ARCHIVES HISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(78)468
Vol.1978/0174

Disclaimer
Conformément aurèglement (CEE,Euratom) n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernant l'ouverture aupublicdesarchiveshistoriques delaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement (CE,Euratom) n°1700/2003 du22septembre 2003
(JOL243du27.9.2003, p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation (EEC,Euratom) No354/83of1February 1983
concerning theopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropean Economic
Community andtheEuropean AtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983, p.1),as
amended byRegulation (EC,Euratom) No1700/2003 of22September 2003(OJL243,
27.9.2003, p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary, classifieddocuments inthis
filehavebeendeclassified inconformity withArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung (EWG,Euratom) Nr.354/83desRatesvom1.
Februar 1983überdieFreigabe derhistorischen Archive derEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom) Nr.1700/2003 vom22.September 2003
(ABI.L243vom27.9.2003, S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich. Soweit
erforderlich, wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenannten Verordnung freigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM (78)468def .
Brussel ,22September 1978
TOELATING VAN STUDENTEN UIT ANDERE LID-STATEN
TOT INSTELLINGEN VOOR HOGER ONDERWIJS
(Mededeling vandeCommissie aandeRaad .)
COM (78)468def.

\ SMgjffVATTIffO
•• ■. -
- ■ . ' ' « \ .
Inhet'actieprogramma oponderwijsgebied datdoor,de Raaden
deministers vanOnderwijs vandeilid-staten inhunresolutie van
9februari .1976werdgoedgekeurd ,wassprakevaneendebatdatzou
wordengehoudèn metdegenendieverantwoordelijk zijnvoorhethpger,
onderwijs overdebepaling vane«ngemeenschappelijk standpunt inzake
detoelating vanstudenten uitanderelid-staten tothethogerónderwijs .
Ditdebatwerdgehouden inseptember 1977»endoordediensten
vandeComrnissié werdinfebruari 1978'eenanalysevandeproblemen ,
alsmedevandevoorgestelde oplossingen ,voorbereid ,enhet'resultaat
ervanverspreid .Uitgaande vandezeanalyse enrekening houdend inet
deeropbinnengekomen reacties ,wordtindezemededeling eenuiteen-,.-■
zettinggegevenvandévoorstellen ,diespecifiek inaanmerking komen
omnadertewordenonderzocht doordeRaadendeministers vanOnderwijs
ophunzittingop27november 1978. ' •.*

INLEIDING ... .
"Inhetactieprogramma oponderwi jsgebied datdoor deRaad ende
ministers van ..Onderwijs vandelid–staten inhunresolutie van9x^bruari 197^
.werd goedgekeurd waren ,ineenparagraaf diewasgewijd aandesamenwerking ,
ophetterrein vanhethoger onderwijs ,eenaantal acties opgenomen dieals
oogmerk hadden het "bevorderen .vanhetvrije verkeer endemobiliteit vanzowel ■
docenten als studenten . ..
Hétaantal studenten datonderwijs volgt inandere lid-stat envan de
Gemeenschap ismomenteel zeer beperkt .In1975/1976 washettotaal aantal
zowat 21.000 ,hetgeen circa 0,5 vanhettotaal aantal ingeschreven studen­
tenindeze landen uitmaakt .Reeds werd ophetniveau vandeGemeenschap een
aantal maatregelen getroffen omeengrotere mobiliteit aantemoedigen ente
vergemakkeli jken .Zowerden beurzen terbeschikking gesteld voor deuitwerking
vangemeenschappeli jksonderwi jsprograznma' stussen hoger onderwi jsinstellingèn
indiverse landen van deGemeenschap »Boor deCommissie werd voorts inalle .
talen van deGemeenschap eenhandleiding voor studenten gepubliceerd waarin
informatie isopgenomen betreffende detoelatingspraktijken en .–procedures in
■alle lid-staten .Deze maatregelen helpen woliswaar eengrotere mate vanmobi­
liteit onder destudenten vergemakkelijken enstimuleren ,maar vormen anderzijds
slechts eenbeperkte bijdrage .Nodig iseeninitiatief waaruit blijkt welk
belang erindeGemeenschap wordt gehecht aaneenbeduidende uitbreiding van
dekansen voor studenten omtenminste eengedeelte van de-tijd dat zehoger ' .
onderwijs volgen ineenandere lid-staat jloor tebrengen enaldus profijt te
halen uithet feit dat zehun onderwijs kunnen verruimen enverdiepen .
Ditfeit erkennende ,werd inhetactieprogramma bepaald datereenbespre­
king moest worden gehouden ,waaraan zoumoeten worden deelgenomen door' vertegen­
woordigers vaninstellingen voor .hoger onderwijs ,over de .mpgeli jkheid omeen
gemeenschappelijk beleid uittewerken inzake detoelating vanstudenten uit
andere lid–staten .Deze bespreking vond plaats teBonn inseptember 1977 enuit­
gaande hiervan hebben deonderwijsdiensten vandeCommissie eengedetailleerde :
analyse voorbereid over debestaande problemen welke voortvloeien uitdebestaani

