A4-0040/98

Resolutie over het speciaal verslag nr. 3/96 van de Europese Rekenkamer over het beleid inzake het toerisme en de bevordering ervan, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C4-0050/97)

Het Europees Parlement,

- gezien het speciaal verslag nr. 3/96 van de Europese Rekenkamer ((PB C 17 van 16.1.1997, blz. 1.)) (C4-0050/97),

- gelet op artikel 188 C, lid 4, en artikel 206, lid 1 van het EG-Verdrag,

- gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole en het advies van de Commissie vervoer en toerisme (A4-0040/98),

A. overwegende dat het onomstreden belang van het toerisme in het kader van de communautaire beleidstakken een beheer vereist dat gericht is op rechtmatigheid en doelmatigheid van het beleid inzake het toerisme,

B. vaststellende dat er lange tijd geen sprake is geweest van een dergelijk beheer, met als gevolg een groot aantal onregelmatigheden, die ambtenaren van de Commissie soms ernstig zijn aan te rekenen en die ook de voortzetting van het beleid zelf op het spel hebben gezet,

C. vaststellende dat de Commissie reeds is begonnen met het systematisch opsporen van onregelmatigheden en dat dit weliswaar van essentieel belang is, maar niet voldoende om de situatie te saneren,

D. overwegende dat het verbazing wekt dat de kwestie pas in juli 1994 aan UCLAF is overgedragen,

E. overwegende dat het bovendien dringend noodzakelijk is om na te gaan welke tekortkomingen in het beheer tot onregelmatigheden geleid hebben en de doeltreffendheid van de acties in gevaar hebben gebracht, en om concrete maatregelen te treffen teneinde de huidige crisis het hoofd te bieden,

F. overwegende dat aan de geconstateerde tekortkomingen een systematisch wanbeheer ten grondslag ligt dat alleen maar aan individuele verantwoordelijkheid van de betrokkenen toe te schrijven is,

G. overwegende dat dit chronische wanbeheer evenwel ook in de hand is gewerkt door beheers- en bestuurstechnieken (of -tekortkomingen) die veranderd moeten kunnen worden,

H. gezien de grote weerstand van de Commissie tegen de mededeling met de conclusies van het door DG XXIII en UCLAF verrichte onderzoek; verontrust over het feit dat een dergelijke opstelling aanleiding geeft tot ernstige twijfels, niet alleen over de transparantie, maar ook over de betrouwbaarheid van de verklaringen die de Commissie heeft afgelegd tijdens het door het Parlement uitgevoerde onderzoek,

I. vaststellende dat rechtstreekse subsidiëring grote risico's met zich meebrengt en op grote schaal gehanteerd is in de periode waarin, naar men vermoed, de meeste onregelmatigheden zijn gepleegd (1990-1993); evenwel nota nemend van het feit dat in de daarop volgende periode veel minder gebruik is gemaakt van dit financieringsinstrument,

J. overwegende dat de problematische contracten die in 1993 gesloten zijn betrekking hebben op meer dan 40% van het in dat jaar voor toerisme beschikbare budget,

K. voorts overwegende dat de in 1992 door de Rekenkamer vastgestelde tekortkomingen en onregelmatigheden in 1995 nog altijd niet volledig waren geëlimineerd, hetgeen de inwerkingtreding van het actieprogramma voor het toerisme heeft belemmerd,

L. erop wijzend dat de keuze van de contractant volgens precieze criteria moet geschieden die stroken met de doelstellingen van de actie en het subsidiabel-zijn van de uitgaven; in verband hiermee met voldoening vaststellende dat de Commissie de aanbestedingen en uitnodigingen tot inschrijving reeds met meer nauwkeurigheid heeft opgesteld, maar erop wijzend dat er nog steeds sprake is van grote tekortkomingen in de samenstelling van het selectiecomité en de gevolgde procedure,

M. overwegende dat verschillende factoren een negatieve invloed hebben gehad op de deskundigheid van het personeel en derhalve op de geringe kwaliteit van de geselecteerde voorstellen (gebrek aan personeel in vaste dienst en vooral personeel voor de financiële administratie; een groot verloop; inadequaat opleidingsniveau); constaterende dat de oprichting van een financiële unit bij DG XXIII geleid heeft tot een grotere specialisatie van het personeel,

