Deze acties vonden zowel binnen als buiten de Europese Unie plaats, afhankelijk van de specifieke behoefte om de euro tegen valsemunterij te beschermen. Het Pericles-programma heeft zijn regionale aanpak al vanaf de aanvang geconsolideerd door ook bijzonder gevoelige regio's in de wereld te betrekken bij de uitvoering van acties. In 2014 ging zo de aandacht naar Latijns-Amerika (Chili en Colombia), Zuidoost-Europa (Albanië en Turkije) en het Middellandse Zeegebied.

In 2014 zijn met het programma 10 projecten gefinancierd. Daarbij ging voor 6 projecten het initiatief uit van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten van de eurozone en voor 4 projecten van de Commissie. In 2014 werden 3 acties ten uitvoer gelegd, terwijl 7 acties nog (zullen) worden uitgevoerd in 2015. In 2014 kwamen aanvragen voor het programma uit drie lidstaten: Italië, Frankrijk en Spanje. Dit is een aanwijzing dat de landen die het sterkst getroffen worden door valsemunterij van de euro, ook vaker een beroep doen op middelen uit het Pericles-programma. De verordening waarmee de toepassing van het Pericles-programma wordt uitgebreid tot lidstaten van buiten de eurozone, doorloopt momenteel de EU-wetgevingsprocedure. Daarom was het programma in 2014 alleen van toepassing op lidstaten van de eurozone.

Het jaarbudget voor de tenuitvoerlegging van het Pericles 2020-programma was voor 2014 vastgesteld op 924 200 EUR, en werd gefinancierd uit begrotingslijn 24 03 01 van de algemene begroting 2014 van de Europese Unie. In totaal werd in 2014 een bedrag van 878 517 EUR vastgelegd.

Het Pericles 2020-programma bevat diverse nieuwe elementen ten opzichte van het voorgaande programma. In de eerste plaats zijn in artikel 8, lid 2, onder c), van de verordening de subsidiabele acties uitgebreid met de financiering van de aanschaf van apparatuur die gespecialiseerde autoriteiten bij de bestrijding van valsemunterij gebruiken ter bescherming van de euro tegen valsemunterij. In de tweede plaats is het stelsel van subsidiabele kosten vereenvoudigd. Voorts is in artikel 10 van de verordening het cofinancieringspercentage voor subsidies op 75% bepaald, maar wordt tegelijk de mogelijkheid geboden om cofinancieringspercentages voor subsidies op te trekken tot 90% van de subsidiabele kosten in uitzonderlijke en goed gemotiveerde gevallen, die in het jaarlijkse werkprogramma worden vastgelegd. Ten slotte zijn de monitoring- en evaluatiecomponenten van het Pericles 2020-programma versterkt.

Het Pericles 2020-programma is een uitwisselings-, bijstands- en opleidingsprogramma ter bescherming van de euro tegen valsemunterij. Het vervangt het Periclesprogramma dat in 2001 werd ingesteld en over de periode 2002-2013 liep. Dit Pericles 2020-programma is ingesteld bij Verordening (EU) nr. 331/2014 van het Europees Parlement en de Raad. Volgens deze verordening loopt dit programma tot en met 31 december 2020. Overeenkomstig artikel 13, lid 3, van de verordening moet de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad jaarlijks informatie verstrekken over de resultaten van het programma. Met dit verslag wordt voldaan voor het jaar 2014 aan die voorwaarde.

Naar raming 662 deskundigen namen deel aan Pericles-acties waarvoor in 2014 vastleggingen plaatsvonden.

Wat herkomst betreft, kwamen de deelnemers uit 57 landen. Het merendeel van de deelnemers aan opleidingen (56%) kwam uit Europa: 33% uit lidstaten van de Europese Unie, terwijl Europese landen van buiten de Europese Unie met 23% de op één na grootste groep vormen; 18% van de deelnemers komt uit Latijns-Amerika (vooral Colombia en Chili) en 12% komt uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika.

Wordt naar de professionele achtergrond van de deelnemers gekeken, dan blijkt 44 % van het totale deelnemersveld uit de politiediensten afkomstig. Dit heeft te maken met het feit dat de politie zich bij de strijd tegen valsemunterij van de euro in de frontlijn bevindt. Bij deze politiemensen gaat het om zowel onderzoekers als technici. Toch dient te worden beklemtoond dat bij de diverse andere categorieën het deelnemersveld nu beter gedifferentieerd is (56%) vergeleken met de tenuitvoerlegging van het voorgaande Pericles-programma. Zo zijn medewerkers van centrale banken (18%), commerciële banken (7%), de gerechtelijke wereld (6%) en munthuizen (6%) sterk vertegenwoordigd.

Daardoor komen bij de uitvoering van het Pericles-programma, zoals geëist in de Pericles-verordening, de grensoverschrijdende en multidisciplinaire dimensies beter aan bod.

3. Overzicht van de in 2014 vastgelegde acties: hoogtepunten

Het programma sluit goed aan op en is complementair met andere betreffende programma's en acties op Unieniveau, omdat het uitsluitend inzet en gericht is op het voorkomen en bestrijden van een specifieke vorm van georganiseerde misdaad: valsmunterij van de euro. Daarom is het complementair met en sluit het aan op het Hercules III-programma van OLAF, dat de financiële belangen van de Unie beschermt, en is het sterk complementair met onder meer het Fonds voor interne veiligheid - Politie van DG Home, dat gericht is op misdaadpreventie en -bestrijding in het algemeen.

Voor 2014 laat de uitvoering van het Pericles 2020-programma een positieve trend zien, met een sterkere differentiatie van de professionele achtergrond van deelnemers. Met name valt daarbij op dat mensen uit de gerechtelijke wereld steeds meer deelnemen aan diverse acties, zoals de 3rd International Conference on the Protection of the Euro against Counterfeiting.

Het programma is erin geslaagd om zijn sterke regionale samenwerking in 2014 te handhaven, met diverse acties in Latijns-Amerika, in het Middellandse Zeegebied en op de Balkan.

Voorts geven de Pericles-vastleggingen voor 2014 een volledige diversificatie te zien van het soort acties, met name doordat er nu ook twee studies zijn, één over vervalsing van euro's en de daders daarvan, en een tweede over versterkte veiligheidskenmerken voor toepassing in euromunten.

Voor 2014 moet in het Pericles 2020-programma bijzondere aandacht gaan naar de 3rd International Conference on the Protection of the Euro against Counterfeiting, die van 24 tot 27 maart 2015 plaatsvond in Frankfurt, op gezamenlijk initiatief van Europol en de Europese Centrale Bank. Op die conferentie namen meer dan 170 deskundigen uit meer dan 40 landen deel aan workshops en presentaties. De conferentie was een opvallend succes voor de uitwisseling van goede praktijken en legde de basis voor versterkte multidisciplinaire samenwerking tussen Europese instellingen, lidstaten en derde landen. Dit bleek van bijzonder belang voor een meer gestructureerd en doeltreffend antwoord op de nieuwe uitdagingen die zich aandienen bij de bescherming van de euro tegen valsemunterij. Opkomende trends en dreigingen werden in kaart gebracht en geanalyseerd, zoals technologische vooruitgang, steeds moeilijker te onderscheiden vervalsingen en de beschikbaarheid op het internet van grondstoffen voor de productie van vervalsingen. Voor de deelnemers waren technische ondersteuning voor onderzoeken, grensoverschrijdende coördinatie van onderzoeken, gerichte communicatie-initiatieven voor het publiek, kassamedewerkers en detailhandelaren, en opleidingsprogramma's zoals het Pericles 2020-programma onmisbare elementen in een succesvolle strijd tegen valsemunterij.

4. Uitvoering van Pericles-acties in 2014 die waren vastgelegd onder het vorige Pericles-programma

In 2014 werd 9 Pericles-acties ten uitvoer gelegd die waren vastgelegd onder het vorige Pericles-programma. Voor 5 van die acties, ging het initiatief uit van de bevoegde nationale autoriteiten van EU-lidstaten (Roemenië, Italië, Spanje, Kroatië en Letland), terwijl voor de 4 andere projecten het initiatief van de Commissie kwam. Bij de projecten ging het om 3 seminars, 2 technische opleidingen, 3 personeelsuitwisselingen en de actualisering van het handboek voor de strijd tegen valsemunterij van de euro. Regionaal bezien ging bijzondere aandacht naar Zuidoost-Europa en Latijns-Amerika.

5. Conclusie en perspectieven

Het Pericles 2020-programma blijft een belangrijk en doeltreffend instrument in de strijd tegen valsemunterij. Het programma biedt een basis om studies te ondersteunen, samenwerking in stand te houden en uit te breiden, en goede praktijken uit te wisselen tussen alle spelers die bij de strijd tegen valsemunterij van de euro zijn betrokken. Op basis van de uitkomsten van de tenuitvoerlegging van het programma en de voortdurende analyse van opkomende dreigingen die in de Euro Counterfeiting Expert Group worden besproken, zijn de prioriteiten voor 2015 als volgt:

1.meer aandacht voor lidstaten die bijzonder worden getroffen door de productie en verspreiding van namaak;

2.instandhouding van een doeltreffend kader voor de bescherming van de euro in Zuidoost-Europa en kandidaat-lidstaat Turkije;

3.uitbouw van nauwere samenwerking met autoriteiten uit derde landen waarvoor er vermoedens of bewijzen bestaan van de aanwezigheid van de productie van valse euro's, en

4.versterking van de bescherming van euromunten door nieuwe veiligheidskenmerken of authenticatiemethoden te ontwikkelen.