17. 11. 75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 263/5 
— bij  het  bevorderen  van  investeringen  dient  de 
overheid  acht  te slaan  op de noodzaak,  aan  de 
nieuwe  vraag  te voldoen; 
— de inkomens  dienen  in het  kader  van  de herstruc-
tureringspolitiek  te worden  beschermd. 
5.2. Het  Comité  besluit  met  de opmerking  dat  het 
gemeenschappelijk  uitstippelen  van  een  verenigbare 
economische  politiek  voor  alle  Lid-Staten  voorwaar-
de is voor  het  voortbestaan  van  de Gemeenschap. 
Het verzoekt  de Commissie  en de Raad  met  klem, 
moedige  en positieve  maatregelen  te nemen  waar-
door  de gewenste  economische  en sociale  solidariteit 
in de Gemeenschap  een  concreet  gegeven  kan  wor-
den. 5.3. Aan  de verwachtingen  van  de Europese  bevol-
king  zal  concreet  worden  beantwoord  naarmate  re-
kening  wordt  gehouden  met  de specifieke  verschijn-
selen  in ieder  land  en de Regeringen  der  Lid-Staten 
hun conjunctuurbeleid  afstemmen  op de doelstellin-
gen die  op -democratische  wijze  op het  niveau  van  de 
Gemeenschap  zijn  vastgelegd. 
Gedaan  te Brussel,  29 mei  1975. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en  Sociaal  Comité 
H. CANONGE 
Advies  inzake  de herstructurering  van  de volkshuishoudingen 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 27 november  1974  heeft  de Commissie  besloten  het  Economisch  en Sociaal  Comité 
overeenkomstig  de bepalingen  van  artikel  198  van  het  Verdrag  tot oprichting  van  de 
Europese  Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 28 en 29 mei  1975  te Brussel  gehouden  130e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het  schrijven  d.d.  27 november  1974  van  de 
heer  Haferkamp,  vice-voorzitter  van  de Commissie, 
waarin  deze  het Comité  verzoekt  een  aanvang  te ma-
ken met  de discussie  inzake  noodzaak  en  richting 
van de herstructurering  van  de volkshuishoudingen 
der Lid-Staten  en deze  discussie  voort  te zetten, 
Gezien  het  Verdrag  tot  oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap,  en met  name  artikel  198, 
Gezien  het  besluit  van  zijn  Bureau  d.d.  18 december 
1974,  de Afdeling  voor  economische  en financiële 
vraagstukken  met  de voorbereiding  van  het  advies 
inzake  de „Herstructurering  van  de volkshuishoudin-
gen"  te belasten, 
Gezien  het  door  het  Comité  voor  economische  poli-
tiek van  de Commissie  opgestelde  verslag  inzake  de 
economische  situatie  en vooruitzichten  op middellan-
ge termijn  van  de Gemeenschap, Gezien  de in het  verleden  door  het  Comité  uitge-
brachte  adviezen  inzake  de algemene  economische 
politiek  van  de Gemeenschap,  en met  name 
— het  advies  inzake  het  „Ontwerp  van  het  Derde 
programma  voor  de  economische  politiek  op 
middellange  termijn"  d.d.  28 januari  1971, 
— het  advies  inzake  het  „Jaarverslag  over  de econo-
mische  situatie  van  de  Gemeenschap"  van  18 
oktober  1974, 
— het  informatieve  rapport  van  de Afdeling  voor 
economische  en  financiële  vraagstukken  inzake 
de „Inflatie"  d.d.  29 januari  1975, 
— het  advies  inzake  de „Huidige  economische  toe-
stand  in de Gemeenschap  en het  te volgen  con-
junctuurbeleid"  d.d.  26 februari  1975, 
— het  advies  inzake  „De  mate  van  convergentie  van 
de economische  politiek  der Lid-Staten  en de mate 
Nr. C 263/6 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 17.11.75 
waarin  de  economische  politiek  der  Lid-Staten 
overeenkomt  met  de communautaire  doelstellin-
gen"  d.d.  29 mei  1975, 
Gezien  het  advies  van  de Afdeling  voor  economische 
en financiële  vraagstukken  d.d.  6 mei  1975, 
Gezien  het  door  de heer  Friedrichs,  rapporteur,  mon-
deling  ingediende  rapport, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  130e  zitting 
van 28 en 29 mei  1975,  vergadering  van  28 mei, 
Overwegende  dat  in de studie  van  het  Comité  inzake 
de balans  van  het  landbouwbeleid  de herstructure-
ring van  de landbouw,  die  voor  de economische  her-
structurering  in het  algemeen  zeer  zeker  van  belang 
is, zeer  uitvoerig  is besproken,  en dat  daarom  in on-
derhavig  advies  niet  in detail  wordt  ingegaan  op 
agrarische  structuurkwesties; 
Overwegende  dat  het  Economisch  en Sociaal  Comité 
deze  werkzaamheden  heeft  aangevangen  ten  einde 
hiermee  een  bijdrage  tot het  vierde  Programma  voor 
de economische  politiek  op  middellange  termijn  te 
leveren, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  77 stemmen  voor  en 12 stemmen  tegen  bij 
16 onthoudingen  is goedgekeurd: 
1. De  problematiek 
1.1. De  economie  van  de  Gemeenschap  bevindt 
zich — evenals  de gehele  wereldeconomie  — in een 
moeilijke  situatie.  Zij  wordt  — van  land  tot land  in 
verschillende  mate  — gekenmerkt  door  een  groot 
werkloosheidspeil,  onvoldoende  benutting  van  de 
produktiecapaciteit  en een  nog  steeds  hoog  prijsstij-
gingspercentage.  Bovendien  worden  de meeste  Lid-
Staten  geconfronteerd  met  aanzienlijke  tekorten  op 
de betalingsbalansen.  De problemen  bestaan  reeds  se-
dert een  geruime  periode,  doch  zijn  in de jongste  tijd 
acuter  geworden  door  externe  invloeden;  zij  geven 
aanleiding  tot de vraag  of en in hoeverre  de econo-
mische  structuur  van  de Gemeenschap  aan  de veran-
derde  omstandigheden  moet  worden  aangepast,  te 
meer  daar  de Gemeenschap  in staat  moet  worden  ge-
steld,  haar  bijdrage  te leveren  tot de oplossing  van  de 
economische  vraagstukken  in de wereld. 
1.2. Het  Comité  wijst  erop  dat  de duidelijke  eco-
nomische  moeilijkheden  in de Gemeenschap  het  re-
sultaat  zijn  van  een  reeks  factoren  van  uiteenlopende 
omvang.  Derhalve  benadrukt  het  de noodzaak,  met 
het oog  op de economische  herstructurering  licht  te 
brengen  in een  aantal  kwesties.  Als  eerste  moeten  de 
oorzaken  van  de huidige  situatie  en de richting  waar-
in deze  zich  kan  ontwikkelen  aan  een  grondige  ana-lyse worden  onderworpen,  om  op de grondslag  hier-
van te kunnen  komen  tot een  duidelijke  bepaling  der 
nagestreefde  doeleinden  en  tot  opstelling  van  een 
pakket  van  maatregelen  op nationaal  en communau-
tair niveau. 
1.3. Volgens  het  Comité  moet  bij  de analyse  een 
zorgvuldig  onderscheid  worden  gemaakt  tussen  de 
structurele  en de conjuncturele  factoren.  Dit  is van 
belang  omdat  een  beleid  voor  herstructurering  op 
middellange  termijn  niet  mag  worden  opgezet  aan  de 
hand  van  invloeden  die  weliswaar  actuele  waarde 
hebben,  maar  binnen  betrekkelijk  korte  tijd  van  min-
der betekenis  kunnen  zijn.  Het  Comité  is zich  be-
wust  van  het  feit  d-at  een  dergelijk  onderscheid  in 
sommige  gevallen  wellicht  moeilijk  kan  worden  ge-
maakt  omdat  er aan  het  van  tevoren  bepalen  van  de 
eventuele  toekomstige  veranderingen  onvermijdelijk 
een min  of meer  grote  mate  van  onzekerheid  verbon-
den is. Desondanks  onderstreept  het  dat  als  structu-
rele factoren  slechts  de veranderingen  mogen  worden 
beschouwd  die  van  definitieve  resp.  langdurige  aard 
zijn en die  op hun  beurt  weer  structuurwijzigingen 
veroorzaken  of noodzakelijk  maken  welke  eveneens 
een definitief  resp.  langdurig  karakter  dragen.  Con-
juncturele  en structurele  factoren  zijn  echter  wel  dik-
wijls  met  elkaar  verbonden  en beïnvloeden  elkaar 
wederzijds. 
