A4-0095/98

Resolutie over transnationale vakbondsrechtenin de Europese Unie

Het Europees Parlement,

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commissie institutionele zaken (A4-0095/98),

A. overwegende dat sinds het Verdrag van Amsterdam alle vijftien lidstaten van de EU het Gemeenschapshandvest van de sociale grondrechten van de werkenden hebben ondertekend, waarvan artikel 11 het recht van vereniging voor de werkenden en werkgevers waarborgt,

B. overwegende dat er een tegenstrijdigheid bestaat tussen de bepalingen van het Gemeenschapshandvest uit 1989, waarin wordt gevraagd om erkenning op Europees niveau van het recht van vereniging, en artikel 2, lid 6 van de Overeenkomst betreffende de sociale politiek, dat het recht van vereniging uitsluit van de bevoegdheden van de EU,

C. overwegende dat de Europese Unie bij alle lidstaten aandringt op de eerbiediging van de mensenrechten en de sociale rechten, waaronder vrijheid van vereniging en collectief overleg,

D. overwegende dat op basis van de besluiten rond Agenda 2000 de Europese Unie in de volgende eeuw zal worden uitgebreid met nieuwe lidstaten,

E. in de hoop dat ook de nieuwe lidstaten van de Europese Unie zullen voldoen aan alle voorwaarden die zijn vermeld in het Europese Verdrag inzake de rechten van de mens, het Europees Sociaal Handvest van de Raad van Europa en het Gemeenschapshandvest van 1989,

F. overwegende dat vakbondsrechten en het recht van vereniging weliswaar niet in de Oprichtingsverdragen uitdrukkelijk worden gegarandeerd, maar als bestanddeel van de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten als grondrechten van de Gemeenschap gelden,

G. overwegende dat het recht om op Europees niveau te onderhandelen reeds impliciet is erkend in de EU-richtlijn betreffende de Europese ondernemingsraad en in de arbeidstijdenrichtlijn,

H. overwegende dat bij het Verdrag van Amsterdam de mogelijkheden van collectief overleg en onderhandelingen op Europees niveau zijn vastgelegd,

I. overwegende dat de Raad, overeenkomstig artikel 2 van de Overeenkomst betreffende de sociale politiek, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's, met eenparigheid van stemmen een besluit kan nemen ten aanzien van de vertegenwoordiging en collectieve verdediging van de belangen van werknemers en werkgevers, met inbegrip van medezeggenschap, echter onder voorbehoud van lid 6,

J. overwegende dat de Gemeenschap zich ten doel stelt "hetgeen op sociaal vlak reeds is verwezenlijkt, door het optreden van de lidstaten, de sociale partners en de Gemeenschap te bekrachtigen" ((Handvest, twaalfde overweging.)) en dat de Gemeenschap fundamentele transnationale vakbondsrechten moet vastleggen om de Europese interne markt volledig te kunnen realiseren,

K. overwegende dat op grond van het beginsel van verticale en horizontale subsidiariteit de initiatieven die moeten worden genomen om die sociale rechten te realiseren, onder de verantwoordelijkheid vallen van de lidstaten of de entiteiten waaruit deze bestaan en, in het kader van haar bevoegdheden, van de Europese Gemeenschap; "overwegende dat het daarbij kan gaan om wetten, collectieve arbeidsovereenkomsten of bestaande gebruiken op de verschillende gepaste niveaus en dat daartoe op vele gebieden de actieve betrokkenheid van de sociale partners op nationaal en Europees niveau is vereist" ((Handvest, vijftiende overweging.)),

L. overwegende dat het waarborgen van de "sociale grondrechten op het niveau van de Europese Gemeenschap bij de tenuitvoerlegging geen argument mag vormen voor enige achteruitgang ten opzichte van de thans in iedere lidstaat bestaande situatie" ((Handvest, zestiende overweging.)),

M. overwegende dat een lidstaat de sociale partners op hun gezamenlijk verzoek kan belasten om richtlijnen ten aanzien van de vertegenwoordiging en collectieve verdediging van de belangen van werknemers en werkgevers, met inbegrip van medezeggenschap, ten uitvoer te leggen, waarbij de lidstaat de in de betrokken richtlijnen voorgeschreven resultaten te allen tijde moet kunnen waarborgen;

1. is van mening dat de gecoördineerde tenuitvoerlegging van het werkgelegenheidsbeleid en de Economische en Monetaire Unie het proces van Europees collectief overleg zal stimuleren;

2. is van mening dat de in de jaren veertig opgestelde IAO-verdragen 87 en 98 en het Europees Sociaal Handvest van de Raad van Europa, waarin de vrijheid van vereniging en het recht op collectief overleg op nationaal niveau zijn vastgelegd, toegepast moeten worden op communautair niveau en verzoekt de Commissie te onderzoeken hoe dit het best kan worden bereikt;

3. is van mening dat overwinning van belangentegenstellingen door overleg en sociale consensus kan bijdragen tot versterking van het bedrijfsleven en de economie in haar geheel, alsmede tot het scheppen van werkgelegenheid, dat een dergelijke consensus een essentiële voorwaarde is voor een duurzame sociaal-economische ontwikkeling;

4. bekrachtigt zijn verzoek om opneming van met name de fundamentele transnationale vakbondsrechten (recht van vereniging, met inbegrip van het recht van collectief overleg en vakbondsacties) in het Verdrag betreffende de Europese Unie;

5. is van mening dat de vakbondorganisaties betrokken moeten worden bij de definiëring van de vakbondsrechten op Europees vlak;

6. roept de sociale partners op om hetzij zelf, hetzij in het kader van de sociale dialoog voorstellen uit te werken voor spelregels voor de onderhandelingen;

7. verzoekt de Commissie voldoende tijd en middelen te besteden aan en voldoende personeel in te zetten voor de ondersteuning van de sociale dialoog;

8. nodigt de Commissie uit haar faciliterende en intermediaire rol te spelen en een onderzoek te laten verrichten op basis waarvan de sociale partners tot contractuele betrekkingen c.q. overeenkomsten kunnen komen op grond van artikel 139 van het Verdrag van Amsterdam;

9. nodigt de Commissie uit om desbetreffende onderzoeken en studies vóór eind 1998 uit te voeren;

10. is van mening dat vakbondsrechten op Europees niveau het volgende moeten omvatten:

- voldoende bescherming van werknemers indien zij benadeeld worden wanneer zij lid worden van een vakbond of actief zijn binnen een vakbond, zonder dat zij daarvan op het persoonlijk vlak of in hun beroep nadeel mogen ondervinden,

- vrije deelneming aan vakbondorganisaties in ondernemingen;

11. is van mening dat de sociale partners een dialoog moeten beginnen over de schepping van een passend instrumentarium ter vermijding van collectieve arbeidsconflicten;

12. acht het van fundamenteel belang dat, ter vergemakkelijking van de oplossing van transnationale conflicten, gestreefd wordt naar de instelling en het gebruik, op de gepaste niveaus, van procedures voor verzoening, bemiddeling en vrijwillige arbitrage;

13. is van mening dat, indien de fundamentele vakbondsrechten worden opgenomen in het Verdrag van Amsterdam, de bepalingen van artikel 137, lid 6, met name die betreffende het recht van vereniging en het stakingsrecht, buiten werking moeten worden gesteld en voorts dat bij de eerstkomende revisie van het Verdrag op de materie van artikel 137, lid 3 de beslissing bij meerderheid/medebeslissing van toepassing moet worden;

14. is van mening dat de Raad de mogelijkheden conform artikel 138, leden 1, 2 en 3 en artikel 139, lid 2 van het Verdrag van Amsterdam moet benutten om de Europese sociale partners te steunen bij het uitwerken van beleidslijnen voor het sluiten van overeenkomsten van de sociale partners;

15. is van mening dat de Commissie in haar jaarverslag over de verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 136 van het Verdrag van Amsterdam, expliciet aandacht moet besteden aan de regeling op Europees niveau van de vakbondsrechten;

16. is voornemens bij de bespreking van het sociaal charter telkenjare een hoofdstuk te wijden aan de uitbouw van de vakbondsrechten op communautair niveau;

17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de sociale partners.