Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake transparantie van op een verdrag gebaseerde arbitrage tussen investeerders en staten /* COM/2015/020 final - 2015/0012 (NLE) */





TOELICHTING 1. ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL Geschillen tussen investeerders en staten worden traditioneel op basis van voorschriften voor handelsarbitrage met gebrekkige transparantie beslecht. Grotere transparantie bij de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten is een belangrijke doelstelling, aangezien ze het publiek een zo ruim mogelijke toegang wil geven tot documenten en hoorzittingen, en geïnteresseerde derden de mogelijkheid om opmerkingen in te dienen. Dat is belangrijk, want de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten kan betrekking hebben op geschillen die vragen doen rijzen over overheidsbeleid en kan een effect hebben op overheidsfinanciën. Sinds 2010 heeft de Commissie zich gericht op het verbeteren van de transparantie van de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten[1]. Het Europees Parlement had daar in zijn resolutie over het toekomstig Europees investeringsbeleid[2] uitdrukkelijk om verzocht. Tegelijk met haar inspanningen om te verzekeren dat toekomstige EU-overeenkomsten voor een hoge mate van transparantie zorgen, heeft de Commissie een belangrijke rol gespeeld binnen de Commissie van de Verenigde Naties voor internationaal handelsrecht (Uncitral) door aan te dringen op wereldwijde transparantievoorschriften voor de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten en op de ontwikkeling van mechanismen om die verbeterde transparantievoorschriften toe te passen op de 3 000 bestaande investeringsbeschermingsovereenkomsten. Het onderhavige voorstel komt de beleidsdoelstellingen van 2010 en het verzoek van het Europees Parlement van 2011 na, toont de vastberadenheid van de Commissie om het systeem voor de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten in zijn geheel te hervormen en te verbeteren, en is een tastbaar bewijs van de voordelen van een gemeenschappelijk EU-beleid inzake externe investeringen; zonder gemeenschappelijk EU-beleid inzake buitenlandse investeringen zou een dergelijk resultaat erg onwaarschijnlijk zijn geweest. Op 10 juli 2013 heeft Uncitral voorschriften betreffende transparantie van de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten ("de transparantievoorschriften") aangenomen, die op 16 december 2013 op hun beurt door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties zijn goedgekeurd[3]. Zij bepalen dat alle documenten openbaar moeten worden gemaakt (zowel besluiten van een tribunaal als opmerkingen van de partijen), dat hoorzittingen publiek toegankelijk moeten zijn en dat geïnteresseerde partijen (maatschappelijk middenveld) bij de rechtbank opmerkingen kunnen indienen. Vertrouwelijke informatie wordt passend beschermd, maar die bescherming gaat niet verder dan vergelijkbare bescherming van nationale rechtbanken. De Unie zal die voorschriften gebruiken als basis voor de bepalingen inzake transparantie van de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten in alle overeenkomsten waarover momenteel wordt onderhandeld, en zij is een stap verder gegaan door diezelfde of vergelijkbare voorschriften op te nemen in het ontwerp van de brede economische en handelsovereenkomst (CETA) met Canada en de ontwerp-VHO EU-Singapore. De voorschriften zijn op 1 april 2014 van kracht geworden. Zij zijn automatisch van toepassing op de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten die zich voordoen op basis van na 1 april 2014 gesloten overeenkomsten waarin wordt verwezen naar de Uncitral-arbitragevoorschriften. Tegelijkertijd zijn de transparantievoorschriften niet van toepassing op vóór die datum gesloten overeenkomsten. Gezien het zeer hoge aantal bestaande vóór 1 april 2014 gesloten investeringsbeschermingsovereenkomsten is het belangrijk dat de transparantievoorschriften ook op die overeenkomsten kunnen worden toegepast. De