7. 3. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 56/63 
voorbeeld de financiering van apparatuur bij het opzet­
ten van netwerken. Bovendien sluit het systeem aan 
bij de momenteel door de Gemeenschap gestimuleerde 
talenprogramma's. 
1.4. Het Comité wil er bij de Lid-Staten dan ook op 
aandringen in Handynet-faciliteiten te voorzien wan­
neer zij in het kader van de structuurfondsen pro­
gramma's voorleggen, zodat de opleidingsbehoeften 
van gehandicapten en de hieruit voortbloeiende behoef­
ten aan infrastructuur, met name van de minder ontwik­
kelde regio's, goed kunnen worden ingeschat. 
1.5. Het Comité beschouwt het voorstel van de Com­
missie als een tussenfase, waarop zorgvuldig toezicht 
moet worden gehouden. In de volgende fase zouden 
voor de gehele Gemeenschap vergelijkbare normen voor 
Gedaan te Brussel, 15 november 1989. 
1. Het Comité staat positief tegenover de voorgestel­
de bijwerking van de basisverordening — en de latere 
wijzigingen hierop — betreffende de toepassing van de 
sociale zekerheidsregelingen op werknemers en zelfstan­
digen (en hun geezinsleden) die binnen de Gemeenschap 
van woonplaats veranderen, omdat dit voorstel tot doel 
heeft de betrokkenen een betere bescherming te ga­
randeren. 
Het stelt met voldoening vast dat in het Commis­
sievoorstel rekening is gehouden met de richtsnoeren 
0) PB nr. C 206 van 11. 8. 1989, blz. 2. apparatuur en hulpmiddelen van gehandicapten uitge­
werkt, en passende tests en kwaliteitscontroles vastge­
steld moeten worden. Voorts zou het gehandicapten 
gemakkelijker moeten worden gemaakt om van be­
schikbare hulpmiddelen gebruik te maken. 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. In artikel 2 (tekst achter het tweede streepje) 
dient gepreciseerd te worden dat „werkegelegenheid" 
ook beroepsopleiding inhoudt. 
2.2. Voorts zou duidelijk moeten zijn dat via de 
werkgelegenheidsmodule getracht wordt een beter 
beeld te krijgen van de sociale realiteit waarmee gehan­
dicapten te maken hebben. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
die het in zijn advies van april 1989 (doe. CES 571/ 
89) heeft aangegeven. Het beschouwt de voorgestelde 
regeling als een verbetering ten opzichte van de bestaan­
de situatie en dringt er bij de Commissie op aan dat zij 
op de ingeslagen weg verder gaat. 
2. Het onderhavige voorstel is uitermate complex 
en gedetailleerd, hetgeen een logisch gevolg is van de 
complexiteit van de voorschriften die de toepassing van 
de sociale zekerheidsstelsels in de diverse Lid-Staten 
regelen en waarop de krachtens artikel 51 van het 
Verdrag vastgestelde coördinatieverordeningen niet van 
toepassing zijn. Het is door de Commissie uitgewerkt 
omdat het Europese Hof van Justitie zich in de loop Advies inzake het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening 
(EEG) nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de sociale zekerheidsregelingen op werk­
nemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap 
verplaatsen en van Verordening (EEG) nr. 574/72 tot vaststelling van de wijze van toepassing 
van Verordening (EEG) nr. 1408/71 (*). 
(90/C 56/16) 
De Raad heeft op 4 augustus 1989 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 235 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en Sociaal Comité om advies te vragen inzake het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor sociale aangelegenheden, gezinsvraagstukken, onderwijs en cultuur, die 
met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies 
op 9 november 1989 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Beretta. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 271e zitting (vergadering van 
15 november 1989) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goed­
gekeurd. 
Nr. C 56/64 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 90 
der jaren meermaals over de sociale zekerheidspro-
blematiek — en met name de pensioenregelingen — 
heeft uitgesproken en de bestaande regeling derhalve 
moest worden herzien in het licht van de door het Hof 
van Justitie gevelde arresten. 
3. De Commissie heeft uit de recente jurisprudentie 
van het Hof van Justitie uitermate belangrijke con­
clusies getrokken. Deze kunnen als volgt worden sa­
mengevat : 
3.1. Beperking van de toepassing van de nationale anti-
cumulatiebepalingen 
Artikel 46, lid 3, van Verordening (EEG) nr. 1408/71 
was oorspronkelijk bedoeld als communautaire anti-
cumulatiebepaling. Uit de arresten van het Hof van 
Justitie moet echter worden afgeleid dat de toepassing 
van de nationale uitkeringsregelingen niet door commu­
nautaire voorschriften mag worden geregeld, maar dat 
hiervoor de nationale anti-cumulatievoorschriften be­
palend zijn en dat de Gemeenschap zich moet beperken 
tot het aangeven van maximumbedragen. 
3.2. Verruiming van bet begrip „gelijksoortige uitke­
ringen" 
Volgens de jurisprudentie van het Hof van Justitie moet 
onder „gelijksoortige uitkeringen" worden verstaan: 
verschillende pensioenen waarop de verzekering van 
één zelfde persoon recht geeft. 
3.3. Draagwijdte van artikel 12, lid 2, van Verordening 
(EEG) nr. 1408/71 
In gevallen van cumulatie van nationale pensioenen 
met buitenlandse pensioenen kunnen de Lid-Staten het 
uitkeringsbedrag alleen verlagen als in hun pensioen-
Gedaan te Brussel, 15 november 1989. regeling anti-cumulatiebepalingen zijn opgenomen die 
op zulke gevallen van toepassing zijn. Als dergelijke 
bepalingen echter ontbreken, hebben de Lid-Staten niet 
het recht om op grond van hun eigen voorschriften het 
pensioenbedrag te verlagen. 
4. Het Comité brengt ten aanzien van het Commis­
sievoorstel de volgende opmerkingen naar voren: 
4.1. Zoals het Comité al in een vorig advies over 
deze problematiek (doe. CES 1237/88) heeft opgemerkt, 
spreekt de Commissie zowel in de inleiding op haar 
voorstel als in de tekst van het voorstel zelf over „mi­
grerende werknemers", terwijl de verordening in feite 
betrekking heeft op burgers uit een Lid-Staat van de 
Gemeenschap die naar een andere Lid-Staat zijn ver­
huisd. Om verwarring te vermijden zou het Commis­
siedocument bijgevolg in die zin moeten worden gecor­
rigeerd. 
4.2. Het Comité beschouwt de voorgestelde veror­
dening als een stap in de richting van een betere en 
efficiëntere regeling van de pensioenproblematiek, maar 
wijst er nogmaals op dat zich nog steeds vertragingen 
en administratieve moeilijkheden voordoen wanneer 
burgers uit een Lid-Staat van de Gemeenschap die naar 
een andere Lid-Staat verhuizen aanspraak maken op de 
sociale zekerheidsuitkeringen waarop zij recht hebben. 
4.3. Hoewel een juridische omschrijving van het be­
grip „gezin" voor de toepassing van de voorgestelde 
verordening niet noodzakelijk is, vestigt het Comité er 
toch de aandacht op dat in verband met het vrije verkeer 
en de vrije vestiging van personen enerzijds en de toe­
passing van de sociale zekerheidstelsels van de Lid-
Staten anderzijds niet dezelfde juridische begrippen 
worden gehanteerd en dat zulks heel wat moeilijkheden 
met zich meebrengt. 
De Voorzitter 
van bet Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE