ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(80)314
Vol.1980/0112

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenneetdelaCommunautéeuropéennedel'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiésconformément àl'article5dudit
règlement.
InaccordancewithCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
CommunityandtheEuropeanAtomicEnergyCommunity(OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocumentsinthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung(EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeitzugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIEVANDEEUROPESEGEMEENSCHAPPEN
V,'
COM(80)314def.yzK
Y-^\
Brussel,27augustus1980
5^
■ i^y
-Li_U
TWEEDEACTIEPROGRAMMA
VOORDEVERBETERING VANDEOVERDRACHT VANINFORMATIE
TUSSENDEEUROPESE TALEN
(MededelingvandeCommissie)
ONTWIKKELING VANEENGEAVANCEERD EUROPEES SYSTEEM
VOORAUTOMATISCHE VERTALING (EUROTRA)
(MededelingvandeCommissieaandeRaad
Voorstelvooreen
BESLUITVANDERAAP
totgoedkeuringvaneenonderzoekprogramma terontwikkeling
vaneengeavanceerdsysteemvoorautomatische vertaling
tenbehoevevandeEuropeseEconomische Gemeenschap
(doordeCommissiebijdeRaadIngediend)
COM(80)314def.
/

Tweedeactieprogramma
voordeverbetering vandeoverdrachtvaninformatie
tussendeEuropesetalen

•Toelichting
Hettweedeprogrammaisvoornamelijk eenvoortzetting vandeactieswaarmee
inhetkadervanheteersteprogrammaisbegonnen.Aangeziendesituatiedoor
hetontstaanvannieuwebehoeftenendeontwikkeling vannieuwetechnieken
isveranderd,moetopgrondvandezeontwikkeling eenaantalnieuwewerkzaam­
hedenwordenondernomep.
1«1.Resultaten vanheteersteprogramma
Pletop23«12.1976,doordeCommissiegoedgekeurde eerstedriejarenplan
^voor"deverbetering vandeoverdrachtvaninformatietussendeEuropese
talen"heefttotdevolgenderesultatengeleid:
(a)Eriseensysteemvoordevoorvertaling vanteksteninnatuurlijke
taalingebruikgenomen,datgeleidelijkisverbeterd.Deontwikkeling
hiervanwordtsteedsmeeropgebruikdoordeindustrieendeweten­
schapafgestemd.
(b)Determinologische databankvandeCommissieisvoornamelijk gevoed
mettermenindemindergoedvertegenwoordigde talenenhetbestand
isuitgebreidtotanderegebiedendievoordeEuropeseInstellingen
vanbelangzijn.
(c)Erzijndriegespecialiseerde viertaligethesaurisamengesteld ,die
inmiddelsindeLid-Stateningebruikzijngenomen.Momenteelwordt
gewerktaandesamenstelling vaneenmacro-thesaurus oplandbouw–
gebied.
(d)Doormiddelvanverkenningsstudies isvastgesteldaanwelkeeisen
tekstverwerkende apparatuurmoetvoldoen,diespoedigalshulpmiddel
bijhetautomatischvertaleninbedrijfmoetwordengenomen.
(e)Zoweldoorhetgeheelaandeproblemenvandeveeltaligheid gewijde
DerdeEuropeesCongresvanmei1977alsdoortalrijkesymposiaen
seminaria ,isdepubliekeopinieattentgemaaktopdeverschillende
instrumenten waarmeedetaalbarrières kunnenwordenoverwonnen.
(f)Opgrondvanhetactieprogramma hebbennegenEuropeseuniversiteiten
meegewerktaandevoorbereiding vaneenuitvoerigsamenwericings-
programmavoordekomendevijfjaarophetgebiedvanonderzoek
enontwikkeling vooreengeavanceerd Europeessysteemvoorauto­
matischevertaling*)•
)ZiehetineenafzonderlijkvoorstelopgenomenEÜROTRA-project

3-
-2-
1.2.Uitgangspunt vanhettweedeprogramma
4
.»Bijhetopstellenvanhetwerkprogramma ismetdevolgendefactr^enrekening
^gehouden:
(a)IndetijdwaarindeCommissieaanhaareerstewerkzaamheden ophetgebied
vandeveeltaligheid begon,ismenzichinvelelandenterwer3ldbewust
gewordenvandeproblemenvanveeltaligheid ,metnameinmeertaligelanden
zoalsCanadaenZwitserland ,maarookinlanden,waarvandeeconomieaf­
hankelijkisvandeuitvoernaarlandenmetanderetalen.
(b)Mededankzijdevoortdurenddalendekostenvancomputerdiensten zijn
•inspecifiekesectorenverscheidene systemenvoorautomatische vertaling
operationeel geworden.Ookhet-aantalterminologiebariken ,indecomputer
opgeslagendictionnaires enmeertaligethesauriisgestegen.
(c)Hetcommunautairbeleidinzakecommunicatienetten heefttotdeingebruik­
nemingvanEuronet-Diane–geleid,waardooreengrootaantaleentalige
gegevensbestanden thanstoegankelijkisvoortalvanpotentiëlegebruikers,
dievolongeduldopvertalinginhunrespectievetalenwachten.
(d)Hetcommunautairbeleidinzakedeteiematiékconfronteert dedienstenvan
deCommissiemeteenaantalnieuwebronnenentechnieken ,waarvantalvan
projectenkunnenprofiteren.
(e)OmdatvooralleGemeenschapstalen meertaligehulpmiddelen moetenworden
ontwikkeld ,zaldeophandenzijndetoetredingvannieuweLid-Statentot
deEuropeseGemeenschap dehoeveelheid werkvandetalendiensten nog
vergrotenenhetaantaloptelossenproblemenmetdetranslitteratie
vanGrieksetekstenuitbreiden.
2.Werkprogramma
Evenalsbijheteersteprogrammazullendeactiesdoorstudiesenonderzoeken
wordenvoorafgegaan enmetevaluaties,proefprojecten enoperationele toepassingen
wordenafgesloten.
Inhetkadervanhetweikprogramma zaldestandvanhetonderzoekvoortdurend
wordennagegaanenzaltevenseenactieveondersteuning wordengegevenaandegenen
dieindeLid-Statennieuwesystemenontwikkelen ,teneindedezeaftestemmenop
enaantepassenaandebehoeftenvandeGemeenschap .
Eengrootgedeeltevandewerkzaamheden zalaangespecialiseerde ondernemingen en
instellingen indeLid-Statenwordentoevertrouwd .Evenalsbijheteersteactie­
programmazullendedienstenvandeGemeenschap adviezeninwinnenbijhet
"ComitévanDeskundigenindeInformatieoverdracht tussendeGemeenschapstalen
(CETIL)",bestaandeuitdeskundigenvandeLid-StatenenvandeCommissie,die
opgrondvanhunkennisvandetechnischeproblemenendeEuropesebehoeftenzijn
gekozen.
Voordetoepassingvanmeertaligeinstrumenten opwetenschappelijke entechnische
informatiezaldeCommissieechterhetComitévoorInformatie enWetenschappelijke
enTechnischeDocumentatie (CIDST)alsmedezijnonderafdeling "AspectenvanVeel-
taligheid"raadplegen.

-3-
Hetactieprogramma zaldevolgendewerkzaamheden omvatten:
(a,)algemeenonderzoekophetgebiedvandeveeltaligheid en"bestuderingvan
?.nieuweproblemen,alsmedefollow-upvandezestudies;
(b)verwezenlijking vanmeertaligeterminologische instrumenten ,waaronder
thesaurivoorhetbeheervandeinformatie,terminologiebariken ,andere
indecomputeropgeslagen woordenboeken enlexicavoorautomatische
'vertaling ;
(c)hetontwerpenenontwikkelenvanaandebehoeftenvandeGemeenschapaan­
gepastesoftwarevoorautomatische vertaling;
(d)verwezenlijking vaneeninfrastructuur vaninformatie-apparatuur voor
meertaligewerkzaamheden ;
(e)uitweikingvaneenmethodologie ennormenvoormeertaligecommunicatie ;
bestudering vandeimplicaties ,metnamevoordeorganisatie ;
(f)bevorderingvandetoepassingvanbestaandemeertaligeinstrumentenin
depraktijk.
2.1«Studiesenonderzodeen
Despecifiekeonderzoeken ophetgebiedvanhetonderwijsinenhetgebruik
vantalenindeLid–Statenzullenwordenaangevulddooreenalgemeenonder­
zoeknaardemeertaligecommunicatie inEuropaentussenEuropaenderest
vandewereld.
Verderzullenstudieswordengewijdaanhetbegrijpenvantaalende
mechanismen waarmeeinformatietussenmensenentussenmensenmachine
wordtovergedragen .
Inaanvulling ophetin1979begonnenonderzoekvandevertaalmarkt zullen
specifiekestudiesnaardeontwikkeling vandevraaginverbandmethetop
demarktverschijnen vandeautomatischevertalingenverschillende andere
factorenwordenverricht.
DeinvloedvandetoetredingvannieuweLid-StatentotdeGemeenschap op
veeltaligecommunicatie zalzorgvuldigwordengeanalyseerd ,metnamevan­
uithetoogpuntvangegevensverwerking .
Erzaleeneconomischentechnischonderzoekwordeningesteldomnate
gaanofdecommunautaire veeltaligeinstrumententotniet-communautaire
talenkunnenwordenuitgebreid.
2.2.Veeltaligeterminologische instrumenten
2.2.1.Beheervanwetenschappelijke entechnischeinformatie
Aandebekendsteinternationale retrievalsystemsenmetnamedie
systemen,welkethansdoorhetcommunicatienet Euronet-Biane–
voorallegebruikerstoegankelijkzijn,liggenveeltaligethesauri
tengrondslag.

s.
-4-
Omdat deCommissie heeft meegewerkt aan deontwikkeling van zeer
geavanceerde methoden voor hetsamenstellen vanthesauri .zalzij
derhalve allen ,diebereid zijn door middel vanveeltalig 3thesauri
hungegevensbestanden voor alle potenti'éle gebruikers in 's
Gemeenschap open testellen ,behulpzaam zijn .
'BeCommissie zp.1assistentie verlenen bijhetontwerpen enten
uitvoer leggen ;van eensysteem voor hetbijwerken engebruiken
vanveeltalige thesauri .Voorts zalzijhaar medewerking verlenen
^ aan standaardisatiewerkzaamheden opditgebied .
g.2.2 .Hulpmiddelen bi.jdevertaling
i DeCommissie heeft tenbehoeve vanhaar vertalers eenterminologische
gegevensbank opgericht ,diedoor scherpe controle opdejuistheid van
degegevens steeds betrouwbaarder isgeworden .Zij zaldeinhoud hier­
vanblijven uitbreiden door stelselmatig contact teonderhouden met
soortgelijke projecten indeLid-Staten eninternationale organisaties ,
ten einde dubbel werk tevoorkomen .
Met name zal deCommissie zospoedig mogelijk veeltalige glossaires
samenstellen over detele-informatica ,detelecommunicatie enalle
andere speerpuntgebieden ,dievoor deGemeenschap vanbelang zijn .
Verder zal zijeenspeciale afkortingen-databank oprichten ,aangezien
daaraan dringend behoefte bestaat nudeinstellingen steeds meer te
maken hebben metnieuwe organisaties ,waarvan voornamelijk ofuit­
sluitend debeginletters bekend zijn .
2.2.3 .Lexica voor deautomatische vertaling
DeCommissie zaldoorgaan methet samenstellen vanlexica opgebieden ,
dievoor deGemeenschap vanbelang zijn .Omdehieraan verbonden kosten
tereduceren zal zijgebruik maken vanterminologische databanken .
Als eerste fase zullen deze lexica inhetSystran-pro ject worden
getest engebruikt .Delinguïstische codering zalgeleidelijk aan
debehoeften van demeer geavanceerde systemen worden aangepast
(zie3.3*)•
J
2.2.4 »Indecomputer opgeslagen woordenboeken
Deuitgevers vanalgemene engespecialiseerde woordenboeken gaan
thans steeds meer over tothetopslaan enbijwerken vanhunwerken
metbehulp van decomputer .DeCommissie zalonderzoeken ofdeze
hulpmiddelen voor determinologiebank van deGemeenschap ende
lexica voor automatische vertaling kunnen worden gebruikt .
2.3 »Programma 'svoor automatische vertaling
2.3.1 .Voorvertaling vanteksten (Systran )
Inhetkader vanhetonderhavige actieprogramma zal deCommxssie de
verantwoordelijkheid voor deexploitatie vanhet metmedewerking van
haar diensten ontwikkelde enverbeterde Systran-systeem aanexterne
instanties overdragen .Zij zalmetname opindustrieel enwetenschap­
pelijk gebied alsmede inhetkader vanEuronet –Biane -detoepas­
sing van ditsysteem bevorderen .

o~
-5-
Pogingen "totverbetering enuitbreiding vanhetsysteemzullen
voortaanvoojrnaTnelijkopdezetoepassingen wordenafgestemd.
2.3„2.Vertalenmetbehulpvaneengecontroleerde syntaxis
Deontwikkeling vannetwerkenvanhettypevideotexmakenhet'
gebruikvanvertaalsystemen zonderrevisie(post-editing )
noodzakelijk .'"'peCommissiezaldebestaandesystemenbestuderen
enregelsvoorhetopstellenvantekstenmetgecontroleerde
syntaxisuitwerken,teneindedetoepassingvandezesystemen
tevereenvoudigen .
2.3.3®Europeesvertaalsysteem (Surotra)
HetEurotra-project,waarvandebijzonderheden in1978en1979
belangeloos metvereendekrachtendoordeuniversiteiten vande
Lid-Statenzijnuitgewerkt,zalalsafzonderlijk programma
wordenuitgevoerd ,zodradeRaadhetprojectheeftgoedgekeurd .
Inhetkadervanhetonderhavige actieprogramma zaldeCommissie
devoorbereidende werkzaamheden verrichten.
2.4»Technischeinfrastructuur
2.4.1.Informatiebeheer
DeCommissiezalvoordehardwarezorgenwaarmeedeveeltalige
thesauriaandetecontroleren gegevensbestanden moetenworden
gekoppeld.
2.4*2.Hulpmiddelbijhetvertalen
Viadeverwezenlijking vaneenvolledigeinfrastructuur ,waarbij
gebruikzalwordengemaaktvanderecentsteontwikkelingen op
hetgebiedvandetele-informatica ,zullendebeschikbareter
zakedienendeterminologische verzamelingen terbeschikking
wordengesteldvandelinguïsten (vertalers,tolkenentermino-
logen)vandecommunautaire Instellingen.
2.4.3.'Tekstverwerking
DeCommissiezaleenproefinstallatie voorinteractieve tekst­
verwerkingtenbehoevevandeinvoerenvoorbereiding vante
vertalentekstenalsmedetenbehoevevanrevisievanvertaalde
tekstenaanschaffen.Zijzaldezegebruiken omtechnischeen
ergonomische studiesteverrichten.
2.4*4•DeCommissiezalonderzoekenofapparatuuringebruikmoetworden
genomen,waarmeetranslitteratie vanenintalen,dieniethet
Europesealfabetgebruiken,mogelijkis.
2.5•Methodologie enstandaardisatie
2.5.1.Beoordelingsmethoden '•
DeCommissiezalstudiesenproevenverrichten omvoorvertalingen
objectievebeoordelingsmethoden en–criteriauittewerken,die
persoonlijke voorkeurenvandebeoordelaarsuitsluiten.

Erzullen evaluatiecriteria worden uitgewerkt voor hetopsporen van
informatie interminologische gegevensbanken .
2.5*2 .Europees alfabet
Voor deverwerking enoverdracht vanteksten inalle Europese talen
; zijn meer lettertekens nodig dandehuidige apparatuur ter "beschik -
kmg heeft . -
DeCommissie zalhaar medewerking verlenen aanwerkzaamheden ,dieten
\ doel hebben denormalisatieorganen ,dePTTendeconstructeurs van
\ installaties ertoe tebewegen niet alleen eengestandaardiseerd
"Europees alfabet "intevoeren ,maar ookeennieuwe code voor de
overdracht van gegevens ,waarmee teksten inaldeze talen kunnen
worden ingevoerd ,overgedragen enuitgedraaid .
2.6 .Propa^anda
Een groots opgezet actieprogramma vereist demedewerking vanallen diedirect
ofindirect metmeertaligheid temaken hebben ,zoals docenten ,uitgevers ,
documentalisten ,informatici ,linguïsten ,vertalers ,tolken enterminologen .
Omhunmedewerking tekrijgen moet menhenidentificeren ,benaderen ,voor­
lichten enhunbelangstelling wékken .Datkan zowel gebeuren door het
organiseren vancursussen ,werkgroepen endemonstraties alsook door het
uitgeven van eentijdschrift metkritieken ,samenvattingen vanrecente
boeken enrapporten enkorte artikelen over delopende werkzaamheden .
3.Begroting
Dekosten vanhetactieprogramma zijn op3750000ERE geraamd .Zij zijn als
volgt onderverdeeld :
1980 1981 1982
Studies enonderzoeken 70000150 000 180 000
Veeltalige thesauri 30000 40000 60000
Terminologische databanken 150 000 150 000 150 000
Lexica voor automatische vertaling 250 000 280 000 300 000
Indecomputer opgeslagen woorden­
boeken 60000 120 000100 000
Operationalisatie vanSystran 100 000 80000 60000
Proeven metSystran 200 000 320 000 250 000
Voorbereiding vanEurotra . 80000 P«.m. P..m.
Technische infrastructuur 80000 80000 20000
Methodologie ennormen 30000 30000 30000
Propaganda 100 000 100 000 100 000
1150000*)1350 000 1250 000
Inhoeverre ditprogramma zalworden uitgevoerd ,hangt afvandevoor hetbegrotings­
jaar 1980 beschikbare middelen .

tτ.
MEDEDELING VANDECOMMISSIE
AANBERAAD
Betreft:Ontwikkeling vaneengeavanceerd Europeessysteemvoor
automatischevertaling(EUROÏRA)

?'
-1-
1•Motivering endoelstelling
DeEuropese Gemeenschap iseengroep vanvolkeren -elkmetzijn e;gentaal -,
1.i
4iestreven naar steeds hechtere eenwording »Hetgrote aantal Europese talen
valt niet teloochenen .Alsafspiegeling vandeculturele verscheidenheid in
f
Eqropa isditeengroot goed .
Dejse verscheidenheid vantalen vormt echter tevens een "belangrijk o"bstakel
voqr decommunicatie tussen deburgers endetoenadering tussen devolkerên .
Zijvormt eenobstakel voor dehandeï endeoverdracht vantechnische kennis ,
endaarvan ondervindt hetconcurrentievermogen van deGemeenschap indewereld
hinder .Zelfs binnen onze Instellingen iszijeenvoortdurende bron van
misverstanden enwrijvingen .
Hetisvanbelang deze hinderpalen snel uit dewegteruimen door deGemeen­
schap debeschikking tegeven over eeninstrument waarmee efficiënte
communicatie tussen meer talen mogelijk wordt .Deze doelstelling ligt thans
binnen onsbereik .
Deafgelopen jaren isreeds veel bereikt .Nagenoeg overal werden voor de
documentatiecentra meertalige thesauri ontwikkeld .Tenbehoeve vanvertalers
kwamen terminologische gegevensbanken ,totstand .Bijsommige industrieën
werden eenvoudige vertaalsystemen ingevoerd .DeCommissie heeft daaraan
eenbijdrage geleverd inhetkader vanhaar eerste actieprogramma ophet
gebied vandemeertaligheid (*).
Uitgaande vanwat erconcreet isgerealiseerd ,dient thans eenbegin te
worden gemaakrt metdeontwikkeling vaneenautomatisch vertaalsysteem ,waarmee
snel eneconomisch gelijktijdig vertalingen vanhoge kwaliteit inalle talen
vandeGemeenschap kunnen worden verkregen .
Ditsysteem ,EUROTRA genaamd ,
–gaat uitvandemeest geavanceerde concepties ,metname indelinguïstiek ,
–maakt gebruik vandemoderne technieken ophetgebied vandetekstverwerking ,
–kanaanandere talen worden aangepast ,
–isuitwisselbaar metalle ,metname Europese ,informatica^-apparatuur ,omdat
desoftware uitwisselbaar is,hoogontwikkelde programmeertalen worden
gebruik enbeantwoord wordt aandeinternationale normen opditgebied ,en
–istenslotte instaat omineenlater stadium detoekomstige vorderingen
ophetgebied vandelinguïstiek ,detelematica enzelfs dekunstmatige
intelligentie teintegreren .
(*)Mededeling ^ivaadeCommissie aandeRaad .van31.12.1976

„Historisch overwicht
–-ar* 1,1 "■i-
I|ideVerenigde Staten pLacht inen al "bijdekomst vandeeerste computers aan
automatische vertaling»' Maar inditeentalige land wasdeklantenkring te
bqperkt voor eenmeertalig instrumentarium ,datderhalve inhetwordings -
stadium is "blijven steken ,enslechts werd gebruikt voor ruwe vertalingen
uit :hetRussisch en,opeengegeven moment ,hetVietnamees .Hoehetook
zif .Amerika hseft sind3 eenkwart eeuw nauwelijks vorderingen gemaakt op
J
ditgebied ;daarentegen heeft Canada bij hetonderzoek ,waarvan de
resultaten hier endaar worden toegepast ,vooruitgang geboekt »
InJapan ,waar veel wordt gesproken over eendocr decomputer beheerste
samenleving ,wordt men tezeer inbeslag genomen door deafstandstransmissie
vanideogrammen omzich nog tebekommeren omdeontwikkeling van eencompleet
systeem voor machinaal vertalen »
InFrankrijk ,Duitsland ,Italië ,Engeland ,enzelfs inhet GOCvanIspra ,
isfundamenteel onderzoek verricht ,aijumetname complexe taalmodellen
uitgewerkt ,maar menbeschikte niet over demiddelen omdestap naar de
exploitatie van eenoperationeel informatiesysteem tezetten .Bovendien
haddeze spreiding vantalenten enmiddelen eenverspilling vande
vergaarde kennis tengevolge »
Ketinitiatief vandeCommissie ominFebruari 1978 teLuxemburg vooraan­
staande personen vandeinstituten opdit gebied van deLid–Staten bijeen
tebrengen ,leidde toteenstemmigheid over denoodzaak ,gezamenlijk een
echt Europees systeem voor automatische vertaling totstand tebrengen en
tegebruiken ;dank zijdeactieve endewelwillende samenwerking van
deze centra zijn detechnische specificaties van ditsysteem nugereed .
Externe omstandigheden envoorwaarden voor het slagen van het project
Nadrie jaar arbeid inhetkader vanhet eerste actieprogramma vande
Commissie ,diehierin zowel door hetGETEL (l),alsdoor hetCIDST enhet
CUEST (2)voortdurend werd aangemoedigd enondersteund ,
–wordt inEuropa cpgrote schaal gebruik gemaakt van eendoor deCommissie
oiitt-iiklcelde programmatuur voos hetbeheer vandemeertalige thesauri ,
–zaldeccnan-aE.aut.aire terminologiehahk ,dank zijEIJEONET ,weldra
toegankelijk aijn voor duizenden gebruikers indeLid-Stat ,en,en
(1)Comité -van .deskundigen voor deoverdracht vaninformatie tussen de
Europese talen
(2)Comité voor wetenschappelijk entechnisch onderzoek

-yindthetsysteemvoorvoorlopigemachinalevertaling,Systrangenaamd,
■''pndankszijnwezenlijkebeperkingeninhetontwerp,reedstoepassingin
deindustrieeninhetkadervanEuronet-Diane enzalopdezegebieden
eencorrelatieve ontwikkeling doormaken.
'1
'}
Ondertussenishetgebruikvandeinformaticaalgemeenverbreiddankzij
despectaculaire verlagingvandekostenpereenheid.Deinformatica ,die
tegenwoordig betrouwbaaris,enopafstandkanwordenbediend,istele–
informatica geworden.
Detechnische eneconomische voorwaarden vooreengrote,gemeenschappelijke
actiezijndusaanwezig.Uitgaandevaneenonbetwisbare motivering envan
reële,vooralinEuropaenormeenurgente,behoeften,ishetzaakde
inspanningen vandebesteEuropesespecialisten entechnicitebundelen
ineenwerkprograjnma vanvijfjaar.ZokandankzijhetdoordeCommissie
aandeRaadvoorgesteldeinitiatiefhetbestecommunautaire kadergeschapen
wordenvoordezecreatieveactie,diegeenenkellandafzonderlijk toteen
goedeindezoukunnenbrengen.
Vergelijking vankostenenbaten
Gezieneeninvesteringuitcommunautaire middelenvan7»7miljoenERE,
waarbijnognationalebijdragenkomenvandedeelnemendecentrameteen
tegenwaarde van5miljoenERE,ishetvanbelangdeverwachtevoordelen
tetonenendeverschillende categorieën personeneninstantiestenoemen
diedoorhetprojectgebaatzullenzijn:
–Na5jaararbeidzullendeGemeenschap endeLid–Statenbeschikkenover
hetmeestgeavanceerde systeemvoormultilinguïstische vertaling,dat
talrijketoepassingen zalkunnenvindenindeindustrie,dieoveralin
dewereldroyalty *szullenafwerpen,
–Reohtstreeks voordeelvanhetsysteemzullentrekkendeverschillende
takkenvanindustrieeninhetbijzonderdeexporterende industrie,tal
vanoverheids–ensemi-overheidsdiensten vandeLid–Staten,maarook
duizendenonderzoekers ,envervolgens gewoneburgers,zakenlieden ,
toeristen,studenten.

4-
-tDeEuropeseuniversiteiten engespecialiseerde institutenzullende
,fbeschikkingkrijgenovereenonderzoek–enonderwijsinstrument datzijn
■weerganietkent,enzullendaardooreentoonaangevende positieinde
wereldverwerven.
-Deregeringenvande£id-Statenzullendanookdegarantiekrijgendat
definanciëlesteundiezijaanhungespecialiseerde universitaire
pnderzoekcentra verlenen,nietlangersubsidiesafondsperduzijn
i
yoorzuiverexperimentele vertaalsystemen .
–DeEuropeseinformatica-industrie ,diedeapparatuurendeprogrammatuur
voorEUROTRAzalleveren,zalnietindelaatsteplaatsindirectde
vruchtenplukkenvandezeactie.
–Hetnieuwevertaalsysteem zaldelogischeaanvullingvormenopde
gegevensbasesvanEURONET,dathierdooraanwaardewintenkanworden
uitgebreidtotgebruikersbinnenenbuitenEuropa.
–TenslottezullendeInstellingen vandeGemeenschap EUROTRAkunnen
aanpassenaanhunspecifiekevertaalbehoeften .
5.Wijzevanuitvoering
–Doelmatigheidshalve zalEUROTRAtotstandwordengebrachtinnauwe
samenwerking vandeCommissie,deautoriteiten endeonderzoekinstituten
vandeLid-Staten endeEuropeseinformatica-industrie .
–Hetbestekvoorzietindeontwikkeling vanÏ
.eencompleteanalysesoftware voorelketaal,
.eencompletesynthesesoftware voorelketaal,
.eenmeertaligelexicalegegevensbasis ,
•eentransfermechanisme voorallepaarsgewijze gekoppeldetalenen
.éénenkele,modulairopgebouwde,basissoftware .
–Deontwikkeling enexploitatie zullenvoorelklandofelketaal
wordentoevertrouwd aanééncentrum,datmetdeleidingisbelast,
endewerkzaamheden overdegespecialiseerde institutenzal
verdelen,endaarbijborgstaatvoorkwaliteitenuitwisselbaarheid .
HiertoezaldeCommissieeroptoeziendatinhetbestekdenodigeaandacht
zalwordenbesteedaan.deeisentenaanzienvandeuitwisselbaarheid en
deovereenstemming metdeinternationale normen.
./

-5-
-Voordeuitvoeringvanhetwerkprogramma zulleneenreekssamenwerkings –
overeenkomsten wordengeslotentussendeCommissieendegespecialiseerde
institutenvandeLid-Staten;eenRaadgevendComité,samengestelduit
vertegenwoordigers vanalle"betrokkeninstanties,zalaanderealisatie
vanhetprogrammasteunverlenen;
–"."Voordefinanciering vandewerkzaamheden zalwordengeputuitde
ijdragenvandeLid-StatenendebegrotingvandeGemeenschap ,waarbij
$eCommissieisbelastmetderealisatievandeinformatica-componenten
z
endeassemblagevanhetsysteem,
–DeCommissiezaladviesinwinnenbijhetComitévoorwetenschappelijk en
technischonderzoek(CKEST)enhetComitévandeskundigenvoorde
OverdrachtvanInformatietussendeEuropesetalen(CETIL),
6.Hetvoorgestelde budgetzieteralsvolgtuit:
(MiljoenERE)
1ejaar2enaar3ejaar4ejaar5ejaarTotaal
Bijdragenvande
Lid-Staten 0,60,81,21,2!
1,25,0
Aandeelvande
Gemeenschap inde
uitgavenvande
nationalecentra 0,30,40,60,60,62,5
Rechtstreekse com­
munautaireuitgaven 1,31,50,80,80,85,2
Totaal 2,22,72,62,62,612,7

Voorstelvooreen.besluitvandeRaadtot
goedkeuring vaneenonderzoekprogramma ter
ontwikkeling vaneengeavanceerd systeem
voorautomatische vertalingten"behoevevan
deEuropeseEconomische Gemeenschap.
DeRaadvandeEuropeseGemeenschappen ,
GeletophetVerdragtotoprichtingvandeEuropeseEconomische Gemeenschap,
inzonderheid opartikel235»
GezienhetvoorstelvandeCommissie,
GezienhetadviesvanhetEuropeseParlement,
GezienhetadviesvanhetEconomischenSociaalComité,
Overwegende datdeCommissiekrachtensartikel2vanhetVerdragondermeer
tottaakheeftervoortezorgendatzoweldeharmonieuze ontwikkeling van
deeconomischeactiviteitbinnendeGemeenschap alsook©engestadigeen
evenwichtige expansieeneengroterestabiliteit worden "bevorderd;
Overwegende datdeveeltaligeaardvandeGemeenschap weliswaareen"belang­
rijkeculturelewaardevertegenwoordigt maarookeenpraktischehinderpaal
voordetoenadering vandevolkenvandeGemeenschap vormtzowelvoorde
communicatie alsvoordeontwikkeling vandebinnen-enbuitenlandse handel;
Overwegende datopcommunautair niveaualleenoptimaalprofijtkanworden
getrokkenvandemogelijkheden diedetele-informatica endecommunicatie-
eninformatienetten biedenalsdetaalbarrières wordendoorbroken ;
Overwegendedatdeontwikkeling vanautomatische procédésindelinguistiek
totdeverwijdering vandezehinderpalen kanbijdragen;
OverwegendedatopditgebiedindeLid-Statenreedsveelonderzoekis
verricht;

!
-2-
Overwegendedatditonderzoekechterpastenvolletotzijnrechtkankomen
alsditwordtverrichtinGemeenschapsverband ,metondermeereen
katalytischeffeotopdereedsverrichtewerkzaamheden ;
Overwegende datzulkeenactieinGemeenschapsverband metnameuitde
verwezenlijking vaneengeavanceerd Europeessysteemvoorautomatische
vertalingkanbestaan;
Overwegende datditsysteemzicjivoortalvanindustriëletoepassingen
zallenenenrechtstreeksprofijtzalafwerpen,onderanderevoorver­
schillendebedrijfstakken enmetnamevoordeexportindustrie;
Overwegende datdevoorbereidende werkzaamheden hebbenaangetoonddat
ditsysteemtechnischuitvoerbaaris;
Overwegende dateencommunautair onderzoeks–enontwikkelingsprogramma
ophetgebiedvandeautomatische vertalingderhalvedoeltreffend „tot
deverwezenlijkingvandehiervoorgenoemdedoeleindenvanhetVerdrag
kanbijdragen;
OverwegendedathetVerdragnietindedaartoevereistebevoegdheden voor­
ziet;
Overwegende dathetComitévoorwetenschappelijk entechnischonderzoek
(CHEST)'adviesoverhetvoorstelvandeCommissieheeft
uitgebracht ;
BESLUIT
Artikel1
Vooreenperiodevan5jaarterekenenvanaf................. wordt
eenonderzoeks-enontwikkelingsprogramma vastgesteld,datdeverwezen­
lijkingvaneengeavanceerd systeemvoorautomatisohevertalingten
doelheeft*
Deinhoudvanhetprogrammaisindebijlageomschreven.
•••/•••

si(?•
Artikel 2
Deaandeuitvoering vao .hetprogramma verbonden kosten worden op
7,7miljoen REgeraamd (waarde 1979 )»voor deuitvoering vanhet
programma isnaar schatting 16manpersoneel nodig »
Deze cijfers hebben senzuiver indicatieve waarde ;dekredieten dievoor
deuitvoering vanhet progranaaa nodig zijn ,worden jaarlijks volgens de
begrotingsprocedure vastgesteld *
Artikel 3
DeCommissie zorgt ervoor dathetprogramma wordt uitgevoerd enzalte
dien einde inzonderheid onder zoekoontrac ten afsluiten .Zijwordt bij
hetbeheer van deprogramma 1sbijgestaan door eenBaadgevend Comité ,
waarvan desamenstelling enhetmandaat zijn vastgelegd bij deResolutie vande
Raad van18juli 1977 betreffende raadgevende comités inzake programma -
beheer ophetgebied vanonderzoek (l)»
Zijbrengt hetCKEST regelmatig opdehoogte van devoortgang van de
werkzaamheden .Voorts legt zij deKaad enhetEuropese Parlement jaar­
lijks eenvarslag over destand van deuitvoering van deprogramma 's
voor .
Artikel 4
Deverspreiding van dedoor de -uitvoering vanhetprogramma verkregen
keunis geschiedt overeenkomstig Verordening (EEG)nr.2380/74vandeRaad Van
17september 1974 totvaststelling van deregels voor deverspreiding
vankennis betreffende .onderzoekprogramma 'svoor deEuropese Eco­
nomische Gemeenschap (2).
Artikel 5
Overeenkomstig èrtikel 223vanhetVerdrag ,kan deGemeenschap metderde
landen dieaanhetonderhavige onderzoekprogramma willen medewerken ,
overeenkomsten sluiten »
DaCoEffiissie isgescaohtigd omhiertoe onderhandelingen tevoeren »
(1)PBnr.C192van11.8 »1977 »blz.1
(2)PBnr»L255van20.9.1974 ,Viz.1Voor deRaad

Sf-
Bijlage bij het besluit van deRaad
1.Doeleinden
Doel vanhetproject isdetotstandbrenging vaneenautomatisch vertaalsysteem ,dat
voor alle officiële talen van deGemeenschap geschikt is.
2aWereprogramma
Hetwerkprogramma omvat devolgende onderdelen :
–Deontwikkeling van eenanalysemodule voor elke taal ,waarmee eenmorfologische ,
syntactische enlogico –semantische analyse van debrontekst wordt gemaakt ,die
deze opdeniveaus brengt ,die indedefinitie van degezamenlijk overeengekomen
interfacestructuur worden omschreven .
–Deontwikkeling vaneengeneratiemodule voor elke taal ,dieeen interfacestructuur
vanhetgezamenlijk overeengekomen type accepteert enhieruit indietaal een
oppervlaktestructuur genereert .
–Deontwikkeling van eenoverbrengingsmodule voor ieder talenpaar ,waarin deinput
eenuit deanalyse van debrontekst verkregen interfacestructuur van het over­
eengekomen type is,waaruit een interfacestructuur vanhetzelfde type wordt ge­
maakt ,dieophaar beurt weer alsuitgangspunt voor degeneratie van dedoeltekst
dient .
–Desamenstelling vaneentalige woordenlijsten intwee fasen ;
a)eenelementaire proefwoordenli jstvoor iedere taal ,diezowel voor deanalyse
alsvoor degeneratie kanworden gebruikt endieongeveer 2.500 ingangen op
eenspecifiek gebied omvat ;
b)eenuitgebreide eentalige woordenlijst ,dieuiteindelijk ongeveer 20.000 in­
gangen zalomvatten .
–Desamenstelling vaneenmeertalige lexicale gegevensbasis voor gebruik inde
overbrengingsfase .Deze moet evenals deeentalige woordenlijsten intwee fasen
worden samengesteld .
–Deontwikkeling vaneenpakket basissoftware ,waaronder software hulpmiddelen
voor hethanteren enhetbijwerken vanwoordenlijsten alsmede software ,dievoor
debovenbedoelde analyse –,overbrengings –engeneratiemodules geschikt -iSii
Hieronder vallen ookvertolker-compileerprogramma 'svoor despeciaal vastge­
stelde hoge programmeertaal voor datadef inities ,waarin grammatica 'senwoorden­
lijsten dienen teworden geschreven .
–Deontwikkeling vanbasissoftware voor deinterface tussen gebruiker ensysteem ,
waardoor deverschillende modules totgeïntegreerde systemen kunnen worden ge­
combineerd ,diemet deverschillende voor d.egebruiker vastgestelde mogelijkheden
overeenkomen .
DeCommissie dient ervoor tezorgen daterbijdestipulatie vandecontractuele
voorwaarden rekening meewordt gehouden datdesoftware uitwisselbaar moet zijn en
aan deinternationale normen moet voldoen .