COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 15.12.1995 
COM(95) 700 def. 
EINDVERSLAG OVER HET PROEFPROJECT INZAKE OPERATIONELE COÖRDINATIE 
TUSSEN DE GEMEENSCHAP EN HAAR LIDSTATEN 
Voorstellen voor versterking en veralgemening van de operationele coördinatie 

EINDVERSLAG OVER HET PROEFPROJECT INZAKE OPERATIONELE COÖRDINATIE 
TUSSEN DE GEMEENSCHAP EN HAAR LID-STATEN 
Voorstellen voor versterking en veralgemening van de operationele coördinatie 
INLEIDING 
In zijn resolutie van 2 december 1993 over de procedures voor coördinatie tussen de Gemeenschap 
en de Lid-Staten, aangevuld met de conclusies van 6 mei 1994, heeft de Raad besloten bij wijze van 
experiment de communautaire coördinatie in zes landen te volgen om daar lessen uit te trekken voor 
het verbeteren van de coördinatie in alle ontwikkelingslanden die partner zijn van de Gemeenschap. 
Deze zes landen zijn Bangladesh, Ivoorkust, Costa Rica, Ethiopië, Mozambique en Peru. 
Na de goedkeuring door het COREPER van de richtsnoeren voor defollow-up van de operationele 
coördinatie in deze zes modellanden, is dit "proefproject inzake operationele coördinatie " in oktober 
1994 van start gegaan. In overeenstemming met de richtsnoeren heeft de Commissie in mei 1995 
aan de Raad een tussentijds verslag voorgelegd over de op dit gebied geboekte vooruitgang'. 
Op zijn vergadering van 1 juni 1995 heeft de Raad nota genomen van dit tussentijds verslag en heeft 
hij zijn voornemen bevestigd om tijdens de komende zitting op grond van een eindverslag van de 
Commissie een diepgaand debat te houden over de resultaten van dit project. 
Onderhavige mededeling is opgesteld om tegemoet te komen aan dit verzoek van de Raad. Zij heeft 
tot doel : 
1) na te gaan of de voorlopige conclusies, rekening houdend met de ontwikkelingen sedert mei 
1995, nog steeds geldig zijn en of zij eventueel moeten worden aangepast; 
2) maatregelen voor te stellen die door de Raad moeten worden genomen om: 
het hoofd te bieden aan de moeilijkheden die zich hebben voorgedaan bij het 
versterken van de coördinatie, enerzijds, 
het proefproject uit te breiden tot alle ontwikkelingslanden die partner zijn van de 
Gemeenschap, anderzijds. 
I. Overzicht van de belangrijkste conclusies van het tussentijds verslag 
Referentie van dit verslag 
A 
Opmerking : net als het project inzake operationele coördinatie had het tussentijds verslag 
betrekking op de eerste ervaringen die men in het kader van andere proefprojecten inzake 
beleidscoördinatie (strijd tegen de armoede, gezondheidszorg/'aids)had opgedaan. Aangezien deze 
proefprojecten in 1996 zullen worden voortgezet, zijn in onderhavige verslag alleen de conclusies 
opgenomen die betrekking hebben op het proefproject inzake operationele coördinatie. 
1. Positieve resultaten 
De bij het versterken van de operationele coördinatie geboekte vooruitgang verschilde in mei 1995 
sterk van land tot land. Algemeen genomen heeft men evenwel een aantal positieve resultaten 
kunnen constateren, met name : 
een betere wederzijdse kennis van de steunmaatregelen van de partijen door regelmatiger 
gegevens uit te wisselen en bijeenkomsten van de vertegenwoordigers van de Commissie en 
de Lid-Staten ter plaatse te organiseren; 
in sommige landen, het identificeren van doublures en leemten in de Europese 
samenwerking; 
het innemen van gemeenschappelijke standpunten, in sommige gevallen, door de 
Gemeenschap en de Lid-Staten bij besprekingen met de regering en de andere donors. 
