NL    NL NL 
NL    NL  EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 18.1.2011 
SEC(2011) 68 definitief 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE  EFFECTBEOORDELING 
  
bij de 
  
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE 
RAAD, HET EUROPEES EC ONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ 
VAN DE REGIO'S 
 
"Ontwikkeling van de Europese  dimensie van de sport" 
SEC(2011) 67 definitief 
SEC(2011) 66 definitief 
COM(2011) 12 definitief 
NL 2   NL Deze effectbeoordeking behoort bij de medede ling van de Commissie over de "Ontwikkeling 
van de Europese dimensie van de sport". Hieronder wordt een samenvatting van de belangrijkste aspecten van de  effectbeoordeling gegeven. 
Achtergrond 
Artikel 165 van het Verdrag betr effende de werking van de Eu ropese Unie (VWEU) verleent 
aan de EU een nieuwe bevoegdheid om de activ iteiten van de lidstaten op sportgebied te 
ondersteunen en aan te vullen. Het Verdrag ro ept de EU op om bij te dragen aan de 
bevordering van de sport en voorziet in een optreden van de  EU dat gericht is op de 
ontwikkeling van de Europese dimensie van de sport.  
Artikel 165 VWEU bevat ook een verwijzi ng naar "de bevorderi ng van de inzet op 
sportgebied", op grond waarvan de  Commissie kan overwegen een  nieuwe uitgavenregeling 
in het kader van de huidige financiële perspe ctieven voor te stellen, bijvoorbeeld een beperkt 
tweejarig EU-sportprogramma. Hoewel men zich binnen de Commissie bewust is van de hoge 
verwachtingen die bij de belanghebbenden in de  sport leven ten aanzien van de financiële 
steun van de EU in lijn met het mandaat van het Verdrag, heeft een analyse van de huidige situatie geleid tot de conclusie dat er belangr ijke budgettaire en mate riële elementen bestaan 
die tegen een dergelijk voorstel in dit stadium pleiten. Ten eer ste is de resterende marge 
binnen het relevante hoofdstuk van de EU-b egroting zeer beperkt.  Bijgevolg kon geen 
financiële steun worden voorge steld die een eerste EU-sportprogramma mogelijk had kunnen 
maken waarmee de doelstellingen daarvan ha dden kunnen worden verwezenlijkt. Ten tweede 
zijn de lopende voorbereidende acties 2009 en 2010 op sportgebied nog niet onderworpen aan 
een onafhankelijke evaluatie ter rechtvaardiging  van de EU-meerwaarde van een programma. 
Een effectbeoordeling voor een toekomstig EU-sportprogramma (met ingang van 2014), 
gesteund op de evaluatie van de relevante voo rbereidende acties op sportgebied, kan pas in 
2011 worden voltooid. Deze overwegingen hebben  DG Onderwijs en cultuur ertoe gebracht 
zijn oorspronkelijke plan voor een initiatief in 2010, waarbij een beleidsvoorstel met een 
uitgavenprogramma werd gecomb ineerd, opnieuw te bekijken.  
Deze effectbeoordeling wordt daarom alleen  uitgevoerd voor een beleidsinitiatief 
(mededeling) ter uitvoering van het Verdrag va n Lissabon op sportgebied. Zij is gebaseerd op 
de nieuwe bepalingen van het Verdrag en een grot e schat aan informatie die de laatste jaren is 
verzameld bij de informele samenwerking in de  EU op het gebied van sport, met name de 
ervaring die is opgedaan met de uitvoering van het Witboek over sport van 2007 en tijdens 
een breed raadplegingsproces in 2010.  
Probleemstelling 
Als eerste stap heeft de eff ectbeoordeling betrekking op de noodzaak van een EU-actie door 
het identificeren van de belangrijkste algemene  en specifieke problemen waarmee de sport op 
het niveau van de EU wordt geconfronteerd. U it de feiten blijkt dat er ruimte is voor de 
bevordering van de positieve waarde n en effecten van de sport, da t er bedreigingen zijn die de 
potentiële bijdrage van de sect or aan de maatschappij en de economie in gevaar brengen en 
dat de ontwikkeling van de sportsector met b ijzondere uitdagingen wordt geconfronteerd. 
Tot dusver bestond echter geen strategie voor ee n EU-aanpak van de sport die de Commissie 
en de lidstaten op basis van een gemeenschappe lijke agenda zou binden en het mogelijk zou 
maken dat de uitdagingen op een alomvattende  wijze werden aangepakt. Het volledige 
NL 3   NL potentieel van de sportsector om bij te dragen tot de strategische doelstellingen van de EU op 
sociaal en economisch gebied is  tot dusver onbenut gebleven. 
De identificatie van de specifieke problemen  en uitdagingen vond pl aats, rekening houdend 
met het mandaat van het Verdrag en de noodzaak om uitsluitend problemen te behandelen die 
op EU-niveau relevant zijn (subsidiariteit). De volgende problemen en uitdagingen zijn 
geïdentificeerd: 
– uitdagingen in verband met de gezondheidsbev orderende, sociale en  educatieve functies 
van de sport: 
• gezondheidsproblemen wegens gebrek aan lichaamsbeweging; 
• sociale uitsluiting van kansarme groepe n en onbenut potentieel van sport; 
• onaangepaste systemen om spor t en onderwijs te combineren. 
– uitdagingen voor duurzame sportstructuren: 
• onvoldoende steun voor vrijwilligerswerk; 
• huidige en toekomstige uitdagingen voor de duu rzame financiering van de sport, ook in het 
licht van de regelgevende wijziginge n in de goksector in de lidstaten; 
• inadequate bescherming van intellectuele-eigendomsrechten; 
– doping als bedreiging van de fysieke en  morele integriteit van sporters; 
– discriminatie in de spor t op grond van nationaliteit; 
– onbenut potentieel voor de verbetering van de dialoog over sport op EU-niveau; 
– gepercipieerd gebrek aan r echtsduidelijkheid ove r de toepassing van het EU-recht op 
sportzaken; 
– onvoldoende informatie over sport voor de EU-27. 
Doelstellingen 
Als tweede stap identificeert de effectbeoor deling de doelstellingen van het geplande 
initiatief. Over het algemeen h eeft het geplande initiatief tot doe l een bijdrage te leveren aan 
de overkoepelende doelstellingen van de EU, va stgesteld in de stra tegie "Europa 2020" in 
termen van duurzame groei, bestrijding van de  werkloosheid, versterking van de sociale 
inclusie en verbetering van de situatie van de mensen in Europa.  
In strategische  termen heeft het geplande initiatief tot doel de Commissie en de lidstaten een 
kader voor EU-activiteiten op s portgebied te verschaffen, dat moet voorzien in acties die 
moeten worden uitgevoerd op grond van artikel 165 VWEU. 
In lijn met de geïdentificeerde specifieke ui tdagingen besteedt de effectbeoordeling aandacht 
aan de specifieke doelstellingen die het geplande initiatief wil verwezenlijken: 
NL 4   NL – bevorderen van de gezondheidsbevorderende, sociale en educatieve  functies van sport; 
– ondersteunen van de sportstructure n op basis van vrijwilligerswerk; 
– beschermen van de fysieke en morele integriteit van sporters; 
– bevorderen van de eerlijkheid en openheid in sportcompetities; 
– versterken van de dialoog en samenwerki ng met belanghebbenden in de sportsector; 
– vergroten van de kennis over de toep assing van het EU-recht op sportzaken; 
– ondersteunen van een feitenbasi s voor sport in de EU-27. 
In dit hoofdstuk analyseert de effectbeoordeling bovendien of de EU-actie gerechtvaardigd is 
op grond van de subsidiariteit en beschrijft zij de EU-meerwaarde van he t geplande initiatief. 
