In 2014 heeft de Commissie een dossieronderzoek afgerond waarin de uitvoering door de lidstaten van de EU-regelgeving inzake nitrieten is gemonitord. Het onderzoek is uitgevoerd op basis van de antwoorden op een vragenlijst die aan alle lidstaten is bezorgd. Hieruit is gebleken dat, op enkele uitzonderingen na, de hoeveelheid nitrieten die doorgaans wordt toegevoegd aan niet-gesteriliseerde vleesproducten lager is dan de EU-maximumconcentratie, maar hoger dan de Deense niveaus. Er werd geconcludeerd dat de mogelijkheid om de huidige maximumgehalten voor nitrieten te herzien, nader moest worden onderzocht.

De Commissie is daarom gestart met een ad-hoconderzoek, dat in januari 2016 is voltooid, naar het gebruik door de industrie van nitrieten in verschillende categorieën vleesproducten en de noodzaak daarvan, ook met het oog op de bescherming tegen Clostridium botulinum. Op basis van gegevens die zijn verzameld door middel van een literatuuronderzoek, een enquête en een workshop van deskundigen in het kader van dit onderzoek blijkt dat de huidige toegestane maximumgehalten voor nitrieten kunnen worden herzien.

Verder schrijft Verordening (EU) nr. 257/2010 van de Commissie (9) voor dat de EFSA de veiligheid van het gebruik van nitrieten moet herbeoordelen. De EFSA heeft op 15 juni 2017 een advies uitgebracht over de herbeoordeling van kaliumnitriet (E 249) en natriumnitriet (E 250) als levensmiddelenadditieven (10). De EFSA heeft een aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) van 0,07 mg nitriet-ion/kg lichaamsgewicht per dag afgeleid en verduidelijkt dat deze ADI voor de algemene bevolking niet wordt overschreden bij blootstelling aan nitriet als gevolg van het gebruik daarvan als levensmiddelenadditief, afgezien van een kleine overschrijding bij kinderen in het hoogste percentiel. Indien echter alle bronnen van blootstelling aan nitriet via de voeding samen zouden worden genomen (levensmiddelenadditieven, natuurlijke aanwezigheid en verontreiniging), zou de ADI bij zuigelingen, peuters en kinderen bij de gemiddelde blootstelling en bij alle leeftijdsgroepen bij de maximale blootstelling worden overschreden. De blootstelling aan endogene nitrosaminen werd beschouwd als weinig zorgwekkend, maar er was wel enige bezorgdheid over de blootstelling aan exogene nitrosaminen. In zijn advies merkt de EFSA tevens op dat meer onderzoek nodig is om onzekerheden en kennishiaten aan te pakken, en dat het niet mogelijk was om de nitrosaminen die het gevolg zijn van overeenkomstig de toegestane hoeveelheden toegevoegde nitrieten duidelijk te onderscheiden van de nitrosaminen die in de voedselmatrix worden aangetroffen als geen externe nitrieten zijn toegevoegd. In epidemiologische studies is er enig bewijs voor een verband tussen i) nitriet in voeding en maagkanker en ii) de combinatie van nitriet plus nitraat uit verwerkt vlees en darmkanker, en er is bewijs voor een verband tussen voorgevormde N-nitrosodimethylamine en darmkanker.

Op basis van de conclusies van het dossieronderzoek onder de lidstaten, het ad-hoconderzoek over het gebruik van nitrieten door het bedrijfsleven, de herbeoordeling door de EFSA en de door Denemarken verstrekte gegevens kan de Commissie een mogelijke herziening van de maximumgehalten voor nitrieten verder overwegen.