N. van mening zijnde dat de te talrijke overdrachten van bevoegdheden aan diverse ordonnateurs de wanorde nog hebben vergroot,

O. van mening zijnde dat de late tussenkomst van de financieel controleur in zekere mate te wijten is geweest aan het systeem van steekproefsgewijze controles, dat een snellere bewustwording van de grote risico's in de weg heeft gestaan; voorts constaterende dat weinig gevolg is gegeven aan de aanbevelingen in het controlerapport van de financieel controleur,

P. erop wijzende dat veel risico's in de hand worden gewerkt door de zeer vage formulering in de contracten van de bepalingen betreffende de subsidiabele uitgaven en de verplichtingen van de contractanten, alsmede door het wijd verbeide systeem van onderaanbesteding waarop geen enkele controle wordt uitgeoefend,

Q. overwegende dat de door de Commissie opgerichte task force haar werk heeft voltooid en de dossiers heeft onderverdeeld in regelmatige dossiers, onregelmatige dossiers en dossiers ten aanzien waarvan verondersteld wordt dat teveel is betaald,

R. erop wijzend dat in de gevallen waarin verondersteld wordt dat teveel is betaald, het moeilijk is het onverschuldigd betaalde bedrag terug te vorderen wegens het ontbreken van bewijsstukken; erop wijzend dat de termijnen voor de verplichte bewaring van dergelijke documenten inmiddels verstreken zijn; van mening dat dit één van de ernstigste aspecten is van dit wanbeheer,

S. overwegende dat de criteria voor de terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen onderzocht moeten worden,

T. erop wijzende dat de evaluatieverslagen in de sector toerisme in het verleden zuiver beschrijvend waren en dat dit te wijten was aan gebrek aan personeel en aan een onduidelijke definitie van de doelstellingen,

U. overwegende dat het beleid inzake het toerisme de vorm kan hebben van directe acties, maar ook gevoerd kan worden via acties die met andere beleidssectoren samenhangen welke van invloed zijn op de sector toerisme, en dat coördinatie derhalve noodzakelijk is,

1. wijst nogmaals op het belang van het beleid inzake het toerisme en de noodzaak dit beleid in stand te houden door een snelle sanering, waarbij de tekortkomingen worden vastgesteld en de nodige maatregelen worden getroffen;

2. neemt kennis van het feit dat de Commissie de onregelmatige verrichtingen systematisch heeft onderzocht met het doel het beheer te reorganiseren en de eerste saneringsmaatregelen te treffen; betreurt echter de traagheid waarmee zij heeft gereageerd op de alarmsignalen van het Parlement en de Rekenkamer;

3. is van mening dat een meer ingrijpende hervorming nodig is van de regelgeving en de administratie en verzoekt de Commissie meteen de volgende initiatieven te nemen:

I. ad hoc subsidies

a) de Commissie zou volledig moeten afzien van aanwending van dit instrument of zou ten minste de financieel controleur, de Rekenkamer en de kwijtingsautoriteit moeten informeren over de redenen waarom zij hiervan bij uitzondering gebruik wil maken;

b) in het kader van het programma SEM 2000 zou de mogelijkheid bestudeerd moeten worden om het gebruik van dit instrument voor alle rechtstreekse financieringen te verbieden of te beperken;

II. selectie van concurrerende projecten

a) de onpartijdigheid van het selectiecomité moet vergroot worden en dit comité dient externe deskundigen en ambtenaren van andere betrokken directoraten-generaal te omvatten;

b) de selectie van de offertes zou uitsluitend gebaseerd moeten worden op de in het oorspronkelijke voorstel vervatte informatie, zonder de mogelijkheid te bieden van aanvullende informatie, die afbreuk zou kunnen doen aan de doorzichtigheid van de aanbesteding;

III. personeel

a) de oprichting van de financiële unit moet geconsolideerd worden via een herschikking in het organisatieschema van de Commissie, door uitbreiding van het personeel in vaste dienst en een betere opleiding op het stuk van financiën en controle;

IV. delegatie van bevoegdheden

a) delegatie van bevoegdheden door de hoofdordonnateur aan wie bevoegdheden zijn overgedragen (de directeur-generaal) moet een uitzondering zijn en moet goed gemotiveerd en omschreven zijn;

V. financiële controle

a) de steekproefsgewijze controle moet de risicosectoren kunnen bepalen; hierop dient systematisch controle te worden uitgeoefend;

b) de in het controlerapport van de financieel controleur vervatte aanbevelingen zouden juridisch bindend moeten zijn en de tenuitvoerlegging ervan zou op korte termijn gecontroleerd moeten worden;

VI. preventie van de onregelmatigheden

a) via het programma SEM 2000 zouden richtsnoeren moeten worden gegeven voor de instelling van rechtsinstrumenten ter preventie van onregelmatigheden in de sector toerisme, maar ook in andere sectoren waarin sprake is van rechtstreekse financiering:

- een grotere concentratie van de acties;

- opstelling van standaardcontracten die voor wat betreft de subsidiabele uitgaven en de controle op de contractanten nauwkeuriger geformuleerd moeten zijn;

- beperking van de onderaanbesteding, die in elk geval controleerbaar moet zijn, op grond van contractuele bepalingen;

4. neemt ter kennis dat de reconstructie van de dossiers en de bestudering van de regelmatigheid ervan voltooid zijn, maar verzoekt de Commissie om:

a) de behandeling van de dossiers waarvoor documentatie ontbreekt, aan te vullen met onderzoek ter plaatse;

b) te beginnen en voort te gaan met een systematische terugvordering van de onverschuldigd betaalde bedragen, zonder rekening te houden met kosten/baten-overwegingen, omdat het voorbeeld dat door deze saneringsmaatregel gesteld wordt belangrijker is dan zuiver financiële overwegingen;

5. is van mening dat de onregelmatigheden die het beheer van het beleid inzake het toerisme hebben gekenmerkt, niet alleen te wijten zijn aan de wanorde en de inadequate procedures en de slechte organisatie van het beheer van DG XXIII, maar dat er precieze verantwoordelijkheden bestaan op individueel niveau, afgezien van de lopende gerechtelijke procedures; bijgevolg:

- verzoekt de Commissie sancties op te leggen aan de verantwoordelijke personen en schadevergoeding te eisen - op alle hiërarchische niveaus - door middel van tuchtrechtelijke procedures en terugvorderingen krachtens de artikelen 73 en 76 van het Financieel Reglement, wanneer de ernstigste hypothese, nl. misdrijf, kan worden uitgesloten;

- behoudt zich het recht voor zich uit te spreken over de strafrechtelijke verantwoordelijkheid en de interne procedures bij de Commissie, o.a. gezien de feiten die gepaard gingen met het verzoek om opheffing van de immuniteit vóór de instelling van de strafvervolging;

6. verzoekt de Commissie de noodzakelijke disciplinaire maatregelen te treffen en stappen te nemen voor verhaal op de verantwoordelijke ambtenaren;

7. verzoekt de Commissie de acties in de sector toerisme beter te evalueren door de kwalitatieve en kwantitatieve doelstellingen (inhoudelijk en financieel) in de programma's, aanbestedingen en contracten duidelijk te definiëren en deze taak aan externe deskundigen op te dragen;

8. verzoekt de Commissie bindende procedures vast te stellen ter coördinatie van de rechtstreekse acties in de sector toerisme met andere beleidstakken die van invloed zijn op deze sector;

9. verzoekt de Commissie om het Parlement binnen drie maanden een verslag voor te leggen over de situatie van de terugvorderingen en over de maatregelen die getroffen zijn om gevolg te geven aan deze resolutie; stelt vast dat de Commissie alleen kwijting voor de uitvoering van de begroting 1996 kan worden verleend wanneer dit verslag is ingediend;

10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de Groep van persoonlijke vertegenwoordigers van de ministers van Financiën, die tot taak heeft met de Commissie samen te werken in het kader van het programma SEM 2000.