Advies van het Comité van de Regio's over het "Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad inzake de organisatie van het Europees Jaar van de Talen in 2001"

(2000/C 156/06)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien het voorstel van de Europese Commissie voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad inzake de organisatie van het Europees Jaar van de talen in 2001 (COM(1999) 485 def.);

gezien het besluit van de Europese Commissie d.d. 25 oktober 1999 en het besluit van de Raad d.d. 30 november 1999 om, overeenkomstig art. 149 en 150 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Comité van de Regio's over dit onderwerp te raadplegen;

gezien het besluit van het CvdR-bureau d.d. 15 september 1999 om commissie 7 "Onderwijs, beroepsopleiding, cultuur, jongeren, sport, burgerrechten" te belasten met de opstelling van een advies over dit onderwerp;

gezien het ontwerpadvies (CDR 465/99 rev. 1), dat op 3 december 1999 werd goedgekeurd door commissie 7 [rapporteur: Pella (I-EVP)];

overwegende dat volgens de preambule van het EG-Verdrag, de lidstaten "vastbesloten zijn het hoogst mogelijke kennisniveau voor hun volkeren na te streven door middel van ruime toegang tot onderwijs en door middel van de voortdurende vernieuwing daarvan";

overwegende dat in artikel 18 van het EG-Verdrag het recht van iedere burger van de Unie "om vrij op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven" wordt neergelegd, en dat kennis van vreemde talen een onmisbare voorwaarde is om dit recht uit te oefenen;

overwegende dat de Europese Raad in zijn conclusies van 12 juni 1995 heeft benadrukt dat de taalkundige verscheidenheid moet worden beschermd en dat, ter inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, alle talen van de Unie evenveel respect verdienen, en dat in besluit nr. 2493/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 1995 tot uitroeping van 1996 tot het "Europees jaar voor onderwijs en scholing tijdens het gehele leven" met klem wordt gewezen op de belangrijke rol van permanente scholing voor de ontwikkeling van kennis van onder meer talen;

gelet op de inhoud van het Socrates-programma, ingesteld bij besluit nr. 819/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 maart 1995 en gewijzigd bij besluit nr. 576/98/EG van 23 februari 1998; dit programma beoogt de kennis van de talen in de Unie te bevorderen teneinde het begrip en de solidariteit tussen de volkeren van deze Unie te versterken;

gelet op het Leonardo da Vinci-programma, ingesteld bij besluit nr. 94/819/EG van de Raad van 6 december 1994, dat ter voortzetting van het Lingua-programma activiteiten ter bevordering van het taalonderricht in het kader van de beroepsopleiding stimuleert; overwegende dat dit programma zijn tweede fase ingaat, ingesteld bij besluit nr. 99/382/EG van de Raad van 26 april 1999;

overwegende dat bij besluit nr. 96/664/EG van de Raad van 21 november 1996 een meerjarenprogramma is vastgesteld ter bevordering van de taalverscheidenheid in de Gemeenschap en in de informatiemaatschappij;

vaststellende dat de verscheidenheid aan Europese talen een rijkdom is die moet worden beschermd,

heeft tijdens zijn 32e zitting van 16 en 17 februari 2000 (vergadering van 17 februari) het volgende advies goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Inhoud van het Europees Jaar van de talen

1.1.1. Het Comité van de Regio's is ingenomen met het voorstel voor een besluit van de Europese Commissie om het jaar 2001 uit te roepen tot Europees Jaar van de talen.

1.1.2. De reden hiervoor is gelegen in het feit dat de Commissie de culturele verscheidenheid tussen de lidstaten dikwijls heeft aangewezen als wezenlijk onderdeel van de culturele rijkdom van de EU.

1.1.3. Om te beseffen hoe belangrijk de uitroeping van 2001 tot Europees Jaar van de talen strategisch gezien is voor de verwezenlijking van een echte, doeltreffende Unie tussen de Europese volkeren, bedenke men slechts dat de taal die door de leden van een gemeenschap wordt gesproken, de bepalende factor van een culturele identiteit is.