Europese Unie is partij bij één zo een overeenkomst, het Verdrag inzake het Energiehandvest, en de lidstaten van de Europese Unie zijn partij bij ongeveer 1 400 dergelijke overeenkomsten met derde landen. Daarom heeft de Unie er, samen met andere Uncitral-leden, op aangedrongen te onderhandelen over een multilateraal verdrag dat de toepassing van de Uncitral-transparantievoorschriften op bestaande investeringsbeschermingsovereenkomsten vergemakkelijkt. Op 10 februari 2014 heeft de Raad de Commissie gemachtigd om onder auspiciën van Uncitral over een dergelijk verdrag ("het verdrag") te onderhandelen en de Unie heeft, vertegenwoordigd door de Commissie, actief aan de onderhandelingen over het verdrag deelgenomen. Op 9 juli 2014 zijn de onderhandelingen afgerond en op 10 december 2014 is het verdrag door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties[4] goedgekeurd. Op 17 maart 2015 staat het verdrag open voor ondertekening in Port Louis, Mauritius, en daarna op de zetel van de Verenigde Naties in New York. Het verdrag is van toepassing op vóór 1 april 2014 gesloten investeringsbeschermingsovereenkomsten en voorziet in een mechanisme waarmee landen en regionale organisaties voor economische integratie onderling kunnen overeenkomen om de Uncitral-transparantievoorschriften toe te passen op geschillen die vallen onder investeringsbeschermingsovereenkomsten waarbij zij partij zijn. Het staat zowel de Unie als de lidstaten toe het verdrag te onderschrijven en de transparantievoorschriften in hun bestaande investeringsbeschermingsovereenkomsten toe te passen. Door ondertekening van het verdrag kan de Europese Unie partij bij het verdrag worden wat betreft het Verdrag inzake het Energiehandvest en kunnen de lidstaten partij bij het verdrag worden wat betreft hun bestaande overeenkomsten. Het verdrag werkt met een negatieve lijst: de transparantievoorschriften zijn van toepassing, tenzij een ondertekenaar door het maken van een voorbehoud volgens artikel 3 bepaalde overeenkomsten niet aan het verdrag onderwerpt. Wat betreft het Verdrag inzake het Energiehandvest zou de Europese Unie partij worden bij het verdrag teneinde het toepassingsgebied van de transparantievoorschriften uit te breiden naar geschillen met betrekking tot het Verdrag inzake het Energiehandvest tussen investeerders en staten waarbij de Unie verweerder is en de eiser afkomstig is uit een derde staat die de toepassing van het verdrag op geschillen die zich met betrekking tot het Verdrag inzake het Energiehandvest voordoen, niet heeft uitgesloten. Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 207 en 63 tot en met 66, in samenhang met artikel 3, lid 2, valt het sluiten van internationale overeenkomsten betreffende buitenlandse investeringen sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie. De Commissie is van mening dat de exclusieve bevoegdheid van de Unie om juridisch bindende handelingen betreffende buitenlandse investeringen vast te stellen alle aangelegenheden omvat die verband houden met buitenlandse investeringen (directe buitenlandse investeringen en portfolio-investeringen), met inbegrip van aangelegenheden die verband houden met de beslechting van investeringsgeschillen. Dientengevolge blijven uit hoofde van artikel 3 van Verordening (EU) nr. 1219/2012 van 12 december 2012[5] bilaterale investeringsverdragen die de lidstaten vóór 1 december 2009 met derde landen hebben gesloten van kracht en moet de ondertekening en sluiting van bilaterale investeringsverdragen tussen lidstaten en derde landen na 1 december 2009 worden goedgekeurd uit hoofde van de artikelen 11 of 12 van Verordening (EU) nr. 1219/2012. De ondertekening en de sluiting van dit verdrag valt ook binnen de exclusieve bevoegdheid van de Europese Commissie en de lidstaten mogen overeenkomstig artikel 2, lid 1, VWEU enkel juridisch bindende handelingen op dat gebied vaststellen wanneer zij daartoe door de Unie zijn gemachtigd. Daarom moet de Unie de lidstaten machtigen om partij bij het verdrag