Nr. C 178/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15. 7. 82 
Advies inzake een voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende vrijwillige 
deeltijdarbeid 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 62 van 12 maart 1982, blz. 6. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 13 januari 1982 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité over­
eenkomstig de bepalingen van de artikelen 100 en 198 van het Verdrag tot oprichting 
van de Europese Economische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadple­
gen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voor­
noemd onderwerp tijdens zijn op 28 en 29 april 1982 te Brussel gehouden 197e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, i. Algemene opmerkingen 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, en met name de artike­
len 100 en 198 ervan, 
Gezien het verzoek om advies van de Raad van de 
Europese Gemeenschappen d. d. 13 januari 1982, 
Gezien het op 14 december 1981, in afwachting van 
de raadpleging, door zijn Bureau genomen besluit 
de Afdeling voor sociale vraagstukken te belasten 
met het opstellen van een advies en een rapport ter 
zake, 
Gezien het door de Afdeling voor sociale vraagstuk­
ken tijdens haar vergadering van 11 maart 1982 
goedgekeurde advies, 
Gezien het door de rapporteur, de heer Dasis, opge­
stelde rapport, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn op 28 en 
29 april 1982 gehouden 197e zitting, 
Overwegende de opmerkingen van het Comité in 
zijn op 1 juni 1978 uitgebrachte initiatief advies 
inzake „deeltijdarbeid: de gevolgen van een derge­
lijk systeem van arbeidsorganisatie in de huidige 
werkgelegenheidssituatie" (*), 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met 80 stemmen voor, 40 stemmen tegen bij 12 
onthoudingen is goedgekeurd. 
0) PB nr. C 269 van 13. 11. 1978. 1.1. Het Comité stemt in met het door de Commis­
sie beoogde doel, namelijk de toepassing mogelijk 
te maken van het beginsel dat niet mag worden 
gediscrimineerd tussen deeltijd- en voltijdwerkers. 
1.2. Ook is het Comité het eens met de keuze van 
het voorgestelde rechtsmiddel — een richtlijn — om 
dit doel te bereiken. 
1.3. Het Comité stelt met tevredenheid vast dat in 
de artikelen van het richtlijnvoorstel grotendeels de 
beginselen en richtsnoeren zijn terug te vinden 
welke vervat liggen in het initiatiefadvies dat het op 
1 juni 1978 heeft uitgebracht. 
1.4. Er zij nogmaals aan herinnerd dat het Comité 
in dit advies met name benadrukt heeft dat deeltijd­
werk niet beschouwd dient te worden als alternatief 
voor een beleid gericht op uitbreiding van de werk­
gelegenheid (paragraaf 3.1) en ook niet los mag wor­
den gekoppeld van de maatregelen waarmee een 
diepgaande verbetering van de werkgelegenheidssi­
tuatie en van de arbeidsvoorwaarden wordt beoogd 
(paragraaf 3.4). 
1.5. Het Comité stelt vast dat de onderhavige richt­
lijn betrekking heeft op vrijwillige deeltijdarbeid in 
onverschillig welke sector. Het wijst er bovendien 
op dat de voorgestelde bepalingen geen inbreuk 
maken op de bepalingen die in de Lid-Staten van 
toepassing zijn op tijdelijk werk, gedeeltelijke werk­
loosheid of seizoenarbeid. Verder vindt het dat de 
Commissie met haar richtlijnvoorstel de talrijke 
sociale problemen aanpakt waarmee de in deeltijd 
werkende zelfstandigen in de landbouw kampen en 
waarop al in het advies van het Comité van 1 juni 
1978 gewezen is (paragraaf 1.1.1). 
15. 7. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 178/19 
1.6. Ook is het Comité voldaan over het feit dat de 
in de verschillende Lid-Staten gebruikelijke proce­
dures inzake voorlichting en raadpleging van de ver­
tegenwoordigers van de werknemers zullen worden 
gevolgd bij de invoering van deeltijdarbeid. 
1.7. Het Comité meent bovendien dat deeltijdwerk 
ten onrechte gewoonlijk beschouwd wordt als een 
mogelijkheid die hoofdzakelijk voor vrouwen 
bedoeld is. Deze arbeidsvorm zou integendeel, door 
de toepassing van deze richtlijn, een mogelijkheid 
dienen te worden die op dezelfde voorwaarden 
openstaat voor mannen en vrouwen. 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. Artikel 1 
2.1.1. Het Comité begrijpt dat het moeilijk is een 
nauwkeurige en volledige definitie van deeltijdar­
beid te formuleren. Toch wil het wijzen op het 
belang van een dergelijke definitie voor de afbake­
ning van het toepassingsgebied van de richtlijn en 
omwille van een grotere rechtszekerheid. 
2.1.2. In zijn initiatiefadvies inzake deeltijdarbeid 
heeft het Comité in het bijzonder de nadruk gelegd 
op de regelmaat waarmee deeltijdarbeid wordt ver­
richt en op het vrijwillige karakter ervan, waarbij 
met zoveel woorden gesteld is dat de deeltijdbetrek­
king dient te beantwoorden aan de wens van de 
betrokkenen en hen niet als een gevolg van ongun­
stige economische omstandigheden mag worden 
opgedrongen. 
2.1.3. Behoudens deze opmerkingen vindt het 
Comité de voorgestelde definities een aanvaardbaar 
compromis. 
2.1.4. Het Comité meent echter dat de definitie 
„voltijd (deeltijd)-werker" (na het vierde gedachten-
streepje) in twee aparte definities zou moeten wor­
den gesplitst. 
2.2. Artikel 2 
2.2.1. Het Comité stemt ermee in dat deeltijdwer­
kers niet mogen worden gediscrimineerd ten 
opzichte van voltijdwerkers en het meent dat dit 
non-discriminatiebeginsel van toepassing moet zijn 
op alle aspecten van de arbeidsvoorwaarden en de 
sociale rechten. 
Gedaan te Brussel, 28 april 1982. 2.2.2. Overeenkomstig voornoemd, beginsel en om 
tegemoet te komen aan alle situaties, stelt het 
Comité voor de „vakbondsrechten" aan de reeks 
van voorbeelden toe te voegen. 
2.3. Artikel 4 
Het Comité stemt in met de bepalingen van het eer­
ste lid van artikel 4, mits er geen discriminatie van 
de voltijdwerkers uit voortvloeit, ook niet wat de 
uitbetaling van overuren, overeenkomstig de gel­
dende nationale bepalingen, betreft. 
2.4. Artikel 7 
2.4.1. Het Comité vindt dat de sociale verplichtin­
gen van een bedrijf in beginsel afhankelijk dienen te 
zijn van het aantal werknemers dat in dienst is, 
ongeacht hun arbeidsduur. Dat is een logische con­
sequentie van het non-discriminatiebeginsel. Het 
Comité stelt daarom voor het zinsdeel „op zijn 
minst in verhouding tot het door hen gewerkte aan­
tal uren" te schrappen. 
2.4.2. Het Comité meent dat de onderhavige richt­
lijn alleen voorschriften zou mogen bevatten welke 
betrekking hebben op de sociale verplichtingen. 
Kwesties van economische, financiële en fiscale 
aard die samenhangen met de personeelssterkte van 
een bedrijf of onderneming vallen er niet onder. 
Daarom zou in artikel 7 van het richtlijnvoorstel het 
woordje „vooral" moeten worden geschrapt. 
2.4.3. Wat de sociale verplichtingen van een 
onderneming betreft, is het Comité van mening dat 
onderscheid gemaakt moet worden tussen de kwes­
tie van de vertegenwoordiging van de werknemers 
in de onderneming, de regeling van collectief ont­
slag en andere soortgelijke vraagstukken, en 
bepaalde sociale plichten zoals die om gehandicap­
ten of stagiairs in dienst te nemen. Bij de eerste cate­
gorie verplichtingen dient alleen gekeken te worden 
naar het aantal werknemers dat in dienst is en niet 
naar hun arbeidsduur; in het tweede geval is het 
aanvaardbaar dat de voorschriften afhankelijk 
gesteld worden van het aantal gewerkte uren. 
2.5. Artikel 8 
2.5.1. Ten einde te voorkomen dat dit artikel 
tegenstrijdig zou kunnen worden geïnterpreteerd, 
met name wat het non-discriminatiebeginsel betreft, 
stelt het Comité voor de woorden „voor de voltijd­
werkers" te schrappen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Tomas ROSEINGRAVE 
Nr. C 178/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15. 7. 82 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
I. STEMMING OVER HET ADVIES IN ZIJN GEHEEL 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde hebben vóór het advies gestemd: 
de heren Basnett, Beretta, Bernaert, Berns, Boddy, Bonety, Bornard, mevrouw Bredima, de heren 
Buckton, Burnel, Cavazzuti, Chabrol, Chapple, Chronopoulos, mevrouw Clark, de heren Colym-
vas, Cremer, Curlis, Dasis, Daul, De Bruyn, Debunne, De Grave, Delourme, von der Decken, 
Douros, Drain, Dunet, mevrouw Engelen-Kefer, de heren Etty, Fredersdorf, Friedrichs, Geor-
giou, Glesener, mevrouw Gredal, de heren van Greunsven, Hemmer, Hennig, mevrouw Heuser, 
de heren Hilkens, Houthuys, Jakobsen, Jenkins, Karakitsos, Kirschen, Laur, Laval, Loccufier, 
Marvier, Massabieaux, Masucci, Meraviglia, Militello, Milne, Muhr, Murphy, Neumann, 
mevrouw Nielsen M., de heren Nierhaus, Ognibene, Papadopoulos, mevrouw Patterson, de heren 
Pfeiffer, Querini, van Rens, Rizos, mejuffrouw Roberts, de heren Rouzier, Saitis, Scalia, Schar-
renbroich, Schneider, Soulat, mevrouw Strobel, de heren Theisen, Vanni, van der Veen, Wagen-
mans, mevrouw Weber, de heer Zoli. 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde leden hebben tegen het advies gestemd: 
de heren Blamoutsis, Blasig, Breitenstein, Broicher, Cammann, van Campen, du Closel, Couture, 
Davies, De Bièvre, Doble, Evain, Gallacher, Hall, Hicks-Beach, Jonker W., Law, Leo, Loebl, 
Masprone, Miller, Mills, Nielsen B., Nielsen P., Paggi, Pearson, de Precigout, Renaud, Romoli, 
Savini, Schnieders, Seydaack, Sorensen, Staratzke, Storm Hansen, Wagner, Wiek, Wylie, Zinkin, 
Zünkler. 
De volgende aanwezige of vertegenwoordigde leden hebben zich van stemming onthouden: 
de heren Arena, Bagliano, Benigni, De Caffarelli, De Tavernier, Gingembre, Goris, Kolben-
schlag, Loughrey, Margot, Ramaekers, Rollinger. 
II. MINDERHEIDSVERKLARING VAN GROEP I 
De leden van Groep I die tegen het advies hebben gestemd, dienen niet als tegenstanders van 
deeltijdwerk te worden beschouwd; deze leden vinden dat de voorgestelde bepalingen deeltijdar­
beid bijna onmogelijk maken. 
Deeltijdarbeid kan ertoe bijdragen de werkloosheid gedeeltelijk op te heffen. De tegenstemmers 
van Groep I menen echter dat de voorgestelde bepalingen het niet mogelijk zullen maken dit 
doel (verbetering van de werkgelegenheidssituatie) te verwezenlijken. 
III. DE VOLGENDE WIJZIGINGSVOORSTELLEN ZIJN TIJDENS HET DEBAT 
VERWORPEN 
Bladzijde 2, paragraaf 1.6 
Deze alinea als volgt formuleren: 
„Het voorstel om over de invoering van deeltijdarbeid, overeenkomstig de in de verschil­
lende Lid-Staten gebruikelijke procedures, met de vertegenwoordigers van de werknemers 
overleg te voeren, kan worden aanvaard, mits de verantwoordelijkheid van de onderne­
mer — met name in het MKB — voor de bedrijfsvoering hierdoor niet wordt ingekort en 
de bestaande gewoontes hierdoor niet worden doorkruist.". 
Uitslag van de stemming: 
Vóór : 44, tegen: 63, onthoudingen: 6. 
Bladzijde 3, paragraaf 2.1.2 
In de vijfde en zesde regel, na de woorden „... te beantwoorden aan de wens van de betrokke­
nen" toe te voegen: 
„en van de ondernemers". 
15.7.82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 178/21 
Uitslag van de stemming: 
Vóór: 21, tegen: 64, onthoudingen: 14. 
Bladzijde 4, na paragraaf 2.3 
Na paragraaf 2.3 een nieuwe paragraaf in te lassen, die als volgt luidt: 
„2.3 bis 
Hoewel het bepaalde in artikel 6 billijk lijkt, zou het alleen de voltijdwerknemers in een 
onderneming absolute voorrang garanderen en zou het de ondernemer elke mogelijkheid 
ontnemen, te beslissen over de aard van de benodigde prestaties en inbreuk maken op het 
vrijwillige karakter dat deeltijdwerk dient te hebben.". 
Motivering 
In de praktijk zouden deze bepalingen een zeer ernstige belemmering vormen op de invoering 
van deeltijdwerk. 
Uitslag van de stemming: 
Vóór: 24, tegen: 61, onthoudingen: 7. 
De volgende passage uit het advies van de Afdeling is tijdens het debat gewijzigd: 
„2.2.2. Overeenkomstig voornoemd beginsel en om tegemoet te kunnen komen aan alle 
mogelijke situaties, stelt de Afdeling voor na „ten aanzien van" toe te voegen „bij voor­
beeld". Ook zouden de „vakbondsrechten" aan de reeks van voorbeelden moeten worden 
toegevoegd.".