COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(90)260 def. 
Brussel,18 Juni 1990 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
Verslag betreffende de mogelijkheid een generieke vrijstelling 
te verlenen voor consortiumovereenkomsten in de lijnvaart 
Voorstel voor een 
VERORDENING (EEG) VAN DE RAAD 
betreffende de toepassing van artikel 85, Nd 3, 
van het Verdrag op bepaalde groepen overeenkomsten, 
besluiten en onderling afgestemde feitelijke 
gedragingen tussen scheepvaartondernemingen 
(door de Commissie ingediend) 

- 1 -
Mededeling van tie Commissie 
Verslag betreffende de mogelijkheid een generieke vrijstelling 
te verlenen voor consortiumovereenkomsten In de lijnvaart 
1- Inleiding 
1.1. In december 1986, ten tijde van de vaststelling van 
Verordening nr. 4056/86, had de Commissie zich ertoe verbonden binnen een 
Jaar bij de Raad een verslag in te dienen betreffende de wenselijkheid van 
generieke vrijstellingen voor consortia en zo nodig daartoe voorstellen In 
te dienen*1^. 
1.2. Zoals uiteengezet in de op 7 Januari<2) en 29 november 1988(3) bij de 
Werkgroep Vervoer Ingediende tussentijdse verslagen, was het de Commissie 
ondanks herhaalde pogingen onmogelijk haar werkzaamheden binnen het Jaar 
te voltooien, omdat de ondernemingen haar niet genoeg 
consortiumovereenkomsten ter beschikking stelden voor een gefundeerde 
analyse. Het duurde tot september 1989 vooraleer bij de Commissie 
broksgewijze voldoende gegevens waren binnengekomen. 
2. Achtergronden 
2.1. De Commissie Is zich bewust van de huidige en toekomstige ontwikkelingen 
en organisatorische veranderingen In de mundlale scheepvaart en van de 
consequenties die dit kan hebben voor de scheepvaart In de Gemeenschap en 
voor het mededingingsbeleid. 
De mededinging In de lijnvaart heeft ertoe geleid dat ondernemingen 
efficiënt moeten zijn om te kunnen concurreren op de wereldmarkt. De 
scheepvaartindustrie is een kapitaalintensieve sector met een hoog 
(1) Zie Raadsdocument nr. 11584/86 MAR 84 van 19.12.1986, bijlage III. 
(2) Zie document nr. 4130/88 MAR 3 van 11.1.1988. 
(3) Zie document nr. 10048/88 MAR 38 van 13.12.1988. 
- 2 -
percentage vaste kosten in verhouding tot de variabele kosten. Daarom 
moet, om de kapitaalkosten te kunnen dekken, een zo Intensief mogelijk 
gebruik worden gemaakt van de schepen. Individuele, alleen werkende 
ondernemingen met een beperkte financiële draagkracht bevinden zich in een 
kwetsbare positie, indien er op hun scheepvaartroutes een sterke 
overcapaciteit bestaat. 
2.2. De ontwikkeling van containerdiensten heeft de behoefte aan samenwerking 
en rationalisatie vergroot, vooral op de langere scheepvaartroutes op 
volle zee. Omdat bij containerschepen dagelijks grote hoeveelheden vracht 
kunnen worden behandeld, kunnen ondernemingen grotere schepen gebruiken 
zonder een verlenging, en soms zelfs met een verkorting, van de tijd die 
in de haven wordt doorgebracht. Maar omdat het aanbod van vracht ongeveer 
gelijk blijft, is een kleiner aantal grotere schepen nodig om een bepaalde 
route te bedienen. Het is voor de rederijen In de Gemeenschap moeilijk met 
voldoende grote containerschepen te werken om schaalvoordelen en de 
daaraan verbonden kostenverlaging te kunnen realiseren en tegelijkertijd 
een voldoende regelmatige dienst te handhaven. 
2.3. De groeiende behoefte aan nauwere samenwerking tussen ondernemingen op 
scheepvaartroutes waarop contaInerschepen worden gebruikt, was ook het 
gevolg van nog andere factoren : 
- de inrichting van een containerdlenst vereiste een grotere Initiële 
kapitaalinvestering dan de vervanging van scheepsruimte op conventionele 
diensten. Daarom aarzelden scheepvaartondernemingen om Individueel tot 
een dergelijke investering over te gaan; 
- het was moeilijker hetzelfde containerschip op verschillende routes in 
te zetten, omdat vele contaInerschepen speciaal voor een bepaalde 
scheepvaartroute waren ontworpen; daarbij kwam dat vele havens niet over 
de uitrusting en de Infrastructuur voor de behandeling van 
contaInerschepen beschikten (een probleem dat In sommige 
ontwikkelingslanden nog steeds bestaat). 
2.4. Ingevolge deze groeiende behoefte aan samenwerking zijn individuele 
scheepvaartondernemingen overgegaan tot vormen van gemeenschappelijke 
vlootexploltatie die gewoonlijk consortia worden genoemd. 
3. Analyse van consortiumovereenkomsten 
3.1. Het Comité van Rederverenigingen van de Europese Gemeenschap (CAACE) heeft 
- 3 -
de Commissie een lijst bezorgd van in Europa bedrijvige consortia, waarin 
de conference, het consortium en de leden van het consortium worden 
vermeld en waarin de draagwijdte van de clausules van de 
consort turnovereenkomsten wordt aangegeven. Een afschrift van deze lijst Is 
als bijlage I bij dit verslag gevoegd. 
De Commissie heeft ook afschriften ontvangen van de 
23 consortiumovereenkomsten die zijn opgesomd In bijlage 11. De Commissie 
Is verzocht de bijzonderheden van deze overeenkomsten als vertrouwelijk te 
behandelen. 
3.2. Onderzoek van de zich In het bezit van de Commissie bevindende 
overeenkomsten en van de door CAACE en anderen verstrekte informatie heeft 
tot de volgende bevindingen geleid : 
i) Er bestaan over de gehele wereld ongeveer 57 consortia, waarvan ten 
minste 40 bedrijvig zijn op lljnroutes In de Gemeenschap. Er bestaan 
verschillen wat betreft het aantal consortia dat op een bepaalde route 
bedrijvig Is, hun organisatie en hun leden, en de draagwijdte en 
clausules van de consortiumovereenkomsten. 
1I) De verschillende overeenkomsten lopen onderling sterk uiteen en zijn 
zeer complex. Hun bijna enige gemeenschappelijke kenmerk Is dat het 
gaat om een aaneensluiting van verschillende onafhankelijke 
scheepvaartondernemingen die In een of andere vorm zoeken samen te 
werken met het oog op handhaving van hun rentabiliteit door 
rationalisatie In de ruimste zin van het woord en met het oog op 
spreiding van hun kosten voor investeringen in containeroperaties. In 
beginsel kunnen zij stuk voor stuk als een overeenkomst sul generis 
worden beschouwd. De meeste consortia lijken evenwel een aantal 
specifieke regelingen gemeen te hebben. 
ni) Gemeenschappel1iKe vlootexploltatle 
a) Gemeenschappelijke dienstregeling : 37 consortia 
b) Uitwisseling van scheepsruimte/compartimenten : 37 
c) Gemeenschappelijke uitrusting : 20 (in sommige gevallen optioneel of 
slechts tussen bepaalde leden van het consortium) 
d) Gemeenschappelijk exploitâtiekantoor : 30 
- 4 -
iv) Terminals 
a) Gemeenschappelijke terminalexploitatie : 37 (in sommige gevallen 
slechts optloneel) 
b) Gemeenschappelijke terminalcontracten : 37 (in sommige gevallen 
optioneel of gezamenlijke onderhandeling over maar afzonderlijke 
sluiting van de contracten) 
v) Pooling 
a) van vracht : 28 
b) van Inkomsten : 28 
c) van netto-opbrengst : 27 
vi) Conference-rechten 
Vijf consortia beschikken over enkelvoudige stemrechten in de conferences 
waaraan zij deelnemen. 
