestigingsmechanismen die 
kunnen worden bediend zonder zich tussen de trekker en het gekoppelde werktuig te begeven 
(bij voorbeeld bij een snelkoppeling) zijn de voorschriften van punt 2.3.2.7.3 niet van toepassing. 
2.3.2.7.5. In de handleiding moeten de gevaarlijke delen zijn aangegeven die zich voor het in de eerste zin 
van punt 2.3.2.7.1 gedefinieerde vlak bevinden. 
2.3.2.8. Bestuurderszitplaats en omgeving 
Ieder klem- of afknelpunt moet zich buiten het bereik van de handen of voeten van de zittende 
bestuurder bevinden. Aan deze eis wordt geacht te zijn voldaan indien de volgende voorwaarden 
zijn vervuld: 
2.3.2.8.1. De bestuurderszitplaats bevindt zich in de middenstand van het horizontale en verticale ver-
stelbereik. Het bereik van de bestuurder is ingedeeld in zone A en zone B. Het middelpunt van 
deze zones bevindt zich 70 mm voor en 570 mm boven het referentiepunt van de zitplaats (zie 
figuur 5). Zone A wordt gevormd door een bol met een straal van 550 mm; zone B bevindt zich 
tussen deze bol en een bol met een straal van 1 000 mm. 
Nr. C 218/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Figuur 5 
2.3.2.8.2. Bij de klem- en afknelpunten moet een veiligheidsafstand van 120 mm in zone A en van IS mm 
in zone B in acht worden genomen dan wel een hoek van ten minste 30° bij scharende delen die 
verschillende hoeken kunnen vormen. 
2.3.2.8.3. In zone A behoeft slechts rekening te worden gehouden met klem- en afknelpunten die worden 
gevormd door onderdelen welke door een externe energiebron in werking worden gebracht. 
2.3.2.8.4. Indien een gevaarlijk deel het gevolg is van de aanwezigheid van constructieonderdelen in de 
onmiddellijke nabijheid van de zitplaats, moet een veiligheidsafstand van ten minste 25 mm tussen 
het constructieonderdeel en de zitplaats in acht worden genomen. Er is geen gevaarlijk deel tussen 
de rugleuning van de zitplaats en aangrenzende constructieonderdelen die zich achter deze laatste 
bevinden, indien de aangrenzende constructiedelen glad zijn en de rugleuning van de zitplaats 
zelf in de aangrenzende zone gerond is en geen scherpe randen vertoont. 
2.3.2.9. Zitplaats voor meerijders (eventueel) 
2.3.2.9.1. Indien bepaalde delen een gevaar voor de voeten kunnen vormen, moet in afschermingen zijn 
voorzien binnen een halve bol met een straal van 800 mm vanaf het midden van de voorrand van 
het kussen van de zitplaats en naar beneden. 
2.3.2.9.2. Binnen een bol waarvan het middelpunt zich 670 mm boven het midden van de voorrand van de 
zitplaats van de meerijder bevindt, moeten de gevaarlijke delen zijn afgeschermd die zich in de in 
punt 2.3.2.8 beschreven zones A en B bevinden (zie figuur 6). 
2.3.2.10. Smalspoortrekkers 
Bij smalspoortrekkers zijn de eisen van de punten 2.3.2.8 en 2.3.2.9 niet van toepassing op de 
zone die zich onder een 45° naar achteren hellend vlak bevindt dat dwars op de rijrichting door 
een punt gaat dat zich 230 mm achter het referentiepunt van de zitplaats bevindt (zie figuur 7). 
Indien in deze zone gevaarlijke delen voorkomen, moeten op de trekker waarschuwingen zijn 
aangebracht. 
2.3.2.11. Toegang tot de bestuurderszitplaats en tot de zitplaats voor meerijders. 
2.3.2.11.1. De toegang moet vrij zijn van onderdelen die letsels kunnen veroorzaken. Indien het niet mogelijk 
is in de opstapzone uitstekende delen te vermijden (bij voorbeeld koppelingspedaal) moet voor, 
achter of naast deze delen een oppervlak beschikbaar zijn dat groot genoeg is om ten minste één 
voet te plaatsen. 
2.3.2.11.2. Bij de deurdrempel moet in een doorgangsruimte van ten minste 150 mm zijn voorzien (zie figuur 
8). Bovendien moeten de gevaarlijke delen waarmee de bestuurder bij de gewone handelingen 
van het op- en afstappen in aanraking kan komen (bij voorbeeld scherpe of hete onderdelen) 
afgeschermd zijn. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/15 
/ Bereik II \ 
/** Bereik I \ 
Figuur 6 
S I Punt 
Figuur 7 
2.5.2A2. Schommelende as en stuurinrichting 
Delen die ten opzichte van elkaar of ten opzichte van vaste delen bewegen moeten zijn afgeschermd 
indien zij zich binnen de in de punten 2.3.2.8 tot en met 2.3.2.10 beschreven zone bevinden. 
2.3.2.13. Vrije transmissieassen 
Vrije transmissieassen (bij voorbeeld voor de aandrijving van vier aangedreven wielen) die slechts 
tijdens het rijden draaien, moeten zijn afgeschermd indien zij zich binnen de in de punten 2.3.2.8 
tot en met 2.3.2.10 beschreven zone bevinden. 
2.3.2.14. Spatborden 
Spatborden moeten voldoen aan de eisen van punt 2.5 wat de vrije zone betreft. 
Nr. C 218/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Figuur 8 
2.4. Methode voor het bepalen van het referentiepunt van de zitplaats 
2.4.1. Algemeen 
Hieronder zijn de methode en de inrichting beschreven die moeten worden gebruikt voor het 
bepalen van het referentiepunt voor ieder type zitplaats. 
2.4.2. Definities 
Referentiepunt van de zitplaats (SIP) 
Punt dat in het verticale middenlangsvlak is gelegen van de inrichting voor het bepalen van het 
SIP zoals afgebeeld in figuur 9, welke op de bestuurderszitplaats is aangebracht overeenkomstig 
de punten 2.4.4 en 2.4.6. 
Het referentiepunt van de zitplaats wordt vastgesteld ten opzichte van het voertuig en verandert 
niet van plaats wanneer de zitplaats wordt versteld en/of aan schommelingen onderhevig is. 
2.4.3. Inrichting voor bet bepalen van het referentiepunt van de zitplaats (SIP) 
De inrichting voor het bepalen van het SIP moet in overeenstemming zijn met figuur 9. De massa 
van'de inrichting bedraagt 6 ± 1 kg. De onderkant van de inrichting moet vlak en glad zijn. 
2.4.4. Stand van de zitplaats voor bet bepalen van bet referentiepunt (SIP) 
Wanneer de zitplaats en de vering daarvan kunnen worden versteld, moet de zitplaats voor het 
bepalen van het referentiepunt als volgt worden ingesteld: 
a) alle verstelmogelijkheden — vooruit/achteruit, hoogte en schuine stand — worden in de 
middelste stand geplaatst. Indien er geen middelste stand is wordt gebruik gemaakt van de 
stand die boven of achter de middelste stand deze zoveel mogelijk benadert; 
b) verstelbare veringen worden zodanig ingesteld dat de vering zich op de helft van de volle 
veeruitslag bevindt wanneer de inrichting voor het bepalen van het SIP met belasting is 
aangebracht. De vering mag tijdens het bepalen van het referentiepunt (SIP) in deze stand 
mechanisch worden geblokkeerd; 
c) niet-verstelbare veringen moeten worden geblokkeerd in de verticale stand die wordt bereikt 
wanneer de inrichting voor het bepalen van het SIP met belasting is aangebracht; 
d) indien bovengenoemde instellingen in strijd zijn met de uitdrukkelijke aanwijzingen van de 
fabrikant, moeten deze zodanig worden opgevolgd dat de voor een bestuurder van 75 kg 
aanbevolen instelling wordt verkregen. 
Noot: Een bestuurder van 75 kg komt bij benadering overeen met de op de zitplaats aangebrachte 
inrichting voor het bepalen van het referentiepunt die met een massa van 65 kg is belast. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/17 
2.4.5. Bepaling van de drie referentieassen x', y' en z' voor het SIP 
De coördinaten moeten als volgt worden vastgesteld: 
a) aan één zijde van het onderstel van de stoel wordt de plaats van het bevestigingsgat bepaald 
dat zich in de meest achteruitgeschoven stand bevindt; 
b) indien de as van dit bevestigingsgat evenwijdig is aan de op de inrichting bepaalde scharnieras 
wordt deze als y'-as beschouwd (van links naar rechts gericht ten opzichte van een zittende 
bestuurder — zie figuur 10); 
c) indien de as van dit bevestigingsgat evenwijdig is aan het verticale vlak door de mediaanlijn 
van de stoel, wordt als y'-as beschouwd de rechte die, evenwijdig aan de vermelde scharnieras, 
door het snijpunt gaat van het draagvlak van het onderstel van de stoel en de as van genoemd 
bevestigingsgat (zie figuur 11); 
d) in alle overige gevallen wordt de y'-as vastgesteld naar gelang van de kenmerken van de stoel 
die aan het onderzoek is onderworpen; 
e) de x'- en z'-as worden bepaald als snijpunten van het horizontale en verticale vlak door y' en 
het verticale vlak door de mediaanlijn van de stoel. De x'- en z'-as moeten naar voren en naar 
boven zijn gericht (zie figuren 10 en 11). 
2.4.6. Methode voor het bepalen van het referentiepunt van de zitplaats (SIP) 
Het referentiepunt van de zitplaats (SIP) wordt met behulp van de in figuur 9 geïllustreerde 
inrichting als volgt bepaald : 
a) de stoel wordt met een stuk stof bedekt om de inrichting gemakkelijker correct te kunnen 
aanbrengen; 
b) bij het aanbrengen van de inrichting (zonder extra massa) op het kussen van de stoel wordt 
deze naar achteren tegen de rugleuning geduwd; 
c) er worden massa's toegevoegd om de totale massa van de inrichting van 6 ± 1 kg op 26 ± 
1 kg te brengen. Het middelpunt van de verticale kracht moet zich 40 mm voor het merk van 
het referentiepunt van de zitplaats op het horizontale gedeelte van de inrichting bevinden (zie 
figuur 9); 
d) op de inrichting wordt op het referentiepunt van de zitplaats tweemaal een horizontale kracht 
van ongeveer 100 N uitgeoefend zoals aangegeven in figuur 9; 
e) er worden nog meer massa's toegevoegd om de totale massa van de inrichting van 26 ± 1 kg 
op 65 ± 1 kg te brengen. Het middelpunt van de verticale kracht van de toegevoegde massa's 
moet zich 40 mm voor het merk van het referentiepunt van de zitplaats op het horizontale 
gedeelte van de inrichting bevinden (zie figuur 9); 
f) op beide zijden van de stoel worden in twee verticale vlakken op gelijke afstand van de 
lengteas van de stoel tot op ± 1 mm nauwkeurig de in punt 5 gedefinieerde coördinaten 
gemeten van de snijpunten van deze vlakken op de as van het referentiepunt van de zitplaats 
zoals aangegeven door de inrichting; 
g) de uit de bepalingsmethode voortvloeiende voorwaarden die van de in deze bijlage aangegeven 
werkwijze afwijken of die aanleiding kunnen geven tot onjuiste resultaten, moeten te zamen 
met de oorzaken daarvan worden genoteerd. 
Nr. C 218/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Afmetingen in millimeter 
(totale verticale kracht 
van de inrichting) 
Figuur 9 
Inrichting voor het bepalen van het referentiepunt van de zitplaats (SIP) 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/19 
Scharnieras van 
rug/dijen 
op de inrichting 
Figuur 10 
Bepaling van de referentieassen van het SIP (As van het bevestigingsgat evenwijdig aan de 
scharnieras rug/dijen) 
Scharnieras van 
rug/dijen 
op de inrichting 
Figuur 11 
Bepaling van de drie referentieassen van het SIP (As van het bevestigingsgat evenwijdig aan het 
verticale vlak door de mediaanlijn van de zitplaats) 
Nr. C 218/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
2.5. 
2.5.1. Vrije ruimte rondom de aangedreven wielen 
Onder vrije ruimte van de wielen wordt verstaan het gebied dat rondom het aangedreven wiel vrij 
moet zijn van aangrenzende delen van het voertuig, dat wil zeggen spatborden, bevestigingsplaten, 
trekhaken en elektrische leidingen. Bij voertuigen waarvan de spatborden tevens dienen voor het 
afschrapen van de aarde die aan de wielen kleeft, is een kleinere vrije ruimte toegestaan. 
De vrije ruimte van standaardgemonteerde aangedreven wielen moet (in mm) in overeenstemming 
zijn met de in onderstaande afbeelding en tabel vermelde maten: 
Bevestigings 
plaat 
Kleinste spoorbreedte — 
Verbreed spoor 
— Normale spoorbreedte 
a 
•u„. 
50 h 
mm. 
CO Smal spoor 
a 
mm, 
IS h 
KMO. 
30 
3. BEDIENINGSORGAAN VOOR DE REM VAN DE AANHANGWAGEN 
3.1. De reminrichting van een aanhangwagen (bedrijfsreminrichting en/of parkeerreminrichting en/of 
automatische reminrichting) moet in werking worden gesteld door middel van een regelbaar 
bedieningsorgaan dat zich op de trekker bevindt en dat door de bestuurder op de bestuurders­
zitplaats kan worden bediend. 
Er behoeft evenwel geen bedieningsorgaan aanwezig te zijn wanneer de bedrijfsrem van het type 
oplooprem is. 
3.2. Wanneer de aanhangwagen niet aan de trekker is gekoppeld, moet de parkeerrem in werking 
kunnen worden gesteld door een persoon die op de grond staat. Deze eis is niet van toepassing 
indien de parkeerrem automatisch in werking wordt gesteld wanneer de aanhangwagen wordt 
afgekoppeld van de trekker. 
i.i. Het rembedieningsorgaan voor de aanhangwagen kan worden gevormd door hetzij een pedaal 
hetzij een handel of een hefboom. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/21 
Aanhangsel 
MODEL 
Naam van de bevoegde instantie 
BIJLAGE BIJ HET EEG-GOEDKEURINGSFORMULIER VAN EEN TYPE TREKKER WAT BETREFT 
DE RÉGULATEUR, DE BESCHERMING VAN AANDRIJFELEMENTEN, UITSTEKENDE DELEN EN 
WIELEN EN HET REMBEDIENINGSORGAAN VOOR DE AANHANGWAGEN 
(Artikel 4, lid 2, en artikel 10 van Richtlijn 74/150/EEG van de Raad van 4 maart 1974 inzake de 
onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van landbouw- of 
bosbouwtrekkers op wielen) 
EEG-goedkeuringsnummer: 
1. Onderdeel (onderdelen) of lcenmerk(en): 
1.1. Régulateur (eventueel) 
1.2. Bescherming van de aandrijfelementen, uitstekende delen en wielen 
1.3. Rembedieningsorgaan voor de aanhangwagen 
2. Merk (firma) van de trekker: 
3. Type en handelsnaam van de trekker: 
4. Naam en adres van de fabrikant: 
5. Eventueel naam en adres van diens gevolmachtigde: 
6. Beschrijving van het (de) onderdeel (onderdelen) en/of kenmerk(en) zoals bedoeld in punt 1: 
7. De trekker is ter goedkeuring aangeboden op: 
8. Met de keuringsproeven belaste technische dienst: 
9. Datum van het door deze dienst afgegeven rapport: 
10. Nummer van het door deze dienst afgegeven rapport: 
11. De EEG-goedkeuring wat betreft de régulateur, de bescherming van aandrijfelementen, uitstekende delen 
en wielen en het rembedieningsorgaan voor de aanhangwagen is verleend/geweigerd (1). 
12. Plaats: 
13. Datum: 
14. Handtekening: 
(!) Doorhalen wat niet van toepassing is. 
Nr. C 218/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
15. De volgende documenten, voorzien van bovenvermeld EEG-goedkeuringsnummer, zijn bij deze medede­
ling gevoegd: 
maatschetsen 
opengewerkte tekening of foto van de betrokken delen van de trekker. 
Deze gegevens worden aan de bevoegde autoriteiten van de overige Lid-Staten op hun uitdrukkelijk 
verzoek verstrekt. 
16. Eventuele opmerkingen: 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/23 
BIJLAGE III 
VOORRUITEN EN ANDERE RUITEN 
BIJLAGE III A 
DEFINITIES, GOEDKEURINGSAANVRAAG, GOEDKEURINGEN, MERKEN, ALGEMENE SPECIFICA­
TIES, PROEVEN EN OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUKTIE 
1. DEFINITIES 
1.1. In deze richtlijn wordt verstaan onder: 
„ruit van voorgespannen glas": een ruit bestaande uit één glasplaat die een speciale behandeling 
heeft ondergaan om de mechanische sterkte te verhogen en bij breuk een bepaald breukpatroon 
te verkrijgen; 
1.2. „ruit van gelaagd glas": een ruit bestaande uit ten minste twee glasplaten die aan elkaar zijn 
verbonden door één of meer tussenlagen van kunststof; gelaagd glas kan: 
1.2.1. „gewoon" zijn als geen der samenstellende glasplaten is behandeld; 
1.2.2. „behandeld" zijn als ten minste één der samenstellende glasplaten een bijzondere behandeling 
heeft ondergaan om de mechanische sterkte te verhogen en bij breuk een bepaald breukpatroon 
te verkrijgen; 
1.3. „met kunststof beklede veiligheidsruit": een ruit als omschreven in punt 1.1 of 1.2, waarvan de 
binnenzijde met een kunststoflaag is bekleed; 
1.4. „veiligheidsruit van kunststofglas": een ruit van gelaagd glas met een glasplaat, één of meer als 
tussenlaag gebruikte vellen kunststoffolie en een kunststofoppervlak dat bij montage van de ruit 
op de trekker aan de binnenzijde komt; 
1.5. >,groep voorruiten": een groep bestaande uit voorruiten van verschillende vorm en afmetingen, 
waarvan de mechanische eigenschappen, het breukpatroon en de bestandheid tegen omgevings­
invloeden worden beproefd: 
1.5.1. „vlakke voorruit": een voorruit die geen nominale kromte, dat wil zeggen een segmenthoogte 
van meer dan 10 mm per lineaire meter, vertoont; 
1.5.2. „gebogen voorruit": een voorruit die een nominale kromte, dat wil zeggen een segmenthoogte 
van meer dan 10 mm per lineaire meter, vertoont; 
1.6. „dubbel raam": een geheel bestaande uit twee ruiten die afzonderlijk in dezelfde opening van 
de trekker zijn geïnstalleerd; 
1.7. „dubbele beglazing": een geheel bestaande uit twee ruiten die in de fabriek duurzaam op een 
vaste afstand van elkaar zijn gemonteerd; 
1.7.1. „symmetrische dubbele beglazing": dubbele beglazing waarbij de twee samenstellende ruiten 
van hetzelfde type zijn (voorgespannen, gelaagd,...) en dezelfde hoofd- en nevenkenmerken 
hebben; 
1.7.2. „asymmetrische dubbele beglazing": dubbele beglazing waarbij de twee samenstellende ruiten 
van een verschillend type zijn (voorgespannen, gelaagd,...) of verschillende hoofd- en/of ne­
venkenmerken hebben; 
Nr. C 218/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
1.8. „hoofdkenmerk": een kenmerk dat in sterke mate bepalend is voor de optische en/of mechanische 
eigenschappen van een ruit met betrekking tot de functie die deze ruit in de trekker moet 
vervullen. Onder dit begrip vallen onder meer ook de handelsnaam of het fabrieksmerk; 
1.9. „nevenkenmerk": een kenmerk dat in grote mate bepalend kan zijn voor de optische en/of 
mechanische eigenschappen van een ruit met betrekking tot de functie die zij in de trekker moet 
vervullen. Bij het vaststellen van de invloed van een of ander kenmerk wordt rekening gehouden 
met moeilijkheidsgraden; 
1.10. „moeilijkheidsgraden": een classificatie in twee graden die wordt toegepast op de in de praktijk 
waargenomen variaties voor elk nevenkenmerk. Als van graad 1 wordt overgegaan naar graad 2 
is dit een aanwijzing dat aanvullende proeven moeten worden genomen; 
1.11. „ontwikkelde oppervlakte van een voorruit": de oppervlakte van de kleinste rechthoekige 
glasplaat waaruit een voorruit kan worden vervaardigd; 
1.12. „hellingshoek van een voorruit": de hoek gevormd door de loodlijn en de rechte die de boven-
en de onderrand van de voorruit met elkaar verbindt, waarbij deze rechten gelegen zijn in een 
verticaal vlak waarin zich tevens de lengteas van de trekker bevindt. 
1.12.1. De hellingshoek wordt gemeten bij een op de grond staande, bedrijfsklare trekker met volle 
brandstof-, koelvloeistof- en smeermiddeltanks die is uitgerust met gereedschap en reservewiel (en) 
(voor zover deze door de fabrikant van de trekker tot de standaarduitrusting worden gerekend); 
ook moer rekening worden gehouden met het gewicht van de bestuurder en het gewicht van een 
passagier op de passagierstoel, waarvoor telkens 75 ± 1 kg in rekening wordt gebracht. 
1.12.2. Trekkers met een hydropneumatische, hydraulische of pneumatische ophanging of met een 
ladingafhankelijk automatisch regelmechanisme voor de vrije hoogte worden beproefd onder de 
door de fabrikant gespecificeerde normale bedrijfsomstandigheden; 
1.13. „segmenthoogte": de maximale afstand tussen het binnenvlak van de ruit en het vlak dat door 
de randen van de ruit gaat. Deze afstand wordt vrijwel loodrecht op de ruit gemeten (zie bijlage 
III J; figuur 1); 
1.14. >»type ruit": de ruiten als omschreven in de punten 1.1 tot 1.4, die geen essentiële onderlinge 
verschillen vertonen, met name met betrekking tot de in de bijlagen III C tot III K vermelde 
hoofd- en nevenkenmerken. 
1.14.1 Ofschoon er bij een wijziging in de hoofdkenmerken automatisch een nieuw produkttype 
ontstaat, wordt aangenomen dat in bepaalde gevallen een wijziging in de vorm of de afmetingen 
niet meteen de verplichting meebrengt om een volledige serie nieuwe proeven te nemen. Met het 
oog op sommige van de in de desbetreffende bijlagen omschreven proeven kunnen ruiten worden 
gegroepeerd, voor zover het duidelijk is dat zij vergelijkbare hoofdkenmerken vertonen. 