te worden, zodat ze de toepassing van de transparantievoorschriften kunnen uitbreiden naar hun bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten met derde landen die vóór 1 april 2014 zijn gesloten en die overeenkomstig artikel 3 van Verordening (EU) nr. 1219/2012 van kracht blijven. Die machtiging geldt ook wanneer de lidstaten uit hoofde van het Verdrag inzake het Energiehandvest als verweerder optreden in zaken die door investeerders van buiten de EU zijn aangespannen[6]. In overeenstemming met de doelstelling om de transparantie van het systeem voor de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten te vergroten, is de Commissie van mening dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat de transparantievoorschriften op alle genoemde verdragen worden toegepast, met name door het verdrag te ratificeren zonder de toepassing ervan op een van die verdragen uit te sluiten. Ten slotte dient te worden opgemerkt dat de Commissie van plan is om de middelen ter beschikking te stellen voor de website waarop alle documenten betreffende de transparantievoorschriften beschikbaar zullen worden gemaakt. De Commissie dient hierbij een voorstel in voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van het verdrag door de Europese Commissie en de machtiging van de lidstaten om individueel tot het verdrag toe te treden. 2. RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELINGEN Door het Uncitral-Verdrag inzake transparantie van op een verdrag gebaseerde arbitrage tussen investeerders en staten wordt de toepassing van de Uncitral-transparantievoorschriften uitgebreid. Waarnemers en het maatschappelijk middenveld hebben deelgenomen aan de onderhandelingen over het verdrag. Zij hebben de gelegenheid gekregen om hun standpunt uiteen te zetten. 3. JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, lid 4, eerste alinea, in samenhang met artikel 218, lid 6, onder a), dient de Commissie bij de Raad een voorstel in voor een besluit betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van het Verdrag inzake transparantie van op een verdrag gebaseerde arbitrage tussen investeerders en staten van de Commissie van de Verenigde Naties voor internationaal handelsrecht. Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 2, lid 1, omvat dit voorstel ook een machtiging van de lidstaten tot sluiting van het Verdrag inzake transparantie van op een verdrag gebaseerde arbitrage tussen investeerders en staten van de Commissie van de Verenigde Naties voor internationaal handelsrecht. 4. GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING Er zijn geen gevolgen voor de begroting. 2015/0012 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake transparantie van op een verdrag gebaseerde arbitrage tussen investeerders en staten DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, lid 4, eerste alinea, in samenhang met artikel 218, lid 6, onder a), Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Gezien de goedkeuring van het Europees Parlement, Overwegende hetgeen volgt: (1) Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon zijn buitenlandse directe investeringen onder de gemeenschappelijke handelspolitiek komen te vallen. Overeenkomstig artikel 3, lid 1, onder e), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie ("VWEU") is de Europese Unie exclusief bevoegd op het gebied van de gemeenschappelijke handelspolitiek. Daarom kan alleen de Unie op dat gebied wetgevend optreden en juridisch bindende handelingen vaststellen. Overeenkomstig artikel 2, lid 1, VWEU kunnen de lidstaten zulks slechts zelf doen als zij daartoe door de Unie gemachtigd zijn. (2) Daarnaast worden in deel 3, titel IV, hoofdstuk 4, van het VWEU gemeenschappelijke regels vastgesteld voor het kapitaalverkeer tussen lidstaten en derde landen, die ook gelden voor het kapitaalverkeer in verband met investeringen. Door lidstaten met derde landen gesloten internationale overeenkomsten betreffende buitenlandse investeringen kunnen op die regels van invloed