In lijn met het mandaat van het Verdrag en aangezien de lidsta ten volledig bevoegd zijn op 
het gebied van sport, zal het EU-initiatief ni et in de plaats komen van de acties van de 
lidstaten maar bijkomende actie voorst ellen onder volledige naleving van de 
subsidiariteitsvoorschriften en op gebieden waar  uit de ervaring is gebleken dat vooruitgang 
bij de aanpak van de geïdentificeerde uitdagingen niet voldoende door de lidstaten tot stand kan worden gebracht in het ka der van hun nationale constitutio nele systemen. Het geplande 
initiatief zal niet verder gaan dan wat nodig is om de doelstellingen te bereiken en zal 
rekening houden met de evenredigheidsvereis ten en het mandaat van het Verdrag, dat 
harmonisatie uitsluit en alleen  voorziet in zachte instrument en voor actie op EU-niveau. Het 
geplande EU-initiatief zal worden uitgevoerd  op grond van bestaande nationale en Europese 
structuren.  
Wat de Europese meerwaarde betreft, zal de EU  optreden als katalysator om het effect van de 
nationale acties ten behoeve van de sport te ve rgroten. Het initiatief op EU-niveau zal de 
ontwikkeling van activiteiten mogelijk make n die banden leggen tussen verschillende 
organisaties en actoren binnen en buiten de sport, waaronder met name overheidsinstanties op 
Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau, sportorgan isaties, sportgerelateerde 
organisaties en onderwijsorgane n. De acties zullen leiden tot de uitwisseling van knowhow en 
goede praktijken op verschille nde gebieden in verband met sport en lichaamsbeweging (bv. 
gezondheid, onderwijs, sociale inclusie). De EU kan daarbij mogelijkheden bieden voor 
samenwerking tussen belanghebbenden die zonder de EU-actie niet zou hebben bestaan.  
Beleidsopties 
Als derde stap geeft de effectbeoordeling drie beleidsopties aan die mogelijke instrumenten 
zijn om de doelstellingen te verwezenlijken: 
• Optie A
: samenwerking gebaseerd op het Witboek over sport van 2007 (basisscenario); 
• Optie B : vaststelling van een strategisch ka der op de middellange termijn voor 
samenwerking op sportgebied, gebaseerd op ee n nieuwe EU-agenda voor sport (kader + 
nieuwe agenda); 
NL 5   NL • Optie C : vaststelling van een strategisch beleidsk ader op de lange termijn, gebaseerd op 
de ontwikkeling van een open coördinatiemet hode op sportgebied (langetermijnkader + 
OCM).  
Beoordeling van de effecten 
In het volgende hoofdstuk wordt elk van de dr ie beleidsopties beoorde eld in verband met  
(1) verwachte economische, sociale en milieu-e ffecten, waaronder een beoordeling van de 
belangrijkste effecten in termen va n waarschijnlijkheid en omvang;  
(2) doelmatigheid, waarbij de relatie tussen de  inputs en de gewenste effecten wordt 
bekeken en ook het vermogen van de Commi ssie wordt beoordeeld om resultaten te 
bereiken;  
(3) doeltreffendheid, waarbij wordt bekeken hoe waar schijnlijk het is dat de doelstellingen 
worden bereikt die het initi atief wil verwezenlijken;  
(4) samenhang in verband met de overkoepele nde doelstellingen van het EU-beleid. 
a) Alle opties hebben de positieve sociale  en, in mindere mate, economische effecten  gemeen, 
die over het algemeen verwacht mogen worden  van maatregelen op EU-niveau die zijn 
gericht op de bevordering van de maatscha ppelijke functies van sport via acties op 
kerngebieden, d.w.z. gezondheidsbevorderende lichaamsbeweging, sociale inclusie, 
onderwijs en opleiding, en vrijwilligerswerk  (bv. leidend tot gezondere en meer inclusieve 
maatschappijen en tot een grotere inzetbaarheid). Een strategisch geöriënteerde en gecoördineerde beleidsaanpak zoals aangegeven in de opties B en C en met name een OCM 
(optie C) zal deze positieve effecten waarschijnlijk verste rken. Verdere beleidsinspanningen 
ter bestrijding van doping, waarbij relevante belanghebbenden op nationaal, Europees en 
internationaal niveau worden betrokken, zullen waarschijnlijk een indirect positief effect 
hebben in termen van een beter imago van de  sport in de maatschappij en een grotere 
geloofwaardigheid van sportwedstrijden.  
Nieuwe acties die zijn gericht op de bele idscoördinatie op andere  gebieden, zoals de 
ondersteuning van sportstructuren (b v. acties om te zorgen voor de duurzame financiering  van 
de amateursport) kunnen positieve economische effect en sorteren in termen  van meer stabiele 
en beter aangepaste sportstructuren op steeds m eer concurrerende markten, wat de kwaliteit 
van de sportdiensten kan vergroten, waardoor de  toegang tot plaatselijk e sportstructuren kan 
worden gegarandeerd. Een politieke aanpak van de bestrijdi ng van discriminatie in de sport 
(bv. acties op het gebied van het vrije verkeer van sporters ) kan een positief effect hebben op 
de werking van de interne markt en kan oo k de discriminatie van EU-burgers helpen 
vermijden. Beleidsacties die zijn geri cht op de totstandbrenging van meer rechtsduidelijkheid  
in verband met de sportregels via een bete re kennis over de toepassing van het EU-recht 
dankzij het verstrekken van specifiek advies op EU-niveau zullen waarsc hijnlijk een positief 
effect hebben op de werking van de interne mark t, aangezien zij de s portsector kunnen helpen 
bij de ontwikkeling van zijn activ iteiten in een deugdelijk rech tskader. Zij kunnen ook helpen 
om spanningen tussen verschillende actoren of ju ridische conflicten te vermijden. Steun die is 
gericht op de verbetering van de dialoog- en samenwerkingsstructuren van de EU  kan leiden 
tot een betere samenwerking met belanghebbenden alsook tot inclusieve  en transparante 
processen. Uit de ervaring in andere sectoren , bv. onderwijs, cultuur en jeugdzaken, blijkt dat 
politieke steun voor de ontwikkeling van een feitenbasis voor de EU-27  kan leiden tot een 
NL 6   NL beter onderbouwde nationale en Europese besluitvorming, gebas eerd op deugdelijke 
economische argumenten, bijvoorbeeld betreffende  besluiten inzake over heidsuitgaven of -
investeringen. Toegang tot informatie van voldo ende kwaliteit kan ook andere actoren ten 
goede komen, zoals sportorganisaties die moet en zorgen voor een goed economisch beheer 
van hun activiteiten.  
Wat de milieu-effecten  betreft, erkent het versla g dat sport, met name grote 
sportevenementen, negatieve effecten voor het milieu kan hebben. Alle opties kunnen een 
milieuvriendelijke aanpak bevorderen, zij het in verschillende mate.  
Elke optie wordt daarna beoordeel d in termen van de waarschijn lijkheid dat de belangrijkste 
en meest gewenste positieve effecten zullen op treden en de omvang daarvan. De belangrijkste 
effecten  zijn: de verbetering van de volksgezondheid, de sociale inclusie van kansarme 
groepen en de bijdrage tot de in zetbaarheid en de werkgelegenheid.  De waarschijnlijkheid dat 
de verwachte effecten zullen optreden en de omvang daarvan zijn over het algemeen hoger bij de opties B en C dan bij optie A,  gezien het strategische politi eke kader en de nieuwe acties 
die in het kader van deze opties zijn gepl and in vergelijking me t het basisscenario. 
b) De doelmatigheid
 van optie A wordt zeer laag beoordeeld, ondanks de positief ingeschatte 
gevolgen voor de menselijke hulpbronnen en ondanks het feit dat de Commissie systemisch in staat is om resultaten te boeken. De re denen voor deze beoordeling zijn de hoge 
waarschijnlijkheid dat deze optie niet de gewenste  effecten zal opleveren en het feit dat een 
gewone voortzetting van de lopende activiteiten mo eilijk te rechtvaardigen lijkt in het licht 
van het nieuwe mandaat van het Verdrag da t uitdrukkelijk oproept tot EU-actie op 
sportgebied. In tegenstelling tot optie A vereist optie C ee n naar verhouding hoge input in 
termen van menselijke hulpbronnen, hoewel de waarschijnlijkheid dat met deze optie de 
gewenste effecten kunnen worden bereikt,  hoog tot zeer hoog is. Daarom moet worden 
aangenomen dat de doelmatigheid van optie C te n aanzien van het basisscenario beter is. Wat 
betreft het vermogen om de gewe nste resultaten te bereiken, bestaat er tot dusver geen 
ervaring met de ontwikkeling van een OCM op een nieuw horizontaal beleidsterrein zoals de 
sport. In dit vroege stadium van de formele samenwerking van de EU op sportgebied, is er 
nog niet voldoende feitenmateriaal voor de totstandbrenging van ee n consensus voor een 
OCM. De mogelijkheid dat met optie C de gewe nste resultaten worden behaald, is daarom in 
vergelijking met het basisscenario negatief be oordeeld. De beoordeling van de doelmatigheid 
van optie B komt tot een evenwichtiger resultaa t wat betreft de relatie tussen zowel effecten 
(hoge waarschijnlijkheid dat de gewenste effect en worden bereikt) als input (geen behoefte 
aan extra menselijke hulpbronnen). Bovendien wordt het vermogen om tot de gewenste resultaten te komen in vergelijking met het basisscenario zeer hoog beoordeeld, gezien de 
verklaarde steun van regeringen en bela nghebbenden voor de in het kader van optie B 
voorgestelde aanpak. De algemene doelmatigheid van optie B heeft daarom van alle opties de 
hoogste score behaald.  
c) Wat de doeltreffendheid
 betreft, wordt elke optie beoordeeld ten aanzien van de 
strategische doelstelling (nieuw e strategische aanpak van de samenwerking op sportgebied op 
EU-niveau) en de zeven specifieke doelstellinge n die het initiatief wil verwezenlijken. Optie 
A beantwoordt niet aan de strategische doels telling en levert slechts een zeer beperkte 
bijdrage aan de verwezenlijking van de speci fieke doelstellingen. De opties B en C kunnen 
door de vaststelling van een EU-kader voor spor t de strategische doelstelling bereiken. Wat 
betreft de verwezenlijking van de doelstellinge n in verband met de kerngebieden waar een 
OCM het meest waarschijn lijk kan worden toegepast, wordt de doeltreffendheid van optie C 
hoger beoordeeld dan die van optie B. Door de  in de EU-agenda opgenomen doelgerichte 
NL 7   NL acties met het oog op de verwezenlijking van de doe lstellingen in verban d met de eerlijkheid 
en openheid van sportcompetities, de dialoog en samenwerking in de sport en het verschaffen van meer duidelijkheid over de  toepassing van het EU-recht op sportzaken moet optie B hoger 
worden beoordeeld dan optie C. Al met al wordt de waarschijnlijkheid dat met optie C de doelstellingen worden bereikt iets hoger beoordeeld dan met optie B. 
d) De samenhang
 van de opties wordt beoordeeld te n aanzien van de overkoepelende 
doelstellingen van de strategie "Europa 2020", de gezondheidsstrategie van de EU en de 
werking van de interne markt. Optie A wordt gezi en de ontstentenis van nieuwe acties niet als 
coherent met de overkoepelende doelstellinge n beschouwd. De opties B en C leveren beide 
een bijdrage aan groei en werkgelegenheid, vol ksgezondheid en de interne markt. Er wordt 
aangenomen dat een beleidsaanpak op de lange termijn waarbij gebruik wordt gemaakt van 
een OCM, een iets coherentere aanpak is om de algemene beleidsdoelstellingen van de EU te 
bereiken, met name die in verband met Eur opa 2020 (door het volledige potentieel van de 
sportsector in termen van groei en werkgele genheid te helpen ontwikkelen), wat tot uiting 
komt in de iets hogere waarde van optie C in vergelijking met optie B.  
Vergelijking van opties/keuze  van de geprefereerde optie  
Het volgende hoofdstuk van het verslag geeft een samenvatting van de vergelijking van de 
opties in het licht van de vier  criteria, gebaseerd op de beoor deling van de effecten, de 
doelmatigheid, de doeltreffendheid en de samenhang.  
• De opties B en C hebben waarschijnlijk soor tgelijke positieve economische en sociale 
effecten  en de nieuwe EU-agenda, waarin in optie B wordt voorzien, lijkt bijzonder 
geschikt te zijn om deze te bewerkstelligen. Verwacht wordt dat het niveau van de effecten iets hoger zal zijn bij optie C, die zou leiden  tot een OCM voor bepaalde kerngebieden van 
samenwerking op sportgebied op EU-n iveau (bv. gezondheidsbevorderende 
lichaamsbeweging). 
• Wat de doelmatigheid
 betreft, moet optie A zeer laag worden beoordeeld. Ondanks een 
veel hoger inputniveau zal optie C waarschijnlij k doelmatiger zijn in vergelijking met het 
basisscenario, maar moeilijker  te verwezenlijken zijn. Optie B is doelmatiger dan het 
basisscenario en doelmatiger dan optie C.  Bovendien bereikt het vermogen van de 
Commissie om de gewenste effecten te bewe rkstelligen de hoogste score bij optie B. 
• Wat de doeltreffendheid  betreft, kan de verwezenlijking van de doelstellingen bij optie A 
niet worden gegarandeerd, terwi jl bij de opties B en C de stra tegische doelstelling en de 
specifieke doelstellingen worden gerealiseerd. Optie C zal waarschijnlijk iets hogere effecten sorteren. 
• In verband met het criterium samenhang
 zal optie A niet leiden tot de verwezenlijking van 
de overkoepelende sociale en economische doe lstellingen, terwijl de opties B en C een 
waardevolle bijdrage kunnen leveren. Optie C, waarbij in  een OCM wordt voorzien, wordt 
als het meest geschikte instrument beschouwd. 
De effectbeoordeling concludeert dat optie B het meest geschikt is om het hoofd te bieden aan 
de uitdagingen waarmee de sport in de EU wordt geconfronteerd en om de bepalingen van 
artikel 165 VWEU uit te voeren. Optie B is de meest evenwichtige optie en die welke 
waarschijnlijk de grootste nett ovoordelen zal oplever en in deze fase van de ontwikkeling van 
de EU-dimensie van de sport. 
NL 8   NL Op grond hiervan zal de Commissie een mededeling tot vaststelling van een beleidskader 
voor samenwerking in de sport op EU-niveau,  met inbegrip van een nieuwe EU-agenda 
voor sport  voorstellen. De mededeling zal ook een e ffectbeoordeling voor een mogelijk EU-
sportprogramma vanaf 2014 aankondigen ter aanvulling van het samenwerkingskader. 
Monitoring en evaluatie 
Ten slotte biedt de effectbeoordeling een overzic ht van de geplande stappen op het gebied van 
monitoring en evaluatie, met name de opste lling van een eerste reek s kernindicatoren in 
verband met de vooruitgang die wordt geboekt bij de verwezenlijking van de algemene en 
specifieke doelstellingen die door het voorgestelde initiatief word en nagestreefd (optie B). Als 
onderdeel van het voorgestelde EU-kader voor samenwerking in de sport zal in 2015 een 
evaluatie worden uitgevoerd, di e de gelegenheid moet bieden om de mogelijke invoering van 
een OCM voor bepaalde aspect en van de samenwerking in de sport op EU-niveau te 
overwegen.