vawM* 
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 14.02.1997 
COM(96) 724 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT 
Follow-up 
Wereldtop Sociale Ontwikkeling 

Samenvatting 
In maart 1995 hebben de staatshoofden en regeringsleiders op de wereldtop 
over sociale ontwikkeling in Kopenhagen een verklaring en een actieprogramma 
goedgekeurd waarin drie thema's centraal staan: armoedebestrijding, groei van 
de produktieve werkgelegenheid en bestrijding van werkloosheid, sociale 
integratie. 
De beleidslijnen van de Europese Unie op nationaal en communautair niveau 
staan inmiddels op een lijn met de verplichtingen die de EU in Kopenhagen is 
aangegaan. Het doel van deze follow-up mededeling is een aantal thema's 
opsommen die meer in het bijzonder door de EU kunnen worden gevolgd, 
rekening houdende met de prioriteiten die tijdens de voorbereiding en op de 
wereldtop over de sociale ontwikkeling zelf door de Europese Unie zijn 
verdedigd. Dit doet niet af aajn de noodzaak om verder te werken aan de 
formulering van gemeenschappelijke standpunten van de EU over de 
verschillende onderwerpen die zullen worden aangesneden in het kader van de 
follow-up van de wereldtop op VN-niveau. 
Tevens wordt voorgesteld om vergaderingen van deskundigen te organiseren 
waarop de tenuitvoerlegging van de verplichtingen die de Europese Unie op de 
wereldtop in Kopenhagen is aangegaan, nader kan worden bestudeerd en 
geëvalueerd. 
WERELDTOP SOCIALE ONTWIKKELING: FOLLOW-UP 
Inleiding 3 
1. Vijf actiegebieden 4 
1.1 Ontwikkeling van de sociale dimensie in internationaal institutioneel verband 4 
1.2 Sociale basisrechten en bevordering van de sociale en 
menselijke ontwikkeling in bilaterale akkoorden 5 
1.3 Integratie van de armoedebestrijding in de ontwikkelingsacties en 
voortzetting van de initiatieven tegen sociale uitsluiting in de Gemeenschap 7 
1.4 Werkgelegenheid: een sociaal-economische prioriteit 9 
1.5 Bescherming van de rechten van buitenlandse werknemers en 
bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat 11 
2. Verbreding van het debat na de Wereldtop 11 
2.1 Versterking van de rol van de civil society 11 
2.2 Vergaderingen van deskundigen ter bestudering van de 
tenuitvoerlegging van het actieprogramma van Kopenhagen 12 
WERELDTOP SOCIALE ONTWIKKELING: FOLLOW-UP 
Inleiding 
Op de eerste Wereldtop Sociale Ontwikkeling in Kopenhagen heeft de internationale 
gemeenschap de beginselen geformuleerd voor de geïntegreerde benadering van een op de 
mens gerichte ontwikkeling. Deze benadering berust op gemeenschappelijke waarden en 
accentueert de nauwe banden tussen doelstellingen als de eerbiediging van de 
mensenrechten, de gelijkheid van man en vrouw, de bestrijding van armoede en 
ongelijkheid, de groei van de werkgelegenheid, de eerbiediging van de basisrechten van de 
werknemers en de integratie van minder begunstigde groepen. De conferentie van 
Kopenhagen ligt in het verlengde van andere recente conferenties over de menselijke 
ontwikkeling (Rio, Wenen, Kairo, Beijing). 
Ter voorbereiding van de wereldtop presenteerde de Commissie een mededeling 
(COM(94)669) waarin de prioriteiten van de EU voor de conferentie in Kopenhagen 
worden gedefinieerd; enerzijds multilaterale verplichtingen om de betrokken landen ertoe 
te bewegen concrete doelstellingen uit te zetten voor de sociale ontwikkeling, teneinde de 
situatie ten aanzien van de sociale rechten te verbeteren, waarbij de ILO-verdragen het 
uitgangspunt zijn, en om iets te doen aan de ongelijkheid, anderzijds prioriteiten die een 
plaats moeten krijgen in de bilaterale betrekkingen van de Gemeenschap met landen die 
financiële steun krijgen of handelspreferenties genieten. 