-2-
■beleidsmaatregelen enpraktijken vandelid-staten vratdetoelating vanstuden-.
tenuitdeGemeenschap betreft,entevenseenaantalmaatregelen voorgesteld ter
oplossingvandezeproblemen.Ditdocumentwerdinfebruari1978overgemaakt
aandelid-staten voorraadplegingen binnen ,elkvandèlanden.Uitgaande vande
analyse,dieis.neergelegd inditdocument ,enaandehandvandereactieswaartoe
hetaanleiding gaf,wordenindezenotadezespecifieke voorstellen geformuleerd .
InbijlageAwordteenbeknoptoverzicht gegevenvandehuidigepraktijken
inelkvandelid-staten enwordttevens–eveneens summier–weergegeven hoe
momenteel demobiliteit vanstudenten binnendeGemeenschap verloopt .Hetstuden–
tenverkeer tussendelict-staten vertooni geenevenwichtig beeld;-ditheefttemar­
kenmet.talvanfactoren vanhistorische ,geografische entaalkundige aard,als­
medemetredenenverband houdende methetuniversitair beheerenmetfinanciële
overwegingen .Inhetthansgevoerdebeleidtotalgemene opvoering vandemobili­
teitiseenbelangrijke 'doelstelling hetstimuleren vanhetverkeerinrichtingen
waarindatverkeervooralsnog zeerbeperktis. "
Doorelkelid–staatwordenzowelhogeronderwijssttidéntén "geëxporteerd "als
"geïmporteerd ".Vandaardatdodrgeenvandelid-staten deregelingèn inverband
metdetoelating vanstudenten uitdeGemeenschap naarhunlandlosmogenworden
gezienvandiewelkebetrekking hebbenopdeaanvaarding vaneigenstudenten door
anderelid-staten .Bijgevolg-wordtvoorgesield eengemeenschappelijke benadering
•» vtevolgen,uitgaande vandevolgende beginselen ï
a)inhetnationalebeleidvandelid–statenmoet^hetinhetactieprogramma op
onderwijsgebied "neergelegde doelbeslotenliggen omdemobiliteit vanstudenten
indeGemeenschap tebevorderen endebelemmeringen diedezemobiliteit inde
wegstaanopteheffenj
b)ditbeleidmoetgebaseerdzijnoperkenning doordelid–statendatzeonderling
vanelkaarafhankelijk zijnengezamenlijk deverantwoordelijkheid dragenvoor
detoelating vanstudenten uitanderelandenvandeGemeenschap ,en
c)iederebuitenlandse studentmoetopdezelfdevoorwaarden wordentoegelaten tot
instellingen inhetgastlandalsstudentenuiteigenland. .
Uitgaande hiervanwerdendèvooretellingen indehiernavolgendeparagraafII
geformuleerd .Daarbijmoetechterwelwordenbedachtdatdezevoorstellen geen
afbreukdoenaanhetfeitdatinsommigeopzichten detoelating vanstudenten •
reedsindècommunautaire wetgevingisvastgelegd .Zoisbepaalddat:
* •••/•••

a)diegenendiehetrechtgenieten omineenlid-staatteverblijven krachtens
doartikelen 48en52vanhetEEG-Verdrag niethetvoorwerp mogenzijnvan
enigediscriminatie tenaanzienvandetoegangtothetonderwijs inhet
gastland vandeGemeenschap ;
b)iemanddiezichineenlid-staat wensttevestigen omereenberoepsacti-
viteituitteoefenenendiezichmethetooghieropeenberoepskwalificatie
moetverwerven vanhetgastland ,opgenerlei wijzedetoegangtothethoger -
onderwijs indatland&anwordenontzegd.
Men'ishetervoortsovereensdatdevoorstellen eveneens aspecten-
betreffen vanhet ■toelatingsbeleid dat,insommigelid–staten ,wellichtniet
totdebevoegdheid behorenvandaregeringen maarvandehógeronderwijsinstel -
lingenzelf,zowelindividueel alscollectief .Mengaaterdaarbijvan,uit,dat
indergelijke gevallen goedkeuring vaneenvoorstel zouinhouden datmener:
zichtoeverbindt debevoegdeinstanties aantebevelenenaantemoedigen om
dienovereenkomstig tehandelen .
Devoorstellen zijnneergelegd indeonderstaande paragrafen ,waarbij
devolgende indeling werdaangehouden :
A.Numerieke beperkingen bijtoelating
• 1 '
B.Toelatingscriteria
-C.Financiële voorwaarden bijtoelating .
D.Vereisten optaalgebied ., ■'
E.Administratieve toelatingsprocedures
F.Voorlichting enbeleid'inzakeraadpleging .
II.VOORSTELLEN ' • /
A.Numerieke beperkingen
1.Indien .ineenlid–staateenbeleidwordtgevoerdinzakenumerieke beper­
kingbijtoelating ,hetzijbetrekking hebbendophethogeronderwijssysteem in
hetalgemeenofopbepaaldeonderdelen êrvan,dandienteenredelijkaantal
plaatsenbeschikbaar tewordengehoudenvoorstudenten uitanderelandenvan
deGemeenschap .Watin.'ditverbandmoetwordenverstaan onderredelijk móet
wordenbepaaldinhetlichtvaneenvoortdurende overzicht vandebestaande .
omvangvandemobiliteit ,enhetstreven omdezemobiliteit uittebreiden .
"* "

