Nr. C 14/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 1. 91 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Gewijzigd voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een specifiek 
programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling op het gebied van industriële en 
materiaaltechnologie (1990-1994) (') 
COM(90) 673 def. — SYN 261 
(Door de Commissie krachtens artikel 149, lid 3, van het EEG-Verdrag ingediend op 
14 december 1990) 
(91/C 14/04) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
130 Q, lid 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat de Raad bij Besluit 90/221/Euratom, 
EEG (2) een derde kaderprogramma van communautaire 
werkzaamheden op het gebied van onderzoek en techno­
logische ontwikkeling (1990-1994) heeft vastgesteld, 
waarin met name de acties worden omschreven die moe­
ten worden ondernomen om bij te dragen tot een herop­
leving van de Europese industrie door de uitvoering van 
onderzoek en ontwikkelingswerkzaamheden om de we­
tenschappelijke en technologische basis van deze indus­
trie te verstevigen, en aldus enerzijds een harmonieuze 
ontwikkeling over de hele linie van de twaalf Lid-Staten 
mogelijk te maken, zodat het doel van economische en 
sociale samenhang wordt bereikt, en anderzijds een ver­
mindering van het milieu-effect van de produktie van 
materiële goederen te bereiken; dat de onderhavige be­
schikking moet worden vastgesteld in het licht van de in 
de considerans van genoemd besluit uiteengezette over­
wegingen; 
Overwegende dat in artikel 130 K van het Verdrag is 
bepaald dat het kaderprogramma door middel van speci­
fieke, binnen elke actie te ontwikkelen programma's 
moet worden uitgevoerd; Overwegende dat het Gemeenschappelijk Centrum voor 
Onderzoek (GCO) met zijn eigen programma een bij­
drage levert tot de uitvoering van deze acties; 
Overwegende dat het voor de Gemeenschap en voor Eu­
ropa als geheel noodzakelijk is adequaat te reageren op 
de internationale uitdagingen op het gebied van de inno­
verende industriële technologieën en materialen; 
Overwegende dat het bedrag van de voor de uitvoering 
van dit specifieke programma vereiste communautaire 
middelen moet worden geraamd; dat de definitieve be­
dragen door de begrotingsautoriteit worden vastgesteld 
met inachtneming van de aan het Interinstitutioneel Ak­
koord van 29 juni 1988 (3) gehechte financiële vooruit­
zichten voor de periode 1988-1992 alsmede van de even­
tuele financiële vooruitzichten voor de periode 
1993-1994; 
Overwegende dat het fundamenteel onderzoek in elk 
van de sectoren voor strategisch onderzoek van het ka­
derprogramma in de gehele Gemeenschap specifiek moet 
worden bevorderd; 
Overwegende dat naast het specifieke programma op het 
gebied van menselijk kapitaal en mobiliteit, de opleiding 
van onderzoekers in elk van de sectoren voor strategisch 
onderzoek van het kaderprogramma moet worden verze­
kerd; 
Overwegende dat er een evaluatie door een onafhanke­
lijk panel dient plaats te vinden van de sociale, mense­
lijke en ecologische gevolgen van het programma en dat 
er een evaluatie moet worden gemaakt van de keuzen en 
de technologische risico's; 
Overwegende dat, krachtens artikel 4 en bijlage I van 
Besluit 90/221/Euratom, EEG, het voor het kaderpro­
gramma als geheel noodzakelijk geachte bedrag een be­
drag van 57 miljoen ecu voor gecentraliseerde acties 
(') PB nr. C 174 van 16. 7. 1990, blz. 28. 
(2) PB nr. L 117 van 8. 5. 1990, blz. 28. O PB nr. L 185 van 15. 7. 1988, blz. 33. 
22. 1.91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 14/13 
inzake verbreiding en benutting van de resultaten omvat, 
dat naar rato van het voor elke actie uitgetrokken bedrag 
moet worden verdeeld; dat, gezien de omvang van dit 
specifieke programma binnen de actie „Industriële en 
Materiaaltechnologie", de voor dit programma noodza­
kelijk geachte financiële middelen dienen te worden ver­
minderd met 6,7 miljoen ecu, welk bedrag voor ge­
noemde gecentraliseerde werkzaamheden moet worden 
gereserveerd, zulks met het oog op de naleving van arti­
kel 130 P, lid 2, tweede zin, van het Verdrag; 
Overwegende dat de Gemeenschap aan de zowel weten-
schappelijk-technologische als commerciële uitdaging 
niet het hoofd kan bieden wanneer zij vertrouwt op het 
huidige proces van concentratie van grote ondernemin­
gen, maar dat zij zich er vooral voor moet inzetten dat 
op evenwichtige wijze een nieuwe en omvangrijkere lich­
ting van kleine en middelgrote innoverende industriële 
ondernemingen ontstaat en dat er harmonische O & TO-
structuren komen die onderling kunnen samenwerken; 
Overwegende dat de Commissie moet zorgen voor de 
uitvoering van dit programma; dat de Lid-Staten, om de 
vervulling van haar taak te vergemakkelijken, krachtens 
artikel 5 van het Verdrag ertoe gehouden zijn haar bij de 
uitvoering van dit programma alle nodige bijstand te ver­
lenen, met name in het kader van een comité; 
Overwegende dat dit programma hoofdzakelijk dient te 
worden uitgevoerd door met het oog op een bijdrage van 
de Gemeenschap projecten voor ondezoek en ontwikke­
ling te selecteren; dat de Commissie tot indiening van 
dergelijke projecten moet aanzetten door middel van de 
gebruikelijke in het Publikatieblad van de Europese Ge­
meenschappen op te nemen uitnodigingen tot het indienen 
van voorstellen; dat eveneens dient te worden voorzien 
in een buitengewone procedure, van kracht tussen de uit­
nodigingen tot het indienen van voorstellen, die de Com­
missie de nodige ruimte moet geven om, met het oog op 
de voortdurende ontwikkelingen en de geleidelijke ver­
snelling van de technologische vooruitgang, ook spon­
taan ingediende, met de programmadoelstellingen spo­
rende voorstellen in aanmerking te kunnen nemen; 
Overwegende dat steunverlening aan het internationale 
concurrentievermogen van de Europese industrie bij mid­
del van communautaire programma's op het gebied van 
onderzoek en technologische ontwikkeling gepaard gaat 
met een politiek van buitenlandse betrekkingen van de 
Gemeenschap, berustend op het principe van „het glo­
bale evenwicht van de voordelen", en dat het eveneens in 
het licht van dergelijke politiek is dat de deelname aan 
het programma tot Europese vennootschappen, waarvan 
personen van niet-communautaire landen eigenaar zijn, 
verruimd is; 
Overwegende dat bij de selectie van de in het kader van 
het programma uit te voeren projecten in het bijzonder 
belang moet worden gehecht aan het beginsel van de 
eerbiediging van de verenigbaarheid met het milieu en 
van de economische en sociale samenhang, aan projecten 
met een geringe uitwerking op het milieu alsmede aan de ondersteuning van kleine en middelgrote ondernemin­
gen; 
Overwegende dat bij de selectie van de in het kader van 
het programma uit te voeren projecten in het bijzonder 
moet worden besloten om bij de uitvoering daarvan als 
aanvulling van de in de artikelen 130 L, 130 M of 130 O 
van het Verdrag bedoelde middelen gebruik te maken, 
indien deze overeenkomstig de bij artikel 2, lid 2, van 
Besluit 90/221/Euratom, EEG geboden mogelijkheid tot 
de verwezenlijking van de programmadoelstellingen bij­
dragen; 
Overwegende dat, volgens artikel 130 G van het Ver­
drag, de acties die door de Gemeenschap worden ge­
voerd om de wetenschapppelijke en technologische 
grondslag van de Europese industrie te versterken en de 
ontwikkeling van haar concurrentievermogen te bevorde­
ren, stimulering van de samenwerking op het gebied van 
onderzoek en technologische ontwikkeling met derde 
landen en internationale organisaties omvatten; dat een 
dergelijke samenwerking voor de ontwikkeling van dit 
programma bijzonder vruchtbaar kan blijken; 
Overwegende dat, zoals bepaald in bijlage II bij Besluit 
90/221/Euratom, EEG, moet worden gewerkt aan de 
stimulering van fundamenteel technisch onderzoek, van 
de integratie van nieuwe technologie voor de industrie­
takken die daarvan gebruik maken en van de verwerving 
van wetenschappelijke en technische inzichten die nodig 
zijn voor de totstandkoming van normen en gedragsco­
des voor goede praktijk, waardoor de overdracht van 
deze technologie wordt vergemakkelijkt; 
Overwegende dat het Comité voor wetenschappelijk en 
technisch onderzoek (CREST) is geraadpleegd, 
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN: 
Artikel 1 
Voor de periode vanaf de datum van publikatie van deze 
beschikking in het Publikatieblad van de Europese Ge­
meenschappen tot en met 31 december 1994 wordt een in 
bijlage I nader omschreven specifiek programma voor 
onderzoek en technologische ontwikkeling voor de Eu­
ropese Economische Gemeenschap op het gebied van in­
dustriële en materiaaltechnologie vastgesteld. 
Artikel 2 
1. Het bedrag aan communautaire middelen dat voor 
de uitvoering van de actie waarin deze beschikking voor­
ziet noodzakelijk wordt geacht, beloopt 748 miljoen ecu. 
Dit bedrag is samengesteld uit 670 miljoen ecu bestemd 
voor de acties waarin deze beschikking voorziet en 78 
miljoen ecu bestemd voor de activiteiten welke het GCO 
zal verzorgen als bijdrage aan dit programma en waar­
over de Raad een afzonderlijk besluit zal nemen. 
Nr. C 14/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 1.91 
2. Op bovengenoemde bedrag van 670 miljoen ecu 
wordt 6,7 miljoen ecu in mindering gebracht ten behoeve 
van de gecentraliseerde werkzaamheden inzake versprei­
ding en benutting van de resultaten. In het resterende be­
drag van 663,3 miljoen ecu zijn de personeelsuitgaven 
begrepen welke maximaal 3 % kunnen bedragen. 
3. Een indicatieve verdeling van de middelen is vastge­
steld in bijlage II. 
4. In geval door de Raad in toepassing van artikel 1, 
lid 4, van Besluit 90/221/Euratom, EEG een besluit 
wordt genomen, wordt om met dat besluit rekening te 
houden, de onderhavige beschikking aangepast. 
5. De begrotingsautoriteit stelt de voor ieder begro­
tingsjaar beschikbare kredieten vast. 
Artikel 3 
Bijlage III behelst de nadere regels voor de uitvoering 
van het programma. 
Artikel 4 
De hoogte van de financiële bijdrage van de Gemeen­
schap wordt vastgesteld overeenkomstig bijlage IV bij 
Besluit 90/221 /Euratom, EEG. 
Artikel 5 
1. In de loop van 1992 evalueert de Commissie het 
programma en legt zij over de uitkomsten van die eva­
luatie aan de Raad en aan het Europees Parlement een 
verslag voor. Zo nodig gaat dit verslag vergezeld van 
voorstellen tot wijziging van het programma. 
2. Aan het eind van het programma evalueert de 
Commissie de bereikte resultaten en legt daarover aan de 
Raad en aan het Europees Parlement een verlsag voor. 
3. De verslagen worden opgesteld aan de hand van de 
in bijlage I omschreven doelstellingen en overeenkomstig 
artikel 2, lid 4, van Besluit 90/221/Euratom, EEG en be­
vatten een beoordeling van de verenigbaarheid van de 
meetbare uitvoering van het programma met de zes be­
langrijkste vereisten als geformuleerd in bijlage II van 
Besluit 90/221/Euratom, EEG. 
Artikel 6 
1. De Commissie is voor de uitvoering van het pro­
gramma verantwoordelijk. Zij wordt bijgestaan door een 
uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten bestaand en 
door de vertegenwoordiger van de Commissie voorgeze­
ten comité, hierna ,,het Comité" te noemen. 
2. In de door Commissie gesloten contracten worden 
de rechten en verplichtingen van iedere partij vastgesteld, 
met inbegrip van de regeling voor verbreiding, bescher­
ming en benutting van de onderzoekresultaten overeen­komstig de krachtens artikel 130 K, tweede alinea, van 
het Verdrag vastgestelde bepalingen, en in voorkomende 
gevallen de procedures voor opleiding en evaluatie. 
3. Bij het begin van de uitvoering van het programma 
wordt een werkprogramma vastgesteld waarin gedetail­
leerde doelstellingen en de aard van de te ondernemen 
projecten worden aangegeven en waarin tevens de ter 
zake vast te stellen financiële bepalingen worden om­
schreven; 
De Commissie stelt op grond van de werkprogramma's 
uitnodigingen tot het indienen van voorstellen op. 
4. De informatiepaketten die de uitnodigingen verge­
zellen worden door de Commissie in alle talen van de 
Gemeenschap verspreid, om zeker te stellen dat de on­
dernemingen, universiteiten en overige onderzoekcentra 
van de Lid-Staten onder gelijke voorwaarden kunnen 
deelnemen. 
Artikel 7 
1. In de in artikel 8, lid 1, bedoelde gevallen legt de 
vertegenwoordiger van de Commissie het Comité een 
ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het Comité 
brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die 
de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie 
van de aangelegenheid. Het Comité spreekt zich uit met 
de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, 
van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming 
van de besluiten die de Raad op voorstel van de Com­
missie dient te nemen. Bij stemming binnen het Comité 
worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de 
Lid-Staten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. 
De voorzitter neemt niet aan de stemming deel. 
2. De Commissie stelt de beoogde maatregelen vast 
wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van 
het Comité. 
3. Indien de voorgenomen maatregelen niet in over­
eenstemming zijn met het advies van het Comité of in­
dien geen advies is uitgebracht, dient de Commissie on­
verwijld bij de Raad een voorstel in betreffende de te ne­
men maatregelen. De Raad besluit met gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen. 
4. Indien de Raad binnen een termijn van één maand 
te rekenen vanaf de datum waarop het voorstel bij hem is 
ingediend geen besluit heeft genomen, worden de voor­
gestelde maatregelen door de Commissie vastgesteld. 
Artikel 8 
1. De procedure van artikel 7 geldt voor: 
— de opstelling en bijwerking van de in artikel 6, lid 3, 
bedoelde werkprogramma's; 
22. 1.91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 14/15 
— de beoordeling van de in bijlage III, punt 2, bedoelde 
projecten alsmede het geraamde bedrag van de finan­
ciële bijdrage van de Gemeenschap, wanneer deze 
projecten aan de in bijlage III, punt 4, bedoelde nor­
male procedure zijn onderworpen en het bedrag ho­
ger is dan 5 miljoen ecu; 
— de beoordeling van alle projecten die aan de in bij­
lage III punt 4, bedoelde buitengewone procedure 
zijn onderworpen alsmede het geraamde bedrag van 
de financiële bijdrage van de Gemeenschap; 
— de maatregelen ter evaluatie van het programma. 
2. De Commissie kan over elke met het toepassingsge­
bied van het programma verband houdende aangelegen­
heid het Comité raadplegen. 
3. De Commissie stelt het Comité in kennis van: 
— de voortgang van het programma; 
— de ontwerpen van de in artikel 6, lid 3, bedoelde uit­
nodigingen tot het indienen van voorstellen; 
— de in bijlage III, punt 2, bedoelde, aan de normale 
procedure onderworpen projecten, waarvoor de bij­
drage van de Gemeenschap ten hoogste 5 miljoen ecu 
bedraagt, alsmede de uitkomsten van de evaluatie 
daarvan; 
— de in bijlage III, punt 2, bedoelde begeleidende maat­
regelen; 
— de in bijlage III, punt 2, bedoelde gecoördineerde ac­
ties. 
Artikel 9 
Bij de uitvoering van dit programma kan, indien nodig, 
eveneens tot aanvullende programma's in de zin van arti­kel 130 L, deelnemingen in de zin van artikel 130 M en 
gemeenschappelijke ondernemingen of andere structuren 
in de zin van artikel 130 O van het Verdrag worden be­
sloten. 
Artikel 10 
Ingeval de samenwerking met derde landen en interna­
tionale organisaties met het oog op de verwezenlijking 
van de doelstellingen van dit programma jurdische ver­
bintenissen tussen de Gemeenschap en de betrokken der­
den vergt, is de Commissie gemachtigd om overeenkom­
stig artikel 130 N van het Verdrag over internationale 
overeenkomsten waarin deze samenwerking wordt gere­
geld, te onderhandelen. 
Prioriteit zal worden gegeven aan samenwerking met 
EVA-landen en andere Europese landen die geen lid zijn 
van de Europese Gemeenschap, in overeenstemming met 
de richtsnoeren welke tussen de Raad en het Europese 
Parlement zijn overeengekomen tijdens het overleg voor­
afgaand aan de overeenkomst van het derde kaderpro­
gramma. 
Onderhandelingen over zulke internationale overeen­
komsten kunnen slechts worden aangegaan met derde 
landen die reeds een overeenkomst met de Gemeenschap 
ondertekend hebben waarin onderzoek en technologi­
sche ontwikkeling of wetenschappelijke vooruitgang als 
een van de samenwerkingsdoelstéllingen expliciet zijn 
vermeld. 
Het besluit over de sluiting van deze overeenkomsten 
wordt volgens de procedure van artikel 130 Q, lid 2, van 
het Verdrag genomen. 
Artikel 11 
Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten. 
Nr. C 14/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 1.91 
BIJLAGE I 
WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNISCHE DOELSTELLINGEN EN INHOUD VAN HET 
PROGRAMMA 
De beleidslijnen van het derde kaderprogramma, de wetenschappelijke en technische doelstellingen die het 
volgt en de motivering waarop het steunt, maken integrerend deel uit van dit specifieke programma. 
Bijlage II, hoofdstuk I, punt 2, van Besluit 90/221/Euratom, EEG, met uitzondering van de schikkingen 
met betrekking tot de acties „metingen en proeven" (die deel uitmaken van een ander specifiek pro­
gramma), maakt integrerend deel uit van dit specifieke programma. 
De milieu-aspecten van produkten en procédés zullen op alle onderzoekgebieden een belangrijke rol spelen 
en de werkomgeving zal als strategisch onderdeel in alle delen van het programma worden opgenomen. 
Hiervoor moeten koppelingen worden gelegd met andere programma's op het gebied van het milieu, de 
gezondheid en metingen en tests om te kunnen profiteren van vooruitgang op het gebied van risico-evalua­
tie en toxicologie. 
Op bepaalde gebieden, waar talrijke technologieën moeten worden samengebracht, zullen activiteiten of 
geïntegreerde projecten worden gefinancierd. Een bijzonder voorbeeld hiervan is het specifieke onderzoek 
bij de luchtvaart — waarbij met name aandacht wordt besteed aan de logistieke aspecten van harmonisatie, 
normalisatie, veiligheid en milieu. 
Aan andere activiteiten of belangrijke geïntegreerde projecten, bij voorbeeld op het gebied van vervoer, 
bouw, schone produktieprocessen, textiel, dient een definitiefase vooraf te gaan (zoals bij de luchtvaart het 
geval was). Er zal in het bijzonder op worden gelet dat een zo groot mogelijk voordeel van de geïnte­
greerde activiteiten voor de andere niet opgenomen gebieden wordt gewaarborgd. Betrekkingen met EU-
REKA-projecten zullen worden gestimuleerd aan de hand van de met BRITE/EURAM bij de opneming 
van sommige resultaten in EUREKA-projecten opgedane ervaringen. 
Het luchtvaartonderzoek uitgevoerd onder het „geïntegreerd project"-instrument zal, op jaarlijkse basis, 
middelen ontvangen die, in reële termen, niet meer zullen bedragen dan het gemiddelde gebruikt voor 
luchtvaartonderzoek uitgevoerd in BRITE/EURAM. 
Op basis en uit hoofde van de voornoemde elementen volgt hierna een indicatieve en niet uitputtende 
beschrijving van de inhoud van dit specifieke programma. 
In de gekozen sectoren zullen de onderzoekinspanningen worden afgestemd op het strategisch en econo­
misch belang en de te verwachten ontwikkeling. 
Thema 1: Materialen — Grondstoffen 
De doelstelling is, met name met het oog op wat in de eerste alinea van de inleiding (wetenschappelijke en 
technische doelstellingen en inhoud) is gezegd, een bijdrage te leveren tot verbetering van de eigenschap­
pen van materialen en wel tegen zodanige kosten, dat industriële exploitatie bij een brede scala van toepas­
singen, die niet beperkt blijft tot enkele geavanceerde gebruiksvormen, op een concurrerende markt moge­
lijk is. Er zal steun worden verleend aan onderzoek gericht op het rendabel gebruik van geavanceerde 
materialen in een brede scala van produkten en toepassingen, overeenkomend met een verbreiding van 
deze materialen buiten hun oorspronkelijke toepassingsgebieden. De nadruk ligt op het innoverend gebruik 
van industriële ertsen en steunblokken (bij voorbeeld decoratieve steen, marmer), metalen en materialen, 
waarbij het gaat om exploratie, exploitatie, terugwinning, transformatie, produktie en recycling. 
Grondstoffen 
Dit onderdeel heeft als doelstelling verbetering van bestaande procédés en beheersing van nieuwe en con­
currerende technologie. 
Er zal onderzoek worden gedaan naar de ontwikkeling van methoden voor de toepassing van procédés'en 
het testen van technologie, waardoor de opbrengst kan worden verhoogd, nieuwe mijnen kunnen worden 
geopend en andere mijnen rendabeler kunnen gaan werken. 
22. 1.91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 14/17 
Er zal bijzondere aandacht worden besteed aan geïntegreerde technieken en modellen voor de exploratie 
van ertsafzettingen en voor de exploitatie en bewerking van ertsen en gesteentes en in het bijzonder van 
delfstoffen van complexe aard die fundamentele en strategische metalen bevatten. 
Er zal onderzoek worden gedaan om te komen tot een beter inzicht in geïntegreerde systemen, waardoor 
de grondslag kan worden gelegd voor geavanceerde exploratiemethoden voor verborgen afzettingen. Er zal 
worden gewerkt aan nieuwe en verbeterde boortechnologie voor een rendabele exploratie en exploitatie, 
alsmede voor automatisering van extractieprocessen en metallurgische/mineralogische behandeling (pyro-
en hydrometallurgische verwerking). Ook moet onderzoek worden gedaan tot verbetering van de mijn­
bouw- en steenwinningstechnologie. Onderzoek is voorts nodig voor de produktie van fundamentele en 
strategische metalen en van zeer zuivere metalen, gebakken klei, industriële ertsen en steenblokken. Er 
moet eveneens onderzoek worden verricht op het gebied van de chemisch-fysische en de biologische schei­
dingstechnologieën. 
Er zal speciale aandacht worden besteed aan normvoorbereidend onderzoek in verband met de bedrijfsvei­
ligheid en de milieu-effecten van de te ontwikkelen exploitatietechnologie. 
Recycling 
Het onderzoek betreft de algemene analyse van de verschillende cycli, gaande van grondstof via eindpro-
dukt tot recycling waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met de economische en energetische aspec­
ten, maar ook met milieuvraagstukken. Het heeft betrekking op industrieel afval. 
Dit gebied heeft onder meer als doelstelling het toepassingsgebied van recyclingtechnologie uit te breiden 
en de doelmatigheid te verhogen. De economische en strategische problemen in verband met het verlies van 
veel waardevolle metalen en materialen, ook degene waar een tekort aan is, zullen tot een minimum wor­
den teruggebracht. De aantasting van het milieu door vervuild afvalwater zal worden beperkt. 
Een specifieke doelstelling is de ontwikkeling van nieuwe procestechnologie om mogelijkheden te scheppen 
voor het gebruik van restmaterialen, vooral afval en schroot, die zowel gewone als edele en strategische 
metalen bevatten en afkomstig zijn van de grootste industrietakken zoals de elektronica, de elektromecha-
nica, de automobielsector, de luchtvaartsector, metaalbewerkende bedrijven, de petrochemische industrie, 
de bouwnijverheid, enz. De recycling van geavanceerde en composietmaterialen vormt een gecompliceerd 
probleem waaraan ook aandacht zal worden besteed. 
Onderzoek naar technologie voor fysische en/of chemische behandeling van metaal bevattende restmate­
rialen zal worden gestimuleerd om het toepassingsgebied van recycling uit te breiden en de efficiëntie 
daarvan te verhogen en de toepassingsmogelijkheden voor gerecycleerde materialen uit te breiden. Er zal 
ook onderzoek worden gedaan naar pyrometallurgie, hydrometallurgie en zuiveringstechnieken voor de 
verwerking van complexe restmaterialen, composiet- en andere nieuwe materialen, legeringen en schroot 
met verschillende elementen. 
Nieuwe en verbeterde materialen en de verwerking daarvan 
Deze werkzaamheden zijn gericht op ontwikkelingen op het gebied van materialen en processen, met 
inbegrip van klassieke buikmaterialen met verbeterde eigenschappen en prestaties tegen redelijke kosten, 
geavanceerde functionele materialen, het ontwerpen van oppervlakken en verbindingstechnieken. 
Voorts zal het onderzoek worden gestimuleerd dat gericht is op: 
— uitbreiding of verbetering van de functies die materialen vervullen, via verbetering van de toepassings-
en gebruikseigenschappen, nauwkeurige bepaling van de eigenschappen en een doelmatiger gebruik, 
met name door de ontwikkeling van betrouwbare databanken; 
— uitbreiding van de combinaties van materialen die voor velerlei doeleinden kunnen worden gebruikt. 
Op het gebied van klassieke bulkmaterialen, met inbegrip van materialen voor de bouwindustrie, zal aan­
dacht worden besteed aan technologie voor produktie en kwaliteitscontrole, nieuwe toepassingen en mate­
riaalverbeteringen en de regels voor voorspelling van het gedrag op lange termijn, met inbegrip van be­
trouwbaarheid. Er zullen methoden worden ontwikkeld die de ontwerpen in staat stellen van meet af aan 
rekening te houden met milieuvriendelijkheid en aanvaardbaarheid voor de consument. 
Nr. C 14/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 1.91 
Het onderzoek zal worden toegespitst op nieuwe ontwikkelingen of radicale innovaties op het gebied van 
geavanceerde materialen voor toepassingen die een sleutelrol vervullen; deze ontwikkelingen en innovaties 
kunnen ook belangrijke neveneffecten hebben op andere industriële gebieden. 
Het zal zich ook uitstrekken tot het gebruik van geavanceerde materialen in een breed scala van produkten 
en toepassingen. 
Er zal vooral nadruk worden gelegd op de ontwikkeling van materialen met gespecificeerde eigenschappen, 
waarbij gebruik wordt gemaakt van de vorderingen bij het inzicht in structuureffecten. Er zal worden 
gewerkt aan technieken voor de vervaardiging van pasklare aan de eisen aangepaste materialen, die zouden 
moeten leiden tot een verhoging van de doelmatigheid van O & O op dit gebied. 
Op basis en uit hoofde van de voornoemde elementen volgt hierna een indicatieve en niet uitputtende 
beschrijving van de inhoud van dit specifieke programma. 
Wat metallieke materialen betreft zullen de inspanningen vooral gericht worden op het openen van nieuwe 
markten voor materialen van hoge waarde (bij voorbeeld speciale ferro-en non ferro-legeringen superlege­
ringen, intermetallieke verbindingen, vuurvaste metalen) die speciaal zijn afgestemd op ingewikkelde ont-
werp-specificaties en zware gebruiksomstandigheden. 
Ten aanzien van technische keramiek zal de nadruk worden gelegd op een betere beheersing van de micro­
structuur en de procestechnologie en op de fundamentele problemen in verband met betrouwbaarheid en 
brosheid. 
Op het gebied van polymeermaterialen zal het onderzoek zijn gericht op een beter inzicht in de relaties 
tussen structuur, morfologie en eigenschappen. Tevens zal er aandacht worden besteed aan de ontwikke­
ling van nieuwe en verbeterde procestechnologie voor de produktie van betrouwbare componenten om het 
toepassingsgebied van deze klasse materialen uit te breiden. Het onderzoek zal vooral gericht zijn op de 
ontwikkeling van technische thermoplasten, die hun mechanische eigenschappen bij hogere temperatuur 
behouden en die met de goedkopere thermische procesmethodes kunnen worden geproduceerd. 
Bij het onderzoek naar technieken voor composietmaterialen zal worden gewerkt aan de technologie die 
nodig is om de problemen in verband met serieproduktie op te lossen. 
In het geval van supergeleiders ligt de uitdaging op het gebied van een verhoging van de maximale kritische 
stroomdichtheid en capaciteit, evenals op dat van de vooruitgang op het gebied van applicatietechnologie, 
zoals kabelproduktie, -vorming en -betrouwbaarheid. 
Deze werkzaamheden zullen een aanvulling vormen op het onderdeel „computer integrated manufactu-
ring" (CIM) van het specifieke programma voor informatietechnologie (IT), dat in Besluit 90/. . ./EEG, 
Euratom is vastgesteld. 
Het onderzoek zal tevens gericht worden op bestudering en ontwikkeling van nieuwe biomedische mate­
rialen. 
In de normvoorbereidende werkzaamheden die nodig zijn om te komen tot een snellere toepasbaarheid 
van nieuw materialen, zal onderzoek worden opgenomen op het gebied van de classificatie en de karakteri­
sering van deze materialen om de prestaties vast te leggen en hun effecten op de gezondheid en het milieu 
zo beperkt mogelijk te houden. 
Thema 2: Ontwerp en fabricage 
Iedere industriële produktie maakt deel uit van een systeem. Er is interactie tussen de behoeften van de 
gebruiker, het ontwerp, de materialen, het produktieapparaat en de fabricage. Voor iedere gegeven toepas­
sing moet het systeem worden geoptimaliseerd, zodat het voor het produkt in kwestie vereiste kwaliteits-
en betrouwbaarheidsniveau tegen minimale kosten kan worden bereikt. 
Doelstelling van dit onderdeel is een verbetering van de mogelijkheden van de industrie om produkten te 
ontwerpen en te vervaardigen die tegelijkertijd van hoge kwaliteit makkelijk te onderhouden, zeer concur­
rerend en vanuit maatschappelijk en milieuoogpunt aanvaardbaar zijn. 
Deze werkzaamheden zullen in samenwerking gebeuren met het onderdeel „computer integrated manufac-
turing" (CIM) van het specifieke programma voor informatietechnologie (IT), dat in Besluit 90/. . ./EEG, 
Euratom is vastgesteld. 
22. 1. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 14/19 
Het onderzoek zal zijn gericht op de toepassing van geavanceerde fundamentele disciplines, zoals fysica en 
scheikunde, mechanica, optica, akoestiek, vloeistofdynamica, wiskundige modellen en procestechnologie, 
en integratie daarvan tot nieuwe technologische ontwikkelingen, zoals optomatronica (optica, materialen, 
electronica), mechatronica (werktuigbouw, computers en elektronica), microtechnologie en micro- en 
nanostructurele technieken, met inbegrip van moleculaire technieken. 
Hierbij zal speciale aandacht worden geschonken aan de actieve inschakeling van kleine en middelgrote 
ondernemingen, die over een bijzondere kennis van zaken en soms over experimentele fabricagefaciliteiten 
beschikken, en tevens aan de modernisering van traditionele industriële bedrijven. 
Ontwerp 
Op het gebied van ontwerp zal onderzoek worden gedaan naar de effecten op de hoogwaardigheid van 
produkten, de ontwerpduur, de fabricage en de totale aanschaf- en bedrijfskosten. Bij deze aanpak worden 
de informatie-eisen die inherent zijn aan het technisch ontwerp-procédé (bij voorbeeld materiële vorm van 
het produkt, fabricage en functie) gekoppeld aan de organisatorische procedures en de menselijke factoren 
die aan het procédé ten grondslag liggen. 
Bij het onderzoek wordt aandacht besteed aan faalwijzen en defectanalyse, en wel met behulp van model-
leertechnieken op basis van breukmechanica, wrijvingsleer, vloeistofdynamica, corrosieranalyse, enz. Het is 
mogelijk dat voor de implementatie van deze ontwerp-technieken softwaregereedschappen voor specifieke 
toepassingen moeten worden aangepast. 
Onderzoek op dit gebied zal zijn gericht op ontwerp met het oog op een gemakkelijke produktie, een 
eenvoudige kwaliteitscontrole en gemakkelijk onderhoud, recycling of hergebruik, ten einde de totale aan­
schaf- en bedrijfskosten te verminderen. Het technisch ontwerp-procédé zal worden ondersteund door 
onderzoek op het gebied van verbeterde modelleer-/simuleer- en snelle prototypingtechnieken met een 
breed toepassingsgebied, waarbij aandacht zal worden besteed aan produktvalidatie, optimalisatie en voor­
spelling van het gedrag in gebruik. Aangezien het voordelen biedt de projecten toe te vertrouwen aan die 
instanties die op een bepaald gebied over de beste reputatie beschikken, zullen de projecten zo mogelijk 
bijdragen aan het bijeenbrengen en ontwikkelen van normen en aan een goede ontwerp-praktijk. 
Fabricage 
Bij onderzoek naar de kwaliteit van de fabricage zal aandacht worden besteed aan het gebruik van effi­
ciënte en rendabele fabricageprocédés, en ook andere aspecten zoals de ontwerp-interface, kwaliteitscon­
trole, onderhoud van produktie-uitrusting en de werkomgeving zullen daarin worden geïntegreerd. 
Er zal aandacht worden besteed aan technologie voor flexibele produktie op kleine schaal en ook aan 
technologie voor massaproduktie om te voldoen aan een behoefte aan identieke technische produkten in 
grote hoeveelheden, die steeds duidelijker naar voren komt. Daarbij zullen vooral toepassing van adequate 
materialen en verwante technologie, bij voorbeeld voor precisietechnieken of het gebruik van speciale ma­
terialen in een omgeving met massaproduktie, aan de orde komen, alsmede technologie vormgeving, ma­
chinale bewerking en assemblage van miniatuurcomponenten en/of complexe componenten. 
Er zal onderzoek worden gedaan naar de aanpassing van bestaande CIM-systemen om te voldoen aan de 
speciale behoeften van de industrie en vooral van het midden- en kleinbedrijf. 
Er zal steun worden gegeven aan onderzoek naar procédés voor directe of vrijwel directe vormgeving en 
vervorming (net or near net shaping and forming) om het ontstaan van waardevol en voor het milieu 
schadelijk afval zoveel mogelijk te beperken. 
Bij het onderzoek op het gebied van chemische technologie zal een geïntegreerde aanpak worden gehan­
teerd. Er zou onderzoek kunnen worden gedaan naar procesmodellering, scheidingstechnologie, molecu­
laire technieken, katalyse, oppervlaktewetenschap en -technologie en chemische sensoren. Er zal steun 
worden verleend aan fundamenteel onderzoek naar meng- en roerprocessen en deeltjes- en poedertechno­
logie om tot betere inzichten te komen dan de huidige empirische aanpak mogelijk maakt. Er zal ook 
onderzoek worden gedaan om te komen tot inzicht in bepaalde processen als grondslag voor programma­
tuur die voor bepaalde behoeften op maat is gemaakt. 
Nr. C 14/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 1.91 
BIJLAGE II 
INDICATIEVE VERDELING VAN DE MIDDELEN 
In %, voor de periode 1990-1994 
Thema 1: Materialen-grondstoffen 
— Grondstoffen en recycling 12 
— Materialen 44 
Thema 2: Ontwerp en fabricage 44 
De verdeling tussen de onderscheiden thema's sluit niet uit dat projecten verscheidene thema's kunnen 
bestrijken. 
1. Een bedrag dat overeenkomt met 10% van het totaal wordt uitgetrokken voor de financiering van 
projecten ter aanmoediging van fundamenteel onderzoek, die duidelijk moeten worden omschreven. 
2. Een bedrag dat overeenkomt met 2 % van het totaal wordt aangewend voor projecten ter bevordering 
van de opleiding van onderzoekers op de terreinen die door dit specifieke programma worden bestre­
ken. 
3. Een bedrag dat overeenkomt met 2 % van het totaal nodig geachte bedrag wordt gebruikt voor keuze­
evaluatie in technologische risico-analyse, waarvan de resultaten samen met de evaluatierapporten aan 
het Parlement worden overgelegd. 
4. Een bedrag dat overeenkomt met 2 % van het totaal wordt bestemd voor de financiering van de uit-
voerbaarheidspremies voor de KMO. 
BIJLAGE III 
NADERE REGELS VOOR DE UITVOERING VAN HET PROGRAMMA EN ACTIES INZAKE 
VERBREIDING EN BENUTTING VAN DE RESULTATEN 
1. De Commissie voert het programma uit op basis van de in bijlage I gegeven wetenschappelijke en tech­
nische invulling daarvan. 
2. De in artikel 3 bedoelde nadere regels voor de uitvoering van het programma hebben betrekking op 
projecten voor onderzoek en technologische ontwikkeling, begeleidende maatregelen en gecoördineerde 
acties. 
Over de eigen onderzoekwerkzaamheden van het GCO neemt de Raad een afzonderlijk besluit. 
Voor de projecten worden contracten voor gezamenlijke rekening voor onderzoek en technologische 
ontwikkeling gesloten. 
De begeleidende maatregelen bestaan erin gebruik te maken van passende middelen voor een goede 
technische uitvoering en voor het beheer en de evaluatie van het programma, voor de adequate verbre­
ding en de beschikbaarstelling van de resultaten, voor coördinatie, alsmede voor opleidings- en bewust-
makingsactiviteiten ten behoeve van de deelnemers aan het programma. 
De gecoördineerde acties zijn die welke zijn omschreven in artikel 92 van het Financieel Reglement. 
22. 1. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 14/21 
3. Aan de projecten kan uitsluitend worden deelgenomen door in de Gemeenschap (') gevestigde natuur­
lijke of rechtspersonen, zoals universiteiten, onderzoekorganisaties en industriële ondernemingen, waar­
onder ook kleine en middelgrote ondernemingen, of verenigingen daarvan, met name Europese econo­
mische samenwerkingsverbanden (EESV). 
Natuurlijke of rechtspersonen die zijn gevestigd in landen die met de Gemeenschap overeenkomsten 
voor wetenschappelijke en technische samenwerking hebben gesloten, kunnen op basis van het criterium 
van wederzijds voordeel aan in het kader van dit programma opgezette projecten deelnemen. De in dit 
verband geselecteerde contractanten komen niet voor een financiële bijdrage van de Gemeenschap in 
aanmerking op grond van het kaderprogramma en moeten bijdragen in de algemene beheerskosten. 
4. Bij de selectie van de projecten wordt in beginsel de eerste hieronder beschreven methode gevolgd; in 
uitzonderingsgevallen kan een beroep worden gedaan op de tweede methode. 
De deelnemers aan de projecten worden geselecteerd aan de hand van de normale procedure van de in 
artikel 6, lid 3, bedoelde uitnodigingen tot het indienen van voorstellen welke in het Publikatieblad van 
de Europese Gemeenschappen wordt bekendtgemaakt. 
Indien is voldaan aan de andere voorwaarden ten aanzien van het uitzonderlijke wetenschappelijk ge­
halte, en in overeenstemming met de tussen de Raad en het Europese Parlement overeengekomen richt­
snoeren wordt, indien een keuze moet worden gemaakt tussen een aantal voorstellen voor projecten met 
een even grote wetenschappelijke betekenis, de voorkeur gegeven aan: 
i) voorstellen voor projecten waarbij projectdeelnemers in minder ontwikkelde regio's en/of industrieel 
vervallen regio's als gedefinieerd in de artikelen 8 en 9 van Verordening (EEG) nr. 2052/88 van de 
Raad betrokken worden; 
ii) voorstellen voor projecten waarbij kleine en middelgrote ondernemingen of samenwerkingsverban­
den van dergelijke ondernemingen betrokken worden. 
De Commissie bepaalt per geval of het beheer van het programma of delen daarvan kunnen worden 
verricht door organisaties of instellingen buiten de Commissie, en zij delegeert de werkzaamheden dien­
overeenkomstig. 
Bovendien kan de Commissie onder de hieronder genoemde voorwaarden volgens een buitengewone 
procedure voorstellen aanvaarden, wanneer deze een buitengewoon veelbelovende en waardevolle bij­
drage kunnen leveren door een origineel onderzoekthema, een nieuwe wetenschappelijke en technische 
benadering of op het gebied van de methodiek, terwijl ook de specifieke aard van de indieners in aan­
merking wordt genomen. 
Een gunstig uitvallende technische beoordeling van dergelijke voorstellen vormt op zich onvoldoende 
rechtvaardiging voor de selectie van het project; deze buitengewone procedure kan alleen worden toe­
gepast nadat is vastgesteld dat de normale procedure van uitnodigingen tot het indienen van voorstellen 
niet in aanmerking komt omdat het project de hierbovengenoemde kenmerken bezit. 
De buitengewone procedure begint na de eerste uitnodiging tot het indienen van voorstellen en moet 
worden voltooid vóór de normale, zodat het bedrag dat beschikbaar is voor de financiële bijdrage van 
de Gemeenschap aan de volgens de normale procedure geselecteerde projecten, nauwkeurig kan worden 
bepaald. De sluitingsdatum voor de buitengewone procedure wordt jaarlijks in het Publikatieblad van de 
Europese Gemeenschappen bekendgemaakt. 
De Commissie laat met de toezending van het voorontwerp van begroting aan de begrotingsautoriteit 
weten of de in de begroting van het voorgaande jaar opgenomen bedragen eveneens zijn besteed aan 
projecten die volgens de buitengewone procedure zijn geselecteerd, en om welke bedragen het daarbij 
gaat. Indien deze projecten betrekking hebben op meerdere programma's, maakt zij bekend door welk 
type van comité zij zich heeft laten bijstaan. 
Het bedrag van de financiële bijdrage van de Gemeenschap voor alle volgens de buitengewone proce­
dure geselecteerde projecten te zamen wordt jaarlijks vastgesteld aan de hand van de volgens buitenge­
woon strenge criteria geselecteerde projecten. Dit bedrag mag in geen enkel geval meer bedragen dan 
10 %; het kan jaarlijks worden herzien in het licht van de opgedane ervaring. 
(') Voor dit programma kan de Europese organisatie voor kernfysisch onderzoek (CERN), gevestigd te Genève, waarvan 
het grootste deel van de faciliteiten zich op het grondgebied van de Gemeenschap bevinden, deelnemer zijn in de 
contracten. 
Nr. C 14/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 1.91 
Op experimentele en partiële basis wordt er een nieuwe, tweefasige selectieprocedure voor de projecten 
ingevoerd. 
Resultaten van deze nieuwe selectieprocedure worden beoordeeld in het evaluatierapport dat halverwege 
de uitvoering van het programma wordt opgesteld. 
De Commissie zal een vademecum opstellen waarin alle regels die voor deze buitengewone procedure 
gelden, met het oog op de transparantheid ervan worden uiteengezet. 
5. Aan de projecten moet worden deelgenomen door ten minste twee van elkaar onafhankelijke, niet in 
dezelfde Lid-Staat gevestigde partners. 
6. De Commissie kan de deelnemers stimuleren om voor de uitvoering van projecten, met name die welke 
groot zijn opgezet, een EESV op te richten of andere regelingen te treffen waarmee een gedecentrali­
seerd, op de specifieke kenmerken van het project afgestemd beheer mogelijk wordt. 
7. De verbreiding van de kennis die bij de uitvoering van de projecten is verworven, geschiedt enerzijds 
binnen het specifieke programma en anderzijds door middel van gecentraliseerde acties, overeenkomstig 
het in artikel 4, derde alinea, van Besluit 90/221/Euratom, EEG bedoelde besluit.