OVER DE TOEPASSING DOOR DE LIDSTATEN VAN RICHTLIJN 95/50/EG VAN DE RAAD BETREFFENDE UNIFORME PROCEDURES VOOR DE CONTROLE OP HET VERVOER VAN GEVAARLIJKE GOEDEREN OVER DE WEG

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD OVER DE TOEPASSING DOOR DE LIDSTATEN VAN RICHTLIJN 95/50/EG VAN DE RAAD BETREFFENDE UNIFORME PROCEDURES VOOR DE CONTROLE OP HET VERVOER VAN GEVAARLIJKE GOEDEREN OVER DE WEG

1.Inleiding

Richtlijn 95/50/EG van de Raad betreffende uniforme procedures voor de controle op het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg werd vastgesteld op 6 oktober 1995. Volgens de richtlijn moeten de lidstaten waarborgen dat een representatief deel van het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg wordt onderworpen aan specifieke controles en dat de veiligheidsvoorschriften voor dat vervoer in overeenstemming zijn met de toepasselijke wetgeving. Voor de in de richtlijn voorgeschreven controles gebruiken de lidstaten de in bijlage I bij die richtlijn vastgestelde controlelijst en verwijzen zij naar de indeling in risicocategorieën van de mogelijke geconstateerde inbreuken in bijlage II bij die richtlijn.

Volgens Richtlijn 95/50/EG moet elke lidstaat de Commissie voor ieder kalenderjaar, uiterlijk twaalf maanden na het einde daarvan, een verslag sturen over de toepassing van de richtlijn . In de richtlijn is ook bepaald dat de Commissie ten minste om de drie jaar een verslag naar het Europees Parlement en de Raad moet sturen over de wijze waarop de lidstaten de richtlijn toepassen .

Het verslag van de Commissie is gebaseerd op de jaarverslagen van de lidstaten. Dit is het zevende verslag over de toepassing van Richtlijn 95/50/EG in de lidstaten; het bestrijkt de periode 2015-2017. Het eerste verslag had betrekking op de periode 1997-1998, het tweede op 1999-2002, het derde op 2003-2005, het vierde op 2006-2007, het vijfde op 2008-2011 en het zesde op 2012-2014.

Tot en met 30 juni 2009 waren de voorwaarden voor het veilig vervoer van gevaarlijke goederen over de weg vastgelegd in Richtlijn 94/55/EG van de Raad, als gewijzigd. Op 1 juli 2009 werd die richtlijn ingetrokken en vervangen door Richtlijn 2008/68/EG, als gewijzigd.

Richtlijn 2008/68/EG ligt in het verlengde van Richtlijn 94/55/EG en voorziet in technische en administratieve bepalingen die identiek zijn aan die in de bijlage bij de Europese Overeenkomst betreffende het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over de weg (ADR) , waardoor die bindend worden voor alle nationale en internationale vervoer binnen de EU. Omdat de ADR geen specifieke bepalingen inzake handhaving bevat, zijn die vastgesteld in Richtlijn 95/50/EG.

Die richtlijn bevat een geharmoniseerde controlelijst die de lidstaten voor dergelijke controles moeten gebruiken en richtsnoeren voor de indeling van inbreuken. In 2004 werden de bijlagen bij de richtlijn gewijzigd . Het systeem voor de indeling van inbreuken werd gewijzigd en telt sinds 2005 drie risicocategorieën.

Die uniforme controles betreffen alle wegtransporten van gevaarlijke goederen op het grondgebied van een lidstaat of die een lidstaat binnenkomen vanuit een derde land, ongeacht het land waarin de vervoerseenheid is ingeschreven. Het doel van de richtlijn is te waarborgen dat een representatief deel van de wegtransporten van gevaarlijke goederen steekproefsgewijs wordt gecontroleerd en dat er tegelijk controles worden uitgevoerd op een groot deel van het wegennet.

Er kunnen ook controles ter plaatse bij ondernemingen worden uitgevoerd, preventief of nadat bij een wegcontrole inbreuken zijn vastgesteld die de veiligheid in gevaar brengen. Richtlijn 95/50/EG bevat echter geen verplichting om verslag uit te brengen over die controles.