2. Studenten uitandere lid–staten wier studie inhetgastland eenonderdeel
.uitmaakt vandetotale opleiding diezeaandeinstelling vanHuneigen land
zullen afronden ,mogen niet denumerieke "beperkingen vanhetgastland worden
opgelegd . \\ - ■. ' '
3. .Ookwederkerige regelingen tussen instellingen methetoogopdeuitwisse­
ling vanstudenten dienen zoveel mogelijk teworden gestimuleerd .
4. Ophetniveau yan deGemeenschap moeten ,inoverleg metvertegenwoordigers .
■vanhoger onderwijsinstellingen ,voorstellen worden -ontwikkeld omdemogelijk­
heid van overdracht vankredieten binnen deGemeenschap met het oog ophet stü–
deren inhet "buitenland -tevergemakkelijken enuit te "breiden . •
3.Toelatingscriteria (Talenkennis hieronder niet "begrepen )
5. Kandidaten uitandere lid–staten mogen geen -voorwaarden inzake studie
worden gesteld dieniet eveneens vantoepassing zijn opstudenten uithet land
vanherkomst van dekandidaten' ,enevenmin mogen deze kandidaten ,verplicht
worden gesteld "bijkomende pyoeven ofexamens aftéleggen ,dieniet moeten
worden afgelegd door studenten uithetgastland . . '
6.' Studenten dieeenvolledige cursus vanheteerste niveau willen volgen
dienen inhet "bezit tezijn van eenkwalificatie dievanvoldoende niveau is
omheninaanmerking tedoen komen voor toelating toteenhoger 'onderwijsinstel­
ling inhun -land vanherkomst ;daarnaast kunnen eventuele "bijkomende voorwaarden
worden gesteld dieeveneens van .toepassing zijn .opstudenten uithetland van
herkomst .-■ > . - 'v "
7»:Voor zogeheten "paft -course" -studènten (zoals "bedoeld inparagraaf 2
hierboven )isvooral van'belang datdeinstelling uithetland vanherkomst van
destudent "ermee instemt datdevoorgestelde periode als "onderdeel wordt aan–'
* .
vaard vandestudie vandestudent ,diemeteendoor voornoemde instelling •
afgegeven dieploma .wordt afgerond . .
C.Financiële aspecten
8.Indielid-staten waarcollegegelden moeten ,worden betaald ,mogen deze'
gelden voor studenten uitandere landen vandeGemeenschap niet meer bedragen X
danvoor studenten uiteigen land . . !
9» .Daar waar door studenten uiteigen land collegegelden moéten worden "betaald
maarwaar krachtens nationale "regelingon sommige studenten vandebetaling van
dezegelden zijnvrijgesteld ,dienen denodige regelingen teworden getroffen ten
emae eveneens aanstudenten uitandere landen van .deGemeenschap demogelijkheid
toteendergelijke vrijstelling teverleneno >

10.Studiebeurzen voorstudentenuiteigenlandzoudengeredelijk ook
moetengeldenvooreenstudieverbli jfineenanderelid-staat ,opvoorwaarde
dathet"betrokken studieverblijf doordeinstelling vanhetlandvanherkomst
wordterkendals'eenonderdeel vandetotaleopleiding waarvoor debeurs
werdtoegekend .
11.OpGemeenschapsniveau moetenvoorstellen wordenvoorbereid omhetpro­
bleemvandeverschillen inkostenvanlevensonderhoud tussendelid-staten,
voor-zoverditeenweerslagheeftopdemobiliteit vanstudenten ;optelossen.
D.Vereiste talenkennis ~
12.Devereisten inzaketalenkennis diewordengesteldaankandidaten diehun
studieaaneenvandeonderwijsinstellingen vanhetontvangende landwillen
volgenmogennietwordenlosgezien vandeeisenvandebetreffende cursus.Voor
hetbeginvandecursusmoetwordenaangetoond inhoeverre dekandidaat over
voldoende kennisvandevreemdetaalbeschikt.OpGemeenschapsniveau dientte
wordenoverwogen ofmethetooghieropspecialegetuigschriften inelke
lid-staat kunnenwordenerkend * ^
13.Teneindedestudenten eventueel vóórhetbeginvaneencursusinde
gelegenheid testellenhunkennisvandevreemdetaalinhetontvangende land
teverbeteren ,zoudendelid–stateninGemeenschapsverband voorstellen moeten
uitwerken vooreengezamenlijke -regeling waarbijdenodigefaciliteiten worden
verstrekt vooreenaandebehoeften vandestudenten aangepast intensief
* '.onderricht vandetaalvanhetontvangende land.
E.Administratieve procedure
14."OpGemeenschapsniveau moetendiscussies wordengevoerdmetvertegen->
woordigérs vaninstellingen voorhogeronderwijs teneindeeengezamenlijke
lijstoptestellenvanbasisgegevens enverderedocumentatie dievanalle
kandidaten uitdeanderelid–statenverlangd wordt.
-15.OpGemeenschapsniveau moetinformatie' wordenverzameld overtlerege­
lingendieinelkelid-staat bestaanvoorhetopvangen enadviseren vanbui­
tenlandse studenten ;oolcmoetenregelmatig bijeenkomsten wordengehouden
:waaraanwordtdeelgenomen doorvertegenwoordigers vandegenendievoorderge­
lijkeregelingen verantwoordelijk zijn,teneindeervaringuittewisselen en
problemen optesporen. •
•• •

Voorlichting en"beleid ,inzakeraadpleging
16.Alsuitgangspunt voor'eenperiodieke analysevandeomvangende
ontwikkeling vandemobiliteit vanstudenten tussenlandenvandeGemeenschap
endeweerslag vanhet"beleidvandelid–stateninzakenumerieke "beperking
opdezemobiliteit ,zoudenopGemeenschapsniveau gegevens moetenwordenver–
• <■
zameld,diedanvervolgens regelmatig aandelid–statenwordenmedegedeeld .
17'.Indieneenlid-staat inzijn "beleidinzakedetoelating vanstudenten
uitanderelandenvandeGemeenschap eenwijziging overweegt moethijalvorens
totactieovertegaan,hetOnderwijscomité hierover raadplegen .-

AFwEXA
BESTAANDE REGELINGEN INDELID-STATEN VANDEEUROPESE
GEMEENSCHAPPEN INZAKE DE'TOELATING VANSTODENTEtf UIT
ANDERE LID-STATEM •

