Gezien de gevoelige aard van het domein was het voorgestelde kader gebaseerd op een innovatief governancemodel: de deelnemende lidstaten, geïntegreerd in een consortium, voeren de sensor-, verwerkings- en dienstverleningsactiviteiten van de SST-diensten uit en treden op als het uitvoerend orgaan op EU-niveau in samenwerking met het Satellietcentrum van de Europese Unie (SATCEN) in de rol van balie. De rol van de Commissie bestaat er in de eerste plaats in het kader te beheren en de uitvoering ervan te waarborgen, met de bevoegdheid om passende maatregelen te treffen ter ondersteuning van de doelstellingen van het kader.

c)het opzetten van een functie voor het verlenen van civiele SST-diensten aan gebruikers voor de beoordeling van de risico's op botsingen (CA) en van de terugkeer van objecten in de dampkring van de aarde (RE) en de detectie van fragmentatie in de omloopbaan (FG).

Meer in het algemeen is in het SST-besluit ook bepaald dat het kader synergieën in alle belangrijke domeinen van het omgevingsbewustzijn in de ruimte (SST, ruimteweer en aardscheerders) moet bevorderen en een aanvulling moet vormen op desbetreffende internationale initiatieven met betrekking tot ruimteschroot en activiteiten in de ruimte.

c)het bewaken van de ongecontroleerde terugkeer in de atmosfeer van ruimtevaartuigen of -schroot en het geven van nauwkeurigere en efficiëntere vroegtijdige waarschuwingen; en

a)het beoordelen en verminderen van de risico's in verband met Europese ruimtevaartuigen die zich in een baan rond de aarde bevinden en exploitanten van ruimtevaartuigen in staat stellen beperkingsmaatregelen efficiënter te plannen en uit te voeren;

De veiligheid van kritieke Europese ruimte-infrastructuur wordt bedreigd door het risico op botsingen tussen ruimtevaartuigen onderling en tussen ruimtevaartuigen en ruimteschroot. Ook de ongecontroleerde terugkeer van ruimtevaartuigen en ruimteschroot naar de aarde vormt een gevaar voor de veiligheid van de wereldbevolking. Vóór de oprichting van het kader was er geen Europese SST-dienst die op deze gevaren kon reageren. Hoewel sommige lidstaten over SST-activa beschikten, vormden deze geen Europees netwerk. Evenmin leverden zij operationele SST-diensten die beschikbaar waren voor alle satellietexploitanten in Europa.

In het SST-besluit wordt erkend dat het voor het waarborgen van een aanvaardbare mate van autonomie met betrekking tot SST-activiteiten nodig kan zijn een basishandeling vast te stellen en dat deze mogelijkheid moet worden onderzocht bij de tussentijdse evaluatie van het meerjarig financieel kader (MFK) van de EU voor 2014-2020. Bijgevolg zullen de conclusies en aanbevelingen van dit verslag bijdragen tot de werkzaamheden inzake de Europese SST in het kader van de ruimtestrategie voor Europa.

De eerste reactie van de EU was de totstandbrenging van een Europees vermogen voor ruimtebewaking en -monitoring (Europese SST) bij Besluit nr. 541/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 tot oprichting van een ondersteuningskader voor ruimtebewaking en -monitoring (hierna „SST-besluit” genoemd). Overeenkomstig artikel 11, lid 2, van dat besluit wordt in dit verslag informatie verstrekt over de uitvoering en de resultaten.

Ruimteactiva en -diensten zijn onmisbaar geworden voor onze economie en samenleving, en de beschikbaarheid ervan op lange termijn is essentieel voor de veiligheid en beveiliging van Europa. Het aantal en het kritieke belang van de Europese ruimteactiva zijn gestaag toegenomen, evenals de ruimtegevaren. Tegen 2020 heeft Europa 40 Galileo- en Copernicussatellieten in de ruimte en ongeveer 12 % van alle satellieten van de wereld. Europa heeft er dan ook veel belang bij ervoor te zorgen dat haar ruimteactiva en -diensten veilig kunnen worden gelanceerd en geëxploiteerd. In 2008 onderstreepte de Raad de noodzaak om een Europees vermogen te ontwikkelen voor monitoring en bewaking van de Europese ruimte-infrastructuur en van ruimteschroot.

-in maart 2015 werden vijf lidstaten (Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk) geacht te voldoen aan de criteria voor deelname aan het SST-ondersteuningskader zoals vastgesteld in het SST-besluit en het uitvoeringsbesluit van de Commissie van 2014 en werden nationale entiteiten aangewezen om het SST-consortium samen te stellen;

Overeenkomstig artikel 11, lid 2, van het SST-besluit worden in het verslag de verwezenlijkingen van de kaderdoelstellingen beoordeeld vanuit het oogpunt van resultaten en effecten, het doeltreffend gebruik van middelen en de Europese meerwaarde. Het verslag bevat informatie over de voortgang van de activiteiten, outputs en prestatiekernindicatoren in het coördinatieplan 2017-2020 in het uitvoeringsbesluit van de Commissie van 2016.

-openbare raadpleging van belanghebbenden over de ruimtestrategie voor Europa (april-juni 2016), die specifieke vragen over de SST bevatte.

-feedback van de lidstaten in 2017 via overleg over de uitvoering en de ontwikkeling van de Europese SST in het SST-comité en de SST-deskundigengroep en technische vergaderingen met het SST-consortium.

-tussen januari 2016 en december 2017 door het SST-consortium geproduceerde producten en documenten, met inbegrip van eindverslagen over de afsluiting van de SST-subsidies voor 2015 en statistieken over de activiteiten van het Europese SST-dienstenportaal vanaf december 2017;

Krachtens het SST-besluit behoudt elke lidstaat de controle over en exploiteert hij zijn eigen SST-sensoren die in een netwerk met zijn nationaal operationeel centrum (NOC) zijn verbonden. De nationale SST-sensoren genereren gegevens over objecten in de baan van de aarde, die een essentiële input vormen voor de gegevensverwerkingsfunctie.

Het type, het vermogen en de geografische verspreiding van de Europese SST-sensoren zijn bepalend voor de baandekking en het aantal objecten van een bepaalde minimumomvang die kunnen worden waargenomen, en uiteindelijk ook voor de autonomie en het vermogen van de Europese SST.

Het aantal operationele sensoren is sinds de aanvang van de activiteiten in juli 2016 geleidelijk toegenomen. In december 2017 hadden 33 sensoren onder nationale controle (3 surveillanceradars, 8 volgradars, 18 telescopen en 4 lasergestuurde stations) bijgedragen tot de Europese SST-activiteiten, die voor monitoring en/of surveillance worden gebruikt. Samen dekken ze alle banen (LEO, MEO, HEO en GEO), maar het aantal objecten dat ze dekken is beperkt, vanwege:

-de onvoldoende beschikbaarheid van sommige sensoren voor de Europese SST;

-de geografische locatie van bestaande SST-sensoren; en

-het niet detecteren van objecten onder een bepaalde grootte.

Om deze tekortkomingen te verhelpen, moeten de bestaande SST-sensoren worden geüpgraded en nieuwe SST-sensoren worden ingezet. In een simulatie in 2017 werd het volgende dekkingsniveau geschat voor objecten van verschillende grootte volgens verschillende baanregelingen en werden de prestaties van de oorspronkelijke architectuur in 2017 vergeleken met de verwachte prestaties in 2021 na de upgrades:

2017

(initiële architectuur) 2021

(verwachte architectuur) MS architectuur (baan en objectgrootte) Totaal waargenomen (%)* Totaal goed waargenomen (% van totaal) ** Totaal waargenomen (%)* Totaal goed waargenomen (% van totaal)** LEO (> 7 cm) 19 % 14 % 35 % 19 % LEO (> 50 cm) 79% 72 % 95% 80 % LEO (> 1 m) 96 % 95% 98 % 97 % MEO (> 40 cm) 18 % 7 % 62 % 7 % GEO (> 50 cm) 40 % 30 % 66 % 42 %

* Waargenomen objecten zijn objecten die gedurende de periode van 14 dagen van de simulatie minimaal één keer zijn waargenomen.

** Goed waargenomen objecten zijn objecten die dagelijks in LEO en om de drie dagen in MEO/GEO zijn waargenomen

Wat betreft de sensorfunctie, hebben de werkzaamheden van het SST-consortium voornamelijk betrekking op:

·netwerkvorming van SST-sensoren in nationale SST-systemen

De meeste sensoren hadden bij aanvang van de activiteiten al de nodige verbindingen met hun NOC en inmiddels zijn ook de verbindingen voor de overige sensoren tot stand gebracht. Er zijn verdere werkzaamheden aan de gang om het gebruik van de sensoren aan te passen aan de behoeften van de Europese SST;

·in kaart brengen van Europese sensoren en architectuurstudies

Het in kaart brengen van de Europese sensoren die potentieel geschikt zijn voor Europese SST is in 2017 voltooid. De resulterende Europese sensorenalmanak vormde de basis voor architectuurstudies en vergemakkelijkte de uitbreiding van de Europese SST-sensoren. In deze almanak zijn de gegevens verzameld van 133 potentiële sensoren uit negen lidstaten (de landen van het SST-consortium plus Oostenrijk, Polen, Portugal en Roemenië). Voortdurende updates zullen nodig zijn, met inbegrip van een uitbreiding van de landendekking. De studies over de initiële Europese SST-architectuur en de prestaties ervan zijn in 2017 afgerond en in 2018 wordt een gedetailleerde beoordeling van de toekomstige Europese SST-architectuuropties verwacht;

·upgraden van sensoren

Op basis van de resultaten van de eerste studies over Europese sensoren is in 2016 begonnen met het upgraden van 18 sensoren uit alle landen van het SST-consortium (medegefinancierd door de EU). In de EU-programma's voor de periode 2015-2020 is geen ontwikkeling van nieuwe Europese SST-activa gepland.

Verwerkingsfunctie