A4-0155/97

Resolutie over de verslagen van de Commissie van de Europese Gemeenschappen aan de Europese Raad- over de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel - 1994 (COM(94)0533 - C4- 0215/95), - "De wetgeving verbeteren" over de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit, over vereenvoudiging en codificatie- 1995 (CSE(95)0580 - C4-0561/95),- "De wetgeving verbeteren" over de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit, over vereenvoudiging en codificatie- 1996 (CSE(96)0007 - C4-0015/97), en- over de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit (tussentijds verslag)(CSE(96)0002 - C4-0355/96)

Het Europees Parlement,

- gelet op artikel 3 B van het EG-Verdrag en artikel B van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

- gezien de conclusies van de Europese Raad van Edinburgh van 11 en 12 december 1992,

- gelet op het Interinstitutioneel Akkoord van 25 oktober 1993 tussen het Parlement, de Raad en de Commissie over de procedures voor de tenuitvoerlegging van het subsidiariteitsbeginsel ((PB C 329 van 6.12.1993, blz. 135.)),

- gezien het verslag van de Commissie van de Europese Gemeenschappen aan de Europese Raad over de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel - 1994 (COM(94)0533 - C4-0215/95),

- gezien het verslag "De wetgeving verbeteren" van de Commissie aan de Europese Raad over de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit, over vereenvoudiging en codificatie (CSE(95)0580 - C4- 0561/95),

- gezien het tussentijds verslag van de Commissie aan de Europese Raad over de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit van 12 juni 1996 (CSE(96)0002 - C4-0355/96),

- gezien het verslag "De wetgeving verbeteren 1996" van de Commissie aan de Europese Raad over de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit, over vereenvoudiging en codificatie van 27 november 1996 (CSE(96)0007 - C4-0015/97),

- gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en rechten van de burgers en het advies van de Commissie institutionele zaken (A4-0155/97),

A. overwegende dat het subsidiariteitsbeginsel een politieke dimensie heeft aangezien ermee beoogd wordt dat de communautaire besluiten zo dicht mogelijk bij de burgers worden genomen, maar dat de opname van het subsidiariteitsbeginsel in de Verdragen in het bijzonder beoogt de vaststelling en uitvoering van maatregelen van de Gemeenschap op basis van de door de lidstaten aan de Gemeenschap toegekende bevoegdheden te regelen zonder daarbij ook maar enigszins de verdeling van de bevoegdheden in de lidstaten zelf aan te tasten,

B. erop wijzende dat de Gemeenschap berust op de expliciete toekenning van de bevoegdheden, hetgeen betekent dat zij deze bevoegdheden niet zonder meer bezit, maar dat die slechts bij uitzondering naast de bevoegdheden van de lidstaten worden toegepast,

C. overwegende dat de eerbiediging van het beginsel van expliciete toekenning veronderstelt dat de communautaire instellingen zich niet mengen in zaken die onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen, maar dat deze instellingen de plicht hebben alle nodige stappen te ondernemen om de taak te vervullen, de doelstellingen te verwezenlijken en de verplichtingen na te komen die de Verdragen hun opleggen,

D. overwegende dat de uitoefening van de gedeelde bevoegdheden een toekenningscriterium vereist dat een legitiem en efficiënt optreden van de Gemeenschap garandeert, als het noodzakelijk blijkt gemeenschappelijk op te treden,

E. overwegende dat de opname van het subsidiariteitsbeginsel in de Verdragen beoogt het optreden van de Gemeenschap in de sectoren die niet onder haar uitsluitende bevoegdheid vallen aan te moedigen, indien en voor zover de doelstellingen van de geplande maatregelen door de lidstaten niet voldoende verwezenlijkt kunnen worden en wegens de omvang of de effecten van deze maatregelen derhalve beter op communautair niveau verwezenlijkt kunnen worden,

F. overwegende dat het subsidiariteitsbeginsel een dynamisch begrip is dat moet worden toegepast tegen de achtergrond van de in de Verdragen genoemde doelstellingen, rekening houdend met de toekomstige ontwikkelingen daarvan,

