De overeenkomst zal in grote mate bijdragen tot de verbetering van het partnerschap tussen de EU en Australië, dat is gebaseerd op gemeenschappelijke waarden en beginselen, zoals de eerbiediging van de democratische beginselen, de mensenrechten en fundamentele vrijheden, de rechtsstaat, internationale vrede en veiligheid. De overeenkomst is gebaseerd op eerbiediging van de mensenrechten en democratische beginselen, voor het internationale recht en de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties, die de basis vormen voor samenwerking in het kader van de overeenkomst.

De Raad heeft op 10 oktober 2011 een besluit vastgesteld waarbij de Europese Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid worden gemachtigd om te onderhandelen over een kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Australië, anderzijds. De onderhandelingen gingen in december 2011 van start en werden met succes afgesloten met de parafering van de overeenkomst op 5 maart 2015. De overeenkomst is ondertekend op XXX. In afwachting van de inwerkingtreding worden overeenkomstig artikel 61 bepaalde onderdelen voorlopig toegepast, zoals wederzijds overeengekomen door de EU en Australië.

Wanneer sprake is van een maatregel die tegelijkertijd meerdere onlosmakelijk met elkaar verbonden doelstellingen of componenten heeft, zonder dat de ene ondergeschikt is aan de andere, heeft het Hof van Justitie geoordeeld dat wanneer aldus verschillende bepalingen van het Verdrag toepasselijk zijn, die maatregel bij wijze van uitzondering op de verschillende desbetreffende rechtsgrondslagen moet worden gebaseerd, tenzij de procedures die voor de twee rechtsgrondslagen zijn voorgeschreven, onverenigbaar zijn.

De overeenkomst omvat doelstellingen en componenten op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de gemeenschappelijke handelspolitiek en ontwikkelingssamenwerking. Deze aspecten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, zonder dat het ene ondergeschikt is aan het andere.

In artikel 218, lid 6, onder a), punt iii), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) is bepaald dat de Raad, voor overeenkomsten die door de instelling van samenwerkingsprocedures een specifiek institutioneel kader scheppen, het besluit houdende sluiting van de overeenkomst vaststelt, na goedkeuring door het Europees Parlement. Daarnaast is in de tweede alinea van artikel 218, lid 8, VWEU, bepaald dat de Raad met eenparigheid van stemmen moet besluiten wanneer de overeenkomst een gebied betreft waarop handelingen van de Unie met eenparigheid van stemmen worden vastgesteld.

Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is een terrein waarop besluiten van de Unie met eenparigheid van stemmen moeten worden vastgesteld. De overeenkomst schept daarnaast een institutioneel kader door de instelling van samenwerkingsprocedures tussen de EU en haar lidstaten, enerzijds, en Australië, anderzijds.

De rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is daarom artikel 37 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), artikel 207, VWEU, en artikel 212, lid 1, VWEU, in samenhang met artikel 218, lid 6, onder a), VWEU, en artikel 218, lid 8, tweede alinea, VWEU. Er zijn geen aanvullende bepalingen vereist als rechtsgrondslag.

2.3. Noodzaak van het voorgestelde besluit

In artikel 216, VWEU, is bepaald dat de Unie een overeenkomst met een of meer derde landen kan sluiten wanneer de Verdragen daarin voorzien of wanneer het sluiten van een overeenkomst nodig is om, in het kader van het beleid van de Unie, een van de in de Verdragen bepaalde doelstellingen te verwezenlijken, of wanneer daarin bij een juridisch bindende handeling van de Unie is voorzien of wanneer zulks gevolgen kan hebben voor gemeenschappelijke regels of de strekking daarvan kan wijzigen.

De Verdragen voorzien in de sluiting van overeenkomsten zoals de PSO, met name in artikel 37, VEU, artikel 207, VWEU, en artikel 212, lid 1, VWEU.

2.4. Andere juridische aspecten

Bij de overeenkomst wordt een Gemengde Commissie opgericht die tot doel heeft toezicht te houden op de ontwikkeling van de bilaterale betrekkingen tussen de partijen.

De overeenkomst omvat ook een schorsingsmechanisme. In gevallen van zeer ernstige en zwaarwegende schending van de essentiële elementen van de overeenkomst kan de overeenkomst worden geschorst of beëindigd, en kunnen andere passende maatregelen worden genomen die een invloed hebben op andere overeenkomsten, overeenkomstig de rechten en verplichtingen van de partijen bij deze overeenkomsten.

Na inwerkingtreding zal de overeenkomst een coherent, wettelijk bindend algemeen kader bieden voor de betrekkingen van de EU met Australië.

2016/0367 (NLE)

Gezamenlijk voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de sluiting van de kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Australië, anderzijds

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 37,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207 en artikel 212, lid 1, in samenhang met artikel 218, lid 6, onder a), en artikel 218, lid 8, tweede alinea,