zijn. (3) Overeenkomstig Besluit [XXX] van de Raad van [...] is, onder voorbehoud van de sluiting ervan op een latere datum, het Verdrag inzake transparantie van op een verdrag gebaseerde arbitrage tussen investeerders en staten van de Commissie van de Verenigde Naties voor internationaal handelsrecht op [...] ondertekend. (4) Het is wenselijk om de transparantievoorschriften zo breed mogelijk toe te passen op de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten. Wat de Europese Unie betreft, moeten de transparantievoorschriften van toepassing zijn op het Verdrag inzake het Energiehandvest. Het is wenselijk dat de lidstaten het verdrag sluiten en het toepassen op bestaande bilaterale investeringsverdragen met derde landen. (5) De overeenkomst dient namens de Europese Unie te worden goedgekeurd, de lidstaten moeten worden gemachtigd om het verdrag te sluiten en het toe te passen op bestaande bilaterale investeringsverdragen met derde landen, alsook op geschillen betreffende het Verdrag inzake het Energiehandvest met investeerders uit derde landen, HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD: Artikel 1 Het Verdrag inzake transparantie van op een verdrag gebaseerde arbitrage tussen investeerders en staten onder de auspiciën van de Commissie van de Verenigde Naties voor internationaal handelsrecht wordt namens de Unie goedgekeurd. De tekst van de overeenkomst is aan dit besluit gehecht. Artikel 2 De lidstaten worden gemachtigd om het verdrag individueel te sluiten voor wat betreft hun bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten met derde landen, zoals toegestaan door de toepassing van Verordening (EU) nr. 1219/2012 van 12 december 2012, alsook voor wat betreft de mogelijke toepassing van het Verdrag inzake het Energiehandvest op geschillen tussen lidstaten en investeerders uit derde landen zoals bedoeld in het kader van het Verdrag inzake het Energiehandvest[7]. Artikel 3 De voorzitter van de Raad wijst de persoon aan die gemachtigd is om namens de Europese Unie de in artikel 7 van de overeenkomst genoemde akte van goedkeuring neer te leggen, waarmee de instemming van de Europese Unie om door de overeenkomst gebonden te zijn tot uiting wordt gebracht. Artikel 4 Dit besluit treedt in werking op [...]. Gedaan te Brussel, Voor de Raad De voorzitter [1] Mededeling van de Commissie: Naar een algemeen Europees internationaal investeringsbeleid (COM(2010) 343 final); zie blz. 10 voor de verbintenis van de Commissie inzake transparantie. [2] Verslag over het toekomstig Europees internationaal investeringsbeleid (A7-0070/2011), punt 31. [3] Resolutie aangenomen door de Algemene Vergadering van de VN op 16 december 2013, 68e zitting. [4] Resolutie A/RES/69/116. [5] Verordening (EU) nr. 1219/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2012 tot vaststelling van overgangsregelingen voor bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten tussen lidstaten en derde landen (PB L 351 van 20 december 2012, blz. 40). [6] Zie de verklaring die krachtens artikel 26, lid 3, onder b), punt ii), van het Verdrag inzake het Energiehandvest door de Europese Gemeenschappen bij het secretariaat van het Energiehandvest is ingediend (PB L 69 van 9 maart 1998, blz. 115). [7] Zie de verklaring die krachtens artikel 26, lid 3, onder b), punt ii), van het Verdrag inzake het Energiehandvest door de Europese Gemeenschappen bij het secretariaat van het Energiehandvest is ingediend (PB L 69 van 9 maart 1998, blz. 115). BIJLAGE Verdrag inzake transparantie van op een verdrag gebaseerde arbitrage tussen investeerders en staten Preambule De partijen bij dit verdrag, Onder erkenning van de waarde van arbitrage als methode ter beslechting van geschillen die zich in het kader van internationale betrekkingen kunnen voordoen en van het uitgebreide en brede gebruik van arbitrage voor de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten, Tevens onder erkenning van de behoefte aan voorschriften betreffende transparantie voor de beslechting van op een verdrag