NL 
 
 
ADVIES VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK 
van 7 juni 2004 
op verzoek van het Nederlandse Ministerie van Financiën inzake een 
Voorstel Wet op het financieel toezicht 
(CON/2004/21)  
 1. Op 6 mei 2004 ontving de Europese Centrale Bank (ECB) een verzoek van het Nederlandse 
Ministerie van Financiën voor een advies inzake het Voorstel Wet op het financieel toezicht (hierna 
het ‘wetsontwerp’ te noemen).  
2. De bevoegdheid van de ECB om een advies uit te br engen is gebaseerd op artikel 2, lid 1, sub ten 
derde, vijfde en zesde van de Beschikking 98/415/EG  van de Raad van 29 j uni 1998 betreffende de 
raadpleging van de Europese Centrale Bank door de nationale autorite iten over ontwerpen van 
wettelijke bepalingen
1, aangezien het wetsontwerp bepalinge n omvat omtrent nationale centrale 
banken (NCB’s), betalings- en afrekeningsyste men en op financiële instellingen toepasselijke 
regels voorzover die wezenlijk van invloed zijn op de stabiliteit van de financiële instellingen en 
markten. Overeenkomstig de eerste zin van artik el 17.5 van het Reglement van orde van de 
Europese Centrale Bank heeft de Raad van bestuur van de ECB dit advies aangenomen. 
3. Voorheen was De Nederlandsche Bank (DNB) belast met het toezicht op krediet- en 
beleggingsinstellingen, terwijl de Stichting Pensioen- & Verzekeringskamer (PVK) belast was met 
het toezicht op verzekeringsmaatschappijen en pe nsioenfondsen en de Autoriteit Financiële 
Markten (AFM, voorheen STE) belast was met het to ezicht op effecteninstellingen en markten. Uit 
hoofde van het nieuwe functionele  model dat het wetsontwerp introduceert, zullen DNB en PVK na 
te zijn gefuseerd onder de naam DNB, verantwoordelijk zijn voor prudentieel toezicht op de gehele 
financiële sector. De AFM zal verantwoordelijk zi jn voor gedragstoezicht en zich richten op het 
verzekeren van ordelijke en transparante fi nanciële marktprocessen, heldere relaties tussen 
marktpartijen en een zorgvuldige behandeling van consumenten. 
De in de Nota voorgestelde hervormingen worden in twee fasen gerealiseerd. De eerste fase betreft 
de aanpassing van bepaalde wetten en het afsluiten van convenanten tussen de twee 
toezichthouders ter herverdeling van hun respec tieve toezichthoudende ve rantwoordelijkheden. 
Deze fase werd in september 2002 afgerond. In de  tweede fase wordt andere wetgeving aangepast 
om met deze nieuwe situatie re kening te houden. Het eerste rechtsinstrument dat in deze fase werd 
                                                      
1 PB L 189 van 3.7.1998, blz. 42. 
2 voorgesteld is het voorstel van wet houdende bepali ngen in verband met de fusie van DNB en de 
PVK, aangaande welke de ECB in oktober 2003 werd geraadpleegd (CON/2003/23)2. De ECB 
verwijst naar dit Advies in verband met het gest elde ten aanzien van de rol van DNB in het 
prudentieel toezicht en de bescherming van de kw aliteit van toezicht bij een gelijktijdige verlaging 
van de administratieve kosten. In dit Advies ri cht de ECB zich slechts op aangelegenheden die 
voortvloeien uit het deel van het wetsontwerp ten aanzien van welke zij wordt geraadpleegd. 
Het wetsontwerp bestaat uit vijf delen. Deel één bestaat uit algemene bepalingen; deel twee behelst 
prudentieel toezicht; deel drie behandelt gedr agstoezicht; deel vier betreft toezicht op 
infrastructuur; en deel vijf omvat slot- en  overgangsbepalingen. Deel twee deelt de 
verantwoordelijkheid inzake prudentieel toezich t toe aan DNB, terwijl de verantwoordelijkheid 
inzake gedragstoezicht uit hoofde van deel drie wordt toegedeeld aan AFM. Uit hoofde van deel 
vier is toezicht op infrastructuur een tussen DN B en AFM gedeelde bevoegdheid. De onderhavige 
raadpleging van de ECB betreft uitsluitend deel één. 
4. De ECB verwelkomt dat de Nederlandse auto riteiten, na een grondi ge verkenning van de 
uiteenlopende benaderingen in de andere lidstaten  en elders, hebben besloten tot een functionele 
verdeling van taken aangaande het toezicht op de financiële sector. Op b asis van het functionele 
model, beoogt het wetsontwerp met name de volgende toedeling van regulerende en 
toezichthoudende taken: DNB zal verantwoordelijk zijn voor he t verzekeren van financiële 
stabiliteit en de prudentiële regulering en het toezi cht op de gehele financiële sector, terwijl AFM 
verantwoordelijk zal zijn voor gedragstoezicht zoals boven beschreven. Deze toedeling van taken 
geeft blijk van een zeer goed inzicht in de huidige  ontwikkelingen inzake het financiële systeem en 
wijst het toezicht op deze evoluerende markt doeltr effend toe, onder volledi ge erkenning van de 
essentiële DNB-rol in het bevorderen van de veilighei d en soliditeit van fina nciële instellingen en 
de stabiliteit van het financiële systeem als geheel.  
De ECB verwelkomt het voorgestelde institutionele  kader, met name voorzover het een functioneel 
model voorstaat dat de instrumenten en verant woordelijkheden van fina nciële regulering en 
toezicht indeelt rond twee primaire overheidsdoels tellingen op dit gebied, te weten: (i) DNB krijgt 
een duidelijke doelstelling inzake financiële stabil iteit opgedragen en haar  worden uitgebreide 
toezichtsverantwoordelijkheden toeg edeeld ten aanzien van individuele  financiële instellingen; en 
(ii) de AFM krijgt als belangrijkste taak gedragsto ezicht toegedeeld. De nieuwe structuur erkent het 
toenemende belang van financiële  groepen die uiteenlopende fina nciële diensten verlenen. Ter 
regeling van de specifieke pruden tiële aangelegenheden in  verband met die groepen en ten einde 
gelijke concurrentieomstandigheden tussen de concur rerende tussenpersonen te verzekeren, is een 
doeltreffende coördinatie tussen toezichthoudende bele idsvormen en regulering in alle sectoren van 
financiële activiteiten eveneens vereist.  
                                                      
2  De raadpleging van de ECB ten aanzien van deze wet betrof de formele fusie van de twee in stellingen tot één autoriteit. 
De reikwijdte van haar niet met het ESCB verbandhoudende taken dient formeel te worden gedefinieerd in het Voorstel 
Wet op het financieel toezicht. Het wetsontwerp inzake de fusie is momenteel in behande ling bij de Tweede Kamer. 
3 Voor wat betreft de ECB erkent deze aanpak de onderscheidende aard van de twee doelstellingen 
financiële stabiliteit en belegge rsbescherming, daarbij rekeni ng houdende met de aard van 
systeemrisico’s, waarvan de omvang to eneemt vanwege de nauwe banden tussen 
kredietinstellingen, verzekeringsmaatschappije n, beleggingsinstellingen en pensioenfondsen. 
Tegelijkertijd dient te worden opgemerkt dat financiële stabiliteit en beleggersbescherming 
complementaire doelstellingen zijn, die de daar mee belaste autoriteiten consistent moeten 
nastreven en waarbij beide autorite iten nauw moeten samenwerken.  
5. In zijn algemeenheid strekt het de ECB tot zorg dat de Minister van Financiën ten aanzien van de 
toezichthoudende autoriteiten meer invloed krij gt. De ECB verwelkomt dat de toezichthouders 
voor hun optreden verantwoording dienen af te le ggen, daar zulks hen meer zal aansporen, de 
hoogst mogelijke toezichtsstandaarden te handhaven. De ECB begrijpt dat de rol van de Minister 
gestoeld zal blijven op het principe van ‘toezich t op afstand’. Dit principe garandeert relatieve 
autonomie van de toezichthouders, hetgeen impliceert dat de Minister van Fi nanciën, indien zijn 
verantwoordelijkheid ‘op afstand’ zulks vereist,  slechts een onderzoek zal instellen naar de 
toereikendheid van de wet of naar de manier w aarop de toezichthouder de wet uitvoert of heeft 
uitgevoerd. De Minister van Financiën ziet toe op  de toezichtsuitoefening en dient adequaat te 
kunnen beoordelen hoe de toezichthouder de wet implementeert of zulks heeft gedaan. Zulks 
betekent evenwel dat die verantwoording niet  van toepassing kan zijn op de met het ESCB 
verbandhoudende functies van DNB. Enerzijds word t onderkend dat het wetsont werp in geen enkel 
opzicht beoogt aan deze taken te raken, desalni ettemin zou de ECB een uitdrukkelijke verklaring 
over de reikwijdte van dit belangrijke beginsel op prij s stellen. Voorts ware het dienstig, indien het 
wetsontwerp in artikel 1, lid 2, onder l) een vergelijkbare kwa lificatie zou opnemen. 
6. Artikel 1, lid 1 onder a) van deel één zal een  aantal belangrijke algemene definities omvatten. 
Momenteel is de lijst van definities onvolledig. De ECB merkt op dat de memorie van toelichting 
vermeldt dat het wetsontwerp alleen die defin ities zal omvatten die ingevolge dit wetsontwerp 
anders geformuleerd moeten worden dan bestaande  definities in andere rechtsinstrumenten. De 
ECB benadrukt dat alle termen en definities,  bijvoorbeeld elektronisch geld, bijkantoor, 
gekwalificeerde deelneming en kredietinstelling ove reen dienen te stemmen met de reeds vigerende 
in EU-verordeningen of -richtlijnen, zoals onder meer, de geconsolideerde bankenrichtlijn3, de 
richtlijn elektronisch geld4 en de richtlijn betreffende mark ten in financiële instrumenten5. 
7. Artikel 1, lid 2 van deel één detailleert het budge ttaire kader voor de toezichthoudende instellingen 
in het wetsontwerp. Het wetsontwerp verlangt dat beide toezichthoudende instellingen bij de 
                                                      
3  Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Pa rlement en de Raad van 20 maart 2000,  betreffende de toegang tot en de 
uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen, PB L 126 van 26.5.2000, blz. 1. 
4  Richtlijn 2000/46/EG van het Europees  Parlement en de Raad van 18 september 2000 betreffende de toegang tot, de 
uitoefening van en het bedrijfseconomisch toezicht op de werkzaamheden van instellingen voor elektronisch geld, 
PB L 275 van 27.10.2000, blz. 39. 
5  Richtlijn 2004/39/EG van het Europees  Parlement en de Raad van 21 april 200 4 betreffende markten voor financiële 
instrumenten, tot wijziging van de Richtlijnen 85/611/EEG en  93/6/EEG van de Raad en  van Richtlijn 2000/12/EG van 
het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekki ng van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad, PB L 145 van 
30.4.2004, blz. 1. 
4 Minister van Financiën hun begroting met betre kking tot overeenkomstig delen twee tot en met 
vier uitgevoerde toezichthoudende taken ter inst emming indienen. Het verdient opmerking dat het 
convergentierapport 1998 van het Euro pees Monetair Instituut (EMI) stelt dat indien derden, met 
name de regering, direct dan wel indirect  de vaststelling van een NCB-begroting kunnen 
beïnvloeden, de relevante statutaire bepalingen ter vrijwaring dienen te bepalen dat zulks het 
uitoefenen op zich van met het ESCB verbandho udende NCB-taken onverlet laat. De ECB acht het 
essentieel dat de instemming van de Minister is beperkt tot de begroti ng voor toezichthoudende 
taken en zou willen aanbevele n dat instemming voor de begroting van met het ESCB 
verbandhoudende DNB-taken expliciet wordt uitgesloten. 
Uit hoofde van artikel 1, lid 2, onder l) is de Minister van Financiën bevoegd inlichtingen te 
verlangen die nodig zijn voor de beoordelin g van de uitvoerbaarheid van algemene 
beleidsvoornemens en voorgenomen wettelijke voor schriften, voorzover deze betrekking hebben 
op het door de toezichthouder uit te oefenen toezi cht in gevolge het wetsontwerp. De ECB merkt 
op dat de huidige wetgeving betr effende financieel toezicht een gelijksoortige bepaling bevat. De 
ECB begrijpt dat deze bepaling niet van to epassing is op met het ESCB verbandhoudende DNB-
taken. Artikel 18, lid 2 van de Bankwet 1988 stip uleert reeds dat DNB gehouden is de Minister van 
Financiën inlichtingen te verstre kken, indien zulks verlangd wordt. De verplichting wordt evenwel 
gekwalificeerd door het vereiste dat rekening moet worden gehoud en met de relevante bepalingen 
van het Verdrag en de Statuten van het Europ ees Stelsel van centrale banken en van de Europese 
Centrale Bank. 
8. Artikel 1, lid 2, onder h) van deel één vereis t dat elke voorgenomen statutenwijziging van de 
toezichthoudende autoriteiten ter voorafgaande in stemming aan de Minister van Financiën wordt 
voorgelegd. De huidige tekst va n deze bepaling strookt niet met artikel 108 van het Verdrag 
voorzover zulks DNB aangaat. Krachtens artikel 108 van het Verdrag is het een NCB noch enig lid 
van hun besluitvormende organen toegestaan bij de uitoefening van de bevoegdheden en het 
vervullen van de taken en plichten die bij het Verdrag en de ESCB/ECB statuten zijn opgedragen, 
instructies te vragen dan wel te aanvaarden van onder meer regeringen van een lidstaat of van enig 
ander orgaan. De ECB onderkent dat de Rege ring betrokken zal zijn bij iedere voorgenomen 
wijziging van de DNB-statuten, zulks in de hoedanigheid van enig aandeelhouder van DNB. Dit 
artikel dient evenwel niet te gelden voor wijz igingen van de DNB-statuten die met het ESCB 
verbandhoudende DNB-taken betreffen, of zo wel met het ESCB verbandhoudende DNB-taken, 
alsook niet met het ESCB verbandho udende DNB-taken betreffen.  
9. De ECB begrijpt dat de bepalingen inzake inte rnationale samenwerking en geheimhoudingsplicht 
zullen stipuleren dat DNB kan samenwerken met to ezichthouders van derde landen en op basis van 
wederkerigheid gegevens kan uitwisselen, indien aan alle overige voorwaarden is voldaan. De ECB 
begrijpt dat de uitleg van deze bepalingen geschie dt overeenkomstig de re levante bepalingen van 
de DNB-statuten en de Bankwet 1998, di e verzekeren dat DNB voldoet aan de 
Verdragsverplichtingen en de verplich tingen inzake de ESCB/ECB-statuten.  
5 De ECB merkt op dat het ontwerpartikel 1, lid 5, onder 1), sub f) DNB en AFM zou toestaan 
vertrouwelijke gegevens uit te wisselen met de E CB, een buitenlandse centrale bank of een andere 
buitenlandse instantie, voorzover zulks dienstig is voor de uitvoering van de ‘monetaire taak’ van 
de ECB, een buitenlandse centrale bank of een a ndere buitenlandse instan tie. De formulering van 
dit deel van dit artikel lijkt niet ruim genoeg te  zijn. De term ‘moneta ire taak’ zou eng kunnen 
worden uitgelegd onder uitsluiting van de taken va n de ECB en de EU-NCB ’s op het gebied van 
‘de goede werking van het betalings verkeer’ en het bijdragen tot ‘ een goede beleidsvoering van de 
bevoegde autoriteiten ten aanzien van het bedrijfsec onomisch toezicht op kredietinstellingen en de 
stabiliteit van het financiële stelsel’. Ter verzek ering van een optimale uitwisseling van gegevens 
op dit gebied zou de ECB een herformulering van arti kel 1, lid 5, onder l), sub f) willen aanbevelen 
met een expliciete verwijzing naar alle  ‘met het ESCB verbandhoudende taken’.  
10. De ECB merkt op dat vanwege de verschillende tijd schema’s voor het opstelle n van de vijf delen 
van het wetsontwerp het momenteel niet mogelijk is een alomvattend advies op te stellen dat de 
volledige hervorming van het toezichthoudende kade r bestrijkt. De ECB vult dit Advies gaarne 
aan, ingevolge haar raadpleging inzake de overige delen.  
11. De ECB bevestigt er geen bezwaar tegen te he bben dat de bevoegde na tionale autoriteiten dit 
Advies naar hun goeddunken aan het publiek besch ikbaar stellen. Dit Advies wordt zes maanden 
na goedkeuring gepu bliceerd op de website van de ECB. 
  Gedaan te Frankfurt am Main, 7 juni 2004. 
  
[getekend] 
De President van de ECB 
Jean-Claude TRICHET