Vier consortia beschikken weliswaar niet over formele stemrechten in 
conferences, maar handelen dienovereenkomstig. 
vlI) Marketing 
a) Gemeenschappelijke marketing : 18 
(soms beperkt per regio) 
b) GemeenschappeIIJk cognossement : 22 
vil I) GemeenschappeI I ike vaststelling van prllzen 
Zeven consortia beschikken over de bevoegdheid prijzen vast te stellen. 
CAACE heeft erop gewezen dat In bepaalde gevallen het consortium 
waarschijnlijk over de bevoegdheid beschikt prijzen vast te stellen, maar 
dat de vermelding "nee" In de beschrijvende lijst betekent dat het dit in 
de praktijk niet doet. In bepaalde andere vaargebleden Is het consortium 
bedrijvig hetzij bulten de conference, hetzij op routes waar er geen 
conference bestaat. 
- 5 -
a) Gemeenschappelijke groupage : 18 (in sommige gevallen optioneel of 
beperkt per regio) 
b) Gemeenschappelijke ophaling van vracht : 16 (In sommige gevallen 
optioneel of beperkt per regio) 
x) LOODtl ld/beëindiging 
De lijst van CAACE vermeldt geen clausules betreffende de looptijd en de 
beëindiging van consortiumovereenkomsten. Van de 23 door de Commissie 
onderzochte overeenkomsten : 
a) Onbepaalde looptijd tot opzegging/beëindiging : 11 
b) Bepaalde looptijd of geen verlengingsclausule : 10 (2 overeenkomsten 
bevatten geen duidelijke bepalingen) 
c) Opzegging/beëindiging 
Opzeggingstermijn van 36 maanden : 1 overeenkomst 
Opzeggingstermijn van 24 maanden : 2 
Opzeggingstermijn van 12 maanden : 6 
Opzeggingstermijn van 6 maanden : 8 
Bijzondere voorschriften : 4 
d) Geen clausule betreffende opzegging/beëindiging : 1 
xl) Doelstellingen van consortiumovereenkomsten 
Dit aspect komt in de beschrijvende lijst van CAACE niet ter sprake. In 
de 23 overeenkomsten komen de volgende typische clausules voor : 
"Doel van de overeenkomst is de oprichting van een gemeenschappelijke 
dienst/consortlum waardoor de schaalvoordelen en andere voordelen van de 
moderne scheepvaarttechnologie kunnen worden gerealiseerd door middel van 
het gecoördineerde beheer van roll-on/rolI-off-, container- of 
soortgelijke moderne schepen, en alle daarmee verband houdende 
activiteiten". 
"De partijen in staat te stellen een dienst, zoals in de overeenkomst 
- 6 -
omschreven, op de meest voordelige en efficiënte wijze te exploiteren en 
het verkeer van vracht tussen de genoemde punten en havens te bevorderen 
en te maximaliseren". 
"Doel van deze overeenkomst is de partijen In staat te stellen hun 
gemeenschappelijke dienst In het door deze overeenkomst bestreken verkeer 
voort te zetten". 
"Doel van deze overeenkomst is de partijen In staat te stelten 
gezamenlijk een kwalitatief hoogstaande algemene dienst voor 
vrachtvervoer per schip In te richten en te handhaven en zodoende de 
handel over zee te bevorderen In het verkeer tussen ... en ...". 
"Doel van de overeenkomst is de partijen In staat te stellen bedrijvig 
te zijn als algemeen vervoerder over zee bij wege van rechtstreekse 
aanloop of multimodals dienst onder de naam ..., zoals In de 
overeenkomst bepaald". 
"Doel van de overeenkomst is de partijen In staat te stellen een 
grotere rentabiliteit en schaalvoordelen te realiseren bij het 
aanbieden van diensten in het door de overeenkomst bestreken verkeer". 
"Samen te werken bij het exploiteren van een gemeenschappelijke 
containerdlenst tussen ... en ... - met Inbegrip van het vervoer van 
containers over land -, ten einde optimale economische resultaten te 
bereiken door middel van de exploitatie van containerschepen en de 
verdeling van de opbrengst vla financiële pooling onder de in de 
overeenkomst vastgestelde voorwaarden". 
3.3. Meervoudig lidmaatschap 
a) Volgens de beschikbare informatie nemen 47 Europese 
scheepvaartondernemingen deel aan 35 consortia die bedrijvig zijn in 
het Europese verkeer. (Aan de resterende vijf consortia die bedrijvig 
zijn in het Europese verkeer, nemen blijkbaar geen Europese 
scheepvaartondernemingen deel). 
Sommige van deze scheepvaartondernemingen zijn lid van meer dan één 
consortium : 
CGM neemt deel aan 13 consortia 
Nedlloyd " " "12 
- 7 -
Hapag Lloyd 
P&OCL 
CMB 
Swedish Transocean 
Incotrans 
Cunard 
EAC 
Charente Harrisson 
Ellerman 
Lloyd Triestino 11 
7 
6 
5 
4 
5 scheepvaartondernemingen die elk 
deelnemen aan 3 consortia 
Wllh. Wilhelmsen 
FinncarrIers 
Hoegh 
Johnson 
Wa iIen i us 
DAL 
Delmas-Vieljeux 7 scheepvaartondernemingen die elk 
deelnemen aan 2 consortia 
b) In vele gevallen zijn scheepvaartondernemingen die lid zijn van een 
consortium, ook lid van een conference. Sommige conferences tellen onder hun 
leden de deelnemers aan meer dan één consortium. Zo blijkt uit bijlage lil 
- dat de leden van de consortia CAROL, EURO-Carlbe, S.A.C, en Streamline 
alle lid zijn van de Association of West India Transatlantic Steamship 
Lines, de WITASS Conference; 
- dat de leden van de consortia OMEX, Scan Dutch, TRIO, ACE en Med Club lid 
zijn van de Far Eastern Freight Conference. 
Opgemerkt zij dat zich In de Europese lijnvaart ook andere situaties 
voordoen. Twee voorbeelden kunnen worden aangehaald : 
De Europe/Australia & New Zealand Conference telde onder zijn leden 
deelnemers aan vier consortia (ANZECS, ACT(A)ANL, Scancarriers en 
Scanbarber). Scancarriers Is door een van zijn leden overgenomen, terwijl 
zowel Scanbarber als ACT(A)ANL zijn ontbonden, zodat deze conferentie thans 
(met de uitzondering van Baltic Shipping Company) nagenoeg samenvalt met het 
ANZECS-consortlum. Tweede voorbeeld : de UK West Africa Lines Joint Service 
(UKWAL) is een consortium dat tevens een conference is. 
- 8 -
4. Pe standpunten van rederijen en verladers 
4.1. CAACE en CENSA hebben ten overstaan van de Commissie herhaaldelijk betoogd 
dat de scheepvaartondernemingen In de Gemeenschap gedwongen zijn aan 
consortia deel te nemen, ten einde "niet In een nadelige 
mededingingspositie te worden gedrongen ten opzichte van hun 
concurrenten", die zij de "single entity, multi-trade giants" noemen. Naar 
hun oordeel vallen consortia hetzij als technische regelingen buiten het 
kartelverbod op grond van artikel 2 van Verordening nr. 4056/86, hetzij 
onder toepassing van de generieke vrijstelling van artikel 3 van deze 
verordening. Waar dit niet het geval Is, zou een generieke vrijstelling 
moeten worden verleend. Hun standpunt wordt niet gedeeld door de Griekse 
redersbond, die heeft aangevoerd dat de Commissie slechts In voorkomend 
geval individuele ontheffingen zou moeten verlenen. 
4.2. De British Shippers' Council heeft de Commissie laten weten dat naar zijn 
oordeel noch artikel 2 noch artikel 3 van Verordening nr. 4056/86 van 
toepassing is op consortia, en dat er geen aanleiding bestaat om een 
nieuwe generieke vrijstelling te verlenen. Er zouden slechts Individuele 
ontheffingen mogen worden verleend waaraan bijzondere voorwaarden en 
verplichtingen zijn verbonden. De Europese bonden van verladers zijn 
dezelfde opvatting toegedaan, en betogen dat consortia om een Individuele 
ontheffing moeten verzoeken en dat daaraan voorwaarden en verplichtingen 
moeten worden verbonden, waaronder een verplichting zinvol overleg te 
plegen met de verladers. 
5. De rechtspositie van consortia 
Onderzoek van de tekst van de consortiumovereenkomsten en van andere 
informatie waarover de diensten van de Commissie beschikken, heeft tot de 
volgende hoofdconclusies geleld : 
5.1. Consortia zlIn oeen fusies 
Uit de beschikbare Informatie blijkt dat consortia om verschillende 
redenen niet als fusies kunnen worden beschouwd. 
a) Alle beschikbare overeenkomsten bevatten bepalingen die het mogelijk 
maken de overeenkomst te beëindigen met Inachtneming van een 
verschillende opzeggingstermijn. 
- 9 -
b) Niets wijst erop dat een van de partijen bij deze overeenkomsten of bij 
andere door CAACE beschreven overeenkomsten hetzij al haar activa of 
activiteiten aan het consortium heeft overgedragen, zodat zij een loutere 
holding wordt, hetzij haar bedrijvigheid in het door het consortium 
bestreken gebied volledig en definitief heeft gestaakt. 
Het blijft de partijen bij consortiumovereenkomsten Integendeel vrij­
staan een onafhankelijke bedrijvigheid uit te oefenen op andere routes, 
toe te treden tot consortia met andere deelnemers en met betrekking tot 
andere routes of toe te treden tot consortia met betrekking tot andere 
routes en met dezelfde of nagenoeg dezelfde deelnemers, maar onder 
verschillende voorwaarden. Hetgeen met betrekking tot het meervoudige 
lidmaatschap Is gebleken, wijst erop dat zulks het geval is voor de vele 
scheepvaartondernemIngen. 
5.2. Consortia zlln geen louter technische regelingen 
De beschikbare Informatie wijst erop dat er weinig of geen 
consortiumovereenkomsten zijn die uitsluitend tot doel en tot gevolg 
hebben te komen tot technische verbeteringen of technische samenwerking in 
de zin van artikel 2 van Verordening nr. 4056/86. 
Op twee na bevatten alle 23 onderzochte overeenkomsten regelingen die niet 
slechts betrekking hebben op gemeenschappelijke vlootexploltatle en 
gemeenschappelijke terminalexploitatie, maar ook op pooling en/of 
conference-rechten, vaststelling van prijzen, marketing of 
inIandoperaties. Een van de twee uitzonderingsgevallen betreft een 
"overeenkomst compartimentbevrachting", die regelingen betreffende een 
gemeenschappelijke dienstregeling en de uitwisseling van 
scheepsrulmte/compartimenten en regelingen betreffende 
capaciteitsbeperkingen voor een van de partijen met betrekking tot 
bepaalde Europese havens bevat. Het andere geval betreft een overeenkomst 
die regelingen betreffende gemeenschappelijke vlootexploltatle en 
gemeenschappelijke terminalexploitatie bevat. Zij bevat evenwel ook 
regelingen betreffende kostendeling met betrekking tot schepen, 
administratie en uitrusting. Voorts is in die overeenkomst bepaald dat 
conference-rechten slechts kunnen worden uitgeoefend met de instemming van 
het orgaan dat het beleid van het consortium bepaalt, en dat de partijen, 
hoewel er geen sprake is van gemeenschappelijke marketing, "hun belangen 
kunnen verenigen". 
- 10 -
In al deze gevallen zijn doel en gevolg van het consortium niet tot het 
louter technische beperkt. 
Volgens de beschrijvende lijst van CAACE bestaan er andere 
consortiumovereenkomsten die zijn beperkt tot regelingen betreffende 
gemeenschappelijke vlootexploltatle en gemeenschappelijke 
terminalexploitatie. Deze overeenkomsten kunnen evenwel niet als van 
louter technische aard worden beschouwd : zo bevat één ervan onder meer 
een afspraak tussen de partijen dat zij door middel van een 
gemeenschappelijk bevrachtingsbeleid onredelijke of oneerlijke 
concurrentie ten aanzien van verkoop en marketing zullen vermijden. 
Dergelijke overeenkomsten beperken de mededinging en kunnen niet worden 
geacht uitsluitend technische doelstellingen en gevolgen te hebben. 
Tenslotte regelen de partijen bij consortiumovereenkomsten het gebruik van 
hun scheepsrulmte op bepaalde scheepvaartroutes, en zijn zij 
daadwerkelijke of potentiële concurrenten. 
Om al deze redenen kunnen consortia, behalve misschien in zeer 
uitzonderlijke gevallen, niet worden geacht binnen de werkingssfeer van 
artikel 2 van Verordening nr. 4056/86 van de Raad te vallen. 
5.3. Consortia vallen niet onder toepassing van de generieke vrlistelling voor 
conferences 
a) Conferences zijn regelingen die In wezen tot doel hebben te verzekeren 
dat hun leden dezelfde vrachttarieven aanrekenen. Sommige conferences 
regelen ook de deelneming van hun leden aan het verkeer op een bepaalde 
route (welke deelneming wordt omschreven hetzij als vaarrechten, d.w.z. 
het recht op aantal reizen per Jaar van een gebied naar een ander 
gebied, hetzij als in percent uitgedrukte aandelen in het verkeer) of 
gaan zelfs over tot "pooling" van hetzij de inkomsten of de vervoerde 
tonnage, hetzij beide. Het ligt meestal in de bedoeling "aandeel" 
gelijk te stellen met inkomsten en vervoerde tonnage. 
Consortia hebben een verschillend doel en zijn anders opgezet. 
Ingevolge de omvang van contaInerschepen (drie tot zes conventionele 
schepen - één containerschip) zijn de meeste individuele 
scheepvaartondernemingen niet langer In staat alleen een bevredigende 
lijndienst aan de verladers aan te bieden. Om leefbaar te zijn, moet 
een scheepvaartonderneming een frequente, bij voorbeeld wekelijkse, 
dienst aan zijn klanten aanbieden. Bijgevolg is een rationalisatie van 
- 11 -
de dienstregelingen, waarbij voor iedere reis aan elke deelnemende 
scheepvaartonderneming compartimenten worden toegekend, een absolute 
noodzaak In de lijnvaart. Dit is niet de rol van conferences. 
De rederijen zijn het ermee eens dat consortia verschillen van 
conferences. 
b) (consortiumovereenkomsten lelden tot een beperking of tot uitschakeling 
van de mededinging tussen de partijen op alle of sommige van de 
volgende gebieden : 
- de terbeschikkingstelling en het gebruik van capaciteit en van 
vervoersfaci11 tel ten; 
- afvaart- en aanloopdata; 
- market Ing; 
- inIandoperaties; 
- hun beleid als conference-leden en 
- prijsconcurrentie (die wordt uitgeschakeld, hetzij door lidmaatschap 
van een conference, hetzij door regelingen in de 
consortiumovereenkomsten, die In zoverre zijn gelijk te stellen met 
een conference-overeenkomst, hetzij door een of andere combinatie van 
de twee). 
Een aanzienlijk aantal consortiumovereenkomsten bevat dus 
concurrentiebeperkende regelingen die buiten het bereik van artikel 3 
van Verordening nr. 4056/86 van de Raad vallen en waarop de generieke 
vrijstelling voor conferences bijgevolg niet van toepassing zou zijn, 
zelfs Indien de overeenkomsten als conference-overeenkomsten konden 
worden beschouwd. Dit is het geval voor de meeste van de 
23 overeenkomsten waarover de Commissie beschikt, en wellicht ook voor 
de meeste andere overeenkomsten die in de lijst van CAACE worden 
genoemd. 
c) Consortia houden zich in toenemende mate bezig met het gecombineerde 
huls-tot-hulsvervoer over zee en over land. Multilaterale 
overeenkomsten betreffende gecombineerd vervoer over zee en over land 
vallen niet onder toepassing van de groepsvrijstelling voor 
conferences, die uitsluitend betrekking heeft op de sector van het 
zeevervoer. 
5.4. Uit het bovenstaande volgt dat consortiumovereenkomsten die de mededinging 
beperken en de handel tussen Lld-Staten ongunstig beïnvloeden, om niet als 
nietig te worden aangemerkt op grond van artikel 85, lid 2, van het 
Verdrag, hetzij het voorwerp van een Individuele ontheffing moeten vormen, 
hetzij onder toepassing van een generieke vrijstelling moeten vallen. 
- 12 -
Gelet op het aantal consortiumovereenkomsten en op de noodzaak voor de 
rederijen voldoende flexibel te blijven om hun overeenkomsten aan de 
veranderende omstandigheden Inzake concurrentie te kunnen aanpassen, Is 
het om 
administratieve redenen wenselijk in zoverre als mogelijk Is een generieke 
vrijstelling te verlenen. Bijgevolg heeft de Commissie de draagwijdte van 
een dergelijke generieke vrijstelling onderzocht. 
6. Voorstel voor een generieke vrijstelling 
6.1. Rechtvaardiging 
Wil de scheepvaartindustrie in de Gemeenschap op de wereldmarkt van de 
lijnvaart kunnen concurreren, dan moet zij de noodzakelijke 
schaalvoordelen kunnen realiseren. Consortia kunnen ertoe bijdragen de 
middelen ter beschikking te stellen die noodzakelijk zijn om de 
produktIviteit van IIjnvaartdiensten te verbeteren en om de technische en 
economische vooruitgang te bevorderen door het gebruik van containers te 
vergemakkelijken en te stimuleren. 
De gebruikers van de door consortia aangeboden scheepvaartdiensten 
verkrijgen een aantal belangrijke voordelen. In de eerste plaats hebben 
zij de zekerheid van regelmatige reizen tegen prijzen die niet worden 
bepaald door de vraag welke schepen voor hun containers worden gebruikt. 
In de tweede plaats worden schaalvoordelen gerealiseerd bij het gebruik 
van schepen en on-shore faciliteiten. In de derde plaats treedt ook een 
kostenverlaging op, omdat consortia ertoe leiden dat de capaciteit beter 
wordt benut. In de vierde plaats verhogen consortia de kwaliteit van de 
scheepvaartdiensten door het gebruik van modernere schepen, uitrusting en 
havenfaciliteiten. Tenslotte - en dit is niet het geringste voordeel -
komen consortia door het verlenen van gemeenschappelijke inlanddiensten 
tegemoet aan de vraag van vele verladers naar efficiënt 
hu Is-tot-huIsvervoer. 
Aldus kunnen de gebruikers een aandeel verkrijgen in de voordelen die 
voortvloeien uit de verbetering van produktiviteit en dienstverlening. 
Evenwel moet bij het verlenen van een generieke vrijstelling op 
toereikende wijze worden gewaarborgd dat consortia de genoemde voordelen 
ten volle kunnen realiseren en dat een billijk aandeel In de daaruit 
voortvloeiende rationalisatie en kostenverlaging aan de gebruikers ten 
goede komt. 
- 13 -
Bijgevolg moeten, ten einde te verzekeren dat aan alle vereisten van 
artikel 85, lid 3, is voldaan, onder meer bepaalde voorwaarden en/of 
verplichtingen aan de generieke vrijstelling worden verbonden om te 
verzekeren 
dat een billijk aandeel in de voordelen aan de verladers wordt doorgegeven 
en dat de mededinging niet voor een wezenlijk deel van het betrokken 
verkeer wordt uitgeschakeld. 
6.2. Vorm 
Het verdient de voorkeur dat een generieke vrijstelling voor consortia als 
een onafhankelijke, op zichzelf staande regeling wordt opgezet en niet 
wordt verleend bij wege van wijziging of aanvulling van een bestaande 
regel ing, omdat 
- er een grote verscheidenheid bestaat van uiteenlopende 
consortiumovereenkomsten, die onder verschillende omstandigheden worden 
toegepast ; 
- consortia een bijzondere vorm van joint ventures zijn. Ondanks de 
Inspanningen van de diensten van de Commissie en van de betrokken 
bedrijfskringen is het onmogelijk gebleken een generieke vrijstelling 
voor joint ventures In het algemeen op te stellen; 
-vele consortia zich bezighouden met multlmodaal vervoer, dat ten dele 
binnen de werkingssfeer gebied van Verordening nr. 4056/86 en ten dele 
binnen die van Verordening nr. 1017/68 valt, alsook, in zoverre het om 
containers gaat, ten dele binnen die van Verordening nr. 17/62. 
Consortia In de lijnvaart zijn een bijzonder en complex type van 
joint venture. Anders dan bij de meeste commerciële en industriële 
joint ventures het geval Is, worden aan consortiumovereenkomsten vaak 
wijzigingen aangebracht wat draagwijdte, partijen, activiteiten en 
contractsclausules betreft. Het zou zowel om deze als om andere hierboven 
behandelde redenen uiterst moeilijk zijn te beslissen welke specifieke 
clausules en regelingen in consortiumovereenkomsten geoorloofd zouden 
moeten zijn, en onder welke omstandigheden. Een andere reden waarom dit 
geen goede aanpak zou zijn, is dat dan vaak een beroep zou moeten worden 
gedaan op juridische adviseurs en dat de Commissie misschien een 
Individuele ontheffing zou moeten verlenen, telkens wanneer een wijziging 
- 14 -
wordt aangebracht aan de clausules van een consortiumovereenkomst. 
Bijgevolg moet een generieke vrijstelling voor consortia er vooral op 
gericht zijn te verduidelijken onder welke voorwaarden consortia op grond 
van artikel 85, lid 3, van het Verdrag van het kartelverbod kunnen worden 
vrijgesteld, veeleer dan te trachten onderscheid te maken tussen 
verschillende consortia. 
6.3. Draagwijdte en Inhoud van de generieke vrliste Hing 
Het is de bedoeling dat de groepsvrijstelling zowel geldt voor multlmodale 
consortia als voor consortia die zich uitsluitend met zeevervoer 
bezighouden. Zij zal bijgevolg moeten worden vastgesteld op de grondslag 
van Verordeningen nrs. 4056/86, 1017/68 en 17/62. 
De generieke vrijstelling zou een zo breed mogelijke waaier moeten 
bestrijken van typen clausules die in consortiumovereenkomsten worden 
aangetroffen. 
Aangezien het bij samenwerking door middel van consortia om een specifieke 
vorm van rationalisatiekartels gaat, die verder reikt dan conferences, zal 
de Commissie bepaalde bijkomende vereisten aan de generieke vrijstelling 
moeten verbinden. Bij de vaststelling van deze vereisten, d.w.z. bepaalde 
voorwaarden en/of verplichtingen, moet de Commissie niet alleen rekening 
houden met de belangen van de scheepvaartondernemingen, maar ook met die 
van de verladers en van ondernemingen die zich met andere vormen van 
vervoer bezighouden en daardoor mogelijkerwijze in een 
concurrentieverhouding staan tot leden van consortia, in zoverre deze 
laatsten vervoer over land verrichten (dit geldt bij voorbeeld voor 
ondernemingen voor wegvervoer ten opzichte van multlmodale consortia). 
Deze vereisten kunnen slechts in bijzonderheden worden vastgesteld na 
verder overleg met de belanghebbenden en met de Lld-Staten in het 
Raadgevend Comité voor Mededingingsregelingen en Economische 
Machtsposities. Niettemin wenst de Commissie nu al duidelijk te stellen 
dat zij het, ten einde te verzekeren dat aan de voorwaarden van 
Bartikel 85, lid 3, is voldaan, met name noodzakelijk acht : 
I) te verzekeren dat een billijk aandeel in de rentabiliteit en de 
andere uit consortia voortvloeiende voordelen aan de verladers kan 
worden doorgegeven; 
11) te verzekeren dat de mededinging niet voor een wezenlijk deel van het 
- 15 -
totale verkeer wordt uitgeschakeld of te verregaand wordt beperkt, 
bij voorbeeld door overeenkomsten tussen consortia die op dezelfde 
routes bedrijvig zijn; 
lil) een maximum vast te stellen voor de opzeggingstermijn die een 
deelnemende scheepvaartonderneming In acht moet nemen om zonder 
sancties haar deelneming aan het consortium te kunnen beëindigen; 
Iv) een regeling te treffen voor multilaterale overeenkomsten Inzake 
globale vrachtprijzen met ondernemingen voor wegvervoer In het geval 
dat consortia multlmodale vervoersdiensten aanbieden; 
v) te verzekeren dat niet tussen verladers of havens wordt 
gediscrImineerd. 
Voorts moeten nog andere verplichtingen worden opgelegd, bij voorbeeld de 
verplichting zinvol overleg te plegen met de verladers, en moet aan de 
verladers het recht worden toegekend desgewenst hun eigen inIandvervoer te 
regelen. 
BIJ de generieke vrijstelling voor consortia zal onder meer rekening 
worden gehouden met het feit dat nagenoeg alle leden van consortia ook Md 
zijn van onder toepassing van Verordening nr. 4056 vallende conferences; 
bij de vaststelling van de vereisten van de generieke vrijstelling zal 
aandacht worden besteed aan de bijkomende concurrentiebeperkingen waartoe 
consortia leiden. 
6.4. De Commissie acht het wenselijk dat een generieke vrijstelling wordt 
verleend voor consortiumovereenkomsten. Bijgevolg heeft de Commissie het 
hierbij gevoegde voorstel voorbereid (bijlage IV) voor een verordening van 
de Raad waarbij aan de Commissie de bevoegdheid wordt toegekend een 
generieke vrijstelling voor consortia te verlenen langs de hierboven 
geschetste lijnen. Deze machtigingsverordening is opgezet volgens het 
gewone stramien van dergelijke verordeningen en vergt derhalve geen 
bijzondere toelichtingen. 
De Commissie is voornemens tegelijk met de vaststelling van de generieke 
vrijstelling voor consortia te verduidelijken wat de positie ten aanzien 
van het mededingingsrecht is van multlmodaal vervoer dat zeevervoer omvat. 
CAACE 
Comité des Associations d'Armateurs des 
Communautés Européennes 
April 1990 -1-
Maat operation! Ta rail na la Pool Ing |Con 
rigHe 
Confcranca Conaortla COWSOKTIA SERVING EUROPE 
Maabara « u û.5 Il I-, 
&o 
O 
-< o c u 
•»-» o hafl Harfcattnq||clnaJ jopa Inlan* 
rations 
m o m v — •— e u *t m 
b kl O 
8* e «M -* 
)o 11 12 (A) 
e — — m o — 
1) 14 15 
Non Conference 
US-conferences 
(for North 
Atlantic and 
Gulf) 
Canadian 
N. Altantic 
E&W Bound 
Freight Confe­
rences 
Association of 
w. India Trans­
atlantic Steam 
Ship Lines 
Association of 
w. India Trans­
atlantic Steam 
Ship Lines 
(WITASS) Johnson 
Scanstar 
Sayumex 
St.Lawrence 
Co-ordinated 
Services 
Caribbean 
Overseas 
Lines 
(CAROL) 
SAC Blue Star Line (UK). East 
Asiatic C° (DK) 
Hapag Lloyd (D). CGM (F), 
GCL (Cunard, UK, Incotrans, 
NL, Swedish Transocean, 
Wallenius, S) 
Canada Maritime - comprising 
CMB (B) & CP Ships (Can) 
and ML Containerline (UK) 
Charente Steamship C Ltd 
(T&J Harrison Managers) 
(UK), Hapag-Lloyd (D), 
Nedlloyd (NL), CGM (F) 
Hapag-Lloyd (D), 
Nicaragua National Line yes 
yes 
yes yes 
yes 
yes yes yes 
yes 
yes 
yes yes 
yes yes no 
yes 
for 
Ree 
fer 
yes yes yes 
yes 
yes 
yes yes 
yes 
yes 
(B) 
yes yes yes yes yes yes yes yes yes 
yes 
yes yes yes yes yes yes 
yes yes yes yes yes yes t 
(A) In some cases, the consortium would have the authority to price-fix but the "no" reflects that it does not do so. 
(B) Negotiated and agreed jointly, and indentical, but not in fact "joint contracts". (E) In some trades, the consortium operates either 
outside the conference or on routes where there is no conference. In such cases the consortium is engaged in joint price fixing. 
m 
CAACE -2-
(*) Zn BOM caaaa, tha consortium wou ld hava th« authority to prlca-flx but tha "no" raflacta that it doaa not do ao. 
CAACE -3-
Conference 
Coot inent/Veet 
Africa Confe­
rence COWAC 
Contiaant/V. 
Africa Confe­
rence 
Continent/ 
W. Africa 
Conference 
Europe/South n 
S.E. African 
Conférence 
UK «. Africa 
Lines Joint 
Servlcee 
Europe Middle 
Kaat Conf. Consortia 
Vessel 
Sharing 
Agreement 
EWAS 
Scadoa 
South Africa 
Europe Cont. 
Service Ltd 
UKKAL 
Red Sea 
Express 
Service CONSORTIA SERVING EUROPE 
Membars 
Soc. Navale Delmas, 
Nedlloyd 
NNSL (Nig). ED (UK), Pain (UK) 
Boegh fN). SWAL (S), SNO (P) 
CMB (B), CGM (P). CD (F), DAL 
(D), E Herman Harrison Container 
Line (UK), Lloyd Trieatino (I), 
Nedlloyd (ND.P6.0CL (UK), 
Sa f marina (s.A.) 
ED (UK), palm Line (UK), Guinea 
Gulf Line (UK), Black Star Line 
(Ghana). NNSL (Nig). Nigerian 
Green Line (Nig). CMZ (Zaire), 
Eitram (Ivory Coast), Caaship 
(Caanrouna).Cobenan (Benin) 
Providence Liner Snipping(Lib, 
Cunard (UK). Merzarlo (I) 
CMA 1F), VEB Deutfracht 
Seerederei (DSR) Pleet opérâti 
a 
r-« 3 
« 
U 
a *» c —4 
O 
Tl 
1 
yas 
yea 
yea 
yes 
yaa 
yas 5. 
•1 
I» 
6. K 
• a 2 
yea 
yes 
yea 
yea 
yes 
yes -* 
I 
c 1 
~4 
a 
3 
no 
yes 
yass 
yes 
yes 
no on. J 
a 1 u a -* u *• 
8.0 
O 
ce w O o~» 
1-1*» 
4 
no 
yes 
yas 
yes 
yes 
yos 1 Terminals! 
2 —< e w c a o *J -* 
XI 
A» a e u 
oi 
T". O 5 
yaa 
yea 
yea 
yaa 
yaa 
no 2 
E. 
m *t *J u a *i w e o -« c o o •«- u 
6 
yee 
yes 
yes 
yes 
yes 
yaa I Poollnt 
8 
a 
0 » t. a u 
7 
no 
no 
yea 
yas 
yes 
no I 
a a c a > a u 
8 
no 
no 
yes 
yaa 
yes 
yes 1 
ï 
u 
t-é 
Zl m a u 
tJ a c 
9 
no 
no 
yea 
yea 
no 
yas Conf. 
rlghn [Marketing] 
a 0» « c 
-4 • -4 o 1 *» c ti m 
• B M 
a o -* w 
cet ~* o o o o 
O O > *"> 
10 
no 
no 
DO 
no 
(D) 
no U 
no 
yes 
yes 
yas 
(O 
yas 
DO a 
•+ o» 
-« C 
X) — •o *» a c -* 
«4 
O <M 
T-lO 
12 
no 
yaa 
yes 
yes 
yaa 
no [cine 
(A) 
• u 
u a e» «1 c e — 
•* K 
O — 
13 
no 
no 
no 
no 
yes 
(D) 
no 
(E) 1 Inland J 
•operational 
c o 
«4 
ét 
m 
•3 
f O C m -4 c 0 0 ï-» u 
14 
no 
no 
yes 
yas 
yes 
no s. 
a 
«4 
9 a «e *•• c O **• 
15 
no 
no 
yes 
yes 
yes 
no ) 
oti 
(A) In soma caaaa, the conaortiun would have the authority to price-fix but the "no" reflecta that it doee not do ao. (C) Limited by regions. 
(D) UKWAL la both the consortium and tha conference. As latter, it angsges in joint price-fixing. (El In some trades, the consortium oparatea either 
outside tha conference or on routas where there la no conference. In such cases, the consortium is engage! in joint price-fixing. 
CAACE 
Conference 
larael/XlK 
Conference 
Levant Confe­
rence - Turkey 
Conference -
•. Europe Egypt 
Conference 
Israel-Scandina­
vian Aaaoclatlon 
Indian Ocean 
laland Confe­
rence 
(Clmecoram) Consort la 
Combined 
Container 
Sarvicaa 
Near Beat 
Conta iner 
Line 
Swadlah 
Orient Lines 
if) 
Capricorne 
... „. _. CONSORTIA SERVING EUROPE 
Membera 
Ellarman (UK), Purneea Withy (UK). 
Zia (la) 
DNOL (D). KNSM (NL) 
Swadlah Transocean (S) m 
rinncarriara (Pin) 
CGM IT). Rapag Lloyd fD). 
NCHP (P), Seal (D), SMTM (Mada-
gaacar). SNC (P) Fleet operati 
a 
r* 
3 •a a e. u a *» c 
-4 
O 
*-» 1 
yea 
yea 
yea 
yaa V 
S. 
Is 
2 
yea 
yes 
yas 
yea i 
** 
c 
I 
-4 
g" 
m 3 
no 
yea 
yea 
no on. J 
a t u 
a •-* 
U * 
o 
-4 O 
o -* 
T>*t 
4 
yea 
yea 1 Termina laP] Pooling 
S 
•»4 
« 
u e a o 
4J -4 
4J 
** a 
C *4 
o a 
•>-i o 5 
yea 
yaa «4 a e 
•*4 
e u a a *J 
** u a *< u 
C 4J -* c o o *-- tl 6 
yea 
yea 1 
o o» 
14 a u 
7 
yaa 
yea I 
a. 
a 
3 c a > a 
14 8 
yaa 
yaa 1 
! 
*t 
3 a a w 
*i a c 
9 
no 
yes 
yes Conf. 
rigtta J Marketing] conaortia holds 
conference 
voting rights 
joint marketing 
10 
no 
no 
HA 
no 11 
no 
yas 
no 
no a 
•4 
-4 B> 
-4 C 
•0 
tj m 
S -4 
•4 
O *« 
«O 
12 
no 
yes 
yes 
no pi; 
(A| 
a u 
•4 u o» 
*» c 
C -4 
— K O — 
•*^»4 
13 
no 
no 
yea 
BO | Inlane I 
[operations] 
j 
»» a •o 
«4 
*» O 
C a 
-4 C 
O 0 
•41 Ü 14 
no 
yes 
yes 
no a a» a 
3 a <c 
«.• c 
o 
IS 
ao 
no 
yes 
no -4-
1 
(A) In soma casaa, tha conaortlum would have tha authority to price-fix but the "no" reflects that it does not do ao. 
(F) No EEC members but operate to/from EEC ports. 
-5- CAACE 
'(*) In BOM casas, tha consortium would havs the authority to pr lea-fix but tha "no" reflects that ft does not do so. (C) Limited by regions. 
(K) In some trades, the consortium operatea either outeide the conference or on routes where there la no conference. In such esses, the consortium 
is engaged in joint price-fixing. (D No EEC members but operate to/from EEC porta. 
-6-CAACE 
I * »,|...f.. ....... 
(A) In eoeie caaea, the consortium would have the authority to price-fix but the "no" reflecte that it does not do so. (C) Limited by regiona. 
(r) Bo EEC members but operate to/from EEC porte. (G) Among some members. 
-7-
(A) In some cases, the consortium would have the authority to price-fix but the "no" reflects that it does not so . 
(B) Negotiated and agreed jointly, and identical, but not in fact "joint contracts". CAACE 
CAACE -7a-
Conference 
NEUSARA/ 
USAMERA 
SEUSA/ 
WMRA Conaort la 
Sagu 
North Eur. 
North Am. 
Space char­
ter and 
sailing 
agreement 
Vessel 
sharing 
agreement 
Vessel 
sharing 
agreement 
Mexico Ç0HSOPTIA SERVING. EvRQPB 
Membera 
ACL, CGM, (F), Hapag-Lloyd 
(D) 
CGM (F), Hapag-Lloyd (D), 
Incotrans (N), P&OCL (UK). 
Nedlloyd (N), Sealand 
(US) 
Nedlloyd (N)» P&OCL (UK), 
Sealand (US) 
Nedlloyd (N). P&OCL (UK), 
Sealand (US), CTE (E) 
ACL, Tecomar (M) 1 Fleet operations J 
e 
r-4 
3 
Tl a X 
u 
a *» c «•, 
o 
1 
yes 
yes 
yes 
yes 
yes 41 
•1 ï » & M a a 
2 
yes 
yes 
yes 
yes 
yes wt 
I 
el 
c 
I 
~4 
3-
a 3 
no 
no 
no 
no 
no a 1 u 
m ••* 
U «-io o 
î!2 
-4 O 0-« f~t it 
4 
yes 
yes 
no 
no 
no Terminale! 
•mt 
2 
•*• 
fie 
a o 
u 
u m 
C »4 
•4-1 O 2 
a 
i4 a 
a 4> 
it u a 
41 14 
C 41 
-4 C 
O O 
••- U 
5 6 
yes 
yes 
yes 
yes 
yes yes 
yes 
yes 
yes 
yes | Poollng 
I 
%• 
M a o 
7 
no 
no 
no 
no 
no I 
m 
3 c a > • u 
8 
no 
no 
no 
no 
no II 
i 
41 
m+ 3 a a 
M 
ét m c 9 
no 
no 
no 
no 
no Conf.l 
rlghsj 
consort is holds 
confsrsnce 
voting rlahta 
JO 
no 
no 
no 
no 
no |M.rk.tln,| 
? 
•mi 
ét 
a 
1 
ét 
e 
•4 
o 
11 
no 
no 
no 
no 
no a 
mm) 
—> B» 
-< C 
X -4 •a 
41 « c — 
•m4 
0«4 
•»-» o 
12 
no 
no 
no 
no 
no ni;) 
(A) 
e u 
_4 w a. a» w c 
C ~4 
— M 
O — 
13 
no 
no 
no 
no 
no 1 Inland 
ope rat tone 
e o 
-4 
41 a •a 
«< o c a — c o o 
14 
no 
no 
no 
no 
no e a> a 
«4> 3 a X 
4.' 
c 
«4 
o 
»5 
no 
no 
no 
no 
no 
(A) In some cases, the consortium would have the authority to price-fix but the "no" reflects that it does not so. 
.<2U-
ANNEX II 
List of consortia aiareements received bv the Commission 
ANZECS 
BEACON 
CAROL Operating Agreement 
(these three agreements submitted by CAACE in 1987) 
ACL 
Scan Carriers 
Scan Dutch 
(these three agreements submitted by their representatives in 1988) 
TRIG 
Nedscans Letter of Intent 
Johnson ScanStar 
EUROSAL 
Swedish Orient Line Agreement 
West Coast UK Arab Service Operating Agreement 
Streamline Joint Liner Service Agreement 
Canada Maritime Slot Charter Agreement 
COSEUA Common Services 
S.C.A.D.O.A. - Service Commun d'Armements Desservant l'Ouest Africair 
Joint Container Service Europe - East Coast South America 
COBRA Operating Agreement (covering Phase I) 
Red Sea Express Service (former CAMEL Merzario) 
'all these agreements submitted by CAACE in 1989) 
CAROL Lines Joint Service Agreement 
Trans Freight Lines Joint Venture Agreement 
Pacific Europe Express Joint Service Agreement 
Italia - d'Amico Joint Service Agreement 
f these four agreements received from the Federal Maritime Commission, 
Washington D.C.) 
(MULTIPLE MEMBERSHIPS OF LINES/CONSORTIA/CONFERENCES) 
FAR EASTERN FREIGHT CONFERENCE 
OMEX SCANDUTCH TRIO ACE MED CLUB 
Cho Yang Shipping (SKO) CGM (F) 
NOL (Sing) Nedlloyd (NL) 
OOCL (H.K.) East Asiatic (DK) 
Wilhelmsen (N) P&OCL (UK) 
Ben Line (UK) 
Hapag Lloyd (D) 
NYK (J) 
Swedish Transocean (S) Mitsui OSK (J) NOL (Sing) 
OOCL (UK) 
Korea Shipp. Corp. (SKO) 
Cho Yang Shipp. (SKO) 
Kawasaki Kisen Kaisha (J) ? (F) 
Lloyd Triestino (I) 
NOL (Sing.) 
NYK (J) 
OMEX 
(Taiwan, Hong Kong, 
Singapore, South Korea) l 
N 
i 
z m x 
CONFERENCE 
ASSOCIATION OF WEST INDIA TRANSATLANTIC STEAMSHIP LINES 
W.I.T.A.S.S. 
CAROL EURO-CARIBE 
ipagme Hapag Lloyd 
Générale Maritime (D) 
(F) 
Charente Steamship Co, 
(UK) SAC 
Nedlloyd 
(NL) 
Nicaragua 
Nat. Line (Nicar.) STREAMLINE 
Johnson Line 
Finn carriers (Fine) 
Royal Mail Lines (UK) 
Flomerca (Guatemala) \ 
(MULTIPLE MEMBERSHIP LINES/CONSORTIA/CONFERENCES) 
NEUSARA / USANERA 
US/EUROPE RATE AGREEMENTS 
ACL Pacif. Eurax. 
Express JS/HL/PEX SAGUMEX NEW ? Johnson Scanstar 
WaU 
Cunard«OJK) Blue Star (UK) 
East Asiatic (DIC) 
Johnson Line (S) 
CTE (E) 
-**_ ANNEX IV 
VERORDENING (EEG) Nr. VAN DE RAAD VAN 
betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op bepaalde 
groepen overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke 
gedragingen tussen scheepvaartondernemingen 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
Inzonderheid artikel 87, 
Gezien het voorstel van de Commissie*1), 
Gezien het advies van het Europese Parlement*2), 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(3), 
Overwegende dat artikel 85, lid 1, van het Verdrag op grond van artikel 85, 
lid 3, bulten toepassing kan worden verklaard voor groepen overeenkomsten, 
besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen, die voldoen aan de in 
artikel 85, lid 3, vastgestelde voorwaarden; 
Overwegende dat volgens artikel 87 de bepalingen tot toepassing van artikel 85, 
lid 3, bij verordening moeten worden vastgesteld; dat volgens artikel 87, 
lid 2, onder b), een dergelijke verordening de wijze van toepassing van 
artikel 85, lid 3, moet vaststellen met Inachtneming van de noodzaak, enerzijds 
een doeltreffend toezicht te verzekeren, anderzijds de administratieve controle 
zoveel mogelijk te vereenvoudigen; dat volgens artikel 87, lid 2, onder d), een 
dergelijke verordening de taak van de Commissie onderscheidenlijk van het Hof 
van Justitie moet vaststellen; 
Overwegende dat de lijnvaart een kapitaalintensieve industrie Is; dat het 
toenemende gebruik van containers een groeiende behoefte aan samenwerking en 
rationalisatie heeft doen ontstaan; dat de scheepvaartindustrie in de 
Gemeenschap, om met succes te kunnen concurreren op de wereldmarkt van de 
lijnvaart, de noodzakelijke schaalvoordelen moet kunnen realiseren; 
(1) PB 
(2) PB 
(3) PB 
-tt-
Overwegende dat overeenkomsten inzake gemeenschappelijke dienstverlening tussen 
IIjnvaartondernemingen met als doel de rationalisatie van hun activiteiten door 
middelB van technische, operationele en/of commerciële regelingen (in 
scheepvaartkringen "consortia" genoemd) ertoe kunnen bijdragen de middelen ter 
beschikking te stellen die noodzakelijk zijn om de produktiviteit van 
IIJnvaartdiensten te verbeteren en de technische en economische vooruitgang te 
bevorderen; 
Overwegende dat de gebruikers van de door consortia aangeboden 
scheepvaartdiensten een aandeel kunnen verkrijgen in de voordelen die 
voortvloeien uit de verbetering van de produktIviteit en de dienstverlening 
door middel van onder meer regelmatigheid, kostenverlagingen als gevolg van een 
hogere capaciteitsbenutting, een verbetering van de kwaliteit van de 
dienstverlening door het gebruik van betere schepen en uitrusting, en efficiënt 
hu Is-tot-huIsvervoer ; 
Overwegende dat de meeste consortia zich bezighouden met multlmodaal vervoer 
dat ten dele binnen de werkingssfeer van Verordening (EEG) nr. 4056/86 van de 
Raad*4) en ten dele binnen die van Verordening (EEG) nr. 1017/68 van de 
Raad(5) valt, alsook, In zoverre het om containers gaat, ten dele binnen die 
van Verordening nr. 17/62 van de Raad<6>; 
Overwegende dat aan de Commissie de bevoegdheid moet worden toegekend bij 
verordening het bepaalde in artikel 85, lid 1, buiten toepassing te verklaren 
voor bepaalde groepen overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde 
feitelijke gedragingen van consortia, ten einde het voor ondernemingen 
gemakkelijker te maken samen te werken op in economisch opzicht wenselijke 
wijzen, zonder dat zulks averechtse gevolgen heeft uit het oogpunt van het 
mededIngIngsbeleid; 
Overwegende dat de Commissie in voortdurend nauw contact met de bevoegde 
autoriteiten van de Lld-Staten in staat moet zijn de draagwijdte van deze 
vrijstellingen en de daaraan verbonden voorwaarden nauwkeurig vast te stellen; 
Overwegende dat consortia In de lijnvaart een bijzonder en complex type van 
joint venture zijn; dat er een grote verscheidenheid bestaat van uiteenlopende 
(4) PB L 378 van 31.12.1986, blz. 4 
(5) PB L 175 van 23.7.1968, blz. 1 
(6) PB 13 van 21.2.1962, blz. 204 
..: - 3ô-
consortIumovereenkomsten, die onder verschillende omstandigheden worden 
toegepast; dat aan consortia vaak wijzigingen worden aangebracht wat betreft 
draagwijdte, partijen, activiteiten of contractsclausules; dat het bijgevolg 
aan de Commissie moet worden overgelaten van tijd tot tijd vast te stellen op 
welke consortia de generieke vrijstelling van toepassing behoort te zijn; 
Overwegende dat, ten einde te verzekeren dat aan alle voorwaarden van 
artikel 85, lid 3, is voldaan, het noodzakelijk is voorwaarden aan de generieke 
vrijstelling te verbinden, met name ten einde te verzekeren dat een billijk 
aandeel In de voordelen aan de verladers wordt doorgegeven en dat de 
mededinging niet wordt uitgeschakeld; 
Overwegende dat de Commissie op grond van artikel 11, Md 4, van 
Verordening (EEG) nr. 4056/86 van de Raad, artikel 11, Md 4, van 
Verordening (EEG) nr. 1017/68 van de Raad en artikel 6 van Verordening nr. 17 
van de Raad kan bepalen dat aan een beschikking uit hoofde van artikel 85, 
Md 3, van het Verdrag terugwerkende kracht toekomt; dat het wenselijk Is dat 
aan de Commissie de bevoegdheid wordt toegekend bij verordening bepalingen van 
gelijke strekking vast te stellen; 
Overwegende dat de aanmelding van overeenkomsten, besluiten en onderling 
afgestemde feitelijke gedragingen, die binnen de werkingssfeer van deze 
verordening vallen, niet verplicht zal worden gesteld, omdat het In de eerste 
plaats aan de ondernemingen staat ervoor te zorgen dat deze In overeenstemming 
zijn met de mededingingsregels en inzonderheid met de bij verordening 
vastgestelde voorwaarden betreffende liJnvaartconsortia; 
Overwegende dat geen vrijstelling kan worden verleend, Indien niet Is voldaan 
aan de In artikel 85, Md 3, vastgestelde voorwaarden; dat de Commissie 
bijgevolg over de bevoegdheid moet beschikken passende maatregelen te treffen, 
wanneer een overeenkomst gevolgen blijkt te hebben die onverenigbaar zijn met 
artikel 85, lid 3; dat de Commissie derhalve eerst aan de partijen 
aanbevelingen moet kunnen doen en vervolgens beschikkingen moet kunnen geven, 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD : 
ARTIKEL 1 
1. Onverminderd de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 4056/86, 
Verordening (EEG) nr. 1017/68 en Verordening nr. 17, kan de Commissie bij 
verordening en overeenkomstig artikel 85, lid 3, van het Verdrag artikel 85, 
-M-
I id 1, bulten toepassing verklaren voor groepen overeenkomsten tussen 
ondernemingen, besluiten van ondernemersverenigingen en onderling afgestemde 
feitelijke gedragingen, die ertoe strekken samenwerking te bevorderen of tot 
stand te brengen bij de gemeenschappelijke exploitatie van 
zeevervoersdiensten of van diensten voor gecombineerd vervoer over zee en 
over land. 
2. In bedoelde verordening wordt vastgesteld op welke groepen overeenkomsten, 
besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen zij van toepassing 
is en onder welke voorwaarden en met Inachtneming van welke verplichtingen 
deze op grond van artikel 85, lid 3, van het Verdrag worden geacht niet 
onder toepassing te vallen van artikel 85, lid 1, van het Verdrag. 
ARTIKEL 2 
1. De op grond van artikel 1 vastgestelde verordening heeft een bepaalde 
geldigheidsduur. 
2. Zij kan worden Ingetrokken of gewijzigd, wanneer zich een verandering in de 
omstandigheden voordoet met betrekking tot enig feit dat van beslissend 
belang is geweest bij de vaststelling ervan. 
ARTIKEL 3 
In de op grond van artikel 1 vastgestelde verordening kan worden bepaald dat 
zij net terugwerkende kracht van toepassing Is op overeenkomsten, besluiten en 
onderling afgestemde feitelijke gedragingen, die bestonden op het tijdstip van 
inwerkingtreding van de verordening, mits zij In overeenstemming zijn met de 
daarin vastgestelde voorwaarden. 
ARTIKEL 4 
Alvorens de verordening vast te stellen, maakt de Commissie een ontwerp ervan 
bekend, ten einde alle belanghebbende personen en organisaties in de 
gelegenheid te stellen hun opmerkingen te maken binnen een redelijke termijn 
die door de Commissie wordt vastgesteld en die niet korter mag zijn dan 
een maand. 
ARTIKEL 5 
1. Alvorens de ontwerp-verorden ing bekend te maken en de verordening vast te 
stellen, raadpleegt de Commissie : 
a) het Raadgevend Comité voor mededingingsregelingen en economische 
machtsposities op het gebied van het vervoer over zee, dat is Ingesteld 
bij artikel 15, Md 3, van Verordening (EEG) nr. 4056/86; 
b) het Raadgevend Comité voôr mededingingsregelingen en economische 
machtsposities op het gebied van het vervoer, dat is Ingesteld bij 
artikel 16, Md 3, van Verordening (EEG) nr. 1017/68; 
c) het Raadgevend Comité voor mededingingsregelingen en economische 
machtsposities, dat is ingesteld bij artikel 10, lid 3, van 
Verordening nr. 17. 
2. De leden 5 en 6 van genoemde bepalingen, betreffende de raadpleging van de 
Raadgevende Comités, zijn van toepassing, met dien verstande dat de 
gemeenschappelijke bijeenkomsten met de Commissie ten vroegste plaatsvinden 
een maand na de verzending der convocaties. 
ARTIKEL 6 
1. Indien de betrokkenen inbreuk maken op een voorwaarde of een verplichting, 
die Is verbonden aan een vrijstelling, verleend bij de op grond van 
artikel 1 vastgestelde verordening, kan de Commissie, om deze inbreuken te 
beëindigen : 
- aanbevelingen doen aan de betrokkenen; en 
- in geval van ni et-nakom Ing van deze aanbevelingen door de betrokkenen, en 
afhankelijk van de ernst van de betrokken Inbreuk, een beschikking geven 
waarin hun bepaalde handelingen worden verboden of gelast, dan wel hun 
onder intrekking van de hun verleende generieke vrijstelling een 
individuele vrijstelling wordt verleend overeenkomstig, naargelang van het 
geval, artikel 11, Md 4, van Verordening (EEG) nr. 4056/86, artikel 11, 
ild 4, van Verordening (EEG) nr. 1017/68 of artikel 6 van 
Verordening nr. 17, dan wel hun de generieke vrijstelling wordt ontnomen. 
2. Wanneer de Commissie, op eigen Initiatief of op verzoek van een Lld-Staat of 
van een natuurlijke of rechtspersoon die zich op een rechtmatig belang 
beroept, tot de bevinding komt dat een overeenkomst, een besluit of een 
onderling afgestemde feitelijke gedraging, waarop de generieke vrijstelling, 
-Sa­
ver leend bij de op grond van artikel 1 vastgestelde verordening, van 
toepassing is, niettemin gevolgen heeft die onverenigbaar zijn met 
artikel 85, lid 3, of die door artikel 86 zijn verboden, kan zij ten aanzien 
van die overeenkomst, dat besluit of die onderling afgestemde feitelijke 
gedraging de generieke vrijstelling Intrekken en uit hoofde van, naargelang 
van het geval, artikel 13 van Verordening (EEG) nr. 4056/86, artikel 13 van 
Verordening (EEG) nr. 1017/68 of artikel 8 van Verordening nr. 17 alle 
passende maatregelen nemen om een eind te maken aan deze inbreuken. 
3. Alvorens een besluit te nemen uit hoofde van Md 2, kan de Commissie aan de 
betrokkenen aanbevelingen doen met het oog op het beëindigen van de Inbreuk. 
ARTIKEL 7 
Deze verordening treedt in werking op de dag volgende op die van haar 
bekendmaking In het Pub 11kat leb lad van de Europese Gemeenschappen. 
Deze verordening Is verbindend In al haar onderdelen en Is rechtstreeks 
toepasselijk In elke Lld-Staat. 
Gedaan te Brussel, 
Voor de Raad 
De Voorzitter 
ISSN 0254-1513 
COM(90) 260 def. 
DOCUMENTEN 
NL 07 
Catalogusnummer : CB-CO-90-287-NL-C 
ISBN 92-77-61379-3 
VERKOOPPRIJS tot 30 blz.: 3,50 ECU per 10 blz. meer; 1,25 ECU 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg