NL

Brussel, 10.7.2007

COM(2007) 361 definitief

2007/0143 (COD)

Voorstel voor een

RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf

SOLVABILITEIT II

(door de Commissie ingediend)

[SEC(2007) 870]

[SEC(2007) 871]

TOELICHTING

1. Algemene opmerkingen

(Her)verzekeringen zijn van een zodanig groot economisch en sociaal belang dat algemeen wordt erkend dat een optreden van de overheidsinstanties in de vorm van prudentieel toezicht noodzakelijk is. Verzekeraars bieden niet alleen bescherming tegen toekomstige gebeurtenissen die schade kunnen veroorzaken, maar kanaliseren tevens spaargelden van huishoudens naar de financiële markten en de reële economie.

Verzekeraars en herverzekeraars moeten aan bepaalde solvabiliteitsvereisten voldoen om ervoor te zorgen dat zij hun beloften aan verzekeringnemers kunnen waarmaken. De huidige solvabiliteitsregels zijn verouderd. Ze zijn niet risicogevoelig, geven de lidstaten te veel ruimte voor nationale varianten, bevatten geen behoorlijke regeling van het groepstoezicht en zijn ondertussen voorbijgestreefd door de ontwikkelingen in de sector, op internationaal niveau en op sectoroverschrijdend niveau. Daarom is een nieuwe solvabiliteitsregeling, Solvency II genaamd, noodzakelijk waarin de meest recente ontwikkelingen op het gebied van prudentieel toezicht, actuariële wetenschappen en risicobeheer volledig in aanmerking worden genomen en die in de toekomst kan worden bijgewerkt.

Het Solvency II-project is een van de belangrijkste onderdelen van het Actieplan voor financiële diensten (1999-2005) dat nog niet is afgerond. Het Solvency I-project van 2002 voorzag in een verhoging van het minimumgarantiefonds, doch vormde slechts een noodoplossing om de bescherming van de verzekeringnemers te verbeteren terwijl een ingrijpender hervormingsproject op touw werd gezet. Solvency II is het resultaat van dit proces en voorziet in een meer omvattende herziening van de financiële positie van (her)verzekeringsondernemingen.

Overeenkomstig de agenda van de Commissie inzake betere regelgeving en vereenvoudiging van de wetgeving is de herziening van de bestaande solvabiliteitsregeling aangegrepen om 14 (her)verzekeringsrichtlijnen te herschikken tot één enkele tekst waarin de nieuwe solvabiliteitsregels zijn opgenomen.

2. Raadpleging van belanghebbenden en andere betrokken partijen

a) Raadpleging van belanghebbenden en andere betrokken partijen

Tijdens de uitvoering van het project hebben de diensten van de Commissie voortdurend nauw contact onderhouden met de betrokken partijen. De werkgroep Solvabiliteit van de Commissie, die bestaat uit nationale deskundigen, is sinds de aanvang van het project in 2004 3 à 5 keer per jaar bijeengekomen om Solvency II te bespreken.

Het Comité van Europese toezichthouders op verzekeringen en bedrijfspensioenen (CETVB) is een belangrijke bron van technische expertise voor het Solvency II-project geweest. Dit comité heeft de Commissie geadviseerd over het ontwerp van de nieuwe solvabiliteitsregeling en een aantal kwantitatieve impactstudies opgezet. Alvorens zijn advies aan de Commissie voor te leggen, heeft het CETVB een openbare raadpleging over het ontwerpadvies georganiseerd. De bijdrage van het comité aan het project is aanzienlijk geweest, en zijn betrokkenheid zal ook later in het proces noodzakelijk zijn.

In juni 2006 hield DG MARKT een hoorzitting waaraan 191 belangstellenden deelnamen. Bovendien publiceerden de diensten van de Commissie een online-vragenlijst, "Uw stem in Europa", waarop 147 antwoorden werden ontvangen. DG MARKT zond verder een uitvoerige vragenlijst toe aan 58 ondernemingen in heel Europa, waarna met een aantal van deze ondernemingen (voornamelijk uit het midden- en kleinbedrijf (MKB)), vraaggesprekken hebben plaatsgevonden.

