Nr.C 358/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12.83 
5.3. Het Comité stelt voor dat de met zijn voorstel 
gemoeide twee jaar gebruikt worden om: 
— met voortvarendheid een begin te maken met 
het in het vooruitzicht gestelde investeringsbe­
leid, ten einde de rentabiliteit van de beste mij­
nen en cokesfabrieken te verbeteren, en een 
intensieve onderzoeksinspanning in die richting 
te ontwikkelen; 
— grondiger na te gaan wat de eventuele gevolgen 
van een in een later stadium door te voeren ver­
mindering van de steun zouden zijn voor de 
mijnen, de situatie van mijnbouw- en ijzer- en 
staalcomplexen in de diverse regio's, en in het 
bijzonder voor de werkgelegenheid. 
5.4. Het Comité neemt nota van de recente voor­
stellen van de Commissie voor een evenwichtig 
Gedaan te Brussel, 26 oktober 1983. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder artikel 
198, 
Gezien de adviesaanvrage d.d. 24 juni 1983 van de 
Raad van de Europese Gemeenschappen inzake het beleid inzake vaste brandstoffen. Deze voorstellen, 
waarover het Comité overigens apart is geraad­
pleegd, zouden op 1 januari 1984 van kracht kunnen 
worden. Het Comité dringt erop aan dat bij de voor­
stellen die zullen worden gedaan, ook rekening 
wordt gehouden met de sociaal-economische gevol­
gen van een aanzienlijke en snelle vermindering van 
de produktie van cokeskolen voor de betrokken 
Europese regio's. 
5.5. Meer in het bijzonder is het Comité zich 
bewust van de moeilijkheden die aan het huidige 
financieringssysteem verbonden zijn, en het gaat 
akkoord met het voorstel van de Commissie, niet 
langer uitsluitend te putten uit de EGKS-middelen, 
maar vooral uit de algemene begroting van de 
Gemeenschap. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran?ois CEYRAC 
voorstel voor een besluit van de Raad waarbij de 
Commissie de bevoegdheid wordt verleend bij te 
dragen tot de financiering van de innovatie in de 
Gemeenschap, 
Gezien het op 5 juli 1983 door het Bureau van het 
Comité genomen besluit, de Afdeling voor indus­
trie, handel, ambacht en dienstverlening te belasten Advies inzake een voorstel voor een besluit van de Raad waarbij de Commissie de 
bevoegdheid wordt verleend bij te dragen tot de financiering van de innovatie in de 
Gemeenschap 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 178 van 5 juli 1983, blz. 4. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 24 juni 1983 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeen­
komstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voor­
noemd onderwerp tijdens zijn op 26 en 27 oktober 1983 te Brussel gehouden 211e zit­
ting. 
31. 12. 83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 358/17 
met het opstellen van een advies over dit onder­
werp, 
Gezien het advies dat voornoemde Afdeling op 5 
oktober 1983 heeft opgesteld, 
Gezien het mondeling door de rapporteur, de heer 
Poeton, uitgebrachte verslag, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn 211e zitting 
van 26 en 27 oktober 1983 (vergadering van 26 okto­
ber), 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. In zijn advies van 27 mei 1982 heeft het Eco­
nomisch en Sociaal Comité met klem gewezen op de 
financiële behoeften van het midden- en kleinbe­
drijf, in het bijzonder die bedrijven die technische 
innovaties ontwikkelen en toepassen. Het Comité is 
daarom ingenomen met dit voorstel van de Com­
missie, vooral met het oog op de betekenis hiervan 
voor het creëren van duurzame werkgelegenheid. 
1.2. Het is een feit dat de kleine en middelgrote 
ondernemingen — waarvan de Gemeenschap en 
haar Lid-Staten een essentiële bijdrage verwachten 
tot de vooruitgang van de techniek, het creëren van 
werkgelegenheid en de versterking van de concur­
rentiepositie — met bijzondere moeilijkheden, niet 
in de laatste plaats van financiële aard, te kampen 
hebben wanneer zij willen innoveren. In de meeste, 
zo niet alle, EG-landen zijn speciale financiële 
maatregelen genomen om te trachten een antwoord 
op deze moeilijkheden te vinden. Deze maatregelen 
variëren echter sterk, zijn in bepaalde landen (b. v. 
de Bondsrepubliek Duitsland) veel omvangrijker en 
effectiever dan in andere, en zijn doorgaans ontoe­
reikend om een situatie te creëren welke vergelijk­
baar is met die bij de belangrijkste concurrenten van 
de Gemeenschap, met name Japan en de Verenigde 
Staten. 