1.14.2. Ruiten die alleen wat betreft de nevenkenmerken verschillen mogen worden beschouwd als 
behorend tot één type; toch kunnen op monsters van deze ruiten nog bepaalde proeven worden 
genomen wanneer in de beproevingsvoorwaarden uitdrukkelijk is bepaald dat deze proeven 
moeten worden verricht; 
1.15. „kleinste kromtestraal": de benaderende waarde van de kleinste straal van de boog van de 
voorruit, gemeten in het meest gebogen gebied. 
2. GOEDKEURINGSAANVRAAG 
2.1. De aanvraag om EEG-goedkeuring van een type ruit wordt door de fabrikant van veiligheidsruiten 
of door zijn gemachtigde ingediend. Voor elk type ruit mag slechts in één Lid-Staat een aanvraag 
worden ingediend. 
2.2. Voor elk type veiligheidsruit gaat de aanvraag vergezeld van de hieronder vermelde documenten 
in drievoud, met de volgende aanduidingen: 
2.2.1. technische beschrijving met opgave van alle hoofd- en nevenkenmerken, en 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/25 
2.2.1.1. voor andere ruiten dan voorruiten tekeningen niet groter dan A4-formaat of op A4-formaat 
gevouwen, met opgave van : 
— de maximale oppervlakte, 
— de kleinste hoek tussen twee aangrenzende vlakken van de ruit, 
— de grootste segmenthoogte, indien van toepassing; 
2.2.1.2. voor voorruiten: 
2.2.1.2.1. een lijst van voorruitmodellen waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd, met opgave van de 
naam van de fabrikant(en) van de trekkers en van het (de) trekkertype(s); 
2.2.1.2.2. tekeningen op ware grootte en schetsen van de voorruit en de plaats ervan in de trekker, die 
zodanig gedetailleerd zijn dat de volgende elementen erop kunnen worden aangegeven: 
2.2.1.2.2.1. hellingshoek van de voorruit, 
2.2.1.2.2.2. hellingshoek van de rugleuning van de bestuurdersstoel, 
2.2.1.2.2.3. plaats en afmetingen van de zones waarin de optische eigenschappen zijn beproefd en eventueel 
het oppervlak dat op een andere wijze is voorgespannen, 
2.2.1.2.2.4. de ontwikkelde oppervlakte van de voorruit, 
2.2.1.2.2.5. de maximale segmenthoogte van de voorruit, 
2.2.1.2.2.6. de minimale kromtestraal van de voorruit (enkel met het oog op het groeperen van voorruiten); 
2.2.1.3. voor dubbele beglazingen: tekeningen op niet groter dan A4-formaat of op A4-formaat gevouwen, 
met opgave van, naast de gegevens als vermeld in punt 2.2.1.1: 
— het type van elk der samenstellende ruiten, 
— het type van de vatting (organisch, glas-glas of glas-metaal), 
— nominale dikte van de ruimte tussen de beide ruiten. 
2.3. Daarenboven moet de aanvrager een voldoende aantal proefstukken en monsters van afgewerkte 
ruiten van de betrokken modellen leveren; dit aantal moet eventueel worden vastgesteld in 
overleg met de technische dienst die met de proeven is belast. 
3. GOEDKEURING 
3.1. Wanneer de ter goedkeuring aangeboden monsters voldoen aan de voorschriften als beschreven in 
de punten 5 tot 7 hieronder, wordt de goedkeuring voor het overeenkomstige type veiligheidsruit 
verleend. 
3.2. Een goedkeuringsnummer wordt toegekend aan elk type als omschreven in de bijlagen III D, 
III E, III G en III H of, met betrekking tot voorruiten, aan elke groep waarvoor goedkeuring is 
verleend. Een zelfde Lid-Staat kan dit nummer niet meer aan een ander type of een andere groep 
veiligheidsruiten toekennen. 
3.3. Goedkeuring, uitbreiding van goedkeuring of weigering van goedkeuring van een type veiligheids­
ruit krachtens de onderhavige richtlijn wordt aan de Lid-Staten bekendgemaakt door middel van 
een goedkeuringsformulier volgens het model in bijlage III B met de bijbehorende aanhangsels. 
3.3.1. Voor voorruiten gaat de bekendmaking van de goedkeuring vergezeld van een document met 
een lijst van alle modellen van de groep voorruiten waarvoor de goedkeuring is verleend, alsmede 
de kenmerken van de groep. 
3.4. Op elke veiligheidsruit en elke dubbele beglazing die overeenstemt met een krachtens de 
onderhavige richtlijn goedgekeurd type ruit wordt, behalve het merk als voorgeschreven in punt 
4.1, ook het EEG-goedkeuringsmerk goed zichtbaar aangebracht. Daarnaast kan ook elk bijzon­
der goedkeuringsmerk worden aangebracht dat aan elke ruit van een dubbele beglazing is 
toegekend. 
3.5. Het EEG-goedkeuringsmerk is beschreven in het aanhangsel bij deze bijlage. 
Nr. C 218/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
3.6. De volgende aanvullende symbolen worden in de nabijheid van het EEG-goedkeuringsmerk 
aangebracht: 
51 als het gaat om voorgespannen glas, 
SIP als het gaat om voorgespannen glas voor voorruiten, 
52 als het gaat om gelaagd glas, 
S2P als het gaat om gelaagd glas voor voorruiten, 
53 als het gaat om kunststofglas, 
S3P als het gaat om kunststofglas voor voorruiten, 
54 als het gaat om dubbele beglazing. 
3.7. Het EEG-goedkeuringsmerk en het symbool moeten goed zichtbaar en onuitwisbaar zijn. 
4. MERKEN 
4.1. Op alle veiligheidsruiten, ook op de ter goedkeuring aangeboden monsters en proefstukken, 
moet het fabrieks- of handelsmerk van de fabrikant staan. Dit merk moet duidelijk leesbaar en 
onuitwisbaar zijn. 
5. ALGEMENE SPECIFICATIES 
5.1. Alle glas moet van zodanige kwaliteit zijn dat het gevaar voor lichamelijk letsel bij breuk zoveel 
mogelijk wordt beperkt. Het glas moet voldoende bestand zijn tegen de belastingen die zich bij 
incidenten in normale verkeersomstandigheden kunnen voordoen, alsmede tegen de invloeden 
van weer en warmte, chemicaliën, brand en slijtage. 
5.2. Het veiligheidsglas moet bovendien voldoende doorzichtig zijn en geen noemenswaardige vervor­
ming van de door de voorruit waargenomen objecten veroorzaken, noch verwarring omtrent de 
in het verkeer gebruikte kleuren doen ontstaan. Bij breuk moet de bestuurder in staat zijn de 
weg duidelijk te blijven onderscheiden ten einde zijn trekker veilig te kunnen afremmen en tot 
stilstand te brengen. 
6. BIJZONDERE SPECIFICATIES 
Alle typen veiligheidsruiten moeten, afhankelijk van de categorie waartoe ze behoren, voldoen 
aan de volgende bijzondere specificaties: 
6.1. ruiten van gelijkmatig voorgespannen glas: de eisen bedoeld in bijlage III D, 
6.2. ruiten van gewoon gelaagd glas: de eisen bedoeld in bijlage III E, 
6.3. met kunststof beklede veiligheidsruiten: naast de bovenvermelde voorschriften ook de voorschrif­
ten van bijlage III F, 
6.4. ruiten van kunststofglas: de eisen bedoeld in bijlage III G, 
6.5. dubbele beglazing: de eisen bedoeld in bijlage III H. 
7. PROEVEN 
De volgende proeven zijn voorgeschreven: 
7.1. Breukpatroon 
Deze proef heeft tot doel: 
7.1.1. na te gaan of er bij breuk van de ruit zodanige korrels en scherven ontstaan dat het gevaar voor 
verwondingen zo klein mogelijk blijft, en 
7.1.2. het zicht na breuk na te gaan. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/27 
7.2. Mechanische sterkte 
7.2.1. Kogelvalproef 
7.2.1.1. Proef met kogel van 227 g. Deze proef heeft tot doel bij gelaagd glas de hechting van de tussenlaag 
en bij voorgespannen glas de mechanische sterkte te beoordelen. 
7.2.2. Gedrag van de ruit bij schok van het hoofd 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de ruit, bij een schok van het hoofd tegen de voorruit, 
gelaagde ruiten en ruiten van kunststofglas, alsmede tegen als zijruiten gebruikte dubbele 
beglazingen, voldoet aan de eisen inzake beperking van verwondingen. 
7.3. Bestandheid tegen omgevingsinvloeden 
7.3.1. Slijtproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de slijtvastheid van een veiligheidsruit boven een bepaalde 
waarde ligt. 
7.3.2. Hitteproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of er zich tijdens een langdurige blootstelling aan hoge 
temperaturen geen blaasjes of andere gebreken voordoen in de tussenlaag van gelaagd glas en 
van kunststofglas. 
7.3.3. Stralingsbestendigheidsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de lichtdoorlatendheid van ruiten van gelaagd glas, 
kunststofglas en met kunststof bekleed glas na langdurige blootstelling aan straling duidelijk 
afneemt, dan wel of de ruit duidelijk verkleurt. 
7.3.4. Vochtbestendigheidsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of ruiten van gelaagd glas, kunststofglas en met kunststof 
bekleed glas bestand zijn tegen de gevolgen van langdurige blootstelling aan luchtvochtigheid en 
onder invloed daarvan geen tekenen van aantasting vertonen. 
7.3.5. Bestandheid tegen temperatuurverandering 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de in veiligheidsglas als omschreven in de punten 1.3 en 
1.4 hierboven gebruikte kunststof(fen) bestand is (zijn) tegen de gevolgen van langdurige blootstel­
ling aan extreme temperaturen en onder invloed daarvan geen tekenen van aantasting vertonen. 
7.4. Optische eigenschappen 
7.4.1. Lichtdoorlatingsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de normale lichtdoorlatendheid van veiligheidsruiten 
boven een bepaalde waarde ligt. 
7.4.2. Optische vervormingsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de vervorming van door de voorruit waargenomen 
objecten niet zodanig is dat de bestuurder erdoor kan worden gehinderd. 
7.4.3. Scheidingsproef van het secundaire beeld 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de hoek tussen het secundaire en het primaire beeld niet 
groter is dan een bepaalde waarde. 
7.4.4. Kleurenidentificatieproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of er geen gevaar is voor verwarring van de door een 
voorruit waargenomen kleuren. 
7.5. Vuurvastheidsproef 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of een ruit van gelaagd of ander glas met kunststofbekleding 
aan de binnenzijde van de trekker een voldoende geringe verbrandingssnelheid heeft. 
Nr. C 218/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
7.6. Bestandheid tegen chemicaliën 
Deze proef heeft tot doel na te gaan of de in een veiligheidsruit als omschreven in de punten 1.3 
en 1.4 gebruikte kunststof(fen) bestand is (zijn) tegen de gevolgen van blootstelling aan chemi­
caliën welke in een voertuig aanwezig of gebruikt kunnen zijn (bij voorbeeld 
schoonmaakmiddelen, enz.) en onder invloed daarvan geen tekenen van aantasting vertonen. 
7.7. Voor de categorieën ruiten als omschreven in de punten 1.1 tot 1.4 van de onderhavige richtlijn 
uit te voeren proeven 
7.7.1. Op veiligheidsruiten worden de in de onderstaande tabel vermelde proeven uitgevoerd: 
Proef 
Breukpatroon 
Mechanische sterkte (kogel van 227 g) 
Gedrag bij schok van het hoofd (') 
Slijtage: 
— buitenvlak 
— binnenvlak 
Hitte 
Straling 
Vochtigheid 
Lichtdoorlating 
Optische vervorming 
Secundair beeld 
Vuurvastheid 
Temperatuurveranderingen 
Chemicaliën Voorgespannen 
glas 
III D/2 
III D/3.1 
— 
III F/2 
— 
— 
III C/7 
III C/9.1 
III C/9.2 
III C/9.3 
III C/8 
III C/10 
III C/11 (2) 
(2) 
(3) 
(3) 
(2) 
(2) 
(2) Gelaagd gl 
_ 
III E/l 
III E/3 
III E/5.1 
III F/2 
III C/5 
III C/6 
III C/7 
III C/9.1 
III C/9.2 
III C/9.3 
III C/8 
III C/10 
III C/11 as 
(2) 
(3) 
(3) 
(2) 
(2) 
(2) Kunststofglas 
— 
III E/4 
III G/3 
III E/5.1 
III F/2 
III C/5 
III C/6 
III C/7 
III C/9.1 
III C/9.2 (3) 
III C/9.3 (3) 
III C/8 
III C/10 
III C/11 
(') Deze proef moet bovendien ook worden genomen op dubbele beglazingen overeenkomstig bijlage III H, 
(2) Indien aan de binnenzijde met kunststof bekleed. 
(') Deze proef behoeft enkel te worden genomen op als voorruit gebruikte ruiten. 
Opmerking: De referentie 111 D/2 bij voorbeeld verwijst naar bijlage III D, punt 2, waar de desbetreffende 
proef wordt beschreven. 
7.7.2. Een veiligheidsruit wordt goedgekeurd als aan alle erop betrekking hebbende voorschriften uit 
de bovenstaande tabel is voldaan. 
8. WIJZIGING OF UITBREIDING VAN GOEDKEURING VOOR EEN TYPE VEILIGHEIDS­
RUIT 
8.1. Elke wijziging van een type veiligheidsruit of elke toevoeging van een voorruit aan een groep 
voorruiten wordt medegedeeld aan de administratieve dienst die de goedkeuring voor dit type 
ruit heeft verleend. Deze dienst kan dan: 
8.1.1. van mening zijn dat de aangebrachte wijzigingen geen noemenswaardige ongunstige invloed 
zullen hebben of dat het nieuwe type voorruit volledig past in de reeds goedgekeurde groep 
vo ^ruiten en dat de veiligheidsruit hoe dan ook nog aan de voorschriften voldoet, of 
8.1.2. een nieuw keuringsrapport vragen aan de met de proeven belaste technische dienst. 
8.2. Mededeling 
8.2.1 Bevestiging of weigering (of uitbreiding) van de goedkeuring wordt aan de Lid-Staten medegedeeld 
volgens de procedure als beschreven in punt 3.3. 
8.2.2. De bevoegde instantie die een uitbreiding van de goedkeuring heeft verleend, kent aan elke 
mededeling van uitbreiding een volgnummer toe. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/29 
9. OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUKTIE 
9.1. Veiligheidsneten die overeenkomstig de onderhavige bijlage en volgende bijlagen zijn goed­
gekeurd, moeten zodanig worden vervaardigd dat zij overeenstemmen met het goedgekeurde 
type en voldoen aan de voorschriften van de punten 5, 6 en 7. 
9.2. De produktie moet permanent worden gecontroleerd ten einde na te gaan of de voorschriften 
van punt 9.1 worden nageleefd. 
9.3. De houder van een goedkeuring moet: 
9.3.1. ervoor zorgen dat er procedures bestaan voor de kwaliteitscontrole op de produkten, 
9.3.2. toegang hebben tot de controleapparatuur die nodig is voor de controle van de overeenstemming 
met elk goedgekeurd type, 
9.3.3. de gegevens registreren met betrekking tot de resultaten van de proeven en de bijbehorende 
documenten i1) die gedurende een in overleg met de administratieve dienst vastgestelde periode 
ter beschikking moeten worden gehouden, 
9.3.4. de resultaten van elk proeftype analyseren ten einde na te gaan of en ervoor te zorgen dat de 
kenmerken van het produkt constant blijven, rekening gehouden met de bij industriële fabricage 
aanvaardbare afwijkingen, 
9.3.5. tenminste nagaan of voor elk type produkt de in bijlage III K voorgeschreven proeven zijn 
uitgevoerd, 
9.3.6. ervoor zorgen dat elke keuring van monsters of proefstukken waaruit blijkt dat deze niet aan de 
eisen van de desbetreffende proef voldoen, wordt gevolgd door een nieuwe monsterneming en 
een nieuwe proef. Alle nodige maatregelen moeten worden genomen om de betrokken produktie 
weer met het type te doen overeenstemmen. 
9.4. De bevoegde instantie kan op ieder ogenblik controle uitoefenen op de in elke produktie-eenheid 
toegepaste methoden voor de controle van de overeenstemming (zie punt 1.3 van bijlage III K). 
9.4.1. Bij elke inspectie moeten de proef registers en de registers van de produktiecontrole aan de 
inspecteur worden voorgelegd. 
9.4.2. Deze laatste kan willekeurig monsters uitkiezen die in het laboratorium van de fabrikant moeten 
worden beproefd. Het minimumaantal monsters kan worden vastgesteld aan de hand van de 
resultaten van de eigen controles door de fabrikant. 
9.4.3. Wanneer het kwaliteitspeil onvoldoende lijkt of wanneer er reden is om de geldigheid van de 
volgens 2.4.2 uitgevoerde proeven te controleren, kan de inspecteur monsters nemen en deze 
naar de technische dienst zenden die de goedkeuringsproeven heeft uitgevoerd. 
9.4.4. De bevoegde instantie kan elke in de onderhavige richtlijn voorgeschreven proef verrichten. 
9.4.5. In de regel worden er twee inspecties per produktie-eenheid verricht. Worden er bij een van deze 
inspecties negatieve resultaten genoteerd, dan kan de bevoegde instantie het aantal inspectiebezoe­
ken verhogen. 
10. SANCTIES BIJ NIET-OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUKTIE 
10.1 De overeenkomstig de onderhavige richtlijn verleende goedkeuring voor een type veiligheidsruit 
kan worden ingetrokken indien niet is voldaan aan de voorwaarde als gesteld in punt 9.1 
hierboven. 
10.2. Wanneer een Lid-Staat een vroeger verleende goedkeuring intrekt, stelt hij de andere Lid-Staten 
hiervan zo spoedig mogelijk in kennis door middel van een afschrift van het goedkeurings­
formulier waarop onderaan in hoofdletters de vermelding „Goedkeuring ingetrokken", wordt 
aangebracht met datum en handtekening. 
11. NAMEN EN ADRESSEN VAN DE MET DE GOEDKEURINGSPROEVEN BELASTE TECH­
NISCHE DIENSTEN EN ADMINISTRATIEVE DIENSTEN 
Elke Lid-Staat deelt aan de andere Lid-Staten en aan de Commissie de namen en adressen mede 
van de met de goedkeuringsproeven belaste technische diensten en van de administratieve 
diensten die de EEG-goedkeuring afgeven en waaraan de in de andere Lid-Staten afgegeven 
goedkeuringsformulieren en formulieren van weigering of intrekking van goedkeuring moeten 
worden gezonden. 
(*) De resultaten van de breukproef worden geregistreerd, ook als er geen fotografische afdruk wordt geëist. 
Nr. C 218/30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Aanhangsel 
EEG-GOEDKEURINGSMERK 
1. Het EEG-goedkeuringsmerk bestaat uit: 
1.1. een rechthoek bevattende de kleine „e" waaraan het kennummer of de kenletters worden toegevoegd 
van het land dat de goedkeuring heeft verleend: 
1 voor de Bondsrepubliek Duitsland 
2 voor Frankrijk 
3 voor Italië 
4 voor Nederland 
6 voor België 
9 voor Spanje 
11 voor het Verenigd Koninkrijk 
13 voor Luxemburg 
18 voor Denemarken 
21 voor Portugal 
IRL voor Ierland 
EL voor Griekenland; 
1.2. de kleine letter „s" waaraan een nummer alsmede, wanneer het om glas voor voorruiten gaat, de kleine 
letter „p" worden toegevoegd, overeenkomstig punt i.6 van bijlage III A; 
1.3. een nummer van twee cijfers ter aanduiding van de twee laatste cijfers van het jaar waarin de richtlijn is 
gepubliceerd of aan de technische vooruitgang is aangepast; 
1.4. een EEG-goedkeuringsnummer dat overeenstemt met het nummer van het EEG-goedkeuringsformulier. 
Voorbeeld van EEG-goedkeuringsmerk 
\$ cl ^^2fr\m fr\ 
Verklaring: Het glas waarop het hierboven afgebeelde EEG-goedkeuringsmerk is aangebracht, is gelaagd 
glas dat niet voor voorruiten kan worden gebruikt (S2), dat is goedgekeurd overeenkomstig de 
editie 1987 van Richtlijn (87), en waarvoor de goedkeuring in Italië werd verleend (e3) onder 
nummer 431. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/31 
BIJLAGE lil B 
Naam van de overheidsinstantie 
MEDEDELING INZAKE DE EEG-GOEDKEURING, WEIGERING VAN EEG-GOEDKEURING, UIT­
BREIDING VAN EEG-GOEDKEURING, INTREKKING VAN EEG-GOEDKEURING, DEFINITIEVE 
STOPZETTING VAN DE PRODUKTIEf1) VAN EEN TYPE RUIT OVEREENKOMSTIG RICHTLIJN 
87/.../EEG 
EEG-goedkeuringsnummer: Uitbreidingnummer: 
1. Klasse veiligheidsglas: 
2. Beschrijving van de ruit (zie aanhangsels 1, 2, 3, 4 en, indien van toepassing, de lijst van voorruiten 
overeenkomstig aanhangsel 5): 
3. Fabrieks- of handelsmerk: 
4. Naam en adres van de fabrikant: 
5. Naam en adres van de eventuele gemachtigde: 
6. Ter goedkeuring aangeboden op: 
7. Met de goedkeuring belaste technische dienst: 
8. Datum van het beproevingsrapport: 
9. Nummer van het beproevingsrapport: 
10. Opmerkingen: 
11. Reden(en) voor uitbreiding van de goedkeuring: 
12. De goedkeuring wordt verleend/geweigerd/uitgebreid/ingetrokken (l). 
13. Plaats: 
14. Datum: 
15. Handtekening: 
16. Aan de onderhavige mededeling is een lijst gehecht van de stukken waaruit het goedkeuringsdossier 
bestaat dat is ingediend bij de administratieve dienst die de goedkeuring heeft afgegeven en dat op 
verzoek kan worden verkregen. 
(') Doorhalen wat niet van toepassing is. 
Nr. C 218/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Aanhangsel 1 
RUITEN VAN GELIJKMATIG VOORGESPANNEN GLAS 
(Hoofd- en nevenkenmerken overeenkomstig bijlage III D of bijlage III F) 
EEG-goedkeuringsnummer: Uitbreidingnummer: 
1. Hoofdkenmerken 
1.1. Andere ruit dan voorruit (ja/neen): 
1.2. Vormcategorie: 
1.3. Aard van de voorspanning: 
1.4. Diktecategorie: 
1.5. Aard en type van de kunststofbekleding(en): 
2. Nevenkenmerken 
2.1. Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas): 
2.2. Kleur van het glas: 
2.3. Kleur van de kunststofbekleding(en): 
2.4. Ingebouwde geleiders (ja/neen): 
2.5. Ingebouwde zonweringsstroken (ja/neen): 
3. Goedgekeurde criteria 
3.1. Grootste oppervlakte (vlakglas): 
3.2. Kleinste hoek: 
3.3. Grootste ontwikkelde oppervlakte (gebogen glas): 
3.4. Grootste segmenthoogte: 
4. Opmerkingen 
Bijgevoegde stukken: 
— Lijst van voorruiten (indien van toepassing); 
— zie aanhangsel 5. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/33 
Aanhangsel 2 
RUITEN VAN GELAAGD GLAS 
(Hoofd- en nevenkenmerken overeenkomstig bijlage lil E of bijlage lil F) 
EEG-goedkeuringsnummer: Uitbreidingnummer: 
1. Hoofdkenmerken 
1.1. Aantal glasplaten: 
1.2. Aantal tussenlagen: 
1.3. Diktecategorie: 
1.4. Nominale dikte van de tussenlagen: 
1.5. Speciale behandeling van het glas: 
1.6. Aard en type van de tussenlaag(-lagen): 
1.7. Aard en type van de kunststofbekleding(en): 
1.8. Dikte van de kunststofbekleding(en): 
2. Nevenkenmerken 
2.1. Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas): 
2.2. Kleur van de tussenlaag (geheel/gedeeltelijk): 
2.3. Kleur van het glas: 
2.4. Kleur van de kunststofbekleding(en): 
2.5. Ingebouwde geleiders (ja/neen): 
2.6. Ingebouwde zonweringsstroken (ja/neen): 
3. Opmerkingen 
Nr. C 218/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Aanhangsel 3 
RUITEN VAN KUNSTSTOFGLAS 
(Hoofd- en nevenkenmerken overeenkomstig bijlage UI G) 
EEG-goedkeuringsnummer: Uitbreidingnummer: 
1. Hoofdkenmerken 
1.1. Aantal glasplaten: 
1.2. Aantal kunststofplaten: 
1.3. Dikte van het glaselement: 
1.4. Behandeling van het glaselement (ja/neen) : 
1.5. Nominale dikte van de ruit: 
1.6. Nominale dikte van de als tussenlaag(-lagen) gebruikte kunststoffolie: 
1.7. Aard en type van de als tussenlaag(-lagen) gebruikte kunststoffolie: 
1.8. Aard en type van de kunststofplaat op de buitenzijde: 
2. Nevenkenmerken 
2.1. Aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas) 
2.2. Kleur van het glas (kleurloos/getint): 
2.3. Kleur van de kunststofplaat (geheel/gedeeltelijk): 
2.4. Ingebouwde geleiders (ja/neen) : 
2.5. Ingebouwde zonweringsstroken (ja/neen): 
3. Opmerkingen: 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/35 
Aanhangsel 4 
DUBBELE BEGLAZINGEN 
(Hoofd- en nevenkenmerken overeenkomstig bijlage lil H) 
EEG-goedkeuringsnummer: Uitbreidingnummer: 
1. Hoofdkenmerken 
1.1. Samenstelling van de dubbele beglazing (symmetrisch/asymmetrisch): 
1.2. Nominale dikte van de tussenruimte: 
1.3. Assemblagemethode: 
1.4. Type van elke ruit volgens de bijlagen III D, III E, III F of III G: 
2. Bijgevoegde stukken 
2.1. Een formulier voor elke samenstellende ruit van een asymmetrische dubbele beglazing overeenkomstig 
de bijlagen aan de hand waarvan deze ruiten zijn beproefd of goedgekeurd: 
2.2. Een formulier voor de beide ruiten van een symmetrische dubbele beglazing overeenkomstig de bijlage 
aan de hand waarvan deze ruiten zijn goedgekeurd: 
3. Opmerkingen: 
Nr. C 218/36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Aanhangsel 5 
INHOUD VAN DE LIJST VAN VOORRUITEN (]) 
Voor elke voorruit die ter goedkeuring wordt voorgelegd moeten tenminste de volgende inlichtingen worden 
verstrekt: 
1. Fabrikant van de trekker: 
2. Type van de trekker: 
3. Ontwikkelde oppervlakte (F): 
4. Segmenthoogte (S): 
5. Kleinste kromtestraal (r): 
6. Hellingshoek van de geïnstalltv de voorruit (D): 
7. Hellingshoek van de rugleuning van de stoel (I?): 
BESCHRIJVING VAN DE MAATGEGEVENS 
F, r, S van de voorruit 
f 
I / Ontwikkelde oppervlakte 
\l van de voorruit 
t^r : -_» *_W^lJ 
Kromtestraal r 
/ Segmenthoogte S 
Maatgegevens voor het punt r 
ten opzichte van de voorruit 
(') Deze lijst moet bij de aanhangsels 1, 2 (eventueel), 3 en 4 van bijlage III B worden gevoegd. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/37 
BIJLAGE lil C 
ALGEMENE BEPROEVINGSVOORWAARDEN 
1. BREUKPATROON 
1.1. De te beproeven ruit mag niet stijf worden bevestigd; zij mag echter wel met behulp van plakband 
over de gehele omtrek tegen een identieke ruit worden geplakt. 
1.2. Om de ruit te doen breken moet gebruik worden gemaakt van een hamer met een gewicht van 
ongeveer 75 g of een ander werktuig dat overeenkomstige resultaten oplevert. De kromtestraal van 
de punt bedraagt 0,2 ± 0,05 mm. 
1.3. Er moet één proef worden genomen op elk voorgeschreven inslagpunt. 
1.4. Het breukpatroon moet worden onderzocht met behulp van contactfotopapier; de belichting moet 
ten laatste tien seconden na de slag beginnen en ten laatste drie minuten na de slag eindigen. Slechts 
de donkerste lijnen die het begin van de breuk aangeven worden in aanmerking genomen. Het 
laboratorium moet de fotografische afdrukken van de verkregen breukpatronen bewaren. 
2. KOGELVALPROEF 
2.1. Proef met kogel van 227 g 
2.1.1. Inrichting 
2.1.1.1. Hardstalen kogel met een gewicht van 227 ± 2 g en een diameter van ongeveer 38 mm. 
2.1.1.2. Inrichting waarmee het mogelijk is de kogel van een nader te bepalen hoogte een vrije val te laten 
maken of inrichting waarmee aan de kogel een zelfde snelheid als bij vrije val kan worden gegeven. 
Wanneer een inrichting wordt gebruikt waarmee de kogel wordt weggeslingerd, moet de tolerantie 
op de snelheid ± 1 % van de snelheid bij vrije val bedragen. 
2.1.1.3. Ondersteuning als afgebeeld in figuur 1 en gelijk aan de ondersteuning als beschreven in punt 
2.1.1.2. Het onderste raam rust op een ongeveer 150 mm hoge stalen bak. De te beproeven ruit 
wordt vastgehouden door het bovenste raam, dat ongeveer 3 kg weegt. De ondersteuning is op een 
ongeveer 12 mm dikke stalen plaat gelast, die op de grond rust door middel van een rubber plaat 
met een dikte van circa 3 mm en een hardheid van 50 DIDC. 
Afmetingen in millimeter 
0 290 
Te beproeven ruit 
Rubber oplegranden Q260 
VA I 
/] 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
/ 
Rubber plaat Q350 min. rs 
Figuur 1 
Ondersteuning voor de kogelvalproeven 
Nr. C 218/38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
2.1.2. Beproevingsvoorwaarden 
2.1.2.1. Temperatuur: 20 ± 5° C. 
2.1.2.2. Druk: tussen 860 en 1 060 mbar. 
2.1.2.3. Relatieve vochtigheid: 60 ± 20 %. 
2.1.3. Proefstuk 
2.1.3.1. Het proefstuk moet vlak en vierkant zijn, met een zijde van 300 +10/ —0 mm. 
2.1.4. Werkwijze 
2.1.4.1. Breng het proefstuk gedurende ten minste vier uur vóór het begin van de proef in een omgeving 
met de vermelde temperatuur. Leg het proefstuk op de ondersteuning (2.1.1.3). Het proefstuk moet 
haaks op de valrichting van de kogel liggen, met een tolerantie van minder dan 3°. Het inslagpunt 
moet zich ten hoogste 25 mm van het geometrische midden van het proefstuk bevinden, bij een 
valhoogte van meer dan 6 m. De kogel moet inslaan op de zijde van het proefstuk die overeenstemt 
met de buitenzijde van de veiligheidsruit wanneer deze in de trekker is gemonteerd. De kogel mag 
slechts één inslagpunt veroorzaken. 
3. GEDRAG BIJ SCHOK VAN HET HOOFD 
3.1. Inrichting 
3.1.1. Bol- of halfbolvormig dummyhoofd van hardhout-multiplex met vervangbare viltbekleding, al dan 
niet uitgerust met een houten dwarsbalk. Tussen het bolle gedeelte en de dwarsbalk bevindt zich 
een tussenstuk dat de hals voorstelt en aan de andere kant van de dwarsbalk zit een bevestigingsstang. 
De afmetingen zijn aangegeven in figuur 2. 
Het totale gewicht van deze inrichting moet 10 ± 0,2 kg bedragen. 
Afmetingen in millimeter 
Bevestigings 
stang 
Dwarsbalk 
(facultatief) 
Tussenstuk 
Hoofd 
5 mm dikke 
viltbekleding 
Figuur 2 
Dummyhoofd 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/39 
3.1.2. Inrichting waarmee het mogelijk is het dummyhoofd van een nader te bepalen hoogte een vrije val 
te laten maken of inrichting waarmee aan het dummyhoofd een zelfde snelheid als bij vrije val kan 
worden gegeven. 
Wanneer een inrichting wordt gebruikt waarmee het dummyhoofd wordt weggeslingerd, moet de 
tolerantie op de snelheid ± 1 % van de snelheid bij vrije val bedragen. 
3.1.3. Ondersteuning zoals afgebeeld in figuur 3 voor de proeven op vlakke proefstukken. De onder­
steuning bestaat uit twee stalen ramen waarvan de randen ter breedte van 50 mm zijn geslepen; de 
ramen passen in elkaar en zijn voorzien van rubberen oplegranden met een dikte van ongeveer 
3 mm, een breedte van 15 ± 1 mm en een hardheid van 70 DIDC. Het bovenste raam wordt met 
tenminste 8 bouten tegen het onderste raam geklemd. 
3.2. Beproevingsvoorwaarden 
3.2.1. Temperatuur: 20 ± 5° C. 
3.2.2. Druk: tussen 860 en 1 060 mbar. 
3.2.3. Relatieve vochtigheid: 60 ± 20 %. 
Afmetingen in millimeter 
Rubberen 
oplegranden Bout(') 
-6-
4 -è- S 
:*-ft 
ra* 
^ 
1 070 3B? 
105 
1 170 
Figuur 3 
Ondersteuning voor de proeven met het dummyhoofd 
3.3. Werkwijze 
3.3.1. Proef op een vlak proefstuk 
Houd het vlakke proefstuk met een lengte van 1 100 + 5/ - 2 mm en een breedte van 500 + 5/ 
—2 mm gedurende ten minste 4 uur voor de proef op een constante temperatuur van 20 ± 5° C. 
Bevestig het proefstuk in de draagramen (3.1.3); span de bouten zodanig aan dat het proefstuk 
gedurende de proef niet meer dan 2 mm verschuift. Het vlak van het proefstuk moet vrijwel haaks 
op de valrichting van het dummyhoofd staan. Het inslagpunt moet zich ten hoogste 40 mm van 
het geometrische midden van het proefstuk bevinden. Het hoofd moet inslaan op de zijde van het 
proefstuk die overeenstemt met de binnenzijde van de veiligheidsruit wanneer deze in de trekker is 
gemonteerd. Het hoofd mag slechts één inslagpunt veroorzaken. 
Het inslagvlak van de viltbekleding moet na twaalf proeven worden vervangen. 
0) Het aanbevolen kleinste spankoppel voor M 20-bouten bedraagt 30 Nm. 
Nr. C 218/40 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
3.3.2. Proeven op een volledige voorruit (alleen bij een valhoogte van 1,5 m of minder) 
Leg de voorruit los op een ondersteuning met een rubber oplegstrook met een hardheid van 
70 DIDC en een dikte van ongeveer 3 mm, waarbij het raakvlak over de gehele omtrek ongeveer 
15 mm breed is. 
De ondersteuning moet bestaan uit een hard stuk waarvan de vorm overeenstemt met de buitenzijde 
van de voorruit zodat het dummyhoofd tegen de binnenzijde van de ruit stoot. Indien nodig kan 
de voorruit met behulp van een geschikte inrichting tegen de ondersteuning worden geklemd. 
De ondersteuning moet op een stijf raam rusten door middel van een rubberen plaat met een 
hardheid van 70 DIDC en een dikte van ongeveer 3 mm. Het oppervlak van de voorruit moet 
vrijwel haaks op de valrichting van het dummyhoofd staan. 
Het inslagpunt moet zich ten hoogste 40 mm van het geometrische midden van het proefstuk 
bevinden. Het hoofd moet inslaan op de zijde van het proefstuk die overeenstemt met de binnenzijde 
van de veiligheidsruit wanneer deze in de trekker is gemonteerd. Het hoofd mag slechts één 
inslagpunt veroorzaken. 
Het inslagvlak van de viltbekleding moet na twaalf proeven worden vervangen. 
4. SLIJTPROEF 
4.1. Inrichting 
4.1.1. Slijtinrichting (]) als schematisch afgebeeld in figuur 4, bestaande uit de volgende elementen: 
— een in het midden bevestigde horizontale draaischijf die met een snelheid van 65 tot 75 
omwentelingen per minuut tegen de wijzers van de klok in draait; 
Figuur 4 
Tekening van de slijtinrichting 
— twee geballaste parallelle armen; aan elke arm is een speciaal schuurrolletje bevestigd dat vrij 
draait op een horizontale, met een kogellager uitgeruste as; elk rolletje drukt met een massa 
van 500 g op het proefstuk. 
De draaischijf van de slijtinrichting moet regelmatig en in één vlak draaien (de afwijking ten 
opzichte van het vlak mag niet meer dan ± 0,05 mm bedragen op een afstand van 1,6 mm van de 
omtrek van de schijf). De rolletjes zijn zodanig gemonteerd dat ze, wanneer ze tegen het draaiende 
proefstuk liggen, in tegenovergestelde richting ten opzichte van elkaar draaien en zo in een kromme 
lijn een drukkende en schurende werking uitoefenen op een cirkel met een oppervlakte van ongeveer 
30 cm2, en dit tweemaal per omwenteling van het proefstuk. 
(*) Een inrichting van deze aard wordt gebouwd door Teledyne Taber (Verenigde Staten van Amerika). 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/41 
4.1.3. 
4.1.4. 4.1.2. Schuurrollen(1) met een diameter van 45 tot 50 mm en een dikte van 12,5 mm. De rollen zijn 
vervaardigd van een speciaal fijnkorrelig schurend materiaal dat in een massa van middelhard 
rubber is gevat. De rollen moeten een hardheid van 72 ± 4 DIDC hebben, gemeten op vier plaatsen 
op gelijke afstand van elkaar op de middellijn van het schurend oppervlak, waarbij de druk verticaal 
langs een middellijn van de rol wordt uitgeoefend; de metingen moeten tien seconden na het begin 
van de uitoefening van de druk worden uitgevoerd. 
De schuurrollen moeten gebruiksklaar worden gemaakt door ze zeer langzaam op een vlakke 
glasplaat te laten draaien, tot ze een volkomen vlak oppervlak hebben. 
Lichtbron, bestaande uit een gloeilamp waarvan de gloeidraad vervat is binnen een parallellepi­
pedum van 1,5 x 1,5 x 3 mm. De spanning die op de gloeidraad van de lamp wordt aangelegd 
moet zodanig zijn dat de kleurtemperatuur 2 856 ± 50 K bedraagt. Deze spanning moet stabiel 
zijn op ± 1/1 000. Het voor de controle van deze spanning gebruikte meettoestel moet nauwkeurig 
genoeg zijn om de meting te kunnen uitvoeren. 
Optisch systeem, bestaande uit een lens met een brandpuntsafstand f van ten minste 500 mm, met 
correctie voor chromatische afwijkingen. De volledige lensopening mag niet meer dan f/20 bedragen. 
De afstand tussen de lens en de lichtbron moet zodanig zijn dat een nagenoeg parallelle lichtbundel 
wordt verkregen. 
Breng een diafragma aan om de diameter van de lichtbundel te beperken tot 7 ± 1 mm. Dit 
diafragma moet ten opzichte van de lichtbron op een afstand van 100 ± 50 mm achter de lens 
worden geplaatst. 
4.1.5. Meettoestel voor diffuus licht (zie figuur 5), bestaande uit een foto-elektrische cel met een bolfoto-
meter met een diameter van 200 tot 250 mm; de bol moet uitgerust zijn met in- en uitlaatopeningen 
voor het licht. 
De inlaatopening moet rond zijn en een diameter hebben die ten minste het dubbele bedraagt van 
die van de lichtbundel. De uitlaatopening van de bol moet uitgerust zijn met een lichtvanger of 
met een reflectiestandaard, naar gelang van de gevolgde vermelde werkwijze (zie punt 4.4.3). De 
lichtvanger moet alle licht opvangen wanneer er zich geen proefstuk in de baan van de lichtbundel 
bevindt. 
De as van de lichtbundel moet door het midden van de in- en uitlaatopeningen lopen. De diameter 
van de uitlaatopening, b, moet gelijk zijn aan 2.a tg 4°, waarbij a gelijk is aan de diameter van de 
bol. 
De foto-elektrische cel moet zodanig zijn aangebracht dat het licht dat rechtstreeks uit de inlaatope­
ning of de reflectiestandaard komt er niet op kan vallen. 
Het binnenoppervlak van de bolfotometer en van de reflectiestandaard moeten nagenoeg gelijke 
reflectiefactoren hebben; ze moeten mat en niet selectief zijn. Het uitgangssignaal van de foto-
elektrische cel moet binnen het gebruikte lichtsterktegebied op ± 2% na lineair zijn. Het toestel 
moet zo zijn vervaardigd dat de naald van de galvanometer niet uitslaat wanneer de bol niet wordt 
verlicht. 
Het gehele toestel moet geregeld worden gecontroleerd met behulp van gekalibreerde ijkmaten 
voor zichtvermindering. Als de zichtvermindering wordt gemeten met behulp van een apparaat of 
volgens methoden die afwijken van de hierboven beschreven inrichting en methode, moeten de 
resultaten eventueel worden gecorrigeerd zodat ze overeenstemmen met de resultaten die met de 
hierboven beschreven meetinrichting worden verkregen. 
Bolfotometer Foto-elektrische cel 
Afbuigplaatjes 
Figuur 5 
Meetinrichting voor de zichtvermindering 
(') Rollen van dit type worden vervaardigd door Teledyne Taber (Verenigde Staten van Amerika) 
Nr. C 218/42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
4.2. Beproevingsomstandigheden 
4.2.1. Temperatuur: 20 ± 5° C. 
4.2.2. Druk: russen 860 en 1 060 mbar. 
4.2.3. Relatieve vochtigheid: 60 ± 20%. 
4.3. Proefstukken 
De proefstukken moeten vlak en vierkant zijn, met een zijde van 100 mm. De vlakken moeten effen 
en evenwijdig zijn en in het midden moet een bevestigingsgat zitten met een diameter van 6,4 +0,2/ 
— 0 mm. 
4.4. Werkwijze 
De proef moet worden genomen op het vlak van het proefstuk dat overeenstemt met het buitenvlak 
van de gelaagde ruit wanneer deze op de trekker is gemonteerd, en ook op het binnenvlak indien 
dit van kunststof is. 
4.4.1. Onmiddellijk voor en na de slijtproef moeten de proefstukken als volgt worden gereinigd: 
a) schoonmaken met een linnen doek onder schoon stromend water; 
b) spoelen met gedistilleerd of gedemineraliseerd water; 
c) drogen onder een zuurstof- of stikstofstroom; 
d) verwijderen van alle eventuele sporen van water door zacht deppen met een bevochtigde linnen 
doek. Indien nodig drogen door her proefstuk licht tussen twee linnen doeken te drukken. 
Elke behandeling met ultrageluid is af te raden. Na reiniging mogen de proefstukken alleen nog bij 
de randen worden vastgenomen en moeten zij tegen elke aantasting of vervuiling van de oppervlak­
ken worden beschermd. 
4.4.2. Breng de proefstukken gedurende ten minste 48 uur in een omgeving met temperatuur van 20 ± 
5° C en een relatieve vochtigheid van 60 ± 20 %. 
4.4.3. Plaats het proefstuk onmiddellijk tegen de inlaatopening van de bolfotometer. De hoek tussen de 
loodlijn op het oppervlak en de as van de lichtbundel mag niet meer dan 8° bedragen. 
Voer daarna de volgende vier metingen uit: 
Meting 
Ti 
T2 
T3 
T4 Met 
neen 
ja 
neen 
ja Met 
licht-
vanger 
neen 
neen 
ja 
ja Met 
reflectie­
standaard 
ja 
ja 
neen 
neen Gemeten hoeveelheid 
Invallend licht 
Totaal door het proefstuk doorgelaten licht 
Door de inrichting verstrooid licht 
Door de inrichting en het proefstuk ver­
strooid licht 
Herhaal de metingen Tj, T2, T3 en T4 met andere gegeven standen van het proefstuk en ga na of 
dezelfde resultaten worden verkregen. 
Bereken de totale doorlatingsfactor T( = T2/T, 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/43 
Bereken de diffuse doorlatingsfactor Td aan de hand van de formule: 
T4 - T, (T2/Tj) 
Bereken het percentage van de zichtvermindering of de lichtdemping door diffusie, of beide, aan 
de hand van de formule: 
Td 
— = 100% 
T« 
Meet de initiële zichtvermindering van het proefstuk op ten minste vier plaatsen op gelijke afstand 
van elkaar in het gedeelte dat niet aan de slijtproef is onderworpen; de berekening gebeurt aan de 
hand van de bovenstaande formule. Bereken het gemiddelde van de voor elk proefstuk verkregen 
resultaten. In plaats van de vier meetwaarden kan ook een gemiddelde waarde worden verkregen 
door het proefstuk regelmatig te laten draaien met een snelheid van drie omwentelingen per seconde 
of meer. 
Voer voor elke veiligheidsruit drie proeven onder dezelfde belasting uit. Gebruik de zichtverminde­
ring als maat voor de onderliggende slijtage nadat het proefstuk aan de slijtproef is onderworpen. 
Meet het licht dat door de aan de slijtproef onderworpen baan wordt doorgelaten op ten minste 
vier plaatsen op gelijke afstand van elkaar op deze baan; de berekening gebeurt aan de hand van 
de bovenstaande formule. Bereken het gemiddelde van de voor elk proefstuk verkregen resultaten. 
In plaats van de vier meetwaarden kan ook een gemiddelde waarde worden verkregen door het 
proefstuk regelmatig te laten draaien met een snelheid van drie omwentelingen per seconde of 
meer. 
4.5. De slijtproef wordt slechts uitgevoerd indien het laboratorium dat de keuring verricht zulks nodig 
acht op grond van de inlichtingen waarover het beschikt. Uitgezonderd voor materialen van 
kunststofglas, waarbij bij voorbeeld de dikte van de tussenlaag of van het materiaal kan veranderen, 
is het in de regel niet nodig andere proeven uit te voeren. 
4.6. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
De nevenkenmerken zijn niet van belang. 
5. HITTEPROEF 
5.1. Werkwijze 
Verwarm drie monsters of drie vierkante proefstukken van ten minste 300 x 300 mm, die door 
het laboratorium naar gelang van het geval uit drie voorruiten of drie andere ruiten zijn genomen 
en waarvan één van de randen samenvalt met de bovenrand van de ruit, tot 100° C. 
Houd de monsters gedurende twee uur op deze temperatuur en laat ze vervolgens afkoelen tot 
omgevingstemperatuur. Indien de veiligheidsruit twee buitenvlakken van niet-organisch materiaal 
heeft, mag de proef worden uitgevoerd door het monster gedurende de vermelde periode verticaal 
in kokend water onder te dompelen, waarbij er wel op moet worden gelet dat er geen ongewenste 
thermische schok optreedt. Indien de monsters uit een voorruit zijn gesneden, moet één van de 
randen samenvallen met een gedeelte van de rand van de voorruit. 
5.2. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleur van de tussenlaag: 
— kleurloos: 1, 
— getint: 2. 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
5.3. Beoordeling van de resultaten 
5.3.1. De hittebestendigheidsproef wordt als positief beoordeeld als er zich geen blaasjes of andere 
gebreken voordoen op een afstand van meer dan 15 mm van een niet gesneden rand of 25 mm van 
een gesneden rand van het proefstuk of het monster, of op meer dan 10 mm van eventuele scheurtjes 
die ten gevolge van de proef zijn ontstaan. 
5.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken of monsters voldoet ten aanzien van de 
hitteproef indien aan één van de onderstaande voorwaarden is voldaan: 
5.3.2.1. Alle proeven leveren een positief resultaat op. 
5.3.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd. Een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie 
proefstukken of monsters levert positieve resultaten op. 
Nr. C 218/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
6. STRAL1NGSPROEF 
6.1. Beproevingsmethode 
6.1.1. Inrichting 
6.1.1.1. Stralingsbron, bestaande uit een middendruk-kwikdamplamp met een kwartsbuis die geen ozon 
produceert en waarvan de as verticaal is gemonteerd. De nominale afmetingen van de lamp zijn 
360 mm voor de lengte en 9,5 mm voor de diameter. De lengte van de boog moet 300 ± 4 mm 
bedragen. De voedingsspanning van de lamp moet 750 ± 50 W zijn. 
Ook elke andere stralingsbron die hetzelfde effect heeft als de hierboven beschreven lamp mag 
worden gebruikt. Om na te gaan of de effecten van een andere bron dezelfde zijn, moet de 
hoeveelheid afgegeven energie in de golflengteband van 300 tot 450 mm worden gemeten, waarbij 
alle andere golflengten worden weggefilterd. Bij de proef moet de vervangingsbron met dezelfde 
filters worden gebruikt. 
Voor veiligheidsruiten waarbij het verband tussen deze proef en de gebruiksomstandigheden 
onvoldoende is moeten de beproevingsvoorwaarden opnieuw worden bezien. 
6.1.1.2. Voedingstransformator en condensator waarmee aan de lamp (6.1.1.1) een piekontsteekspanning 
van ten minste 1 100 V en een bedrijfsspanning van 500 ± 50 V kunnen worden geleverd. 
6.1.1.3. Inrichting voor het ondersteunen en draaien van de monsters met een tot vijf omwentelingen per 
minuut rond de centraal geplaatste stralingsbron, zodat een gelijkmatige blootstelling wordt 
verkregen. 
6.1.2. Proefstukken 
6.1.2.1. Afmetingen: 76 x 300 mm. 
6.1.2.2. De proefstukken worden door het laboratorium uit het bovenste gedeelte van de ruiten gesneden, 
op zodanige wijze dat: 
— voor andere ruiten dan voorruiten, de bovenrand van de proefstukken samenvalt met de 
bovenrand van de ruiten; 
— voor voorruiten, de bovenrand van de proefstukken samenvalt met de bovengrens van het 
gedeelte dat op regelmatige doorlating moet worden gecontroleerd; dit wordt bepaald overeen­
komstig punt 9.1.2.2 van de onderhavige bijlage. 
6.1.3. Werkwijze 
Controleer de normale lichtdoorlatingscoëfficiënt bij drie monsters voor de blootstelling, volgens 
de in punt 9.1.1 en 9.1.2 van de onderhavige bijlage omschreven werkwijze. Bescherm een gedeelte 
van elk monster tegen stralingen en plaats het monster daarna in de proefinrichting, met de 
lengterichting evenwijdig aan de as van de lamp, op 230 mm van deze as. Houd de temperatuur 
van de monsters gedurende de gehele proef op 45 ± 5° C. Plaats de zijde van elk monster die 
overeenstemt met de buitenzijde van de ruit in de trekker voor de lamp. Bij het type lamp als 
omschreven in punt 6.1.1.1 moet de blootstellingstijd 100 uur bedragen. 
Meet na de bestraling opnieuw de doorlatingscoëfficiënt op het blootgestelde oppervlak van elk 
monster. 
6.1.4. Elk proefstuk of monster (in totaal drie) wordt overeenkomstig de hierboven beschreven werkwijze 
blootgesteld aan een zodanige straling dat deze op elk punt van het proefstuk of het monster 
hetzelfde effect op de gebruikte tussenlaag heeft als wordt veroorzaakt door zonnestraling van 
1 400 W/m2 gedurende 100 uur. 
6.2. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleur van het glas: 
— kleurloos: 2, 
— getint: 1. 
Kleur van de tussenlaag: 
— kleurloos: 1, 
— getint: 2. 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
6.3. Beoordeling van de resultaten 
6.3.1. De stralingsbestendigheidsproef wordt als positief beoordeeld indien aan de onderstaande voorwaar­
den is voldaan. 
6.3.1.1. De totale lichtdoorlating, gemeten overeenkomstig punt 9.1.1 en 9.1.2 van de onderhavige bijlage, 
daalt niet onder 95% van de waarde voor de bestraling en daalt in geen geval: 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/45 
6.3.1.1.1. onder 70% voor andere ruiten dan voorruiten die moeten voldoen aan de voorschriften inzake het 
gezichtsveld van de bestuurder in alle richtingen, 
6.3.1.1.2. onder 75 % voor voorruiten in het gedeelte dat op normale doorlating moet worden gecontroleerd, 
als omschreven in punt 9.1.2.2 hieronder. 
6.3.1.2. Bij onderzoek na bestraling van het proefstuk of monster tegen een witte achtergrond mag wel een 
lichte verkleuring optreden, maar er mag geen ander gebrek voorkomen. 
6.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken of monsters voldoet ten aanzien van de 
stralingsbestendigheidsproef indien aan één van de onderstaande voorwaarden is voldaan: 
6.3.2.1. Alle proeven leveren een positief resultaat op. 
6.3.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd. Een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie 
proefstukken of monsters levert positieve resultaten op. 
7. VOCHTBESTENDIGHEIDSPROEF 
7.1. Werkwijze 
Bewaar drie vierkante monsters of proefstukken van ten minste 300 mm x 300 mm gedurende 
twee weken verticaal in een gesloten kast waarin de temperatuur op 50 ± 2° C en de relatieve 
vochtigheid op 95 ± 4% worden gehouden. 
Opmerking: Onder deze beproevingsomstandigheden is condensatie op de proefstukken uitge­
sloten. 
De proefstukken worden zo gekozen dat ten minste één rand van de proefstukken samenvalt met 
een oorspronkelijke rand van de ruit. 
Als er verscheidene proefstukken tegelijk worden beproefd, moet er tussen de proefstukken voldoen­
de ruimte worden gelaten. 
Alle voorzorgsmaatregelen moeten worden genomen om te voorkomen dat er condensaat van de 
wanden of het bovenvlak van de kast op de proefstukken valt. 
7.2. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleur van de tussenlaag: 
— kleurloos: 1, 
— getint: 2. 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
7.3. Beoordeling van de resultaten 
7.3.1. De veiligheidsruit voldoet ten aanzien van de vochtbestendigheid indien er na de voorgeschreven 
verblijfsduur in omgevingsomstandigheden op meer dan 10 mm van niet gesneden randen en op 
meer dan 15 mm van gesneden randen geen belangrijke verandering wordt geconstateerd; voor 
gewone en behandelde gelaagde ruiten bedraagt de verblijfsduur twee uur, voor met kunststof 
beklede ruiten en ruiten van kunststofglas 48 uur. 
7.3.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken of monsters voldoet ten aanzien van de 
vochtbestendigheid indien aan één van de onderstaande voorwaarden is voldaan: 
7.3.2.1. Alle proeven leveren een positief resultaat op. 
7.3.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd. Een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie 
monsters levert positieve resultaten op. 
8. VUURVASTHEIDSPROEF 
8.1. Doel en toepassingsgebied 
Met deze methode kan de horizontale verbrandingssnelheid worden onderzocht van de materialen 
die in de bestuurdersruimte van de trekkers worden gebruikt nadat zij aan een kleine vlam zijn 
blootgesteld. Met deze methode kunnen de materialen en elementen van de binnenbekleding van 
de trekkers, afzonderlijk of in combinaties tot een dikte van 15 mm, worden beproefd. De 
methode wordt gebruikt om na te gaan of de geproduceerde partijen van deze materialen dezelfde 
verbrandingseigenschappen hebben. Gezien de enorme verschillen tussen de reële situaties in de ( 
dagelijkse praktijk en de welomschreven beproevingsvoorwaarden bij deze methode (toepassing en 
richting binnen de trekker, gebruiksomstandigheden, oorsprong van de vlammen, enz.), kan deze 
methode moeilijk als geschikt worden beschouwd voor het beoordelen van alle verbrandingseigen­
schappen in een reële trekker. 
Nr. C 218/46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
8.2. Definities 
8.2.1. Verbrandingssnelheid: quotiënt van de verbrande afstand, gemeten volgens deze methode, en de 
tijd die de vlam nodig had om deze afstand af te leggen. Wordt uitgedrukt in millimeter per minuut. 
8.2.2. Samengesteld materiaal: materiaal bestaande uit verschillende lagen van gelijksoortige of verschil­
lende materialen die door cementeren, lijmen, omhullen, lassen enz. bij elkaar worden gehouden. 
Wanneer er in het samenstel onderbrekingen voorkomen (bij voorbeeld naden, veelvuldige las­
punten, klinknaden enz.), waarvan overeenkomstig punt 8.5 afzonderlijke monsters kunnen worden 
genomen, worden de materialen niet als samengesteld beschouwd. 
8.2.3. Blootgestelde zijde: de zijde die naar de bestuurdersruimte is gericht wanneer het materiaal in de 
trekker is geïnstalleerd. 
8.3. Principe 
Een monster wordt horizontaal in een U-vormige houder geplaatst en in een verbrandingskamer 
gedurende 15 seconden blootgesteld aan een welomschreven vlam met geringe energie die tegen de 
vrije rand van het monster wordt gehouden. Met de proef wordt nagegaan of de vlam uitdooft en 
zo ja wanneer, dan wel hoeveel tijd de vlam nodig heeft om een bepaalde afstand af te leggen. 
8.4. Inrichting 
8.4.1. Verbrandingskamer (figuur 6), bij voorkeur van roesrvrij staal, met de in figuur 7 vermelde 
afmetingen. 
Aan de voorzijde van deze kamer bevindt zich een brandvrij kijkvenster, dat eventueel de gehele 
voorwand kan beslaan en dat tevens als toegangsluik kan dienen. 
In de bodem van de kamer zitten luchtgaten en bovenaan loopt een luchtspleet over de gehele 
omtrek. 
De kamer rust op vier voeten met een hoogte van 10 mm. Aan één kant van de kamer mag zich 
een opening bevinden voor het inbrengen van de monsterhouder; aan de andere kant is er een 
opening waar de toevoerpijp voor het glas door loopt. Het gesmolten materiaal wordt opgevangen 
in een bakje (zie figuur 8) dat op de bodem van de kamer tussen de luchtgaten wordt geplaatst, 
maar deze niet mag afdekken. 
Figuur 6 
Voorbeeld van verbrandingskamer, met monsterhouder en opvangbakje 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/47 
(Afmetingen in millimeter — Toleranties volgens ISO 2768) 
385 
Luchtspleet 
ÏF? = Ü 
o 
en 
o 
CX3 
' " .. ]LÜ '. 
^JU" 
Figuur 7 
Voorbeeld van verbrandingskamer 
(Afmetingen in millimeter — Toleranties volgens ISO 2768) 
336 
Figuur 8 
Voorbeeld van opvangbakje 
Nr. C 218/48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
8.4.2. Monsterhouder, bestaande uit twee U-vormige metaalplaten of ramen van corrosiebestendig ma­
teriaal. De afmetingen zijn aangegeven in figuur 9. 
Op de onderste plaat staan pennen en in de bovenste plaat zitten overeenkomstige gaten, zodat het 
monster stevig tussen de platen kan worden bevestigd. 
De pennen dienen ook als merken aan de hand waarvan het begin en het einde van de ver­
brandingsafstand kunnen worden gemeten. 
Er moet een ondersteuning worden geleverd, bestaande uit warmtevaste draad met een diameter 
van 0,25 mm die telkens op een afstand van 25 mm dwars over de onderste plaat van de mon­
sterhouder wordt gespannen (zie figuur 10). 
(Afmetingen in millimeter — Toleranties volgens ISO 2768) 
i n 04 
Jl 
" i mimr> MTnrTiin* if>nnyi—i irm nairnnruiimi _D 5 ,y45" /T Dekplaat 
n . / 
[ n 
- .' • \ J 
l / i 
M si 
OO I -L 
J i—r 320 
127 * 0.2 
T&tv.ï 
f356) 
361 Monster 
Figuur 9 
Voorbeeld van monsterhouder 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/49 
(Afmetingen in millimeter — Toleranties volgens ISO 2768) 
Groeven 
0.5 x 0,5 
Buitenzijde 
van het raamwerk 
Inkepen: 2x2 
Figuur 10 
Voorbeeld van doorsnede van het U-vormige raam, onderste gedeelte met voorziening voor 
bevestigingsdraden 
Het onderste gedeelte van het monster moet op 178 mm boven de bodemplaat hangen. De afstand 
tussen de rand van de monsterhouder en de wand van de kamer moet 22 mm bedragen; de afstand 
tussen de randen van de monsterhouder in lengterichting en de zijwanden van de kamer moet 
50 mm bedragen (alle afmetingen aan de binnenzijde gemeten) (zie de figuren 6 en 7). 
8.4.3. Gasbrander. De voor de proef benodigde kleine vlam wordt geleverd door een bunsenbrander met 
een binnendiameter van 9,5 mm. De brander wordt zodanig in de verbrandingskamer opgesteld 
dar het midden van de pijp zich op 19 mm onder het midden van de onderste rand van de open 
zijde van het monster bevindt (zie figuur 7). 
8.4.4. Gas. Het door de brander geleverde gas moet een verbrandingswaarde hebben van ongeveer 38 MJ/ 
m3 (bij voorbeeld aardgas). 
8.4.5. Metalen kam met een lengte van ten minste 110 mm en voorzien van zeven of acht tanden met 
afgeronde punt per 25 millimeter. 
8.4.6. Chronometer, tot op 0,5 seconde nauwkeurig. 
8.4.7. Zuigkap. De verbrandingskamer mag worden opgesteld in een laboratoriumzuigkap op voorwaarde 
dat het binnenvolume van de zuigkap ten minste 20 maal, maar ten hoogste 110 maal zo groot is 
als het volume van de verbrandingskamer en dat geen van de afmetingen ervan (hoogte, breedte of 
diepte) meer dan 2,5 maal die van de beide andere bedraagt. 
Voor de proef wordt de stijgsnelheid van de lucht in de zuigkap gemeten op een hoogte van 100 mm 
en voor en achter het gebied waar de verbrandingskamer zal worden opgesteld. De meetwaarde 
moet tussen 0,10 en 0,30 meter per seconde liggen, zodat de bediener niet door de verbrandings-
produkten wordt gehinderd. Ook een kap met natuurlijke afzuiging mag worden gebruikt, mits de 
luchtsnelheid voldoende is. 
8.5. Monster 
8.5.1. Vorm en afmetingen 
De vorm en de afmetingen van het monster zijn aangegeven in figuur 11. De dikte van het monster 
stemt overeen met de dikte van het te beproeven produkt. Deze mag evenwel niet meer dan 13 mm 
bedragen. Voor zover mogelijk moet de dikte van het monster over de gehele lengte constant zijn. 
Wanneer het vanwege de vorm en de afmetingen van een produkt niet mogelijk is een monster van 
bepaalde afmetingen te nemen, moeten de volgende minimumafmetingen in acht worden genomen: 
a) bij monsters met een breedte tussen 3 en 60 mm moet de lengte 356 mm bedragen. In dit geval 
wordt het materiaal over de breedte van het produkt beproefd; 
Nr. C 218/50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
b) bij monsters met een breedte tussen 60 en 100 mm moet de lengte ten minste 138 mm bedragen. 
In dit geval komt de mogelijke verbrandingsafstand overeen met de lengte van het monster en 
begint de meting bij het eerste merk; 
c) monsters met een breedte van minder dan 60 mm en een lengte van minder dan 356 mm, 
alsmede monsters met een breedte tussen 60 en 100 mm maar een lengte van minder dan 
138 mm en monsters met een breedte van minder dan 3 mm kunnen volgens deze methode niet 
worden beproefd. 
8.5.2. Monsterneming 
Van het te beproeven materiaal moeten ten minste vijf monsters worden genomen. Bij materiaal 
dat in verschillende richtingen een andere verbrandingssnelheid vertoont (wat uit voorafgaande 
proeven moet blijken) moeten de vijf (of meer) monsters zodanig worden genomen en in de 
proefinrichting worden geplaatst dat de hoogste verbrandingssnelheid kan worden gemeten. Als 
het geleverde materiaal op een vaste breedte is gesneden, moeten stukken met een lengte van ten 
minste 500 mm over de gehele breedte worden gesneden. Er moeten dan monsters uit het stuk 
worden genomen op een afstand van ten minste 100 mm van de rand van het materiaal en op 
onderling gelijke afstanden. 
Van afgewerkte produkten moeten de monsters op dezelfde wijze worden genomen, voor zover de 
vorm van het produkt dit toelaat. Als het produkt meer dan 13 mm dik is, moet van de andere 
kant dan die welke naar de bestuurdersruimte is gericht op mechanische wijze een gedeelte worden 
afgenomen tot de dikte nog maar 13 mm bedraagt. 
Samengestelde materialen (zie punt 8.2.2) moeten als één stuk worden beproefd. Als er verscheidene 
lagen van verschillende materialen zijn gebruikt, die niet als een samengesteld materiaal worden 
beschouwd, moet elke laag tot op een diepte van 13 mm vanaf het naar de bestuurdersruimte 
gerichte oppervlak afzonderlijk worden beproefd. 
(Afmetingen in millimeter) 
j 
3j 
"1 
• 38 25 
127 
4-T 4 '. • • 
-
-é-~9~ 
-4~ -
356 1 
1 
o o 
Figuur 11 
Monster 
8.5.3. Bewaring 
De monsters moeten gedurende ten minste 24 uur en ten hoogste zeven dagen bij een temperatuur 
van 23 ± 2° C en een relatieve vochtigheid van 50 ± 5 % worden bewaard; zij moeten tot op het 
ogenblik van de proef onder deze omstandigheden bewaard blijven. 
8.6. Werkwijze 
8.6.1. Leg monsters met gemoltonneerd of gecapitonneerd oppervlak op een plat vlak en kam ze met de 
kam (zie punt 8.4.5) tweemaal tegen de haren in. 
8.6.2. Leg het monster met de blootgestelde zijde naar beneden, dus in de richting van de vlam, in de 
monsrerhouder (zie punt 8.4.2). 
8.6.3. Stel de gasvlam met behulp van het maatstreepje op de kamer in op een hoogte van 30 mm, waarbij 
de luchtaanvoer van de brander wordt afgesloten. De vlam moet gedurende ten minste een minuut 
hebben gebrand zodat ze stabiel is voordat met de proef wordt begonnen. 
8.6.4. Schuif de monsterhouder in de verbrandingskamer zodat het uiteinde van het monster aan de vlam 
wordt blootgesteld en sluit 15 seconden later de gastoevoer af. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/51 
8.6.5. De verbrandingstijd wordt gemeten vanaf het ogenblik dat de voorste rand van de vlam voorbij 
het eerste merk komt. Volg de voortplanting van de vlam aan de zijde die het snelste brandt (boven-
of onderzijde). 
8.6.6. De meting van de verbrandingstijd wordt gestopt op het ogenblik dat de vlam het laatste merk 
bereikt of wanneer de vlam uitdooft voordat zij dit punt heeft bereikt. Als de vlam het laatste 
meetpunt niet haalt, wordt de verbrande afstand gemeten tot aan het punt waar de vlam is gedoofd. 
De verbrande afstand is het vernietigde gedeelte van het monster dat aan de oppervlakte of binnenin 
door verbranding is verteerd. 
8.6.7. Wanneer het monster geen vlam vat of wanneer het niet verder brandt nadat de brander is gedoofd, 
of wanneer de vlam uitdooft voordat zij het eerste merk heeft bereikt zodat het niet mogelijk is 
een verbrandingsduur te meten, moet in het beproevingsrapport een verbrandingssnelheid van 
0 mm/min. worden genoteerd. 
8.6.8. Als er een serie proeven wordt genomen of wanneer een proef herhaaldelijk wordt uitgevoerd moet 
telkens voor het begin van een proef worden nagegaan of de temperatuur in de verbrandingskamer 
of van de monsterhouder niet meer dan 30° C bedraagt. 
8.7. Berekeningen 
De verbrandingssnelheid B in millimeter per minuut wordt berekend aan de hand van de formule: 
s 
B = - x 60 
t 
waarin 
s = de lengte van de verbrande afstand in millimeter, 
t = de verbrandingsduur voor de afstand s in seconden. 
8.8. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
8.9. Beoordeling van de resultaten 
Een met kunststof beklede veiligheidsruit (zie punt 1.3) en een veiligheidsruit van kunststofglas (zie 
punt 1.4) voldoen ten aanzien van de vuurvastheid als de verbrandingssnelheid niet meer dan 
250 mm/min. bedraagt. 
9. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
9.1. Lichtdoorlatingsproef 
9.1.1. Inrichting 
9.1.1.1. Lichtbron, bestaande uit een gloeilamp waarvan de gloeidraad vervat is binnen een parallellepi­
pedum van 1,5 x 1,5 x 3 mm. De spanning die op de gloeidraad van de lamp wordt aangelegd 
moet zodanig zijn dat de kleurtemperatuur 2 856 ± 50 K bedraagt. Deze spanning moet stabiel 
zijn op ± 1/1 000. Het voor de controle van deze spanning gebruikte meettoestel moet nauwkeurig 
genoeg zijn om de meting te kunnen uitvoeren. 
9.1.1.2. Optisch systeem, bestaande uit een lens met een brandpuntsafstand f van ten minste 500 mm, met 
correctie voor chromatische aberraties. De volledige lensopening mag niet meer dan f/20 bedragen. 
De afstand tussen de lens en de lichtbron moet zodanig zijn dat een nagenoeg parallelle lichtbundel 
wordt verkregen. Breng een diafragma aan om de diameter van de lichtbundel te beperken tot 7 ± 
1 mm. Dit diafragma moet ten opzichte van de lichtbundel op een afstand van 100 ± 50 mm achter 
de lens worden geplaatst. De meting vindt in het midden van de lichtbundel plaats. 
9.1.1.3. Meettoestel. De ontvanger moet een relatieve spectrale gevoeligheid hebben die overeenstemt met 
de spectrale ooggevoeligheidsfactor voor foto-optisch zien volgens de CIE (1). Het gevoelig oppervlak 
van de ontvanger moet met een lichtverstrooier zijn bedekt en ten minste gelijk zijn aan tweemaal 
de doorsnede van de door het optisch systeem afgegeven parallelle lichtbundel. Als er gebruik 
wordt gemaakt van een bolfotometer, moet de opening in de bol ten minste gelijk zijn aan tweemaal 
de doorsnede van de parallelle lichtbundel. Het geheel van ontvanger en meettoestel moet in het 
nuttige deel van de schaal een lineariteit hebben die beter is dan 2 %. De ontvanger moet op de as 
van de lichtbundel zijn gecentreerd. 
(') Internationale Commissie voor Verlichtingskunde. 
Nr. C 218/52 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
9.1.2. Werkwijze 
De gevoeligheid van het meetsysteem moet zodanig zijn afgesteld dat het meettoestel voor de 
responsie van de ontvanger 100 aangeeft wanneer er geen veiligheidsruit in de baan van de 
lichtbundel is geplaatst. Als de ontvanger geen licht ontvangt, moet het toestel 0 aanwijzen. 
De veiligheidsruit moet op een afstand van de ontvanger worden geplaatst die ongeveer gelijk is 
aan vijfmaal de diameter van de ontvanger. De veiligheidsruit moet tussen het diafragma en de 
ontvanger worden geschoven en zo worden gericht dat de invalshoek van de lichtbundel gelijk is 
aan 0 ± 5°. De gewone lichtdoorlatingsfactor moet op de veiligheidsruit worden gemeten; voor 
elk meetpunt moet het aantal verdelingen n op het meettoestel worden afgelezen. De gewone 
lichtdoorlatingsfactor Tf is gelijk aan n/100. 
9.1.2.1. Voor voorruiten kunnen twee beproevingsmethoden worden toegepast, waarbij gebruik wordt 
gemaakt van een monster dat uit het meest vlakke gedeelte van de voorruit is gesneden of van een 
speciaal vervaardigd vierkant proefstuk met dezelfde materiaaleigenschappen en dikte als de 
eigenlijke voorruit. De metingen worden loodrecht op de ruit verricht. 
9.1.2.2. De proef wordt uitgevoerd in de zone I als omschreven in punt 9.2.5 van de onderhavige bijlage. 
9.1.3. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleur van het glas: 
— kleurloos: 1, 
— getint: 2. 
Kleur van de tussenlaag (voor gelaagde voorruiten): 
— kleurloos: 1, 
— getint: 2. 
Schaduw- en/of zonweringsstrook 
— niet inbegrepen: 1, 
— inbegrepen: 2. 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
9.1.4. Beoordeling van de resultaten 
De gewone lichtdoorlating als gemeten overeenkomstig punt 9.1.2 mag voor voorruiten niet minder 
dan 75% en voor andere ruiten niet minder dan 70% bedragen. 
Voor ruiten die bestemd zijn om te worden geïnstalleerd op plaatsen waar zij geen essentiële rol 
spelen met betrekking tot het zicht van de bestuurder (bij voorbeeld glazen dak), mag de gewone 
lichtdoorlatingsfactor van de ruit wel minder dan 70% zijn. De ruiten met een gewone lichtdoorla­
tingsfactor van minder dan 70% moeten met het desbetreffende symbool zijn gemerkt. 
9.2. Optische vervormingsproef 
9.2.1. Toepassingsgebied 
In de beschreven methode wordt een beeld geprojecteerd waarmee de optische vervorming van een 
veiligheidsruit kan worden geëvalueerd. 
9.2.1.1. Definities 
9.2.1.1.1. Optische deviatie: hoek tussen de schijnbare richting en de werkelijke richting van een punt, gezien 
door de veiligheidsruit. De waarde van deze hoek hangt af van de invalshoek van de lichtstraal, de 
dikte en de helling van de ruit en de kromtestraal in het invalspunt. 
9.2.1.1.2. Optische vervorming in de richting MM': algebraïsch verschil van hoekafwijkingen Aa gemeten in 
twee punten M en M' op het oppervlak van de ruit, op een zodanige afstand van elkaar dat de 
projecties ervan, in een vlak dat loodrecht op de waarnemingsrichting staat, zich op een vaste 
afstand Aa van elkaar bevinden (zie figuur 12). 
Een deviatie tegen de klok in wordt als positief beschouwd, een deviatie met de klok mee als 
negatief. 
9.2.1.1.3. Optische vervorming in een punt M: maximale optische vervorming voor alle richtingen MM' 
vanuit het punt M. 
9.2.1.2. Inrichting 
Deze methode is gebaseerd op de projectie van een geschikt testbeeld door de te beproeven 
veiligheidsruit op een scherm heen. De vormverandering van het projecteerde beeld, veroorzaakt 
doordat de ruit in de baan van de lichtbundel staat, geeft de grootte van de optische vervorming 
weer. De inrichting bestaat uit de volgende elementen, opgesteld als aangegeven in figuur 15. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/53 
9.2.1.2.1. Hoogwaardige projector met sterke puntvormige lichtbron, met bij voorbeeld de volgende eigen­
schappen : 
— brandpuntsafstand ten minste 90 mm; 
— lensopening ongeveer 1/2,5; 
— halogeen-kwartslamp van 150 W (bij gebruik zonder filter); 
— kwarts 3-lamp van 250 W (bij gebruik van een groenfilter). 
Figuur 12 
Schematische weergave van de vervorming 
Opmerkingen: Aa = a{ -cu (de optische vervorming in de richting MM'). 
Ax = MC (de afstand tussen de twee rechten die evenwijdig met de waarnemings­
richting door de punten M en M' gaan). 
Testbeeld (diapositief) Diafragma 
Lichtbron Condensator 
Figuur 13 
Optische opstelling van de projector 
Nr. C 218/54 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Figuur 14 
Uitvergroot gedeelte van het diapositief 
De projectie-inrichting is schematisch weergegeven in figuur 13. Een diafragma met diameter 8 mm 
moet op ongeveer 10 mm van de lens worden geplaatst. 
9.2.1.2.2. Testbedden (diapositieven), bij voorbeeld bestaande uit een raster van heldere stippen op een 
donkere ondergrond (zie figuur 14). De diapositieven moeten van hoge kwaliteit en goed scherp 
zijn zodat metingen met een afwijking van minder dan 5 % kunnen worden verricht. Zonder te 
beproeven ruit moeten de afmetingen van de stippen zodanig zijn dat zij bij projectie op het scherm 
R, + R, 
een raster vormen van stippen met diameter 
en 15). Ax, waarbij Ax = 4 mm (zie figuren 12 
R, 
f Projector 
Diafragma 
R, = 4m *i 
Hellingshoek 
R, = 2 tot 4 m (bij voorkeur 4 m) ' - Projectiescherm v~ 
Waarnemingsrichting 
Figuur 15 
Opstelling van de inrichting voor de optische vervormingsproef 
9.2.1.2.3. Ondersteuning, bij voorkeur van een type dat verticaal en horizontaal kan bewegen en waarmee 
de veiligheidsruit ook kan worden gedraaid. 
9.2.1.2.4. Controlemal voor een snelle raming van de maatafwijkingen. Een geschikte vorm is afgebeeld in 
figuur 16. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/55 
Figuur 16 
Voorbeeld van geschikte controlemal 
9.2.1.3. Werkwijze 
9.2.1.3.1. Algemeen 
Monteer de veiligheidsruit met de aangegeven hellingshoek op de ondersteuning (9.2.1.2.3). Projec­
teer het testbeeld door het te beproeven oppervlak heen. Draai de ruit of verplaats deze horizontaal 
of verticaal om het gehele oppervlak te onderzoeken. 
9.2.1.3.2. Raming met behulp van een controlemal 
Wanneer een snelle raming met een nauwkeurigheid van niet meer dan 20% volstaat, wordt de 
waarde A (zie figuur 16) berekend aan de hand van de grenswaarde AaL voor de verandering van 
afwijking en de waarde R2 voor de afstand tussen de veiligheidsruit en het projectiescherm, volgens 
de formule: 
A = 0,145 AaL . R2 
De verhouding tussen de diameterverandering van het geprojecteerde beeld Ad en de verandering 
van de hoekafwijking Aa wordt gegeven door de formule: 
Ad = 0,29 Aa . R2 
waarin: 
Ad wordt uitgedrukt in millimeter; 
A wordt uitgedrukt in millimeter; 
AaL wordt uitgedrukt in boogminuten; 
Aa wordt uitgedrukt in boogminuten; 
R2 wordt uitgedrukt in meter. 
9.2.1.3.3. Meting met foto-elektrisch apparaat 
Wanneer een precieze meting met een grotere nauwkeurigheid dan 10 % van de grenswaarde vereist 
is, wordt de waarde Ad gemeten op de projectieas, waarbij de breedte van het lichtpunt wordt 
vastgesteld in het punt waar de helderheid 0,5 maal zo groot is als de maximale helderheid van de 
spot. 
9.2.1.4. Uitdrukking van de resultaten 
Evalueer de optische vervorming van de veiligheidsruiten door de waarde van d te meten op elk 
punt van het oppervlak en in alle richtingen, zodat de waarde Ad max. wordt gevonden. 
9.2.1.5. 
9.2.1.6. 
9.2.1.7. Andere methode 
Daarnaast mag ook de schlierenmethode als variante van de projectietechniek worden gebruikt, 
op voorwaarde dat de in punt 9.2.1.3.2 en 9.2.1.3.3 vermelde meetnauwkeurigheden in acht worden 
genomen. 
De afstand Ax moet 4 mm bedragen. 
De voorruit moet worden gemonteerd in een hellingshoek die overeenstemt met die van de trekker. 
9.2.1.8. De horizontale projectieas moet in een nagenoeg loodrechte stand ten opzichte van de snede van 
de voorruit met dit vlak worden gehouden. 
Nr. C 218/56 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
9.2.2. De metingen moeten worden uitgevoerd: 
9.2.2.1. in de zone I' als omschreven in punt 9.2.5 van de onderhavige bijlage; 
9.2.2.2. de proef moet worden herhaald als de voorruit moet worden gemonteerd op een trekkertype 
waarvan het vooruitzicht verschilt van dat van het trekkertype waarvoor de voorruit reeds is 
goedgekeurd; 
9.2.3. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
9.2.3.1. Aard van het materiaal 
— Spiegelglas: 1, 
— Floatglas: 1, 
— Vensterglas: 2. 
9.2.3.2. Andere nevenkenmerken 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
9.2.4. Aantal monsters 
Aantal te beproeven monsters: vier. 
9.2.5. Omschrijving van de zone V 
9.2.5.1. De zone I' bestaat uit het gehele oppervlak van de voorruit. 
9.2.6. Beoordeling van de resultaten 
Een type voorruit voldoet ten aanzien van de optische vervorming als bij de vier geteste monsters 
de optische afwijking in elke zone de maximumwaarde van twee boogminuten niet overschrijdt. 
9.2.6.1. Metingen mogen niet worden uitgevoerd in een randzone met een breedte van 100 mm. 
9.2.6.2. Bij gedeelte voorruiten wordt er geen controle verricht in een strook van 35 mm vanaf de rand van 
de ruit die tegen de tussenstijl kan komen. 
9.3. Scheiding van het secundaire beeid 
9.3.1. Toepassingsgebied 
Twee beproevingsmethoden zijn erkend: 
— doelwitmethode, 
— collimatormethode. 
Deze proeven mogen indien nodig worden gebruikt voor goedkeurings-, kwaliteitscontrole- of 
produktevaluatieproeven. 
9.3.1.1. Doelwitproef 
9.3.1.1.1. Inrichting 
Deze methode is gebaseerd op het onderzoek van een verlicht doelwit door de veiligheidsruit heen. 
Het doelwit kan zo zijn ontworpen dat de proef kan worden uitgevoerd volgens een eenvoudige 
positief-negatiefmethode. Het doelwit moet bij voorkeur van een van de volgende types zijn: 
a) verlichte ring waarvan de buitendiameter D in een punt op een afstand van x meter een hoek 
van T| boogminuten onderspant (figuur 17 a)); 
b) verlichte « kring en stip» waarvan de afmetingen zodanig zijn dat de afstand tussen een punt 
op de rand van de centrale stip en het dichtsbijzijnde punt aan de binnenzijde van de kring D 
in een punt op een afstand van x meter een hoek van r| boogminuten onderspant (figuur 17 b)), 
waarbij: 
T] de grenswaarde voor de scheiding van het secundair beeld is; 
x de afstand tussen de veiligheidsruit en het doelwit (niet minder dan 7 m) is; 
D wordt gegeven door de formule: 
D = x . tgr|. 
Het verlichte doelwit bestaat uit een lichtbak van ongeveer 300 x 300 x 150 mm waarvan het 
voorvlak het best kan worden gevormd door een glasplaat die met ondoorzichtig zwart papier of 
met zwarte matverf is bedekt. De bak moet worden verlicht met een geschikte lichtbron. De 
binnenzijde van de bak moet mat wit zijn geverfd. Ook andere vormen dan die welke in figuur 20 
zijn weergegeven, mogen als doelwit worden gebruikt. Ook kan het doelwit worden vervangen 
door een projectie-inrichting waarvan de beelden op een scherm worden onderzocht. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/57 
9.3.1.1.2. Werkwijze 
De veiligheidsruit moet met de aangegeven hellingshoek zodanig op een geschikte ondersteuning 
worden geïnstalleerd dat de waarneming kan worden verricht in een horizontaal vlak dat door het 
midden van het doelwit gaat. 
De lichtbak moet in een donkere of verduisterde kamer worden geobserveerd. Elk gedeelte van de 
veiligheidsruit moet worden onderzocht op de aanwezigheid van secundaire beelden van het 
verlichte doelwit. De veiligheidsruit moet zo worden gedraaid dat de juiste waarnemingsrichting 
wordt aangehouden. Daartoe kan gebruik worden gemaakt van een telescoop. 
9.3.1.1.3. Uitdrukking van de resultaten 
Ga na of: 
— bij gebruik van doelwit a) (zie figuur 17), het primaire en het secundaire beeld van de ring 
gescheiden zijn, met andere woorden of de grenswaarde voor T) is overschreden, 
of 
— bij gebruik van doelwit b) (zie figuur 17), het secundaire beeld van de centrale stip voorbij het 
raakpunt met de binnenrand van de kring komt, met andere woorden of de grenswaarde voor 
r\ is overschreden. 
Breedte 2 mm Xentrale 
stip 
12 mm 
Figuur 17 
Afmetingen van de doelwitten 
Plaats van 
waarneming Veiligheidsruit 
Hellingshoek Doelwit 
/ 
1 / 
Waarnemingsafstand ( x ^ 7 m) \j ./ 
fp^ 
ji. Geschikte 
lichtbron 
-*-1 
Figuur 18 
Opstelling van de beproevingsinrichting 
Nr. C 218/58 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Collimator Waarnemingstelescoop 
Hellingshoek Veiligheidsruit .Beeldvlak 
1. Lamp. 
2. Condensator, opening > 8,6 mm. 
3. Matglazen scherm, opening > die van de condensator. 
4. Gekleurde filter met centraal gat met diameter — 0,3 mm, diameter > 8,6 mm. 
5. Plaat met poolcoördinaten, diameter > dan 8,6 mm. 
6. Achromatische lens, f ^ 86 mm, opening = 10 mm. 
7. Achromatische lens, f ^ 86 mm, opening = 10 mm. 
8. Zwarte stip, diameter — 0,3 mm. 
9. Achromatische lens, f = 20 mm, opening ^ 10 m. 
Figuur 19 
Inrichting voor de collimatorproef 
9.3.1.2. Collimatorproef 
Indien nodig moet de hieronder beschreven proef worden uitgevoerd. 
9.3.1.2.1. Inrichting 
De beproevingsinrichting bestaat uit een collimator en een telescoop en kan worden uitgevoerd 
overeenkomstig figuur 19. Elk ander gelijkwaardig optisch systeem mag echter eveneens worden 
gebruikt. 
9.3.1.2.2. Werkwijze 
De collimator vormt in het oneindige het beeld van een poolcoördinatenstelsel met in het midden 
een lichtpunt (zie figuur 20). In het brandvlak van de waarnemingstelescoop wordt op de optische 
as een kleine ondoorzichtige stip geplaatst met een diameter die een weinig groter is dan die van 
het geprojecteerde lichtpunt, zodat dit laatste wordt verduisterd. 
Wanneer een proefstuk dat een secundair beeld vertoont tussen de telescoop en de collimator wordt 
geplaatst, is een tweede, minder helder lichtpunt zichtbaar op zekere afstand van het midden van 
het poolcoördinatenstelsel. De scheiding van het secundaire beeld wordt weergegeven door de 
afstand tussen de twee door de telescoop waargenomen lichtpunten (zie figuur 20). (De afstand 
tussen de zwarte stip en het lichtpunt in het midden van het poolcoördinatenstelsel geeft de optische 
afwijking weer.) 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/59 
Figuur 20 
Voorbeeld van waarneming volgens de methode van de collimatorproef 
9.3.1.2.3. Uitdrukking van de resultaten 
Onderzoek de veiligheidsruit eerst met een eenvoudige methode om na te gaan welk gebied het 
sterkste secundaire beeld geeft. Onderzoek daarna dit gebied met behulp van de telescoop onder 
de toepasselijke invalshoek. Meet vervolgens de maximale scheiding van het secundaire beeld. 
9.3.1.3. De horizontale waarnemingsrichting moet nagenoeg loodrecht op het snijvlak van de voorruit met 
het horizontale vlak woren gehandhaafd. 
Nr. C 218/60 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
9.3.2. De metingen moeten worden verricht: 
9.3.2.1. in zone I' als omschreven in punt 9.2.5 van de onderhavige bijlage. 
9.3.2.2. Trekkertype 
De proef moet worden herhaald wanneer de voorruit moet worden gemonteerd in een type trekker 
waarvan het vooruitzicht verschilt van het type trekker waarvoor de voorruit reeds is goedgekeurd. 
9.3.3. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
9.3.3.1. Aard van het materiaal 
— Spiegelglas: 1, 
— Floatglas: 1, 
— Vensterglas: 1. 
9.3.3.2. Andere nevenkenmerken 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
9.3.4. Aantal monsters 
Aantal te beproeven monsters: vier. 
9.3.5. Beoordeling van de resultaten 
Een type voorruit voldoet ten aanzien van de scheiding van het secundaire beeld wanneer bij de 
vier geteste monsters de scheiding van het primaire en het secundaire beeld de maximumwaarde 
van 15 boogminuten niet overschrijdt. 
9.3.5.1. Metingen mogen niet worden uitgevoerd in een randzone met een breedte van 100-mm. 
9.3.5.2. Bij gedeelte voorruiten wordt er geen controle verricht in een strook van 35 mm vanaf de rand van 
de ruit die tegen de tussenstijl kan komen. 