1.1.4. Om een andere cultuur te leren kennen, is het vóór alles noodzakelijk de door die cultuur gesproken taal te kennen; dit beginsel wordt bevestigd door het Witboek uit 1995 over "Onderwijzen en leren - naar een cognitieve samenleving", waarvan de vierde doelstelling is gericht op kennis van drie communautaire talen, en het Groenboek uit 1996 over "Onderwijs, Opleiding, Onderzoek: de belemmeringen voor transnationale mobiliteit", waarvan de conclusie luidt dat het leren van ten minste twee EU-talen een noodzakelijke voorwaarde is, willen de burgers kunnen profiteren van de door de interne markt geboden mogelijkheden op het gebied van beroeps- en persoonlijke ontplooiing.

1.1.5. Het is een feit dat goed moet worden gekeken naar de reële mogelijkheid die een persoon heeft om twee communautaire talen te leren - een mogelijkheid die door het Comité in veel gevallen niet erg waarschijnlijk wordt geacht. Desondanks luidt de fundamentele boodschap die in alle lidstaten moet worden verspreid, dat het om een andere cultuur te leren kennen, allereerst vereist is de desbetreffende taal te kennen.

1.2. Bestaande EU-activiteiten op het gebied van taalonderricht in het kader van onderwijs en beroepsopleiding: overeenkomsten en verschillen met analoge doelstellingen in de programma's Socrates en Leonardo

1.2.1. De Europese Unie heeft reeds een aantal specifieke programma's vastgesteld ter bevordering van de sociaal-economische integratie van de lidstaten: de programma's Socrates en Leonardo da Vinci, waarvan bepaalde onderdelen specifiek op de verspreiding van het taalonderricht zijn gericht.

1.2.2. Het Socrates-programma biedt communautaire steun voor basisopleidingen en bijscholingscursussen voor taaldocenten, de gezamenlijke ontwikkeling van nieuw didactisch materiaal en educatieve projecten, en de uitwisseling van jongeren.

1.2.3. Het Leonardo da Vinci-programma bevat maatregelen om het verwerven van talenkennis te bevorderen in het kader van de beroepsopleiding, via transnationale proefprojecten en uitwisselingsprogramma's. In beide programma's gaat de aandacht prioritair uit naar minder verspreide, geleerde en onderwezen talen.

1.2.4. De initiatieven die in het Commissievoorstel worden aangewezen als meest geschikt om deel uit te maken van het corpus aan activiteiten in het kader van het Europees Jaar van de talen, stemmen op sommige punten overeen met de doelstellingen van bovengenoemde programma's, maar wijken hier op andere punten sterk van af.

1.2.5. Het jaar 2001 zal worden gekenmerkt door de stimulering van alle EU-talen, met name de talen die tegenwoordig weinig aandacht krijgen, evenals minderheidstalen. Dit sluit aan op het beginsel dat de kernboodschap van het Europees Jaar zal zijn, namelijk dat alle talen gelijkwaardig zijn.

1.2.6. In dit opzicht is er dus deels sprake van continuïteit met de reeds lopende projecten, ook al hebben Socrates en Leonardo uitsluitend betrekking op de communautaire talen, het Iers en het Letzeburgs. Het onderscheidt zich echter op het punt van de categorieën personen voor wie de activiteiten zijn bestemd.

1.2.7. De activiteiten die in het kader van Socrates en Leonardo, wegens de beperkte middelen, slechts voor welbepaalde categorieën van de EU-bevolking (onderwijzers, opleiders, studenten, besluitvormers en academici) bestemd zijn, richten zich in het kader van het Europees Jaar van de talen nl. tot het grote publiek.

1.2.8. Dit aspect maakt het Europees Jaar van de talen tot een van de belangrijkste acties voor de Europese integratie die op communautaire schaal wordt uitgevoerd.

1.2.9. Het Comité heeft zich al zeer positief uitgesproken over de uitvoering van de onderwijs- en opleidingsprogramma's Socrates en Leonardo. In de tweede fase van het Socrates-programma zal een nieuwe activiteit worden aangevat om de taalverscheidenheid te bevorderen en de kwaliteit van het taalonderricht te verbeteren. In de tweede fase van het Leonardo-programma zullen de zichtbaarheid van de talen en de aandacht voor het taalonderricht nog verder worden versterkt. Het Comité hoopt dat de tweede fase van deze programma's - in het jaar 2000 - perfect zal aansluiten op de voorbereiding van het Europees Jaar van de talen in 2001.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Doelstellingen en motivering

2.1.1. Het Comité stemt in grote lijnen in met de doelstellingen en instrumenten van de initiatieven in het kader van het Europees Jaar van de talen. De belangrijkste doelstellingen zijn:

- de burgers van de Europese Unie meer bewust maken van de rijkdom die de taalverscheidenheid in de EU vertegenwoordigt;

- zoveel mogelijk personen wijzen op de voordelen van de kennis van meerdere talen, namelijk de concrete mogelijkheid om vrij te reizen binnen Europa, de grotere inzetbaarheid van werknemers en de verbetering van de concurrentiepositie van Europese bedrijven op de wereldmarkt;

- het leren van talen en aanverwante vaardigheden tijdens het gehele beroepsleven aanmoedigen;

- verzameling en verspreiding van informatie over taalonderwijs en talenkennis.

2.1.2. De motivering voor deze actie steunt op beginselen die zijn neergelegd in het EU-Verdrag, nl.:

- het bevorderen van de wederzijdse kennis van de culturen van de lidstaten, waarvan de verscheidenheid de ware rijkdom van Europa uitmaakt;

- het aanmoedigen van het vrij verkeer van personen binnen de Europese Unie.

2.2. Doelgroep

2.2.1. Het Europees Jaar van de talen heeft in de eerste plaats tot doel, zo veel mogelijk personen te bereiken; het richt zich derhalve tot alle Europese burgers om iedereen - onafhankelijk van leeftijd, sociale status en beroepskwalificaties - te overtuigen van het belang van het leren van talen. Deze grote doelgroep omvat onder meer:

- personen die in een bepaalde regio wonen of een bijzondere taal spreken;

- personen die in de nabijheid van een taalgrens wonen;

- beroepsgroepen;

- schoolgaande kinderen;

- ouders van schoolgaande kinderen;

- sociale partners;

- werklozen.

Het CvdR onderstreept dat ook gehandicapten tot de doelgroep zouden moeten behoren.

2.3. Beschrijving van de voorgenomen activiteiten

2.3.1. Grootscheepse evenementen

2.3.1.1. Het Comité is ingenomen met het voorstel, taaldagen te organiseren waarop bijzondere evenementen plaatsvinden, en met het voorstel om instellingen waar vreemde talen worden onderwezen te vragen, open dagen te organiseren. Ook stemt het in met de organisatie van een reeks gemeenschappelijke initiatieven in de lidstaten, zoals voor de opening en afsluiting van het Jaar.

2.3.1.2. Voorkómen moet worden dat de bijzondere evenementen eenmalige projecten blijven waarbij het grote publiek niet wordt betrokken. Het moeten niet zozeer didactische programma's zijn als wel leuke, interactieve evenementen, zoals optredens in verschillende talen. Daarbij is het tevens van belang dat de belangrijkste evenementen voldoende aandacht op de televisie krijgen.

2.3.1.3. Het Comité waardeert het dat veel EU-activiteiten die tijdens het Europees Jaar van de talen worden georganiseerd, geen specifieke talen betreffen, maar veeleer bedoeld zijn om een algemene boodschap uit te dragen waardoor de waarde van de taalverscheidenheid benadrukt en het leren van talen in het algemeen gestimuleerd wordt.