1.3. Het Comité wijst er daarom opnieuw op dat 
veel meer moet worden gedaan om innovatie, in het 
bijzonder binnen het mkb te bevorderen. Tegelijker­
tijd ziet het in dat dit geen eenvoudige taak is. Het is 
het eens met de door de Commissie in haar toelich­
ting op het voorstel verrichte analyse van de proble­
men, bij voorbeeld het gebrek aan evenwicht bij het 
toekennen van leningen: er wordt te weinig waarde 
aan onstoffelijke activa („menselijk kapitaal" enz.), en te veel waarde aan stoffelijke activa gehecht, 
waardoor het het innoverende mkb moeilijker of 
zelfs onmogelijk wordt gemaakt, kapitaal voor inno­
vatie aan te trekken. Het wenst de aandacht op nog 
een tweede remmende factor van grote betekenis te 
vestigen, namelijk het feit dat de kredietinstellingen 
doorgaans geen middellange-termijnleningen ver­
strekken voor innovatiedoeleinden zonder hieraan 
voorwaarden te verbinden die onaantrekkelijk kun­
nen zijn voor potentiële geldleners, terwijl het alter­
natief (korte-termijnleningen) een te zware belasting 
zou leggen op de cash-flow, met het gevolg dat een 
zodanige afbetalingslast ontstaat dat dergelijke 
leningen in de praktijk ongeschikt zijn voor finan­
ciering van innovatie. Het Comité is daarom van 
mening dat de analyse van de Commissie van de 
belangrijkste belemmeringen bij de financiering van 
innovatie moet worden uitgebreid tot de cash-flow-
problematiek en tot de kredietvoorwaarden verbon­
den aan innovatieleningen. 
1.3.1. Het Comité is zich ook welbewust van het 
feit dat de talrijke specifieke belastingfaciliteiten 
van de kant van de nationale fiscale autoriteiten ten 
behoeve van andere beleggingsvormen potentieel 
kapitaal onttrekken aan het bedrijfsleven in het 
algemeen en aan de financiering van innovatie in 
het bijzonder. 
1.3.2. Bovenstaande overwegingen onderstrepen 
eens te meer hoezeer behoefte bestaat aan stimule­
ring van middellange en langlopende leningen voor 
investeringen in de produktieve sector. Het voorstel 
van de Commissie moet worden gezien als een 
experiment, aanvankelijk van vrij bescheiden 
omvang, om zulks op dit zo belangrijke gebied te 
doen. Het Comité hoopt dat deze regeling op korte 
termijn zal worden toegepast en dat zo de gelegen­
heid wordt gegeven in de toekomst verder te bou­
wen op de ervaring die zal worden opgedaan. 
1.4. Het Comité merkt op dat een mkb volgens 
de normaliter door Commissie en Europese Investe­
ringsbank gehanteerde criteria maximaal 500 werk­
nemers mag tellen, en een netto-balanstotaal van 
vaste activa van niet meer dan 75 miljoen Ecu mag 
hebben. Voorts is er een grens van 33 % gesteld aan 
de maximumdeelneming in het totale kapitaal van 
een mkb door een niet-mkb. Het Comité stemt in 
met de eerste twee criteria, die volgens hem strikt 
moeten worden toegepast bij deze regeling. In som­
mige landen verleent een deelneming van minder 
dan 33 % altijd nog bepaalde belangrijke rechten, 
welke in de praktijk zelfs gelijkstaan met die van 
een meerderheidsbelang. Het Comité is dan ook van 
oordeel dat in de te hanteren criteria met deze ver­
schillen rekening dient te worden gehouden. 
