12. 9. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 237/43 
3. In het geharmoniseerd systeem vallen gekookte 
eieren in de schaal en gekookte eieren zonder schaal 
(zogenaamde „in een bepaalde vorm gebrachte ei-
produkten"), die t/m 31 december 1987 onder post 
21.07 van het gemeenschappelijk douanetarief waren 
ingedeeld, en dus niet als produkten in de zin van bijlage 
II werden aangemerkt, voortaan onder de posten 04.07 
en 04.08. Daardoor vallen deze produkten onder het 
Gedaan te Brussel, 6 juli 1988. 
1. Inleiding 
1.1. Het doel van het Commissievoorstel is te vol­
doen aan de eis dat met de opheffing van alle handels­
belemmeringen in 1992 ook de verschillen die thans nog 
bestaan in de etikettering van tabaksprodukten, worden 
opgeheven. 
1.2. Tevens beoogt de Commissie te voldoen aan het 
voorschrift van artikel 100 A, lid 3 van de Europese 
Akte, waarin wordt bepaald dat de Commissie bij haar 
„voorstellen op het gebied van de volksgezondheid, de 
veiligheid, de milieubescherming en de consumenten­
bescherming zal uitgaan van een hoog beschermings­
niveau". 
1.3. Naast uitgebreide informatie over de bestaande 
etiketteringseisen voor sigaretten in de lid-staten, vol­
staat de Commissie voor wat cigarillo's, sigaren, pijp-
0) PB nr. C 48 van 20. 2. 1988, blz. 8. systeem van heffingen van verordening (EEG) 
nr. 2771/75. Het is juist en logisch dat gekookte eieren 
in de schaal en gekookte eieren zonder schaal in ta­
riefopzicht gelijkgesteld worden met andere verduur­
zaamde eieren met of zonder schaal. Onderbrenging in 
deze tariefposten betekent dat deze produkten ook in 
verordening (EEG) nr. 2771/85 dienen te worden opge­
nomen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alfons MARGOT 
tabak en pruimtabak betreft, met een korte verwijzing 
naar Frankrijk, Ierland en Spanje. 
1.4. In het algemeen begroet het Comité met instem­
ming dit voorstel, zij het met inachtname van de hierna 
vermelde opmerkingen. 
1.5. Voor andere tabaksprodukten dan sigaretten en 
shag is het nut van het voorstel door de Commissie niet 
verduidelijkt, met name niet gezien de relatief hoge 
kosten van het voorstel voor sigaren en pijptabak en 
de lage en structureel dalende consumptie van deze 
produkten. 
1.6. Tegen de wijze waarop de Commissie de etiket­
tering voorstelt te harmoniseren, met name die voor 
sigaretten, heeft het Comité bezwaar, vooral aangezien 
in landen met twee of meer officiële talen daarmee een Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de etikettering van 
tabaksprodukten (*) 
(88/C 237/15) 
De Raad heeft op 22 februari 1988 besloten, overeenkomstig artikel 100 A van het verdrag 
tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en Sociaal 
Comité advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumentenvraagstukken, die met de voorberei­
ding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 juni 1988 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Noordwal. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 257e zitting (vergadering van 7 juli 1988) 
het volgende advies uitgebracht, dat met 42 stemmen vóór en 20 stemmen tegen bij 14 
onthoudingen is goedgekeurd (hoofdelijke stemming). 
Nr. C 237/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 9. 88 
ontoelaatbaar groot beslag wordt gelegd op de beide 
grootste oppervlakken van de verpakkingen. 
Er moet grotere aandacht worden besteed aan de pro­
blemen i.v.m. het ontwerpen van verpakkingen, zodat 
de wettelijk voorgeschreven waarschuwingen een ge­
schikte plaats krijgen en de esthetische aantrekkings­
kracht niet bederven. Er dient dringend onderzoek te 
worden ingesteld naar de praktische gevolgen en de 
doeltreffendheid van de plaats van de aan te brengen 
waarschuwingen en het gebruik van kleuren en 
symbolen. 
1.7. Ook de door de Commissie al te summier gege­
ven schets van de gevolgen voor het midden- en kleinbe­
drijf (MKB) voor tabaksfabrikaten acht het Comité 
onvoldoende en de juistheid van het standpunt van de 
Commissie dat de daling van de verkoop van tabaks­
fabrikaten zal worden gecompenseerd doordat gewezen 
rokers op andere produkten overgaan, wordt be­
twijfeld. De genoemde tekortkoming in de voorstelling 
van zaken hangt samen met het feit dat DG V de 
voornaamste „beschermer" van de volksgezondheid is, 
terwijl DG VI overeenkomstig artikel 39.1 een totaal 
ander beleid voert, nl. het bevorderen van de tabaksteelt 
in de EG. Het Comité dringt er daarom op aan, één 
samenhangende tabakspolitiek te voeren waarin wordt 
getracht, voorstellen ter bevordering en bescherming 
van de individuele en de volksgezondheid op één noemer 
te brengen met het geven van steun ten behoeve van 
hen die in de tabakssector werken en wier werkgelegen­
heid en inkomen door deze etiketteringsrichtlijn wordt 
aangetast. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Het Comité vraagt zich af of de juridische im­
plicaties van het voorstel voldoende zijn onderzocht. 
Met name het feit dat het voorstel in plaats van op 
artikel 100 (eerste alinea) van het Verdrag gebaseerd is 
op artikel 100A, lid 3, stemt het Comité tot twijfel. 
Immers voor de vrije handel tussen de lid-staten is 
het ontegenzeggelijk een belemmering dat de exporteur 
onderworpen is aan de taalwetten van het importland 
en aan diens keuze van de waarschuwingen. Ook meent 
het Comité dat de bevoegdheid tot aanpassing aan de 
technische vooruitgang (zie de artikelen 5 en 6 van het 
voorstel) niet aan de Commissie, maar aan de Raad 
van ministers is voorbehouden. 
2.2. De markt van tabaksfabrikaten bestaat voor 
meer dan 90 % uit sigaretten en shag. De andere tabaks­
fabrikaten — zoals sigaren en pijptabak — hebben een 
minimale en structureel dalende consumptie. De grote 
verscheidenheid in produktvariaties die in kleine series 
worden geëxporteerd naar vele landen, maakt de kosten 
van het Commissievoorstel voor deze produkten relatief 
hoog. Dit geldt in het bijzonder voor sigaren die ook 
per stuk aan de consument worden aangeboden. Het doel van het Commissievoorstel — „dat met deze 
betere etikettering wel degelijk wordt gestreefd naar 
een daling van de consumptie ..." — is, wat sigaren en 
pijptabak betreft, reeds structureel gerealiseerd. Bo­
vendien is tot nu toe de noodzaak van de voorgestelde 
waarschuwing in 9 van de 12 lid-staten niet gevoeld. 
Voor zover de Commissie toch beoogt ook deze produk­
ten in een beleid tegen het roken te betrekken, 
zou gedacht kunnen worden aan een algemene waar­
schuwing op de verkooppunten. 
Met het voorstel wordt beoogd, het gebruik van tabaks­
fabrikaten terug te dringen. Daarom dient de etikette­
ring van alle tabaksfabrikaten op gezette tijden systema­
tisch te worden beoordeeld op de vraag in hoeverre dit 
doel inderdaad wordt bereikt. 
2.3. Hoewel het Comité erop blijft hameren dat ge­
zondheid en veiligheid van het grootste belang zijn, is 
het van oordeel dat de Commissie zich al te gemakkelijk 
distantieert van de gevolgen van het voorstel voor 
economie en bedrijfsleven. 
De Commissie steunt op hoog en sterk stijgend niveau 
de Europese tabaksproduktie (782 miljoen Ecu in 1986, 
stijgende tot 940 miljoen Ecu in 1988). Deze steun wordt 
in stijgende mate gekanaliseerd naar tabakssoorten die 
de consument in de Gemeenschap wenst te roken. 
Ruwe tabak wordt hoofdzakelijk verbouwd in Frank­
rijk, Griekenland, Italië, Spanje en Portugal. In deze 
landen wordt 210 000 ha land voor de tabaksproduktie 
bewerkt. In de EG werken 900 000 mensen in 300 000 
full-time banen in de tabaksverbouw. De tabaksproces-
en -verwerkende industrie beslaat 140 000 manjaren, 
terwijl de distributiesector aan 1,8 miljoen mensen ruim 
200 000 manjaren werk biedt. 
Gezien deze belangrijke impact meent het Comité dat 
de Commissie zich bij een voorstel dat naar een daling 
van de consumptie streeft, niet met een op zichzelf 
onbetekenend MKB-argument van haar verantwoorde­
lijkheid omtrent de gevolgen voor bedrijfsleven en 
werkgelegenheid kan ontdoen. Voorstellen zullen nodig 
zijn tot begeleiding van en steun aan degenen die door 
verlies van werkgelegenheid en inkomen het zwaarst 
door deze richtlijn worden getroffen. 
2.4. Het Comité zet vraagtekens bij de wijze van 
uitvoering van het voorstel. Het is de vraag of de 
Commissie zich realiseert dat bij de huidige sigaret-
tenverpakkingen de eisen van 3 mm lettergrootte, van de 
officiële landsta(a)l(en) en van de twee waarschuwingen 
een onaanvaardbaar groot beslag leggen op de beide 
grootste oppervlakken. Gezien de aanvullende eis van 
12. 9. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 237/45 
2 % denkt het Comité dat de Commissie over het hoofd 
heeft gezien dat lid-staten soms twee of meer officiële 
landstalen kennen die om hun politieke gevoeligheid 
niet kunnen worden genegeerd. 
Overigens verdient het aanbeveling, de waarschuwing 
waar mogelijk op de zijkanten van de verpakkingen te 
plaatsen, dit naar analogie van de huidige praktijk in 
de grootst mogelijke meerderheid der lid-staten die 
reeds een waarschuwing kennen. 
2.5. Hoewel in geen van de lid-staten een pictogram 
wordt gehanteerd als waarschuwing en dit derhalve als 
harmonisatievraagstuk niet aan de orde is, vraagt het 
Comité zich af of een pictogram een uitweg kan bieden 
voor de problemen van oppervlaktebeslag en handels­
belemmering. 
Daarom vraagt het Comité de Commissie deze moge­
lijkheid van een pictogram — waarmee uitdrukkelijk 
niet is bedoeld een doodshoofd met twee gekruiste 
beenderen — te bestuderen als oplossing voor een waar­
schuwing die de vrije circulatie van goederen in de 
Gemeenschap waarborgt. 
Alle beschikbare middelen moeten worden uitgetest om 
een oplossing voor het ruimteprobleem op verpak­
kingen te vinden. Daarnaast dient een wedstrijd te 
worden uitgeschreven voor het ontwerpen van een doel­
treffend pictogram. 
Wil men voor betere voorlichting van de consument 
zorgen, dan kan naast het aanbrengen van een pic­
togram ook een fel gekleurde „bijsluiter" in de sigaret -
tenverpakking worden gesloten waarop in verscheidene, 
of zelfs alle, officiële EG-talen een waarschuwing is 
gedrukt. Dit is ook gebruikelijk bij andere produkten 
(b.v. gebruiksaanwijzing bij filmrolletjes). 
3. Artikelgewijs commentaar 
Artikel 1 
„Tabaksprodukten" zou vervangen kunnen worden 
door „sigaretten en shag" in aansluiting op de meest 
voorkomende situatie in de EG, zonder dat dit een 
nadelig effect zou hebben op de doelstelling van het 
voorstel. 
Artikel 2 e.v. 
De definitie van tabaksprodukten onder 1) laten vallen 
en waar in het voorstel „tabaksprodukten" staat, dit 
vervangen door „sigaretten en shag". 
Artikel 1 en 2 
Indien het voorstel toch alle tabaksfabrikaten zou moe­
ten betreffen, zou een bepaling overwogen kunnen wor­
den waarin wordt vastgesteld dat een algemene waar­
schuwing tegen het roken op de verkooppunten wordt 
geplaatst. Artikel 3 (1) 
Het Comité vreest dat relatief grote verschillen in uit­
komsten ontstaan als verschillende methoden voor het 
meten worden toegelaten. Elke methode kent een to­
lerantie van 15 a 20% als toelaatbare afwijking naar 
boven en beneden van het cijfer op de verpakkingen. 
Tevens bestaan er aanzienlijke afwijkingen in de uit­
komsten tussen de verschillende methoden. Aanwijzing 
van één methode, bijvoorbeeld ISO-norm 8453 (de 
elektrostatische methode), verdient daarom de voor­
keur (x). 
Artikel 4 
Indien zou worden besloten tot een pictogram als waar­
schuwing, dan zou de tekst van dit artikel geheel komen 
te vervallen en moeten worden vervangen door een 
desbetreffende bepaling. Ook de bijlage zou in dat geval 
aangepast moeten worden. 
Ingeval een waarschuwing d.m.v. een pictogram op 
onoverkomelijke bezwaren stuit, heeft het Comité op 
het gestelde in artikel 4 de navolgende opmerkingen. 
Artikel 4(1) 
Deze waarschuwingen — verplicht door de nationale 
c.q. supranationale overheid — zullen als zodanig tot 
uitdrukking moeten komen, bijvoorbeeld door een aan­
duiding van de verantwoordelijke instantie of van het 
besluit waarin de waarschuwing is voorgeschreven. 
Artikel 4(1), 4 (2) en 4 (3) 
In het huidige voorstel is in elk geval de combinatie 
van twee waarschuwingen, meerdere talen en 3 mm 
lettergrootte een onredelijke eis aan de tabakver­
werkende industrie. Ook zijn de eisen van 3 mm let­
tergrootte en 2% van het totale oppervlak duidelijk 
niet op elkaar afgestemd. Lid 3 zou kunnen vervallen. 
Lid 4 is duidelijk genoeg. Tenslotte is het Comité van 
oordeel dat de waarschuwingen waar mogelijk naar 
analogie van de huidige praktijk in de grootst mogelijke 
meerderheid der lid-staten die een waarschuwing ken­
nen, op de zijkanten van de verpakking dienen te wor­
den geharmoniseerd. 
Artikel 5 
Het Comité vraagt zich af of de Commissie juridische 
mogelijkheden heeft om artikelen van deze aard — 
die voor toekomstig te nemen maatregelen de normale 
wetgevingsprocedure kunnen omzeilen — in een richt­
lijn op te nemen. Artikel 145 van het EEG-Verdrag geeft 
de Raad beslissingsbevoegdheid; hij kan in de besluiten 
die hij neemt, de Commissie de bevoegdheden verlenen 
ter uitvoering van de regels die hij stelt. Artikel 10 van 
0) ISO: Internationale Organisatie voor normalisatie. 
Nr. C 237/46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 9. 88 
de Europese Akte is in dezelfde termen geredigeerd. 
Nadere bestudering van dit aspect acht het Comité ter 
voorkoming van latere juridische problemen gewenst. 
Artikel 6 
Het hierbedoelde comité zou naar het oordeel van het 
Comité én met het oog op artikel 3(1) dienen te bestaan 
uit deskundigen op dit terrein uit de lid-staten en niet 
in de eerste plaats uit vertegenwoordigers/ambtenaren, 
tenzij op grond van hun deskundigheid. Artikel 7 
Verwezen wordt naar het gestelde bij artikel 5. 
Bijlage 
In I a) en b) en II a) en e) zou moeten worden geschreven 
„roken kan ... veroorzaken" en in II g) „rokers kunnen 
jonger sterven". 
Gedaan te Brussel, 7 juli 1988. 
De Voorzitter 
van bet Economisch en Sociaal Comité 
' Alfons MARGOT 
BIJLAGE 1 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Stemming over het advies in zijn geheel 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde leden hebben vóór het advies gestemd: 
Aparicio-Bravo, Arets, Beltrami, Beretta, Bos, Ceyrac, Coyle, Van Dam, Donck, Eulen, Gardner, Geuenich, 
Giacomelli, Glesener, Goris, Hörsken, Kaaris, Kazazis, Kroger, Luchetti, Masprone, Meyer-Horn, Muhr, 
Neto da Silva, Nierhaus, Nieuwenhuize, Noordwal, De Normann, Pardon, Pearson, Pelletier, Petersen, 
Proumens, Riera-Marsa, Rolao-Goncalves, Rouzier, Schmitz, Schöpges, Spijkers, Tukker, Wagner, 
Whitworth. 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde leden hebben tegen het advies gestemd: 
Ataide-Ferreira, Bento-Goncalves, Lobo-Brandao R. Cal, Calvet-Chambon, Campbell, Alves-Conde, Dodd, 
Dos Santos, Van Eekert, Etty, Hilkens, Houthuys, Jaschick, Mantovani, Morales, Moreland, Orsi, Proenca, 
Silva, Vidal. 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde leden hebben zich van stemming onthouden: 
Aspinall, Cavazzuti, Dunet, Flum, Hancock, Lojewski, Nielsen B., Nielsen P., Poeton, Rea, Roseingrave, 
Speirs, Tixier, Vercellino. 
L^.D^ ^ublik^n^bi^d^^ndc^uror^^c^rn^n^ch^oo^n l^r.C^^^^ 
bij het advies van het economisch en sociaal Cor^ité 
De volgende door tenminste een kwart vandestemmengesteunde wijzigingsvoorstellen werdentijdens 
de discussie verworpene 
paragraaft.^. 
Deze paragraaf schrappen. 
^to^^^^ 
De Commissie beoogt met het voorstel tot etikettering van tabaksprodukten aan de gebruiker, de 
consument,denodigemformatie te geven. DeCommissiesteltvoor,dit voor alle tabaksproduktente 
doen. t^etlaktniet verstandigomdaar,om welke redendanook,een bepaaldsoort tabak vanuit te 
sluiten. 
stemmen voorma, stemmen tegen^^, onthoudingen^. 
paragraaf t.^. 
Deze tekst als volgt wijzigend 
„r^et Comité ondersteunt de voorstellen van de Commissie om tot een duidelijke en goed leesbare 
etikettering te komen voor alle tabaksprodukten.^ 
^aar het hier om de informatie aan de verbruiker gaat met betrekking tot tabaksprodukten, moet er voor 
gezorgd worden dat deze informatie duidelijk tot ba de consument kan komen. Daarover heeft de 
Commissie voorzichtige voorstellen gedaan, het gaat niet aan om de mogelijkheden daartoe zo te verkleinen 
dat er nauwelijks nog iets van informatie overbluft. 
stemmen voor ^, stemmen tegen^^, onthoudingen ^. 
paragraaf ^L 
De volgende zin te schrappen 
„Immers voor de vrije handel m.^ keuze van de waarschuwingen.^ 
t^et voorstel spreekt voor zichzelf. 
stemmen voorma, stemmen tegenop onthoudingen^. 
paragraaf ^. 
Deze paragraaf schrappen 
t^tet Commissievoorstel beoogt om informatie te geven aanverbruikers inzake het roken.f^tet heeft geen 
zin om daar bepaalde produkten van uit te sluiten, zoals in het advies van de afdeling wordt gesteld, ^en 
dalende consumptie van bepaalde tabakssoorten kan daarvoor geen afdoende argument zim. 
stemmen vóór ^n^^rnmen tegen.^onthoudingen^. 
Nr. C 237/48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 9. 88 
Paragraaf 2.4. 
Deze paragraaf schrappen. 
Motivering 
In paragraaf 1.6 is erop gewezen dat ons Comité instemt met de voorstellen van de Commissie inzake een 
afdoende etikettering. Dit is niet in overeenstemming met paragraaf 2.4 in het advies. Overigens is gebleken 
dat daar waar produkten gepresenteerd moeten worden in verschillende landstalen zich geen problemen 
hebben voorgedaan met betrekking tot de over te brengen boodschappen. 
Uitslag 
Stemmen vóór: 17, stemmen tegen: 36, onthoudingen: 12. 
Paragraaf 2.5. 
Deze tek^st als volgt te wijzigen: 
„Het Comité geeft de Commissie in overweging, de mogelijkheid na te gaan of als aanvulling op de 
noodzakelijke verbale etikettering ook een pictogram toe te voegen met betrekking tot de waarschuwing 
voor de gezondheid. Wellicht kan daarnaast ook een meer uitgebreide bijsluiter in de sigarettenverpakking 
worden overwogen, zodat aan de gebruikers van tabak een zo goed mogelijke informatie wordt verstrekt." 
Motivering 
Het voorstel spreekt voor zichzelf. 
Uitslag 
Stemmen vóór: 18, stemmen tegen: 46, onthoudingen: 7. 
Paragraaf 3 
Het commentaar op de artikelen 1 en 2 e.v. schrappen. 
Motivering 
Inmiddels is voldoende bewijsmateriaal voorhanden waaruit kan worden afgeleid dat alle tabaksfabrikaten 
op uiteenlopende wijze schadelijk kunnen zijn. Ook is er bezorgdheid over het op de markt komen van 
nieuwe produkten (kauwtabak), die net zo gevaarlijk zouden zijn. 
Uitslag 
Stemmen vóór: 18, stemmen tegen: 35, onthoudingen: 17. 
Bijlage 
De tekst in de bijlage schrappen. 
Motivering 
De tekst van de Commissie is op dat punt duidelijker en het heeft geen zin om in deze tekst het begrip 
„kunnen" te introduceren. 
Uitslag 
Stemmen vóór: 17, stemmen tegen: 42, onthoudigen: 10.