-2 -
NUMERIEKE BEPERKINGEN
.LAND , BESTAANDE REGELINGEN
Belgi®
Denemarken^Ophetogenblik wordt erindewetgeen enkele numerieke
.beperking vastgesteld .Niettemin wordt hetaantal buiten­
landse studenten datonder dezelfde voorwaarden alsBelgische
studenten ka.nworden toegelaten ,tot 2%per studierichting
beperkt .Deze beperking isechter alleen vanfinanciële aard
(collegegelden )._
-Bepaalde categorieën buitenlanders vallen echter niet onder .
ditpercentage enworden' zonder verdere beperking ,onder
dezelfde voorwaarden alsBelgische studenten toegelater ^.'
Het betreft hier :
-studenten met deLuxemburgse nationaliteit
.buitenlandse studenten wier ouders (ofvoogden )inBelgië
werken (ofgewérkt hebben )enonderdaan zijn van een
,lid-staat . . - - ' -.
-studenten vaneen land dat metBelgië eenculturele overeen­
komst heeft gesloten endie inhet kader daarvan een
studiebeurs ontvangen ..
=Deonderwijsinstellingen kunnen evenwel zelf beslissen ;
over het aldanniet toelaten van studenten voor wie zij
destudie zelf moeten betalen .Zohebben in1976/77 :
-verschillende instellingen hun aantal buitenlandse stu­
denten (waaronder dieuitÉG-landen )beperkt tot 2%
(inééngeval 3/0 ' • ,
.-enkele' -andere instellingen' numerieke beperkingen inge­
voerd dieuitsluitend voor destudierichting genees­
kunde gelden (b.v .50%vanhetaantal nieuwe .Belgische
studenten ;een vast aantal vati 20per land van herkomst
eenvast maximum van 60voor degehele groep vanbuiten
landse studenten ;uitsluitend toelating voor Nederlan­
ders enDuitsers ). '\ ,
ivanaf 1977/78zalvoor idere studierichting hetmaximumaantal
studenten dat lcanworden toegelaten door deminister vanOnder­
wijs .worden vastgesteld ." . , --
=»Buitenlandse kandidaten metbuitenlandse kwalif icatie3 worden -*
alleen totdevolgende studierichtingen toegelaten :medicijnen ,
.tandheelkunde ,farmacie ,diergeneeskunde ,landbouw -en "civiel
.ingenieur ,wanneer zijeenhechte band metDenemarken hebben
(erbijvoorbeeld twee jaargewoond hebben ).
'Een quota van10/o.wordt opengelaten voor andere buitenlands e-
kandidaten metbuitenlandse kwalificaties (enandere bijzonderecategorieën ). -
"Gaststudenten "dieeendeel vanhununiversitaire opleiding
inDenemarken willen afmaken ,worden ,zijhetvoor' eenkortere
periode ,zonder beperkingen toegelaten toteenlater d.eol van
destudie . ? -

Numerieke -beperkingen (vervolg )
LAND
FrankrxjKBESTÂANDS BEGELINGEN
=Aan demeeste "Grahdes Ecoles "en"Ecoles d5ingenieur^'
gelden ,speciale maxima voor detoetelaten buitenlanas -
Bondsrepubliek
Duitslandstudenten .
5sAan ,de "universit ei*ten gelden gee-n nümerisKe oepcrK ahgen
vcoj *buitenlandse studenten ,behexve aanuniversiteiten ,
indestreek vanParijs ,vaar betaantal buitenlandse -
studenten inheteerste jaar -medicijnen tenhoogste 5>'
■vanhettotale aantal Franse studenten magbedragen .iiteiten gel'len geen numerieke beperkingen
.dsestudenten ,behelve aanuniverciteiten .
tsSoms worden buitenlandse studenten verplicht tegaan
studeren aaneenandere instelling danoiewelke zij
zelf hadden gekozen .
*Instudierichtingen waarin het aantal toelatingen tothet
eerste jaar isbeperkt ,maghetaantal studenten inde
"medicijnen ,tandheelkunde ,diergeneeskunde enfarmacie
voor&fouitbuitenlander ^bestaan eninandere studie -
jrichtingen metbeperkte toelating voor &%(waaronder
;studenten uitdeEG-Ianden ), .'* '
• , 'X - '
? ' ~
|=«In.alle andere studierichtingen "bestaan ergeen numerieke
t f -
Lbeperkingen' voor d.etoelating vanbuitenlandse studenten .
Ierland asAansommige instellingen mag5tot10%vanhettotaal -
aantal aangenomen studenten voor iedere studierichting
bestaan uitbuitenlandse studenten {incl .studenten uit
EG-landen ,behalve diegenen dieonder Verordening'
1612/08vallen )diezien voor eenvolledige studie
opgeven .
»Sommige instellingen passen éénofmeer van devolgend *
beperkingen toèopbuitenlandse studenten ,waarbij het
onderscheid tussen "Iers "en"buitenlands "vrijwel vol­
ledig 'ophet .onderscheid inverblijfplaats berust ,niet
zoaeer opnationaliteit ï'
*-erworden geen .buitenlandse studenten ofstudenten
'vitgeïndustrialiseerde landen toegelaten tot de
studierichting medicijnen en/of .tandheelkunde
-erworden geèn buitenlandse studenten ofstudenten
uitg-eindustrialieeerde Ionden -toegalaten tot de
,s. 'studierichtingen madi^ijno.n ,tandheelkunde ,dierge­
neeskunde ,architectuur ,«sciale wetenschappen en
fysiotherapie ,behalve vanneer -aanaeer specifieke
voorwaarden inzake verblijfplaats wordt voldaan .
=Voor studenten diepost-universit aironderwijs volgen
.envoor studenten cisgeen vast programma volgen be– ;
sxaan soepele regelingen 1r;