1.3.1.  Het  reeds  genoemde  verslag  van  het  Comité 
voor  economische  politiek  van  de Commissie  bevat 
volgens  het  Comité  zeer  goed  te gebruiken  gegevens 
betreffende  belangrijke  structurele  overeenkomsten 
en verschillen  in de Lid-Staten  van  de Gemeenschap. 
Bijzondere  waarde  kent  het  Comité  het  feit  toe  dat 
tevens  een  analyse  werd  gemaakt  van  de  sociaal-
structurele  verschillen:  voor  het  opzetten  van  een  ge-
meenschappelijk  beleid  zijn  deze  van  aanzienlijke  be-
tekenis. 
1.4 Tegen  de  achtergrond  van  de  sub  1.3  ge-
maakte  methodische  afbakening  is het Comité  de op-
vatting  toegedaan  dat  de huidige  economische  pro-
blemen  in de Gemeenschap  inderdaad  worden  beïn-
vloed  door  een  reeks  factoren  van  structurele  aard  die 
een economische  herstructurering  van  de  Gemeen-
schap  noodzakelijk  maken.  Het  gaat  hier  om  wijzi-
gingen  die  zich  zowel  in de wereldeconomie  als in de 
communautaire  economie  hebben  voorgedaan;  in 
beide  gevallen  bestaan  er factoren  die  sedert  lange 
tijd duidelijk  als probleem  te herkennen  zijn  en fac-
toren  die  pas  in de jongste  tijd  de problematiek  een 
ernstiger  karakter  hebben  verleend  resp.  geheel  nieu-
we problemen  hebben  doen  ontstaan. 
1.5. De  interne  economische  veranderingen  die 
hebben  plaatsgevonden  en die  volgens  het  Comité 
tot specifieke  structurele  vraagstukken  hebben  geleid, 
liggen  op drie  niveaus. 
1.5.1.  Naast  de conjuncturele  werkloosheid  wordt 
het probleem  van  de structurele  werkloosheid  steeds 
17. 11. 75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 263/7 
acuter.  Ontbrekend  regionaal  evenwicht,  gekoppeld 
aan uiteenlopende  infrastructuurvoorzieningen,  secto-
riële  structuurverschuivingen  in verband  met  de in-
ternationale  concurrentie  en met  verzadigingstenden-
sen in bepaalde  sectoren,  alsmede  toenemende  be-
hoefte  aan  kapitaal  voor  de stoffering  van  arbeids-
plaatsen  moeten  worden  genoemd  als  factoren  die 
deze  ontwikkeling  hebben  bepaald.  Dit  heeft  tot ge-
volg  dat  tegenover  een  onvoldoende  of zich  struc-
tureel  wijzigend  aanbod  van  arbeidsplaatsen  dikwijls 
een onvoldoende  aangepaste  structuur  van  het  aan-
bod aan  arbeidskrachten  staat. 
1.5.2.  In  de tweede  plaats  wijst  het  Comité  erop 
dat ook  het  inflatievraagstuk  in de Gemeenschap  ge-
deeltelijk  moet  worden  gezien  als  structureel  feno-
meen.  De  inflatie-ontwikkeling  sluit  weliswaar  niet  uit 
dat de prijzen  als gevolg  van  conjuncturele  invloeden 
schommelen  — en in zoverre  ook  niet  de eventuele 
mogelijkheid  dat  opnieuw  meer  prijsstabiliteit  tot 
stand  komt  —, doch  de schommelingen  liggen  klaar-
blijkelijk  rond  een  betrekkelijk  hoog  peil,  dat  als in-
flatiedrempel  kan  worden  betiteld.  Bepalend  voor 
deze  ontwikkeling  is wellicht  vooral  een  verminderd 
reactievermogen  van  het  prijs-  en aanpassingsmecha-
nisme  op de markt,  hetgeen  wordt  bevestigd  door  de 
ervaring  dat  restrictieve  maatregelen  van  het  con-
junctuurbeleid  intussen  in ieder  geval  op korte  ter-
mijn,  eerder  op de hoeveelheden  (produktievermin-
dering)  dan  op  de prijzen  (prijsverlagingen)  effect 
hebben. 
1.5.3.  Ten  slotte  is het  Comité  de mening  toege-
daan  dat  de tot  op heden  overwegend  op kwanti-
tatieve  criteria  geschoeide  beoordeling  van  het  groei-
proces  aanzienlijk  problematischer  is geworden  door 
nieuwe  vraagstukken  van  structurele  aard.  Deze  con-
statering  heeft  betrekking  op  de  maatschappelijke 
kosten  van  het  groeiproces  (b.v.  milieuhinder),  waar-
van de betekenis  heden  ten  dage  meer  wordt  onder-
kend  dan  in het  verleden,  maar  ook  op de functie 
van sociale  indicatoren  van  het  groeiproces  (b.v.  be-
tere voorziening  met  collectieve  goederen  en dien-
sten),  waaraan  momenteel  eveneens  grotere  betekenis 
wordt  gehecht.  De nadruk  die  hierin  op de sociale 
relevantie  van  het  groeiproces  wordt  gelegd  leidt 
eventueel  tot een  vermindering  van  de algehele  eco-
nomische  groei.  Dezelfde  invloed  zou  kunnen  wor-
den uitgeoefend  door  de tendens  de totale  werktijd 
te verkorten  (kortere  werkweek,  langere  vakanties, 
latere  intrede  in het beroepsleven  en vroegere  pensio-
nering). 
1.5.4.  Het  Comité  wijst  er echter  tevens  op dat  te-
genover  de genoemde  tendensen,  die de kwantitatieve 
groei  vertragen,  produktiviteitsreserves  staan  die  een 
compenserend  effect  zouden  kunnen  hebben.  In dit 
verband  moeten  worden  genoemd  specialisatie  en 
verlegging  van  de produktie  naar  plaatsen  waar  ge-
ringere  kosten  ontstaan,  bevordering  van  de vooruit-
gang  van  techniek  en wetenschap,  alsmede  voortge-
zette  ontwikkeling  van  de internationale  arbeidsver-
deling. 1.6. Onder  de structurele  factoren  in de wereld-
economie  waarop  de Gemeenschap  moet  reageren 
neemt  de fundamentele  verandering  ten  aanzien  van 
de energieverzorging  in de Gemeenschap  uiteraard 
een plaats  van  het  allergrootste  belang  in. Het  Co-
mité  zal  in de volgende  onderdelen  van  zijn  advies 
dus bijzondere  aandacht  besteden  aan  de hierdoor 
ontstane  structurele  problematiek.  Het  wijst  er echter 
op dat  in de wereldeconomie  nog  andere  wijzigingen 
aan het  ontstaan  of reeds  een  feit  geworden  zijn,  en 
waaraan  eveneens  structurele  betekenis  moet  worden 
toegekend.  Vooral  de toenemende  invloed  van  de 
ontwikkelingslanden,  die  terecht  aandringen  op een 
herziening  van  de structuur  van  de wereldeconomie 
en een  wijziging  in het gebruik  der  economische  goe-
deren,  moet  worden  genoemd.  De arbeidsverdeling  in 
de wereld  in leveranciers  van  grondstoffen  enerzijds 
en leveranciers  van  industrieprodukten  anderzijds 
wordt  hierdoor  op een  beslissende  manier  gewijzigd. 