gebaseerde geschillen tussen investeerders en staten, teneinde rekening te houden met het met dergelijke arbitrage verbonden openbaar belang, In de overtuiging dat de op 11 juli 2013 door de Commissie van de Verenigde Naties voor internationaal handelsrecht goedgekeurde transparantievoorschriften voor op een verdrag gebaseerde arbitrage tussen investeerders en staten ("Uncitral-transparantievoorschriften"), die sinds 1 april 2014 van kracht zijn, aanzienlijk zullen bijdragen tot het scheppen van een geharmoniseerd wettelijk kader voor een billijke en efficiënte beslechting van internationale investeringsgeschillen, Nota nemend van het grote aantal reeds van kracht zijnde verdragen die in de bescherming van investeringen of investeerders voorzien en van het praktische belang om de toepassing te bevorderen van de Uncitral-transparantievoorschriften op arbitrage met betrekking tot die reeds gesloten investeringsverdragen, Eveneens nota nemend van artikel 1, leden 2 en 9, van de Uncitral-transparantievoorschriften, Zijn als volgt overeengekomen: Werkingssfeer Artikel 1 1. Dit verdrag is van toepassing op arbitrage tussen een investeerder en een staat of een regionale organisatie voor economische integratie die op basis van een vóór 1 april 2014 gesloten investeringsverdrag wordt uitgevoerd ("arbitrage tussen investeerders en staten"). 2. Onder de term "investeringsverdrag" wordt elk bilateraal of multilateraal verdrag verstaan, met inbegrip van elk verdrag waarnaar gewoonlijk als vrijhandelsovereenkomst, overeenkomst inzake economische integratie, kaderovereenkomst inzake handel en investeringen of samenwerkingsovereenkomst wordt verwezen, of elk bilateraal investeringsverdrag waarin bepalingen inzake de bescherming van investeringen of investeerders en een recht voor investeerders om een beroep te doen op arbitrage tegen partijen bij dat investeringsverdrag zijn opgenomen. Toepassing van de Uncitral-transparantievoorschriften Artikel 2 Bilaterale of multilaterale toepassing 1. De Uncitral-transparantievoorschriften zijn van toepassing op elke arbitrage tussen investeerders en staten, al dan niet aanhangig gemaakt volgens de Uncitral-arbitragevoorschriften, waarbij de verweerder een partij is die geen relevant voorbehoud uit hoofde van artikel 3, lid 1, onder a) of b), heeft gemaakt en de eiser afkomstig is uit een staat die partij is bij het verdrag en geen relevant voorbehoud uit hoofde van artikel 3, lid 1, onder a), heeft gemaakt. Unilateraal voorstel tot toepassing 2. Indien de Uncitral-transparantievoorschriften uit hoofde van lid 1 niet van toepassing zijn, gelden de Uncitral-transparantievoorschriften voor een arbitrage tussen investeerders en staten – al dan niet aanhangig gemaakt volgens de Uncitral-arbitragevoorschriften – indien de verweerder een partij is die geen voorbehoud uit hoofde van artikel 3, lid 1, heeft gemaakt met betrekking tot die arbitrage tussen investeerders en staten en de eiser instemt met de toepassing van de Uncitral-transparantievoorschriften. Toepasselijke versie van de Uncitral-transparantievoorschriften 3. Indien de Uncitral-transparantievoorschriften van toepassing zijn uit hoofde van de leden 1 of 2, geldt de meest recente versie van die voorschriften waarbij de verweerder geen voorbehoud uit hoofde van artikel 3, lid 2, heeft gemaakt. Artikel 1, lid 7, van de Uncitral-transparantievoorschriften 4. Artikel 1, lid 7, laatste zin, van de Uncitral-transparantievoorschriften is niet van toepassing op arbitrage tussen investeerders en staten uit hoofde van lid 1. Meestbegunstigingsbepaling in een investeringsverdrag 5. De partijen bij dit verdrag komen overeen dat een eiser zich niet op een meestbegunstigingsbepaling mag beroepen met als doel de Uncitral-transparantievoorschriften uit hoofde van dit verdrag toe te passen of de toepassing ervan te vermijden. Voorbehouden Artikel 3 1. Een partij kan verklaren dat: a) zij dit verdrag niet toepast op arbitrage tussen investeerders en staten in het kader van een specifiek