2.Verslagen van de EU-lidstaten en Noorwegen

De lidstaten is gevraagd om bij het opstellen van hun verslagen de risicocategorieën van bijlage II bij Richtlijn 95/50/EG te gebruiken en om het verslag in te dienen volgens het model in bijlage III bij die richtlijn. Noorwegen heeft zijn jaarverslagen ingediend en heeft gevraagd te worden opgenomen in het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad.

De meeste lidstaten en Noorwegen hebben hun verslag ruimschoots op tijd ingediend. Enkele nationale verslagen liepen vertraging op door administratieve procedures voor het verzamelen, analyseren en doorgeven van de gegevens aan de Commissie, met name als daar verschillende overheidsinstellingen bij betrokken waren. Hoewel de situatie in 2015 tijdelijk was verbeterd ten opzichte van de vorige jaren, werd dat niveau in de jaren daarna niet gehandhaafd. Daarom heeft de Commissie er bij de lidstaten opnieuw op aangedrongen om in de toekomst meer zorg te besteden aan de vorm en consistentie van de verstrekte gegevens.

De Commissie heeft van alle lidstaten verslagen voor de hele periode ontvangen, maar ondanks belangrijke verbeteringen is niet alle informatie in de juiste vorm doorgestuurd. Bovendien waren sommige verslagen onvolledig of fout ingevuld, waardoor de tabellen in dit verslag hiaten of irrelevante resultaten bevatten. Die zijn aangeduid met “#N/A” (niet beschikbaar). In de bijlagen bij dit verslag is een samenvatting van de verslagen van de lidstaten opgenomen.

In eerdere verslagen van de Commissie werd gewezen op een aantal systematische inconsistenties in de statistische verslagen van de lidstaten. Aangezien uniforme verslagen van de lidstaten essentieel zijn voor de kwaliteit, vergelijkbaarheid en betrouwbaarheid van de verslagen van de Commissie, heeft de Commissie in 2011 een aanbeveling aangenomen om de kwaliteit van die verslagen te verbeteren.

Na de publicatie van de aanbeveling zijn de verslagen aanzienlijk verbeterd en zijn slechts af en toe kleinere inconsistenties vastgesteld.

Het aantal inconsistenties neemt af; sommige hebben betrekking op het aantal inbreuken per risicocategorie . In punt 1.4 van de bijlage bij de aanbeveling van de Commissie wordt onderstreept dat alleen de zwaarste inbreuk mag worden gemeld, zelfs als meerdere inbreuken worden vastgesteld. Bijgevolg moet het totale aantal inbreuken per risicocategorie gelijk zijn aan het aantal vervoerseenheden dat niet aan de regels voldoet.

Blijkbaar wordt dat principe nog niet in alle lidstaten correct toegepast, want er worden nog altijd meerdere inbreuken per vervoerseenheid gemeld.

Een ander belangrijk punt van de aanbeveling was het begrip “opgelegde sanctie” als tijdens een wegcontrole een inbreuk wordt vastgesteld. Door de verschillen in juridische en administratieve regelingen konden sommige lidstaten niet nagaan wat het resultaat was van de gerechtelijke procedure die na de vaststelling van vermoedelijke inbreuken werd ingesteld. In de aanbeveling werd een gezamenlijk compromis voorgesteld dat in alle lidstaten kon worden toegepast, namelijk de weergave van de beslissing van de met de controle langs de weg belaste ambtenaar. Eén lidstaat (Frankrijk) kan dergelijke gegevens echter nog niet rapporteren.

3.Berekening van gegevens

De lidstaten wordt verzocht om, indien mogelijk, een schatting te geven, in tonnen of tonkilometer, van de hoeveelheid gevaarlijke goederen die jaarlijks op hun grondgebied wordt vervoerd. Voor 2017 hebben zestien lidstaten en Noorwegen een schatting opgegeven. Voor 2015 en 2016 hebben slechts veertien lidstaten en Noorwegen een schatting van de totale hoeveelheid gevaarlijke goederen opgegeven.