B.ÓE90 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen l^r.^112^ 
Adviesoverrhetvoo^ste^vooreen^chthjnvandeRaadbe^e^endedeweue^kea^nsp^akehjk^ 
beid voo^ schade veroorzaakt door afvalstoflen^^ 
^90BC^112B08^ 
De Raad heeft op 29 september 1989 besloten, overeenkomstig artikel lOOAvan het Verdrag 
tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, hetEconomisch en Sociaal 
comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumentenvraagstukken, die met de voorbed 
reiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op^februari 
1990 goedgekeurd Rapporteur was de heer Proumens. 
l^et Economisch en Sociaal comité heeft tijdens zijn 2^^e zitting ^vergadering van 28 februari 
1990^ het volgende advies uitgebracht, dat met 109 stemmen vóór, bij!8 onthoudingen, is 
goedgekeurd. 
L ALGE^viE^ECOP^ERKl^GE^ 
1. inleiding 
1.1. r^et Economisch en Sociaal Comité stemt in met 
het onderhavige voorstel voor een richtlijn, waarvan het 
hoofddoelenerzijds het voorkomenvan milieuschade 
en anderzijds harmonisatie van de nationale wettelijke 
voorschriften op milieugebied is. 
l^et zou wel gaarne zien dat met de volgende opmer 
kingen en verdoeken om wijziging rekening zou worden 
gehouden. 
1.2. r^et verbaast het Comité dat de Commissie nu 
al dit voorstel voor een richtlijn heeft ingediend, terwijl 
zij nog niet klaar is met de voorbereiding van een 
mededeling aan de Raad inzake de wettelijke aansprak 
kelijkheid in geval van aan het milieu toegebrachte 
schade. 
l.ó. r^et Comité had, gegeven die omstandigheden, 
van de Commissie mogen verwachten dat deze het 
opstellen van de ontwerprichtlijn zou hebben uitgesteld 
totdat het gehele concept ^ou^ijn uitgekristalliseerd. 
r^etComitéheeftechter gemeend nu al zijn mening 
te moeten geven, teneindede werkzaamheden bij de 
Commissie niet op te houden. 
1.^. l^et Comité benadruktdat de Commissie reD 
kening dient te houden met de werkzaamheden van de 
Raad van Europa, met het ontwerpverdrag van de 
Verenigde naties betreffende de wettelijke aanspraken 
lijkheid voor schade veroorzaakt gedurende het vervoer 
van goederen, en met de conclusies van de conferentie 
van Straatsburg over de vervuiling van de Rijn. 
2. Rechtsgrondslag 
2.1. De Commissie baseert zich op artikel lOOAvan 
het Verdrag. Gezien dedoordeCommissiegeformuleer 
de doeleinden, is verwijzing naar artikel lOOAechter 
niet juist en zou dit, in het huidige stadium, naar de 
artikelen l^ORenSmoeten^ijn. 
d^8^^^tv^^moi^^D^^ Idet Comité adviseert de Commissie haar argumentatie 
teherzien en inovereenstemmingtebrengen met de 
gekozen rechtsgrondslag. 
05 nieuwe juridische begrippen 
^1. De Commissie voert in haar voorstel begrippen 
in, of verwijst naar begrippen, die hetzij nieuw, hetzij 
in ontwikkeling zijn. 
Bij de invoering van nieuwe begrippen moet vooral 
gelet wordenop depraktische toepasbaarheid ervan 
^dit geldt met name voor de definitie van „afvalstoffen^ 
en van „milieuletsel^. Vandeandere kant verheugt 
het het Comité dat de Commissie overwegingen uit het 
advies van het ESC inzake het vierde milieuac 
tieprogramma^^ overgenomen heeft. 
^.2. l^et Comité wijst erop dat de term „met overD 
grote waarschijnlijkheids een juridisch begrip is dat 
moeilijkheden kan opleveren bij de interpretatie in ver 
houding tot het nationale recht van bepaalde lidstaten. 
r^et Comité aanvaardt de uitleg die de Commissie gege 
ven heeft m.b.t. het gebruik in artikel ^,lid^van de 
Engelse versie van de woorden „balance of probabilitv^ 
in plaats van „overwhelming probabilitvm De term 
„balance of probabilitv^wordt in de Engelse en Ierse 
jurisprudentie gebruikt bijde bepaling van debewijs 
last. 
ÓEL r^et Comité adviseert de Commissie de gevallen 
vanovermacht met name te noemen inbaar overwe 
gingen en ^ich daarbij te baseren op het arrest van het 
r^ofvan]ustitievan^februari 198^^, waarinde^e 
goed worden omschreven. 
^. toepassingsgebied 
^.1. Uit het voorstelblijkt duidelijk dat het om alle 
soorten afvalstoffen gaat die bij de uitoefening van 
een beroep ontstaan, met uitzondering van radioactieve 
Nr. C 112/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7.5.90 
afvalstoffen of door koolwaterstoffen veroorzaakte af­
valstoffen voor zover zij vallen onder de verdragen die 
in de lid-staten van kracht zijn. 
4.2. De afvalstoffen worden in het richtlijnvoorstel 
niet nader aangeduid of ingedeeld in gevaarlijk of niet 
gevaarlijk. 
4.3. Het kan een probleem vormen dat de richtlijn 
beperkt blijft tot door bedrijven of door beroepsbeoe­
fenaren geproduceerde afvalstoffen. Ook door openba­
re instellingen of nutsbedrijven (b.v. vuilstortplaatsen, 
vuilverbrandingsovens, ziekenhuizen) geproduceerde 
afvalstoffen moeten onder de richtlijn vallen. 
4.4. Ook wordt in het voorstel geen onderscheid 
gemaakt tussen afvalstoffen die gewoon moeten worden 
verwijderd en afvalstoffen die voor recycling bestemd 
zijn. 
4.5. In het richtlijnvoorstel dient duidelijker te wor­
den gesteld dat de aansprakelijkheid eindigt op het 
ogenblik dat het afval ter verwerking is aangeboden. 
Tot dat tijdstip kan, wat de aansprakelijkheid betreft, 
geen verschil worden gemaakt tussen te recycleren en 
niet te recycleren afvalstoffen. 
Het Comité beveelt in dit verband aan dat, al dan niet 
vergunningshoudende, vervoerders naar gelang zij afval 
vervoeren dat voor recycling bestemd is of afval dat 
moet worden verwijderd, onderscheiden aanduidingen 
moeten kunnen aanbrengen op hun ladingen. 
4.6. De overheid moet ook verplicht zijn alle nodige 
maatregelen te treffen om de schade te beperken voor 
zover zij er kennis van heeft, zonder dat de aansprake­
lijkheid van de betrokkenen daardoor overigens wordt 
weggenomen. 
5. Aansprakelijkheidsbeginsel 
5.1. Ingevolge het Commissievoorstel berust de aan­
sprakelijkheid bij de producent van de afvalstoffen. 
Vervoerders of personen die anderszins de afvalstoffen 
daadwerkelijk onder hun toezicht gekregen hebben, zijn 
slechts subsidiair aansprakelijk (zie artikel 2, lid 2 b 
van het richtlijnvoorstel). Dat kan in de praktijk, wat de 
rechten van de betrokken personen betreft, problemen 
opleveren, met name wanneer de schade die tot aan­
sprakelijkstelling leidt, veroorzaakt is tijdens het trans­
port of bij de opslag en niet bij de producent. Het zal 
voor de gelaedeerde ook dikwijls moeilijk zijn binnen de 
gestelde termijn uit te vinden wie de schade veroorzaakt 
heeft. 
5.2. Het Comité stelt daarom voor degene die daad­
werkelijk de controle over de afvalstoffen had toen het 
schade- of milieuletselveroorzakende feit zich voordeed, 
naast de producent van de afvalstoffen aansprakelijk te 
stellen, waarbij de aansprakelijkheid van die persoon 
eindigt op het ogenblik dat de afvalstoffen rechtmatig 
worden overgedragen aan een afvalverwerkingsbedrijf. 
5.3. Aangezien de gelaedeerde, of iedere andere 
rechthebbende, op die manier met verscheidene aan­sprakelijke personen te maken krijgt, dient ook hier 
hoofdelijke aansprakelijkheid te gelden, zoals de Com­
missie in artikel 5 voorstelt. Wat de onderlinge verre­
kening tussen de hoofdelijk aansprakelijke personen 
betreft, zij ook naar artikel 5 verwezen. 
6. Definitie van schade 
6.1. Het Comité stelt vast dat de Commissie naast 
schade aan personen en schade aan goederen, wat dui­
delijke en welbekende begrippen zijn, het nieuwe begrip 
„milieuletsel" invoert. 
6.2. De Commissie zou de beperking moeten aan­
brengen dat het moet gaan om „belangrijke" en/of 
„blijvende" milieuaantastingen. 
6.3. Verder moet de milieuaantasting veroorzaakt 
zijn door een wijziging in de gesteldheid van water, 
bodem of lucht. 
6.4. Het is het Comité niet duidelijk hoe, in een 
aantal gevallen, objectief zou kunnen worden vastge­
steld wat onder „wijziging" moet worden verstaan. Er 
kunnen zich ook wijzigingen ten goede voordoen. 
6.5. Hoe zal het bovendien, gezien de verjaringster­
mijnen, mogelijk zijn milieuaantastingen door wijziging 
in de gesteldheid van water, bodem of lucht na jaren 
vast te stellen, terwijl zich ondertussen, positieve of 
negatieve, nieuwe factoren hebben kunnen doen 
gelden ? 
7. Actierecht en verjaring 
7.1. De Commissie voert ook een nieuw begrip in 
wat de tot het instellen van een rechtsvordering wegens 
milieuschade bevoegde personen betreft. 
7.2. De overheid is bevoegd een actie in te stellen, 
omdat milieuschade de samenleving aangaat. 
Er dient echter een rechtsmiddel open te staan tegen de 
overheid zelf, indien de overheid aansprakelijk is voor 
de schade. 
7.3. In lid 4 van artikel 4 erkent de Commissie het 
actierecht van groepen die collectieve belangen verte­
genwoordigen, maar zij doet niets om in het vlak van 
de collectieve actie tot harmonisatie te komen, of om 
die procesbevoegdheid ook ingevoerd te krijgen in die 
lid-staten waar nog geen vorderingsrecht van belan­
genorganisaties bestaat. 
II. BIJZONDERE OPMERKINGEN 
8. Aansprakelijkheid 
8.1. De Commissie lijkt voor ogen te hebben dat 
de producent aansprakelijk dient te blijven totdat de 
afvalstoffen zijn overgedragen aan een afval­
verwerkingsbedrijf dat beschikt over een vergunning. 
BóE^ Publikatiebiad van de europese gemeenschappen ^r.C^lL^éó 
^. Plet comité vraagt zich af aan welke criteria een 
afvalverwerker moet voldoen om een vergunning te 
krijgen, Die criteria zouden moeten worden vastgesteld 
door deC^ommissie^ de lidDstaten^ou daarin niet de vrije 
hand moeten worden gegevens omdat dan distorsies 
zouden kunnen ontstaan. 
D5Ó5 l^et comité dringt er in dit verband trouwens 
op aan de verschillende vormen van afvalverwijdering 
goed te onderzoekend niet alleen met betrekking tot de 
verwijderingsmethode^elf^maar ook metbetrekking 
tot het soort afvalstoffen dat met behulp van de desbeD 
treffende methode kan worden verwerkt of verwijderde 
namelijk^ aanleggen van waterbekkensBstortenB 
ingravenBverbranden in de open luchtBverbranden in 
speciale vuilverbrandingsovens. 
^, schadefonds en wettelijke aansprake^jkheids^ 
verzekeringen 
^.1. PletC^omitéiszich bewust vandeproblemen 
die het vraagstuk van de nietverhaalbare schade stelt. 
Plet neemt nota van hetgeen de commissie daaraan 
denkt te doen. De commissie overweegt namelijk een 
vereffeningsregeling inte voerend hoeweldat moeilijk 
zal zijn. 
Plet comité wil gaarne nauw betrokken worden bij de 
bestudering van dit vraagstuk 
^. De commissie stelt in haar overwegingen bij het 
richtlijnvoorstel dat het niet wenselijk is een stelsel van 
verplichte verzekering vast te stellen, 
^, Plet comité vindt het terecht dat geen verplichte 
verzekering voor wil schrijven. 
^,L Enerzijds hebben de juridische onduidelijkhe 
den in het onderhavige voorstel tot gevolg dat de verze 
keringsmaatschappijen noch deomvang vandedoor 
hen te dekken risicon kennend noch weten wie zich 
indeverschillendegevallendienen te verzekerend de 
producenten van afvalstoffen^ de vervoerders^ de onder^ 
nemingen die de afvalstoffen opslaan of ^e vermengen, 
óGedaanteBrusse^^februaril^^, ^.ó.^. Bij een stelsel van verplichte verzekeringen 
den de verzekeringsmaatschappijen^ gezien deze onduP 
delijkheden^ voorts moeilijkheden hebben bij het af 
sluiten van medeverzekerings en herverzekerings 
contracten. 
^.^, Uiteindelijk zalde^eonduidelijkesituatie er 
^eker toe leiden dat de premies zeer hoog bullen ^ijn^ 
met name voor het middens en kleinbedrijf ^iKB^. 
Voor het ^IKB zouden de lasten volledig ondraagbaar 
^ijn^ aangezien eventuele milieuschade veroorzaakt 
door afvalstoffen afkomstig van kleine of middelgrote 
bedrijvenniet noodzakelijkerwijs evenredig isaande 
omvang van hun omzet^ ook al is het wenselijk dat de 
bedrijven op ditgebied naar een ^o groot mogelijke 
verbetering van de situatie streven. 
^m. De commissie ^ou moeten nagaan ofhet wensen 
lijk is een vereffeningsfonds in te stellen voor die risicon 
die niet doordek al dan niet^ verplichte verzekering 
worden gedekt. 
Plet C^omitébeseftdatde instelling vaneendergelijk 
fonds talrijkeproblemen met ^ich brengt^ 
— boeten nationale fondsen of een communautair 
fonds worden gecreëerde 
— ^ie^al het fonds beherend 
— ^ie zal instaan voor de financiering ^bedrijven^ 
vervoerders^ afvalverwerkers^ overheid^ 
— COp basis van welke criteria gouden de verschillende 
betrokkenpartijenbijdrageninhetfondsmoeten 
stortend 
10. slotopmerking 
Plet is onbevredigend dat de commissie de aansprake 
lijkheid voor nietidentificeerbare milieuschade pas la^ 
ter wil regelen. Te vrezen isdatsommige lidstaten 
intussen zelfregelingen bullen treffen. Daarmee komt 
de harmonisatie van het milieurecht op dit belangrijke 
punt in het geding. 
Al^rro^A^eöN^ 
^r.CLL^^ Publik^neh^dv^nde^urope^Gemcen^ch^ooen ^êö.^n 
b^j het advies van het ^conot^ische^ sociaal Comité 
De volgende wijzigingsvoorstellen znn verworpen, maar hebben mmstenseenkwart vande uitgebrachte 
stemmen voor gekregen. 
^ar^graaf^ 
Toevoegen aan deze paragraaf 
„r^et Comité dringt erop aan dit onderscheid in het voorstel op te nemen, ^tet ontbreken van dit onderscheid 
zal het gebruik van afvalstoffen kunnen afremmeng 
To^i^^^ 
Ligt in het amendement zelf besloten. 
L^ir^^^^^^^^^^ 
stemmen voorbestemmen tegen^D^, onthoudingen^. 
^aragra^en^.i,^en^B3 
Deze paragrafen dienen door de volgende tekst te worden vervangend 
„Volgens de Commissie berust de aansprakelijkheid bij de producent van de afvalstoffen. 
t^et Comité is in dit verband van mening dat de producent van afvalstoffen niet per se in de hand heeft wat 
er met de afvalstoffen gebeurt tussen het moment dat hijzichvan de afvalstoffen ontdoet en het moment 
waarop de afvalstoffenbn het afvalverwerkingsbedrijf wordenafgeleverd (d.w.z. tijdens vervoer,opslag, 
sortering en vermenging). De rechter zal hierover dan ook dienen te beslissen. 
De producent kan met de bij bovengenoemdebewerkingen betrokken ondernemingen ^ontraeten sluiten 
zodat de rechter een duidelijk inzieht krijgt in de gang van zaken. 
Is er geen contract, dan berust de aansprakelijkheid uiteraard bij de produeent. 
^at de hoofdelijke aansprakelijkheid aangaat, is het Comité van mening dat deze er in de praktijk toe zal 
leiden dat de last van de aansprakelijkheid dikwids oneerlijk wordt verdeelde 
^vto^iB^r^^ 
De argumenten met betrekking tot de aansprakelijkheidskwestie komen in het wijzigingsvoorstel duidelijk 
naar voren. 
stemmen vóór ^,stemmentegen^^, onthoudingen^!. 
Deze paragraaf dient te worden geschrapt. 
De gestelde vragen geven aan dat het systeem (instelling van een vereffeningsfonds), waarover de Commissie 
zichgeziendemoeilijkhedendieeraanzim verbonden nog niet heeft gebogen, weinig reahstischof zelfs 
onrealiseerbaaris. 
stemmen voor ^, stemmen tegen^^, onthoudingen^.