over de uitvoering van Verordening (EG) nr. 184/2005 van het Europees Parlement en de Raad van 12 januari 2005 betreffende de communautaire statistiek inzake de betalingsbalans, de internationale handel in diensten en buitenlandse directe investeringen

De zesde uitgave van de Balance of Payments Manual (BPM 6) van het Internationaal Monetair Fonds, die in 2009 is gepubliceerd, voorziet in een conceptueel kader voor gebruik door de IMF-lidstaten bij het samenstellen van statistieken inzake de betalingsbalans en de internationale investeringspositie. Hij bevat eenvormige definities en classificaties om een gemeenschappelijke basis vast te stellen voor het verzamelen en samenstellen van gegevens over externe ontwikkelingen en om het mogelijk te maken gegevens van verschillende landen met elkaar te vergelijken. Op EU-niveau zijn de vereisten voor statistieken inzake de betalingsbalans vastgesteld in Verordening (EG) nr. 555/2012.

In overeenstemming met dat artikel worden in dit verslag de belangrijkste aspecten onderzocht van de uitvoering van Verordening (EG) nr. 184/2005 door de lidstaten en de maatregelen die de Commissie heeft genomen om ervoor te zorgen dat EU-statistieken inzake de betalingsbalans, de internationale handel in diensten en buitenlandse directe investeringen aan hoge kwaliteitsnormen voldoen.

(1)een evaluatie van de kwaliteit van de gegevens over de betalingsbalans, de internationale handel in diensten en buitenlandse directe investeringen;

Artikel 12 van de verordening bepaalt dat de Commissie uiterlijk op 28 februari 2018, en vervolgens om de vijf jaar, bij het Europees Parlement en bij de Raad een verslag over de uitvoering van deze verordening dient in te dienen. Het verslag bevat:

Het belangrijkste doel van Verordening (EG) nr. 184/2005 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de communautaire statistiek inzake de betalingsbalans, de internationale handel in diensten en buitenlandse directe investeringen ("de verordening") is de vaststelling van een gemeenschappelijk kader en van statistische kwaliteitsnormen voor de systematische productie van EU-statistieken over deze onderwerpen.

De volledigheid van de gegevens was iets beter dan in het vorige kwaliteitsrapport. De duidelijkste verbeteringen waren merkbaar in de driemaandelijkse betalingsbalans en buitenlandse directe investeringen. Alle 28 lidstaten hebben zich volledig gehouden aan de maandelijkse en driemaandelijkse betalingsbalans en de driemaandelijkse internationale investeringspositie voor de referentiemaanden in 2016. Gegevens over internationale handel in diensten waren gemiddeld 98 % volledig. Het gemiddelde volledigheidspercentage voor de gehele EU werd geraamd op 98 % voor BDI-stromen en 99 % voor BDI-standen.

Gegevens over de maandelijkse en driemaandelijkse betalingsbalans, de driemaandelijkse internationale investeringspositie en buitenlandse directe investeringen en jaarstatistieken inzake internationale handel in diensten zijn veel punctueler verstrekt dan voor het vorige kwaliteitsrapport, dat betrekking had op 2015. Vier lidstaten bezorgden hun datasets vóór of uiterlijk op de deadline.

De dimensie van degelijkheid van de methoden en de statistische procedures, begrippen, definities en praktijken die gebruikt zijn om statistieken inzake de betalingsbalans, de internationale handel in diensten en buitenlandse directe investeringen samen te stellen komen in grote lijnen overeen met de in de BPM 6 bepaalde beginselen en richtsnoeren. Zij houden rekening met de bijzondere regels die op EU-niveau zijn overeengekomen met betrekking tot het samenstellen van aggregaten van de eurozone en de EU.

Op grond van artikel 4, lid 2, van Verordening (EG) nr. 184/2005 moeten de lidstaten de Commissie een rapport over de kwaliteit van de toegezonden gegevens verstrekken. Verder bepaalt artikel 4, lid 4, dat de Commissie, met de bijstand van het Comité voor het Europees statistisch systeem, de kwaliteit van de aan Eurostat toegezonden gegevens op basis van kwaliteitsrapporten moet beoordelen. Onderstaande analyse heeft betrekking op de resultaten van de meest recente kwaliteitsrapporten die de lidstaten in 2016 hebben uitgebracht. De kwaliteit wordt beoordeeld op basis van de belangrijkste criteria die door Verordening (EG) nr. 1055/2008 zijn bepaald.