Een aantal organisaties werd verzocht de Commissie te helpen bij de beoordeling van het potentiële effect van de nieuwe solvabiliteitsregeling: de Europese Centrale Bank (financiële stabiliteit), de (her)verzekeringssector (CEA/AISAM/ACME) (verzekeringsproducten en -markten), FIN-USE (consumenten) en CETVB (toezichthouders). Voorts heeft DG ECFIN een verslag opgesteld over de macro-economische gevolgen van Solvency II.

b) Effectbeoordeling

Het onderzoek en de van belanghebbenden en betrokkenen ontvangen feedback bevestigen dat de invoering van een nieuwe, op het economische risico gebaseerde solvabiliteitsregeling, waarbij ten volle van de Lamfalussy-structuur gebruik wordt gemaakt, de meest doeltreffende en efficiënte werkwijze is voor de verwezenlijking van de algemene doelstellingen van het Solvency II-project, namelijk een grotere integratie van de EU-(her)verzekeringsmarkt, een betere bescherming van verzekeringnemers en begunstigden, een versterking van het internationale concurrentievermogen van EU-verzekeraars en –herverzekeraars, en het bevorderen van een betere regelgeving.

Een stelsel dat op gedegen economische waarderingsgrondslagen is gebaseerd, zal inzicht verschaffen in de werkelijke financiële positie van verzekeraars, waardoor de transparantie wordt verhoogd en het vertrouwen in de gehele sector wordt versterkt. De invoering van risicogeoriënteerde wettelijke vereisten zal ertoe leiden dat een billijke afweging wordt gemaakt tussen een krachtige bescherming van de verzekeringnemers en redelijke kosten voor de verzekeraars.

De kapitaalvereisten zullen met name het specifieke risicoprofiel van elke (her)verzekeringsonderneming weerspiegelen. Verzekeraars die hun risico's naar behoren beheren – omdat zij een strikt beleid voeren, passende risicolimiteringstechnieken toepassen, of hun activiteiten diversifiëren – zullen worden beloond en zullen minder kapitaal mogen aanhouden dan onder het huidige stelsel is toegestaan. Daar staat tegenover dat van verzekeraars waarvan het beheer te wensen overlaat of waarvan de risicobereidheid groter is, zal worden verlangd dat zij meer kapitaal aanhouden om ervoor te zorgen dat aan de vorderingen van verzekeringnemers kan worden voldaan wanneer deze opeisbaar worden.

Solvency II zal ertoe leiden dat sterker de nadruk wordt gelegd op een degelijk risicobeheer en een solide interne controle. De verantwoordelijkheid voor de financiële soliditeit van een verzekeraar zal volledig bij het management komen te berusten, zoals het trouwens hoort. Verzekeraars zullen meer vrijheid genieten – in die zin dat zij solide beginselen in acht zullen moeten nemen in plaats van arbitraire regels. De wettelijke vereisten en de praktijken in de sector zullen op elkaar worden afgestemd en verzekeraars zullen worden beloond voor het invoeren van risico- en kapitaalbeheersystemen die het best op hun behoeften en algemene risicoprofiel zijn toegesneden. Daar staat tegenover dat zij aan een scherper prudentieel toezicht zullen worden onderworpen. Het nieuwe kader zal ook tot meer transparantie en informatieverschaffing leiden. Verzekeraars die optimale werkwijzen toepassen, zullen verder worden beloond door beleggers, marktdeelnemers en consumenten.

De invoering van een nieuwe, op het economische risico gebaseerde benadering kan echter gepaard gaan met enkele neveneffecten op korte termijn. Zo kan Solvency II in een vermindering van de dekking van sommige verzekeringssoorten resulteren omdat bij de wettelijke behandeling van de risico's met de werkelijke economische kosten van deze risico's rekening zal worden gehouden (bijvoorbeeld traditionele financiële garanties die in spaarproducten op lange termijn besloten liggen). Evenzo kan een verhoogde transparantie leiden tot een vermindering van de kruissubsidiëring tussen verzekeringsbranches (bijvoorbeeld tussen motorrijtuigenverzekering en ziekte- en ongevallenverzekering) en tot prijsverhogingen in bepaalde branches of voor bepaalde categorieën verzekeringnemers met een hoog risico. Hoewel dit met het oog op de totstandbrenging van een efficiënte en transparante verzekeringssector gunstig is, moeten de potentiële sociale gevolgen van eventuele veranderingen in het gedrag van verzekeraars nauwgezet worden gevolgd en besproken om ervoor te zorgen dat duurzame oplossingen op lange termijn worden gevonden waarmee eventuele problemen die zich naar aanleiding van de invoering van de nieuwe solvabiliteitsregeling voordoen, kunnen worden aangepakt. Er moet een beroep worden gedaan op verzekeraars en nationale autoriteiten om na te gaan of dergelijke veranderingen te verwachten zijn en zo ja, hoe eventuele negatieve gevolgen hiervan kunnen worden tegengegaan. Ten slotte kan niet worden uitgesloten dat schadeverzekeraars hun beleggingen in obligaties zullen uitbreiden ten koste van beleggingen in aandelen, hoewel niet wordt verwacht dat de impact van Solvency II op het beleggingsgedrag van levensverzekeraars bijzonder groot zal zijn. Het aandelenbezit van schadeverzekeraars vormt echter slechts een klein deel van de effectenkapitalisatie van de EU-25 (4%), zodat een soepele overgang naar een nieuwe verdeling van de beleggingsportefeuille wordt verwacht.