1.5. Het Comité kan instemmen met de in het 
voorstel van de Commissie, in de derde overweging 
en in artikel 2, gegeven richtsnoeren voor de defini­
tie van innovatie. Wel zou het volgens hem nuttig 
Nr. C 358/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 83 
zijn wanneer activiteiten die duidelijk niet in aan­
merking zouden mogen komen voor deze regeling, 
hiervan expliciet worden uitgesloten. 
1.6. Op een zo gevoelig gebied als het onderhavige 
beveelt het Comité ten zeerste aan dat de termijn die 
bemiddelende financiële instellingen nodig hebben 
voor hun onderhandelingen met innoverende kleine 
en middelgrote ondernemingen over de financiering 
van leningen, zo kort mogelijk wordt gehouden (b.v. 
zes weken), en dat procedures worden ingevoerd 
waarbij b.v. individuele aanvragen van dergelijke 
ondernemingen niet voor goedkeuring aan de com­
munautaire autoriteiten behoeven te worden voorge­
legd. 
1.7. Het Comité is ervan overtuigd dat het welsla­
gen van deze regeling sterk afhankelijk is van de 
mate waarin innoverende bedrijven en middelgrote 
en kleine ondernemingen van het bestaan ervan op 
de hoogte worden gesteld. Het is van het allergroot­
ste belang dat aan deze regeling bij het publiek in 
het algemeen en bij het mkb in het bijzonder vol­
doende bekendheid wordt gegeven; dit moet in alle 
stadia van de tenuitvoerlegging van deze regeling zo 
blijven. Het Comité stelt voor dat één eenvoudige 
naam — Europese Innovatieleningen (EIL) — alge­
meen ingang zou moeten vinden. 
1.8. In de zevende overweging van het ontwerp­
besluit wordt gesproken van prioritaire bevordering 
van „transnationale samenwerking in de Gemeen­
schap" voor innovatiedoeleinden. Het Comité 
ondersteunt deze prioriteit ten volle. 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. Artikel 2 
2.1.1. Het Comité adviseert de woorden „in secto­
ren" in de eerste zin te schrappen, aangezien onno­
dige beperkingen moeten worden voorkomen. 
2.1.2. Het Comité adviseert (zie par. 1.5) in het bij­
zonder de volgende gebieden buiten het toepas­
singsgebied van deze regeling te laten: onroerend 
goed, massamedia, financiering en financiële dien­
sten. 
2.2. Artikel 3, derde streepje 
Het Comité is ingenomen met het voorstel, uitstel 
van rentebetaling voor de eerste jaren van de EIL 
toe te kennen en dit te financieren uit de Gemeen­
schapsbegroting; dit is namelijk de periode waarin 
investeringen zichzelf nog niet terugbetalen. Indien 
de Commissie — ten einde wisselkoersrisico's te 
voorkomen — overgaat tot het aangaan van plaatse­
lijke leningen, zullen innoverende ondernemingen 
in landen waar de rente hoog ligt een veel kortere periode van uitstel van rentebetaling krijgen dan 
ondernemers in landen waar de rente laag ligt. Het 
Comité zou graag zien dat bij de Regeringen van de 
Lid-Staten wordt aangedrongen op wisselkoersga­
ranties voor ontleners, zodat tegen een lagere rente 
op de Europese geldmarkt kapitaal voor de EIL kan 
worden aangetrokken. 
2.3. Artikelen 3 en 4 
Bij de voorgestelde regeling voor financiële steun­
verlening zouden de financiële instellingen (bemid­
delaars) — afhankelijk van de variant — de helft of 
het volledige risico van de financiële steunverlening 
dragen. Dit zou tot gevolg kunnen hebben dat de 
financiële instellingen zich bij bijzonder riskante 
innovatieprojecten — die juist voor bevordering in 
aanmerking zouden moeten komen — ook in de 
toekomst slechts zeer terughoudend zouden opstel­
len, terwijl anderzijds de middelen van de EG naar 
projecten zouden kunnen gaan die ook zonder extra 
stimulansen wel door de banken zouden kunnen 
worden gefinancierd. Deze mogelijkheid zou via 
adequate bepalingen moeten worden uitgesloten. 