*4-
Numerieke beperkingen (vetvolg )
LAND BESTAANDE REGELINGEN
Italie
Luxemburg
Nederland
Verenigd
KoainkrijksGeen ,behalve voor destudierichting medicijnen aan
deUniversita Cattolica del Sacro Cuore in-Rome .
=Inhet Centre Universitaire wordt hot aantal buiten­
landse studenten indemedische wetenschappen beperkt
tot 8a10%,aangezien het instituut niet meer *-studenten
kan aannemen ,
=Aan denationale instelling 'voor lerarenopleiding , .
hetInstitut Universitaire ,worden geen buitenlandse
studenten aangenomen .
=Deminister vanOnderwijs bepaalt ieder jaar het ,
maximumaantal buitenlandse studenten dat tot de
studierichtingen medicijnen ,tandheelkunde endier­
geneeskunde "kan worden toegelaten .Kandidatfen 'uit
EG-landen dieonder Verordening 1612/68vallen beho­
ren tot decategorieën die eenvoorkeursbehandeling
genieten (ziehoofdstuk Selectiecriteria )
Afgezien van enkele kleine uitzonderingen aan ^ommig' "
instellingen inNoord-Ierland werden ertot nutoe
naast dealgemene beperkende maatregelen die aan de
meeste Britse instellingen voor iedere studierich­
ting bij detoelating van studenten worden toegepast ,
geen speciale beperkende maatregelen "toegepast op
buitenlandse studenten .
Gezien desnelle stijging van het aantal buitenlandse
studenten heeft deregering echter voorgesteld de
toelating vanbuitenlandse studenten voortaan tebe­
perken ,enhettotale aantal testabiliseren ophet
tot voor kort nog geldende aantal .
»

-5
SELECTIECRITERIA . . -
(Naast debasistoelatingsvoorwaarden ,bijvoorbeeld een diploma middel­
baar onderwijs )
(Devereisten ten aanzien van detalenkennis mogen niet als selectie­
-instrument worden gebruikt :ziehiervoor deaparte afdeling over
vereiste talenkennis )
LAND BESTAANDE REGELINGEN
Belgie
Denemarken
Frankri jk5Indewetworden geen verdere selectiecriteria vast­
gesteld ;Deze worden door deinstellingen zelf bepaald .
=Deinstellingen zelf passen momenteel ,één ofmeer­
dere van devolgende criteria toe ,met -name t.a.v .
detoelating van studenten tot demedicijnenstudie
-bewijs van toelating ofvan het niet afgewezen
zijn ineigen land wanneer detoelating tot de
betrokken studierichting aldaar beperkt is.
-deverplichting aanBelgische toelatingsvoorwaar -
den tevoldoen' ,ofeenspeciaal toelatingsexamen
afteleggen /
-motivatie voor hét studeren aan eenbepaalde
instelling
vberekening van dekans opsucces
-bijzonder goede cijfers voor bepaalde vakken bij
het eindexamen middelbare school
-middelbare schoolopleiding inBelgië
-het voldoen aan bepaalde eisen inzake het ver­
blijf inBelgië
■Erwordt geen onderscheid gemaakt tussen Deense en
buitenlandse kandidaten dieaandeDeense toelatings -
voorwaarden .voldoen oftussen Deense kandidaten en
kandidaten uitdeEG–landen dieonder Verordening
1012/68vallen .Deze kandidaten worden gekozen op
grond vanhetgemiddelde cijfer ophuneindexamen -
diploma (kandidaten methethoogste gemiddelde cijfer
hebben voorrang ).Dekandidaat kanzijn gemiddeld
cijfer "opvoeren "meteenbepaalde vjerkervaring .
Deinstelling beslist over dekeuze vanbuiten­
landse kandidaten met eengeldig buitenlands
diplomaCmet uitzondering vanEG-onderdanen die
onder Verordening 1612 /78vallen ). ■
Voor toelating tot een ."Grande Ecole "wordt een
extra toelatingsexamen afgenomen (soms worden bui­
tenlandse kandidaten met denodige kwalificaties
van ditexamen vrijgesteld )
Voor toelating tot eenuniversiteit :
–bewijsstuk waaruit blijkt dat dekandidaat een
opleidingsniveau heetft bereikt datgelijk staat
met hetniveou datvanFranse studenten wordt
verlangd wanneer diedebetrokken studie opeen
bepaald niveau willen "beginnen ,en
-eenbewijsstuk waaruit blijkt datdekandidaat op
grond vanzijn ofhaar kwalificaties ineigen
land wel tot diebetrokken studie zouworden toe­
gelaten .

LANDBESTAANDE REGELINGEN
Bondsrepubliek
Duitaland
Ierland .:Depermanente cohferentie 'van ministers van
Onderwijs van deLander bepaalt datbuitenlandse
studenten moeten "bewijzen dat zij ' .
-opgrond .van decijfers die zij voor toelating
tot het hoger onderwijs kunnen voorleggen in
eigen land wel tot het hoger onderwijs zouden
-worden toegelaten ,•
-een opleidingsniveau ,hebben bereikt opgrond
waarvan kan-worden verondersteld dat zij de„
studie aankunnen
Voor studierichtingen mnt beporlctc toelating wordt'
prioriteit verleend aanbuitenlandse -3budenten metde
beste "kwalificaties .Verder ^oubijzondere aandacht
kunnen worden besteed aan kandidaten die :
-inhetbezit zi.jn vaneendiploma vaneen inhet ,
.buitenland gevestigde Duitse middelbare school ;
-eenstudiebeurs hebben ontvaren van eenDuitse
organisatie opgrond vankwalitatieve selectie »
-ópgrond vanbijzondere regelingen indedoor hen
gekozen studierichting vaneenplaat3 verzekerd
kunnen zijn wanneer zijworden toe ,gelaten toteen
Studienkollge (bijzondere instelling waar volwas­
senen worden voorbereid ophetuniversitaire onder­
wijs )ofeensoortgelijke instelling;.'
-afkomstig zijn uiteenland waar mogelijkheden .om
het vakinkvrestie tebestuderen ,ontbreken ;
-behoren toteenduitsprekende minderheid ineen
ander land . ' •' .
Voor sommige studierichtingen moeten destudènten
gedurende eenbepaalde periode praktisch werk
hebben verricht . : ,
■
Overeenkomsten' tussen landen en/ofinstellingen
voor hoger onderwijs worden inaanmerking genomen ?
Over hetalgemeen bijzonder goede cijfers invoor
de -toelating toteenbepaalde studierichting rele­
vante vakken bij heteindexamen middelbare school
Deinstellingen ,zelf 'kunnen' nogextra criteria
toepassen voor bepaalde studierichtingen ,bij -^
voorbeeld criteria inzake hetverblijf ,toelatings­
examens ,tests eninterviews ;zijkunnen ook
prioriteit verlenen aan'kandidaten wier ouders
•óandiebetrokken instelling hebbeT gestudeerd .
Buitenlandse studenten moeten ophuneindexamen
middelbare school aan dezelfde minimum normer -
voldoen als -Ierse studenten omtot otrtoöivi
studies inhethoger onderwijs te .worden tot .f.1.'

.7-
Selectiecriteria (vervolg )
LANDBESTAANDE REGELINGEN
Italie
Luxemburg
Nederland
Verenigd
Koninkrijk=WetNo.901van19juli1956bepaalt het
volgende : '
"Destudenten uitlandenwaareennumerus clausus
geldt,.moetenmethet.oogoptoelating totde
universiteit enhogeronderwijsinstellingen in
Italië >tweeverschillende examensafleggen'
'waaruitblijktdat.zijinstaatzijndestudie
aandegewenstefaculteit tèvolgenenover
voldoende kennisvandeItaliaanse taalbe­
schikken .Dezeexamens wordenafgenomen inde
vormvaneencolloquium enopdedoordedes­
.betreffende faculteit enschoolvastgestelde
wijze.Degenediegeengunstigjudicium behaalt/
kannietwordentoegelaten endeexamenspasin
hetdaaropvolgende academische jaaropnieuwaf­
leggen.Inhetzelfde jaarkanmengeentoelatings­
examensafleggen voorverschillende universiteiten
ofinstituten ."
aVoor bepaalde studierichtingen worden bijzon­
dergoede cijfers ophetdiploma middelbare
school vereist
sVoormedicijnen ,tandheelkunde endiergeneeskunde
–.geschiedt deselectie vanbuitenlandse studenten
ophetogenblik vialotingvoorbepaalde catego-
rieën,waaronder buitenlanders dieinhetbezit
zijnvaneenNederlands diplomadattoegang
verleenttoteenNederlandse universiteit ,ofwier
-oudersgeruimetijdinNederland gewoondhebben,
alsmedeonderdanen uitanderelid-staaten vande
-EgGwaaropVerordening 1612/68vantoepassing is.
■=Voordeoverigestudierichtingen inhetweten­
schappelijk onderwijs geldendezelfde toela-
tingsregelingen alsvoorNederlanders .
=Deinstellingen beslissen zelf over het al ,
dan niet toelaten van studenten .
Demeeste instellingen verlangen vooral goede
cijfers ophetdiploma middelbare school >voor
vakken dieverband houden met ,degekozen
studierichting .

COLLEGEGELD
(Erwarennietvoldoende gegevens beschikbaar voorhetopstellen v-aneentabel
•overinschrijvingsgeld engeldvoordiversediensten )
(Afzonderlijke financiële voorwaarden bijtoelating vanbuitenlandse studenten,
zoalsdeeistotstorting van"borgtocht"werdeneveneensbuitenbeschouwing­
!gelaten). "
LAND BESTAANDE REGELINGEN
.België Universiteiten
=Allebuitenlandse studenten betalenhetzelfde collegegeld
alsBelgische studenten (6.600B.Fr.in1977-78 )
=Bovendien kunnenstudenten dienietbehorentotdecate-
gorieëndiebijdeberekening vandeoverheidstoelagen
voorinstellingen voorhogeronderwijs inaanmerking
-werdengenomen (voordetailsziehoofdstuk Numerieke
Beperkingen )kunnenwordenverplicht extracollegegeld
tebetalendatzelfs50'/.vandeeigenlijke kostenvan
destudievan-hetbetrokken vakkanbedragen;in1977-78
beliepdit60.000B.Fr.voorkunstonderwijs ,enzelfs
180.000B.Fr.voorstudierichtingen alsmedicijnen ,
tandheelkunde ,diergeneeskunde enfarmacie .
Deinstellingen kunnenechterzelfbeslissen ofzijdeze
extrsbetalingen "welofnietverlangen .Momenteel wordt
hetaansommigeinstellingen welverlangd,aanandereniet
Andereinstellingen voorhoceronderwijs
=Inbeginsel betalen .Belgische e;nbuitenlandse studenten
hetzelfde bedragaan.collegegeld datechtervarieert naar
gelangvancestudierichting .Niettemin moetenbuiten­
landsestudenten eenextrabedragbetalen wanneerzij
niettotéérvvandevolgende categorieën behoren :
-studenten waarvan éénvandeoudersdeBelgischenatio­
naliteit heeft,ofinBelgiëwoonachtig is
-studenten dieonderde.verantwoordelijkheid vallenvan•
eenBelgjsch onderdaan diegezinsuitkering ontvangt
-kinderen vanbuiten-landse werknemers dieinhetbevol-
kings-ofvreemdelingenregister zi-jningeschreven
-buitenlandse studenten dieeenvasteberoepsactiviteit
inBelgiëuitoefenen ,ofinhetbezitzijnvaneen
werkvergunning AofB,ofeenwerkloosheidsuitkering
ontvangen -. .
-buitenlandse leerlingen ofstudenten dieopgrondvan
,eenuitwisselingsovereenkomst inhetkadervaneen
cultureel -verdraggedurende eenbepaaldetijdeen
Belgische schoolhebbenbezocht,-ofeenBelgische
'studiebeurs hebbenontvangen .
Denemarken Geen
Frankrijk =Geen(aanonderwijsinstellingen )