3. Wetgevingsbenadering en rechtsgrondslag

a) Wetgevingsbenadering

In verband met de wijzigingen die uit hoofde van de nieuwe Solvency II-regelgeving moeten worden aangebracht, zijn de navolgende 13 richtlijnen op het gebied van levensverzekering en schadeverzekering, herverzekering, verzekeringsgroepen en liquidatie tot een enkele tekst herschikt:

· Richtlijn 64/225/EEG van de Raad van 25 februari 1964 ter opheffing van de beperkingen van de vrijheid van vestiging en van het vrij verrichten van diensten, voor wat betreft herverzekering en retrocessie [1];

· Eerste Richtlijn 73/239/EEG van de Raad van 24 juli 1973 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en de uitoefening daarvan [2];

· Richtlijn 73/240/EEG van de Raad van 24 juli 1973 inzake de opheffing van de beperkingen van de vrijheid van vestiging op het gebied van het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche [3];

· Richtlijn 76/580/EEG van de Raad van 29 juni 1976 tot wijziging van Richtlijn 73/239/EEG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en de uitoefening daarvan [4];

· Richtlijn 78/473/EEG van de Raad van 30 mei 1978 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen op het gebied van de communautaire co-assurantie [5];

· Richtlijn 84/641/EEG van de Raad van 10 december 1984 houdende wijziging, inzonderheid wat de hulpverlening op reis betreft, van de Eerste Richtlijn (73/239/EEG) tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en de uitoefening daarvan [6];

· Richtlijn 87/344/EEG van de Raad van 22 juni 1987 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de rechtsbijstandverzekering [7];

· Tweede Richtlijn 88/357/EEG van de Raad van 22 juni 1988 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en tot vaststelling van bepalingen ter bevordering van de daadwerkelijke uitoefening van het vrij verrichten van diensten en houdende wijziging van Richtlijn 73/239/EEG [8];

· Richtlijn 92/49/EEG van de Raad van 18 juni 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en houdende wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG en 88/357/EEG (derde richtlijn schadeverzekering) [9];

· Richtlijn 98/78/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 oktober 1998 betreffende het aanvullend toezicht op verzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep [10];

· Richtlijn 2001/17/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 maart 2001 betreffende de sanering en de liquidatie van verzekeringsondernemingen [11];

· Richtlijn 2002/83/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 november 2002 betreffende levensverzekering [12];

· Richtlijn 2005/68/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2005 betreffende herverzekering [13].

Omdat een volledige herschrijving van de bestaande richtlijnen ingrijpender zou zijn geweest dan een herschikking, sluit de herschikking aan bij de structuur van de bestaande (her)verzekeringsrichtlijnen. De nieuwe Solvency II-bepalingen zijn derhalve in de verschillende hoofdstukken en titels van de ontwerprichtlijn opgenomen en tegen een grijze achtergrond aangegeven. Afgezien van de wijzigingen die noodzakelijk zijn om een nieuwe solvabiliteitsregeling in te voeren, zijn geen materiële wijzigingen in de bestaande, herschikte richtlijnen aangebracht.

Bij het voorstel wordt gebruikgemaakt van de "techniek van herschikking" (Interinstitutioneel Akkoord 2002/C 77/01) waardoor materiële wijzigingen in bestaande wetgeving kunnen worden aangebracht zonder dat een afzonderlijke wijzigingsrichtlijn behoeft te worden vastgesteld. De herschikking vermindert de complexiteit van de EU-wetgeving en maakt deze toegankelijker en begrijpelijker. In een groot aantal bepalingen van de bestaande richtlijnen zijn niet-materiële wijzigingen aangebracht om de redactionele kwaliteit en de leesbaarheid te verbeteren. Verouderde artikelen of delen van artikelen zijn geschrapt. Alle wijzigingen zijn duidelijk in de tekst aangegeven.

De nieuwe solvabiliteitsvoorschriften zijn gebaseerd op de beginselen en de structuur met vier niveaus van de Lamfalussy-benadering op het gebied van financiële diensten. De beginselen zullen nader worden uitgewerkt door middel van uitvoeringsmaatregelen. Dankzij de nieuwe Lamfalussy-benadering zal de nieuwe solvabiliteitsregeling gelijke tred kunnen houden met toekomstige markt- en technologische ontwikkelingen, alsook met internationale ontwikkelingen op het gebied van de financiële verslaggeving en de (her)verzekeringsregelgeving.

b) Rechtsgrondslag

Het voorstel is gebaseerd op artikel 47, lid 2, en artikel 55 van het Verdrag, welke de rechtsgrondslag vormen voor het vaststellen van communautaire maatregelen waarmee de totstandbrenging van een interne markt voor financiële diensten wordt beoogd. Het gekozen instrument is een richtlijn, omdat dit het meest geschikte rechtsinstrument is om de betrokken doelstellingen te bereiken. De voorgestelde nieuwe bepalingen gaan niet verder dan wat nodig is om de beoogde doelstellingen te bereiken.

4. Toepassingsgebied

Het toepassingsgebied van de huidige richtlijnen is niet gewijzigd. Het voorstel is derhalve van toepassing op alle levensverzekerings- en schadeverzekeringsondernemingen evenals op herverzekeringsondernemingen. De uitsluiting van kleine onderlinge ondernemingen die momenteel van toepassing is, is evenwel uitgebreid tot alle kleine verzekeringsondernemingen overeenkomstig de definitie van artikel 4, ongeacht hun rechtsvorm. De richtlijn is niet van toepassing op pensioenfondsen die vallen onder Richtlijn 2003/41/EG van het Europees Parlement en de Raad van 3 juni 2003 [14] betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorzieningen. Deze richtlijn zal in 2008 worden herzien. Bij die gelegenheid zal de Commissie onderzoeken of, en op welke wijze geschikte solvabiliteitsvereisten kunnen of moeten worden ontwikkeld voor pensioenfondsen. De richtlijn brengt evenmin wijziging in de regelgeving die van toepassing is op financiële conglomeraten. Mochten er eventueel problemen rijzen, dan zullen deze worden behandeld in de loop van de herziening van de richtlijn inzake financiële conglomeraten (Richtlijn 2002/87/EG), die in 2008 zal plaatsvinden.

5. Artikelsgewijze toelichting

De toelichting betreft uitsluitend de nieuwe artikelen of de artikelen die naar aanleiding van de invoering van de nieuwe solvabiliteitsvoorschriften zijn gewijzigd.

a) Kwalitatieve vereisten en toezicht

De kwalitatieve vereisten en toezichtregels die van toepassing zijn op (her)verzekeringsondernemingen ("tweede pijler" van het Solvency II-kader) zijn ondergebracht in twee afdelingen, de afdeling "Toezichthoudende autoriteiten en algemene regels" enerzijds en de afdeling "Governancesysteem" anderzijds.

Toezichthoudende autoriteiten en algemene regels – artikelen 27 tot en met 38

Voornaamste doel van het toezicht – artikel 27

Het voornaamste doel van (her)verzekeringsregelgeving en –toezicht is een adequate bescherming van de verzekeringnemer te bewerkstelligen. Andere doelstellingen, zoals financiële stabiliteit en eerlijke en stabiele markten, moeten eveneens in aanmerking worden genomen, maar mogen geen afbreuk doen aan het voornaamste doel.

Algemene toezichtregels – artikel 28

Toezicht dient op een prospectieve en risicogeoriënteerde benadering te berusten. Solvency II volgt derhalve een op het economische risico gebaseerde benadering waardoor een stelsel tot stand kan worden gebracht dat het werkelijke risicoprofiel van (her)verzekeringsondernemingen weerspiegelt. Dit stelsel dient gebaseerd te zijn op gedegen economische beginselen en optimaal gebruik te maken van de door de financiële markten verstrekte informatie.

Er is in het bijzonder op toegezien dat de nieuwe solvabiliteitsregeling niet te belastend is voor kleine en middelgrote (her)verzekeringsondernemingen. Daarom wordt belang gehecht aan het evenredigheidsbeginsel, dat op alle vereisten van deze richtlijn van toepassing is doch dat vooral relevant is voor de toepassing van de kwantitatieve en kwalitatieve vereisten van de solvabiliteitsregeling en de toezichtregels. Aan dit beginsel zal in het kader van de uitvoeringsmaatregelen nadere invulling worden gegeven.

Transparantie en verantwoording – artikel 30

Transparantie en verantwoording dragen bij tot de legitimiteit en integriteit van de toezichthoudende autoriteiten, alsook tot de geloofwaardigheid van het toezichtstelsel. In dit artikel wordt daarom bepaald dat de toezichthoudende autoriteiten hun taken op transparante en verantwoorde wijze dienen te vervullen. De bekendmaking van informatie bevordert de transparantie en maakt een zinvolle vergelijking van de door de lidstaten gevolgde aanpak mogelijk. Een belangrijk aspect van transparantie en verantwoording is de vaststelling van transparante procedures voor de benoeming en het ontslag van de leden van de bestuursorganen van de toezichthoudende autoriteiten.

Toezichthoudende bevoegdheden – artikel 34

Om een efficiënt toezicht te waarborgen moeten aan de toezichthoudende autoriteiten alle bevoegdheden worden verleend die zij nodig hebben om hun taken te kunnen vervullen. Daarom wordt in artikel 34 bepaald dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat de toezichthoudende autoriteiten de bevoegdheid hebben om alle nodige maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat de ondernemingen aan de regelgevingsvereisten van deze richtlijn voldoen, alsmede om eventuele onregelmatigheden te voorkomen en te verhelpen. In dit verband is het vooral belangrijk dat deze bevoegdheden ook gelden voor uitbestede en onderuitbestede werkzaamheden. De toezichthoudende bevoegdheden moeten tijdig en op evenredige wijze worden uitgeoefend.

Het is voor een doeltreffend toezicht van het grootste belang dat dit toezicht zowel ter plaatse als op afstand wordt verricht; daarom hebben de toezichthoudende autoriteiten de bevoegdheid om controles ter plaatse te verrichten in de bedrijfsruimten van een verzekerings- of herverzekeringsonderneming.

Controleproces – artikel 36

Indien een verzekeraar of herverzekeraar niet aan de kwalitatieve en kwantitatieve vereisten voldoet, kan dat ernstige gevolgen hebben voor de financiële soliditeit van de onderneming. Met het controleproces wordt beoogd instellingen te identificeren die door financiële, organisatorische of andere kenmerken mogelijk een hoger risicoprofiel hebben.

In het kader van het controleproces controleren en evalueren de toezichthoudende autoriteiten de strategieën, processen en verslaggevingsprocedures die de verzekerings- en herverzekeringsondernemingen hebben vastgesteld om aan deze richtlijn te voldoen, alsook de risico's waarmee de betrokken ondernemingen geconfronteerd worden of kunnen worden en hun vermogen om deze risico's in te schatten. Daarnaast wordt de deugdelijkheid beoordeeld van de methoden en praktijken van de ondernemingen om mogelijke gebeurtenissen of toekomstige veranderingen in de economische omstandigheden in kaart te brengen die de algehele financiële positie van de onderneming ongunstig kunnen beïnvloeden. Om de doeltreffendheid van het controleproces te waarborgen, is het van belang dat aan de toezichthoudende autoriteiten de bevoegdheid wordt verleend om de zwakke punten en tekortkomingen te verhelpen die tijdens het controleproces aan het licht zijn gekomen, en dat er een follow-up van hun bevindingen plaatsvindt.

Verder is het van cruciaal belang dat de toezichthoudende autoriteiten over passende hulpmiddelen beschikken waarmee een verslechtering van de financiële omstandigheden kan worden geconstateerd en verholpen. De resultaten van het controleproces zijn bijzonder nuttig voor de toezichthoudende autoriteiten met het oog op het vaststellen van prioriteiten voor toekomstige werkzaamheden, om te zorgen voor een passende mate van consistentie in de benadering van verschillende toezichthoudende autoriteiten en om de ondernemingen van feedback te voorzien.

Opslagfactor van het kapitaalvereiste – artikel 37

Het uitgangspunt voor de toereikendheid van de kwantitatieve vereisten in de (her)verzekeringssector is het solvabiliteitskapitaalvereiste. Na het controleproces kunnen toezichthoudende autoriteiten slechts in nauwomschreven uitzonderlijke omstandigheden van (her)verzekeringsondernemingen verlangen dat zij over meer kapitaal beschikken. Weliswaar is de standaardformule zodanig vastgesteld dat het risicoprofiel van de meeste (her)verzekeringsondernemingen in de Gemeenschap hieronder valt, doch er kunnen gevallen zijn waarin de gestandaardiseerde benadering het zeer specifieke risicoprofiel van een onderneming niet volledig weergeeft.

In geval van concrete tekortkomingen van het geheel of gedeeltelijk interne model (zie punt e) hieronder) of bij concrete bestuurlijke gebreken is het van het grootste belang dat de toezichthoudende autoriteiten erop toezien dat de betrokken onderneming alles in het werk stelt om de tekortkomingen te verhelpen die ertoe hebben geleid dat de onderneming een opslagfactor werd opgelegd om de verzekeringnemers te beschermen. De toezichthoudende autoriteit is verplicht ten minste eenmaal per jaar na te gaan in hoeverre de onderneming erin is geslaagd deze tekortkomingen te verhelpen. Slechts indien het risicoprofiel van een dergelijke onderneming daadwerkelijk afwijkt en de ontwikkeling van een gedeeltelijk of geheel intern model niet doeltreffend is, kan de opslagfactor een permanent karakter krijgen.

