A4-0125/95

Resolutie over het vijfde periodiek verslag over de sociaal-economische situatie en ontwikkeling van de regio's van de Gemeenschap

Het Europees Parlement,

- gezien het vijfde periodiek verslag over de sociaal-economische situatie en ontwikkeling van de regio's van de Gemeenschap (COM(94)0322 -

C4-0095/94),

- gelet op verordening (EEG) nr. 2083/93 van 20 juli 1993 tot wijziging van verordening (EEG) nr. 4254/88 tot vaststelling van toepassingsbepalingen voor verordening (EEG) nr. 2052/88 met betrekking tot het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling,

- gelet op artikel 8 van de aldus gewijzigde verordening (EEG) nr. 4254/88

((PB L 193 van 31.7.1993, blz. 34.))- gezien het vierde periodiek verslag over de sociaal-economische situatie en ontwikkeling van de regio's van de Gemeenschap (COM(90)0609 -

C3-0053/91) en zijn desbetreffende resolutie van 12 maart 1992 ((PB C 94 van 13.4.1992, blz. 309.)),

- gelet op het Witboek van de Commissie en inzonderheid op hoofdstuk 10 (COM(93)0700),

- gelet op het vijfde actieprogramma voor het milieu (COM(92)0023),

- gelet op de voorstellen van de Commissie voor het programma Europa 2000+ (CX-86-94-117),

- gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid (A4-0125/95),

1. complimenteert de Commissie met haar vijfde periodiek verslag dat samen met het vierde periodiek verslag en met haar verslag "Europa 2000+" een omvattende en gedetailleerde beschrijving geeft van de sociaal-economische situatie in de regio's van de Unie, en aldus een voldoende gezonde basis vormt voor de formulering van het structuurbeleid op het niveau van de Unie; stelt met tevredenheid vast dat ieder verslag aanzienlijk meer ontwikkelingsfactoren beschrijft en analyseert dan het voorafgaande;

2. stelt met tevredenheid vast dat enkele aanbevelingen uit het verslag van het Parlement over het vierde periodiek verslag door de Commissie zijn verwerkt in het vijfde periodiek verslag, namelijk meer gedetailleerde beschrijvingen van de demografische situatie en prognoses van ontwikkelingen, immigratiepatronen, investeringsstromen en het regionaal beleid van de lid- staten;

3. stelt vast dat de belangrijke aspecten van overheidssubsidies en informele economie nog steeds niet zijn opgenomen en dringt er met klem op aan dat omvang en invloed in het volgende verslag worden geëvalueerd; onderstreept de noodzaak van een dergelijke evaluatie, gezien de doorslaggevende betekenis van structuur- en regionaal beleid als instrumenten ter ondersteuning en versteviging van de maatregelen die de regio's nemen met het oog op de EMU;

4. wijst de lid-staten er nogmaals op dat de verantwoordelijkheid voor de verwezenlijking van een gezond economisch en sociaal beleid de taak blijft van de regeringen van de lid-staten en van de regio's; bevestigt nogmaals dat de financiële bijdrage van de Gemeenschap - bij gebrek aan een actieve bijdrage van de lid-staten - slechts op termijn kan bijdragen tot de vermindering van de economische en sociale verschillen;

5. betreurt het feit dat de positieve ontwikkeling naar nominale convergentie op nationaal niveau niet vergezeld gaat van werkelijke convergentie op regionaal niveau en dat niet voldoende rekening wordt gehouden met de verschillen op het gebied van cohesie in de regio's zelf; verzoekt de Commissie en de lid-staten te zorgen voor complementariteit en integratie van het beleid van de Gemeenschap om de regio's in staat te stellen hun economische en sociale basis te verbeteren, en tegelijkertijd de verwezenlijking van de convergentiecriteria van de EMU ter hand te nemen; verzoekt de Commissie voorstellen te doen en beleidsvormen uit te werken om de convergentie op regionaal niveau te steunen;

6. is van oordeel dat de bewering dat de invoering van één enkele munt de regionale ontwikkeling ten goede zal komen niet betekent dat dit - zoals de Commissie lijkt te denken - automatisch het geval zal zijn en dat de positieve gevolgen grotendeels zullen afhangen van de invoering van een daadwerkelijk beleid van de Unie op economisch, budgettair en fiscaal vlak naast de totstandbrenging van een monetaire unie;

7. beseft dat het regionale en structuurbeleid van de Gemeenschap een onderneming op lange termijn is; is zich er tevens van bewust dat ook een beleid dat op lange termijn wordt gevoerd telkens moet worden afgestemd op de concrete financiële mogelijkheden;

8. wijst de Raad erop dat het beleid inzake de transeuropese netwerken op vervoersgebied er, gezien de omvang van de vereiste financiële middelen, toe leidt dat investeringen worden gekanaliseerd naar regio's die reeds een sterke groei kennen en dat de concentratie van de economische bedrijvigheid in die regio's verder in de hand wordt gewerkt, terwijl de kans dat ondernemingen zich gaan vestigen in minder ontwikkelde regio's geringer wordt;

9. herinnert aan de conclusie van het verslag dat investeringen in het onderwijsbestel van de probleemgebieden van cruciaal belang is voorverbetering van de werkgelegenheidsvooruitzichten en van het concurrentievermogen; wenst bijgevolg dat meer overheidsmiddelen worden uitgetrokken voor menselijke hulpbronnen ter ondersteuning van onderwijs, opleiding en onderzoek;

10. acht het evenzeer van belang om door stimulansen voor de oprichting van nieuwe en de ontwikkeling van bestaande KMO's bij te dragen tot de opleving in probleemgebieden;

11. wijst erop dat het onderwijs- en opleidingsstelsel moet worden verbeterd en bijscholing moet worden bevorderd ten einde ervoor te zorgen dat de beroepsbekwaamheid voortdurend wordt verbeterd met het oog op versterking van het concurrentievermogen en beteugeling van de werkloosheid;

12. is ten zeerste verontrust over de huidige grote discrepantie op het gebied van onderzoek en ontwikkeling (drie vierde van alle overheidsopdrachten op onderzoeksgebied, inclusief die welke door de Gemeenschap worden gefinancierd, gaan naar een klein aantal innovatiecentra);

13. verzoekt de Commissie om een gedetailleerder analyse van de onderliggende factoren die het concurrentievermogen in de probleemgebieden steunen, teneinde de structurele maatregelen ter verbetering van het concurrentievermogen van de regio's beter te richten; betreurt het feit dat de economische en sociale verschillen tussen de rijkste en de armste regio's zeer groot blijven, ondanks algemene verbeteringen in de regio's van de Gemeenschap; herinnert eraan dat versteviging van de economische en sociale cohesie een van de belangrijkste pijlers blijft van het Verdrag betreffende de Europese Unie en een hoeksteen is van de convergentiedoelstellingen van de Gemeenschap; betreurt het feit dat groeiende verschillen tussen en binnen de regio's blijven resulteren in onaanvaardbaar hoge werkloosheidscijfers en een niet optimaal gebruik van het menselijk potentieel; verzoekt de Commissie en de lid-staten het macro-economisch en Gemeenschapsbeleid beter te coördineren om de werkloosheid in de regio's aan te pakken en onder verwijzing naar de bevindingen van het Witboek, bij het treffen van macro- economische maatregelen en het Gemeenschapsbeleid na te gaan in hoeverre de werkloosheid er op doeltreffende wijze mee kan worden teruggedrongen en in hoeverre is voorzien in concrete begeleidende maatregelen ter bestrijding van de toegenomen werkloosheid onder vrouwen;

14. verzoekt de Commissie bij haar volgende evaluatie na te gaan in hoeverre acties uit hoofde van de structuurfondsen in nieuwe werkgelegenheid hebben geresulteerd en zo mogelijk statistische gegevens en informatie per regio te verstrekken;

15. verzoekt de Commissie meer werk te maken van het onderzoek naar en de bestudering van de factoren die een negatieve uitwerking hebben en ertoe bijdragen dat de ongelijkheden in bepaalde regio's van de Gemeenschap toenemen, ondanks het feit dat een groot deel van de middelen die in het kader van het communautair regionaal en structuurbeleid worden uitgetrokken naar die regio's gaat;

16. dringt erop aan dat de Commissie de vergelijkende cijfers van de resultaten van de regio's in vergelijkbare sociaal-economische omstandigheden in meer detail analyseert ter evaluatie van de bijdrage die het structuurbeleid van de Gemeenschap levert aan de resultaten en om aanbevelingen te kunnen doen voor toekomstige maatregelen uit hoofde van de structuurfondsen;

17. verzoekt de Commissie in het volgende periodieke verslag aandacht te besteden aan specifieke problemen (zoals de perifere ligging en de regionale en sociale gevolgen van de crisis in maritieme sectoren zoals de scheepsbouw en de visserij), aan actuele vraagstukken (zoals de rol van de zeehavens en de kustvaart in de economie, de bescherming van het mariene milieu en hernieuwbare energiebronnen) en aan de perspectieven voor de ontwikkeling van de Europese kustgebieden, teneinde de problemen van deze veelal sterk benadeelde en perifere gebieden van de Europese Unie in het kader van het regionaal beleid in de toekomst coherenter te kunnen aanpakken;

18. betreurt dat inspecties diverse onregelmatigheden bij de aanwending van de middelen aan het licht hebben gebracht;

19. stelt met verontrusting vast dat in sommige gevallen het door de centrale of regionale overheid van de lid-staten gevoerde regionaal beleid, de maatregelen uit hoofde van het regionaal beleid van de Gemeenschap niet aanvult of versterkt; verzoekt de lid-staten en de Commissie hun respectieve actiemiddelen beter te coördineren; verzoekt de Commissie het nodige te doen om ervoor te zorgen dat de lid-staten hun verplichtingen inzake de verwezenlijking van economische en sociale cohesie nakomen;

20. acht het nuttig dat de Commissie, naar analogie met de geografisch georiënteerde behandeling van specifieke economische sectoren (zoals de automobielsector, de luchtvaartindustrie, de textiel- en kledingindustrie en de wapenindustrie), in dit verslag bij de bestudering van de problemen van de kustgebieden voortaan tevens een gedifferentieerde analyse van het regionale belang van de visserijsector en andere maritieme sectoren van de economie (zoals de scheepsbouw, de havens en de kustvaart) voor deze regio's maakt en aangeeft op welke gebieden het regionaal beleid kan bijdragen tot de ontwikkeling van het in de regio's aanwezige economisch potentieel;

21. herinnert de lid-staten en de Commissie eraan dat de plaatselijke en regionale overheden een belangrijke rol vervullen bij het wegwerken van economische en sociale ongelijkheden, zodat het des te noodzakelijker is de plaatselijke overheden en de regio's te betrekken bij de planning en tenuitvoerlegging van acties op het gebied van het regionaal beleid; herinnert eraan dat toepassing van het subsidiariteitsbeginsel ook transparantie en inspraak inhoudt, hetgeen impliceert dat de sociale partners en de lokale en regionale overheden meer bij de planning van de werkzaamheden moeten worden betrokken;

22. verzoekt de Commissie de binnenlandse en structurele financiële steun te evalueren die de lid-staten verlenen in regio's waar maatregelen uit hoofde van de structuurfondsen van de Gemeenschap ten uitvoer worden gelegd en de controlemaatregelen en de sancties voor oneigenlijk gebruik van de fondsen door de lid-staten te versterken; verzoekt de lid-staten ervoor te zorgen dat financiële steun aan of beleidsmaatregelen voor de in aanmerking komende regio's de doelstelling van economische en sociale cohesie versterken en ondersteunen, vooral wanneer blijkt dat acties duidelijk ten koste gaan van de economische en sociale cohesie; wijst erop dat de lid-staten bij de opstelling van hun plannen voor de in aanmerking komende regio's rekening dienen te houden met de maatregelen en doelstellingen uit hoofde van de structuurfondsen;

23. verzoekt de Commissie na te gaan of het mogelijk is meer vergelijkbare "sociaal-economische regio's" te identificeren en te definiëren (eventueel met inbegrip van de definitie van "werkgelegenheidsconcentratiegebieden") om nauwkeuriger een gericht structuurbeleid te kunnen formuleren;

24. verzoekt de Commissie, vooruitlopend op de toekomstige hervorming van de structuurfondsen, een onderzoek uit te voeren naar de subsidiabiliteitscriteria van de structuurfondsen, teneinde een hogere mate van doelmatigheid en een merkbare concentratie van kredieten te waarborgen;

25. herinnert de lid-staten en de Commissie eraan dat zij zich er in de verordeningen betreffende de structuurfondsen toe hebben verbonden gelijke kansen te waarborgen en dat prioritaire acties de minder begunstigde en kwetsbaarder regio's en bevolkingsgroepen ten goede moeten komen;

26. verzoekt de Commissie en de lid-staten elke vorm van misbruik of verduistering van middelen uit de structuurfondsen te voorkomen, met name in het licht van het lopende onderzoek van de Commissie naar de betaling van EFRO-gelden aan geprivatiseerde nutsbedrijven; wijst erop dat het de taak van de Commissie is ervoor te zorgen dat de verordeningen strikt en rigoureus worden toegepast en zo nodig de verordeningen te wijzigen om te voorkomen dat middelen verkeerd worden gebruikt;

27. verzoekt de Commissie de gevolgen te onderzoeken die een toekomstige uitbreiding van de Unie heeft ten aanzien van de structuurfondsen; wenst met name dat de Commissie zo spoedig mogelijk een gedetailleerde analyse van de budgettaire gevolgen van een toekomstige uitbreiding maakt, naar het voorbeeld van de GLB-studie, en nagaat welke budgettaire herverdelingsmaatregelen noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de doelstelling van economische en sociale samenhang wordt verwezenlijkt in het kader van het acquis communautaire en in de geest van solidariteit; wenst voorts dat meer inspanningen worden gedaan om te waarborgen dat de beschikbare middelen optimaal worden benut;

28. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.