investeringsverdrag, aangeduid met de namen van de verdragsluitende partijen bij en de titel van dat investeringsverdrag; b) artikel 2, leden 1 en 2, niet van toepassing zijn op arbitrage tussen investeerders en staten die middels andere specifieke arbitragevoorschriften of -procedures dan de Uncitral-arbitragevoorschriften wordt uitgevoerd en waarbij zij een verweerder is; c) artikel 2, lid 2, niet van toepassing is op arbitrage tussen investeerders en staten waarbij zij een verweerder is. 2. In het geval van een herziening van de Uncitral-transparantievoorschriften kan een partij binnen zes maanden na de goedkeuring van een dergelijke herziening verklaren dat zij die herziene versie van de voorschriften niet toepast. 3. De partijen kunnen in een enkele akte meerdere voorbehouden maken. Elke verklaring in een dergelijke akte: a) met betrekking tot een specifiek investeringsverdrag uit hoofde van lid 1, onder a); b) met betrekking tot specifieke arbitragevoorschriften of -procedures uit hoofde van lid 1, onder b); c) uit hoofde van lid 1, onder c); of d) uit hoofde van lid 2; vormt een afzonderlijk voorbehoud vatbaar voor afzonderlijke intrekking uit hoofde van artikel 4, lid 6. 4. Er zijn geen voorbehouden toegestaan, behoudens die waarvoor in dit artikel uitdrukkelijk toestemming is verleend. Formulering van voorbehouden Artikel 4 1. Een partij kan te allen tijde voorbehouden maken, met uitzondering van een voorbehoud uit hoofde van artikel 3, lid 2. 2. Voorbehouden die op het moment van de ondertekening worden gemaakt, gebeuren onder voorbehoud van bevestiging bij de ratificatie, aanvaarding of goedkeuring. Dergelijke voorbehouden worden gelijktijdig met de inwerkingtreding van dit verdrag van kracht ten aanzien van de desbetreffende partij. 3. Voorbehouden die op het moment van ratificatie, aanvaarding of goedkeuring van of toetreding tot dit verdrag worden gemaakt, worden gelijktijdig met de inwerkingtreding van dit verdrag van kracht ten aanzien van de desbetreffende partij. 4. Met uitzondering van een door een partij uit hoofde van artikel 3, lid 2, gemaakt voorbehoud, dat onmiddellijk bij de neerlegging van kracht wordt, wordt een na de inwerkingtreding van het verdrag neergelegd voorbehoud twaalf maanden na de datum van de neerlegging ervan van kracht ten aanzien van de desbetreffende partij. 5. Voorbehouden en hun bevestiging worden bij de depositaris neergelegd. 6. Elke partij die bij dit verdrag een voorbehoud maakt, kan dat te allen tijde intrekken. Dergelijke intrekkingen moeten bij de depositaris worden neergelegd en worden bij neerlegging van kracht. Toepassing op arbitrage tussen investeerders en staten Artikel 5 Dit verdrag en elk voorbehoud, of elke intrekking van een voorbehoud, is enkel van toepassing op arbitrageprocedures tussen investeerders en staten die na de datum waarop het verdrag, het voorbehoud of de intrekking van een voorbehoud in werking treedt of ten aanzien van elke betrokken partij van kracht wordt, worden ingeleid. Depositaris Artikel 6 De secretaris-generaal van de Verenigde Naties wordt hierbij aangewezen als depositaris van dit verdrag. Ondertekening, ratificatie, aanvaarding, goedkeuring, toetreding Artikel 7 1. Dit verdrag staat op 17 maart 2015 in Port Louis, Mauritius, en daarna op de zetel van de Verenigde Naties in New York open voor ondertekening door elke a) staat; of b) regionale organisatie voor economische integratie die door staten wordt gevormd en verdragsluitende partij bij een investeringsverdrag is. 2. Dit verdrag is onderworpen aan ratificatie, aanvaarding of goedkeuring door de ondertekenaars van dit verdrag. 3. Dit verdrag staat open voor toetreding door alle staten of regionale organisaties voor economische integratie als bedoeld in lid 1 die het verdrag op de datum waarop het voor ondertekening openstaat, niet ondertekenen. 