2. Moeilijkheden en vragen 
Er zijn nochtans een aantal moeilijkheden gerezen die de versterking van de coördinatie hebben 
gehinderd of althans hebben vertraagd: 
te weinig personeel in de vertegenwoordigen van de Lid-Staten en de Commissie ter 
plaatse om een degelijke coördinatie in alle prioritaire sectoren te waarborgen; 
beperkte belangstelling van bepaalde Lid-Staten voor coördinatie op het niveau van 
de Gemeenschap; 
vragen omtrent de rol en de plaats van een specifiek Europese coördinatie ten 
opzichte van de coördinatie van alle donors; 
gebrek aan toezicht op de operationele coördinatie door de centrale diensten; 
onzekerheid omtrent de wijze waarop het begunstigde land bij de coördinatie dient 
te worden betrokken. 
3. Conclusies en voorstellen 
Aangezien in het tussentijds verslag wordt geconstateerd dat, over het algemeen genomen, het 
proces ter versterking van de operationele coördinatie gunstig was gestart, had de Commissie, 
strevend naar optimalisering van de behaalde resultaten, voorgesteld dat de Raad: 
z 
opnieuw het belang zou bevestigen van een versterking van de coördinatie op het 
niveau van de Gemeenschap om een actieve medewerking van alle betrokken partners 
te garanderen; 
uitdrukkelijk zou wijzen op het belang van de "Europese " coördinatie, ook al is er 
een efficiënte coördinatie met alle donors; 
op korte en middellange termijn zou onderzoeken hoe het tekort aan gespecialiseerd 
personeel in de vertegenwoordigingen ter plaatse verholpen kan worden. 
Daarnaast waren ook een aantal begeleidende maatregelen geformuleerd, met name om de 
uitwisseling van gegevens tussen de vertegenwoordigingen ter plaatse en de bevoegde 
instanties in Europa te verbeteren, de uitwisseling van ervaringen tussen de delegaties in de 
verschillende modellanden te stimuleren en de bestaande instrumenten voor dialoog actiever 
te gebruiken (vooral de Comités van beheer EOF, ALA en MED). 
II. Beoordeling van deze conclusies op basis van recente ervaringen 
Sedert de conclusies van mei zijn de in alle modellanden op gang gebracht coördinatie-inspanningen 
actief voortgezet. 
Aan het eind van dit experiment komt men tot twee conclusies: 
ook nu zijn er weer positieve resultaten geboekt aangezien in alle modellanden een systeem 
voor geregelde gegevensuitwisseling en bijeenkomsten is ingesteld dat een grotere 
complementariteit van de acties en in bepaalde gevallen het ontwikkelen van een 
gemeenschappelijke aanpak op macro-economisch en/of sectorieel niveau mogelijk maakt; 
de moeilijkheden die in mei zijn gerezen zijn echter nog niet opgelost en remmen de 
versterking van de operationele coördinatie af 
Naast deze algemene conclusies kunnen uit het experiment nog andere lessen worden getrokken, 
namelijk : 
Wat de positieve resultaten betreft: 
in Costa Rica zijn de meeste Lid-Staten thans aangesloten op de databank van de 
samenwerkingsacties van de EG en deze databank is uitgebreid tot de samenwerkingsacties 
in de andere landen van de regio; 
in Peru heeft men besloten een geautomatiseerd, geharmoniseerd informatiesysteem op te 
zetten over samenwerkingsacties van de EG, waarin ook gegevens over de functionering van 
elke vorm van samenwerking (programmeringscyclus, enzjzijn opgenomen. Een 
voorlichtingsbrochure, waarin de rol van de EG in Peru wordt uiteengezet, is in 
voorbereiding; 
in Bangladesh wordt gewerkt aan een voorlichtingsbrochure over de activiteiten van de EG 
op het gebied van de armoedebestrijding; 
in Ivoorkust is de verdere uitvoering van het in november 1994 opgestelde 
werkprogramma voorde coördinatie positief verlopen. De recente coördinatievergaderingen 
hebben bevestigd dat de kredietverstrekkers de regering van het land meer moeten helpen 
bij het uitstippelen van de sectoriële beleidslijnen voor alle sectoren van de economische 
activiteit, beleidslijnen die vervolgens het kader moeten vormen voor de steunmaatregelen 
van de verschillende donors. Een zeer positief voorbeeld in dit verband is de dialoog die 
tussen de kredietverstrekkers en de regering van Ivoorkust tot stand is gekomen in het kader 
van de voorbereiding van de raadgevende groep van juni 1995. 