2.3.2. Specifieke activiteiten

2.3.2.1. Geplande specifieke activiteiten zijn:

- het ontwerpen van een "herkenningslogo" en een pakkende slogan, die aan de eisen van de verschillende talen en culturen wordt aangepast; het logo zal in samenwerking met de Raad van Europa worden ontworpen; het kan zowel worden gebruikt voor projecten die door de Europese Gemeenschap worden (mede)gefinancierd, als voor projecten die geheel door plaatselijke instellingen worden gefinancierd, maar die passen binnen het Europees Jaar van de talen;

- het inschakelen van de televisie: een ideaal medium om de belangstelling van het grote publiek voor dit evenement te wekken; gezien de hoge kosten is het ondenkbaar rechtstreeks reclametijd op te kopen, maar wel kan worden gedacht aan het verkrijgen van gratis zendtijd;

- de organisatie van Europese wedstrijden voor schoolgaande kinderen en volwassenen;

- het maken van een Internet-website waarop informatie over het Europees Jaar van de talen wordt verstrekt; deze site zal al het informatiemateriaal bevatten dat i.v.m. het initiatief is gepubliceerd, evenals links naar de websites van de Commissie, de Raad van Europa en nationale sites; ook zal er ruimte zijn voor interactie met het publiek;

- de organisatie van beurzen en tentoonstellingen;

- het geven van interviews en persconferenties;

- de verspreiding van affiches, folders en brochures onder het grote publiek; de ruimte die nodig is voor de display van affiches dient kosteloos ter beschikking te worden gesteld;

- de rechtstreekse deelname van bekende personen, die als spreekbuis zullen optreden om meer ruchtbaarheid aan de doelstellingen van het Europees Jaar van de talen te geven.

2.4. Samenwerking met de Raad van Europa en de kandidaat-lidstaten van de Unie

2.4.1. Het Comité hoopt op een vruchtbare samenwerking tussen de EU en de Raad van Europa. Het kijkt bijzonder uit naar de samenwerking met het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa. Voor een goed verloop van het Europees Jaar is het niet alleen van belang dat dagelijks wordt samengewerkt tussen de Commissie en het secretariaat van de Raad van Europa, maar ook dat regelmatig gezamenlijke coördinatievergaderingen plaatsvinden.

2.4.2. Het Comité waardeert het dat de Raad van Europa zijn steun heeft toegezegd om ervoor te zorgen dat ook de kandidaat-lidstaten van de EU bij de initiatieven van het Europees Jaar van de talen betrokken worden, en hoopt dat dankzij deze samenwerking althans een gedeeltelijke oplossing kan worden gevonden voor de objectieve problemen die zich daarbij voordoen.

2.5. Administratieve procedures en indiening van aanvragen

2.5.1. In het voorstel van de Commissie wordt een speciaal te benoemen raadgevend comité belast met de behandeling van de financieringsaanvragen.

2.5.2. Voor het Europees Jaar van de talen zullen twee oproepen tot het indienen van voorstellen worden gedaan: de termijn na de eerste oproep zal in de zomer of vroeg in het najaar van 2000 aflopen, en de betreffende subsidies zullen ten laste van de begroting van het voorbereidende jaar komen; de tweede oproep, waarvan de termijn in het voorjaar van 2001 zal aflopen, heeft betrekking op initiatieven die geheel of gedeeltelijk vooruitlopen op de specifieke doelstellingen van het Europees Jaar.

2.5.3. Het Comité dringt er nogmaals op aan dat de aanvraagformulieren zo eenvoudig mogelijk worden gehouden, dat voldoende tijd wordt gegeven voor indiening van de aanvragen en dat de procedures voor toekenning van de middelen worden versneld.

2.5.4. Het Comité vindt het een goede zaak dat voorrang wordt gegeven aan projecten waaruit duidelijk blijkt in hoeverre zij de ontwikkeling van het Europese burgerschap zullen bevorderen, en die beantwoorden aan de in het Witboek van 1995 neergelegde prioriteiten, nl. de noodzaak dat al op jonge leeftijd - in het kleuter- en basisonderwijs - wordt begonnen met het leren van vreemde talen, de uitwisseling van informatie over taalonderwijs en talenkennis, en de bevordering van initiatieven op het gebied van vertaling en vertolking, voor een doeltreffender communicatie tussen personen die verschillende talen spreken.

2.5.5. Het Comité is zeer ingenomen met het feit dat voor de productie van kwalitatief hoogwaardig audiovisueel informatiemateriaal de voorkeur wordt gegeven aan nationale, regionale en lokale projecten.

