A4-0312/95

Resolutie over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Cuba (COM(95)0306 - C4-0298/95)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(95)0306 - C4-0298/95),

- gezien zijn resolutie van 15 december 1988 over de huidige toestand in Cuba, met name wat betreft de rechten van de mens (( PB C12 van 16.1.1989, blz.155.)),

- gezien zijn resolutie van 16 september 1993 over het embargo tegen Cuba en de Torricelli-wet ((PB C 268 van 4.10.1993, blz. 153.)),

- gezien zijn resoluties van 11 maart 1993 over de mensenrechten op Cuba ((PB C 115 van 26.4.1993, blz. 152.)) en van 10 februari 1994 over Pablo Reyes Martínez, politiek gevangene op Cuba ((PB C 61 van 28.2.1994, blz. 180.)),

- gezien zijn resolutie van 29 september 1994 over de situatie in Cuba ((PB C 305 van 31.10.1994, blz. 92.)),

- gezien de verklaring over de wet-Helms-Burton die is toegevoegd aan de slotakte van de XIIe Interparlementaire Conferentie EU/Latijns-Amerika,

- gezien het mondelinge verslag dat het Democratisch Platform voor Cuba op 19 juli 1995 in Brussel heeft uitgebracht aan de Delegatie van het Europees Parlement voor de betrekkingen met Midden-Amerika en Mexico,

- gelet op de conclusies van de Europese Raad van Madrid van 15 en 16 december 1995,

- gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de adviezen van de Commissie externe economische betrekkingen en de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A4-0312/95),

A. overwegende dat Cuba sinds 1991 niet langer een voorheen door de Sovjet-Unie geleverde steun van naar schatting 5 miljard dollar per jaar ontvangt, en gezien de gevolgen van de ineenstorting van de COMECON in 1989 voor Cuba, dat geconfronteerd werd met een daling van 75% van zijn in- en uitvoer over de periode 1989-1993 en een ernstige verslechtering van het levenspeil van de bevolking en deze gevolgen ternauwernood te boven is gekomen,

B. overwegende dat het recht van het Cubaanse volk om zijn onafhankelijkheid en nationale soevereiniteit te behouden volledig dient te worden erkend en gerespecteerd,

C. overwegende dat de nationale soevereiniteit bij het volk berust en wettelijk uitsluitend tot uiting komt in vrije en periodieke verkiezingen,

D. ernaar strevend de rassengelijkheid, de rechten van vrouwen, het hoge niveau van de geletterdheid, de openbare gezondheidszorg, de lage kindersterfte en de hoge levensverwachting, die gunstig afsteken bij hun equivalenten in andere ontwikkelingslanden, te handhaven; strevend naar een oplossing voor ernstige problemen als het ontbreken van educatief pluralisme, vrijheid van onderwijs en vrijheid van meningsuiting op Cuba,

E. overwegende dat het voor Cuba dringend noodzakelijk is nieuwe politieke en economische betrekkingen aan te knopen met de rest van de wereld, met inbegrip van de Europese Unie,

F. ten diepste overtuigd dat volledige naleving, handhaving en bevordering van de mensenrechten en de democratische beginselen van essentieel belang zijn voor de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Cuba,

G. van mening dat Cuba beslissende maatregelen dient te nemen ter democratisering van zijn politieke stelsel, te beginnen met de vrijlating van alle politieke gevangenen en het creëren van een uit democratische beginselen bestaand juridisch kader, dat de nationale soevereiniteit volledig eerbiedigt en waarbij het gehele Cubaanse volk betrokken is,

H. eraan herinnerend dat duizenden mensen op vlotten en met gevaar voor eigen leven uit Cuba zijn gevlucht,

I. de vervolging betreurend van door het regime als ongewenst beschouwde groepen mensen, zoals homoseksuelen;

J. ervan overtuigd dat passende positieve actie van de Europese Unie zal bijdragen tot de verwezenlijking van deze doelstellingen,

K. overwegende dat het embargo van de Verenigde Staten tegen Cuba in verscheidene resoluties van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is veroordeeld, en gezien de resolutie van de VN en de akkoorden van de Iberoamerikaanse Top van Bariloche in 1995 over het Amerikaanse embargo tegen Cuba,

L. vaststellend dat met de economische en financiële boycot van Cuba door de Verenigde Staten en de invasiepoging gedurende de afgelopen 34 jaar de doelstelling van het afdwingen van veranderingen niet is verwezenlijkt, en ervan overtuigd dat pogingen het land te isoleren en de boycot te versterken, die een negatieve invloed hebben op de levensomstandigheden, veranderingen slechts zullen belemmeren in plaats van versnellen,

M. vaststellend dat de Cubaanse autoriteiten een aantal stappen hebben ondernomen om de economie te liberaliseren, zoals een hervorming van de wet op investeringen door buitenlanders (hetgeen heeft geresulteerd in meer dan 200 joint-ventures met buitenlandse partners), herstructurering van bedrijven, technologische conversies, decentralisatie, het opzetten van landbouwcooeperaties en het formuleren van voorstellen voor hervormingen in het bankwezen,

N. overwegende dat de Cubaanse autoriteiten een Franse NGO - France Liberté - hebben toegestaan de situatie van politieke gevangenen te inspecteren en daarvan verslag te doen, en dat een aantal van deze gevangenen, waaronder Sebastian Arcos, de oprichter van het mensenrechtencomité van Cuba, is vrijgelaten; dat echter volgens rapporten van Amnesty International, "Democracia Cristiana Cubana", het Cubaanse mensenrechtencomité, de mensenrechtencommissie van de VN, America's Watch en andere betrouwbare bronnen nog steeds vele dissidenten in de gevangenis zitten,

O. overwegende dat sinds de ineenstorting van het Oostblok de EU de belangrijkste hulpverstrekker voor Cuba is geworden en sinds 1980 circa 75% van alle hulp - 14 miljoen ecu in 1994 - verstrekt, en dat een groot deel van de rest van de hulp afkomstig is uit Oostenrijk, Finland en Zweden, landen die begin 1995 tot de EU zijn toegetreden,

P. overwegende dat Cuba een buitenlandse schuld heeft die in combinatie met de geringe buitenlandse steun de overgang van dit land naar een markteconomie bemoeilijkt,

Q. overwegende dat de Europese Unie de belangrijkste handelspartner, investeerder en hulpverstrekker van Cuba is en dat niet alle mogelijkheden voor economische en handelsbetrekkingen tussen de Unie en Cuba worden benut,

R. overwegende dat Cuba nu het enige land in Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied is waarmee de Europese Unie geen handels- of samenwerkingsverdrag heeft gesloten, terwijl de meerderheid van de lid-staten economische betrekkingen en bilaterale overeenkomsten met Cuba heeft, en dat de Europese Unie weliswaar normale diplomatieke betrekkingen met Cuba onderhoudt en dat dit land profiteert van het stelsel van algemene preferenties van de Europese Unie en dit toepast, maar dat wegens de hierboven uiteengezette politieke omstandigheden een contractueel kader ontbreekt waarin de betrekkingen tussen de beide partijen worden geïnstitutionaliseerd,

1. verwelkomt de mededeling van de Commissie op voorwaarde dat zij zal leiden tot een dialoog met Cuba op grond waarvan een contractueel kader kan worden gecreëerd dat verenigbaar is met de doctrine van de Europese Unie inzake samenwerking, eerbiediging van de mensenrechten en democratie, en dat moet voorzien in het houden van vrije verkiezingen;

2. verwelkomt de maatregelen die enkele lid-staten onlangs hebben genomen om de economische en politieke betrekkingen met Cuba aan te halen;

3. is van oordeel dat de dialoog het meest positieve middel is ter bevordering van een evolutie in Cuba in de richting van politieke en economische veranderingen die het land in staat stellen volledig te integreren in de internationale gemeenschap;

4. erkent dat het Cubaanse volk, zowel in Cuba als daarbuiten, zelf moet beslissen over het politieke en economische stelsel dat het wenst, met dien verstande dat de internationaal erkende waarden, die wij allen gemeen hebben, ten volle worden gerespecteerd;

5. is van oordeel dat deze dialoog tussen de EU en Cuba kan bijdragen tot hervorming van het politieke en economische systeem, maar erkent dat de Cubanen die op het eiland wonen of daarbuiten, zelf moeten beslissen over hun politieke toekomst;

6. dringt aan op veranderingen om de Cubaanse strafwet in overeenstemming te brengen met de beginselen die zijn vastgelegd in de verklaring die door de Wereldconferentie over de mensenrechten in Wenen in 1993 is aangenomen;

7. is van oordeel dat de EU het democratiseringsproces op Cuba op alle niveaus moet steunen en verzoekt de Cubaanse autoriteiten de zaken van alle gevangenen die zijn veroordeeld voor politieke delicten te herzien;

8. juicht de vergaderingen en conferenties toe die worden georganiseerd tussen in Cuba en in het buitenland wonende Cubanen en tot doel hebben het wederzijdse begrip te bevorderen en oplossingen te vinden voor de verschillen die de beide groepen verdelen; hoopt dat dergelijke bijeenkomsten op geregelde basis zullen blijven plaatsvinden; spreekt de wens uit dat deze bijeenkomsten kunnen worden uitgebreid tot de vertegenwoordigers van de politieke partijen en van de groeperingen ter bescherming van de mensenrechten die op Cuba een ondergronds leven leiden en tot andere groeperingen die in ballingschap het democratisch pluralisme verdedigen;

9. erkent dat de moeilijkheden bij het vervangen van de centraal-geleide economie door een sociale markteconomie waarschijnlijk groter zijn zonder internationale hulp, die veeleer gestalte moet krijgen in de vorm van particuliere investeringen en via NGO's, zodat het Cubaanse volk er iets aan heeft;

10. verzoekt de lid-staten te studeren op maatregelen om de schuld die Cuba bij hen heeft te verminderen of kwijt te schelden, met name door programma's te lanceren voor de omzetting van schulden in eigen middelen in gemengde bedrijven, milieuprojecten, beroepsopleiding, ondernemersopleidingen en sociale programma's;

11. begroet met instemming de maatregelen van de Cubaanse regering die erop gericht zijn een begin te maken met de economische openstelling, maar dringt erop aan deze te doen vergezellen van krachtige en vastberaden stappen in de richting van een snelle politieke openstelling, waarbij wordt ingestaan voor de sociale verworvenheden die de Cubaanse samenleving in deze jaren tot stand heeft gebracht, toejuichen;

12. verzoekt de Commissie Cuba technische bijstand te verlenen voor de invoering van nieuwe institutionele en structurele maatregelen die noodzakelijk zijn om het welslagen van de ondernomen economische hervormingen te garanderen;

13. beveelt de Commissie aan tegemoet te komen aan het verzoek van het Centrum voor Europastudies van Havana om dit het statuut toe te kennen van "Centrum voor Europese Documentatie", als blijk van erkenning voor de gedegen voorlichting en documentatie van dit centrum, in nauwe samenwerking met het IRELA;

14. verdedigt eveneens het recht van de Cubaanse werknemers om het stakingsrecht uit te oefenen, onafhankelijke vakbonden op te richten en rechtstreeks met de werkgevers en niet via officiële bemiddelaars te onderhandelen;

15. houdt vast aan het recht van Europese ondernemers om zonder inmenging van derden wettige handelsbetrekkingen op te bouwen, zaken te doen in Cuba met Cubaanse partners en de commerciële mogelijkheden te benutten die zich voordoen, maar benadrukt dat bij de Europese deelname aan de economische hervormingen en de wederopbouw aandacht besteed moet worden aan voorkoming van het verloren gaan van banen;

16. wenst bovendien dat Cubaanse en buitenlandse werkgevers bij de aanwerving van personeel gelijk worden behandeld;

17. onderstreept dat de landbouw gediversifieerd moet worden teneinde een evenwichtige zelfvoorziening op voedselgebied te bevorderen en verzoekt de Commissie om hoofdzakelijk financiële steun te verlenen aan KMO's en NGO's die betrokken zijn bij ecologische landbouwprojecten, en zich in te zetten voor beheersing van de uitvoer van pesticiden;

18. verwelkomt de initiatieven om kleinschalige duurzame energieprojecten op te zetten, bijvoorbeeld zonneënergie en verzoekt de Commissie om aan de financiering van deze projecten deel te nemen;

19. wijst op de perspectieven en de problemen van een uitbreiding van traditionele vormen van toerisme en meent dat de bevordering van deze economische activiteit niet ten koste mag gaan van het milieu;

20. is van mening dat het van essentieel belang is de humanitaire en voedselhulp uit te breiden, evenals de projecten die rechtstreeks verband houden met de ondersteuning van de hervormingen die leiden tot meer eerbiediging van de burgerlijke, politieke en mensenrechten van de Cubanen, tot verruiming van het gebied waarop deze gelden, tot uitbreiding van de markteconomie en in het bijzonder tot versterking van de activiteiten die Cubaanse en Europese NGO's de laatste jaren ontplooien, waarbij de rechtspositie van de NGO's die in Cuba werkzaam zijn, moeten worden geregeld om hun activiteiten efficiënter te maken;

21. meent dat humanitaire hulp wanneer mogelijk moet worden verstrekt via NGO's die uit de Cubaanse samenleving zijn voortgekomen, en dan bij voorkeur die welke samenwerken met in de lid-staten van de EU gevestigde NGO's;

22. meent dat bijzondere aandacht besteed moet worden aan ontwikkeling van de Cubaanse burgermaatschappij door ondersteuning van het werk van NGO's en bevordering van hun internationale contacten;

23. herhaalt zijn oproep aan de Verenigde Staten om geen strafmaatregelen te nemen tegen degenen die handel drijven met Cuba, daar dergelijke maatregelen in elk geval in strijd zijn met het internationale recht en de normen van de Wereldhandelsorganisatie, en roept de autoriteiten van de Verenigde Staten er nogmaals toe op de economische boycot tegen Cuba volledig op te heffen;

24. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de regeringen van de lid-staten, de Nationale Vergadering van de Volksrepubliek Cuba, de voorzitter van de Cubaanse Raad van Staat, de voorzitter van het Latijnsamerikaans parlement, alsmede de president en de voorzitters van de beide Kamers van de Verenigde Staten.