Het doel van deze mededeling is evalueren welk concreet gevolg de Europese Unie kan 
geven aan de beloften die zij in Kopenhagen heeft gemaakt. Hoewel de Commissie 
eigenlijk van mening is dat alle in de verklaring en het actieprogramma genoemde beloften 
en acties concreet gestalte moeten krijgen (wat voor het beleid van de Europese Unie en 
de Lid-Staten meer en meer het geval is), meent zij behalve de onderwerpen die worden 
genoemd in de documenten die in Kopenhagen zijn goedgekeurd en de prioriteiten die in 
de aanloop naar en op de wereldtop over de sociale ontwikkeling zelf door de Europese 
Unie zijn verdedigd, met name vijf onderwerpen kunnen worden genoemd waarvoor de 
Unie specifieke voorstellen moet opstellen. Dit zijn: 
het internationale institutionele klimaat; 
de sociale basisrechten in bilaterale akkoorden; 
de armoedebestrijding; 
het grote belang van de werkgelegenheid, 
de bescherming van de rechten van buitenlandse werknemers en de bestrijding van 
racisme en vreemdelingenhaat. 
Dat deze vijf thema's met name worden genoemd doet niet af aan de noodzaak om op 
EU-niveau verder te werken aan de formulering van gemeenschappelijke standpunten over 
de verschillende onderwerpen die zullen worden aangesneden in het kader van de follow-
up van de wereldtop op VN-niveau. 
De Gemeenschap is bijzonder gehecht aan de versterking van de rol van de civil society en 
is voornemens in dit verband concrete initiatieven te nemen. 
Met het oog op de bevordering van de beginselen van de geïntegreerde benadering van 
sociale ontwikkeling waartoe in Kopenhagen de aanzet is gegeven, en om de 
communautaire beloften daadwerkelijk vorm te geven, stelt de Commissie voor 
vergaderingen van deskundigen te organiseren die moeten nagaan of en in welke mate de 
beloften die in Kopenhagen zijn gedaan, gestalte hebben gekregen. 
1. Vijf actiegebieden 
1.1 Ontwikkeling van de sociale dimensie in internationaal 
institutioneel verband 
Volgens de deelnemers aan de wereldtop in Kopenhagen ligt de verantwoordelijkheid 
voor de sociale ontwikkeling in eerste instantie op nationaal niveau, maar zij wezen ook 
op het groeiende belang van het internationale institutionele kader. Doordat de 
globalisering van de economie, de toename van het handelsverkeer en de 
internationalisering gepaard gaan met een verlies van beleidsautonomie op nationaal 
niveau wordt internationale samenwerking steeds belangrijker. 
De hervorming van het stelsel van internationale instellingen kreeg ook de aandacht van 
de G-7: in Halifax en Lyon bogen de belangrijkste industrielanden zich over de gevolgen 
van de internationalisering en de steeds grotere interdependentie van de nationale 
beleidslijnen en het beleid op het gebied van duurzame ontwikkeling. In Lyon riepen zij op 
tot een nieuw Partnerschap voor de Ontwikkeling in het kader waarvan onder meer de 
sociale aspecten van de ontwikkeling aan bod moeten komen en waaraan moet worden 
deelgenomen door de ontwikkelingslanden en bilaterale en multilaterale donors. 
Ook uit de recente besluiten van de Europese Raad blijkt dat de EU de kant van een 
geïntegreerde aanpak opgaat: de bestrijding van de werkloosheid en het terugdringen van 
het overheidstekort moeten hand in hand gaan; meer interactie tussen de Raad sociale 
zaken en de Raad economische en financiële zaken moet een coherentere benadering van 
deze vraagstukken mogelijk maken. 
Op internationaal niveau is er de behoefte om een klimaat tot stand te brengen dat 
bevorderlijk is voor de groei en de stabiliteit, alsmede voor het creëren van 
werkgelegenheid en de eerbiediging van de in multilateraal verband overeengekomen 
arbeidsnormen. 
Werkgelegenheid nam de afgelopen jaren op de internationale agenda een steeds 
prominentere plaats in, met name op de bijeenkomsten van de G-7 in Detroit en Lille, 
maar ook in de werkprogramma's van internationale organisaties als de EG en de OESO 
De samenwerking van de internationale instellingen op dit gebied heeft tot dusverre 
weinig spectaculaire resultaten opgeleverd. De eerste contacten tussen het IMF en de ILO 
en de oprichting van een task force voor duurzame werkgelegenheid en 
levensomstandigheden in het kader van de Administratieve Coördinatiecommissie (ACC) 
van de VN zijn echter hoopgevend. 
Voorgestelde richtsnoeren 
Aangezien de ILO in het kader van het actieprogramma een bijzondere rol wordt 
toebedeeld op het gebied van de werkgelegenheid, zowel wat de kwantiteit als de 
kwaliteit daarvan betreft, acht de Commissie nauwere samenwerking tussen de ILO en 
andere organisaties die op drie belangrijke gebieden actief zijn, van wezenlijk belang: 
macro-economisch beleid (IMF), ontwikkelingsvraagstukken, met name het structureel en 
sectorieel beleid (Wereldbank) en handelsbeleid (WTO). Hierbij wordt voortgebouwd op 
de richtsnoeren waarover in Halifax overeenstemming is bereikt en die tevens in Lyon zijn 
besproken, zodat de internationale gemeenschap over concrete instrumenten beschikt voor 
meer coherentie van de beleidslijnen op internationaal vlak 
Hoofdstuk V van het actieprogramma gaat over de follow-up van de wereldtop. In de 
analyse die ten grondslag ligt aan dit programma, wordt erop aangedrongen de 
economische en sociale dimensie in aanmerking te nemen bij de opstelling en de 
tenuitvoerlegging van het beleid. Een van de praktische voorstellen is in de marge van de 
vergaderingen van het Comité Ontwikkeling van de Wereldbank en het IMF 
vergaderingen op hoog niveau te houden waaraan wordt deelgenomen door de secretaris­
generaal van de Verenigde Naties, het IMF, de Wereldbank, de ILO, de fondsen en 
programma's van de Verenigde Naties en andere relevante organisaties, zodat op de voet 
kan worden gevolgd of en op welke wijze de verklaring en het actieprogramma concreet 
gestalte krijgen. 
De Commissie acht het van belang dat de Europese Unie deze (in paragraaf 95g 
genoemde) vergaderingen steunt en een beroep doet op de Algemene Vergadering opdat 
deze er bij de secretaris-generaal op aandringt vanaf dit jaar regelmatig vergaderingen te 
houden onder auspiciën van de Administratieve Coördinatiecommissie. 
De Commissie zou dit principe tevens moeten steunen in het kader van het overleg van de 
G-7 over de internationale instellingen, met name in het licht van de in Lyon gedefinieerde 
doelstelling om de coherentie te verbeteren. 
Het ECOSOC speelt een centrale rol bij de coördinatie van de grote conferenties op 
economisch, sociaal en ander gebied, zulks ter voorkoming van dubbel werk en 
stimulering van een geïntegreerde aanpak. De Commissie Duurzame Ontwikkeling moet 
een nieuwe impuls krijgen en het ECOSOC bijstaan met een meerjaarlijks thematisch 
werkprogramma, opgebouwd rond de drie hoofdthema's van de wereldtop. 
1.2 Sociale basisrechten en bevordering van de sociale en menselijke 
ontwikkeling in bilaterale akkoorden 
De betrekkingen van de Europese Unie met derde landen worden bepaald door een beleid 
op het gebied van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden dat een breed scala van 
acties bestrijkt. In dit verband heeft de Commissie in november 1995 een mededeling 
gepubliceerd over de Europese Unie en de externe aspecten van het mensenrechtenbeleid: 
van Rome tot Maastricht en daarna. 