-»
» -' -s
Collegegeld (vervolg )
LAND BESTAANDE REGELINGEN
Bondsrepubliek
Ouitsland
Ierland
Italië
Luxemburg
Nederland=Geen . - . _
=•AandeNational University ofIrelandwordtvanalle
nietinIerland (.waaronder Noord-Ier land)verblijvende
studenten 507.extra,aandeUniversity ofDublin,
60%extracollegegeld verlangd .Debedragen van
.hetcollegegeld variëren vaninstelling totinstelling
envanstudierichting totstudierichting .Aande >•
colleges vandeNational University bijvoorbeeld
bedroeghetcollegegeld voorhetacademiejaar 1976-77
voornietinIerlandverblijvende eerstejaarsstudenten
kunstofhandelt188totb243voordestudierichting
medicijnen ,fc325totfc388.-
Somswordtvrijstelling vanbetaling vanhetextra
collegegeld verleend aanouderestudenten,studenten dié
inhetbuitenland werdengeborenuitIerseouders,of
voorbuitenlandse studenten dieinIerland middelbaar
onderwijs hebbengenoten.Ditgeldtookvoorstudenten
.dieonderVerordening 1612/68vandeEEGvallen.Extra
collegegeld wordtdoorgaans verlangd vanallestudenten
voorwiehetcollegegeld doornietIerseinstanties
wordtbetaald.Hetcollegegeld voorpostuniversitair
onderwijs,waarvoor -aansommigeinstellingen geenextra
xpercentage voorbuitenIerlandverblijvende studenten
wordtgeheven,verschilt vanstudierichting tot
studierichting . *
=Buitenlandse studenten betalenevenveelcollegegeld
alsItaliaanse studenten .Hetcollegegeld varieert
_vaninstelling totinstelling ,enkanongeveer
80.000lireperjaarbedragen .
=Geen - •
-Buitenlandse studenten betalen evenveel i
aancollegegeld alsNederlandse studenten (Fl500,-)
-Inbijzondere gevallenblijftbetaling vancollegegeld
beperkttotFl65,50perjaarpercollege-uur perweek.
Inhethogerberoepsonderwijs (dagonderwijs )wordt
Fl500,-perjaaraanschoolgeld gevraagd (cursussen .
Fl200,-300,-perjaar). .

-10
Cnllezepreld (vervolg )
LAND BESTAANDE REGELINGEN
Verenigd
KoninkrijkDeuniversiteiten ende"local education j
authorities "stellen zelf het bedrag van hun .
collegegeld vast .Bij deberekening van deover - ;
heidsuitgaven voor hoger envoortgezet onderwijs !
vordt door deregering een zeker bedrag dat inde :
vorm van collegegeld zal worden ontvangen inge­
calculeerd ;daarom stelt zij .voor het collegegeld .
zodanig vast testellen dat het ingecalculeerde
bedrag kan'worden bereikt .Dit /heeft meestal tot
gevolg dat deaanbevelingen van deregering in
acht worden genomen
voor 1977-78 word aanbevolen .»
universiteit :
postgraduate
Universiteit :
undergraduate
Hoger voortgezet
onderwi js :
(full-time )*V.K.
.£750
£500
£500Buitenland
£850 _
£650
£650
Het onderscheid tussen "V.K. "rn"Buitenland "is
voornamelijk gebaseerd ophet verblijf van de
student ,niet zozeer opnationaliteit .
=AanKoord Ierse universiteiten eninstellingen voor
hoger voortgezet onderwijs wordt tenaanzien van
hetcollegegeld geen verschil gemaakt tussen V-K .
enbuitenlandse studentent . ' '

,\ 11- Ο»
VEREISTE TALENKENNIS
LAND BESTAANDE REGELINGEN
».
Belgié Goede kennis van detaal waarin les wordt gegeven
(Nederlands ,Franp ).
Doorgaans isereen verplicht taaiexamen .
Deneraarken Aan sommige instellingen wordt een goede kennis
van het Deens vereist voor -alle studierichtingen ,
aan pndere instellingen uitsluitend voor studie­
richtingen metbeperkte toelating (bv.medici jnen ).
Frankn jk S
VReeds vóór deeigenlijke inschrijving van dekan­
didaat ("pré-inscription ")moeten bewijsstukken -
worden voorgelegd waaruit blijkt dat dekandidaat
het Jrans beheerst . ,
Bondsrepubliek
Duitslaad .SBewijsstukken waaruit blijkt dat dekandidaat het
Duits beheerst . ' "
Ierland Kennis vanhetEngels (doorgaans baseert men zich
hierbij opdetoelatingskwalificaties )
Italie .
Luxemburg.8
SDekennis vanhetItaliaans wordt getest tijdens
een gesprek inhet departement van deuniversiteit
waarvoor' destudent wilworden ingeschreven
(inhetbuitenland wordt bij .wijze vanproef een
examen-colloquiun gehouden omnategaan ofdekan-y !
didaat over eenbehoorlijke kennis van hetIta­
liaans beschikt ).
Kennis van het Frans vereist
NederlandSSKennis van het Nederlands vereist
Verenigd '
Koninkrijk
«SaKennis vanhetEngels iséénvan dealgemene
toelatingsvoorwaarden .

STUDENTEN UIT DEGEMEENSCHAP INANDERE LID-STATEN ,PER GASTLAND ENPER LAND VANHERKOMST
Gastland
[Land van\herkomstBelgië
75/76Denemarken
75/76Frankri jk
7V75 'Italie
(2)
77/78-■vx
Luxembourg
75/76Bondsrepu -
bliek Duits -
land
75/76V.K.
7V75Ierland
75/76Neperland
76/77TOTAAL
(1)
Belgié 612 7 392 101: ,4 148 1.264
|Denemarken 13'4 •208 1 16 454
JFrankrijk I
ι76* 2.264 318„ 9 70 3.200 ,
Italie 576
|1,208 ■817 ,'j275 |7 28 2.911
ILuxemburg 555 '■691I • .
! 4 '654 • 59
- 16 1.969
Duitsland 382 "f ■I1,770 503
i ' H ■' .■– ~672 "15 'I299 3.641
V.K. 139 1,705' 239ί 1.034 ' f .955 ■ 113 •4.185
jIerland J11». 81 4 54 580'*Γ '13746
Nederland 77** 269 8
11.327 174 - 2/2.554
(730 ) .
(25) '
TOTAAL 2,916 - 730 ; 6,480 845 25 6.750 ?,247 993 693 21.679 ,•
' »
(1)Dehorizontale cijfers perland vanherkomst bevatten geen gegevens voor inDénemarken enLuxemburg studerende
studenten uit andere lid-staten .Het totaalaantal van deze studenten wordt echter wel indelaatste
regel' "TOTAAL "vermeld .
:'• , ' ' ^ 1 . - •.
C2)Deze cijfers hebben alleen betrekking opstudenten die *ichIndatjaar voor heteerst hebben ingeschreven.' -■