De meer geharmoniseerde en economische benadering die, anders dan in de Richtlijn Kapitaalvereisten, voor de (her)verzekeringssector is gekozen, rechtvaardigt volledig de eveneens meer geharmoniseerde benadering van kapitaalverhogingen.

Verantwoordelijkheid van het leidinggevend of bestuursorgaan – artikel 40

(Her)verzekeringsondernemingen zullen veeleer aan beginselen dan aan regelgeving moeten voldoen, waardoor de bedrijfsleiding meer verantwoordelijkheid zal dragen dan momenteel het geval is.

De richtlijn stelt duidelijk dat het leidinggevend of bestuursorgaan van de (her)verzekeringsonderneming de eindverantwoordelijkheid draagt voor de naleving van deze richtlijn door de onderneming.

Governancesysteem – artikelen 41 tot en met 49

Governancesysteem en algemene governancevereisten – artikel 41

De samenhang van governancevereisten in de bank-, effecten- en (her)verzekeringssector is van wezenlijk belang om sectoroverschrijdende consistentie te waarborgen. Met de governancevereisten die in deze richtlijn zijn vastgesteld, wordt getracht dit doel te bereiken.

Gedegen governancevereisten vormen een voorwaarde voor een efficiënt solvabiliteitsstelsel. Wellicht kunnen bepaalde risico's uitsluitend via governancevereisten worden aangepakt en niet door middel van kwantitatieve vereisten. Een robuust governancesysteem is derhalve van cruciaal belang voor een adequate bedrijfsvoering van de verzekeringsonderneming en is doorslaggevend voor de doeltreffendheid van het toezichtstelsel.

Het governancesysteem omvat de naleving van de vereisten inzake deskundigheid en betrouwbaarheid van het bestuur, de beoordeling van eigen risico en solvabiliteit, interne controle, interne audit, de actuariële functie en uitbesteding. In de uitvoeringsmaatregelen inzake de governancevereisten zal nadere invulling worden gegeven aan het evenredigheidsbeginsel.

De vermelding van de governancefuncties in de richtlijn is bedoeld om ondernemingen te helpen bij hun besluitvorming over de wijze waarop zij het governancesysteem ten uitvoer zullen leggen. Een functie is een administratieve capaciteit om bepaalde taken uit te voeren. De vermelding van een specifieke functie betekent niet dat de onderneming niet vrij kan beslissen hoe zij deze functie in de praktijk wenst te organiseren, tenzij in deze richtlijn anders wordt aangegeven. Dit mag niet leiden tot al te belastende vereisten, want er dient rekening te worden gehouden met de aard, de schaal en de complexiteit van de activiteiten van de onderneming. Daarom kunnen de governancefuncties door het eigen personeel worden vervuld, gebaseerd zijn op advies van externe deskundigen of binnen de in deze richtlijn vastgestelde grenzen aan deskundigen worden uitbesteed. Verder kan in kleinere en minder complexe ondernemingen meer dan een functie door een persoon of organisatorische eenheid worden vervuld.

Om ervoor te zorgen dat het governancesysteem goed functioneert, dienen ondernemingen over schriftelijk vastgelegde gedragslijnen te beschikken waarin duidelijk wordt aangegeven hoe zij interne controle, interne audit, risicobeheer en, indien van toepassing, de uitbesteding van werkzaamheden aanpakken. Het is van groot belang dat het leidinggevend of bestuursorgaan actief bij het governancesysteem betrokken is. De schriftelijk vastgelegde gedragslijnen moeten daarom door het leidinggevend of bestuursorgaan worden goedgekeurd en ten minste eenmaal per jaar of voorafgaand aan een belangrijke wijziging van het systeem worden herzien. De wijziging van de gedragslijnen vóór de wijziging van het systeem is essentieel omdat de onderneming anders haar interne strategieën en processen niet zou naleven. Het is de rol van de toezichthoudende autoriteit om het governancesysteem in het kader van het controleproces te onderzoeken en te evalueren.

Beoordeling van het eigen risico en de solvabiliteit – artikel 44

In het kader van hun risicobeheersysteem zouden alle (her)verzekeringsondernemingen, als integraal onderdeel van hun bedrijfsstrategie, regelmatig hun algehele solvabiliteitsbehoeften moeten beoordelen in het licht van hun specifieke risicoprofiel.

De beoordeling van het eigen risico en de solvabiliteit heeft een tweeledig karakter. Het is een intern beoordelingsproces van de onderneming, dat steeds in aanmerking wordt genomen bij de strategische beslissingen van die onderneming. Daarnaast is het een hulpmiddel voor de toezichthoudende autoriteiten, die in kennis moeten worden gesteld van de resultaten van de beoordeling van het eigen risico en de solvabiliteit van de onderneming.

