10.5.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C129/57
AdviesoverhetvoorstelvooreenaanbevelingvandeRaadbetreffendedetoegangtot
voortgezetteberoepsopleiding (!)
(93/C129/12)
DeRaadheeftop15februari1993besloten,overeenkomstig debepalingenvanartikel128
vanhetVerdragtotoprichtingvandeEuropeseEconomischeGemeenschap ,hetEconomisch
enSociaalComitéteraadplegenoverhetvoornoemdevoorstel.
DeAfdelingvoorsocialeaangelegenheden ,gezinsvraagstukken ,onderwijsencultuur,die
metdevoorbereiding vandedesbetreffende werkzaamheden wasbelast,heefthaaradvies
op5maart1993goedgekeurd .RapporteurwasdeheerNierhaus.
HetEconomischenSociaalComitéheefttijdenszijn304eZitting(vergaderingvan25maart
1993)hetvolgendeadviesuitgebracht,datmetmeerderheidvanstemmen(1stemtegenen
1onthouding )isgoedgekeurd .
1.Inleiding
1.1.HetComitéheeftindeafgelopenjarendiverse
maleneenstandpuntingenomentenaanzienvanplan­
nenvandeCommissieophetvlakvandeberoepsoplei­
ding(Force,Eurotecnet,Petra,Comettenz.),maarook
overhetbelangvanvoortgezetteberoepsopleiding in
delid-statenalszodanig(zieadviesvanhetESCover
deMededelingvandeCommissieovervoortgezette
beroepsopleiding vanwerknemers).HetComitéver­
wijstinditverbandmetnamenaarzijninformatief
rapportover„Beroepsopleiding :bevorderingvanbe­
roepskwalificatie alsinstrumentvandeeconomischeen
socialeontwikkeling indeEuropeseGemeenschap".
Dezeuitsprakenblijveningrotelijnenhunwaarde
behoudenenkunneninzoverreookinaanmerking
wordengenomenbijdebeoordelingvanhetonderha­
vigevoorstelvooreenaanbevelingvandeRaad.
1.2.HetEEG-VerdragbiedtdeGemeenschapsinstel ­
lingenhelaasslechtsweinigmogelijkheidinvloeduit
teoefenenopdeontwikkelingvandevoortgezette
opleidingindelid-staten.InhetVerdragvanMaastricht
isopnieuwgepreciseerddatdelid-statenverantwoorde­
lijkblijvenvoorvormeninhoudvandeberoepsoplei­
ding.Ofschoonderechtsvormvaneenrichtlijnveel
concreteremogelijkheden zouhebbengebodeneneen
groterebijdragehadkunnenleverentotdeverdere
ontwikkelingvandeberoepsopleiding endetoegang
hiertoe,zaldenugekozenvormvaneenaanbeveling
ombovengenoemde redenenmomenteelalsenigereële
mogelijkheidmoetenwordenbeschouwd,ondankshet
feitdatindeGemeenschap inprincipeeenruimecon­
sensusoverdedoelstellingenbestaat.Tochhebbende
lid-statenzelferuiteindelijkhetmeestebelangbijdat
eenefficiëntsysteemvanvoortgezetteopleidingtot
standwordtgebracht,enwelomvolgenderedenen:
—alsgevolgvandeontwikkelingvandetechnologie
wordeninallesectorensteedshogereopleidingsei­
sengesteld;tegelijkertijdlooptechterhetpotentiële
aanbodaanvakmensentengevolgevandedemogra­
fischeontwikkelingopmiddellangetermijnterug,—hetopnieuwinverontrustende matestijgendeaantal
werklozenkanzelfsineengunstigereconomisch
klimaatalleendanweergrotendeelsopdearbeids­
marktwordengeïntegreerdwanneerhetlukthun
opleidingaandevoordurendveranderende eisen
vandearbeidsmarktaantepassenoftenminstede
bestaandevakbekwaamheid tebehouden .Deel­
nemingvanwerklozenaanvoortgezetteopleiding
levertindelid-statensomsproblemenopinverband
metdebetalingvandewerkloosheidsuitkering .Der­
gelijkejuridischeobstakelsmoetenwordenweg­
genomen,
—behalvevakkennisenvaardigheidwordeninvele
sectorensteedsvakerookmeeralgemenemaat­
schappelijkevaardighedenvereist.Naastkennisvan
deGemeenschapstalen behorendaartoeo.a.ook
basiskennisinzakeinformatica .Voordegenendie
reedswerken,moetdezekennisookinhetkader
vandevoortgezetteopleidingwordenverstrekt.
1.3.HetComitéstemtinmethetvoorstelvande
Commissie,maarplaatstdaarbijdehierondervolgende
kanttekeningen .Hetwijstertevensmetklemophoe
belangrijkhetisdathetaanbodaanvoortgezetteoplei­
dingverruimdenuitgebreidwordtendatdezeopleidin­
gentegelijkertijdtoegankelijker wordengemaakt.Dit
isnl.zowelinhetbelangvan:
—dewerknemers,voorwievoortgezetteopleidingeen
steedsgrotererolspeeltmethetoogophetbehoud
vandearbeidsplaats ,promotieofomscholingvoor
eennieuwberoep,maarookopherintredingopde
arbeidsmarkt ,
—dewerkgevers,voorwieuitbreidingvandevoortge­
zetteopleidinginhetbedrijfonontbeerlijk isvoor
defactormenselijkkapitaal,waarmeezijhuncon­
currentiepositie moetenverdedigen,en
—hetconcurrentievermogen vandenationaleecono­
mieën,endaarmeeookvandeEuropeseeconomi­
scheruimteindeinternationale economie .
1.4.Hetzelfdegeldtvoordezelfstandigenvoorwie
voortgezetteopleidingnoodzakelijk isomzichineen
fasevaningrijpendeeconomischeveranderingenvoort­
durendtekunnenblijvenaanpassenaannieuwepro­
duktie-enmanagementtechnieken . HPBnr.C23van27.1.1993,blz.8.

Nr.C129/58 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 10.5.93
lingvankostendelingenfinancieringkomenwaaraan
ookdeoverheiddeelneemt.Dezeregelingmoetaange­
pastzijnaandemogelijkheden vandedoelgroepen .
OokinGemeenschapsprogramma 'svoorvoortgezette
opleidingendefinancieringdaarvan,moetméérmet
instellingenvoorvoortgezetteberoepsopleiding buiten
debedrijvenrekeningwordengehouden,metnamemet
hetoogopdereïntegratievanprobleemgroepen inde
arbeidsmarktmetfinanciëlesteunvanhetEuropees
SociaalFonds(ESF).2.Bijzondereopmerkingen
2.1.Aangezienerindelid-statentalrijkesystemen
enregelingenbestaanendetoegankelijkheid vanvoort­
gezetteopleidinglangnietoveraldezelfdeis,dragende
socialepartnersindezenzowelopnationaalalsopEG­
niveaueengroteverantwoordelijkheid .OpGemeen­
schapsniveaumoetenzijinhetkadervandesociale
dialoogovereenstemming bereikenovereengemeen­
schappelijkestrategieterverbeteringvandetoegangtot
voortgezetteopleidingenopnationaalniveaumoeten
zijstructurenscheppenvoordeverwezenlijking hiervan
(b.v.incao's).Ookbijdeverbeteringvandewettelijke
randvoorwaarden betreffendedevoortgezetteopleiding
indelid-statenkunnenzij,indiennodig,huninvloed
doengelden.
2.1.1.Inditverbandvaltdaarommetnametoete
juichendatdeCommissiewerkgeversorganisaties en
vakbondenopEG-ennationaalniveauoproept,conse­
quenthunvoortrekkersrol teblijvenvervullenbijopzet
enuitbreidingvanvoortgezetteopleidingenbijverbete­
ringvandetoegangertoe.Deontwerp-aanbeveling van
deRaadisbijdesocialepartnersduszondermeeraan
hetgoedeadres.
2.2.HetComitésteltvastdatvoortgezetteberoeps­
opleidinginhetCommissievoorstel nogsteedsinhoofd­
zaakwordtopgevatalsdoordebedrijvenzelfgeorgani­
seerdeengefinancierdeopleidingsprogramma 's.Voort­
gezetteopleidingbinnenhetbedrijfenuitbreidingdaar­
vanisuiteraardkwantitatiefgezienalbijzonderbelang­
rijk,maardemogelijkheden daarvanzijnslechts
beperktalsdaarnaastnieteenefficiëntsysteemvan
openbareenparticuliere—ookparticuliergefinancier­
de—opleidingscentra bestaat.Hetisnamelijkzodat:
—voortgezetteopleidingbinnenhetbedrijfvaakniet
afgeslotenwordtmeteendiplomazodathetmoeilijk
isdezeopdearbeidsmarkttedoengelden,
—kleineenmiddelgroteondernemingen vaakenorme
moeitehebbenomzelfopleidingsprogramma 'ste
organiserenenuittevoeren,
—voortgezetteopleidingbinnenhetbedrijfmeestal
alleenvoorheteigenpersoneeltoegankelijkis,
—probleemgroepen opdearbeidsmarkt hiervan
meestalgeengebruikkunnenmaken,metname
wanneerzijwerklooszijn;ditgeldtinhetbijzonder
voorvrouwendieweergaanwerkennaeentijd
voorhetgezintehebbengezorgd,
—nietallebedrijvenlangereopleidingenaanbieden
diedoorstromingnaareenhogeropleidingsniveau
mogelijkmaken.
2.2.1.Openbareenparticuliereopleidingenenook
deinverschillendelid-statenbestaandeopleidingendie
doorvakbondenenwerkgeversorganisaties wordenge­
organiseerd,vormeneennuttigeaanvullingophet
stelselvanvoortgezetteopleidingbinnenhetbedrijf.
Daarommoetenookdezeopleidingenverderworden
uitgebreid.Welmoeterdaneengedifferentiëerde rege­2.3.Detoegangtotvoortgezetteopleidingwordt
volgensdestudiegroepinvelegevallenbelemmerddoor
hetgebrekaanduidelijkheidendegebrekkigecoördina­
tievandeinformatieoverhetaanbodaanopleidingen .
Ditgeldtvoordeopleidingenbinnendebedrijven,die
nietmetelkaarvergelekenkunnenworden,maarmeer
nogvoorhetgroteaanbodaanopenbareenparticuliere
opleidingen .Wanneerhetgaatomopleidingenmeteen
afsluitenddiplomamoetdaaromviaeensysteemvan
erkenningopnationaalniveauwordenbereiktdatzo­
weldeopleidingenalsdediploma'servanvergelijkbaar
zijn.Daarnaastmoetwordenoverwogenominieder
gevalindichtbevolktegebiedeneennetvanberoeps­
voorlichtingsbureaus totstandtebrengendietoeganke­
lijkzijnvoorallebelangstellenden .
2.4.Doorslaggevend voorvrijetoegangtotvoortge­
zetteopleidingisdefinanciering .Dezezoumoeten
wordengedifferentieerd naargelangvandoelgroep,
niveauenbelangstelling .Voortgezetteopleidinginhet
bedrijfwordtmeestalookdoorhetbedrijfgefinancierd
wanneerdithetbedrijfsbelangdient.Ditbetekentechter
datwerknemersinkleinebedrijvenvaakmindermoge­
lijkhedenzullenhebbendanwerknemersingrotere
bedrijven.Bovendienzullenflorerendebrancheseerder
instaatzijnhunmedewerkerstescholendansectoren
waarinhetmindergoedgaat,terwijljuistindezesecto­
renverbeteringvanhetopleidingsniveau bijzonder
noodzakelijkis.AfgeziendaarvanklaagtdeCommissie
erterechtoverdatdewerknemersmethetlaagste
opleidingsniveau bijopleidingsprogramma 'sindebe­
drijvenhetminstaanbodkomen.Daaromzoudende
socialepartnersmoetenonderzoekenofdeinenkele
lid-statenreedsingevoerdecentraleomslagregeling voor
definancieringvanvoortgezetteopleidingdoeltreffend
werktomdezedaneventueelverderteontwikkelen .
2.4.1.Denationaleregeringenwordtverzochtpro­
bleemgroepen tehelpendoorinveelsterkeremateook
overheidsgeldbeschikbaartestellenvoorvoortgezette
opleiding.Ditisvooralbelangrijkineenperiodevan
economischerecessie,omdatdeprobleemgroepen (bijv.
werklozen,gehandicapten ofetnischeminderheden )
danookinaantaltoenemen .
2.4.2.Wanneeriemandeenvoortgezetteopleiding
wilvolgenineenopenbareofparticuliereinstelling,
moetditfinancieelóókmogelijkzijnwanneerhijde
hiermeegepaardgaandekostennietkanopbrengen.
Viasubsidies,belastingfaciliteiten ofviaeenfondsdat
gefinancierdwordtmetbijdragenvanwerknemersen
werkgevers (zoalsbijv.inBelgiëindebouwsectorof

10.5.93 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C129/59
devoortgezetteopleidingdienuenindetoekomst
steedsmeeraandachtmoetenkrijgen.Naastdetradi­
tioneledoelstellingen :
—consolideringvandearbeidsplaatsenverbetering
vandepromotiekansen ,
—verstevigingvandeconcurrentiepositie vanhetbe­
drijfdoorontwikkelingvanhetmenselijkkapitaal,
—omscholingnaarnieuweberoepenmettoekomst,
—herintredingvanwerklozeninhetarbeidsproces ,
—herintredingvanvrouwenenmanneninhetbe­
roepslevennaeenperiodewaarinzijvoorhetgezin
gezorgdhebben,
zullenmetnamedevolgendedoelstellingensteedsbe­
langrijkerworden:
—vergrotingvandesectorale,verticaleenregionale
mobiliteit,inFrankrijkvoorvrijeberoepen),moetgewaarborgd
wordendatvoortgezetteopleidingtoegankelijkisvoor
allegegadigden .Bovendienbiedteendergelijkefonds­
financieringeengoedegelegenheidomeenbeginte
makenmetdenoodzakelijke controleopdekwaliteit
vandevoortgezetteberoepsopleiding .
2.4.3.HetComitéishetwelmetdeCommissieeens
datvoordevoortgezetteopleiding—in%vanhet
brutobinnenlandsprodukt(BBP)—veelteweinig
wordtuitgegevenvergelekenmetdeuitgavendievoor
basisopleiding wordengedaan.
2.5.DeCommissiewijstterechtopdebijzondere
verantwoordelijkheid diedesocialepartnersdragenbij
deorganisatievandevoortgezetteopleidingbinnenhet
bedrijf.Werknemersenhunvertegenwoordigingen in
debedrijvenkunnenhieraanechterslechtsopvoetvan
gelijkheidmeewerken—bijv.bijhetmakenvancao­
afsprakeninzakevoortgezetteopleiding—wanneer
hunrechtenterzakeduidelijkzijnvastgelegd,zoalsdit
inverschillendelid-statenalisgebeurd.HetComitéis
hetdanookmetdeCommissieeensdatinhetkader
vandesocialedialoogmoetwordenonderzocht,in
hoeverrekaderovereenkomsten kunnenwordengeslo­
tenoverdetoegangtotvoortgezetteopleidinginde
bedrijvenendeinspraakvandewerknemersdaarbij.
2.6.HetComitéishetinhetalgemeenookeens
methetstandpuntvandeCommissiedatdebestaande
regelingeninzakescholingsverlof e.d.moetenworden
uitgebreid.Hetisdanookjammerdathiervaninde
tekstvandeaanbevelingnietgereptwordt.
Scholingsverlof isnamelijkvoordewerknemereen
onmisbaremogelijkheidomzijnpersoonlijkeoplei­
dingsplannentekunnenverwezenlijken ,ookalishier­
meealléénhetprobleemvandetebeperktetoegangtot
voortgezetteopleidingnognietopgelost.
2.7.HetComitésteltverdermetvoldoeningvastdat
deeerderineenadviesovervoortgezetteopleiding
geuitekritiekopdeonduidelijkheid vandegehanteerde
begrippentenaanzienvanhetonderhavigeCommissie­
voorstelachterwegekanblijven.Juistomdatiederland
zijneigendefinitievanhetbegripvoortgezetteopleiding
heeftenhiervoorallerleiregelingenenmodaliteiten
bestaan,iseenuniformedefinitieonmisbaarominde
Gemeenschaptotovereenstemming tekomen.Helaas
ishetCommissiedocument opditpuntnietaltijdkon­
sekwent(ziepar.21enpar.43).Wanneervoortgezette
beroepsopleiding gedefinieerdwordtalseenopleidings­
fasedieaansluitopeenschoolopleiding eneeneerste
fasevanberoepsopleiding en/ofeenmeerofminder
langeberoepservaring ,isnietduidelijkwaaromdeze
afbakeningnogproblemenzouoplevereni.v.m.dever­
antwoordelijkheid vandebetrokkenenendefinancie­
ringsregelingen ,zelfsalbestaanerindelid-statenaller­
leivormenenmengvormenvanberoepsopleiding en
voortgezetteopleiding.
2.8.HelaasomschrijftdeCommissieinhaarvoorstel
nietalleessentiëledoelstellingen enbestanddelenvan—hetwegwerkenvanlacunesineerdergenotenindi­
vidueleopleiding(basis-envoortgezetonderwijs,
initiëleberoepsopleiding ),
—sterkeremotiveringomvoortgezetteopleidingente
volgen,mededoordebereidheidhiertoenavenant
tebelonen,
—verdereontwikkeling enverdiepingvandeper­
soonsgerichteopleiding(maatschappelijke vaardig­
heden,leer-enwerkmethodes ,basisvaardigheden
e.d.),medeomdekwaliteitvanhetbestaante
verbeteren,
—opleidingenbijscholingvanhetonderwijzendper­
soneelindebedrijvenendeinstellingenvoorvoort­
gezetteopleiding.
Tendeleistoegangtoteigenlijkevoortgezetteopleiding
pasmogelijkwanneerdezevaardighedenverworven
zijn.Ditgeldtbijv.voorwerknemersdienietgewend
zijnteleren.Anderzijdszijndergelijkevaardigheden
steedsvakerooknodigomleidinggevende functieste
kunnenuitoefenen .
2.8.1.HetComitévindtdanookdatnaastdelouter
functioneleoverdrachtvankennisenbekwaamheden
ookdergelijkevaardigheden—oppapiereninde
praktijk—inderegelingenbetreffendeorganisatieen
financieringvanopleidingsprogramma 'sopnationaal
enEG-niveaumoetenwordenopgenomen .
2.9.TevensdringthetComitéerbijdeCommissie
opaan,ookprogramma'svoortebereidenvoorde
ontwikkelingvannieuweleermethodesdievoortgezette
opleidingindunbevolktegebiedenmogelijkmaken(af­
standsonderwijs ,onderwijsmetbehulpvancomputers,
gebruikvandatabanken ,enz.).
2.10.Aangezienhetopkortetermijnnietmogelijk
zalzijn,doorharmonisering vanmaatregelenendi­
ploma'stebereikendatdeviavoortgezetteopleiding
verworvenvaardigheden binnendeinternemarkter­

Nr.C129/60 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 10.5.93
kendworden,beschouwthetComitédeinvoeringvan
eenEuropese„beroepsopleidingspas ",waarinzowelde
afgeslotenbasisopleiding ingestandaardiseerde vorm
(toelatingsvoorwaarden ,organisatie,duureninhoud)
alsberoepservaring engevolgdevoortgezetteopleidin­
genvermeldzoudenmoetenworden,alseenbruikbare
oplossing.
2.11.De„individueleopleidingsbehoeften "waar­
overdeCommissiespreektkunnenvolgenshetComité
uiteindelijkalleendoordebetrokkenenzelfworden
vastgesteld .HetComitésteltdanookvoor,inontwik­
kelingsprogramma 'svandeoverheidvastteleggen
welkederegionaleofsectoralebehoeftenaanvakmen­
senzijn.Metnameopsectoraalenregionaalniveau,
waarditgebruikelijkis,zoudendezeprogramma'sin
samenwerking metdebetrokkensocialepartners[met
inbegripvanhetmidden-enkleinbedrijf (MKB)ende
vrijeberoepen]moetenwordenopgesteld.2.12.JuistomdatdeCommissienietverderisgegaan
daneenaanbeveling,ishetabsoluutnoodzakelijkdat
delid-staten,zoalsisvoorgeschreven ,verslaguitbren­
genaandeCommissie .Anderszalhetbeoogdeeffect
nl.uitblijven.Ookdesocialepartnerszoudenhierbij
moetenwordenbetrokken .
2.13.Tenslottevalttebetreurendatzowelindelid­
statenalsopEG-niveauteweiniggegevensbeschikbaar
zijnovervoortgezetteopleiding.Waarschijnlijk isdit
toeteschrijvenaanproblemeninverbandmetde
definitieendeafbakeningvanhetbegripvoortgezette
opleiding,maarookaanhetfeitdatpasnulangzamer­
handerkendwordthoebelangrijkeenhoogopleidings­
niveauvandewerknemersendediversesociaal-econo­
mischesubjectenvoordeeconomieis.Ondanksde
enormeproblemendiezichhierbijvoordoen,moetniet­
temingewerktwordenaandeopzetvannationale,en
vervolgensookEG-beroepsopleidingsstatistieken .
GedaanteBrussel,25maart1993.
DeVoorzitter
vanhetEconomischenSociaalComité
SusanneTIEMANN