in Mozambique is een werkprogramma voor de coördinatie aangenomen dat heeft geleid tot 
het regelmatig houden van bijeenkomsten, hetzij op het niveau van de hoofden van de 
missies, hetzij op het niveau van de samenwerkingsdeskundigen. De gezamenlijke 
organisatie in dit land in juni 1995 van een conferentie over de particuliere sector door 
Italië en de Commissie, in samenwerking met de Wereldbank en met medewerking van de 
regering, de particuliere sector en de belangrijkste donors heeft veel bijgedragen tot het 
bereiken van een consensus over de operationele en concrete maatregelen die moeten worden 
genomen om de ontwikkeling van de particuliere sector levensvatbaarder te maken; 
in Ethiopië zijn de mogelijkheden onderzocht en uitgetest om de Europese Gemeenschap op 
de algemene coördinatievergaderingen (b. v. voor de onderwijssector) met één stem te laten 
spreken. In het kader van het "Social Sector Review", gecoördineerd door de Wereldbank, 
zijn de vertegenwoordigers van de Commissie en de Lid-Staten overeengekomen zich als één 
blok aan te dienen en hebben zij zich ertoe verbonden in ditzelfde kader een gezamenlijke 
specifieke analyse uit te voeren. 
Wat de ondervonden moeilijkheden betreft : 
het probleem van het personeelstekort wordt bijzonder sterk aangevoeld in de delegaties van 
de Commissie in Peru en Costa Rica, waar een belangrijke investering is gedaan om een 
geharmoniseerd en geautomatiseerd systeem voor gegevensuitwisseling op te zetten en waar 
thans voor de continuïteit van dit belangrijke coördinatie-instrument moet worden gezorgd; 
de noodzaak de "kwalitatieve" aspecten van de coördinatie te verbeteren, d.w.z. de 
noodzaak de complementariteit en effectiviteit van het samenwerkingsbeleid van de 
Gemeenschap en van de Lid-Staten te verbeteren, vereist de opstelling van 
gemeenschappelijke richtsnoeren en sectoriële prioriteiten. 
III. Conclusies en voorstellen voor de toekomst 
Uit de in de loop van de voorbije twaalf maanden opgedane ervaring blijkt dat, zelfs indien de 
situatie van land tot land verschilt, algemeen genomen vooruitgang is geboekt bij het versterken van 
de coördinatie in de zes betrokken landen. 
Algemeen genomen is in de zes landen, op verschillende wijze en in verschillende mate, gerealiseerd 
wat "fase 1 " van het proces ter versterking van de coördinatie kan worden genoemd, namelijk de 
totstandbrenging van een databank over de samenwerkingsmaatregelen van de EG. In de meeste 
gevallen heeft de delegatie van de Commissie deze fase voor haar rekening genomen. Dit wordt 
met name verantwoord door het feit dat voor continuïteit in het beheer van dit informatie-instrument 
moet worden gezorgd en door het feit dat het meestal de Commissie is die de "geheugenfunctie " 
vervult. 
Er zijn gunstige resultaten behaald doch het experiment heeft tegelijkertijd bepaalde moeilijkheden 
aan het licht gebracht die de versterking van de coördinatie hebben gehinderd. 