BIJLAGE Bί
ACTIE:TOELATING' VANSTUDENTENÜITANDERtjJLID-STATENTOTINSTELLINGEN VOOR.
~~HOGERONDERWIJS ■
Beknoptefinanciële nota "teratientievandebegrotin^sautoriteit en"betrekking '
n<Vhbfmd onvoor-tellen voornieuv-'emaatregelen .
' ' '"■ )
1.Begrotingspost . . ^
392Uitgaveninverband ,metmaatregelen oponderwijsgebied
2.Details vandebegrotingspost " .
Post392Maatregelen oponderwijsgebied
* *
3.Juridische oasis
Resolutie vandeRaadenvandeministers voorOnderwijs ,inhetkadervandeRaad
"bijeenop9februari 19.76,houdende eenactieprogramma oponderwijsgebiëd
(PBvan19.2.1976 )-inzonderheid paragraaf IV,14,diealsvolgtluidi:
"Terbevordering vanhetvrijeverkeerendémobiliteit vandedocenten ,studenten
enwetenschapsbeoefenaars ,wordenopcommunautair niveaudevolgende maatregelen
genomen :.
–organisatie vaneendebatmetdegenendi^verantwoordelijk zijnvoorhethoger
* ' -onderwijs overdebepaling vaneengemeenschappelijk standpunt tenaanzienvan
detoelating vanstudentenuitandereli£-staten tothethoger ,onderwijs ,
••••••• ••
–deuitwerking vanvoorstellen voordeopheffing vande1belemmeringen diede
mobiliteit vanstudenten enwetenschapsbeoefenaars opuniversitair niveau
inde.wegstaan".
4»Doeleinden vande.maatregelen - '.
4.1.0.Algemenedoelstelling .
-.Dealgemenedoelstelling isdeïnobiliteit vanhogeronderwijsstudenten
indeEuropese Gemeenschap tebevorderen ». . '».

-2-
■4. Bi.ilage B
* •
4.1.1 »Specifieke doelstellingen vandemaatregelen enhunbijdrage aandealgemene
doelstelling
a)deweerslag vannumerus clausus –voorschriften vandiverse lid–staten op
demobiliteit vanstudenten binnen deEuropese Gemeenschap verminderen ;
b)verschillen intoelatingscriteria tussen studenten uiteigen land en
Btudenten uit andere lid–staten opheffen ; -
o)verschillen indehoogte vancollegegelden tussen studenten uiteigen land
enstudenten uitandere lid–staten opheffenj ,
"d)garanderen datineigen land toegekende beurzen inalle overige lid–staten
geldigheid bezitten ;
e)detaalkundige vaardigheden vanstudenten inhet'gastland bevorderen ;
f)maatregelen bevorderen tervergemakkelijking vandeadministratieve
procedures en .devoorlichting aan studenten ;
g)hétbevorderen vaüdeuitwisseling vaninformatie over hetverkeer van
Btudenten indeGemeenschap enover belangrijke veranderingen inhet
,toelatingsbeleid vandelid–staten *
5»Financiële implicaties vandemaatregelen (inERE ) .
5.0.Uitgaven inhetkader vandeGesieenschapgbegToting (schatting )
Maatregel 1979 ? . 1980
14Uitwerking vanvooratellen methetoog opde
uitbreiding vandemogelijkheid vanover­
boeken binnen deGemeenschap vankredieten
voor etudie'ti jdvakken ineenandere lid–staat 10.000 90.000
CllUitwerking vaneenregeling voor het compen – .
seren van deverschillen inkosten van levens –
.onderhoud tussen lid-staten voor zover deze
een'weerslag hebben opdemobiliteit van ■•
studenteù - 15.000 20.000
D13Uitwerking vaneensamenwerkingsprogramma
'.methetoogopdeorganisatie vanintensief
onderricht indetaal van het land van '
ontvangst ■«. '50.OOO
E14Vaststelling van .eengemeenschappelijke
lijst vaninformatie .endocumentatie -. . *
dieisvereist methetoogopdetoelating
vankandidaten uit andere lid-rstaten 10.000 10.000
/ «««•/•••

"G XJ
Maat rog-el1979 1980
;15Bijeenkomsten vanpersonen werkzaam opheu
terrein van destudentenvoorlichting 20.0G0 30.000
5.1 .Govol .renonhet stuk .van deinkomsten'
Niet van toepassing
6.Financiering
6.0.I-'ogeli jkefinanciering door middel vankredieten dieworden uitgetrokken inhet
"betreffende hoofdstuk van delonende begroting
Financiering ismogelijk inhetkader vandeontwerpbegroting voor }979»
6.1 .Financiering via overbooking
Ge.en
6.2 .Noodzaak van een aanvulIerdebegroting
Geen
6.3.Kredieten diemoeten worden ingeschreven intoekomstige begrotingen
Degeschatte uitgave voor I98O werd hierboven vermeld .
Uitgaven vanaf I98I kunnen niet vóór I98O worden vooruitberekend .
7•Informatie betreffende personeel datbenodigd is -voor detenuitvoerlegging van
demaatregel
Dediensten vandeCommissie schatten datzevoor deuitvoering vande
isaatregelen in1980 alspersoneelsleden IAenICnodig hebben .