2.4. Artikel 6 
Dit artikel bevat een aantal belangrijke bepalingen, 
onder meer over de overeenkomst tussen de Com­
missie en de Europese Investeringsbank, de ontvan­
kelijkheid van de „leningaanvragen" (c.q. het in 
aanmerking komen van de tussenpersonen die deze 
indienen), en over de financieringsovereenkomsten 
met de bemiddelende financiële instellingen. 
2.4.1. Wat de overeenkomst tussen Commissie en 
EIB betreft verwacht het Comité dat rekening wordt 
gehouden met de opmerkingen in dit advies voor 
zover deze niet in het uiteindelijke Besluit van de 
Raad tot uiting komen. 
2.4.2. De beslissingen over de „ontvankelijkheid 
van de leningaanvragen" zullen van vitale betekenis 
zijn voor het welslagen van deze regeling. Het 
Comité is het ermee eens dat deze beslissingen over­
eenkomstig bestaande usances door de Commissie 
zullen worden genomen, ook omdat sommige van 
deze aanvragen kunnen, en binnen een Europees 
perspectief zelfs zouden moeten, uitgaan van 
bemiddelende financiële instellingen op Europees 
niveau. 
2.4.3. Het Comité acht het niettemin noodzakelijk 
met klem te wijzen op de moeilijke taak van de 
Commissie bij het nemen van deze beslissingen. De 
langdurige ervaring die de Gemeenschap heeft 
opgedaan op het gebied van leningsfinanciering — 
die teruggaat tot de eerste dagen van de EGKS — 
zal ervoor zorgen dat de Commissie toch goed 
beslagen ten ijs komt. Wel zal de Commissie daarbij 
31. 12.83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 358/19 
behoefte hebben aan optimale adviezen, ook die 
van gekwalificeerde vertegenwoordigers van de 
sociale partners. 
2.4.4. Beslissingen over financiële aanvragen zijn 
moeilijk omdat bij de keuze van de bemiddelende 
financiële instelling rekening moet worden gehou­
den met de vraag of deze instelling tegemoet komt 
aan een aantal soms moeilijk met elkaar te vereni­
gen criteria. Deze instellingen moeten in de eerste 
plaats uiteraard bedrijven zijn die goed bekend 
staan wegens hun integriteit en kredietwaardigheid. 
Zij moeten kunnen bewijzen dat zij in staat zijn een 
technisch verantwoorde beoordeling van innova­
tieprojecten op te stellen, zij het intern of via 
externe adviseurs, of op beide manieren. Ook moet 
worden aangetoond dat zij de aanvragen snel en 
efficiënt kunnen verwerken, en dat zij in het verle­
den niet te lang hebben getalmd bij het verstrekken 
van kredieten. Voorts moeten deze bemiddelende 
financiële instellingen in staat zijn, bekendheid te 
geven aan de EIL en deze aan de man brengen bij 
innoveerders en het mkb. Deze instellingen moeten 
echter tevens worden beoordeeld op hun bereidheid 
tot het nemen van risico's, tot het aanvaarden van 
verliezen bij sommige projecten, tot het werken met 
een lange-termijnvisie, en tot het leren van ervarin­
gen van anderen. De „geloofsbrieven" van een 
bemiddelende financiële instelling moeten met 
andere woorden meer worden beoordeeld op hun 
economische dan op hun financiële waarde; er moet 
b.v. worden nagegaan in hoeverre het optreden van 
deze instellingen heeft bijgedragen tot het scheppen 
van werkgelegenheid en tot de toegevoegde waarde 
in de betrokken bedrijven. Ten einde gelijke kansen 
te garanderen voor de allerkleinste ondernemingen, 
zou ook het aantal leningen aan deze kleine bedrij­
ven in verhouding tot het totale aantal leningen nog 
een maatstaf kunnen zijn. De Commissie zou, alvo­
rens leningaanvragen te honoreren, terdege met al 
deze overwegingen rekening moeten houden, zonder 
daarbij de in de Lid-Staten heersende gewoonten en 
de noodzaak de administratieve formaliteiten tot 
een minimum te beperken, uit het oog te verliezen. 2.4.5. De overeenkomsten met de bemiddelende 
instellingen garanderen dat voldaan wordt aan de 
voorwaarde in artikel 3 dat een lening wordt ver­
strekt „in de vorm van een financiering die nauw 
met de Europese Innovatielening overeenkomende 
trekken vertoont". Deze voorwaarde is een essen­
tiële tegenhanger van het verstrekken van overheids­
gelden tegen een gunstige rente, en is een noodzake­
lijke stimulans voor een bemiddelende financiële 
instelling die gespecialiseerd is in innovatiebevorde­
ring om ook een stuk risico te aanvaarden. Het 
Comité keurt deze procedure goed, met dien ver­
stande dat in de contracten tussen de communau­
taire autoriteiten en de bemiddelende financiële 
instellingen gedetailleerde voorwaarden worden 
vastgelegd voor de praktische uitvoering ervan: de 
dienovereenkomstige voorwaarden die de bemidde­
lende instelling zou bieden, zouden nauwkeurig 
moeten worden omschreven; zo bij voorbeeld de 
rente die na de rentevrije periode in rekening zou 
worden gebracht, of de gevallen waarin de bemidde­
lende financiële instelling recht zou hebben tot 
omzetting van de schuld in aandelenkapitaal. 