1.6.1.  In  dit verband  moet  ook  het  wereldvoedsel-
probleem  tegen  de achtergrond  van  de  toeneming 
van de  wereldbevolking  worden  gezien;  voor  dit 
vraagstuk  dient  dringend  een  oplossing  te worden 
gevonden.  Zulks  zal niet  mogelijk  zijn  zonder  actieve 
hulp  van  de hoogontwikkelde  landen  en zonder  aan-
passing  van  de landbouwstructuur  van  deze  landen, 
waartoe  de Gemeenschap  behoort. 
1.6.2.  Een  bijkomende  factor,  die de economische 
herstructurering  van  de Gemeenschap  in ieder  geval 
indirect  beïnvloedt,  is de huidige  wanorde  en onze-
kerheid  op monetair  gebied.  Het  Comité  is van  oor-
deel dat  binnen  de Gemeenschap  en op mondiaal  ni-
veau  de herziening  van  het  monetaire  stelsel  voor  de 
oplossing  van  de problemen  die  met  deze  herstructu-
rering  zijn  verbonden  van  groot  belang  is. Het  wijst 
erop  dat  de monetaire  kwestie  in de Gemeenschap 
om een  spoedige  oplossing  vraagt,  die  een  essentiële 
bijdrage  tot  de stabilisering  van  het  internationale 
monetaire  stelsel  zou  kunnen  leveren. 
1.6.3.  Ten  slotte  wijst  het Comité  nog  op de toe-
nemende  betekenis  van  de multinationale  onderne-
mingen  in de wereldeconomie  en voor  de sociaal-
economische  politiek  van  ieder  land.  Het  is de over-
tuiging  toegedaan  dat  multinationale  ondernemingen 
met het  oog  op  de noodzakelijke  overdracht  van 
technisch  en economisch  know-how  in ontwikke-
lingslanden  een  positieve  rol kunnen  en moeten  spe-
len, doch  acht  het  noodzakelijk,  hun  activiteiten  te 
laten  uitvoeren  binnen  het  kader  van  deze  positieve 
doelstelling,  waartoe  ook  de nodige  voorlichting  en 
raadpleging  van  de werknemers  van  deze  multinatio-
nale ondernemingen  behoort. 
2. De  met  de herstructurering  in de Gemeenschap 
nagestreefde  doeleinden 
2.1. In  het  licht  van  de structurele  veranderingen 
binnen  en buiten  de Gemeenschap,  die niet  alleen  be-
trekking  hebben  op de energiesector  en op een  ver-
Nr. C 263/8 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 17.11.75 
slechtering  van  de ruilvoet  moet  men  zich  afvragen 
of de noodzakelijke  herstructurering  in de Gemeen-
schap  zich  kan  beperken  tot een  aanpassing  van  de in-
dustriële  en economische  structuren  in engere  zin 
aan de gewijzigde  omstandigheden,  of dat  veeleer  een 
ingrijpende  verandering  van  de gehele  economische 
structuur  en van  de doelstellingen  van  het  economi-
sche  beleid  nodig  is geworden. 
Het Comité  gaat  ervan  uit dat  een  dergelijke  kwestie 
uiteindelijk  behoort  tot de sfeer  van  principiële  poli-
tieke  beslissingen  en daarom  niet  objectief  kan  wor-
den beantwoord.  Desondanks  wil  het  enkele  punten 
eruit  lichten,  waarover  zich  in de debatten  groten-
deels  gelijkluidende  meningen  gevormd  hebben. 
2.1.1.  Voor  de aanpassing  aan  door  externe  en 
interne  factoren  ontstane  structurele  veranderingen  is 
een grote  economische  flexibiliteit  nodig.  Vandaar  is 
het zeer  belangrijk,  het  marktmechanisme  te hand-
haven  en te perfectioneren.  In toepassing  van  arti-
kel 85 en 86 van  het  Verdrag  moeten  monopolies  en 
dominerende  posities  op economisch  gebied  worden 
opgeheven  en dienen  doeltreffende  maatregelen  ter 
versterking  van  de concurrentie  te worden  getroffen. 
Daartoe  behoort  o.a.  ook  de  ondersteuning  van 
kleine  en middelgrote  ondernemingen. 
2.1.2.  De  economische  politiek  moet  een  actieve 
rol gaan  vervullen;  zij  moet  ingrijpen  waar  het 
marktmechanisme  faalt  of waar  taken  dienen  te wor-
den volbracht  die de krachten  op de markt  te boven 
gaan  of die door  deze  niet  worden  vervuld.  Hiervoor 
is het nodig  dat er een  duidelijke  voorstelling  van  het 
na te streven  doel  aanwezig  is, die echter  wel  voort-
durend  moet  worden  aangepast  aan  de veranderende 
omstandigheden.  Wat  het  systeem  hiervoor  betreft  is 
het van  essentieel  belang,  een  duidelijk  verschil  te 
maken  tussen  de vraagstukken  die  in verband  staan 
met de economische  herstructurering  — die door  het 
marktmechanisme  kunnen  worden  opgelost  — en de 
problemen  waarbij  dit niet  mogelijk  is of slechts  in 
omstandigheden  die  niet  kunnen  worden  opgelegd. 
Het Comité  wijst  erop  dat  deze  onderscheiding  niet 
identiek  moet  zijn  met  het door  haar  ten aanzien  van 
de conjuncturele  en structurele  factoren  gemaakte 
verschil. 
2.1.3.  De  economische  groei  blijft  een  belangrijke 
doelstelling  van  het economisch  beleid,  alhoewel  men 
ervan  moet  uitgaan  dat  het  groeitempo  in de toe-
komst  lager  zal liggen.  Voor  herstructurering  is eco-
nomisch  groei  noodzakelijk,  en een  z.g.  „groei  nul" 
wordt  ook  reeds  wegens  de daaraan  verbonden  pro-
blemen  op het  gebied  van  de werkgelegenheid  door 
iedereen  afgewezen.  De consumptievrijheid  moet  be-
houden  blijven,  maar  er moet  naar  worden  gestreefd, 
in economisch  verantwoorde  omstandigheden  de 
kwaliteit  van  de produkten  te verhogen  en hun  le-
vensduur  te verlengen,  alsmede  verkwisting  te voor-
komen.  Daarnaast  mag  een  betere  bescherming  van 
de consument  niet  worden  veronachtzaamd.  Een  be-langrijke  en dringend  te vervullen  taak  blijft  een  be-
tere voorziening  met  collectieve  goederen. 
2.1.4.  Alhoewel  de oliecrisis  op drastische  wijze 
heeft  aangetoond  dat  de Gemeenschap  afhankelijk  is 
van de  beslissingen  van  andere  landen,  dient  het 
communautaire  beleid  inzake  de buitenlandse  handel 
ook in de toekomst  gericht  te zijn  op liberalisatie 
van de wereldhandel.  Streven  naar  autarkie  en han-
delsprotectionisme  zijn  bij  de hoge  mate  van  ver-
vlechting  van  de economie  der  Gemeenschap  met  de 
wereldeconomie  niet  de gepaste  middelen  ter oplos-
sing van  de problemen.  Die  moet  worden  gezocht  in 
breed  opgezette  overeenkomsten  voor  onderlinge  sa-
menwerking,  doch  ook  in bepaalde  gevallen  in een 
vermindering  van  de afhankelijkheid  door  diversifi-
catie  van  de levensgebieden  en de ontwikkeling  van 
substitutiegoederen  resp.  -energieën. 
Zo acht  het Comité  de Overeenkomst  van  Lomé  een 
opmerkelijk  voorbeeld  voor  een  constructief  beleid 
op het  gebied  van  de betrekkingen  met  de ontwikke-
lingslanden. 