2.6. Raadgevend comité

2.6.1. Artikel 5 van het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad bepaalt dat een raadgevend comité wordt opgericht, bestaande uit twee vertegenwoordigers uit elke lidstaat. De lidstaten zijn vrij om te beslissen of deze leden een technische of politieke achtergrond moeten hebben.

2.7. Financiële toewijzing

2.7.1. De communautaire initiatieven t.b.v. het Europees Jaar van de talen zullen geheel ten laste komen van de communautaire begroting, terwijl de lokale, regionale, nationale of transnationale initiatieven voor maximaal 50 % uit communautaire middelen worden gefinancierd. Hiervoor is in totaal 8 miljoen euro beschikbaar, een bedrag dat komt bij de 4 miljoen euro die voor de voorbereiding van het Europees Jaar zijn bestemd en dus in de loop van 2000 worden uitgegeven.

2.7.2. De volgende transnationale, nationale, regionale en lokale activiteiten komen voor cofinanciering in aanmerking:

- ontmoetingen en manifestaties;

- voorlichtings- en reclamecampagnes;

- enquêtes en studies;

- andere activiteiten die één of meer doelstellingen met het Europees Jaar van de talen delen, en die niet in het kader van andere, bestaande communautaire programma's kunnen worden gefinancierd.

2.7.3. Het Comité stemt in met het beginsel dat voorgestelde projecten die sterk overeen komen met projecten die al in het kader van andere programma's en activiteiten worden gefinancierd, niet voor financiering in aanmerking komen, ten einde te voorkomen dat de middelen die worden uitgetrokken voor het Europees Jaar van de talen onnodig worden versnipperd en dus voor een optimaal gebruik ervan te zorgen.

2.8. Rol en raakpunt met lokale overheden

2.8.1. Het is absoluut zaak te wijzen op de sleutelrol welke de lokale overheden spelen bij activiteiten voor kleuters en jongeren, educatieve diensten van de gemeente en ondersteuning van de culturele verscheidenheid in de EU, waarvan taal een essentieel onderdeel is.

2.8.2. Niet te verwaarlozen is bovendien het gewicht van de lokale overheden bij de totstandbrenging en instandhouding van de samenwerking tussen regio's en met derde landen, in het bijzonder de kandidaat-lidstaten. Het verheugt het Comité dat een raadgevend comité zal worden opgericht, bestaande uit twee vertegenwoordigers uit iedere lidstaat en voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie; zo zal de uiterst belangrijke en onmisbare bijdrage van de lokale overheden nl. worden gewaarborgd.

2.9. Evaluatie en verwachte invloed

2.9.1. Het Comité van de Regio's staat zeer positief tegenover het Europees Jaar van de talen, en denkt dat de impact ervan op de Europese burgers aanzienlijk zal zijn: taal vormt immers een zeer uitgestrekt aandachtsterrein, dat de belangstelling van immens veel personen en instellingen kan trekken.

2.9.2. Van het Europees Jaar van de talen kan een belangrijk multiplicator-effect uitgaan, enerzijds via activiteiten op communautair niveau die veel belangstelling kunnen krijgen van de massamedia, anderzijds via kleinschalige initiatieven, die op bepaalde bevolkingsgroepen, landen of regio's zijn gericht.

2.9.3. Om voor een zo groot mogelijke impact van het Europees Jaar van de talen te zorgen, zou lering moeten worden getrokken uit eerdere, vergelijkbare initiatieven, zoals het Europees Jaar voor het Onderwijs, waarbij het een en ander is misgelopen met het aantrekken van externe financiering.

2.9.4. Bij het Europees Jaar voor het Onderwijs waren onvoldoende middelen uitgetrokken voor de communicatie in alle communautaire talen, promotie- en marketingactiviteiten om de belangstelling van de media te wekken en voorlichting over goede praktijken van afzonderlijke projecten. Deze fouten moeten bij het Europees Jaar van de talen worden vermeden.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Het leren van een taal

3.1.1. Het succes van het Europees Jaar van de talen valt of staat met een goede voorbereiding (gedurende het jaar 2000).