Indien de Europese Gemeenschap, die in haar geheel 50% van de internationale hulpverlening voor 
haar rekening neemt, daadwerkelijk de invloed wenst uit te oefenen die zij op het gebied van de 
ontwikkelingssamenwerking zou moeten hebben, dan moet zij verder blijven ijveren om in de schoot 
van de Gemeenschap tot een grotere coördinatie van het beleid en de ontwikkelingsacties te komen. 
Om dit te kunnen verwezenlijken moeten de intensieve inspanningen op het vlak van ae coördinatie 
worden uitgebreid tot alle ontwikkelingslanden die partner zijn van de Gemeenschap en moeten 
tevens maatregelen worden genomen om de tijdens het proefproject ondervonden problemen op te 
lossen. 
Wat het uitbreiden van de intensieve inspanningen op het vlak van de coördinatie betreft, is de 
Commissie van oordeel dat snel instructies dienen te worden verstrekt aan de vertegenwoordigingen 
van de Commissie en de Lid-Staten in alle ontwikkelingslanden om voor een snelle tenuitvoerlegging 
van de resolutie van 2.12.1993 en van meer recente resoluties en conclusies in verband met de 
coördinatie en complementariteit te zorgen. Aangezien de voor het proefproject vastgestelde 
richtsnoeren adequaat zijn gebleken, is het wenselijk dat ze, eventueel met enkele aanpassingen, in 
alle betrokken landen worden verspreid. 
Om voordeel te halen uit de voor het opzetten van databanken over de samenwerkingsacties van de 
EG in de modellanden gedane investeringen, stelt de Commissie voor na te gaan op welke wijze de 
invoering van dergelijke databanken in de verschillende ontwikkelingslanden die partner zijn van 
de Gemeenschap, indien mogelijk in een geharmoniseerde vorm, kan worden veralgemeend. 
Wat betreft de maatregelen die moeten worden genomen om de moeilijkheden op te lossen, bevestigt 
de Commissie de conclusies van het tussentijds verslag van mei 1995. Deze conclusies zouden de 
Raad ertoe moeten brengen: 
1) nogmaals te wijzen op het belang van een versterking van de coördinatie ten einde een 
actieve medewerking van alle betrokken partners te garanderen; 
2) het belang te onderstrepen van de coördinatie op het niveau van de Europese Gemeenschap, 
ook al is er reeds een efficiënte coördinatie met de donorgemeenschap, en nogmaals te 
wijzen op: 
de drie oogmerken van de Europese coördinatie : ontwikkeling (effectiviteit van de 
samenwerking), samenhang (inachtneming van de in Brussel genomen beslissingen) 
en het politieke oogmerk (optimaliseren van de invloed van de Gemeenschap in haar 
geheel); 
de rol van de Europese coördinatie als "input" in het ruimere kader van de 
coördinatie met de donor gemeenschap; 
3) op korte en lange termijn te onderzoeken op welke wijze het tekort aan gespecialiseerd 
personeel in de vertegenwoordigingen ter plaatse kan worden verholpen. 
4) bijkomende inspanningen te leveren om de fasen van de programmering van de 
communautaire en bilaterale bijstand te benutten en om tot een optimale complementariteit 
van de benaderingen en acties van alle partijen te komen. 