2.4.6. Eén bepaling die in alle overeenkomsten zou 
moeten worden opgenomen, is dat de bemiddelende 
financiële instellingen en de ontvangers van de EIL 
melding maken van de steun die zij van de Gemeen­
schap hebben ontvangen en hieraan op adequate 
wijze bekendheid geven. 
2.5. Artikel 7 
Het Comité verwacht dat het evenals de Raad de 
beschikking krijgt over het verslag van de Commis­
sie, niet in de laatste plaats omdat het zich in een 
bevoorrechte positie bevindt om het effect van de 
EIL in de praktijk te beoordelen en in staat is over 
deze regeling informatie te verstrekken aan degenen 
voor wie zij het meest bestemd is. 
Gedaan te Brussel, 26 oktober 1983. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Francois CEYRAC 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
JAPAN 
In Japan wordt de kleine en middelgrote ondernemingen steun verleend op de grondslag van een 
kaderwet voor het mkb en van vijftien andere belangrijke wetten gericht op deze sector, die beo­
gen de met de geringe omvang samenhangende belemmeringen uit de weg te ruimen. Daarenbo-
Nr. C 358/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 83 
ven bestaat er een door de overheid gesteund financieel stelsel waartoe een orgaan voor lange-ter-
mijnkredietverzekering alsmede bepaalde banken behoren die alleen aan het mkb leningen 
verstrekken. 
Leninggaranties 
Ter stimulering van de financiering van het mkb door particuliere kredietinstellingen worden 
door de overheid kredietgaranties verschaft voor leningen tot 8 miljoen yen per onderneming 
tegen een vergoeding van 1 % per jaar. Normaliter zijn persoonlijke en zakelijke zekerheid 
vereist, doch voor een bedrag tot 2,5 miljoen yen is dit niet het geval. 
Indien de leningnemer in gebreke blijft, wordt het krediet terugbetaald door de kredietverzeke­
ringsmaatschappij voor het mkb, een door de overheid opgezet publiekrechtelijk lichaam. 
Leningen 
De meeste preferentiële leningen worden verstrekt via vier overheidsinstellingen. Eén hiervan, 
„mkb-financiering", biedt leningen aan van maximaal 220 miljoen yen tegen 6,55 % tot 7,7 % 
's jaars met een looptijd van ten hoogste 18 jaar, zulks voor ondernemingen in door de overheid 
aangewezen bedrijfstakken. 
Voor de verstrekking van rentevrije of laagrentende leningen aan bedrijven met ten hoogste 100 
werknemers in bepaalde branches die hun bedrijfsinstallaties willen moderniseren, wordt gebruik 
gemaakt van een moderniseringsfonds. De leningen bedragen maximaal 12 miljoen yen met een 
looptijd van vijfjaar, en zijn bedoeld ter financiering van de helft van de moderniseringskosten. 
Investeringshulp 
Drie kleine door de overheid in 1963 opgezette investeringsmaatschappijen voor het mkb kopen 
aandelen en converteerbare obligaties welke worden uitgegeven door middelgrote en kleine 
ondernemingen in door de overheid aangewezen sectoren met een kapitaal van ten hoogste 100 
miljoen yen. Het geld hiervoor is ten dele afkomstig van overheidsleningen aan deze drie maat­
schappijen, die in het belastingjaar 1978 te zamen een omvang van 1,9 miljard yen hadden. 
