[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 12.1.2009

COM(2008) 911 definitief

2007/0199 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het

gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1775/2005 betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten

2007/0199 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het

gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1775/2005 betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten

1. PROCEDUREVERLOOP

Datum van indiening van het voorstel bij het Europees Parlement en de Raad (document COM(2007) 532 - 2007/0199/COD): | 19.9.2007 |

Datum van het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité: | 22.4.2008 |

Datum van het advies van het Comité van de Regio's: | 10.4.2008 |

Datum van het advies van het Europees Parlement in eerste lezing: | 9.7.2008 |

Datum van aanneming met algemene stemmen van het gemeenschappelijk standpunt: | [9.1.2009] |

2. DOEL VAN HET COMMISSIEVOORSTEL

Dit voorstel maakt deel uit van het derde wetgevingspakket voor een interne gas- en elektriciteitsmarkt van de EU (“derde pakket”), dat twee richtlijnen en drie verordeningen omvat.

Hoofddoel van het pakket is de invoering van het regelgevingskader nodig om de openstelling van de markt volledig effectief te maken en een gemeenschappelijke gas- en elektriciteitsmarkt van de EU te creëren in het belang van de burgers en de industrie van de Europese Unie. Een en ander zal helpen de prijzen zo laag mogelijk te houden en de normen voor dienstverlening en voorzieningszekerheid te versterken.

Dit gebeurt via de volgende fundamentele maatregelen:

- effectiever regulerend toezicht door onafhankelijke nationale regulerende instanties;

- oprichting van een Agentschap om voor effectieve samenwerking tussen nationale regulerende instanties te zorgen en beslissingen over alle relevante grensoverschrijdende kwesties te nemen;

- verplichte samenwerking tussen netwerkbeheerders om alle regels betreffende het vervoer van energie in heel Europa te harmoniseren en de investeringsplanning te coördineren;

- effectieve ontvlechting van de opwekking en transmissie van energie om belangenconflicten op te heffen, netwerkinvesteringen te bevorderen en discriminerend gedrag te voorkomen;

- verhoogde transparantie en betere werking van de kleinhandelsmarkt;

- verhoogde solidariteit en regionale samenwerking tussen de lidstaten om voor een grotere voorzieningszekerheid te zorgen.

3. OPMERKINGEN OVER HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

3.1. Algemene opmerkingen

De door de Raad betreffende de vijf teksten waaruit het derde pakket bestaat aangenomen gemeenschappelijke standpunten bevatten alle essentiële componenten van het voorstel van de Commissie die nodig zijn om de goede werking van de interne gas- en elektriciteitsmarkt te verzekeren en, meer algemeen, om de essentiële hierboven beschreven doelstellingen te bereiken. De Commissie kan hier bijgevolg in het algemeen achter staan (zie 3.2 hierna).

De eerste lezing spitste zich toe op het bereiken van overeenstemming binnen de Raad. De door het Europees Parlement aangenomen amendementen zijn dan ook niet formeel in het gemeenschappelijk standpunt verwerkt. Onderhandelingen in dat verband zullen tijdens de tweede lezing plaatsvinden. Sommige door het Europees Parlement aangenomen amendementen worden echter in het gemeenschappelijk standpunt in aanmerking genomen (zie 3.3 hierna). De Commissie meent dat een aantal van de niet-behandelde amendementen in de tweede lezing moeten worden meegenomen (zie 3.4 hierna).

3.2. Specifieke opmerkingen

De voornaamste wijzigingen ten opzichte van het voorstel van de Commissie zijn als volgt:

3.2.1 Vaststelling en wijziging van netwerkcodes

Het gemeenschappelijk standpunt wijzigt het voorstel van de Commissie betreffende de procedure voor vaststelling en wijziging van de netwerkcodes. Het voert een nieuw concept van, door het Agentschap opgestelde, kaderrichtsnoeren in die door de tsb’s moeten worden toegepast bij de opstelling van Europese netwerkcodes (zie 3.3 voor beoordeling van de Commissie).

3.2.2 Netwerkinvesteringsplan

De Commissie stelde voor dat het ENTSBG om de twee jaar een netwerkinvesteringsplan diende op te stellen. De Raad heeft dit in een niet-bindend indicatief netwerkontwikkelingsplan gewijzigd (zie 3.3 voor beoordeling van de Commissie).

3.2.3 Kosten van het ENTSB

De Raad voegt de eis toe dat de regulerende instanties de kosten van het ENTSB goedkeuren indien zij redelijk en evenredig zijn. De Commissie kan deze wijziging aanvaarden indien wordt toegevoegd dat deze goedkeuring van kosten vooraf gebeurt om regelgevingsonzekerheid voor de tsb betreffende vergoeding van de kosten voor deelname aan het ENTSB te voorkomen.

3.2.4 Tarieven

De Commissie stelde voor om de tarieven voor elk entry- en exitpunt apart vast te stellen. De Raad heeft een tweejarige uitvoeringsperiode voor naleving door de lidstaten opgenomen, hetgeen aanvaardbaar is voor de Commissie.

3.2.5 Transparantie in het gebruik van opslaginstallaties

De Commissie heeft volledige transparantie bij het gebruik van opslag- en LNG-installaties voorgesteld. De Raad heeft het artikel gewijzigd en vastgesteld dat een opslagsysteembeheerder van publicatie van informatie over opslaggebruik kan worden vrijgesteld indien er maar één opslaggebruiker is, indien publicatie zijn commerciële positie zou schaden en indien de regulator niet-publicatie goedkeurt (zie 3.3 voor beoordeling van de Commissie).

3.2.6 Richtsnoeren

De Commissie heeft een uitgebreide lijst van richtsnoeren die zowel de bestaande richtsnoeren als een aantal nieuwe thema’s omvat, en richtsnoeren die op netwerkcodes zullen worden gebaseerd voorgesteld.

De Raad heeft allereerst alle expliciete verwijzingen naar richtsnoeren die al in de lijst van netwerkcodes worden vermeld, geschrapt. De Commissie kan met deze gekozen juridische redactie instemmen.

De Raad heeft echter ook bepaalde opties in de richtsnoeren geschrapt:

- De Commissie stelde de mogelijkheid voor om richtsnoeren betreffende kleinhandelsmarkten uit te vaardigen. Aan de lidstaten wordt gevraagd procedures vast te stellen voor gegevensuitwisseling en overstap, maar de Raad heeft het artikel naar de richtlijn overgebracht. Tegelijk heeft hij de mogelijkheid geschrapt om richtsnoeren uit te vaardigen. De Commissie kan met beide elementen akkoord gaan.

- De Commissie stelde de mogelijkheid voor om richtsnoeren uit te vaardigen betreffende secundaire markten voor LNG en opslag. De Raad heeft deze optie geschrapt. De Commissie acht dit onaanvaardbaar aangezien secundaire markten een belangrijke rol spelen in het optimaliseren van het infrastructuurgebruik voor transmissie, opslag en LNG en regels voor de drie elementen in de toekomst nodig kunnen worden.

3.3. Aspecten van het gemeenschappelijk standpunt die de amendementen van het Europees Parlement weergeven

Een aantal amendementen van het Europees Parlement komen, in dezelfde formulering of in substantie, tot uitdrukking in het gemeenschappelijk standpunt. Het gaat om de volgende amendementen:

3.3.1 Bevoegdheid van het Agentschap om kaderrichtsnoeren en codes te ontwikkelen

Zowel het gemeenschappelijk standpunt van de Raad als de amendementen van het Europees Parlement (amendement 50) wijzigen het voorstel van de Commissie betreffende de procedure voor vaststelling van netwerkcodes. Het gemeenschappelijk standpunt voert een nieuw concept van, door het Agentschap opgestelde, kaderrichtsnoeren in die door de tsb’s moeten worden toegepast bij de opstelling van Europese netwerkcodes.

De Commissie staat achter een welomschrevener rol voor het Agentschap in de regelvormingsprocedure. In plaats van zijn advies pas na de opstelling van een code door de tsb’s te verstrekken, dient het Agentschap de eisen voor de codes vooraf te bepalen in de vorm van kaderrichtsnoeren op een specifiek gebied.

Het Europees Parlement stelt ook voor dat het Agentschap bindende netwerkcodes moet aannemen (amendement 51/rev), terwijl de Raad eraan vasthoudt dat alleen de Commissie de codes bindend kan maken. De Commissie kan niet achter de poging van het Parlement staan om het Agentschap sterker te maken, aangezien dit in strijd is met de uitspraak van het Europees Hof van Justitie in de zaak Meroni, op grond waarvan de Commissie geen discretionaire bevoegdheden aan een andere instelling kan delegeren.

3.3. 2 Raadpleging en toezicht door het ENTSB

Zowel het gemeenschappelijk standpunt als een amendement van het Europees Parlement wijzigen het voorstel van de Commissie betreffende raadpleging door het ENTSB voor gas. Het gemeenschappelijk standpunt verduidelijkt de rol van het ENTSB in vergelijking met raadpleging door het Agentschap. Het amendement van het Parlement (amendement 22) gaat dezelfde richting uit, maar is te restrictief om voor het ENTSB voldoende ruimte voor raadpleging en toezicht te laten.

3.3.3 Transparantie en vertrouwelijkheid

De Commissie heeft volledige transparantie in het gebruik van opslag- en LNG-installaties voorgesteld. De Raad heeft het artikel gewijzigd in die zin dat een opslagsysteembeheerder van publicatie van informatie over opslaggebruik kan worden vrijgesteld indien er maar één opslaggebruiker is, indien publicatie zijn commerciële positie zou schaden en indien de toezichthouder niet-publicatie goedkeurt. Het Parlement heeft de opname van een artikel voorgesteld (amendement 42) dat opslag- en LNG-systeembeheerders toestaat geen gegevens te publiceren indien daardoor de vertrouwelijkheid zou worden geschonden.

Naar de zienswijze van de Commissie is het amendement van het Parlement niet restrictief genoeg en stelt het vertrouwelijkheid boven transparantie, terwijl een concurrerende markt vereist dat transparantie de regel is en vertrouwelijkheid de uitzondering. De wijziging van de Raad is aanvaardbaar voor dit specifieke geval van één gebruiker van een opslaginstallatie, aangezien het hier gewoonlijk om kleine opslaginstallaties gaat die beheerders in de eerste plaats voor eigen gebruik beheren. De mogelijkheid om van transparantieverplichtingen te worden vrijgesteld, wordt terecht beperkt tot gevallen van één gebruiker van een opslaginstallatie, aangezien de markt geacht kan worden te weten dat sommige van deze (kleine) opslaglocaties slechts één gebruiker hebben. Publicatie zou derhalve de commerciële positie van de capaciteitshouder van de opslag kunnen schaden, vooral indien concurrenten opslaginstallaties op nieuwe markten ontwikkelen.

3.4. Door de Commissie goedgekeurde maar niet door de Raad onderschreven amendementen van het Europees Parlement

De Commissie kan – in sommige gevallen behoudens preciezere formulering of omwerking – de meeste door het Parlement aangenomen amendementen volledig of minstens gedeeltelijk aanvaarden. Dit betreft de volgende belangrijke kwesties.

3.4.1 Bevoegdheid van het Agentschap betreffende investeringsplannen

Op grond van het gemeenschappelijk standpunt neemt het ENTSB een indicatief netwerkontwikkelingsplan over 10 jaar aan. Dit plan wordt door het Agentschap geëvalueerd, dat aan de Commissie en het ENTSB wijzigingen van het plan kan voorstellen. Het Europees Parlement stelt voor dat het Agentschap een door het ENTSB op te stellen bindend netwerkinvesteringsplan moet aannemen. De Commissie kan er niet mee akkoord gaan dat aan het Agentschap discretionaire bevoegdheid wordt verleend om een bindend investeringsplan aan te nemen. De Commissie kan er evenwel achter staan dat het Agentschap een niet-bindend investeringsplan aanneemt of een rol speelt in het toezicht op de consistentie tussen de nationale investeringsplannen, zoals door de nationale regulerende instanties goedgekeurd, en het netwerkontwikkelingsplan voor 10 jaar van het ENTSB.

3.4.2 Bevoegdheden van de nationale regulerende instanties

Het Parlement heeft voorgesteld de bevoegdheden van de regulerende instanties uit te breiden door hun rol in de zeggenschap over capaciteitsallocatie en congestiebeheer voor opslag en LNG (amendement 41) alsook hun rol in de handhaving van de verordening (amendementen 39, 46) te vergroten.

4. CONCLUSIES

De Commissie is van oordeel dat het gemeenschappelijk standpunt vasthoudt aan de hoofdpunten van het voorstel van de Commissie. De Commissie vindt dat het gemeenschappelijk standpunt op belangrijke punten doorgaans het juiste evenwicht vindt en tot een haalbaar compromis komt, waardoor de interne gas- en elektriciteitsmarkt goed zullen kunnen werken. De Commissie meent evenwel dat een aantal door het Europees Parlement in eerste lezing aangenomen amendementen pas bij tweede lezing moet worden opgenomen.