Wat meer in het bijzonder de betrekkingen met derde landen betreft, wordt sinds 1992 in 
de overeenkomsten met deze landen een clausule opgenomen waarin de mensenrechten 
een essentieel onderdeel daarvan worden genoemd. Deze clausule heeft betrekking op alle 
rechten, niet alleen de burgerlijke en politieke rechten, maar ook het recht op 
ontwikkeling, de economische, culturele en sociale rechten. De Commissie heeft de 
betekenis van deze clausule verder uitgewerkt in haar mededeling van mei 1995 over de 
bepalingen inzake de eerbiediging van de democratische beginselen en de rechten van de 
mens in de overeenkomsten tussen de Gemeenschap en derde landen. 
Op sociaal gebied zorgt de Unie ervoor dat in de door haar gesloten overeenkomsten 
rekening wordt gehouden met dze vraagstukken. De Raad Ontwikkelingssamenwerking 
nam in november 1996 een resolutie aan over de menselijke en sociale ontwikkeling en het 
ontwikkelingsbeleid van de EU. Het Witboek, dat de landen in Midden- en Oost-Europa 
moet voorbereiden op hun integratie in de interne markt, heeft ook betrekking op de 
sociale aspecten en het nieuwe partnerschap met de landen rond de Middellandse Zee 
waarover de Europese Raad van Cannes overeenstemming heeft bereikt, heeft ook 
betrekking op sociale en menselijke vraagstukken. 
In het gedeelte van het actieprogramma dat is gewijd aan de kwalitatieve verbetering van 
de arbeid en de werkgelegenheid verplichten alle in Kopenhagen vertegenwoordigde 
regeringen zich tot eerbiediging van de basisrechten van de werknemers, met name de 
toepassing van de ILO-verdragen (voor zover zij daartoe zijn toegetreden) of de 
eerbiediging van de beginselen die daaraan ten grondslag liggen (in het andere geval). 
In de bilaterale betrekkingen en bij de toekenning van hulp en handelspreferenties zou de 
Gemeenschap prioriteit moeten verlenen aan landen die concrete maatregelen nemen om 
deze verplichtingen na te komen. 
Voorgesteld initiatief 
a) Wat de buitenlandse betrekkingen betreft, heeft de Europese Unie op het gebied van 
de mensenrechten en de fundamentele vrijheden een beleid ontwikkeld dat een groot 
aantal verschillende acties omvat In dit verband heeft de Commissie in november 
1995 een mededeling gepubliceerd over de Europese Unie en de externe aspecten van 
het mensenrechtenbeleid: van Rome tot Maastricht en daarna. 
Wat meer bepaald de betrekkingen met derde landen betreft, wordt sinds 1992 in de 
overeenkomsten met deze landen een clausule opgenomen die bepaalt dat de 
mensenrechten een essentieel onderdeel zijn van de overeenkomsten met derde 
landen. Deze clausule heeft niet alleen betrekking op de burgerlijke en politieke 
rechten, maar ook op het recht op ontwikkeling, de economische, sociale en culturele 
rechten. De Commissie heeft deze clausule verder uitgewerkt in haar mededeling van 
mei 1995 over de bepalingen inzake de eerbiediging van de democratische beginselen 
en de rechten van de mens in de overeenkomsten tussen de Gemeenschap en derde 
landen 
In het kader van de dialoog tussen de Unie en de ontwikkelingslanden komen deze 
vraagstukken vanzelfsprekend aan bod 
b) De Unie ziet erop toe dat de ontwikkeling van het menselijk potentieel, door de 
bevordering van het onderwijs en de beroepskwalificaties en de verbetering van de 
levensomstandigheden van de minder bevoorrechte bevolkingsgroepen, een 
integrerend deel vormt van de economische en sociale ontwikkeling. Wat de 
mensenrechten betreft, erkent zij het belang van de bescherming van de basisrechten 
van de werknemers, op basis van de beginselen die zijn vervat in de instrumenten van 
de Internationale Arbeidsorganisatie, waaronder het verbod op dwang- en 
kinderarbeid, de vrijheid van vereniging, organisatie en collectieve onderhandeling en 
het beginsel van non-discriminatie. 
In het kader van de samenwerking tussen de Gemeenschap en derde landen kan 
eventueel aandacht worden besteed aan werkgelegenheidsvraagstukken en 
vraagstukken in verband met de eerbiediging van de sociale basisrechten. Voorts kan 
worden gestreefd naar de ontwikkeling van de samenwerking op sociaal gebied. 
c) Voorts moet worden gestreefd naar: 
de bevordering van de formulering van concrete doelstellingen voor sociale 
vooruitgang op het gebied van werkgelegenheid, gezondheid, onderwijs/opleiding, 
armoedebestrijding en de ontwikkeling van nationaal beleid op deze gebieden; 
de bevordering van de dialoog over werkgelegenheid, gezondheidszorg en onderwijs 
tussen regeringen, sociale partners en vertegenwoordigers van de civil society; 
de tenuitvoerlegging van acties en programma's ter bevordering van de 
doelstellingen op het gebied van de sociale ontwikkeling en de daadwerkelijke 
naleving van de ILO-verdragen. 
Daartoe moet de Gemeenschap streven naar nauwere samenwerking met 
gespecialiseerde instanties, zoals de UNDP, de ILO en de Europese sociale partners 
en, voor zover mogelijk, de opstelling van samenwerkingsprogramma's met 
genoemde instanties. 
De Commissie is van mening dat versterking van de sociale dimensie van het 
ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap, vooral ten aanzien van de minst 
ontwikkelde landen, mogelijk is wanneer de Gemeenschap en de ontwikkelingslanden 
onderling overeenkomen, zoals in het actieprogramma van de Wereldtop Sociale 
Ontwikkeling wordt geopperd, dat een vijfde van de publieke ontwikkelingshulp van 
de Gemeenschap en een vijfde van de overheidsuitgaven van de ontwikkelingslanden 
voor de sociale basisprogramma's wordt gereserveerd 
1.3 Integratie van de armoedebestrijding in de ontwikkelingsacties en 
voortzetting van de initiatieven tegen sociale uitsluiting in de 
Gemeenschap 
1.3.1. Het in Kopenhagen goedgekeurde actieprogramma bevat aanbevelingen voor de 
tenuitvoerlegging van nationale strategieën voor de vaststelling van duidelijke 
doelstellingen ter bestrijding van armoede en uitroeiing van absolute armoede en de 
integratie van deze doelstellingen in het economisch en sociaal beleid op lokaal, nationaal 
of regionaal niveau. Het programma roept tevens op tot meer internationale 
samenwerking, ondersteuning van de internationale instellingen en mobilisering van de 
overheidssector en de particuliere sector, teneinde bij te dragen tot de verwezenlijking van 
de nationale doelstellingen voor de bestrijding van armoede. 
Op EU-niveau is de bestrijding van armoede, in het kader van de 
ontwikkelingssamenwerking, één van de prioritaire terreinen waarop de Lid-Staten en de 
Gemeenschap hun beleid en hun activiteiten meer willen coördineren. De Raad heeft in 
december 1993 gemeenschappelijke algemene richtsnoeren goedgekeurd waarin met name 
wordt gewezen op de in essentie politieke dimensie van de armoedebestrijding. 
Armoedebestrijding is niet mogelijk zonder de duurzame politieke wil om een einde te 
maken aan de ongelijke verdeling van de opbrengst van de groei en de ongelijkheid bij de 
toegang tot produktieve hulpmiddelen en sociale dienstverlening. In dit verband moet 
prioriteit worden verleend aan de bevordering van gelijke kansen voor mannen en 
vrouwen. De benadering waarvoor de Raad opteert is een geïntegreerde benadering, 
gericht op de lange termijn, die alle ontwikkelingsinstrumenten omvat en waarbij het 
accent niet alleen wordt gelegd op dialoog over het beleid tussen de donors en de 
autoriteiten in de begunstigde landen, maar ook op de betrokkenheid van de bevolking. 
Om haar ondersteuning van het interne beleid voor de bestrijding van armoede en 
ongelijkheid inhoud te geven en haar prioriteiten bij het beheer van de 
ontwikkelingsprojecten en -programma's beter te bepalen, zou de Gemeenschap meer 
steun moeten geven aan de ontwikkeling van analytische en voorlichtingsinstrumenten en 
deze concreet moeten integreren in de verschillende terreinen waarop wordt 
samengewerkt. 
Voorgesteld initiatief 
In de dialoog over het beleid van de Gemeenschap ten opzichte van derde landen zal 
systematisch rekening worden gehouden met een analyse van de situatie op het gebied van 
de armoede, op basis van voortgangsindicatoren en een evaluatie van het nationale beleid 
ter bestrijding van armoede en ongelijkheid, aan de hand van indicatoren als het aandeel 
van de overheidsuitgaven voor sociale dienstverlening ten opzichte van andere niet-
produktieve uitgaven of een analyse van de barrières voor de toegang tot hulpmiddelen en 
produktieve activiteiten, vooral voor vrouwen. 
Parallel hiermee zal de Gemeenschap haar analyse en evaluaties van programma's 
verbeteren, zodat het effect daarvan op de armoede, waarvan zowel mannen als vrouwen 
het slachtoffer zijn, preciezer kan worden beoordeeld. 
De Gemeenschap kan tenslotte overwegen meer voorlichtingsacties te organiseren op het 
gebied van ontwikkeling, teneinde de publieke opinie in de Gemeenschap meer bekend te 
maken met de armoedeproblemen in de wereld 
1.3.2. De economische vooruitgang in de Gemeenschap dient alle Europese burgers ten 
goede te komen. 
De situatie die in het kader van de Wereldtop werd geschetst, laat zien dat verschijnselen 
van sociale uitsluiting voorkomen in geïndustrialiseerde economieën die geconfronteerd 
worden met structurele veranderingen. 
Zoals zij in haar sociale werkprogramma op de korte termijn heeft beloofd, zal de 
Commissie deze kwestie nauwgezet blijven volgen. Sociale uitsluiting is in 1996 in 
Europees verband aan de orde gesteld en ook is er een verslag opgesteld over alle 
communautaire activiteiten op dit gebied. 
In het kader van het Europees Sociaal Fonds is de bestrijding van sociale uitsluiting al 
sinds 1989 een prioriteit. Een van de belangrijkste actiepunten is de bestrijding van 
langdurige werkloosheid en de bevordering van de integratie van jongeren en, in het 
algemeen, van minder bevoorrechte groepen (drugsverslaafden, buitenlandse werknemers, 
ex-gedetineerden etc). 
Het beginsel van gelijke kansen voor mannen en vrouwen is geïntegreerd in alle 
communautaire beleidsvormen en maatregelen 
Momenteel wordt 5,6 miljard ecu besteed aan de bestrijding van sociale uitsluiting. 
Op basis van het communautaire initiatief Werkgelegenheid is een soepeler aanpak 
mogelijk en kan rekening worden gehouden met alle aspecten van sociale uitsluiting, zodat 
deze in hun totaliteit kunnen worden bestreden. Voor de bestrijding van sociale uitsluiting 
wordt in het kader van het programma-onderdeel Horizon van dit initiatief 
730 miljoen ecu uitgetrokken. 
1.4 Werkgelegenheid: een sociaal-economische prioriteit 
In de verklaring en het actieprogramma van Kopenhagen worden het creëren van 
werkgelegenheid, de bestrijding van de werkloosheid en de bevordering van betaald werk 
van groot belang genoemd voor het economisch en sociaal beleid en de strategie op het 
gebied van duurzame ontwikkeling. De regeringen beloofden een actief 
werkgelegenheidsbeleid te voeren en prioriteit te verlenen aan het nationale en 
internationale beleid voor de bestrijding van de werkloosheid. 
In het actieprogramma wordt gewezen op de belangrijke rol van werkgelegenheid als het 
gaat om armoedebestrijding en sociale integratie. Het accent wordt gelegd op het belang 
van samenwerking op alle niveaus tussen overheid, sociale partners en civil society en op 
de investeringen in mensen. De investeringen in onderwijs en opleiding zijn van wezenlijk 
belang voor de economische groei, en daarmee voor de werkgelegenheid, maar ook voor 
de verbetering van de aanpassingscapaciteit van mannen en vrouwen aan de wereldwijde 
veranderingen. Het werkgelegenheidsbeleid moet voorts gericht zijn op gelijke kansen 
voor mannen en vrouwen en, meer in het algemeen, op het verbod van discriminatie op 
grond van ras of etnische, religieuze of andere redenen. 
De Europese Unie beschouwt de bestrijding van de werkloosheid als een van haar 
belangrijkste taken. De strategie op dit gebied, die samenhangt met het op monetaire 
stabiliteit en het terugdringen van een excessief overheidstekort gerichte macro-
economisch beleid, omvat vijf terreinen die van cruciaal belang zijn voor het creëren van 
werkgelegenheid: 
verbetering van de arbeidsperspectieven door te investeren in beroepsopleiding; 
de groei gebruiken om werkgelegenheid te creëren; 
de indirecte arbeidskosten terugdringen om werkgelegenheid te creëren; 
efficiënter arbeidsmarktbeleid; 
- maatregelen ten behoeve van de bevolkingsgroepen die het meest te lijden hebben 
van de werkloosheid. 
De Europese Raad van Essen verzocht de Lid-Staten deze aanbevelingen op het nationale 
beleidsniveau om te zetten in meerjarenprogramma's en daarbij rekening te houden met 
het specifieke karakter van hun economische en sociale situatie. In december 1995 
bevestigde de Europese Raad van Madrid opnieuw dat de stimulering van de 
werkgelegenheid de belangrijkste sociale, economische en politieke doelstelling van de 
Europese Unie en de Lid-Staten is. Voor het eerst was er in een gezamenlijk verslag van 
de Raad (Economische en financiële zaken, Arbeidsvraagstukken en Sociale zaken) en de 
Commissie overeenstemming over de weg die moet worden gevolgd om te bereiken dat 
het herstel van de economie gepaard gaat met een duidelijkere verbetering van de 
werkgelegenheid. 
In juni 1996 deed Commissievoorzitter Santer een voorstel voor een vertrouwenspact op 
het gebied van de werkgelegenheid. Doel van dit vertrouwenspact is alle betrokkenen te 
doordringen van het grote belang van werkgelegenheid, het totstandbrengen van een 
Europees multiplier-effect en de bestrijding van de werkloosheid op de middellange en 
lange termijn te bezien. De Europese Raad van Florence hechtte zijn goedkeuring aan dit 
beleid, dat een allesomvattend kader voorstelt, en wees erop dat een nieuwe impuls moet 
worden gegeven aan de strategie voor het creëren van werkgelegenheid. 
Het Gezamenlijk Verslag en het voorstel voor een vertrouwenspact kregen ook de nodige 
aandacht op de Europese Raad van Dublin waar een Verklaring werd afgelegd over 
werkgelegenheid. Daarin wordt een concreet pakket van maatregelen uitgezet met als 
doel: (1) de verbetering van de arbeidsmarktefficiëntie en de investeringen in menselijk 
potentieel, (2) de ondersteuning van de meest kwetsbare groepen in de samenleving, (3) 
de belastin- en sociale-zekerheidsstelsels beter afstemmen op de arbeidsmarkt, (4) het 
moderniseren van de markten voor goederen en diensten, (5) de verbetering van de 
concurrentiepositie en (6) de bevordering van de plaatselijke ontwikkeling. 
Voorgestelde richtsnoeren 
De gedecideerde actie van de Europese Unie, in nauwe samenwerking met de sociale 
partners, zou bij een analyse van de meest geschikte methoden als model kunnen fungeren 
en vergeleken kunnen worden met andere initiatieven in een ruimer internationaal verband 
Gezien de bijzondere rol die in het actieprogramma op het gebied van werkgelegenheid 
wordt toebedeeld aan de ILO, stelt de Commissie voor regelmatig vergaderingen te 
beleggen met de ILO Het overleg over werkgelegenheid in het kader van de OESO en de 
G7 moet ook worden voortgezet. 
1.5 Bescherming van de rechten van buitenlandse werknemers en 
bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat 
De verklaring van Kopenhagen verplicht de regeringen tot de bescherming van de rechten 
van buitenlandse werknemers, overeenkomstig de desbetreffende nationale en 
internationale instrumenten, de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat en de 
bevordering van verdraagzaamheid in de samenleving. De eerbiediging van de 
mensenrechten en de fundamentele vrijheden, de culturele en religieuze diversiteit, de 
sociale rechtvaardigheid en gelijke kansen voor mannen en vrouwen zijn essentiële 
elementen van een menselijkere, verdraagzamere en rechtvaardigere samenleving. 
Voorgestelde initiatieven 
In het sociaal actieprogramma op de middellange termijn stelt de Commissie een 
aanbeveling in het vooruitzicht die de Lid-Staten moet stimuleren tot de naleving van 
de bepalingen van het Verdrag van de Verenigde Naties uit 1990 inzake de 
verbetering van de situatie van buitenlandse werknemers en hun gezinnen. 
- In het sociaal actieprogramma van de Commissie wordt ook gesproken over een 
aanbeveling aan de Lid-Staten om de werkgelegenheid te bevorderen van ingezetenen 
uit derde landen wier vaste en legale verblijfplaats in een Lid-Staat is, wanneer deze 
werk verrichten dat niet kan worden verricht door onderdanen van de Europese Unie 
of door onderdanen van derde landen die legaal in de betrokken Lid-Staat verblijven. 
Voor alle duidelijkheid moet hieraan worden toegevoegd dat onderdanen van derde 
landen wier vaste en legale verblijfplaats in een Lid-Staat is, vooralsnog niet het recht 
hebben naar een andere Lid-Staat te verhuizen om daar een beroepsactiviteit uit te 
oefenen. 
In december 1995 heeft de Commissie een mededeling goedgekeurd over racisme, 
vreemdelingenhaat en antisemitisme. Doel hiervan is enerzijds het coördineren van de 
activiteiten van de Commissie op deze gebieden en anderzijds het voorstellen van 
richtlijnen voor toekomstige activiteiten. Deze mededeling gaat gepaard met een 
voorstel aan de Raad om 1997 uit te roepen tot "Europees Jaar tegen racisme". 
2. Verbreding van het debat na de Wereldtop 
2.1 Versterking van de rol van de civil society 
De verklaring en het actieprogramma van Kopenhagen vormen de bekrachtiging van het 
concept van een samenleving waarin ieder individu met al zijn rechten en 
verantwoordelijkheden een actieve rol speelt De regeringen worden aangespoord de 
betrokkenheid van eenieder bij de samenleving te bevorderen. 
( }eplande initiatie ven 
De Commissie wil iedere achttien maanden een Europees forum organiseren over het 
sociaal beleid. Dit forum moet een zo groot mogelijk aantal belangstellende organisaties 
bij elkaar brengen. Zonder af te willen doen aan de rol van de sociale partners, is de 
11 
Commissie van mening dat de NGO's en andere belangenorganisaties moeten worden 
geraadpleegd over een reeks sociale kwesties. Het eerste Europese sociale forum heeft 
plaats gevonden in maart 1996. 
2.2 Vergaderingen van deskundigen ter bestudering van de 
tenuitvoerlegging van het actieprogramma van Kopenhagen 
De vergaderingen van deskundigen moeten strikt gezien in 1997 en 1999 plaatsvinden. 
Doel ervan is de bestudering van de tenuitvoerlegging van de belangrijkste kwesties die in 
Kopenhagen ter sprake zijn gekomen. Ook moet de balans worden opgemaakt van de 
interne en externe aspecten van het beleid van de EU. Dit is nodig ter voorbereiding van 
de speciale zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 2000 waarop 
de tenuitvoerlegging van het actieprogramma van Kopenhagen nader zal worden 
bestudeerd. 
12 

ISSN 0254-1513 
COM(96) 724 def. 
DOCUMENTEN 
NL 11 05 
Catalogusnummer : CB-CO-96-736-NL-C 
ISBN 92-78-14163-1 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
•1ó