2.1.5.  De  sociale  zekerheid  van  de  werknemers 
moet  daar  waar  nodig  worden  uitgebreid.  Het  Co-
mité  verwijst  voor  dit punt  naar  zijn  desbetreffende 
avies  inzake  het  herzien  sociale  actieprogramma.  Er 
zij hier  echter  met  name  vermeld  dat  naast  de sociale 
zekerheid  een  even  grote  betekenis  toekomt  aan 
steun  voor  en toezicht  op de noodzakelijke  mobiliteit 
van de werknemers,  waarvoor  de in iedere  Lid-Staat 
afzonderlijk  geldende  procedures  moeten  worden 
toegepast,  en aan  vorming  en opleiding  van  mannen 
en vrouwen.  Bovendien  moet  ervoor  worden  gezorgd 
dat medezeggenschap  van  de werknemers  en hun  or-
ganisaties  alsmede  in het  algemeen  van  de vertegen-
woordigers  van  alle  beroepskringen  bij het  opzetten 
en het ten uitvoer  leggen  van  het herstructureringsbe-
leid gegarandeerd  wordt.  Het  Comité  herinnert  er in 
dit verband  aan  dat  het  zich  reeds  meermalen  heeft 
uitgesproken  voor  een  samenkomst  op communau-
tair niveau  van  de paritaire  comités  voor  de meest 
bedreigde  sectoren. 
2.2. Uitgaande  van  deze  aldus  aangegeven  princi-
piële  achtergrond  wijst  het Comité  erop  dat  naast  de 
op middellange  termijn  te verwezenlijken  economi-
sche  herstructurering  ook  vraagstukken  moeten  wor-
den aangepakt  die over  het algemeen  als conjunctuur-
kwesties  worden  aangeduid,  en die  eerst  moeten 
worden  opgelost,  wil men  een  succesvolle  herstructu-
rering  tot stand  brengen.  Het  is in ieder  geval  de op-
vatting  van  het Comité  dat  bestrijding  van  werkloos-
heid en inflatie  van  beslissende  betekenis  is voor  het 
slagen  van  de herstructurering,  zoals  omgekeerd  een 
gezonde  structuur  essentieel  bijdraagt  tot afremming 
van inflatie  en werkloosheid. 
2.3. Ook  onder  normale  omstandigheden  bevindt 
de economie  zich  in een  permanent  proces  van  struc-
turele  omvorming.  Alleen  reeds  de vooruitgang  van 
17.11.  75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 263/9 
de techniek  en de voortdurende  wijzigingen  in de 
structuur  van  de vraag  bij stijgende  levensstandaard 
oefenen  een invloed  in deze  richting  uit. Uit de erva-
ring blijkt  dat zelfs  deze  zich  geleidelijk  voltrekkende 
structurele  omvorming  slechts  tegen  de achtergrond 
van volledige  werkgelegenheid  in alle  sectoren  zon-
der grotere  moeilijkheden  kan  verlopen.  De herstruc-
turering  van  de communautaire  economie  vindt  ech-
ter niet  alleen  plaats  door  stimulering  van  bepaalde 
industriële  en andere  economische  sectoren,  doch  be-
tekent  ook  dat  andere  sectoren  relatief  of absoluut 
aan omvang  moeten  verliezen,  en daarom  moet  het 
hoge  huidige  werkloosheidspeil  in de Gemeenschap 
worden  beschouwd  als een ernstig  obstakel. 
2.4. Op  grond  van  deze  ervaring  acht  het Comité 
het belangrijk,  in de conjunctuur-  en investeringspo-
litiek  ook  de nadruk  te leggen  op  investeringen 
waarmee  binnen  een  betrekkelijk  korte  periode  de 
werkloosheid  op een lager  peil  kan  worden  gebracht. 
Hierbij  komt  een  bijzondere  plaats  toe aan  het regio-
naal beleid,  waarmee  in de eerste  plaats  werkgelegen-
heid moet  worden  geschapen  en dat op de infrastruc-
tuur van  de minder  bedeelde  gebieden  moet  inwer-
ken. Het  Comité  wijst  op de noodzaak,  bij investe-
ringen  in het kader  van  de economische  herstructure-
ring voor  een  zekere  continuïteit  te zorgen  en deze 
investeringen  niet  te laten  afhangen  van conjunctuur-
schommelingen.  Het  is een vereiste  dat de investerin-
gen voortdurend  worden  ontwikkeld,  wil men  werk-
gelegenheid  scheppen  en blijvend  garanderen,  alsme-
de de produktiviteit  bevorderen. 
2.5. De  opvatting  dat  structurele  aanpassings-
vraagstukken  door  inflatievorming  kunnen  worden 
opgelost,  is een  dwaling  en leidt  uiteindelijk  tot nog 
meer  structuurcrises.  Gebleken  is dat  door  de aan-
houdende  inflatie  het  werkloosheidsvraagstuk  nog 
acuter  wordt  en de economische  groei  in gevaar 
wordt  gebracht.  Volledige  werkgelegenheid  en waar-
devastheid  van  het geld  zijn  dus  geen  met  elkaar  te-
genstrijdige  begrippen,  doch  moeten  als gelijkwaardi-
ge doelstellingen  worden  behandeld. 
2.6. Ook  met  het oog  op de economische  herstruc-
turering  is het derhalve  uiterst  belangrijk  dat de in-
flatie  in de Gemeenschap  wordt  bestreden  met  ge-
meenschappelijke  doeleinden  en  geharmoniseerde 
maatregelen.  Op basis  van  voorschriften  voor  de in-
terne  geldschepping  moet  een  coördinatie  van  het fi-
nancieel  en het monetair  beleid  plaatsvinden,  om te 
bewerkstelligen  dat  de noodzakelijke  onderlinge  bij-
stand  bij de compensatie  van  de tekorten  op de beta-
lingsbalans  niet  leidt  tot een  onevenredige  toeneming 
van de internationale  en nationale  liquiditeit. 
2.7. In  het licht  van  de fundamentele  wijzigingen 
in het  economisch  bestel  in de wereld  is het aller-
eerste  doel  van  de economische  herstructurering,  het 
extern-economisch  evenwicht  van de Gemeenschap  te 
herstellen  en verbetering  te brengen  in de negatieve 
betalingsbalansen  van  de lid-staten.  Daarom  staan  bij de herstructurering  twee  punten  centraal,  die eikaars 
complement  zijn.  Aan  de ene kant  moet  nadrukkelijk 
een spaarzaam  gebruik  van  grondstoffen  en energie 
en — ingeval  het economisch  zinvol  is — ontwikke-
ling van  substitutiestoffen  en -energie  met  concrete 
middelen  worden  gestimuleerd,  terwijl  anderzijds  de 
economische  sectoren  die  tot een  verhoging  van  de 
uitvoer  van  de Gemeenschap  kunnen  bijdragen  bij-
zonder  moeten  worden  ontwikkeld.  Hierbij  moet 
worden  voorkomen  dat  een  te grote  afhankelijkheid 
van niet  te voorziene  economische  ontwikkelingen 
ontstaat;  dergelijke  ontwikkelingen  kunnen  niet  wor-
den uitgesloten  zolang  er geen  stabieler  fundament 
voor  de wereldhandel  door  middel  van  internationale 
overeenkomsten  en desbetreffende  handelsregels  is 
geschapen.  Dit  betekent  dat  de structurele  verbete-
ring van  de op dekking  van  de eigen  behoeften  van 
de Gemeenschap  gerichte  activiteiten  en in het  bij-
zonder  van  het  midden-  en kleinbedrijf  niet  mag 
worden  verwaarloosd. 
2.8. Een  zuinig  gebruik  van  grondstoffen  en ener-
gie, dat  ook  onder  op langere  termijn  betrekking 
hebbende  aspecten  noodzakelijk  is, kan  niet  worden 
bereikt  door  er bij de bevolking  een  beroep  op te 
doen,  spaarzaamheid  te betrachten.  Hiervoor  moet 
een veelomvattend  pakket  van  middelen  ter beschik-
king staan;  het Cmoité  wijst  in dit verband  op de rol 
van de prijs  als richtingbepalend  medium.  Doel  van 
deze  politiek  moet  zijn  een  gerichte  stimulering  van 
investeringen  en consumptie  met  een  grondstoffen-
en energiebesparend  effect  (b.v.  van  het  openbaar 
vervoer)  en het zo spoedig  mogelijk  opstellen  van  ge-
meenschappelijke  normen  voor  bepaalde  fabricage-
procédés  en bouwwerken,  die zijn  afgestemd  op een 
spaarzaam  gebruik  van  grondstoffen  en energie.  Het 
Comité  acht  het opportuun,  tot dit doel  een gemeen-
schappelijk  programma  van  onderzoek  uit te werken. 