Voorts zou de Raad de volgende maatregelen kunnen nemen of zijn diensten de nodige instructies 
kunnen geven om te bereiken dat: 
een systematische en betere uitwisseling van informatie tot stand komt tussen de 
vertegenwoordigingen ter plaatse en de bevoegde instanties in Europa om de op lokaal 
niveau geleverde coördinatie-inspanningen beter te consolideren; 
op het niveau van de vertegenwoordigingen van de Commissie en de Lid-Staten ter plaatse, 
op macro-economisch en sectorieel gebied vooruitgang kan worden geboekt bij de 
vaststelling, in overleg met de regering van het land, van een gemeenschappelijke aanpak 
ten aanzien van de prioriteiten, bepaalde strategieën of voorwaarden voor steunverlening; 
op het niveau van elk land voorwaarden worden vastgesteld voor overleg met het 
begunstigde land in het coördinatieproces, met name via overleg over het macro-economisch 
en sectorieel beleid van de regering waarvoor de Gemeenschap steun wil verlenen; 
een actiever gebruik wordt gemaakt van de bestaande instrumenten voor dialoog, met name 
de Comités van beheer (EOF, ALA, MED), om de complementariteit van de strategieën en 
samenwerkingsmaatregelen van de Gemeenschap en de Lid-Staten te verbeteren, enerzijds2, 
en met het oog op de samenhang van die strategieën met de door de Raad vastgestelde 
gemeenschappelijke oriëntaties, anderzijds; 
tussen de delegaties van de Commissie en de vertegenwoordigingen van de Lid-Staten ter 
plaatse, enerzijds, en de Lid-Staten die in de modellanden niet zijn vertegenwoordigd maar 
daar toch samenwerkingsacties financieren, anderzijds, communicatiekanalen tot stand 
worden gebracht. Die Lid-Staten hebben er namelijk belang bij om op de hoogte te worden 
gehouden van de resultaten van de operationele coördinatie om bij het onderzoek van nieuwe 
projecten in de betrokken landen daarmee rekening te kunnen houden. 
De Commissie van haar kant moet de nodige maatregelen nemen om: 
de verantwoordelijkheid op zich te nemen voor de totstandbrenging en het beheer van een 
systeem voor het uitwisselen van gegevens tussen de delegaties, met name voor het 
actualiseren van de gegevens over de samenwerkingsacties van de EG; 
in het kader van de groepen van deskundigen en door contacten te onderhouden met de 
Comités van beheer mee te helpen aan het vaststellen en uitstippelen van actielijnen en 
sectoriële prioriteiten die zowel voor de Lid-Staten als de Gemeenschap gelden. 
in overeenstemming met de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement betreffende 
de complementariteit van het Gemeenschapsbeleid op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en het beleid 
van de Lid-Staten van 3.5.1995 (COM(95)160) 
Bijlage I 
Sectoriële prioriteiten voor de operationele coördinatie 
in elk modelland en initiatiefnemers van de sectoriële coördinatie 
Sectoren/gebieden 
Strijd tegen de armoede 
Gezondheidszorg 
Onderwijs/opleiding 
Voedselzekerheid/landbouw 
Vervoer/energie/communicatie 
Macro-economische hervormingen 
KMO's 
Mensenrechten 
Instellingen 
Basisprodukten 
Milieu Modellanden' 
CR 
SP 
SP 
EG 
D 
EG 
EG 
NL IK 
B 
F 
D 
EG 
EG 
EG 
VK ETH 
IT 
ZW 
NL 
D MOZ2 
EG 
3 
EG 
EG 
EG PE 
EG 
F 
D 
SP BA 
EG 
CR= Costa Rica; IV = Ivoorkust; ETH = Ethiopië; MOZ=Mozambique; PE=Peru; Ba=Bangladesh 
2 Zoals in Mozambique is de operationele coördinatie nog niet "geformaliseerd" op het niveau van de hoofden 
van de missies en zijn de taken van de initiatiefnemer nog niet verdeeld tussen de Commissie en de Lid-Staten. 
In afwachting daarvan heeft de Commissie de coördinatie in de betrokken sectoren op gang gebracht. 
Coördinatie door Zwitserland; de EG en de Lid-Staten nemen eraan deel. Voor de onderwerpen die in het 
bijzonder de EU aanbelangen, neemt de EG samen met Zwitserland het initiatief tot coördinatie. 
} 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 700 def. 
DOCUMENTEN 
NL il 
Catalogusnummer : CB-CO-95-734-NL-C 
ISBN 92-77-98240-3 
Bureau voor officiële publikaües der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
i