A4-0217/99

Resolutie over het verslag van de Commissie over de herziening halverwege de looptijd van de programma's voor de doelstellingen 1 en 6 (1994-1999) (COM(98)0782 - C4-0032/99)

Het Europees Parlement,

- gezien het verslag van de Commissie (COM(98)0782 - C4-0032/99),

- gelet op artikel 158 van het EG-Verdrag,

- gezien het Speciaal verslag nr. 15/98 van de Rekenkamer over de evaluatie van de bijstandsverlening van de Structuurfondsen betreffende de perioden 1989-1993 en 1994-1999 ((PB C 347 van 16.11.1998, blz. 1.)),

- na overdracht van de beslissingsbevoegdheid aan de Commissie regionaal beleid, overeenkomstig artikel 52 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid (A4-0217/99),

A. overwegende dat doeltreffendheid is vereist bij de verwezenlijking van de doelstelling van de economische en sociale samenhang,

B. overwegende dat de evaluatie in alle stadia van de tenuitvoerlegging van communautaire structuurmaatregelen een zeer belangrijke rol speelt,

C. overwegende dat een strikte democratische controle op de goede werking van de structuurfondsen van fundamentele betekenis is voor het goed functioneren van de structuurfondsen,

D. overwegende dat een evaluatie eveneens een belangrijke informatiebron kan zijn voor burgers betreffende het gebruik en de plaatselijke impact van communautaire hulp en dat de transparantie dient te worden versterkt,

E. overwegende dat in tussentijdse evaluaties is voorzien in het hoofdstuk over de uitvoeringsbepalingen die in elk CB en EPD zijn opgenomen om de follow-up van de maatregelen te verbeteren,

F. voldaan over het feit dat alle programma's van de doelstellingen 1 en 6 voor de periode 1994-1999, d.w.z. meer dan 100 stuks, halverwege de looptijd werden geëvalueerd,

G. overwegende dat met behulp van deze evaluaties, die over het algemeen van betere kwaliteit waren dan die in de voorafgaande programmeringsfase, kon worden vastgesteld - in vele gevallen heel duidelijk - dat de structuurmaatregelen een onmiskenbare bijdrage zijn geweest tot de macro- en de micro-economische en sociale cohesie in regio's met een ontwikkelingsachterstand die voor bijstand in het kader van de doelstellingen 1 en 6 in aanmerking komen en die het grootste deel van de communautaire kredieten ontvangen,

H. overwegende dat de evaluatie in de drie stadia van uitvoering van de programma's, ex ante, halverwege de looptijd en ex post, een sleutelrol speelt bij de herziening van de programma's gezien de volstrekt noodzakelijke doeltreffendheid en transparantie,

I. overwegende dat deze evaluaties een nuttige bijdrage vormen tot versterking van het partnerschap in de toezichtcomités, van de verantwoordelijkheid van de betrokken instanties en een beter beheer van de communautaire kredieten,

J. overwegende dat de evaluaties in bijna alle gevallen aanleiding zijn geweest tot een herprogrammering halverwege die onontbeerlijk werd geacht om de doeltreffendheid van de communautaire structuurmaatregelen te vergroten,

K. overwegende dat de Commissie aan de beoordelaars een bijzonder soepel kader heeft geboden voor een definitie van de criteria en de indicatoren,

L. overwegende dat de Commissie bijgevolg aan bepaalde evaluatierapporten een beperkte reikwijdte toekent hetgeen de kwaliteit van haar eigen verslag vermindert,

Kwaliteit van de evaluatiecriteria en -indicatoren

1. betreurt de beperkte reikwijdte van bepaalde evaluatierapporten die zich slechts hebben beziggehouden met de uitvoering en het beheer veeleer dan met de resultaten en impact van de programma's;

2. verzoekt de Commissie aan te geven welke aspecten van het regionaal beleid meer in het bijzonder moeten worden geëvalueerd: additionaliteit, samenhang, partnerschap, concentratie, werkgelegenheid, endogene economische ontwikkeling of sociaal welzijn; bevestigt nogmaals in dit verband dat het BBP per hoofd van de bevolking niet de enige maatstaf kan zijn om de doeltreffendheid van structurele acties te beoordelen;

3. acht het onontbeerlijk dat alle noodzakelijke maatregelen worden genomen ter verbetering van de kwaliteit van de beoordelingscriteria op alle punten waar zij tot dusver onvoldoende zijn gebleken door meer gebruik te maken van simulatietechnieken waarmee de impact van de acties op het BBP, de investeringen, de werkgelegenheid, de prijzen en het verbruik, het begrotingstekort of ook de import en export beter kan worden gemeten;

4. acht het derhalve nuttig dat een selectie van de indicatoren wordt gemaakt om hun aantal te verminderen en de homogeniteit, betrouwbaarheid en leesbaarheid ervan te verbeteren, zulks met het oog op een meer precieze beoordeling en vergelijking van de toegevoegde waarde van de acties;

5. beveelt daarom de Commissie aan het methodologisch en statistisch onderzoek in deze richting voort te zetten in het kader van het MEANS-programma (Methode voor de evaluatie van structuurmaatregelen) en in de Technische Groep voor de evaluatie van regionale beleidslijnen;

Reikwijdte van de evaluaties

6. onderstreept de noodzaak ervoor te zorgen dat de beoordelaars volledig onafhankelijk zijn en dat hun de nodige technische en financiële middelen ter beschikking worden gesteld om de kwaliteit van hun werkzaamheden te kunnen verbeteren overeenkomstig de precieze voorschriften in de bestekken;

7. stelt met enige bezorgdheid vast dat alle beoordelaars het erover eens zijn dat het effect van de acties op de werkgelegenheid en de duurzame ontwikkeling altijd geringer is dan de impact op de groei en wenst dat de beheerders van programma's systematisch met deze constatering rekening houden als een prioritaire richtlijn bij de herziening van programma's;

8. acht het niet gewenst de doeltreffendheid van de acties van de structuurfondsen te beoordelen uitsluitend op grond van de gedane uitgaven; deze moeten veeleer worden gemeten aan de impact van de maatregelen en het sociale nut hiervan voor de economie en in het bijzonder de werkgelegenheid;

9. merkt hierbij op dat de beoordeling van het effect van maatregelen op de werkgelegenheid niet alleen kan worden gebaseerd op "het netto aantal gecreëerde arbeidsplaatsen" maar dat eveneens dient te worden uitgegaan van "het aantal behouden arbeidsplaatsen" en "het indirect gecreëerde aantal arbeidsplaatsen";

10. spoort de beoordelaars aan met name de indicatoren inzake het resultaat en de impact van structuurmaatregelen te verfijnen om hun reikwijdte en efficiëntie te optimaliseren voor wat betreft de toegang tot basisinfrastructuur, nieuwe technologieën en de informatiemaatschappij, de milieubescherming en duurzame ontwikkeling, met name wanneer men bedenkt hoe belangrijk deze zijn in het kader van de beoordeling van permanente obstakels die voortspruiten uit het perifere of insulaire karakter van regio's;

11. beveelt de Commissie aan de uitwisseling van ervaringen tussen deskundigen op het gebied van evaluatie en sturing van de structuurfondsen uit te breiden, om te komen tot nauwe samenwerking tijdens de verscheidene stadia vóór, tijdens en na de evaluaties;

12. dringt er bij de lidstaten die hierin nog tekortschieten, op aan dat zij in de toekomst de financiële uitvoering optimaliseren, en wel binnen de termijnen die in de programmering zijn vastgesteld daar de tussentijdse evaluatie anders veel van haar betekenis inboet;

Herziening van de programma's

13. verzoekt de Commissie de procedures voor de herziening zoveel mogelijk te vereenvoudigen om een nauwer verband te kunnen bewerkstelligen tussen de productie van betrouwbare en operationele resultaten en hun daadwerkelijke integratie in de programma's;

14. stelt vast dat de hertoewijzingen over het algemeen worden bepaald door de financiële stand van zaken hetgeen de oorzaak is van de overdracht van financiële middelen van programma's die meer tijd nodig hebben om de kredieten uit te geven, ten gunste van die programma's die de kredieten sneller besteden; merkt derhalve op dat deze aanpassingen nadelig kunnen zijn voor sommige programma's die, alhoewel zij moeite hebben om hun kredieten te gebruiken, desalniettemin van het allergrootste belang kunnen zijn in het algemene kader van een regionale programmering;

15. verzoekt de Commissie daarom bij de herziening van de programma's de verordeningen op flexibeler wijze toe te passen ten voordele van bepaalde programma's of subprogramma's die, zelfs indien zij moeilijkheden ondervinden bij de besteding van hun kredieten, van niet minder cruciaal belang zijn voor een evenwichtige en duurzame regionale ontwikkeling, door hen bij wijze van uitzondering meer gunstige cofinancieringsmogelijkheden te verschaffen;

16. gaat ervan uit dat de Commissie ook de gedetailleerde evaluatierapporten van de beoordelaars aan het EP ter beschikking stelt;

17. betreurt het dat in het verslag van de Commissie niet meer informatie wordt verstrekt over bepaalde centrale elementen bij de herziening halverwege de looptijd, met name de nationale en regionale politieke context en de ontwikkeling van de behoeften, daar de evaluaties alleen geen voldoende basis voor alle beschouwingen kunnen zijn;

Volgende programmaperiode

18. wijst erop dat deze strategische analysen tot doel hebben toekomstige acties van de structuurfondsen voor te bereiden, daar zij de nadruk leggen op langduriger problemen die uitsluitend kunnen worden aangepakt in het kader van de huidige programmaperiode; verzoekt de Commissie dan ook deze gegevens bij de voorbereiding van toekomstige programma's optimaal te gebruiken;

19. neemt kennis van het in sommige evaluatierapporten met nadruk genoemd grote gevaar dat na voltooiing van sommige EPD's of CBB's weer een langzamere groei inzet, en verzoekt de Commissie in het kader van de huidige herziening van de structuurfondsen alle noodzakelijke maatregelen te nemen om dit verschijnsel zo veel mogelijk te beperken, met name wat betreft de programmering van de acties in regio's waar sprake is van "geleidelijke afschaffing";

20. spreekt de hoop uit dat de norm "Gebruik van de kredieten" tijdens de evaluatie halverwege de looptijd van het volgende programma (2000-2006) geen absolute voorwaarde is om de in de Commissievoorstellen genoemde prestatiereserve te deblokkeren, en dat dit besluit veeleer in eerste instantie afhangt van de kwaliteit van de lopende programma's en de mate waarin de oorspronkelijke doelen zijn verwezenlijkt;

21. wijst ten slotte met klem op de betekenis die bij de volgende tenuitvoerlegging van het Ontwikkelingsplan voor de Communautaire Ruimte (OCR) moet worden toegekend aan de analysen en de kennis die voortkomen uit de evaluatierapporten, opdat een evenwichtige ordening van de Europese ruimte gewaarborgd is en opdat het beginsel van economische, sociale en territoriale samenhang daarvan onlosmakelijk deel vormt;

22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.