Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake drugsprecursoren"

(COM(2002) 494 def. - 2002/0217 (COD))

(2003/C 95/02)

De Raad heeft op 14 oktober 2002 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 95 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Europees Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling "Interne markt, productie en consumptie", die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 29 januari 2003 goedgekeurd; rapporteur was mevrouw Le Nouail.

Het Comité heeft tijdens zijn 397e zitting van 26 en 27 februari 2003 (vergadering van 26 februari) het volgende advies uitgebracht, dat met 106 stemmen vóór en 2 stemmen tegen, bij 3 onthoudingen, werd goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. De bestrijding van de georganiseerde handel in drugs is een prioriteit voor de lidstaten. In verscheidene lidstaten worden inspanningen geleverd om databanksystemen en criminologische technieken te verbeteren en worden hiervoor ook extra middelen ingezet. Tegelijkertijd ontwikkelt ook de internationale samenwerking zich verder op dit gebied en worden bepaalde internationale organisaties alsmede Interpol en de Wereld-Douane-Organisatie hierbij ingeschakeld.

1.2. De drugsproductie en -handel zijn nog steeds de belangrijkste activiteiten van misdaadorganisaties in de Europese Unie (Europol, 2001/ OEDT, 2002). Misdaadorganisaties profiteren ten volle van de kansen die door de globalisering van de markteconomie worden geboden, met name door het gebruik van moderne technologieën.

1.3. De bestrijding van het misbruik van chemische stoffen en gecontroleerde precursoren is een integrerend deel van deze toegenomen internationale samenwerking. Op basis van de reeds bestaande controles mag worden aangenomen dat 1500 ton azijnzuuranhydride (van een jaarlijkse mondiale productie van 2,5 miljoen ton) wordt misbruikt voor de vervaardiging van heroïne. De Europese Unie neemt ca. 20 % van de mondiale productie van azijnzuuranhydride voor haar rekening.

1.3.1. Door middel van een systeem ter voorkoming van misbruik van azijnzuuranhydride, waarmee kan worden opgespoord waar chemische stoffen vandaan komen, konden elf zendingen van nagenoeg 230 ton azijnzuuranhydride worden onderschept, waarmee anders 55 à 230 ton heroïne had kunnen worden geproduceerd.

1.4. Dankzij het internationale programma voor toezicht op kaliumpermanganaat kon 1.100 ton van deze stof in beslag worden genomen. Overeenkomstig dit programma dienen de belangrijkste uitvoerlanden van te voren uitvoerverklaringen af te leggen.

1.4.1. Ook konden dankzij dit programma nieuwe methoden en sluikwegen worden opgespoord waarvan gebruik werd gemaakt om deze stof illegaal voor de productie van cocaïne aan te wenden; de legale internationale handel in deze stof heeft hiervan niet al te grote hinder ondervonden.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Wetgeving

2.1.1. Het internationaal recht inzake de controle op de handel in 23 chemische precursoren is gebaseerd op art. 12 van het Verdrag van de Verenigde Naties van 1988 tegen de sluikhandel in verdovende middelen en psychotrope stoffen, dat ook door de lidstaten en de Europese Gemeenschap is ondertekend. De controlemechanismen waarin de communautaire wetgeving voorziet, zijn de concrete tenuitvoerlegging van art. 12 van het Verdrag van de Verenigde Naties en van de aanbevelingen van de actiegroep die is ingesteld met betrekking tot de chemische stoffen die door de zeven meest geïndustrialiseerde landen tijdens hun topconferentie van 1991 in Londen werden goedgekeurd.

2.1.2. De verplichtingen van de marktdeelnemers zijn vastgelegd in twee communautaire verordeningen betreffende de handel tussen de Gemeenschap en derde landen, alsmede in een communautaire richtlijn en een verordening inzake de handel binnen de Gemeenschap. Deze instrumenten beogen door de vaststelling van een reeks controlemaatregelen misbruik van precursoren tegen te gaan.

2.1.3. Naast de door de lidstaten getroffen ontmoedigingsmaatregelen reikt de Commissie een aantal richtsnoeren en richtlijnen aan om de desbetreffende communautaire wetgeving ten uitvoer te leggen(1).

2.1.4. Verordening (EEG) nr. 3677/90 van de Raad(2) is gericht op de controle van de handel in precursoren tussen lidstaten en derde landen, en Richtlijn 92/109/EEG(3) op de controle van de handel binnen de interne markt.

2.1.5. Met de omzetting van de huidige richtlijn in een verordening beoogt de Commissie de wetgeving te vereenvoudigen en gebruiksvriendelijker te maken. Dit is met name van belang in het kader van de uitbreiding van de Europese Unie, aangezien elke wijziging van de richtlijn en haar bijlagen uitvoeringsmaatregelen in zo'n 25 lidstaten zou vereisen.

2.1.6. Dankzij dit voorstel voor een verordening streeft de Commissie er tevens naar een uniforme toepassing van deze twee instrumenten, Verordening (EEG) nr. 3677/90 en Richtlijn 92/109/EEG, te bevorderen; de verschillende omzettingstermijnen hebben immers een niet-uniforme toepassing van de communautaire wetgeving in de hand gewerkt.

2.1.7. In januari 1998 heeft de Commissie een voorstel tot wijziging(4) van Richtlijn 92/109/EEG goedgekeurd. Het Parlement stelde zich in eerste lezing achter het initiatief van de Commissie, maar diende vijf amendementen in(5). De Commissie heeft met een gewijzigd voorstel op het advies van het Parlement in eerste lezing gereageerd(6). De Raad heeft hierover nog geen beslissing genomen.

2.1.8. De Commissie heeft daarom besloten het voorstel tot wijziging van Richtlijn 92/109/EEG in te trekken. De voorgestelde verordening waarborgt beter dat de bepalingen meteen door alle marktdeelnemers worden toegepast en dat alle lidstaten tegelijkertijd geharmoniseerde maatregelen ten uitvoer leggen.

2.1.9. De doelstelling van de nieuwe verordening is geharmoniseerde maatregelen vast te stellen voor controle en toezicht op bepaalde chemische stoffen die vaak bij de vervaardiging van illegale verdovende middelen worden gebruikt en ze af te stemmen op de reeds gepubliceerde wijzigingen van Verordening (EEG) nr. 3677/90. Met deze bepalingen betreffende de handel in voornoemde precursoren, die tevens van belang zijn voor de EU-douanewetgeving, leveren de geïndustrialiseerde landen een belangrijke bijdrage in het kader van de wereldwijde inspanningen ter bestrijding van de drugshandel.

2.1.10. De Commissie grijpt deze gelegenheid aan om duidelijker aan te geven wat zij onder "geregistreerde stoffen" verstaat en om een verwijzing in te lassen naar natuurproducten waaraan gemakkelijk geregistreerde stoffen kunnen worden onttrokken.

2.2. Samenwerking

2.2.1. Het is absoluut noodzakelijk en in het belang van iedereen dat bevoegde overheden en marktdeelnemers (producenten, verdelers, handelaars, enz.) nauw met elkaar samenwerken en informatie uitwisselen.

2.2.2. Verantwoordelijke marktdeelnemers willen niet dat hun producten voor de vervaardiging van illegale verdovende middelen worden misbruikt.

Het EESC is het ermee eens dat richtsnoeren moeten worden uitgewerkt en voortdurend worden bijgesteld om de chemische industrie in dat verband te helpen, met name wat betreft het herkennen van verdachte transacties en de vrijwillige controle van de handel in frequent gebruikte niet-geregistreerde stoffen.

2.2.3. Via de desbetreffende samenwerking moet erop worden toegezien dat marktdeelnemers met hun contactpersoon bij de bevoegde overheid contact opnemen en hem/haar op de hoogte stellen van al hetgeen het vermoeden wekt dat chemische stoffen worden misbruikt voor de illegale vervaardiging van verdovende middelen en psychotrope stoffen.

2.2.4. Binnen de Europese Unie betrof de vrijwillige controle van niet-gecontroleerde chemische stoffen vooral stoffen die worden gebruikt voor de illegale vervaardiging van synthetische drugs. Op wereldvlak is het programma van de Verenigde Naties voor de internationale controle op drugs (PNUCID) er eveneens op gericht het probleem van het toenemende gebruik van niet-geregistreerde chemische stoffen voor de vervaardiging van verdovende middelen aan te pakken; een adviescomité van deskundigen heeft in dit verband een lijst opgesteld van chemische stoffen die worden gebruikt voor de illegale vervaardiging van heroïne, cocaïne en synthetische drugs, waaraan bijzondere aandacht moet worden geschonken.

3. Conclusie

Het Comité steunt de voorgestelde maatregel en pleit voor een uniforme toepassing van de communautaire wetgeving op dit gebied, teneinde te voorkomen dat drugsprecursoren worden misbruikt voor de vervaardiging van illegale verdovende middelen.

Brussel, 26 februari 2003.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

R. Briesch

(1) Art. 3 bis van Verordening (EEG) nr. 3677/90 van de Raad.

(2) PB L 357 van 20.12.1990, laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1116/2001 (PB L 153 van 8.6.2001).

(3) PB L 370 van 19.12.1992.

(4) COM(98) 22 def. (PB C 108 van 7.4.1998).

(5) Document PE 273.796/1.

(6) COM(1999) 202 def. (PB C 162 van 9.6.1999).