3.1.2. Met behulp van studies en enquêtes moet a) worden onderzocht hoe verschillende categorieën personen aankijken tegen het leren van talen, b) worden vastgesteld wat de verwachtingen van de doelgroepen zijn, en c) de meningen worden gepeild over de verschillende uitvoeringsmogelijkheden. Het is nu reeds bekend dat 51 % van de volwassenen in Europa en 29 % van de jongeren in de leeftijd van 15 tot en met 24 jaar, niet in staat is een gesprek in een vreemde taal te voeren.

3.1.3. Het Comité is altijd een groot voorstander geweest van de beheersing van vreemde talen, vanwege de bijdrage van talen aan de cultuur en de werkgelegenheid. Bovendien is talenkennis een essentiële voorwaarde voor de mobiliteit van burgers binnen de EU.

3.1.4. Het Comité dringt met klem aan op de noodzaak, de Europese burgers al op jonge leeftijd te laten kennismaken met talen, zodat zij zich vanaf hun eerste levensjaren werkelijk "Europese burgers" voelen en opgroeien in een multilinguïstische samenleving, waarin levenslang talen leren deel uitmaakt van een echt Europese levensstijl.

3.1.5. Het Comité juicht het toe dat een "Gids voor de taalstudent" zal worden opgesteld, waarin criteria worden gegeven waaraan een goede taalcursus moet voldoen en goede leermethoden worden voorgesteld.

3.1.6. Het Comité bevestigt dat de initiatieven van het Europees Jaar van de talen goed moeten worden gecoördineerd met reeds bestaande initiatieven in het kader van Socrates en Leonardo, die in 2000 hun tweede fase zullen ingaan. Het benadrukt het belang in deze zin van het programma Lingua.

3.1.7. Het is met name van belang aan te sporen tot de opzet van partnerschappen tussen de organisaties die zich in de lidstaten voor de bevordering van talenkennis inzetten.

3.2. Bevordering van de culturele verscheidenheid

3.2.1. Het Comité zal er altijd op blijven hameren dat de instandhouding van de culturele verscheidenheid bijdraagt tot de rijkdom van geheel Europa, zoals tevens is bevestigd in verband met het eerste kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor cultuur (2000-2004), en dat kennis van andere culturen - voornamelijk d.m.v. het leren van de betrokken talen - kan helpen om zorgwekkende verschijnselen als racisme en xenofobie de kop in te drukken.

3.3. Talen die bij de initiatieven van het Europees Jaar van de talen zullen worden betrokken

3.3.1. Conform het beginsel dat alle EU-talen gelijk zijn, wordt in art. 1 van het voorstel voor een besluit bepaald dat de initiatieven die in de loop van 2001 zullen plaatsvinden, betrekking zullen hebben op alle officiële talen van de Gemeenschap, alsmede het Iers, het Letzeburgs en andere door de lidstaten erkende talen.

3.3.2. Het Comité is ingenomen met de vrijheid die de lidstaten wordt gegeven om zelf te beslissen welke nationale talen zij willen laten deelnemen.

3.3.3. Het uitroepen van het jaar 2001 tot Europees Jaar van de talen wordt toegejuicht, omdat daarmee een waardevolle bijdrage wordt geleverd aan de bescherming van minderheidstalen en omdat dit nuttig is i.v.m. de nog te verrichten studies naar de situatie van de talen en hun gebruik in de verschillende delen van Europa.

4. Lokale en regionale activiteiten

4.1. Het succes van 2001 als internationaal jaar van de talen hangt af van de bekwaamheid waarmee de massamedia daarbij zullen worden ingeschakeld, maar ook en vooral van de mate van betrokkenheid van de lokale en regionale overheden.

4.2. Ten einde zoveel mogelijk personen te bereiken, dienen de inspanningen in sterke mate te worden gericht op de allerzwakste categorieën van de bevolking, die vaak niet worden bereikt via de kanalen van de steeds moderner wordende massamedia. De lokale overheden zijn als geen ander in staat deze achtergestelde categorieën te bereiken; omdat zij het grondgebied en de daar wonende personen door en door kennen zullen zij ervoor kunnen zorgen dat de initiatieven van het jaar 2001 werkelijk doel treffen.