G. overwegende dat de communautaire instellingen bij de redactie van de wetgevende besluiten een aangepaste juridische methode moeten gebruiken teneinde de duidelijkheid en samenhang van het Gemeenschapsrecht te waarborgen,

1. wijst erop dat het subsidiariteitsbeginsel een bindend juridisch voorschrift is van constitutionele aard waaraan de instellingen van de Unie en de lidstaten gebonden zijn en dat het geen afbreuk mag doen aan de legitieme uitoefening door de Gemeenschap van de door de Verdragen aan haar toegekende gedeelde bevoegdheden, en vooral niet de ontwikkeling in de weg mag staan van acties waarvoor de Gemeenschap over exclusieve bevoegdheden beschikt;

2. stemt in met het standpunt van de Commissie volgens hetwelk onder "de dekmantel van subsidiariteit of proportionaliteit (...) de communautaire verworvenheden niet opnieuw ter discussie (mogen) worden gesteld en niet mag worden teruggekeerd naar de intergouvernementele aanpak, die nog steeds ondoeltreffend en weinig democratisch is" ((CSE(96)002 - C4-0015/97, conclusies, blz. 11.));

3. is van mening dat de onenigheden over de toepassing van het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel bij voorkeur op politiek niveau dienen te worden geregeld op basis van het eerder genoemde Interinstitutioneel Akkoord van 25 oktober 1993, maar wijst erop dat de concrete toepassing van deze twee juridische concepten onderworpen is aan de interpretatie van het Hof van Justitie uit hoofde van artikel 164 van het EG-Verdrag;

4. neemt ter kennis dat de Commissie het zinvol heeft geacht haar laatste verslagen over de subsidiariteit, waaraan zij de titel "De wetgeving verbeteren" heeft gegeven, betrekking te laten hebben op de maatregelen ter vereenvoudiging en codificatie van het Gemeenschapsrecht; stelt bezorgd vast dat deze aanpak tot verwarring leidt en legt de nadruk op het essentiële verschil tussen enerzijds vereenvoudiging en codificatie - en de daaruit voortvloeiende duidelijkheid - die criteria vormen voor een goede wetgevingstechniek, en anderzijds het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel, die van juridische aard zijn;

5. verzoekt de instellingen van de Gemeenschap na te gaan of het nodig is een specifiek jaarlijks verslag op te stellen over het subsidiariteitsbeginsel, of dat hetzelfde bereikt zou kunnen worden in een bijlage bij het jaarlijks wetgevingsverslag, waarin een beoordeling wordt opgenomen van de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel enerzijds en de vereenvoudiging van de wetgeving anderzijds;

6. onderstreept dat de Commissie, wanneer zij een initiatief in toepassing van het subsidiariteitsbeginsel overweegt, de legitimiteit van haar maatregelen moet aantonen door duidelijk te maken dat het een communautaire aangelegenheid betreft, en tevens de meerwaarde - in de zin van grotere doeltreffendheid - van een communautair optreden moet aantonen ten opzichte van maatregelen die door de lidstaten afzonderlijk zouden worden uitgevoerd;

7. acht het noodzakelijk dat de Commissie bij de beoordeling van de meerwaarde - in de zin van grotere doeltreffendheid - in het bijzonder rekening houdt met de kosten van de beoogde communautaire maatregelen, de gevolgen voor het concurrentievermogen van de economie van de Unie, voor de KMO's en de werkgelegenheid, alsmede met de effecten op de gelijke behandeling van mannen en vrouwen en het milieu, om maar enige van de belangrijkste aspecten te noemen;

8. neemt met zorg kennis van de neiging van de Commissie om, tengevolge van het mislukken van meer ambitieuze initiatieven en/of het beleid van de Raad, "kaderrichtlijnen" (bijv. belastingen op vrachtwagens, openbare aanbestedingen, een nieuwe strategie voor het waterbeleid) en gedragscodes in te dienen; wijst op het gevaar dat aldus recht met een onzeker karakter ontstaat, dat minder bindend is ("soft-law") en minder solide, hetgeen leidt tot een fictieve harmonisatie en alleen bij toeval ooit wordt omgezet in de nationale rechtssystemen;