4. De akten van ratificatie, aanvaarding, goedkeuring of toetreding moeten worden neergelegd bij de depositaris. Deelname door regionale organisaties voor economische integratie Artikel 8 1. Bij de neerlegging van een akte van ratificatie, aanvaarding, goedkeuring of toetreding moet een regionale organisatie voor economische integratie de depositaris op de hoogte brengen van het specifieke investeringsverdrag waarbij zij een verdragsluitende partij is, aangeduid met de naam van de verdragsluitende partijen bij en de titel van dat investeringsverdrag. 2. Waar in dit verdrag het aantal partijen van belang is, telt een regionale organisatie voor economische integratie niet als een partij naast de VN-lidstaten waarin zij gevestigd is en die partijen zijn. Inwerkingtreding Artikel 9 1. Dit verdrag treedt in werking zes maanden na de datum van neerlegging van de derde akte van ratificatie, aanvaarding, goedkeuring of toetreding. 2. Indien een staat of een regionale organisatie voor economische integratie na de neerlegging van de derde akte van ratificatie, aanvaarding, goedkeuring of toetreding dit verdrag ratificeert, aanvaardt, goedkeurt of ertoe toetreedt, treedt dit verdrag zes maanden na de datum van de neerlegging van zijn akte van ratificatie, aanvaarding, goedkeuring of toetreding in werking ten aanzien van die staat of regionale organisatie voor economische integratie. Wijziging Artikel 10 1. Elke partij kan een wijziging van dit verdrag voorstellen door een voorstel tot wijziging bij de secretaris-generaal van de Verenigde Naties in te dienen. De secretaris-generaal deelt de voorgestelde wijziging vervolgens aan de partijen bij dit verdrag mede met het verzoek aan te geven of zij een conferentie van de partijen verlangen, teneinde het voorstel te bestuderen en daarover te stemmen. Indien binnen vier maanden na de datum van deze mededeling ten minste een derde van de partijen een dergelijke conferentie verlangt, roept de secretaris-generaal de vergadering onder auspiciën van de Verenigde Naties bijeen. 2. De conferentie van partijen stelt alles in het werk om over elke wijziging een consensus te bereiken. Indien alle pogingen om een consensus te bereiken zijn uitgeput en geen consensus wordt bereikt, is voor de goedkeuring van de wijziging in laatste instantie een meerderheid vereist van twee derde van de stemmen van de partijen die op de conferentie aanwezig zijn en een stem uitbrengen. 3. Een goedgekeurde wijziging wordt door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties bij alle partijen ter ratificatie, aanvaarding of goedkeuring ingediend. 4. Een goedgekeurde wijziging treedt zes maanden na de datum van neerlegging van de derde akte van ratificatie, aanvaarding of goedkeuring in werking. Wanneer een wijziging in werking treedt, is zij bindend voor alle partijen die ermee hebben ingestemd door de wijziging te worden gebonden. 5. Indien een staat of een regionale organisatie voor economische integratie een wijziging die reeds in werking is getreden ratificeert, aanvaardt of goedkeurt, treedt de wijziging zes maanden na de datum van de neerlegging van haar akte van ratificatie, aanvaarding of goedkeuring wat betreft die staat of die regionale organisatie voor economische integratie in werking. 6. Elke staat of regionale organisatie voor economische integratie die na de inwerkingtreding van de wijziging partij bij het verdrag wordt, wordt beschouwd als een partij bij het aldus gewijzigde verdrag. Opzegging van dit verdrag Artikel 11 1. Een partij mag dit verdrag te allen tijde opzeggen door middel van een aan de depositaris gerichte formele kennisgeving. De opzegging treedt twaalf maanden na ontvangst van de kennisgeving door de depositaris in werking. 2. Dit verdrag blijft van toepassing op arbitrage tussen investeerders en staten waarmee voor de inwerkingtreding van de opzegging is begonnen. OPGESTELD in één enkel exemplaar, zijnde de Arabische, de Chinese, de Engelse, de Franse, de Russische en de Spaanse teksten gelijkelijk authentiek. TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekende gevolmachtigden, naar behoren gemachtigd door hun onderscheiden regeringen, dit verdrag hebben ondertekend.