Management en technische bijstand 
Hiertoe behoren management consulting en -begeleiding, alsmede technologische begeleiding en 
proefnemingen. Deze dienstverleningen zijn kosteloos voor bedrijven van ten hoogste twintig 
werknemers. 
I 
In het belastingjaar 1978 heeft de Japanse overheid 25,5 miljoen yen ter beschikking gesteld ter 
subsidiëring van de management consulting verricht door plaatselijke handels- en industriever­
enigingen. 
Bijstand via openbare aanbestedingen 
De overheidsorganen stellen een jaarlijks vastgesteld gedeelte van hun totale aanbestedingen 
beschikbaar voor het mkb. Deze overeenkomsten maakten in het belastingjaar 1978 in Japan 
ongeveer 36 % van de totale overheidsuitgaven voor aanbestedingen uit. 
Belastingfaciliteiten 
Er bestaan verschillende soorten belastingaftrek. De belangrijkste zijn: aftrek van inkomstenbe­
lasting voor eigenaren van ondernemingen die niet de vorm van een NV hebben, en verlaagde 
tarieven van vennootschapsbelasting voor coöperatieve verenigingen en middelgrote en kleine 
ondernemingen in de vorm van een NV. 
Diverse steunregelingen 
Ondernemingen in bepaalde bedrijfstakken met ten hoogste twintig werknemers die het zich niet 
kunnen veroorloven moderniseringsleningen op te nemen, kunnen zich wenden tot door de 
plaatselijke overheden opgerichte bureaus voor de huur van installaties met een waarde van ten 
hoogste 15 miljoen yen voor een periode van twee tot vijfjaar (voor installaties ter beperking van 
de milieuvervuiling: zes tot twaalf jaar), tegen een huurvergoeding van 5 % per jaar. 
Steun voor technologische verbeteringen wordt verstrekt in de vorm van subsidies voor de toe­
passing van. technologische innovaties; test- en onderzoeksorganisaties van de overheid verrich­
ten gratis proefnemings- en consultwerkzaamheden en verstrekken technische informatie (Over­
genomen uit een bericht uit het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden — oktober 1979). 
31. 12. 83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 358/21 
VERENIGDE STATEN 
In de Verenigde Staten is er een nu reeds dertig jaar oude mkb-wet, die de federale overheid ertoe 
verplicht, het mkb te helpen, te adviseren, bij te staan en te beschermen. Van oudsher wordt in de 
Verenigde Staten ook door particuliere buitenstaanders met risicodragend kapitaal in jonge, 
innoverende middelgrote en kleine ondernemingen geïnvesteerd, en bestaan er investeringsmaat­
schappijen die hun activiteiten op het mkb richten, en die met door de overheid verstrekte 
leningsgaranties deze ondernemingen ondersteunen. 
Het belangrijkste overheidsorgaan is de Small Business Administration met 4 400 man personeel, 
waarvan 80% in plaatselijke bureaus. In 1979 lagen de nettowerkingskosten van de doorlopende 
kredieten van de SBA bij 660 miljoen dollar. De totale SBA-leningen bedroegen 3,4 miljard dol­
lar. 
De SBA verstrekt leningsgaranties, hetzij rechtstreeks, hetzij via tussenpersonen, normale SBA-
leningen, enzovoort. Leningen voor startende middelgrote en kleine ondernemingen worden door 
de federale overheid ter beschikking gesteld aan investeringsmaatschappijen voor het mkb 
(SBIC's) tegen V» % meer dan de kosten die voor de US-schatkist ontstaan. 
t Op de eerste inkomensbranche van 100 000 dollar wordt een verlaagde vennootschapsbelasting 
(17 tot 40%) geheven. De middelgrote en kleine ondernemingen kunnen uit produktaansprake-
lijkheid voortvloeiende verliezen gedurende tien jaar in mindering brengen op de winst. Indien 
de middelgrote en kleine ondernemingen 90 % van hun inkomen weer uitbetalen, worden zij vrij­
gesteld van belasting. 
Ten aanzien van overheidsaanbestedingen bestaat er in de Verenigde Staten een zeer doorwrocht 
beleid waarmee wordt beoogd zo veel mogelijk bij kleine en middelgrote bedrijven te kopen. De 
belangrijkste maatregelen zijn: „set-asides" (reserveringen), op grond waarvan de federale instel­
lingen verplicht zijn, delen van bepaalde aankopen uitsluitend bij het mkb te verrichten; toeleve­
ringsclausules waarover de SBA het met de belangrijkste leveranciers van de overheid in onder­
handelingen eens wordt; consulten op dit gebied en technologische bijstand; voorts een data­
bank van leveranciers voor het mkb. De aanbestedingen van de federale overheid voor het mkb * 
bedroegen in 1978 24,4 % van de totale 78,8 miljard dollar die voor leveranties werden betaald. 
Op het gebied van O & O ging in 1979 slechts 3 % van het totale desbetreffende bedrag naar mid­
delgrote en kleine ondernemingen. In 1978 werden via een nieuwe wet „set-asides" voor O & O 
ingevoerd, en in 1982 werd een programma voor innovatieonderzoek ten behoeve van het mkb 
(SBIR) vastgesteld. In het kader hiervan worden in de komende vijfjaar 1,4 miljard dollar ter 
beschikking gesteld van middelgrote en kleine ondernemingen die geavanceerde technologie pro­
duceren. 
(Hoofdbron: „The Promotion of Small Business: a 7-country Study" — Economists Advisory 
Group Ltd., London 1980). 
WERKGELEGENHEID IN HET MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF 
Aandeel van het mkb in werkgelegenheid, toegevoegde waarde, omzet en investeringen in enkele 
landen 
(in o/o) 
Werkgelegenheid 
Toegevoegde 
waarde 
Omzet 
Investeringen Frankrijk 
40,3 
30,9 
21,1 Duits­
land 
43,4 
31,4 
31,9 
32,9 Italië 
43,7 
49,2 
50,5 
43,5 Neder­
land 
56,0 
60,7 
— Verenigd 
Koninkrijk 
44,3 
40,7 
41,1 
— Verenigde 
Staten 
58,2 
51,4 
52,6 
— Japan 
54,4 
44,1 
33,9 
33,9 
De cijfers voor de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hebben betrekking op 1972, die voor Frankrijk, 
Italië en Nederland op 1975 en de cijfers voor Duitsland op 1976. 
Bron: OESO. 
Nr. C 358/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12.83 
Verenigde Staten 
Stijging aantal werkzame personen in totaal en in het midden- en kleinbedrijf naar grote 
bedrijfstakken 
(1977-1979 en 1979-1981) 
Bedrijfstak 
Landbouw, bosbouw, visserij 
Mijnbouw 
Bouwnijverheid 
Verwerkende industrie 
Vervoer, communicatiebedrijven, 
openbare nutsbedrijven 
Groothandel 
Kleinhandel 
Bank- en verzekeringswezen, on­
roerende goederen 
Dienstverlening 
Totaal Totale wijziging aantal werkzame 
personen 
1977-1979 
344 600 
81 900 
645 400 
1 624 300 
207 400 
514 300 
1 198 900 
392 600 
2 111 200 . 
7 119 800 1979-1981 
69 621 
216 250 
- 134 534 
- 726 684 
457 024 
600 166 
178 620 
432 955 
1 652 357 
2 745 776 Wijziging aantal werkzame perso­
nen in het mkb 
1977-1979 
328 900 
61 300 
619 900 
754 700 
207 600 
473 800 
985 600 
283 700 
1 661 700 
5 377 900 1979-1981 
60 676 
155 233 
- 109 290 
- 223 071 
134 569 
456 802 
167 885 
281 484 
1 020 880 
1 894 681 
Bron: US Department of Labour, Bureau of Labour Statistics, Unemployment Insurance, ES-202 data, unpu-
blished. Overgenomen in „The State of Small Business: a Report of the President", voorgelegd aan het 
Congres — maart 1983. 
Japan 
Werknemers in de verwerkende industrie 
(aantal bedrijven) 
AantaT~"~--~---^Jaar 
werknemers -~~^^ 
1—9 
10—19 
20 — 99 
100 — 299 
300 — 999 
1 000 en meer 
1—299 
300 en meer 
Totaal 1974 
2 035 
1255 
2 854 
1 808 
1 679 
1 856 
7 952 
3 535 
11487 1975 
2 153 
1 282 
2 848 
1 704 
1 549 
• 1 761 
7 986 
3310 
11 296 1976 
2112 
1 159 
2 990 
1710 
1 533 
1671 
7 970 
3 204 
11 174 1977 
2 078 
1 120 
2 940 
1 663 
1 474 
1 599 
7 802 
3 073 
10 875 1978 
2 178 
1 152 
2 987 
1 651 
1412 
1 512 
7 967 
2 923 
10 890 1979 
2 159 
1 153 
3013 
1659 
1 426 
1450 
7 984 
2 876 
10 860 1980 
2 143 
1 145 
3 044 
1697 
1 437 
1465 
8 029 
2 902 
10931 1981 
1 508 
1 209 
3 161 
1 719 
1465 
1 503 
7 597 
2 968 
10 565 
Bron: Ministerie van Buitenlandse Handel en Industrie, „Kogyo Tokei Hyo" (Comité voor Industriestatistie­
ken). 
NB: 1. Aantal werknemers per bedrijf. 
2. Cijfers voor 1981 zijn voorlopig. 
31. 12. 83 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 358/23 
DEFINITIES VAN KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN 
VERENIGDE STATEN 
De definities verschillen naar gelang van de sector: in de verwerkende industrie ligt het plafond 
voor bepaalde bedrijfstakken (b.v. luchtvaarttuigbouw, scheepsbouw) bij 2 500 werknemers, ter­
wijl het in andere sectoren (b.v. elektrolytische plattering, boekbinderij) bij slechts 100 werkne­
mers ligt. In de dienstensector ligt het maximumaantal veel lager, en bestaat als aanvullend 
criterium een maximum-omzetcijfer (variërend van 2 miljoen tot 9,5 miljoen dollar, naar gelang 
van de bedrijfstak). 
JAPAN 
In Japan ligt het plafond in de verwerkende industrie bij 300 werknemers of een totaal cijfer voor 
de nettoactiva van 100 miljoen yen; in de groothandel ligt de grens bij 100 werknemers, c.q. 30 
miljoen yen, en in de kleinhandelssector bij 50 werknemers of 10 miljoen yen. 
Advies inzake een Memorandum over het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Overeenkomstig artikel 20, derde alinea, van zijn Reglement van Orde en in het bij­
zonder zijn advies van 23 februari 1983 over „Nieuw vast te stellen richtsnoeren voor 
een nauwere samenwerking tussen de ACS-landen en de EEG" ('), heeft het Comité 
een vervolgadvies over bovengenoemd onderwerp opgesteld. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn vervolgadvies inzake 
voornoemd onderwerp tijdens zijn op 26 en 27 oktober 1983 te Brussel gehouden 211e 
zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder arti­
kel 198, 
Gezien het Memorandum van de Commissie van 
29 september 1982 over het ontwikkelingsbeleid van 
de Gemeenschap, 
Gezien zijn Reglement van Orde, in het bijzonder 
artikel 20, derde alinea, 
Gezien het besluit van zijn Bureau d.d. 14 december 
1982, waarbij de Afdeling voor externe betrekkingen 
werd belast met de voorbereiding van een vervolg­
advies over de aspecten van het Memorandum van 
de Commissie die niet op de ACS-landen betrek­
king hebben, Gezien zijn eerder uitgebrachte adviezen over de 
Overeenkomst van Lomé en verschillende aspecten 
van de ontwikkelingssamenwerking, in het bijzon­
der zijn advies van 23 februari 1983 over „Nieuw 
vast te stellen richtsnoeren voor een nauwere 
samenwerking tussen de ACS-landen en de 
EEG" ('), 
Gezien het tijdens de vergadering van 11 oktober 
1983 door de Afdeling voor externe betrekkingen 
opgestelde advies, 
Gezien het door de rapporteur, de heer Van Rens, 
ingediende rapport, 
(') PBnr. C 90 van 5. 4. 1983.