Eurostat publiceerde ook meer gedetailleerde jaarstatistieken inzake internationale handel in diensten en buitenlandse directe investeringen (BDI). Jaarlijkse BDI-gegevens, die zijn gebaseerd op de jaarrekeningen van ondernemingen, geven meer informatie dan driemaandelijkse BDI-gegevens. Dit maakt het mogelijk meer informatie te verstrekken en uitgebreidere kwaliteitscontroles uit te voeren op BDI-standen, de verschillende factoren van hun schommelingen en BDI-inkomsten. Jaarlijkse gegevens over de internationale handel in diensten worden ingedeeld in een allesomvattende lijst van dienstenposten, met een geografische uitsplitsing op Geo 5-niveau. Negen maanden na het einde van de referentieperiode verstrekken de lidstaten hun gegevens en Eurostat publiceert deze tussen twee en drie maanden later. De BDI-jaarstatistieken omvatten gegevens over stromen en standen, ingedeeld naar aard van het instrument, partnerland en economische activiteit. De lidstaten worden ook verzocht afzonderlijke BDI-statistieken met betrekking tot ingezeten eenheden voor speciale doeleinden te verstrekken. De lidstaten verzenden Eurostat hun gegevens negen maanden na het einde van de referentieperiode en Eurostat publiceert de gegevens ongeveer drie maanden later na de goedkeuring en de verwerking ervan.

Een groot aantal gebruikers is geïnteresseerd in gegevens over de betalingsbalans, de internationale investeringspositie, de internationale handel in diensten en buitenlandse directe investeringen. Die gegevens worden uitvoerig gebruikt bij de EU-beleidsvorming, bij macro-economische analyses door zakelijke en academische gebruikers, en door het grote publiek.

In zijn publieke database publiceert Eurostat maandelijkse en driemaandelijkse betalingsbalansen, driemaandelijkse internationale investeringsposities en herwaarderingen, jaarstatistieken inzake internationale handel in diensten, en buitenlandse directe investeringsgegevens. De gegevens zijn ook beschikbaar op nationale websites, vergezeld van de relevante metagegevens. Er zijn echter enkele beperkingen die voortvloeien uit nationale beleidslijnen over de verspreiding van die gegevens.

Het aantal gegevens dat ter beschikking is gesteld van eindgebruikers is bevredigend; 18 lidstaten staan toe dat 100 % van de belangrijkste posten in de driemaandelijkse betalingsbalans worden gepubliceerd. Sommige landen blijven hun nationale gegevens evenwel in buitensporige mate als "niet-publiceerbaar" of "vertrouwelijk" aanmerken, soms wegens kwaliteitsvoorbehoud. Dat beperkt de waarde van de regelmatig aan gebruikers verstrekte statistische informatie. Bovendien belemmert het een passende beleidsanalyse op basis van statistieken die betrekking hebben op de hele EU. Er wordt meer aangemerkt als "vertrouwelijk" ten gevolge van de grotere gedetailleerdheid, in het bijzonder wat de gegevens op jaarbasis betreft, die na de invoering van de BPM 6 in de hele EU in acht wordt genomen.

4.4.Nauwkeurigheid en betrouwbaarheid

In de rekening voor goederen, diensten en secundair inkomen werden zowel voor de maandelijkse als de driemaandelijkse betalingsbalans relatief kleine herzieningen opgetekend. Er waren meer herzieningen van de rekening voor primair inkomen dan in de vorige rapporteringsperiodes, vooral ten gevolge van inkomen uit directe investeringen. Dat komt gedeeltelijk doordat informatie over directe investeringen en de inkomenselementen ervan vollediger is op jaarbasis, op het ogenblik waarop de jaarrekeningen van ondernemingen beschikbaar worden. De gemiddelde waarden van herzieningen waren in het algemeen hoger voor posten op de financiële rekening dan voor posten op de lopende rekening, terwijl herzieningen met betrekking tot de belangrijkste posten inzake de internationale investeringspositie veel minder significant waren dan die inzake de betalingsbalans.

4.5.Interne samenhang

In het algemeen is de consistentie met integriteitsregels bevredigend. Er zijn bijna geen verschillen tussen de driemaandelijkse en de jaarlijkse gegevens over de internationale handel in diensten en buitenlandse directe investeringen. De lidstaten hebben belangrijke inspanningen geleverd om de fouten en weglatingen te verminderen, wat heeft geleid tot minder fouten en weglatingen met betrekking tot de lopende rekening en de internationale investeringspositie. Er blijven echter aanzienlijke fouten en weglatingen bestaan op enkele andere gebieden.

4.6.Externe samenhang

In de hele EU blijven de betalingsbalansgegevens en statistieken inzake de internationale goederenhandel in het algemeen zeer consistent. Verschillen kunnen gewoonlijk worden verklaard aan de hand van methodologische verschillen die op basis van de toegepaste methodologische normen gerechtvaardigd zijn. Voor een aantal lidstaten was de lopende rekening van de betalingsbalans volledig of in hoge mate consistent met nationale rekeningen, terwijl er voor andere landen soms grote verschillen tussen beide bestonden.

4.7.Asymmetrieën

Asymmetrieën binnen de EU blijven een probleem. De asymmetrieën in de onderdelen van de lopende rekening zijn redelijk stabiel in de tijd, maar zijn zelfs een beetje toegenomen voor directe investeringsstromen. Het is mogelijk dat de onlangs opgerichte Task Force on Services by Modes of Supply van Eurostat na enige tijd tot bijkomende inzichten komt over de sectoren/leveringswijzen die fouten en inconsistenties doen ontstaan.

5.Voordelen voor gebruikers en belang van betalingsbalansstatistieken

Verordening (EG) nr. 184/2005 is afgestemd op de behoeften van de gegevensgebruikers.

Betalingsbalansstatistieken worden intensief gebruikt bij beleidsvorming door de desbetreffende nationale en internationale instellingen, waaronder de Commissie, de Raad, de Europese Centrale Bank, het IMF, de Bank voor Internationale Betalingen, de OESO, de G7 en de G20.

Statistieken inzake de betalingsbalans en de internationale investeringspositie worden gebruikt bij het monetair beleid. In combinatie met andere indicatoren worden de statistieken over de handel in goederen en diensten gebruikt voor een beoordeling van de inflatoire druk van de buitenlandse vraag op de betrokken economieën en om de bijdrage van de netto-uitvoer aan het bruto binnenlands product te berekenen. Gegevens over de betalingsbalans en de internationale investeringspositie worden gebruikt om de houdbaarheid van het saldo transacties van het buitenland van nationale economieën (zowel de economieën die hun eigen munt hebben als de economieën die tot een muntunie behoren, zoals de eurozone) en de druk die op de wisselkoers kan worden uitgeoefend, te beoordelen. Gegevens over de betalingsbalans en de internationale investeringspositie worden uitvoerig gebruikt in de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden.

Betalingsbalansstatistieken worden ook opgenomen in de door de Europese Commissie en de Europese Centrale bank opgestelde en gepubliceerde convergentieverslagen over elk van de lidstaten die nog niet deelnemen aan de economische en monetaire unie.

De artikelen 143 en 144 van het verdrag betreffende de werking van de Europese Unie verwijzen uitdrukkelijk naar de betalingsbalans. Zij vereisen dat de Commissie de Raad regelmatig op de hoogte brengt van de ontwikkelingen in de betalingsbalanssituatie in lidstaten die niet deelnemen aan de economische en monetaire unie.

De ontwikkelingen op de lopende rekening in individuele lidstaten worden geanalyseerd in verhouding tot het concurrentievermogen van elk land, terwijl statistieken inzake directe investeringen en beleggingen in effecten worden gebruikt om de aantrekkelijkheid van lidstaten voor internationale investeerders te analyseren.