9. is van mening dat in gevallen waarin de Verdragen voorzien in de medebeslissingsprocedure de Commissie erop moet toezien het evenwicht tussen de instellingen niet te wijzigingen en de Unie doorzichtiger en democratischer te maken;

10. neemt met bezorgdheid kennis van het gebrek aan vooruitgang in de periode 1994-1996 in belangrijke sectoren van de interne markt, met name het vrije verkeer van personen en de Europese vennootschap, en wijt deze situatie mede aan toepassing van het subsidiariteitsbeginsel in strijd met het Verdrag;

11. is verontrust over het feit dat gedurende de periode 1994-1996 systematisch subsidiariteitsvragen aan de orde zijn gesteld ten aanzien van initiatieven in het kader van nieuwe beleidsmaatregelen, met name in de sectoren cultuur, audiovisuele diensten, energie, onderzoek, volksgezondheid, consumentenbescherming, milieubeheer, werkgelegenheid en bestrijding van de werkloosheid; wijst erop dat de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel in geen geval mag leiden tot afzwakking van het Gemeenschapsrecht;

12. verzoekt de Commissie de toezegging te doen dat zij in haar volgende verslag uitvoerig zal aantonen dat het subsidiariteitsbeginsel niet ten koste van de communautaire verworvenheden is toegepast;

13. onderschrijft het door de Commissie naar voren gebrachte beginsel dat "Europa minder moet optreden maar beter", maar wijst met enige ongerustheid op de stroom van voorbereidende documenten in 1996 (13 groenboeken, 2 witboeken, een groot aantal verslagen, mededelingen en actieprogramma's); is bevreesd dat deze investering van de Commissie in tijd en hulpmiddelen ten koste gaat van haar arbeid op wetgevend gebied, waarvoor zij het exclusieve initiatiefrecht heeft;

14. stelt vast dat de Commissie een groot aantal hangende wetgevingsvoorstellen heeft ingetrokken (48 in de periode 1994-1995) omdat zij achterhaald werden geacht, en verzoekt de Commissie in het vervolg rekening te houden met het voorafgaand advies van het Parlement terzake;

15. acht het noodzakelijk dat in het communautaire recht een wezenlijke normhiërarchie wordt ingevoerd teneinde de doorzichtigheid en de samenhang van het rechtsstelsel te bevorderen; wijst ook op de noodzaak van een duidelijk onderscheid tussen enerzijds bindende normen en anderzijds voorbereidende documenten en verklaringen;

16. acht het wenselijk dat de wetgevingsvoorstellen en de voorbereidende documenten (groenboeken, witboeken, verslagen, mededelingen) tijdig ter beschikking worden gesteld van de nationale parlementen van de lidstaten teneinde hen in staat te stellen een standpunt in te nemen ten aanzien van de desbetreffende kwesties en aldus de samenwerking met het Europees Parlement te versterken;

17. is ernstig verstoord over de praktijk van de regeringen van de lidstaten om EG-richtlijnen te "vergulden" wanneer zij deze in hun nationaal recht omzetten;

18. betreurt dat de nationale parlementen vaak niet naar behoren toezicht houden op de omzetting van EG-richtlijnen in hun nationaal recht;

19. is verheugd over de niet-officiële consolidatie van de juridische instrumenten van de Gemeenschap, aangezien dit zeer belangrijk is en een voorwaarde vormt om de Unie toegankelijk te maken voor de burgers en de ondernemingen, en wijst op het belang van het gebruik van de nieuwe informatietechnologie, zowel voor de consolidatie als voor de publicatie van de wetgeving;

20. acht het juist dat de formulering van artikel 3 B in het kader van de IGC niet wordt herzien, maar wenst dat met de Raad en de Commissie wordt beraadslaagd over een betere toepassing van de gedragscode die is opgesteld aan de hand van het eerder genoemde Interinstitutioneel Akkoord van 25 oktober 1993;

21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de parlementen van de lidstaten, de Raad en de regeringen van de lidstaten, het Comité van de regio's, het Hof van Justitie en de Europese Raad.