2.9. Het  Comité  is van  oordeel  dat  de Gemeen-
schap  zich  vooral  op het gebied  van  de energievoor-
ziening  aanzienlijke  inspanningen  moet  getroosten 
om haar  afhankelijkheid  geringer  te maken.  Of-
schoon  zowel  ten aanzien  van  aardolie  als op het ge-
bied van  de grondstoffenvoorziening  sedert  enige  tijd 
een ontspanning  in de situatie  is gekomen  en ten 
aanzien  van  hoeveelheden  en prijzen  momenteel  opti-
mistischere  prognoses  voor  de voorziening  kunnen 
worden  gegeven,  dient  vermindering  van  de afhanke-
lijkheid  volgens  het Comité  toch  een  essentiële  doel-
stelling  van de herstructurering  te blijven. 
2.10.  Het  Comité  vestigt  er echter  de aandacht  op 
dat de ontwikkeling  van  de eigen  aardolie-exploitatie 
en van  andere  energiebronnen  in sterke  mate  wordt 
beïnvloed  door  het prijsbeleid  van  de olielanden.  Dit 
maakt  het noodzakelijk  voor  de investeringen  in deze 
sectoren  een  zekere  rentabiliteit  in het vooruitzicht  te 
stellen  óm  voor  investeringscontinuïteit  te zorgen. 
Het gedegen  fundament  dat met  het oog  op omvang 
en doeltreffendheid  der  noodzakelijke  investeringen 
moet  bestaan,  zou  kunnen  worden  opgezet  door  zo-
wel langlopende  overeenkomsten  met  de produceren-
Nr. C 263/10 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 17.11.  75 
de landen  als maatregelen  binnen  het prijsbeleid  van 
de verbruikende  landen  en in het  bijzonder  de Ge-
meenschap. 
2.11.  In  het op dit fundament  op te bouwen  inves-
teringsprogramma  dient  naast  ontwikkeling  van  de 
traditionele  energietakken  en eventueeel  de kernener-
gie tevens  de grootst  mogelijke  exploitatie  van  nieu-
we bronnen  van  energie  te worden  opgenomen.  Het 
Comité  spreekt  zich  met  nadruk  uit voor  een  inten-
siever  onderzoek  op het gebied  van  b.v.  het rationeel 
gebruik  van  zonne-,  wind-  en getijdenenergie.  Het 
bereidt  momenteel  een  advies  over  de strategie  inza-
ke het  energiebeleid  voor  de Gemeenschap  voor, 
waarnaar  hier  zij verwezen. 
2.12.  Zonder  in details  te treden  wil het Comité  er 
wel op wijzen  dat  de verdere  ontwikkeling  van  de 
kernenergie  in verschillende  landen  van  de Gemeen-
schap  om  redenen  die  samenhangen  met  milieube-
scherming  en veiligheid  — tevens  op het gebied  van 
de opslag  van  radioactieve  afvalstoffen  — op een 
steeds  grotere  tegenstand  stuit.  Het  acht  het  beslist 
noodzakelijk  dat  door  strikte  en ondubbelzinnige 
veiligheids-  en milieubeschermingsnormen  aan  de be-
zwaren  tegemoet  wordt  gekomen.  Op deze  grondslag 
dient  dan  een  groots  opgezette  voorlichting  van  de 
bevolking  over  het nut en de risico's  van  kernenergie 
plaats  te vinden.  Het  Comité  meent  dat de Gemeen-
schap  op dit gebied  de rol van  initiator  en coördina-
tor op zich  moet  nemen. 
2.13.  Het  Comité  miskent  geenszins  dat met  de op 
een groter  exportvermogen  van  de Gemeenschap  ge-
richte  herstructurering  verschillende,  niet  gemakke-
lijk op te lossen  problemen  zijn  verbonden.  Ten  eerste 
is het  waarschijnlijk  pas  op langere  termijn  moge-
lijk, de door  de olïe-invoer  ontstane  betalingsbalans-
tekorten  door  middel  van  uitvoer  van  goederen 
voor  dezelfde  waarde  naar  de olie-exporterende  lan-
den te compenseren,  hoewel  deze  landen  er intensief 
naar  streven,  de sterk  gestegen  inkomsten  via  con-
sumptie  en investeringen  in eigen  land  in de econo-
mische  kringloop  te brengen.  Daarom  blijft  de nood-
zaak  bestaan,  op korte  termijn  een  oplossing  voor 
het probleem  der  betalingsbalanstekorten  te vinden. 
In verband  met  de mogelijke  weerslag  op haar  eigen 
uitvoermogelijkheden  en gezien  de noodzaak  ervoor 
te zorgen  dat een  meer  gelijk  verdeelde  economische 
groei  in de wereld  plaatsvindt,  moet  de Gemeenschap 
er ook  toe  bijdragen  dat  een  dergelijke  oplossing 
wordt  gevonden  voor  de ontwikkelingslanden  die in 
bijzondere  moeilijkheden  verkeren. 
2.14.  In  de tweede  plaats  moet  worden  voorko-
men dat de doelstellingen  eenzijdig  aan  de hand  van 
de structuur  van  de buitenlandse  handel  van  bepaal-
de landen,  wier  exportpositie  thans  nog  relatief 
gunstig  is, worden  vastgelegd.  De grens  van  het ab-
sorptievermogen  van  de wereldmarkt  zou  anders  te 
snel kunnen  worden  bereikt.  Het  is daarom  zaak,  die 
sectoren  te stimuleren  en te ontwikkelen  welke  bin-nen het kader  von  de specifieke  situatie  in de afzon-
derlijke  Lid-Staten  van  de E.G.  een  bijdrage  kunnen 
leveren  tot een  algehele  versterking  van  het  export-
vermogen  van  de Gemeenschap.  Van  groot  belang  is 
ook een  gemeenschappelijk  beleid  van  de Gemeen-
schap  bij de financiering  van  de export  en de dek-
king  van het uitvoerrisico. 
2.15.  Naar  het  oordeel  van  het Comité  is het ui-
terst moeilijk,  een gedetailleerde  opsomming  te geven 
van de economische  en industriële  sectoren  die bij de 
economische  herstructurering  speciaal  moeten  wor-
den gestimuleerd.  Dit hangt  in de eerste  plaats  af van 
de verwachtingen  omtrent  de buitenlandse  behoeften 
en uiteraard  ook  van  het  feit  of een  oplossing  kan 
worden  gevonden  voor  de desbetreffende  financie-
ringskwesties.  Toch  meent  het Comité,  enkele  priori-
taire  richtingen  te kunnen  noemen. 
2.16.  Wanneer  voor  de economische  betrekkingen 
in de wereld  een  nieuw  stabiel  bestel  is gevonden  — 
waarover  in de resolutie  van  de V.N.  inzake  het 
nieuwe  internationale  economische  bestel  en onlangs 
op de conferentie  van de organisatie  voor  industriële 
ontwikkeling  van  de Verenigde  Naties  te Lima  werd 
gesproken  — krijgen  de externe  economische  om-
standigheden  die een herziening  van  de structuur  van 
de volkshuishouding  der  Gemeenschap  noodzakelijk 
maken,  nog  meer  gewicht.  Het  structuurbeleid  in de 
Gemeenschap  moet  een  zinvolle  ondersteuning  vor-
men voor  het proces  dat is gericht  op de progressieve 
opbouw  van  een  industriële  structuur  in de ontwik-
kelingslanden.  Een  behoudende  politiek  zou  automa-
tisch  het exportvermogen  van  de Gemeenschap  ver-
zwakken. 
2.17.  Voor  de Gemeenschap  liggen  de mogelijkhe-
den dus  vooral  daar  waar  ook  haar  bijzondere 
kracht  ligt:  op het gebied  van  onderzoek  en ontwik-
keling,  de produktie  van  investeringsgoederen,  de 
terbeschikkingstelling  van  technische  know-how. 
Daarom  is het Comité  de opvatting  toegedaan  dat de 
maatregelen  om  de structuur  van  de buitenlandse 
handel  der  Gemeenschap  op middellange  termijn  te 
verbeteren  hun  zwaartepunt  in deze  sectoren  moeten 
vinden.  Het  is vooral  zaak,  spoed  te zetten  achter  de 
verdere  ontwikkeling  van  technische  know-how, 
waarmee  de Gemeenschap  haar  specifieke  bijdrage 
kan leveren  tot een  internationale  arbeidsverdeling 
die alle betrokkenen  voordelen  biedt. 
3. De taak  van  de overheid  (Lid-Staten  en Gemeen-
schap)  bij de totstandbrenging  van  de economische 
herstructurering 
3.1. De  omvang  en draagwijdte  van  de noodzake-
lijke  economische  herstructurering  in aanmerking  ge-
nomen,  vraagt  het Comité  zich  af, op welke  wijze  en 
met welke  middelen  dit werk  kan  worden  volbracht. 
Het verwijst  hierbij  naar  zijn  opmerkingen  sub  2.1 
t/m 2.1.3,  waarin  — met  alle  voorbehoud  gezien  het 
17.11.  75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 263/11 
politieke  karakter  van  dergelijke  fundamentele  beslis-
singen  ten aanzien  van  het  economisch  bestel  — is 
gewezen  op het belang  dat een  functionerend  markt-
mechanisme  heeft  voor  de aanpassing  der structuren, 
maar  er ook  de nadruk  op is gelegd  dat  door  de 
.overheid  een actief  beleid  moet  worden  gevoerd. 
3.2. Hierbij  gaat  het  Comité  ervan  uit dat  de in 
het kader  van  de herstructurering  noodzakelijke  ver-
hoging  van  het aandeel  van  investeringen  en uitvoer 
niet automatisch  een  absolute  daling  van  de particu-
liere consumptie  en daardoor  van  de algemene  le-
vensstandaard  tot gevolg  moet  hebben.  Veeleer  dient 
op basis  van  een  voortgezette  economische  groei  en 
van een  voortgezet  streven  naar  verhoging  van  de 
produktiviteit  de aan  de nieuwe  situatie  aangepaste 
structuur  van  het gebruik  van  het nationaal  produkt 
door  middel  van  een  hierop  afgestemde  differen-
tiëring  van  de groei  van  consumptie  en investeringen 
een feit te worden. 
3.3. Het  Comité  legt  er de nadruk  op dat de over-
heid bij dit herstructureringsproces  een  bijzondere 
verantwoording  draagt.  Enerzijds  betreft  deze  de 
overheidssectoren  zelf,  waarin  bij de financiële  plan-
ning  op middellange  termijn  de uitgaven  voor  inves-
teringen  een  groter  aandeel  moeten  krijgen.  Ander-
zijds  ligt  de overheidsverantwoording  op het  gebied 
van het financieel  beleid  en de krediet-  en geldpoli-
tiek,  ten einde  tegemoet  te komen  aan  de noodzake-
lijke  grotere  kapitaalvorming. 
3.3.1.  Het  Comité  is de opvatting  toegedaan  dat 
de vorming  van  meer  kapitaal,  dat voor  de financie-
ring van  de met  het oog  op de economische  herstruc-
turering  noodzakelijke  investeringen  vereist  is, niet 
mag geschieden  door  kredietschepping  of grotere 
zelffinanciering  via prijsverhogingen,  daar  langs  deze 
weg inflatoire  gevolgen  zouden  ontstaan.  Daarente-
gen is het voorstander  van  een  gedifferentieerd  be-
leid, waarvan  — naar  gelang  van  de situaties  in de 
Lid-Staten  en de conjuncturele  toestand  — stimulans 
van het particuliere  sparen  en een  doeltreffende  op-
zet van  de fiscale  lasten  voor  ondernemingen,  van  de 
inkomstenbelasting  en van  de indirecte  belastingen 
deel kunnen  uitmaken.  Er zij hierbij  op gewezen  dat 
door  progressieve  en gedifferentieerde  belastingen 
uiteraard  ook  met  niet-economische  aspecten  (recht-
vaardige  verdeling)  rekening  moet  worden  gehouden, 
en dat door  gedifferentieerde  indirecte  belastingen  in 
bepaalde  gevallen  en binnen  zekere  grenzen  een  op 
de doelstellingen  van  de economische  herstructure-
ring afgestemde  beïnvloeding  van  de consumptie-
structuur  kan  worden  bereikt. 
3.4. Ook  met  betrekking  tot de overheidsbestedin-
gen kunnen  soortgelijke  eisen  inzake  aanpassing  aan 
de noodzakelijke  economische  herstructurering  wor-
den gesteld.  Het  mag  niet  zo zijn  dat de investerin-
gen algemeen  worden  gestimuleerd,  doch  ook  de 
structuur  der  investeringen  moet  worden  beïnvloed, 
ten einde  op deze  wijze  op bepaalde  sectoren  het ac-cent te leggen  en noodzakelijke  investeringen  — ook 
in de sector  onderzoek  — speciaal  te bevorderen.  Al-
gemene  investeringssubsidies  beantwoorden  niet  aan 
dit doel. 
3.4.1.  Daarom  is het Comité  de mening  toegedaan 
dat de overheid  het herstructureringsbeleid  door  se-
lectieve  investeringsstimulans  moet  ondersteunen.  Op 
drie manieren  kan  hiermee  een  begin  worden  ge-
maakt: 
— de overheid  moet  voorlichting  verstrekken:  zij 
moet  de investeerders  duidelijk  maken,  welke  ma-
cro-economische,  op de eisen  der herstructurering 
afgestemde  investeringsstructuur  wenselijk  lijkt; 
— de overheid  moet  in dit kader  een  indicatieve 
taak vervullen:  zij moet  specifieke  maatregelen 
ter stimulering  van  de investeringen  (de  terbe-
schikkingstelling  van  de middelen)  op de bedoel-
de globale  opzet  afstemmen,  en ervoor  zorgen  dat 
het noodzakelijke  toezicht  inderdaad  plaatsvindt; 
— de overheid  moet  de rol van  initiatiefnemer  ver-
vullen:  zij dient  de verantwoording  op het  ge-
bied van  de overheidsinvesteringen  voor  de ver-
betering  van  de infrastructuur  in de meest  uitge-
breide  zin van  het  woord  op zich  te nemen  en 
eventueel  ook  rechtstreeks  op te treden  waar  ma-
cro-economisch  belangrijke  investeringen  achter-
wege  zouden  blijven  wegens  gebrek  aan  rendabi-
liteit  of een te grote  kapitaalbehoefte. 
3.5. Deze  positieve  houding  ten opzichte  van  een 
sterker  optreden  van  de overheid  met  het oog  op stu-
ring en beïnvloeding  van  met  name  de investeringen 
neemt  het  Comité  aan  in het  besef  dat  de aanpas-
singsmechanismen  in de markteconomie  door  voort-
durende  economische  concentratiebewegingen  en 
door  kartelvorming,  afspraken,  aanbevelingen  van 
beroepsorganisaties  enz.  in het gedrang  komen.  In dit 
verband  moet  ook  de toenemende  betekenis  worden 
genoemd  van  grote  ondernemingen  en met  name  van 
de multinationale  ondernemingen,  die op grond  van 
het economisch  potentieel  dat  zij bezitten  eventueel 
ook tegen  economische  doelstellingen  van  de over-
heid een  eigen  ondernemingsbeleid  op lange  termijn 
kunnen  voeren.  Zo is b.v.  gebleken  dat  een  restric-
tieve  geldpolitiek  of een  politiek  van  duur  geld  in de 
eerste  plaats  het midden-  en kleinbedrijf  een slag  toe-
brengt,  terwijl  grote  ondernemingen  in belangrijke 
mate  aan  dergelijke  restrictieve  maatregelen  kunnen 
ontkomen. 
3.5.1.  Het  Comité  wijst  er echter  op dat het aan-
passingsmechanisme  in de markteconomie  ondanks 
deze noodzakelijke  opmerking  van  grote  betekenis  is 
bij de totstandbrenging  van  de ingevolge  de herstruc-
turering  vereiste  produktie-  en investeringsstructuur. 
Men  kan  en mag  daarom  geen  voorstander  zijn  van 
een dirigisme  waarbij  particuliere  investeringen  af-
Nr. C 263/12 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 17.11.  75 
hankelijk  worden  gemaakt  van  ge-  en verboden.  Er 
moet  veeleer  bij de ondernemers  een  maximum  aan 
flexibiliteit  en aan  (daaraan  gekoppelde)  bereidheid 
tot het nemen  van risico  kunnen  blijven  bestaan. 
3.5.2.  Dit  sluit  echter  niet  uit dat  het  globale  in-
vesteringsbeleid  van  de overheid  wordt  aangevuld 
met een op iedere  regio  en iedere  sector  afzonderlijke 
afgestemde  — en in zoverre  selectief  te werk  gaande 
— investeringspolitiek. 
3.6. Door  een dergelijke  combinatie  van  markteco-
nomie  en overheidsinterventie  wordt  volgens  het Co-
mité  het recht  van  de c.a.o.-partijen  tot het zelfstan-
dig en in vrije  onderhandelingen  vaststellen  van  de 
lonen  en arbeidsvoorwaarden  niet  aangetast.  Het  Co-
mité  onderstreept  dat  het  deze  bevoegdheid  tot het 
afsluiten  van  c.a.o.'s  noodzakelijk  acht,  en wel  uit 
overwegingen  t.a.v.  zowel  het politieke  bestel  als de 
wet van  oorzaak  en gevolg  in de politiek.  Wat  het 
eerste  betreft  kan  worden  gezegd  dat  bedoelde  be-
voegdheid  een  gevolg  is van  een  democratisch-plura-
listische  maatschappelijke  orde,  terwijl  voorts  moet 
worden  vastgesteld  dat  door  een  ingrijpen  in deze 
bevoegdheid  bestaande  conflicten  niet  echt  kunnen 
worden  opgelost.  Het  Comité  wijst  er echter  op dat 
voortdurende  inlichting  en raadpleging  van  de c.a.o.-
partijen  met  betrekking  tot de economische  toestand 
en de economische  doelstellingen  — met  name  met 
het oog  op de door  de herstructurering  gestelde  eisen 
— van  groot  belang  is, aangezien  op deze  wijze  de 
verantwoordelijkheid  van  de c.a.o.-partners  voor  de 
algehele  economische  toestand  kan  worden  versterkt. 
3.7. Het  Comité  wijst  er nogmaals  met  klem  op 
dat een zinvolle  en op de Gemeenschap  als geheel  af-
gestemde  herstructurering  van  de economie  aan  twee 
voorwaarden  is gebonden,  wil zij succes  opleveren: 
3.7.1.  Ten  eerste  is zij afhankelijk  van  de oplos-
sing van  voor  de wereldeconomie  — en daarmee  ook 
voor  de Gemeenschap  — bestaande  problemen.  De 
drie belangrijkste  zijn: 
— de oplossing  van  kwesties  op het gebied  van  het 
internationale  monetaire  stelsel,  waarbij  men  zich 
niet slechts  op het probleem  van  de recycling  van 
de oliemiljarden  mag  concentreren,  doch  zich 
moet  verdiepen  in kwesties  betreffende  de inter-
nationale  liquiditeit  (met  inbegrip  van  het gelijke 
recht  voor  alle  landen  op toegang  tot de interna-
tionale  liquiditeiten),  het  internationale  wissel-
koersstelsel  en het internationaal  erkende  reserve-
medium; 
—> de oplossing  van  kwesties  op het gebied  van  het 
wereldhandelsstelsel,  waarbij  duidelijk  het accent 
moet  worden  gelegd  op  de  afschaffing  van 
(vooral  ook  niet-tarifaire)  handelsbelemmeringen, 
ten einde  de structuur  van  de economische  hulp-
bronnen  van  de Gemeenschap  hierop  in te stellen; — de oplossing  van  kwesties  op het  gebied  van  de 
ontwikkelingspolitiek,  waarbij  dan  met  name  met 
de ontwikkelingslanden  moet  worden  samenge-
werkt  met  het oog  op het  stelsel  van  internatio-
nale arbeidsverdeling. 
Het Comité  is de opvatting  toegedaan  dat  de Ge-
meenschap  (als  eenheid)  op deze  drie  gebieden  con-
structieve  voorstellen  moet  indienen;  dit kan  echter 
slechts  geschieden  indien  op alle  drie  gebieden  ge-
meenschappelijke  ideeën  worden  ontwikkeld. 
3.7.2.  Ten  tweede  is de herstructurering  afhanke-
lijk van  de oplossing  van  interne  — d.w.z.  direct  op 
de Gemeenschap  betrekking  hebbende  — economi-
sche problemen,  waarvan  de twee  volgende  de be-
langrijkste  zijn: 
— inperking  van  de inflatie  ten einde  te voorkomen 
dat de inflatiementaliteit  een  zichzelf  versnellend 
inflatievliegwiel  en tegelijkertijd  een  uitwijkklep 
voor  ieder  begin  van  een  structuurwijziging 
wordt; 
— totstandbrenging  van  een  grotere  mobiliteit  van 
kapitaal,  ten einde  te hoge  — en politiek  niet  te 
verantwoorden  — frictieverliezen  voor  de volks-
huishoudingen  van  de Gemeenschap  te voorko-
men. 
3.8. Tegen  de achtergrond  van  deze  ibeide  voor-
waarden  voor  succes  lijkt  het dan  echter  wel  beslist 
noodzakelijk  dat de Gemeenschap  als zodanig  ideeën 
ontwikkelt  omtrent  een structuur  die meer  dan  alleen 
de nationale  economieën  omvat.  Iedere  nationale 
volkshuishouding  die  tracht,  het  structuurprobleem 
zelfstandig  en alleen  op te lossen,  transponeert  het 
probleem  naar  alle  waarschijnlijkheid  op een  ander 
land van  de Gemeenschap  en doet  daar  afweerreac-
ties ontstaan,  waardoor  de verwezenlijking  der  — 
nagestreefde  — economische  en monetaire  unie  in 
gevaar  wordt  gebracht.  Om  deze  reden  is het volgens 
het Comité  noodzakelijk,  het volgende  te bereiken: 
3.8.1.  Totstandbrenging  van  een  op de gehele  Ge-
meenschap  betrekking  hebbende  en groots  opgezette 
informatie  inzake  de bestaande  structurele  vervlech-
tingen.  Hiermee  zijn  niet  alleen  de handels-,  doch  te-
vens en vooral  de onderlinge  produktievervlechtin-
gen bedoeld.  Ontwikkeling  van  een  voor  de gehele 
Gemeenschap  geldig  input-output-model  is nodig, 
daar met  behulp  hiervan  de gevolgen  van  een  her-
structurering  per  land  en bedrijfstak  duidelijk  naar 
voren  kunnen  komen. 
3.8.2.  Uitwerking  van  een voor  de gehele  Gemeen-
schap  geldige  en bindende  lijst  van  doelstellingen  en 
prioriteiten.  Naast  doelstellingen  op het  gebied  van 
het economische  proces  (gewenst  groeipercentage,  in-
flatiepercentage,  werkloosheidspercentage)  moeten 
hierin  ook  structurele  doelstellingen  (gewenste  ver-
houding  tussen  de groei  van  de particuliere  en de 
17.11.  75 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 263/13 
overheidsconsumptie  en van  de particuliere  en over-
heidsinvesteringen)  en sociale  doelstellingen  (verbete-
ring van  de sociale  bescherming,  beroepsopleiding, 
medezeggenschap  der  werknemers  bij  economische 
beslissingen)  worden  opgenomen. 
3.8.3.  Harmonisatie  van  het  in de gehele  Gemeen-
schap  gebruikte  koersbepalende  instrumentarium, 
vooral  op het  gebied  van  het  monetaire  beleid,  de 
kredietpolitiek,  het fiscale  beleid  en de bestedingspo-
litiek,  ten einde  concurrentiedistorsies  binnen  de Ge-, 
meenschap  te voorkomen. 
3.8.4.  Duidelijke  vooruitgang  van  de  gemeen-
schappelijke  politiek  van  de Gemeenschap  op  de 
voor  de herstructurering  beslissende  gebieden,  dus 
vooral  ten  aanzien  van  de energiepolitiek,  de bevor-
dering  van  onderzoek,  de sectoriële  politiek,  het  re-
gionaal  beleid  en de milieubescherming. 
3.8.5.  Versterking  van  het  instrumentarium  waar-
over  de Gemeenschap  beschikt,  ten einde  initiatiefne-
mend  en compenserend  in het  herstructureringspro-
ces in te kunnen  grijpen.  In dit verband  wijst  het Co-
mité  op de betekenis  van  de Europese  Investerings-
bank,  het  Fonds  voor  regionale  ontwikkeling  en — 
last but  not  least  — het  Sociale  fonds,  waarvan  de 
taken  en structuren  voor  zover  nodig  moeten  worden 
afgestemd  op  doeltreffende  ondersteuning  van  de 
herstructurering. 
3.9. Het  Comité  is zich  ervan  bewust  dat  binnen 
de Gemeenschap  nog  aanzienlijke  verschillen  bestaan 
bij de vastgestelde  rangorde  voor  de verwezenlijking 
der doelstellingen  en bij  de middelen  waarmee  de 
economie  wordt  gestuurd;  ook  weet  het dat  met  ie-
dere  poging  om op dit gebied  nader  tot elkaar  te ko-
men veel  tijd  gemoeid  is en dat hierbij  specifieke  na-
tionale  situaties  niet  in het geding  mogen  worden  ge-
bracht.  Bovendien  kan  worden  vastgesteld  dat er een 
vertraging  optreedt  bij de ontwikkeling  van  gemeen-schappelijke  politieken.  Het  Comité  wijst  er echter 
op dat  deze  taken  onmiddellijk  moeten  worden  uit-
gevoerd.  Het  is niet  zinvol,  te streven  naar  een  „groei 
nul",  naar  dirigisme  en naar  volkomen  homogeni-
teit tussen  de Lid-Staten  van  de Europese  Gemeen-
schap.  Wel  lijkt  het  beslist  noodzakelijk,  op den 
duur  te komen  tot  in onderling  overleg  opgezette 
economische  en commerciële  structuren,  waarbij  de 
sociaal-economische  doelstellingen  van  de Gemeen-
schap  in acht  worden  genomen. 
3.10.  Ten  slotte  brengt  het Comité  als zijn  mening 
naar  voren  dat  in het  volgende  programma  voor  de 
economische  politiek  op middellange  termijn  vooral 
concrete  maatregelen  ter verwezenlijking  van  de ge-
stelde  doelen  moeten  worden  voorgesteld.  Het  wijst 
er op dat dit programma  meer  dan  in het verleden  de 
gemeenschappelijke  politiek  op de in punt  3.8.4.  ge-
noemde  gebieden  moet  coördineren,  waartoe  echter 
tevens  de sociale  politiek,  het  landbouwbeleid,  de 
concurrentiepolitiek,  de bescherming  van  de consu-
ment  enz.  behoren. 
3.11.  Ten  slotte  onderstreept  het  Comité  dat  de 
Gemeenschap  en de Lid-Staten  de aan  de economi-
sche herstructurering  verbonden  problemen  spoediger 
en beter  tot een  oplossing  zullen  brengen  wanneer  zij 
intern  en naar  buiten  toe  proberen,  het  niet  tot een 
confrontatie  tussen  de betrokken  landen,  krachten  en 
groepen  te laten  komen.  Om  dit  te bereiken  moet 
aan alle  zijden  de bereidheid  tot samenwerking  be-
staan. 
Gedaan  te Brussel,  28 mei  1975. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
H. CANONGE 
BIJLAGE 
bij het advies  van  het Economisch  en Sociaal  Comité 
Het volgende  werd  tijdens  de debatten  verworpen: 
Punt  1.6.3 
Aan het slot  de volgende  tekst  toevoegen: 
„Bovendien  moet  een  communautaire  instantie  in het leven  worden  geroepen  die toezicht 
houdt  op de activiteiten  van de multinationale  ondernemingen,  opdat  men  er zeker  van kan 
zijn dat deze  werkelijk  overeenkomen  met  de sociaal-economische  doelstellingen  van  de 
Europese  Economische  Gemeenschap." 
Nr. C 263/14 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 17.11.75 
Uitslag  van  de stemming: 
Stemmen  voor:  40,  stemmen  tegen:  44,  onthoudingen:  11. 
Punt  3.5.1 
De desbetreffende  tekst  te schrappen. 
Uitslag  van  de stemming: 
Stemmen  voor:  28, stemmen  tegen:  61, onthoudingen:  4. 
Advies  inzake  de aanpassing  van  het sociaal  actieprogramma 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Overeenkomstig  artikel  20, paragraaf  3, van  zijn  Reglement  van  Orde,  heeft  het Bureau 
van het  Comité  op 18 december  1974  besloten  een  vervolgadvies  inzake  het  boven-
genoemde  onderwerp  op te stellen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 28 en 29 mei  1975  te Brussel  gehouden  130e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  zijn  op 29 november  1973  goedgekeurde  ad-
vies inzake  het  door  de Commissie  voorgestelde  so-
ciaal  actieprogramma, 
Gezien  de resolutie  van  de Raad  van  21 januari  1974 
betreffende  het sociaal  actieprogramma, 
Gezien  artikel  20, lid 3, van  het Reglement  van  Orde, 
Gezien  het  op 18 december  1974  door  zijn  Bureau 
genomen  besluit,  de Afdeling  voor  sociale  vraagstuk-
ken met  het opstellen  van  een  vervolg  advies  over  dit 
onderwerp  te belasten, 
Gezien  het  advies  van  de  Afdeling  voor  sociale 
vraagstukken  d.d.  15 mei  1975  en het  door  de rap-
porteur,  de heer  Laval,  mondeling  uitgebrachte  ver-
slag, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  130e  zitting 
van 28 en 29 mei  1975,  vergadering  van  29 mei, 
Overwegende  dat  de crisis  waarin  de Gemeenschap 
momenteel  verkeert  het  noodzakelijk  maakt,  het so-ciaal  actieprogramma  aan  te passen  aan  de eisen  die 
door  deze  nieuwe  situatie  worden  gesteld  en nieuwe 
prioriteiten  vast  te stellen; 
Overwegende  dat  deze  crisis  blijvende  gevolgen 
dreigt  te hebben  op het vlak  van  de werkgelegenheid, 
de beroepsopleiding  en het onderwijs, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  70 stemmen  voor,  7 stemmen  tegen  bij 14 
onthoudingen  werd  goedgekeurd: 
1. Algemene  opmerkingen 
Opmerking  vooraf 
Het verheugt  het Economisch  en Sociaal  Comité  dat 
nauw  verband  is gelegd  tussen  de werkzaamheden 
betreffende  de aanpassing  van  het  sociaal  actiepro-
gramma  en die  i.v.m.  de herstructurering  van  de 
volkshuishoudingen,  zodat  het  mogelijk  wordt  de 
verschillende  aspecten  van  beide  belangrijke  vraag-
stukken  naast  elkaar  te behandelen  en aan  elkaar  te 
toetsen.