9.4. Kleurenidentificatie 
Wanneer een voorruit in de zone als omschreven in punt 9.2.5 getint is, moet bij vier voorruiten 
worden nagegaan of de volgende kleuren kunnen worden geïdentificeerd: 
— wit, 
— selectief geel, 
— rood, 
— groen, 
— blauw, 
— okergeel. 
10. BESTANDHEID TEGEN TEMPERATUURVERANDERINGEN 
10.1 Beproevingsmethode 
Twee proefstukken van 300 x 300 mm worden gedurende zes uur in een kast geplaatst bij een 
temperatuur van - 40° C ± 5° C; daarna worden ze in de omgevingslucht gebracht bij een 
temperatuur van 23° C ± 2° C, en dit gedurende één uur of tot op het ogenblik dat de proefstukken 
een temperatuurevenwicht hebben bereikt. Daarna worden zij gedurende drie uur in een luchtstroom 
met een temperatuur van 72° C ± 2° C geplaatst. Nadat de proefstukken weer in de omgevingslucht 
bij 23° C ± 2° C zijn gebracht en tot deze temperatuur zijn afgekoeld, worden ze onderzocht. 
10.2. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleur van de tussenlaag of van de kunststofbekleding: 
— kleurloos: 1, 
— getint: 2. 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
10.3. Beoordeling van de resultaten 
De proef op de bestendigheid tegen temperatuurveranderingen wordt als positief beoordeeld als de 
proefstukken geen scheurtjes, troebelingen, loslaten van de lagen of andere duidelijke tekenen van 
aantasting vertonen. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/61 
11. BESTANDHEID TEGEN CHEMICALIËN 
11.1. Te gebruiken chemicaliën 
11.1.1. Niet-schurende zeepoplossing: een gewichtsprocent kaliumoleaat in gedesioniseerd water. 
11.1.2. Schoonmaakprodukt voor ruiten: waterige oplossing van isopropanol en dipropyleenglycol-mo-
nomethylether, telkens in een concentratie tussen 5 en de 10 gewichtsprocent en van amonium-
hydroxide in een concentratie tussen 1 en de 5 gewichtsprocent. 
11.1.3. Onverdunde gedenatureerde alcohol: 1 volumedeel methylalcohol in 10 volumedelen ethylalcohol. 
11.1.4. Referentiebenzine: mengsel van 50 volumeprocent tolueen, 30 volumeprocent 2,4,4 trimet-
hylpentaan, 15 volumeprocent 2,4,4 trimethyl-1-penteen en 5 volumeprocent ethylalcohol. 
11.1.5. Referentiekerosine: mengsel van 50 volumeprocent n-octaan en 50 volumeprocent n-decaan. 
11.2. Beproevingsmethode 
Twee proefstukken van 180 x 25 mm worden beproefd met elk van de in punt 11.1 hierboven 
beschreven chemicaliën, waarbij voor elke proef en elk produkt een nieuw proefstuk wordt gebruikt. 
Na elke proef worden de proefstukken gereinigd volgens de voorschriften van de fabrikant, en 
daarna gedurende 48 uur bij een temperatuur van 23° C ± 2° C en een relatieve vochtigheid van 
50% ± 5% bewaard. Deze omstandigheden worden gedurende de proeven gehandhaafd. 
De proefstukken worden volledig in de desbetreffende vloeistof ondergedompeld, gedurende één 
minuut in de vloeistof gehouden, daarna uit de vloeistof gehaald en onmiddellijk met een (schone) 
absorberende katoenen doek drooggewreven. 
11.3. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Kleur van de tussenlaag of van de kunststofbekleding: 
— kleurloos: 1, 
— getint: 2. 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
11.4. Beoordeling van de resultaten 
11.4.1. De proef op de bestandheid tegen chemicaliën wordt als positief beoordeeld wanneer het proefstuk 
geen tekenen vertoont van verweking, kleverigheid, oppervlaktebarstjes of duidelijk verlies van 
doorzichtigheid. 
11.4.2. Een serie proefstukken die ter goedkeuring worden aangeboden voldoet ten aanzien van de 
bestandheid tegen chemicaliën als aan één van de volgende voorwaarden is voldaan. 
11.4.2.1. Alle proeven leveren een positief resultaat op. 
11.4.2.2. Eén proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie 
proefstukken leverde positieve resultaten op. 
Nr. C 218/62 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
BIJLAGE UI D 
RUITEN VAN GELIJKMATIG VOORGESPANNEN GLAS 
1. DEFINITIE VAN HET TYPE 
Men stelt dat ruiten van gelijkmatig voorgespannen glas tot verschillende typen behoren wanneer 
zij door ten minste één van de volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen. 
1.1. De hoofdkenmerken zijn: 
1.1.1. fabrieks-of handelsmerk; 
1.1.2. aard van de voorspanning (thermische of chemische harding); 
1.1.3. vormcategorie; er worden twee categorieën onderscheiden: 
1.1.3.1. vlakke ruiten, 
1.1.3.2. vlakke en gebogen ruiten; 
1.1.4. de diktecategorie waaronder de nominale dikte „e" valt, waarbij een tolerantie van ± 0,2 mm is 
toegestaan: 
— categorie I: e < 3,5 mm, 
— categorie II: 3,5 mm < e ^ 4,5 mm, 
— categorie III: 4,5 mm < e ^ 6,5 mm, 
— categorie IV: 6,5 mm < e. 
1.2. De nevenkenmerken zijn: 
1.2.1. aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas); 
1.2.2. kleur (kleurloos of getint); 
1.2.3. al of niet aanwezigheid van geleiders. 
2. BREUKPATROON 
2.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
— Spiegelglas: 2, 
— Floatglas: 1, 
— Vensterglas: 1. 
De overige nevenkenmerken zijn niet van belang. 
2.1.1. Alleen de aard van het materiaal is van belang. 
2.1.2. Men neemt aan dat floatglas en vensterglas dezelfde moeilijkheidsgraad hebben. 
2.1.3. De breukproef moet worden herhaald wanneer men overgaat van spiegelglas op floatglas of 
vensterglas en omgekeerd. 
2.2. Keuze van de monsters 
2.2.1. De monsters van elke moeilijk te vervaardigen vormcategorie en diktecategorie worden voor de 
proeven gekozen aan de hand van de onderstaande criteria. 
2.2.1.1. Voor vlakke ruiten waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd uit hoofde van punt 1.1.3.1 worden 
twee series monsters geleverd, overeenkomstig 
2.2.1.1.1. de grootste oppervlakte, en 
2.2.1.1.2. de kleinste hoek tussen twee aangrenzende vlakken; 
2.2.1.2. voor vlakke en gebogen ruiten waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd uit hoofde van punt 
1.1.3.2 worden drie series monsters geleverd, overeenkomstig 
2.2.1.2.1. de grootste ontwikkelde oppervlakte, 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/63 
2.2.1.2.2. de kleinste hoek tussen twee aangrenzende vlakken, 
2.2.1.2.3. de grootste segmenthoogte, 
2.2.1.2.4. de ruit waarbij de kleinste hoek tussen twee aangrenzende vlakken minder dan 30° bedraagt, 
2.2.1.2.5. de grootste segmenthoogte boven 10 cm. De segmenthoogte van de ter goedkeuring aangeboden 
ruit wordt in het beproevingsrapport genoteerd. 
2.2.2. Proeven op monsters overeenkomstig de grootste oppervlakte „S" worden van toepassing geacht 
op elke andere oppervlakte kleiner dan S + 5%. 
2.2.3. Wanneer de aangeboden monsters een hoek y van minder dan 30° hebben, worden de daarop 
uitgevoerde proeven van toepassing geacht op alle gefabriceerde ruiten met een hoek van meer dan 
y -5°. 
Wanneer de aangeboden monsters een hoek van meer dan 30° hebben, worden de daarop uitgevoerde 
proeven van toepassing geacht op alle gefabriceerde ruiten met een hoek van meer dan of gelijk 
aan 30°. 
2.2.4. Wanneer de segmenthoogte x van de aangeboden monsters meer dan 100 mm bedraagt, worden 
de erop uitgevoerde proeven van toepassing geacht op alle gefabriceerde ruiten met een segment­
hoogte die kleiner is dan x + 30 mm. 
Wanneer de segmenthoogte van de aangeboden monsters kleiner is dan of gelijk is aan 100 mm, 
worden de erop uitgevoerde proeven van toepassing geacht op alle gefabriceerde ruiten met een 
segmenthoogte die kleiner is dan of gelijk is aan 100 mm. 
2.3. Aantal monsters per serie 
Het aantal in elke serie voorkomende monsters moet als volgt zijn, naar gelang van de hierboven 
in punt 1.1.3 gedefinieerde vormcategorieën: 
Soort ruit 
Vlak (één of twee series) 
Vlak en gebogen 
(één of twee of drie series) Aantal monsters 
4 
5 
2.4. Beproevingsmethode 
2.4.1. De toe te passen methode is beschreven in lid 1 van bijlage III C. 
2.5. Inslagpunten (zie bijlage III J, figuur 3). 
2.5.1. Voor vlakke ruiten en gebogen ruiten zijn de inslagpunten als aangegeven in respectievelijk figuur 
3 a), 3 b) en 3 c) als volgt: 
punt 1: op 3 cm van de randen van de ruit in het gedeelte waar de kromtestraal op de omtrek het 
kleinst is; 
punt 2: op 3 cm van de rand op een der medianen, waarbij de zijde van de ruit moet worden 
gekozen die eventuele tangindrukken vertoont; 
punt 3: in het geometrische midden van de ruit; 
punt 4: alleen voor gebogen ruiten; dit punt wordt gekozen op de langste mediaan in het gedeelte 
van de ruit waar de kromtestraal het kleinst is. 
2.5.2. Er dient één proef per voorgeschreven inslagpunt te worden genomen. 
2.6. Beoordeling van de resultaten 
2.6.1. Een proef wordt als positief beschouwd wanneer het breukpatroon aan de volgende voorwaarden 
voldoet: 
2.6.1.1. het aantal korrels in een willekeurig vierkant van 5 x 5 cm mag niet minder dan 40 en niet meer 
dan 400 bedragen, of 450 voor beglazingen met een dikte van ten hoogste 3,5 mm; 
2.6.1.2. voor de bovenstaande berekening worden korrels die gedeeltelijk over de rand van het vierkant 
komen als halve korrels geteld; 
2.6.1.3. het breukpatroon wordt niet gecontroleerd in een strook van 2 cm breedte over de gehele omtrek 
van het monster, die de inklemming van de ruit vormt, evenmin als in een straal van 7,5 cm rondom 
het inslagpunt; 
2.6.1.4. korrels met een oppervlakte van meer dan 3 cm2 worden niet aanvaard, behalve in de delen als 
omschreven in punt 2.6.1.3; 
Nr. C 218/64 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
2.6.1.5. enkele ongebroken stukken van langwerpige vorm zijn toegestaan mits de lengte ervan niet meer 
dan 7,5 cm bedraagt en de uiteinden geen afgeschuinde vorm vertonen; indien deze langwerpige 
scherven de rand van de ruit raken, mogen zij daarmee geen hoek van meer dan 45° vormen. 
2.6.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden monsters voldoet ten aanzien van het breukpatroon indien 
ten minste aan één van de onderstaande voorwaarden is voldaan: 
2.6.2.1. alle proeven uitgevoerd met gebruikmaking van de inslagpunten als voorgeschreven onder punt 
2.5.1 hebben een positief resultaat opgeleverd; 
2.6.2.2. één proef van alle uitgevoerde proeven met gebruikmaking van de in punt 1.5.1 voorgeschreven 
inslagpunten heeft een negatief resultaat opgeleverd met afwijkingen die niet groter zijn dan de 
volgende grenswaarden: 
— ten hoogste vijf scherven met een lengte tussen 6 en 7,5 cm, 
— ten hoogste vier scherven met een lengte tussen 7,5 en 10 cm. 
Bij herhaling op een nieuw monster wordt wel aan de voorschriften van punt 2.6.1 voldaan of 
blijven de afwijkingen binnen de bovenvermelde grenswaarden. 
2.6.2.3. Twee proeven van alle uitgevoerde proeven met gebruikmaking van de in punt 2.5.1 omschreven 
inslagpunten hebben een negatief resultaat opgeleverd met afwijkingen die niet meer bedroegen 
dan de in punt 2.6.2.2 vermelde grenswaarden; een nieuwe serie proeven, op een nieuwe serie 
monsters voldoet wel aan de voorschriften van punt 2.6.1 of niet meer dan twee monsters van de 
nieuwe serie wijken af van de hierboven in punt 2.6.2.2 vermelde grenswaarden. 
2.6.3. Als bovenvermelde afwijkingen worden vastgesteld, moeten zij vergezeld van foto's van de desbetref­
fende gedeelten van de voorruit, in het beproevingsrapport worden vermeld. 
3. MECHANISCHE STERKTE 
3.1. Kogelvalproef met kogel van 227 g 
3.1.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Materiaal: 
— Spiegelglas: 2, 
— Floatglas: 1, 
— Vensterglas: 1. 
Kleur: 
— kleurloos: 1, 
— getint: 2. 
3.1.2. Aantal proef stukken 
Voor elke diktecategorie als omschreven in punt 1.1.4 worden zes proefstukken beproefd. 
3.1.3. Beproevingsmethode 
3.1.3.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 2.1 van bijlage III C. 
3.1.3.2. De valhoogte (van de onderkant van de kogel tot het bovenvlak van het proefstuk) is weergegeven 
in de onderstaande tabel; de valhoogte is afhankelijk van de dikte van de ruit: 
Nominale dikte 
e ^ 3,5 mm 
3,5 mm < e Valhoogte 
2,0 m + 5/ - 0 mm 
2,5 m +5/ —0 mm 
3.1.4. Beoordeling van de resultaten 
3.1.4.1. De kogelvalproef wordt als positief beschouwd wanneer het proefstuk niet breekt. 
3.1.4.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken voldoet ten aanzien van de mechanische sterkte 
indien aan ten minste één van de onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.1.4.2.1. ten hoogste één proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; 
3.1.4.2.2. twee proeven hebben een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe 
serie van zes proefstukken levert positieve resultaten op. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/65 
4. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
4.1. Lichtdoorlating 
De voorschriften betreffende de optische eigenschappen als beschreven in punt 9.1 van bijlage III C 
zijn van toepassing op de ruiten of gedeelten van ruiten die moeten voldoen aan de voorschriften 
betreffende het gezichtsveld van de bestuurder in alle richtingen. 
4.2. Voor voorruiten zijn de voorschriften als beschreven in de punten 9.1, 9.2 en 9.3 van bijlage III C 
van toepassing. 
Nr. C 218/66 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
BIJLAGE UI E 
RUITEN VAN GEWOON GELAAGD GLAS 
1. DEFINITIE VAN HET TYPE 
Men stelt dat ruiten, uitgezonderd voorruiten, van gelaagd glas tot verschillende typen behoren 
wanneer zij door ten minste één van de volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen. 
1.1. De hoofdkenmerken zijn: 
1.1.1. fabrieks-of handelsmerk; 
1.1.2. de diktecategorie van de ruit waaronder de nominale dikte „e" valt, waarbij een tolerantie van 
± 0,2 n mm is toegestaan; „n" duidt het aantal glasplaten aan: 
— categorie I: e ^ 5,5 mm, 
— categorie II: 5,5 mm < e =S 6,5 mm, 
— categorie III: 6,5 mm < e; 
1.1.3. nominale dikte van de tussenlaag(lagen); 
1.1.4. aard (folie of luchtlaag) en type van de tussenlaag(lagen), bij voorbeeld PVB of andere kunststoffolie; 
1.1.5. een of andere speciale behandeling die één van de glasplaten eventueel heeft ondergaan. 
1.2. De nevenkenmerken zijn: 
1.2.1. aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas); 
1.2.2. kleur van de tussenlaag (kleurloos of getint, geheel of gedeeltelijk); 
1.2.3. kleur van het glas (kleurloos of getint). 
2. ALGEMEEN 
2.1. Voor ruiten, uitgezonderd voorruiten, van gewoon gelaagd glas worden de proeven uitgevoerd op 
vlakke proefstukken die hetzij uit echte ruiten zijn gesneden, hetzij speciaal zijn vervaardigd. In beide 
gevallen dienen de proefstukken in alle opzichten strikt representatief te zijn voor de ruiten waarvoor 
goedkeuring wordt aangevraagd. 
2.2. Vóór elke proef moeten de proefstukken van gelaagd glas gedurende ten minste vier uur bij een 
temperatuur van 23° C ± 2° C worden opgeslagen. De proeven moeten op de proefstukken worden 
uitgevoerd zodra deze uit de opslagruimte zijn gehaald. 
3. GEDRAG BIJ SCHOK VAN HET HOOFD TEGEN DE RUIT 
3.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
3.2. Aantal proefstukken 
Er worden zes vlakke proefstukken van 1 100 x 500 mm ( + 25/-0 mm) beproefd. 
3.3. Beproevingsmethode 
3.3.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 3 van bijlage III C. 
3.3.2. De valhoogre bedraagt 1,50 m +0/ —5 mm. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/67 
3.4. Beoordeling van de resultaten 
3.4.1. Deze proef wordt als positief beschouwd wanneer aan de volgende eisen is voldaan : 
3.4.1.1. het proefstuk buigt, breekt en vertoont talrijke cirkelvormige scheuren die nagenoeg om het inslagpunt 
zijn gecentreerd; 
3.4.1.2. de tussenlaag mag wel scheuren maar het dummyhoofd mag er niet doorheen gaan; 
3.4.1.3. er mogen geen grote stukken glas loskomen van de tussenlaag. 
3.4.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden monsters voldoet ten aanzien van het gedrag bij een schok 
van het hoofd tegen de ruit indien aan één van de beide onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.4.2.1. alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd; 
3.4.2.2. één proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie 
proefstukken levert positieve resultaten op. 
4. MECHANISCHE STERKTE, KOGELVALPROEF MET KOGEL VAN 227 g 
4.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
4.2. Aantal proefstukken 
Er worden vier vlakke proefstukken van 300 x 300 mm ( + 10/ —0 mm) beproefd. 
4.3. Beproevingsmethode 
4.3.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 2.1 van bijlage III C. 
4.3.2. De valhoogte (van de onderkant van de kogel tot het bovenvlak van het proefstuk) is weergegeven 
in de onderstaande tabel; de valhoogte is afhankelijk van de nominale dikte: 
Nominale dikte 
e ^ 5,5 mm 
5,5 mm ^ e ^ 6,5 mm 
6,5 mm ^ e Valhoogte 
5 m + 25/ — 0 mm 
6 m + 25/ — 0 mm 
7m +25/-0mm 
4.4. Beoordeling van de resultaten 
4.4.1. De kogelvalproef wordt als positief beschouwd wanneer aan één van de volgende eisen is voldaan: 
4.4.1.1. de kogel slaat niet door het proefstuk of het monster; 
4.4.1.2. het totale gewicht van enkele stukken die aan de tegenovergestelde zijde van het inslagpunt kunnen 
loskomen mag niet meer bedragen dan 15 g. 
4.4.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden proefstukken voldoet ten aanzien van de mechanische sterkte 
indien aan één van de volgende voorwaarden is voldaan: 
4.4.2.1. alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd; 
4.4.2.2. ten hoogste twee proeven hebben een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een 
nieuwe serie monsters levert positieve resultaten op. 
5. BESTANDHEID TEGEN OMGEVINGSINVLOEDEN 
5.1. Slijtproef 
5.1.1. Moeilijkheidsgraad en beproevingsmethode 
De voorschriften als beschreven in punt 4 van bijlage III C zijn van toepassing; de proef wordt 
uitgevoerd over 1 000 cycli. 
Nr. C 218/68 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
5.1.2. Beoordeling van de resultaten 
Het veiligheidsglas voldoet ten aanzien van de slijtvastheid als de lichtverstrooiing door slijtage van 
het proefstuk niet meer dan 2 % bedraagt. 
5.2. Hitteproef 
De voorschriften als beschreven in punt 5 van bijlage III C zijn van toepassing. 
5.3. Bestandheid tegen stralingen 
5.3.1. Algemeen voorschrift 
Deze proef wordt alleen uitgevoerd wanneer het laboratorium, op grond van de gegevens over de 
tussenlaag waarover het beschikt, dit nuttig acht. 
5.3.2. De voorschriften als beschreven in punt 6 van bijlage III C zijn van toepassing. 
5.4. Vochtbestendigheidsproef 
5.4.1. De voorschriften als beschreven in punt 7 van bijlage III C zijn van toepassing. 
6. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
6.1. Lichtdoorlating 
De voorschriften betreffende de optische eigenschappen als beschreven in punt 9.1 van bijlage III C 
zijn van toepassing op ruiten of gedeelten van ruiten die moeten voldoen aan de voorschriften 
betreffende het gezichtsveld van de bestuurder in alle richtingen. 
6.2. Voor voorruiten zijn de voorschriften als beschreven in de punten 9.1, 9.2 en 9.3 van bijlage III C 
van toepassing. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/69 
BIJLAGE UI F 
VEILIGHEIDSRUITEN MET KUNSTSTOFBEKLEDING OP HET BINNENVLAK 
1. Wanneer de materialen voor veiligheidsruiten als omschreven in de bijlagen III D, III E, III G en III H 
aan de binnenzijde met een kunststoflaag bekleed zijn, moeten zij voldoen aan de volgende eisen, welke 
een aanvulling zijn op die van de desbetreffende bijlagen: 
2. SLIJTPROEF 
2.1. Moeilijkheidsgraad en beproevingsmethode 
De kunststofbekleding moet worden beproefd overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 4 
van bijlage III C, voor een duur van 100 cycli. 
2.2. Beoordeling van de resultaten 
De kunststofbekleding voldoet ten aanzien van de slijtvastheid als de lichtverstrooiing door slijtage van 
het proefstuk niet meer dan 4% bedraagt. 
3. VOCHTBESTENDIGHEIDSPROEF 
3.1. Op voorgespannen veiligheidsruiten met kunststofbekleding wordt een vochtbestendigheidsproef ver­
richt. 
3.2. De voorschriften als beschreven in punt 7 van bijlage III C zijn van toepassing. 
3.3. Moeilijkheidsgraad en beproevingsmethode 
De bepalingen van punt 7 van bijlage III C zijn van toepassing. 
3.4. Beoordeling van de resultaten 
De proef wordt als positief beschouwd wanneer het proefstuk na een verblijf van 48 uur in omgevings­
omstandigheden geen belangrijke onomkeerbare verandering vertoont. 
4. VUURVASTHEIDSPROEF 
De voorschriften als beschreven in punt 8 van bijlage III C zijn van toepassing. 
5. BESTANDHEID TEGEN TEMPERATUURVERANDERINGEN 
De voorschriften als beschreven in punt 10 van bijlage III C zijn van toepassing. 
6. BESTANDHEID TEGEN CHEMICALIËN 
De voorschriften als beschreven in punt 11 van bijlage III C zijn van toepassing. 
7. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
7.1. Lichtdoorlating 
De voorschriften betreffende de optische eigenschappen als beschreven in punt 9.1 van bijlage III C zijn 
van toepassing op ruiten of gedeelten van ruiten die moeten voldoen aan de voorschriften betreffende 
het gezichtsveld van de bestuurder in alle richtingen. 
7.2. Voor voorruiten zijn de voorschriften als beschreven in de punten 9.1, 9.2 en 9.3 van bijlage III C van 
toepassing. 
Nr. C 218/70 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
BIJLAGE UI G 
RUITEN VAN KUNSTSTOFGLAS 
1. DEFININTIE VAN HET TYPE 
Men stelt dat ruiten, uitgezonderd voorruiten, van kunststofglas tot verschillende typen behoren 
wanneer zij door ten minste één van de volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen. 
1.1. De hoofdkenmerken zijn: 
1.1.1. fabrieks- of handelsmerk; 
1.1.2. de diktecategorie van de ruit waaronder de nominale dikte „e" valt, waarbij een tolerantie van 
± 0,2 mm is toegestaan: 
— categorie I: e ^ 3,5 mm, 
— categorie II: 3,5 mm < e ^ 4,5 mm, 
— categorie III: 4,5 mm < e; 
1.1.3. nominale dikte van de tussenlaag(-lagen); 
1.1.4. nominale dikte van de ruit; 
1.1.5. type van de als tussenlaag(-lagen) gebruikte kunststoffolie (bij voorbeeld PVB of een andere kunststof) 
en van de lcunststoflaag op het binnenvlak; 
1.1.6. een of andere speciale behandeling die één van de glasplaten eventueel heeft ondergaan. 
1.2. De nevenkenmerken zijn: 
1.2.1. aard van het materiaal (spiegelglas, floatglas, vensterglas); 
1.2.2. kleur (geheel of gedeeltelijk van de kunststoflaag(-lagen), kleurloos of getint); 
1.2.3. kleur van het glas (kleurloos of getint). 
2. ALGEMEEN 
2.1. Voor ruiten, uitgezonderd voorruiten, van kunststofglas worden de proeven uitgevoerd op vlakke 
proefstukken die hetzij uit echte ruiten zijn gesneden, hetzij speciaal zijn vervaardigd. In beide 
gevallen dienen de proefstukken in alle opzichten strikt representatief te zijn voor de ruiten waarvoor 
goedkeuring wordt aangevraagd. 
2.2. Vóór elke proef moeten de proefstukken van kunststofglas gedurende ten minste vier uur bij een 
temperatuur van 23° C ± 2° C worden opgeslagen. De proeven moeten op de proefstukken worden 
uitgevoerd zodra deze uit de opslagruimte zijn gehaald. 
2.3. De ter goedkeuring aangeboden ruit voldoet aan de bepalingen van de onderhavige bijlage als zij 
van dezelfde samenstelling is als een voorruit die reeds is goedgekeurd overeenkomstig de bepalingen 
van bijlage III I. 
3. GEDRAG BIJ SCHOK VAN HET HOOFD TEGEN DE RUIT 
3.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
3.2. Aantal proefstukken 
Er worden zes vlakke proefstukken van (1 100 x 500 mm) +5/ —2 mm beproefd. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/71 
3.3. Beproevingsmethode 
3.3.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 3 van bijlage III C. 
3.3.2. De valhoogte bedraagt 1,5 m -f 0/ — 5 mm. 
3.4. Beoordeling van de resultaten 
3.4.1. Deze proef wordt als positief beschouwd wanneer aan de volgende eisen is voldaan: 
3.4.1.1. de glasplaat breekt en vertoont talrijke scheuren; 
3.4.1.2. scheuren van de tussenlaag zijn aanvaardbaar, maar het dummyhoofd mag er niet doorheen gaan; 
3.4.1.3. er komen geen grote glasscherven los van de tussenlaag. 
3.4.2. Een serie ter goedkeuring aangeboden monsters voldoet ten aanzien van het gedrag bij een schok 
van het hoofd tegen de ruit indien aan één van de beide onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.4.2.1. alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd; 
3.4.2.2. één proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie 
proefstukken levert positieve resultaten op. 
4. MECHANISCHE STERKTE, KOGELVALPROEF MET KOGEL VAN 227 g 
4.1. De voorschriften als beschreven in punt 4 van bijlage III E zijn van toepassing, met uitzondering van 
de tabel in punt 4.3.2, die moet worden vervangen door de volgende: 
Nominale dikte 
e ^ 3,5 mm 
3,5 mm < e ^ 4,5 mm 
e > 4,5 mm Valhoogte 
5m +25/-0mm 
6 m + 25/ — 0 mm 
7m + 25/-0mm 
4.2. Het voorschrift als beschreven in punt 4.4.1.2 van bijlage III E is uiteraard niet van toepassing. 
5. BESTANDHEID TEGEN OMGEVINGSINVLOEDEN 
5.1. Slijtproef 
5.1.1. Slijtproef op het buitenvlak 
De voorschriften als beschreven in punt 5.1 van bijlage III E zijn van toepassing. 
5.1.2. Slijtproef op het binnenvlak 
De voorschriften als beschreven in punt 2.1 van bijlage III F zijn van toepassing. 
5.2. Hitteproef 
De voorschriften als beschreven in punt 5 van bijlage III C zijn van toepassing. 
5.3. Bestandheid tegen stralingen 
De voorschriften als beschreven in punt 6 van bijlage III C zijn van toepassing. 
6. VOCHTBESTENDIGHEIDSPROEF 
De voorschriften als beschreven in punt 7 van bijlage III C zijn van toepassing. 
7. VUURVASTHEIDSPROEF 
De voorschriften als beschreven in punt 8 van bijlage III C zijn van toepassing. 
Nr. C 218/72 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
8. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
8.1. Lichtdoorlating 
De voorschriften betreffende de optische eigenschappen als beschreven in punt 9.1 van bijlage III C 
zijn van toepassing op ruiten of gedeelten van ruiten die moeten voldoen aan de voorschriften 
betreffende het gezichtsveld van de bestuurder in alle richtingen. 
8.2. Voor voorruiten zijn de voorschriften als beschreven in de punten 9.1, 9.2 en 9.3 van bijlage III C 
van toepassing. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/73 
BIJLAGE UI H 
DUBBELE BEGLAZINGEN 
DEFINITIE VAN HET TYPE 
Men stelt dat dubbele beglazingen tot verschillende typen behoren wanneer zij door ten minste een 
van de volgende hoofd- of nevenkenmerken van elkaar verschillen: 
1.1. De hoofdkenmerken zijn : 
1.1.1. fabrieks-of handelsmerk; 
1.1.2. samenstelling van de dubbele beglazing (symmetrisch, asymmetrisch); 
1.1.3. type van elk der samenstellende ruiten als omschreven in punt 1 van de bijlagen III D, III E of III G; 
1.1.4. nominale dikte van de ruimte tussen de beide ruiten; 
1.1.5. type vatting (organisch, glas-glas of glas-metaal). 
1.2. De nevenkenmerken zijn: 
1.2.1. de nevenkenmerken van elk der samenstellende ruiten als omschreven in punt 1.2 van de bijla­
gen III D, III E en III G. 
2. ALGEMEEN 
2.1. Alle samenstellende ruiten van de dubbele beglazing moeten zijn goedgekeurd ofwel worden beproefd 
overeenkomstig de eisen van de erop van toepassing zijnde bijlage (bijlage III D, III E of III G). 
2.2. Proeven uitgevoerd op dubbele beglazingen met een nominale dikte van de tussenruimte „e" worden 
van toepassing geacht op alle dubbele beglazingen met dezelfde eigenschappen en een nominale dikte 
van de tussenruimte van e ± 3 mm. De aanvrager kan evenwel het monster met de kleinste 
tussenruimte en dat met de grootste tussenruimte ter goedkeuring aanbieden. 
2.3. Voor dubbele beglazingen waarvan ten minste één ruit van gelaagd glas of van kunststofglas is, 
worden de proefstukken gedurende ten minste vier uur voor de proef opgeslagen bij een temperatuur 
van 23° C ± 2° C. De proeven worden uitgevoerd zodra de proefstukken uit de opslagruimte zijn 
gehaald. 
3. GEDRAG BIJ SCHOK VAN HET HOOFD TEGEN DE BEGLAZING 
3.1. Moeilijkheidsgraad van de nevenkenmerken 
Geen enkel nevenkenmerk is van belang. 
3.2. Aantal proefstukken 
Er worden zes proefstukken van (1 100 x 500 mm) +5/ —2 mm beproefd voor elke diktecategorie 
van de samenstellende ruiten en elke dikte van de tussenruimte als omschreven in punt 1.1.4 
hierboven. 
3.3. Beproevingsmethode 
3.3.1. De toe te passen methode is beschreven in punt 3 van bijlage III C. 
3.3.2. De valhoogte bedraagt 1,50 m +0/ —5 mm. 
3.3.3. Bij een asymmetrische dubbele beglazing worden er drie proeven aan elke zijde uitgevoerd. 
3.4. Beoordeling van de resultaten 
3.4.1. Voor dubbele beglazing bestaande uit twee ruiten van gelijkmatig voorgespannen glas: 
de proef op het gedrag bij schok van het hoofd tegen de beglazing wordt als positief beschouwd 
wanneer de beide elementen breken. 
Nr. C 218/74 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
3.4.2. Voor dubbele beglazing bestaande uit twee ruiten, uitgezonderd voorruiten, van gelaagd glas: 
de proef op het gedrag bij schok van het hoofd tegen de beglazing wordt als positief beschouwd 
wanneer aan de volgende eisen is voldaan: 
3.4.2.1. de beide elementen van het proefstuk buigen, breken en vertonen talrijke cirkelvormige scheuren die 
bij benadering om het inslagpunt zijn gecentreerd; 
3.4.2.2. scheuren van de tussenlaag(-lagen) zijn aanvaardbaar maar het dummyhoofd mag er niet doorheen 
gaan; 
3.4.2.3. er komen geen grote glasscherven los van de tussenlaag. 
3.4.3. Voor dubbele beglazing bestaande uit een ruit van gelijkmatig voorgespannen glas en een ruit, 
uitgezonderd een voorruit, van gelaagd glas: 
3.4.3.1. de ruit van voorgespannen glas breekt; 
3.4.3.2. de ruit van gelaagd glas buigt, breekt en vertoont talrijke cirkelvormige scheuren die bij benadering 
om het inslagpunt zijn gecentreerd; 
3.4.3.3. scheuren van de tussenlaag(-lagen) zijn aanvaardbaar maar het dummyhoofd mag er niet doorheen 
gaan; 
3.4.3.4. er komen geen grote glasscherven los van de tussenlaag. 
3.4.4. Een serie ter goedkeuring aangeboden monsters voldoet ten aanzien van het gedrag bij een schok 
van het hoofd tegen de ruit indien aan één van de beide onderstaande voorwaarden is voldaan: 
3.4.4.1. alle proeven hebben een positief resultaat opgeleverd; 
3.4.4.2. één proef heeft een negatief resultaat opgeleverd; een nieuwe serie proeven op een nieuwe serie 
proefstukken levert positieve resultaten op. 
4. OPTISCHE EIGENSCHAPPEN 
De voorschriften betreffende de optische eigenschappen als beschreven in punt 9.1 van bijlage III C 
zijn van toepassing op ruiten of gedeelten van ruiten die moeten voldoen aan de voorschriften 
betreffende het gezichtsveld van de bestuurder in alle richtingen. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/75 
BIJLAGE IIII 
GROEPERING VAN VOORRUITEN MET HET OOG OP KEURINGSPROEVEN 
1. Voor groepering worden de volgende elementen in aanmerking genomen: 
1.1. ontwikkelde oppervlakte van de voorruit; 
1.2. segmenthoogte; 
1.3. kromte. 
2. Een groep wordt gevormd door een diktecategorie. 
3. De voorruiten worden gerangschikt in stijgende orde van grootte van de ontwikkelde oppervlakte. 
Daaruit worden de vijf grootste en de vijf kleinste geselecteerd waaraan het volgende cijfer wordt 
gegeven: 
1 voor de grootste, 1 voor de kleinste; 
2 voor de op een na grootste, 2 voor de op een na kleinste; 
3 voor de op twee na grootste, 3 voor de op twee na kleinste; 
4 voor de op drie na grootste, 4 voor de op drie na kleinste; 
5 voor de op vier na grootste, 5 voor de op vier na kleinste. 
4. Voor de segmenthoogte wordt in elk van de beide series als omschreven in punt 3, het volgende 
cijfer gegeven: 
1 voor de grootste segmenthoogte; 
2 voor de op een na grootste segmenthoogte; 
3 voor de op twee na grootste segmenthoogte enz. 
5. Voor de kromtestraal wordt in elk van beide series als omschreven in punt 3, het volgende cijfer 
gegeven: 
1 voor de kleinste kromtestraal; 
2 voor de op een na kleinste kromtestraal; 
3 voor de op twee na kleinste kromtestraal enz. 
6. Voor elke voorruit van de beide series als omschreven in punt 3 worden de cijfers opgeteld. 
6.1. De volledige serie proeven als omschreven in bijlage IIII wordt dan genomen op de voorruit onder 
de vijf grootste en op de voorruit onder de vijf kleinste die bij de optelling het laagste totaal scoren. 
6.2. Op de overige voorruiten van dezelfde serie worden alleen de proeven genomen ter controle van 
de optische eigenschappen als omschreven in punt 9 van bijlage III C. 
7. Enkele voorruiten met parameters die inzake vorm en/of kromtestraal grote afwijkingen vertonen 
ten opzichte van de uiterste gevallen van de geselecteerde groep kunnen ook worden beproefd 
indien de technische dienst die de proeven verricht van mening is dat deze parameters belangrijke 
negatieve effecten kunnen hebben. 
8. De grenswaarden voor de groep worden vastgesteld volgens de ontwikkelde oppervlakten van de 
voorruiten. Wanneer een ter goedkeuring van een bepaald type aangeboden voorruit een ontwik­
kelde oppervlakte heeft die niet overeenstemt met de vastgestelde grenswaarden en/of een aanmerke­
lijk grotere segmenthoogte of kleinere kromtestraal bezit, moet deze voorruit worden beschouwd 
als behorend tot een nieuw type; zij wordt dan aan aanvullende proeven onderworpen indien de 
technische dienst zulke proeven technisch noodzakelijk acht gezien de inlichtingen waarover hij 
beschikt met betrekking tot het produkt en de gebruikte materialen. 
Nr. C 218/76 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
9. Wanneer naderhand door de houder van een goedkeuring in een reeds goedgekeurde diktecategorie 
een ander model voorruit zou worden gefabriceerd: 
9.1. wordt nagegaan of dit model kan worden ingedeeld bij de vijf grootste of de vijf kleinste voorruiten 
die met het oog op de goedkeuring van de beschouwde groep werden gekozen; 
9.2. worden opnieuw cijfers gegeven volgens de in de punten 3, 4 en 5 omschreven procedure; 
9.3. als het totaal van de aan de opnieuw in de vijf grootste of vijf kleinste opgenomen voorruit 
toegekende cijfers: 
9.3.1. het laagste is, worden op de voorruit de volgende proeven genomen: 
9.3.1.1. voor voorgespannen voorruiten: 
9.3.1.1.1. breukpatroon, 
9.3.1.1.2. gedrag bij schok van het hoofd, 
9.3.1.1.3. optische vervorming, 
9.3.1.1.4. scheiding van het secundaire beeld, 
9.3.1.1.5. lichtdoorlating, 
9.3.1.2. voor voorruiten van gelaagd glas of van kunststofglas: 
9.3.1.2.1. gedrag bij schok van het hoofd, 
9.3.1.2.2. optische vervorming, 
9.3.1.2.3. scheiding van het secundaire beeld, 
9.3.1.2.4. lichtdoorlating; 
9.3.1.3. op voorruiten van behandeld gelaagd glas zijn de proeven als voorgeschreven in de punten 9.3.1.1.1, 
9.3.1.1.2 en 9.3.1.2 van toepassing; 
9.3.1.4. voor met kunststof beklede voorruiten zijn, naar gelang van het geval, de proeven als voorgeschreven 
in de punten 9.3.1.1 of 9.3.1.2 van toepassing; 
9.3.2. in het tegenovergestelde geval worden enkel de proeven genomen ter controle van de optische 
eigenschappen als omschreven in punt 9 van bijlage III C. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/77 
BIJLAGE III J 
METING VAN SEGMENTHOOGTEN EN PLAATS VAN INSLAGPUNTEN 
Figuur 1 
Meting van de segmenthoogte „n" en plaats van de inslagpunten in verschillende gevallen A, B en C 
— Bij enkel gebogen ruiten is de segmenthoogte gelijk aan hl. 
— Bij dubbel gebogen ruiten is de segmenthoogte gelijk aan hl + h2 maximum. 
Nr. C 218/78 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
— . -• 
- 3 f • 
2f..L 
3 Oniffl 
• t Zo 
_»mm 
1 
f 
v c" / 
a) Vlakke glasplaat 
b) Vlakke glasplaat 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/79 
30 mm 
c) Gebogen glasplaat 
Figuren 3 a), 3 b) en 3 c) 
Voorgeschreven inslagpunten voor zij- en achterruiten 
De punten 2 als aangegeven in de figuren 3 a), 3 b) en 3 c) zijn voorbeelden van de plaats van punt 2 als 
voorgeschreven in punt 2.5 van bijlage III D. 
Nr. C 218/80 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
BIJLAGE 111 K 
CONTROLE OP DE OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUKTIE 
1. DEFINITIES 
In deze bijlage wordt verstaan onder: 
1.1. „produkttype": alle ruiten met dezelfde hoofdkenmerken; 
1.2. „dikteklasse": alle ruiten waarvan de verschillende samenstellende delen binnen de toegestane 
toleranties, dezelfde dikte hebben; 
1.3. „produktie-eenheid": alle voor de vervaardiging van een of meer ruittypes gebruikte produk-
tiemiddelen die op één geografische plaats zijn geïnstalleerd; een eenheid kan verschillende produk-
tielijnen omvatten; 
1.4. „werkperiode": een periode waarin één produktielijn gedurende de dagelijkse werktijd een produktie 
verzorgt; 
1.5. „produktieperiode": een periode waarin een zelfde produkttype ononderbroken in dezelfde produk­
tielijn wordt gefabriceerd; 
1.6. „Ps": het aantal ruiten van hetzelfde produkttype dat in één werkperiode wordt gefabriceerd; 
1.7. „Pr": het aantal ruiten van hetzelfde produkttype dat gedurende een produktieperiode wordt 
gefabriceerd. 
2. PROEVEN 
Op de ruiten worden de volgende proeven genomen. 
2.1. Voorruiten en ruiten van gelijkmatig voorgespannen glas 
2.1.1. Breukproef overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 2 van bijlage III D. 
2.1.2. Meting van de lichtdoorlating overeenkomstig de voorschriften beschreven in punt 9.1 van bijlage 
III C. 
2.1.3. Voor als voorruit gebruikte ruiten: 
2.1.3.1. optische vervormingsproef overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 9.2 van bijlage 
III C; 
2.1.3.2. proef op de scheiding van het secundair beeld overeenkomstig de voorschriften als beschreven in 
punt 9.3 van bijlage III C. 
2.2. Ruiten, uitgezonderd voorruiten, van gewoon gelaagd glas en kunststofglas 
2.2.1. Kogelvalproef met kogel van 227 g overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 4 van 
bijlage III F. 
2.2.2. Hitteproef overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 5 van bijlage III C. 
2.2.3. Meting van de lichtdoorlating overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 9.1 van bijlage 
III C. 
2.2.4. Alleen voor ruiten van kunststofglas: 
2.2.4.1. slijtproef overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 2.1 van bijlage III F; 
2.2.4.2. vochtbestendigheidsproef overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 3 van bijlage III F; 
2.2.4.3. proef op de bestandheid tegen chemicaliën overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 
11 van bijlage III C. 
2.2.5. Aan de bovenvermelde eisen is voldaan wanneer de overeenkomstige proeven zijn uitgevoerd op een 
voorruit met dezelfde samenstelling. 
2.3. Ruiten met kunststofbekleding 
Naast de in de desbetreffende punten van de onderhavige bijlage vermelde proeven, worden nog de 
volgende proeven verricht. 
2.3.1. Slijtproef overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 2.1 van bijlage III F. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/81 
2.3.2. Vochtbestendigheidsproef overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 3 van bijlage III F. 
2.3.3. Proef op de bestandheid tegen chemicaliën overeenkomstig de voorschriften als beschreven in punt 
11 van bijlage III C. 
2.4. Dubbele beglazing 
Hierop moeten met dezelfde frequentie en dezelfde eisen de in de onderhavige bijlage vermelde 
proeven worden uitgevoerd voor elke ruit waaruit de dubbele beglazing is samengesteld. 
3. FREQUENTIE EN RESULTATEN VAN DE PROEVEN 
3.1. Breukpatroon 
3.1.1. Proeven 
3.1.1.1. Een eerste serie proeven waarbij zich een breuk voordoet op elk van de door de onderhavige richtlijn 
voorgeschreven inslagpunten wordt — met fotografische opnamen — uitgevoerd bij het begin van 
de produktie van elk nieuw type ruit, ten einde het gevoeligste breekpunt aan te duiden. 
Op voorruiten van voorgespannen glas wordt deze eerste serie proeven echter pas uitgevoerd wanneer 
de jaarproduktie van ruiten van dit type meer dan 200 stuks bedraagt. 
3.1.1.2. Tijdens de produktieperiode wordt de controleproef uitgevoerd op het in punt 3.1.1.1 aangeduide 
breekpunt. 
3.1.1.3. Bij het begin van elke produktieperiode of na een verandering van tint moet een controleproef worden 
genomen. 
3.1.1.4. In de loop van de produktieperiode moeten er met de onderstaande minimale frequentie controleproe-
ven worden uitgevoerd. 
Voorruiten 
van voorgespannen glas 
— Ps < 200: een per produk­
tieperiode 
— Ps > 200: een per twee pro-
duktie-uren Ruiten, 
uitgezonderd voorruiten, 
van voorgespannen glas 
— Pr < 500: een per werk­
periode 
— Pr > 500: twee per werk­
periode Voorruiten 
van behandeld gelaagd glas 
0,1% per type 
3.1.1.5. Aan het einde van de produktieperiode moet een controleproef worden genomen op een van de 
laatste gefabriceerde ruiten. 
3.1.1.6. Als Pr < 20 behoeft er slechts één breukproef per produktieperiode te worden genomen. 
3.1.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd, ook de resultaten waarvoor geen fotografisch bewijs 
voorhanden is. 
Voorts moet er één fotografische contactopname per werkperiode worden gemaakt, behalve wanneer 
Pr < 500, in welk geval er slechts één fotografische contactopname per produktieperiode wordt 
gemaakt. 
3.2. Gedrag bij schok van het hoofd 
3.2.1. Proeven 
De controle vindt plaats op een monster dat overeenstemt met ten minste 0,5 % van de dagproduktie 
van gelaagde voorruiten in een produktielijn met maximaal 15 voorruiten per dag. 
De keuze van de monsters moet representatief zijn voor de produktie van de verschillende voorruit-
typen. 
In elk geval worden er proeven op het gedrag bij schok van het hoofd genomen op ten minste twee 
monsters per dikteklasse per jaar. 
3.2.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
Nr. C 218/82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
3.3. Kogelvalproef met kogel van 227 g 
3.3.1. Proeven 
De proefstukken worden uit monsters gesneden. Om praktische redenen kunnen de proeven echter 
ook op afgewerkte produkten of op een gedeelte daarvan worden uitgevoerd. 
De controle vindt plaats op een monster dat overeenstemt met ten minste 0,5% van de produktie 
van een werkperiode, met maximaal tien monsters per dag. 
3.3.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
3.4. Hitteproef 
3.4.1. Proeven 
De proefstukken worden uit monsters gesneden. Om praktische redenen kunnen de proeven echter 
ook op afgewerkte produkten of op een gedeelte daarvan worden uitgevoerd. Deze laatste worden 
zo gekozen dat alle tussenlagen in verhouding tot het gebruik ervan worden beproefd. 
De controle vindt plaats op ten minste drie monsters van de dagproduktie per tussenlaagkleur. 
3.4.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
3.5. Lichtdoorlating 
3.5.1. Proeven 
Er worden monsters beproefd die representatief zijn voor getinte afgewerkte produkten. 
De controle vindt ten minste bij het begin van elke produktieperiode plaats, wanneer een wijziging 
van de eigenschappen van de ruit de resultaten van de proef beïnvloedt. 
Ruiten waarbij de gewone lichtdoorlating, gemeten bij de goedkeuring van het type, gelijk is aan of 
groter is dan 80 % voor voorruiten en 75 % voor andere ruiten, worden niet beproefd, evenmin als 
de ruiten van categorie V. 
Voor ruiten van voorgespannen glas mag de leverancier, in plaats van een proef te laten uitvoeren, 
een certificaat voorleggen waaruit blijkt dat aan de bovenstaande voorschriften is voldaan. 
3.5.2. Resultaten 
De waarde van de lichtdoorlating moet worden genoteerd. Bovendien wordt voor voorruiten met 
schaduw- of zonweringsstrook aan de hand van de in punt 3.2.1.2.2.4 vermelde tekeningen nagegaan 
of de stroken wel degelijk buiten de zone I' vallen. 
3.6. Optische vervorming en scheiding van het secundaire beeld 
3.6.1. Proeven 
Elke voorruit wordt op uiterlijke gebreken geïnspecteerd. Voorts worden volgens de voorgeschreven 
methoden of andere methoden die vergelijkbare resultaten opleveren metingen uitgevoerd in de 
verschillende zichtzones, met de volgende minimale frequentie: 
— indien Ps < 200: één monster per werkperiode, 
— indien Ps ^ 200: twee monsters per werkperiode, 
— of 1 % van de volledige produktie, waarbij de genomen monsters representatief zijn voor de 
volledige produktie. 
3.6.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
3.7. Slijtvastheid 
3.7.1. Proeven 
Alleen met kunststof beklede ruiten en ruiten van kunststofglas worden op slijtvastheid beproefd. 
De controle vindt ten minste eenmaal per maand en per type van het voor de bekleding of voor de 
tussenlaag(-lagen) gebruikte kunststofmateriaal plaats. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/83 
3.7.2. Resultaten 
De gemeten lichtdiffusiewaarde moet worden genoteerd. 
3.8. Vochtbestendigheid 
3.8.1. Proeven 
Alleen met kunststof beklede ruiten en ruiten van kunststofglas worden op vochtbestendigheid 
beproefd. De controle vindt ten minste éénmaal per maand en per type van het voor de bekleding of 
voor de tussenlaag(-lagen) gebruikte kunststofmateriaal plaats. 
3.8.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
3.9. Bestandheid tegen chemicaliën 
3.9.1. Proeven 
Alleen met kunststof beklede ruiten en ruiten van kunststofglas worden op bestandheid tegen 
chemicaliën beproefd. De controle vindt ten minste eenmaal per maand en per type van het voor de 
bekleding of voor de tussenlaag(-lagen) gebruikte kunststofmateriaal plaats. 
3.9.2. Resultaten 
Alle resultaten moeten worden genoteerd. 
Nr. C 218/84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
BIJLAGE 111 L 
MODEL 
Naam van de administratieve dienst 
BIJLAGE BIJ HET EEG-GOEDKEURINGSFORMULIER VOOR EEN TYPE TREKKER MET BETREK­
KING TOT DE VOORRUIT EN ANDERE RUITEN 
(Artikel 4, lid 2, en artikel 10 van Richtlijn 74/150/EEG van de Raad van 4 maart 1974 inzake de 
onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de EEG-goedkeuring van land- en 
bosbouwtrekkers op wielen) 
EEG-goedkeuringsnummer: Uitbreidingnummer: 
1. Merk (fabrieksnaam) van de trekker: 
2. Type en handelsbenaming van de trekker: 
3. Naam en adres van de fabrikant: 
4. Naam en adres van de eventuele gemachtigde: 
5. Beschrijving van het type voorruit en andere ruiten (voorgespannen glas, gelaagd glas, kunststofbekleding, 
kunststofglas, vlak, gebogen enz.): 
6. EEG-goedkeuringsnummer van de voorruit en andere ruiten: 
7. Datum waarop de trekker ter EEG-goedkeuring is aangeboden: 
8. Met de goedkeuring belaste technische dienst: 
9. Datum van het door deze dienst opgestelde keuringsrapport: 
10. Nummer van het door deze dienst opgestelde keuringsrapport: 
11. De EEG-goedkeuring voor de voorruit en andere ruiten wordt verleend/geweigerd (') 
12. Plaats: 
13. Datum: 
14. Handtekening: 
15. De volgende documenten, waarop het hierboven vermelde EEG-goedkeuringsnummer is aangebracht, 
zijn bij de onderhavige mededeling gevoegd: 
maatschetsen 
opengewerkte tekeningen of foto's van de voorruit en andere ruiten waarmee de bestuurders­
ruimte van de trekker is uitgerust. 
Deze gegevens worden op uitdrukkelijk verzoek aan de bevoegde instanties van de andere Lid-Staten 
verstrekt. 
16. Opmerkingen: 
(') Doorhalen wat niet van toepassing is. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/85 
BIJLAGE IV 
MECHANISCHE VERBINDINGEN TUSSEN TREKKERS EN AANHANGWAGENS 
1. DEFINITIES 
1.1. Onder „mechanische verbindingen tussen trekkers en aanhangwagens" worden verstaan de technische 
eenheden die op de trekker en op de aanhangwagen zijn aangebracht voor de mechanische koppeling 
van het samenstel trekker-aanhangwagen. 
De talrijke typen mechanische verbindingen kunnen als volgt worden ingedeeld: 
a) aan de trekker: 
— haak, 
— gaffelbevestiging, 
— zwevende stang (gewoonlijk trekstang genoemd); 
b) aan de aanhangwagen: 
— ring. 
1.2. Onder „hoogte van de sleepinrichting boven het wegdek" wordt verstaan de afstand tussen het 
horizontale vlak waarin het referentiepunt van de sleepinrichting is gelegen en het horizontale vlak 
waarop de wielen van de trekker steunen. 
1.3. Onder „uitstekend deel van de sleepinrichting" wordt verstaan de afstand tussen het referentiepunt 
van de sleepinrichting en het verticale vlak door de as van de achterwielen van de trekker. 
2. TOEPASSINGSGEBIED 
Daar de internationale transacties meestal en bijna uitsluitend betrekking hebben op mechanische 
verbindingen tussen trekkers en aanhangwagens die door haken, gaffelbevestigingen en ringen worden 
gevormd, zijn de voorschriften van deze richtlijn alleen op deze verbindingen van toepassing. 
3. VOORSCHRIFTEN 
3.1. Voor de maten en de sterkte zijn haken, gaffelbevestigingen en ringen onderworpen aan de voorschrif­
ten van de punten 3.2 en 3.3 
3.2. Voorschriften inzake maten 
3.2.1. Voor de maten gelden de voorschriften van de volgende ISO-normen: 
3.2.1.1. ISO 6489/1 — Landbouwvoertuigen — Mechanische verbindingen op trekkende voertuigen — 
Deel 1: Type haak — maten (eerste uitgave — oktober 1980) 
3.2.1.2. ISO 6489/2 — Landbouwvoertuigen — Mechanische verbindingen op trekkende voertuigen — 
Deel 2: Type gaffelbevestiging — maten (eerste uitgave — oktober 1980). 
3.2.1.3. ISO 5692 — Landbouwvoertuigen — Mechanische verbindingen tussen voertuigen — Koppelringen 
— Specificaties (eerste uitgave — februari 1979) 
3.2.2. De maximumhoogte boven het wegdek van de sleepinrichting (h) ten opzichte van de afstand tussen 
de assen (I) moet bovendien aan een van de onderstaande relaties voldoen: 
— h ^ 0,35 I indien Ma «= 0,35 Mt, 
— h s£ 0,5 I indien Ma > 0,35 Mt. 
3.2.3. Het uitstekende deel van de sleepinrichting wordt door de fabrikant aangegeven. 
3.3. Voorschriften inzake de sterkte 
Ten einde de sterkte te controleren worden de mechanische verbindingen onderworpen aan de 
dynamische proef waarvan de methode in het aanhangsel is beschreven. 
Tijdens de proef mogen zich geen blijvende vervormingen of breuken voordoen. 
Nr. C 218/86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Aanhangsel 1 
DYNAMISCHE BEPROEVINGSMETHODE 
1. Beproevingsmethode 
Deze methode beschrijft de vermoeiingsproef die moet worden toegepast op de complete koppelinrichting, 
dat wil zeggen voorzien van alle voor de bevestiging daarvan noodzakelijke onderdelen met uitzondering 
van de aanhangwagen. Al deze onderdelen worden op een proefinstallatie gemonteerd overeenkomstig de 
aanbevelingen van de fabrikant voor de bevestiging daarvan op de aanhangwagen. 
2. Beproevingsparameter 
De delen van de koppelinrichting worden beproefd overeenkomstig de nominale waarden van de toegestane 
horizontale en verticale kracht. Deze krachten worden door de fabrikant opgegeven. 
3. Werkwijze 
De kracht wordt op de inrichting uitgeoefend met behulp van een standaardring die in overeenstemming 
is met norm ISO 5692 zoals bedoeld in punt 3.2.3 van bijlage IV. De proefkracht wordt verkregen door 
de in punt 2 bedoelde horizontale en verticale kracht met 1,3 te vermenigvuldigen. 
De te beproeven onderdelen worden onderworpen aan cyclussen van sinusvormige belasting die aan het 
eind naar beneden is gericht en aangrijpt in het normale raakpunt van de inrichting en de ring met 
variabele waarden tussen de aanrakingskracht en de vastgestelde proefkracht. 
De aanrakingskracht moet zo gering mogelijk zijn om speling te voorkomen. 
In deze onderdelen ingebouwde schokdempers worden tijdens de proef niet verwijderd. In dat geval wordt 
in het beproevingsrapport het gedrag daarvan vóór, tijdens en na de proef vermeld. 
De frequentie van de sinusvormige belastingen mag niet meer bedragen dan 35 Hz bij een aantal cyclussen 
dat gelijk is aan 2.106. 
Na de proef moet iedere breuk, blijvende vervorming en met het blote oog zichtbare scheur in het verslag 
worden vermeld. 
4. Toleranties 
De volgende toleranties zijn van toepassing op de tijdens de proef verrichte metingen: 
— buiging: ± 1 mm, 
— kracht: ± 1%. 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/87 
Aanhangsel 2 
MODEL 
Naam van de bevoegde instantie 
BIJLAGE BIJ HET EEG-GOEDKEURINGSFORMULIER VAN EEN TYPE TREKKER WAT BETREFT 
DE MECHANISCHE VERBINDING DAARVAN MET EEN AANHANGWAGEN 
(Artikel 4, lid 2, en artikel 10 van Richtlijn 74/150/EEG van de Raad van 4 maart 1974 inzake de 
onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van landbouw- of 
bosbouwtrekkers op wielen) 
EEG-goedkeuringsnummer: 
1. Merk (firma) van de trekker: 
2. Type en handelsnaam van de trekker: 
3. Naam en adres van de fabrikant: 
4. Eventueel naam en adres van diens gevolmachtigde: 
5. Beschrijving van het type mechanische verbinding (haak, gaffelbevestiging, driepuntsbevestiging, ver­
stelbare trekstang, zwevende trekstang enz.): 
6. De trekker is ter goedkeuring aangeboden op: 
7. Met de keuringsproeven belaste technische dienst: 
8. Datum van het door deze dienst afgegeven rapport: 
9. Nummer van het door deze dienst afgegeven rapport: 
10. De EEG-goedkeuring wat betreft de mechanische verbinding voor het koppelen van een aanhangwagen 
is verleend/geweigerd ('). 
11. Plaats: 
12. Datum: 
13. Handtekening: 
14. De volgende documenten, voorzien van bovenvermeld EEG-goedkeuringsnummer, zijn bij deze medede­
ling gevoegd: 
maatschetsen 
opengewerkte tekening of foto van het type mechanische verbinding. 
Deze gegevens worden aan de bevoegde autoriteiten van de overige Lid-Staten op hun uitdrukkelijk 
verzoek verstrekt. 
15. Opmerkingen: 
(') Doorhalen wat niet van toepassing is. 
Nr. C 218/88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
BIJLAGE V 
PLAATS EN WIJZE WAAROP DE VOORGESCHREVEN PLATEN EN GEGEVENS OP DE TREKKER 
MOETEN WORDEN AANGEBRACHT 
1. ALGEMEEN 
1.1. Iedere landbouw- of bosbouwtrekker moet zijn voorzien van de plaat en de gegevens die onder de 
volgende punten zijn beschreven. Deze plaat en deze gegevens worden aangebracht door de fabrikant 
of zijn gemachtigde. 
2. CONSTRUCTIEPLAAT 
2.1. De constructieplaat waarvan het model in het aanhangsel van deze bijlage is opgenomen, moet op 
een duidelijk zichtbare en gemakkelijk toegankelijke plaats vast worden aangebracht op een onderdeel 
dat zolang het voertuig in gebruik is, normaal niet voor vervanging in aanmerking komt; de plaat 
moet goed leesbaar en onuitwisbaar in de aangegeven volgorde onderstaande gegevens bevatten: 
2.1.1. naam van de fabrikant; 
2.1.2. merk (indien verschillend van de naam); 
2.1.3. adres; 
2.1.4. type trekker (en eventueel model); 
2.1.5. EEG-goedkeuringsnummer: 
, dit nummer bestaat uit de kleine letter „e", gevolgd door het kengetal of de kenletters van het land 
dat de EEG-goedkeuring heeft verleend: 
1 voor de Bondsrepubliek Duitsland 
2 voor Frankrijk 
3 voor Italië 
4 voor Nederland 
6 voor België 
9 voor Spanje 
11 voor het Verenigd Koninkrijk 
13 voor Luxemburg 
18 voor Denemarken 
21 voor Portugal 
IRL voor Ierland 
EL voor Griekenland 
en daarna door het goedkeuringsnummer dat overeenkomt met het nummer van het voor het type 
voertuig afgegeven goedkeuringsformulier. Tussen de letter „e" en het kengetal of de kenletters van 
het land dat de EEG-goedkeuring heeft verleend alsmede tussen het getal of die letters en het 
goedkeuringsnummer, wordt een sterretje geplaatst; 
2.1.6. identificatienummer van de trekker; 
2.1.7. lege massa van de bedrijfsklare trekker; 
2.1.8. toegestane maximummassa van de trekker in volbelaste toestand, gedetailleerd volgens de luchtbanden 
die kunnen worden gemonteerd; 
2.1.9. toegestane maximummassa voor het samenstel indien de trekker met een landbouwwagen wordt 
gebruikt, waarbij het volgende onderscheid wordt gemaakt: 
2.1.9.1. aanhangwagen zonder reminrichting, 
2.1.9.2. aanhangwagen met mechanische reminrichting, 
2.1.9.3. aanhangwagen met bekrachtigde reminrichting. 
2.2. De fabrikant kan aanvullende gegevens aanbrengen onder of naast de voorgeschreven gegevens, 
buiten een duidelijk afgebakende rechthoek die uitsluitend de in de punten 2.1.1 tot en met 2.1.9 
voorgeschreven gegevens bevat (zie voorbeeld van de constructieplaat). 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/89 
3. IDENTIFICATIENUMMER VAN DE TREKKER 
Het identificatienummer van het voertuig is een gestructureerde combinatie van tekens die de 
fabrikant aan ieder voertuig geeft. Het doel ervan is de mogelijkheid te bieden om — zonder 
gebruikmaking van verdere informatie — ieder voertuig door bemiddeling van de fabrikant gedurende 
30 jaar duidelijk te identificeren. 
Het identificatienummer moet aan de volgende voorschriften voldoen. 
3.1. Het moet zijn aangebracht op de constructieplaat en tevens op het chassis of op een gelijkwaardige 
constructie. 
3.1.1. Het moet voor zover mogelijk op één regel staan. 
4. GEBRUIKTE TEKENS 
4.1. Voor alle onder de punten 2 en 3 bedoelde gegevens moeten Latijnse letters en Arabische cijfers zijn 
gebruikt. De Latijnse letters van de onder 2.1.1, 2.1.2 en 3 bedoelde gegevens moeten hoofdletters 
zijn. 
4.2. Voor de tekens van het identificatienummer van het voertuig: 
4.2.1. is het gebruik van de letters I, O en Q alsmede van streepjes, sterretjes of andere bijzondere tekens 
niet toegestaan; 
4.2.2. moeten de letters en cijfers de volgende minimumhoogte hebben: 
4.2.2.1. 7 mm voor de op het chassis, het frame of een gelijkwaardige constructie van het voertuig aangebrachte 
tekens, 
4.2.2.2. 4 mm voor de op de constructieplaat aangebrachte tekens. 
Nr. C 218/90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
Voorbeeld van de constructieplaat 
Onderstaand voorbeeld heeft een louter indicatieve waarde en deelt niets mee over de gegevens die werkelijk 
op de constructieplaat zullen voorkomen. 
BRAUN TRAKTOR WERKE 
MAJOR 
Lyoner Stratëe 
AACHEN — Deutschland 
e » 1 * 1792 
Type:190 E 
Nummer: AE 7954 W 
: 2 350 kg 
Luchtbanden 
PTAC X 
4 250 X 
3 840 X 
3 650 
PTR: 
— aanhangwagen zonder rem: 3 350 kg 
— aanhangwagen met mechanische rem: 8 350 kg 
— aanhangwagen met rembekrachtiging: 11 450 kg 
17. 8. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 218/91 
Aanhangsel 
MODEL 
Naam van de bevoegde instantie 
BIJLAGE BIJ HET EEG-GOEDKEURINGSFORMULIER VAN EEN TYPE TREKKER WAT BETREFT 
DE PLAATS EN DE WIJZE WAAROP DE VOORGESCHREVEN PLATEN EN GEGEVENS OP DE 
TREKKER ZIJN AANGEBRACHT 
(Artikel 4, lid 2, en artikel 10 van Richtlijn 74/150/EEG van de Raad van 4 maart 1974 inzake de onderlinge 
aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de EEG-goedkeuring van landbouw- of 
bosbouwtrekkers op wielen) 
EEG-goedkeuringsnummer: 
1. Merk (firma) van de trekker: 
2. Type en handelsnaam van de trekker: 
3. Naam en adres van de fabrikant: 
4. Eventueel naam en adres van diens gevolmachtigde: 
5. De trekker is ter goedkeuring aangeboden op: 
6. Met de keuringsproeven belaste technische dienst: 
7. Datum van het door deze dienst afgegeven rapport: 
8. Nummer van het door deze dienst afgegeven rapport: 
9. De EEG-goedkeuring wat betreft de plaats en de wijze waarop de voorgeschreven platen en gegevens op 
de trekker zijn aangebracht, is verleend/geweigerd ('). 
10. Plaats: 
11. Datum: 
12. Handtekening: 
(!) Doorhalen wat niet van toepassing is. 
Nr. C 218/92 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 8. 87 
13. De volgende documenten, voorzien van bovenvermeld EEG-goedkeuringsnummer, zijn bij deze medede­
ling gevoegd: 
maatschetsen 
opengewerkte tekening of foto van de plaats en de wijze waarop de voorgeschreven platen 
en gegevens op de trekker zijn aangebracht. 
Deze gegevens worden aan de bevoegde autoriteiten van de overige Lid-Staten op hun uitdrukkelijk 
verzoek verstrekt. 
14. Opmerkingen: