ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Zo heeft de term „ecologisch aandachtsgebied” tegenwoordig ook betrekking op areaal waar bijvoorbeeld peulgewassen of tussengewassen worden geteeld. De toename van areaal waar peulgewassen of tussengewassen worden geteeld, is in principe een goede zaak. Toch dragen deze maatregelen niet echt bij aan e Een bijdrage aan de verbetering van de biodiversiteit is onder meer gelegen in de stimulering van het bodemleven door de symbiose van peulgewassen en rhizobiumbacteriën. Ook het feit dat h Het gebruik van pesticiden gewasbeschermingsmiddelen in ecologische aandachtsgebieden is krachtens de strenge Europese voorschriften inzake toelating en toepassing deels is toegestaan en maakt de bevordering van de teelt van eiwithoudende gewassen in Europa mogelijk , staat haaks op het streven om het landbouwbeleid milieuvriendelijker te maken. Pesticiden komen de soortenrijkdom immers niet ten goede, maar verminderen deze juist.
5.4.

Het EESC is het echter niet geheel eens met de wijze waarop per geval wordt bepaald welke onderwerpen door middel van gedelegeerde handelingen moeten worden geregeld en welke door middel van uitvoeringshandelingen, omdat de criteria vrij onduidelijk zijn en te veel interpretatievrijheid bieden. Het Comité zou het op prijs stellen als een en ander duidelijk zou worden omschreven en als in het akkoord heldere regels zouden worden opgenomen op basis waarvan: a. gedelegeerde handelingen niet de regel, maar de uitzondering zijn; b. de Commissie, in geval van twijfel over het wezenlijke karakter van de betreffende onderdelen of in het geval van een „grijs” gebied, afziet van het voorstellen van gedelegeerde handelingen en de regels in de wetgevingshandeling zelf vastlegt; c. de Commissie, in geval van twijfel over de aard van de beoogde maatregel, bij voorkeur uitvoeringshandelingen vaststelt in plaats van gedelegeerde handelingen.
6.8.

Tijdens dit forum, dat in het teken stond van een discussie over de nieuwe richtsnoeren van het nabuurschapsbeleid van de EU, heeft commissaris Johannes HAHN herinnerd aan de fondsen die rechtstreeks zijn toegewezen aan de humanitaire crisis in Syrië en de buurlanden — respectievelijk 52 miljoen euro uit hoofde van het instrument voor het nabuurschapsbeleid (Neighbourhood Civil Society Facility) —, en nog eens de getroffen maatregelen toegelicht; hier moet nog eens 40 miljoen euro in het kader van het EU Regional Trust Fund bij worden opgeteld.
9.1.

De olie- en gasindustrie is sinds 50 jaar in ontwikkeling en heeft naar schatting nog eens 50 jaar te gaan. Ze wordt nu geconfronteerd met grote veranderingen op energiegebied: — een groeiend aandeel hernieuwbare energie; — een groeiend aandeel energie die lokaal en met diverse lokale bronnen wordt opgewekt; — de steeds grotere moeite die het in het huidige transmissiesysteem kost om vraag en aanbod met elkaar in evenwicht te brengen; — de EU-koolstofdoelstellingen voor 2030. Het is de vraag of de traditionele olie- en gassector de grote uitdaging aankan om zich in hernieuwbare energie te diversifiëren en een dergelijke ingrijpende verandering in goede banen te leiden.
2.10.

Volgens de OESO besteedden haar lidstaten in 2012 gemiddeld 9,3 % van hun bbp aan gezondheid, terwijl dat in de VS 16,9 % was, het hoogste in de OESO genoteerde percentage (6). In Europa gaat gemiddeld 10,4 % van het bbp naar gezondheidszorg. 7,5 % daarvan gaat naar medische technologie, maar de verschillen tussen de EU-lidstaten onderling zijn aanzienlijk. De uitgaven voor medische technologie in Europa bedragen circa 195 EUR per capita (gewogen gemiddelde); ter vergelijking: in de VS is dat 380 EUR per capita (7).
5.9.

