TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Overeenkomstig artikel 395, lid 1, van Richtlijn 2006/112/EG van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (hierna "de btw-richtlijn" genoemd) kan de Raad op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen elke lidstaat machtigen bijzondere, van de bepalingen van deze richtlijn afwijkende maatregelen te treffen, teneinde de belastinginning te vereenvoudigen of bepaalde vormen van belastingfraude of -ontwijking te voorkomen.

Bij brieven, ingekomen bij de Commissie op 23 december 2014 en 8 mei 2015, heeft Hongarije verzocht om een maatregel te mogen toepassen die afwijkt van artikel 193 van de btw-richtlijn. Overeenkomstig artikel 395, lid 2, van de btw-richtlijn heeft de Commissie de overige lidstaten bij brief van 2 juli 2015 van het verzoek van Hongarije in kennis gesteld. Bij brief van 7 juli 2015 heeft de Commissie Hongarije meegedeeld dat zij over alle gegevens beschikte die zij nodig achtte voor de beoordeling van het verzoek.

Hongarije heeft de Commissie meegedeeld dat het wordt geconfronteerd met fraudepraktijken in de sector van de uitlening van personeel, met name door uitzendbureaus en organisaties die vergelijkbare diensten aanbieden, zoals scholencoöperaties waarvan de leden werkzaamheden verrichten voor derden. In Hongarije zijn ongeveer 1 000 ondernemingen geregistreerd als uitzendbureau.

Een aantal bedrijven in de sector zijn lid van Hongaarse nationale verenigingen (bv. de Hongaarse Nationale Vereniging van Uitzendbureaus, Nationale Verenigingen van Scholencoöperaties) waarvan het lidmaatschap volgens Hongarije een zekere garantie biedt dat zij volgens de regels werken. Een aanzienlijk aantal bedrijven is echter geen lid van een nationale vereniging en het is met name in deze categorie dat, volgens Hongarije, 40 % tot 50 % zich bezighoudt met frauduleuze activiteiten.

Deze fraude neemt verschillende vormen aan, zoals fictieve diensten of valse facturen, maar de belangrijkste vorm van ontduiking bestaat erin dat diensten worden gefactureerd waarna de uitlener verdwijnt zonder de btw te voldoen, terwijl de inlener wel over een geldige factuur beschikt om de voorbelasting in aftrek te brengen. Hongarije heeft de btw-fraude in deze sector voor het jaar 2014 becijferd op ongeveer 22 500 000 EUR.

Een van de kenmerken van dit soort dienstverlening is dat grote investeringen of gespecialiseerde kennis niet echt vereist zijn. Het is dus relatief gemakkelijk om een dergelijk bedrijf op te richten, dat vervolgens na korte tijd verdwijnt. Door de beperkte omvang van de investeringen is het bedrag aan btw dat het bedrijf van klanten ontvangt, vaak aanmerkelijk hoger dan de btw die het kan aftrekken over deze investeringen of, meer in het algemeen, over de prestaties die het zelf heeft afgenomen. De niet-afgetrokken btw over deze prestaties is dus slechts een kleine kostenfactor wanneer deze bedrijven, die weinig of geen activa hebben, verdwijnen. Het totale bedrag aan niet-betaalde btw daarentegen is moeilijk of helemaal niet te innen.

Ondanks dat bepaalde controlemaatregelen werden ingevoerd (bv. meer toezicht en controles op de registratie van nieuwe bedrijven), heeft Hongarije te kennen gegeven dat het niet in staat is om de fraude in deze sector met succes te bestrijden. In afwijking van de algemene regel van artikel 193 van de btw-richtlijn wil het daarom machtiging krijgen om in deze sector de verleggingsregeling toe te passen, zodat niet de uitlener maar de belastingplichtige inlener de verschuldigde btw in zijn btw-aangifte moet opnemen. Mits hij een volledig recht op aftrek heeft, zou die inlener de btw voor de dienst op zijn aangifte vermelden en tegelijkertijd in mindering brengen; in de praktijk wordt er dus geen btw betaald aan de schatkist. Dit voorkomt dat frauduleuze uitleners met de btw verdwijnen. Bovendien houden de inleners zich, naar de Commissie op basis van de door Hongarije verstrekte informatie begrijpt, over het algemeen beter aan de regels dan deze uitleners. De voorgestelde maatregel zal derhalve ook als effect hebben dat btw-verplichtingen worden verlegd van kleinere, minder betrouwbare bedrijven naar grotere belastingplichtigen die de regels beter naleven. Er is niet geconstateerd dat er een risico van fraudeverschuiving naar andere lidstaten die deze maatregel niet toepassen, bestaat. Er is evenmin een fraudeverschuiving naar het detailhandelsniveau te verwachten, omdat het om diensten gaat die normaal niet voor eindverbruik bestemd zijn.

Er zij op gewezen dat de btw-richtlijn al in een facultatieve toepassing van de verleggingsregeling voorziet voor de uitlening van personeel (artikel 199, lid 1, onder b), van de btw-richtlijn). Deze mogelijkheid is beperkt tot, in wezen, de onroerendgoedsector (artikel 199, lid 1, onder a), van de btw-richtlijn), maar de achtergrond van de optie in de richtlijn is vergelijkbaar met die van het onderhavige verzoek. De voorgestelde derogatiemaatregel moet derhalve alleen toepasselijk zijn op situaties die nog niet onder de btw-richtlijn vallen.

Ten slotte heeft de Commissie vernomen dat Hongarije al is begonnen met de toepassing van de gevraagde derogatie zonder te wachten op de vaststelling van het besluit van de Raad op basis van dit voorstel.