4.3. Het Comité is het ermee eens dat grootscheepse evenementen moeten worden georganiseerd, maar benadrukt dat deze geografisch gezien zo dicht mogelijk bij de burgers moeten plaatsvinden, omdat alleen zo een groot aantal mensen van verschillende sociale afkomst kan worden bereikt. Ook hiervoor is de steun van de lokale en regionale overheden onmisbaar. Om zoveel mogelijk mensen te bereiken zouden de lokale overheden kunnen worden geholpen, elementen van het Europees Jaar van de talen te integreren in hun dagelijkse activiteiten, bijvoorbeeld door meer klantvriendelijke meertalige proefprojecten op te zetten in het kader van de dienstverlening, of door personeel te belasten met de coördinatie van nieuwe linguïstische werkmethoden.

4.4. Aansluitend bij zijn opmerkingen in het advies over "Cultuur 2000", wijst het Comité erop dat niet te veel gewicht moet worden gegeven aan de grootschalige activiteiten, omdat anders alle aandacht naar de belangrijkste evenementen dreigt uit te gaan, terwijl de kleinere, lokale manifestaties ten onrechte buiten de schijnwerpers blijven. Ook moet worden voorkómen dat de initiatieven een elitair karakter krijgen, waarbij uitsluitend specialisten worden betrokken i.p.v. de gehele bevolking.

5. Conclusies

Het Comité van de Regio's:

5.1. dringt erop aan dat vertegenwoordigers van het Comité van de Regio's zitting krijgen in het raadgevend comité dat krachtens art. 5 van het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad zal worden opgericht;

5.2. stemt in met het voorstel, het jaar 2001 uit te roepen tot Europees Jaar van de talen en is tevreden over het feit dat het thema talenkennis een centrale plaats krijgt binnen de communautaire activiteiten ter bevordering van de wederzijdse kennis van de culturen van de lidstaten en ter uitvoering van het beginsel van vrij verkeer van personen binnen Europa;

5.3. is van mening dat bovengenoemde initiatieven het uitbreidingsproces van de Europese Unie ten goede zullen komen indien ook de kandidaat-lidstaten hierbij worden betrokken. In de loop van 2001 zal er veel gelegenheid zijn om de culturen van de kandidaat-lidstaten te leren kennen, waardoor de basis zal worden gelegd voor hun toekomstige integratie in de Unie;

5.4. juicht het Europees Jaar van de talen toe, mede omdat dit jaar een waardevolle bijdrage levert aan de verbetering van de beroepsopleiding van de Europese burgers, met name door de uitwisseling van beroepsvaardigheden tussen de verschillende landen;

5.5. benadrukt dat zo veel mogelijk burgers bij de initiatieven moeten worden betrokken en beveelt aan dat de informatiemethoden worden toegesneden op de verschillende bevolkingsgroepen die Europa rijk is, zodat de informatie werkelijk doeltreffend is;

5.6. is ingenomen met het feit dat de lidstaten de vrijheid wordt gelaten zelf te beslissen welke talen zij aan het Europees Jaar van de talen willen laten deelnemen, zodat ook minderheidstalen aan bod kunnen komen;

5.7. dringt erop aan dat de regionale en lokale overheden actief kunnen deelnemen aan het programma, en dat voor de financiering van lokale initiatieven duidelijke en eenvoudige procedures worden vastgesteld;

5.8. onderstreept de sleutelrol van de lokale en regionale overheden, omdat zij als vertegenwoordigers van uiteenlopende culturele en taalkundige identiteiten binnen de grenzen van iedere lidstaat, als geen ander in staat zijn de culturele en taalkundige wisselwerking te bevorderen;

5.9. stelt voor dat de lokale en regionale overheden zorgen voor contactpunten waar informatie en assistentie wordt gegeven i.v.m. de uitvoering van de initiatieven van het Europees Jaar van de talen;

5.10. stelt bovendien voor dat het Comité van de Regio's rechtstreeks wordt betrokken bij de vaststelling van het eindverslag over de resultaten van het Europees Jaar van de talen, aangezien de lokale en regionale overheden als enigen in staat zijn het succes te beoordelen, aan de hand van het aantal personen dat daadwerkelijk op het lokale grondgebied bij de initiatieven betrokken is geweest;

5.11. stelt voor, het dekkingspercentage voor lokale en regionale initiatieven te verhogen;

5.12. is van mening dat het succes van het Europees Jaar van de talen hoofdzakelijk zal worden bepaald door de mate waarin men erin slaagt zo goed mogelijk gebruik te maken van de massamedia, die als geen ander in staat zijn een groot publiek te bereiken, mits hierbij ook lokale media worden ingeschakeld;

5.13. is verder van mening dat een echt doeltreffende voorlichtingscampagne niet alleen via nationale televisiezenders, maar ook en vooral via de lokale radio en kranten moet worden gevoerd, evenals via de nieuwe media; onderzoek heeft uitgewezen dat de kijk- en luistercijfers van de lokale televisie en de verkoop van lokale dagbladen veel hoger liggen dan die van de nationale media;

5.14. dringt erop aan dat voorrang wordt gegeven aan kleinschalige projecten waarmee impulsen kunnen worden gegeven aan innoverende activiteiten;

5.15. is het ermee eens dat grootscheepse evenementen zullen bijdragen tot het succes van het Europees Jaar van de talen, mits zij worden aangevuld met tal van kleinschalige initiatieven op het niveau van de lokale en regionale overheden, die de kernboodschap van het Europees Jaar van de talen kracht zullen bijzetten omdat zij zich geografisch dicht bij de burgers bevinden, voor wie het programma is bedoeld;

5.16. beveelt aan dat bij de verspreiding van de initiatieven in het kader van het Europees Jaar van de talen, het accent wordt gelegd op de fundamentele doelstellingen van het Jaar, namelijk de bevestiging van:

a) de noodzaak het leren van talen in het algemeen te bevorderen;

b) het beginsel dat alle communautaire talen - inclusief de minderheidstalen - gelijkwaardig zijn; en

c) het beginsel dat de taalkundige en culturele verscheidenheid in de Europese Unie een ware rijkdom voor heel Europa vertegenwoordigt;

5.17. stemt in met het besluit, een website op Internet te maken waarop uitsluitend informatie over het Europees Jaar van de talen zal worden gegeven. Om zoveel mogelijk mensen te laten weten dat deze website bestaat, stelt het Comité voor dat het adres wordt vermeld in het logo dat voor dit belangrijke communautaire initiatief zal worden ontworpen. Bovendien denkt het Comité dat het wenselijk en zeer nuttig is, informatie over deze site op de websites van lokale en regionale overheden te plaatsen;

5.18. dringt erop aan dat snel criteria worden vastgesteld op grond waarvan projecten kunnen worden geselecteerd die deel kunnen uitmaken van het Europees Jaar van de Talen, om de lokale en regionale overheden een hand te reiken en hun voldoende tijd te bieden om zulke projecten op te zetten; deze criteria zouden zo algemeen mogelijk moeten zijn, om de lokale creativiteit zoveel mogelijk ruimte te geven;

5.19. dringt er tevens in lijn met de doelstelling van het Europees Jaar van de talen, op aan dat alle informatie m.b.t. dit Jaar in alle talen wordt vertaald, en dus ook in de minderheidstalen die door de lidstaten worden aangewezen om deel te nemen aan het programma, en dat de informatie tevens op audiovisuele dragers beschikbaar wordt gesteld (t.b.v. gehandicapten);

5.20. dringt er ten slotte nog op aan dat de in 2000 uit te voeren voorbereidende enquêtes goed worden gespreid, in de zin dat zij in alle lidstaten en onder alle leeftijdscategorieën worden gehouden, zodat duidelijk wordt hoeveel en welke personen belangstelling hebben voor het leren van vreemde talen.

Brussel, 17 februari 2000.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jos Chabert