Het wordt erkend dat het verstrekken van de vaardigheden die nodig zijn om in RM&I-gebieden te leven en te werken, een gecompliceerd vraagstuk is dat een geïntegreerde, vanuit de individuele lokale gemeenschap gestuurde aanpak vereist, zoals gesuggereerd door Volonteurope in haar campagne over landelijke isolatie van Europese burgers (9). Voor het verstrekken van CVET zouden bedrijven en lokale gemeenschappen in aanmerking moeten kunnen komen voor passende steun uit het Europees Sociaal Fonds en de toegang tot deze steun zou moeten worden vereenvoudigd. Het is ook van essentieel belang dat financiële steun niet op een zuiver commerciële basis is gestoeld. Toegang tot beschikbare fondsen, onder Leader en CLLD (programma’s voor vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling) bijvoorbeeld, is essentieel. Dit zal de rol van lokale actiegroepen (LAG’s), gemeenschapsorganisaties en het maatschappelijk middenveld vergemakkelijken door een duurzaam kader voor werking, financiering, betrokkenheid en bijstand te bieden.
4.18

Een van die factoren die de werking van de interne markt kunnen belemmeren, is de economische druk die bij het aangaan van een overeenkomst wordt uitgeoefend op de consument, wat te wijten is aan de scheve verhoudingen en het feit dat de consument zich in het nadeel bevindt. Doordat de consument zich in een zwakke positie bevindt kan hij niet vrij beslissen over het aangaan van de overeenkomst, zodat er sprake is van wilsgebrek. Resultaat is dat de consument wordt opgezadeld met een overeenkomst die hij in andere omstandigheden niet zou hebben gesloten of aanvaard, of waarin clausules vervat zijn die een onevenredig zware belasting betekenen waartoe hij niet vrijwillig zou hebben besloten.
3.1.

Helaas voor hen is er volgens de overgrote meerderheid van artsen en wetenschappers geen afdoend bewijs voor een verband tussen de vele symptomen die samen EHS worden genoemd, en de blootstelling aan elektromagnetische of radiofrequente straling. De Wereldgezondheidsorganisatie stelt dan ook het volgende: „Uit elk onderzoek is tot nu toe gebleken dat zich geen nadelige gezondheidseffecten voordoen als bij de blootstelling de grenswaarden die de ICNIRP in 1998 voor EMV heeft aanbevolen, niet worden overschreden” (WHO: http://www.who.int/peh-emf/research/en/). Toch blijven activistische groeperingen er in diverse landen via campagnes op aandringen dat de problemen die zij waarnemen, beter onderkend moeten worden en dat er wat de intensiteit en de verspreiding van bronnen van EMV betreft, meer preventieve en corrigerende maatregelen nodig zijn. Zij zien het gebrek aan maatregelen door autoriteiten op zijn best als een teken van laksheid, of anders als deel van een samenzwering van overheden, bedrijven en buitenlandse belanghebbenden die niets voelen voor de grootscheepse aanpassingen die nodig zijn als het gebruik van „wifi’ (of andere elektrische apparaten) beknot zou moeten worden.
4.10

Om de inzetbaarheid te verbeteren moet alles worden gedaan om in te spelen op de omstandigheden in de praktijk. Hoe meer dat in beleidsmaatregelen gebeurt, hoe groter de kans is dat ze de inzetbaarheid ten goede komen. Elke actie die bedoeld is om de economische ontwikkeling te bevorderen, moet worden gekoppeld aan de omstandigheden in de praktijk. Dat is de enige weg naar duurzame uitmuntendheid. Het creëren van lokale partnerschappen is nuttig om overleg en acties ter bestrijding van de jeugdwerkloosheid te stimuleren. Lokale instanties, universiteiten, jeugdorganisaties, overheden, instellingen voor beroepsopleiding, vakbonden en werkgevers die in hetzelfde gebied actief zijn, zouden moeten nagaan hoe ze kunnen samenwerken en welke gezamenlijke strategieën mogelijk zijn. Zo kan beter rekening worden gehouden met en worden ingespeeld op de lokale omstandigheden en behoeften, hetgeen de werkgelegenheidskansen voor jongeren vergroot.
2.9

Vanuit sociaal oogpunt brengt geplande veroudering drie soorten problemen mee. In deze tijden van crisis zet geplande veroudering van consumptiegoederen mensen ertoe aan meer op krediet te kopen en steken zij zich meer dan ooit in de schulden. Het zijn met name de kansarme groepen die het hardst getroffen worden door veroudering, omdat zij geen duurzame producten kunnen betalen en zich vaak tevreden moeten stellen met producten van mindere kwaliteit, die sneller stuk gaan. Daarnaast dreigen ook de werknemers van de reparatiebedrijven het slachtoffer te worden van geplande veroudering. Een en ander wordt bevestigd door het ADEME -rapport (1) (2007): niet meer dan 44 % van alle defecte toestellen wordt hersteld. Volgens ramingen van de distributiesector wordt uiteindelijk maar 20 % van de toestellen waarvan de garantie vervallen is, gerepareerd. Voorts blijkt uit een ADEME-studie (2010) dat het aantal reparaties van met name huishoudtoestellen tussen 2006 en 2009 in Frankrijk aanzienlijk is afgenomen. Daar staat tegenover dat reparatiebedrijven niet kunnen worden verplaatst en dat het in hoofdzaak om stabiele arbeidsplaatsen gaat.
5.7

Een belangrijk aspect is verder de beroepsopleiding en de erkenning van kwalificaties op Europees niveau. Opleidingen voor nautische beroepen (vooral in de industrie, voor stagiaires, alsook voor de dienstverlening in verband met reparatie en onderhoud) zijn niet overal in Europa aanwezig. De vraag is hoe in Europees verband erkende opleidingsplannen kunnen worden uitgewerkt die een hoogwaardige opleiding opleveren, tot meer mobiliteit onder werknemers in Europa leiden en bij jongeren belangstelling voor de nautische beroepen wekken. Er zou een Europees 'opleidingspaspoort' moeten komen, zoals voor mijnbouwingenieurs al bestaat; de sociale partijen zouden moeten bijdragen aan de uitwerking van een regeling voor erkenning van kwalificaties op Europees niveau, bijv. via een proefproject in het kader van ECVET (European Credit system for Vocational Education & Training, het Europees systeem van studiepuntenoverdracht voor beroepsonderwijs en –opleiding) (8). De opleiding van de bemanning en maritieme expertise zijn voorts twee sectoren die ook gebaat zouden zijn bij een Europese aanpak om de arbeidsmarkt in de EU open te stellen. De nautische industrie had vroeger te kampen met geringe zichtbaarheid en op scholen en universiteiten waren de betreffende beroepenweinig bekend, hetgeen de kennis van nautische beroepsmogelijkheden ook beperkte. In diverse Europese landen bestaan zelfs geen sociale akkoorden voor de nautische industrie, wat de sector ook minder aantrekkelijk maakt.
Belangrijk is ook dat de EU zich sterker richt op samenwerkingsprogramma's in de regio die in overleg met haar partners zijn opgezet. Zo moet er meer aandacht komen voor het vervoerspartnerschap in het kader van de noordelijke dimensie, dat, mits uitgerust met een voldoende groot budget van EU-wege, kan bijdragen tot de ontwikkeling van zeevaartcorridors van de grondstoffenrijke Barentszzee naar o.m. de Europese markt. Er moet bijv. vaart worden gezet achter de aanleg van verbindingswegen over land tussen de EU en de centrale havens van de Noordelijke IJszee, zoals Moermansk en Narvik. Projecten in deze richting hebben de grootste urgentie (zie ook par. 2.6.1 en 2.6.3).

Door te investeren in de bevordering van de economische bedrijvigheid in de regio kunnen de werkgelegenheid, de economische groei en het levenspeil in de regio worden bevorderd.
1.1

Het EESC is van mening dat langdurige, duurzame en slimme groei onmogelijk is zonder een inhaalproces. Het is in essentie dan ook een goede zaak dat de EU zich in het kader van de Europa 2020-strategie een drieledig doel heeft gesteld, nl. om tot slimme, duurzame en inclusieve groei te komen; daarvoor zijn dan wel een evenwichtige macro-economische beleidsmix en structurele hervormingen evenals meer en betere instrumenten nodig.
Veel mensen met geestelijke gezondheidsproblemen krijgen niet de behandeling, revalidering en maatschappelijke hulp die zij professioneel en ethisch gezien nodig hebben, ondanks de aanzienlijke ontwikkelingen die de medische wetenschap en sociale dienstverlening hebben doorgemaakt. Geestelijke gezondheid is in veel gevallen geen prioriteit van het gezondheidsbeleid. In plaats van de zorgstructuren uit te bouwen worden de basisdienstverlening en behandelingsmogelijkheden veelal teruggeschroefd en de tarieven verhoogd, met name in tijden van crisis en een krappe begroting. Maar juist in tijden van economische crisis zijn investeringen in participatie, onderwijs en sociale economie nodig en mag het niet zo zijn dat de overheid zich als partner terugtrekt uit de welvaartsstaat.

Vooral bij acute problemen zijn wachtlijsten en lange afstanden contraproductief. Klinische behandeling en vrijheidsbeperking dienen tot een noodzakelijk minimum beperkt te worden ten gunste van ambulante hulpverlening, ontmoetings- en adviescentra en medische behandelingsmogelijkheden ter plaatse. De autonomie van mensen met geestelijke gezondheidsproblemen moet worden versterkt met wettelijk vastgelegde zorgaanspraken en concepten die niet dienen ter vervanging van iemands recht om zelf te beslissen, maar de betrokkenen juist steunen om zelf te bepalen wat ze nodig hebben, ook qua hulp en psychisch-medische zorg, zonder dat hun handelingsbekwaamheid wordt aangetast. De indeling in ziektecategorieën, de eenzijdige doorverwijzing naar de psychiatrische zorg, de toediening van psychopharmaca en het toepassen van dwang dienen voorwerp te zijn van een stelselmatige kritische evaluatie op basis van de principes van de rechtsstaat en de mensenrechten. Voor alle types van residentiële zorg en vormen van begeleid en beschermd wonen dienen deelname aan het maatschappelijk leven, een zinvolle bezigheid en een gestructureerde dagindeling deel van het concept uit te maken. Er moet sterker rekening worden gehouden met de invloed van psychopharmaca op het vermogen om deel te nemen aan het maatschappelijk leven en op het ziektecijfer. De toegankelijkheid van de hulpverlening mag niet lijden onder versnippering van de zorgstructuren en bureaucratische, tijdrovende aanvraagprocedures. Er is behoefte aan laagdrempelige gespecialiseerde hulpverlening voor crisissituaties en zelfmoordpreventie. In heel Europa moeten nationale alarmnummers en andere passende interventiemogelijkheden worden ingevoerd.
4.22

De Europese defensiemarkt zou dan kritische massa hebben. Tegen die achtergrond wijst het EESC op de nadelige gevolgen als lidstaten blijven kopen wat in het buitenland, vooral in de VS, beschikbaar is. Ten eerste ondermijnt dit de voordelen van een Europese markt voor de industrie. De prijzen voor zulke defensieproducten zullen immers voor Europese afnemers stijgen als de industrie ze niet op markten in derde landen kan verkopen, waar de (overheids)concurrentie zeker feller zal worden. Ten tweede: Europese landen die kopen wat beschikbaar is in de VS, betalen voor Amerikaanse technologiekosten, die in de prijs van zulke producten verwerkt zijn.
4.3.1

De huidige economische problemen zullen er alleen maar groter op worden als bestuurders wereldwijd weer hun heil zoeken in protectionistische maatregelen, net als tijdens de depressie in de jaren dertig van de vorige eeuw gebeurde. Het EESC roept EU en VS op samen de beloften na te komen die de leiders van de G20 tijdens hun top op 15 november 2008 hebben gedaan. EU en VS zouden zich verder moeten inspannen voor een snelle en succesvolle afronding van het Doha-overleg en alles in het werk moeten stellen om nieuwe handels- of investeringsbelemmeringen te voorkomen. EU en VS zouden tevens in nauwe samenwerking belangrijke handelspartners ertoe moeten bewegen bestaande handelsovereenkomsten na te leven, nu de verleiding groot wordt het eigen bedrijfsleven te beschermen. Ze zouden wat dit betreft het goede voorbeeld moeten geven teneinde anderen ervan te weerhouden maatregelen te nemen die de investerings- en aanbestedingsmarkten moeilijker toegankelijk kunnen maken, in weerwil van de uitkomst van recente debatten in het Amerikaanse Congres. Het EESC verwacht ook van de EU en VS dat zij bekijken hoe de wereldhandel weer kan worden gestimuleerd en dat zij sociale en duurzaamheidscriteria inbrengen in het mondiale handelsoverleg om dit te bespoedigen.
2.6

Het Commissiedocument „De EU-economie” nr. 8/2007 bestaat uit de Mededeling „Verlegging van Europa's productiviteitsgrens” en vier hoofdstukken van in totaal 149 bladzijden: 1. Productivity trends in Europe: finally turning the corner? (Tendensen in de productiviteit in Europa: klimmen we uit het dal?) 2. Assessing productivity at the industry level (Evaluatie van de productiviteit in het bedrijfsleven) 3. Is there a trade-off between productivity and employment? (Bestaat er een wisselwerking tussen productiviteit en werkgelegenheid?) 4. Policies in pursuit of higher productivity: another look (Beleid ter verhoging van de productiviteit: een andere kijk) Het Comité stelt met spijt vast dat de Commissie zich beperkt tot aanbevelingen die aan de aanbodzijde het concurrentievermogen moeten vergroten. In dit advies wordt het in hoofdstuk 4 voorgestelde beleid beoordeeld.
1.1

Het Comité kan zich grotendeels vinden in de opzet en formulering van de ontwerprichtsnoeren. Het merkt evenwel op dat de paragrafen over lijnvaart meer gedetailleerd zijn dan deze over wilde vaart (en poolovereenkomsten in laatstgenoemde sector). Voor de lijnvaart is er een nogal uitvoerige paragraaf over de uitwisseling van informatie, die vrij nuttig lijkt vanwege de beschrijving van en toelichting bij relevante jurisprudentie en de praktijk van de besluitvorming op dit gebied. Over het geheel genomen lijken de ontwerprichtsnoeren voor de lijnvaart helder geformuleerd en zijn zij gebaseerd op jurisprudentie en lange, uitvoerige discussies met de sector. De paragrafen over de wilde vaart en over poolovereenkomsten zijn daarentegen minder gedetailleerd. Het EESC neemt aan dat dit voor een groot deel te wijten is aan het feit dat er op dit vlak nog geen jurisprudentie bestaat en de betrokken (mededingings-) autoriteiten, waaronder de Commissie, zich niet kunnen baseren op ervaringen uit het verleden, aangezien er nog geen officiële klachten van bevrachters zijn geweest.
5.8.4

Het onderzoek lijkt dit te bevestigen: 68 % van de respondenten vindt dat de euro niet tot convergentie heeft bijgedragen (45 % + 23 % „weet het niet”) en 32 % denkt van wel. In het onderzoek ontbreekt hier echter hoogst belangrijke informatie: er wordt niet aangeduid of de reacties intuïtief of gevoelsmatig zijn dan wel op eigen ervaringen zijn gebaseerd (buitenlandse reizen, grensoverschrijdende aankopen). In de voorlichtingscampagne moeten de verwachtingen betreffende prijsconvergentie worden getemperd door uit te leggen waarom daaraan grenzen zijn. Ook zou het nuttig zijn erop te wijzen dat de afwezigheid van of gebrekkige convergentie in andere sectoren dan „lokale” goederen en diensten, niets met de euro te maken hebben, maar te wijten zijn aan externe factoren, zoals de wet van vraag en aanbod, transportkosten of belastingen. Kortom, de euro heeft waar mogelijk bijgedragen tot convergentie maar prijsverschillen zullen blijven bestaan. Dat is overigens ook het geval in de VS, die altijd al één munt hebben gehad.
7.5

De gedachtewisseling met alle betrokkenen over de evaluatieverslagen zou kunnen plaatsvinden middels een jaarlijkse conferentie over de prestaties van de DAEB. Zulks naar het voorbeeld van de conferentie over netwerken die het EESC reeds sinds enige jaren organiseert. Ook zou een en ander zijn beslag kunnen krijgen in de marge van de Europese sociale voorjaarstop.
6.7

Het uitwisselen van goede voorbeelden is een onmisbaar onderdeel in het proces dat moet leiden tot het toenemen van de sociale cohesie. Tijdens de hoorzitting in Plovdiv (15) is een aantal van die goede voorbeelden benoemd, zoals: — het opzetten van een internationale vakbondsraad in de Oostenrijks/Hongaarse grensregio Burgenland (16). Bonden uit Oostenrijk en Hongarije werken daarin samen om erop toe te zien dat grensoverschrijdende arbeid wordt geregeld conform de wet- en regelgeving; — het certificeren van het zogenaamde „gangmaster-systeem” in het Verenigd Koninkrijk (17). Middels een strikte controle certificeert de overheid bonafide „gangmasters” die in de agrarische sector de belangrijkste intermediairs zijn bij het vervullen van de vraag naar tijdelijke arbeid. De ILO noemt dit expliciet als een goed voorbeeld in zijn publicaties; — in België zijn de sociale partners in de agrarische sector een goed functionerend systeem van administratieve controle overeengekomen om informele arbeid te voorkomen (18); — in Nederland hebben sociale partners in 2007 een certificeringssysteem ingevoerd dat een goede controle moet waarborgen op naleving van sociale normen en arbeidsnormen bij uitzendarbeid (19). Het systeem kent nog wat kinderziektes maar de intentie is goed en de ontwikkeling hoopvol; — in Italië zijn de sociale partners, de minister van arbeid en die van landbouw in september 2007 een omvangrijk programma overeengekomen om de opkomst van informele arbeid en schijnzelfstandigheid in de landbouw tegen te gaan (20); — de ILO heeft programma's ontwikkeld voor regulering van private arbeidsbemiddelaars en om te voorkomen dat arbeidsmigranten via dubieuze bemiddelaars in het traject van mensenhandel en dwangarbeid komen. Die programma's zijn gericht op wetgevers, arbeidsinspecties, politiediensten, enzovoort.
4.4.1

Een prioritaire vereiste i.v.m. het gebruik van vleesmeel is dat het risico op kruisbesmetting wordt uitgesloten. Een groep onderzoekers van verschillende Belgische instanties is daarom verzocht verslag uit te brengen over het gebruik van technieken om na te gaan of diervoeder dierlijke eiwitten van herkauwers bevat. De groep heeft haar werkzaamheden met succes afgerond in de eerste helft van 2004. Op 24 september 2004 ontving SANCO het eindverslag met als titel „Determination of Processed Animal Proteins Including Meat and bone Meal in Feed”, waarin een aantal methoden worden voorgesteld om dit soort eiwitten in diervoeder op te sporen. Het is dus mogelijk vleesmeel van niet-herkauwers te produceren dat volledig traceerbaar is (d.w.z. dat de herkomst ervan gemakkelijk te achterhalen is) en waarop een sluitende controle wordt uitgeoefend. De productie en het gebruik van deze ingrediënten kunnen m.a.w. worden hervat, op voorwaarde dat alle mogelijke garanties worden geboden dat er geen meel gemaakt van herkauwers wordt gebruikt (14).
2.1.4

Bij de evaluatie van een en ander moet voor ogen worden gehouden dat deze statistische gegevens enerzijds niet volledig zijn en anderzijds nauwelijks of helemaal niet met elkaar vergelijkbaar zijn. Zij zijn namelijk gebaseerd op verschillende definities van „geweld tegen vrouwen”, de onderzoeksmethoden en omvang van de steekproeven lopen uiteen, en last but not least zijn vrouwen ook niet altijd in dezelfde mate bereid informatie te geven over door hun partner toegebracht geweld. Na interpretatie van de beschikbare gegevens mag evenwel als feit worden aangenomen dat mannen in alle landen van de wereld en ook in de EU-lidstaten vrouwen geweld aandoen en mag worden uitgegaan van een grotere verspreiding van dit fenomeen dan in eerste instantie uit de statistische gegevens blijkt.
1.2

Wil men een nieuwe samenleving opbouwen, het leefklimaat verbeteren, een rechtsstaat tot stand brengen, een gunstiger klimaat voor ondernemingen scheppen en een markteconomie van de grond krijgen, dan zal er in Rusland doortastend moeten worden opgetreden. Ook al verzekert de politieke elite in de Russische Federatie dat ze achter deze doelstellingen staat, toch blijft de dagelijkse praktijk, alsmede de mate waarin deze doelstellingen zijn verwezenlijkt, ver achter bij de maatschappelijk verwachtingen in zowel Rusland als daarbuiten. Naar de mening van het EESC wordt de verklaring van goede wil t.a.v. de bevordering van de democratie en versterking van het maatschappelijk middenveld die de huidige politieke leiding in Rusland heeft afgegeven, niet gestaafd door de houding die ze aanneemt tegenover de economische actoren en de media. De feitelijke ontwikkelingen in de Russische samenleving baren niet alleen de burgers in het land zelf zorgen. Rusland keert zich systematisch af van de met de mond beleden democratische beginselen, de staat controleert de media, het Russische leger handhaaft, in weerwil van internationale afspraken, troepen in Moldavië en Georgië en het rechtssysteem is ondergeschikt aan de politiek. Gegeven deze omstandigheden is het in de praktijk buitengewoon moeilijk om een civiele samenleving op te bouwen.