Een onderneming behoeft voor de beoordeling van het eigen risico en de solvabiliteit geen geheel of gedeeltelijk intern model te ontwikkelen of toe te passen. Indien de onderneming echter reeds gebruik maakt van een goedgekeurd geheel of gedeeltelijk intern model voor de berekening van het solvabiliteitskapitaalvereiste, dan moeten de resultaten van het model in deze beoordeling worden gebruikt. De beoordeling van het eigen risico en de solvabiliteit schept geen derde solvabiliteitskapitaalvereiste. De beoordeling mag niet al te belastend zijn voor kleine of minder complexe ondernemingen. De toezichthoudende autoriteiten onderzoeken de beoordeling van het eigen risico en de solvabiliteit in het kader van het controleproces van de onderneming. De resultaten van de beoordeling dienen aan de toezichthoudende autoriteiten te worden meegedeeld in het kader van de informatieverstrekking voor toezichtdoeleinden ingevolge artikel 35.

Uitbesteding – artikelen 38 en 48

Omdat uitbesteding een steeds grotere rol speelt, dient op dit gebied een meer samenhangend beleid ten uitvoer te worden gelegd. Om een doeltreffend toezicht op de uitbestede activiteiten te kunnen uitoefenen, is het van essentieel belang dat de toezichthoudende autoriteiten van de uitbestedende onderneming recht van toegang hebben tot alle relevante gegevens in het bezit van de aanbieder van de uitbestede dienst, en tevens het recht hebben om met betrekking tot de uitbestede activiteit controles uit te voeren in de bedrijfsruimten van de aanbieder van de uitbestede dienst, ongeacht of deze entiteit al dan niet onder toezicht staat. Uitbesteding omvat tevens onderuitbesteding.

Een manier om dit te bereiken, met name indien de aanbieder een niet onder toezicht staande entiteit is, is om bijzondere aandacht te besteden aan het contract tussen de uitbestedende onderneming en de aanbieder van de uitbestede dienst. Vóór de uitbesteding van belangrijke werkzaamheden moeten de toezichthoudende autoriteiten daarvan en van latere wezenlijke ontwikkelingen met betrekking tot deze werkzaamheden naar behoren en tijdig in kennis worden gesteld.

De in deze richtlijn vastgestelde vereisten nemen de werkzaamheden van het Gezamenlijk Forum in aanmerking en zijn in overeenstemming met de bestaande regels en praktijken in de banksector en met de richtlijn betreffende markten voor financiële instrumenten (Richtlijn 2004/39/EG) en de toepassing daarvan op kredietinstellingen.

b) Toezichtrapportage en openbaarmaking van informatie

Toezichtrapportage en openbaarmaking van informatie vormen de "derde pijler" van het Solvency II-kader.

Voor toezichtdoeleinden te verstrekken informatie - artikel 35

Het voorstel sluit in wezen aan bij de filosofie van het acquis, waarbij ondernemingen de algemene verplichting wordt opgelegd om alle voor toezichtdoeleinden benodigde informatie in te dienen. Overeenkomstig de Lamfalussy-benadering introduceert het voorstel evenwel een aantal grondbeginselen waaraan toezichtrapportage moet voldoen en schept het de mogelijkheid om uitvoeringsmaatregelen aan te nemen teneinde voor een passende convergentie van de toezichtrapportage te zorgen.

Openbaarmaking van informatie - artikelen 50 tot en met 55

Krachtens het voorstel dienen ondernemingen jaarlijks een verslag te publiceren met essentiële en beknopte informatie over hun solvabiliteit en financiële positie. Gedurende een overgangsperiode kan een uitzondering worden gemaakt voor individuele opslagfactoren van het kapitaalvereiste. De ondernemingen dienen de bekendgemaakte informatie in voorkomend geval te actualiseren (er zijn specifieke bepalingen in geval van niet-naleving van het minimumkapitaalvereiste of het solvabiliteitskapitaalvereiste) en mogen op vrijwillige basis aanvullende informatie verstrekken. Ondernemingen moeten over een gedragslijn inzake de bekendmaking van informatie beschikken, en het verslag over de solvabiliteit en de financiële positie moet door het leidinggevend of bestuursorgaan van de onderneming worden goedgekeurd alvorens te worden gepubliceerd. Ten slotte biedt het voorstel de mogelijkheid om uitvoeringsmaatregelen vast te stellen teneinde voor een passende convergentie te zorgen.

c) Bevordering van de toezichtconvergentie – artikel 69

Het Comité financiële diensten heeft het bevorderen van de convergentie van de toezichtpraktijken als een van de grootste uitdagingen van de komende jaren aangemerkt. Ook al vormt een gemeenschappelijk regelgevingskader hiervoor de basis, toch kunnen werkelijk gelijke mededingingsvoorwaarden enkel worden bereikt door meer samenhangende en gemeenschappelijke besluitvormings- en handhavingspraktijken van de toezichthouders. Toezichtconvergentie behelst met name een gemeenschappelijke, eenvormige dagelijkse toepassing van de Gemeenschapswetgeving en het bevorderen van een consequent toezicht op en een consequente handhaving van de interne markt op dagelijkse basis. Peer reviews en bemiddelingsmechanismen kunnen een belangrijke rol spelen bij het bevorderen van toezichtconvergentie.

Het CETVB heeft een bijzondere bijdrage te leveren aan de consequente toepassing van deze richtlijn en de convergentie van de toezichtpraktijken in de gehele Gemeenschap. In dit artikel wordt daarom bepaald dat de lidstaten de nodige maatregelen moeten vaststellen om ervoor te zorgen dat de toezichthoudende autoriteiten actief deelnemen aan de werkzaamheden van het CETVB.

d) Kwantitatieve vereisten

De kwantitatieve vereisten die op (her)verzekeringsondernemingen ("eerste pijler" van het Solvency II-kader) van toepassing zijn, zijn in zes afdelingen ondergebracht: waardering van de activa en verplichtingen, de technische voorzieningen, het eigen vermogen, het solvabiliteitskapitaalvereiste, het minimumkapitaalvereiste, en beleggingen. De vereisten van de eerste pijler zijn gebaseerd op een economische benadering waarbij wordt uitgegaan van het balanstotaal. Deze benadering berust op een evaluatie van de totale balans van de verzekerings- en herverzekeringsondernemingen, op geïntegreerde basis, waarbij activa en verplichtingen op consequente wijze worden gewaardeerd. Een dergelijke benadering impliceert dat het bedrag aan beschikbare financiële middelen van verzekerings- en herverzekeringsondernemingen hun totale financiële behoeften, d.w.z. de som van hun niet-achtergestelde verplichtingen en kapitaalvereisten, moet dekken. Als gevolg van deze benadering moet het in aanmerking komend eigen vermogen (zie hieronder) het solvabiliteitskapitaalvereiste overtreffen.

Waardering van de activa en verplichtingen – artikel 73

Artikel 73 voert voor alle activa en verplichtingen waarderingsnormen in, die gebaseerd zijn op de bestaande definitie van reële waarde volgens de IFRS. Er zullen uitvoeringsmaatregelen worden ontwikkeld waarin wordt vastgesteld hoe de reële waarde van specifieke balansposten moet worden berekend, om ervoor te zorgen dat deze posten in alle lidstaten op consequente wijze worden gewaardeerd. Bij de waardering van de verplichtingen wordt geen rekening gehouden met de eigen kredietwaardigheid, terwijl bij de waardering van activa wel rekening wordt gehouden met de situatie ten aanzien van kredietwaardigheid en liquiditeit.

Technische voorzieningen – artikelen 74 tot en met 84

Er moeten technische voorzieningen worden gevormd om ervoor te zorgen dat de ondernemingen al hun verzekerings- en herverzekeringsverplichtingen jegens verzekeringnemers en begunstigden kunnen nakomen. De berekening van deze technische voorzieningen is gebaseerd op de in artikel 74 uiteengezette algemene bepalingen:

– bij de berekening van de technische voorzieningen wordt in het bijzonder uitgegaan van de actuele exitwaarde. De actuele exitwaarde geeft het bedrag weer dat een verzekerings- of (her)verzekeringsonderneming naar verwachting zou moeten betalen indien zij haar contractuele rechten en verplichtingen met onmiddellijke ingang op een andere onderneming zou overdragen. Het gebruik van de actuele exitwaarde mag niet worden uitgelegd als zou de (her)verzekeringsonderneming deze verplichtingen daadwerkelijk kunnen, willen of moeten overdragen;

– de berekening van de technische voorzieningen moet marktconsistent zijn en specifieke informatie over een onderneming mag slechts voor de berekening van de technische voorzieningen worden gebruikt in zoverre die informatie de (her)verzekeringsonderneming in staat stelt de kenmerken van de onderliggende verzekeringsportefeuille beter weer te geven.

In de artikelen 75 tot en met 78 en 80 tot en met 84 wordt de berekening van de technische voorzieningen beschreven. De waarde van de technische voorzieningen is gelijk aan de som van een beste schatting en een risicomarge, behalve in het geval van hedgebare risico's die uit (her)verzekeringsverplichtingen voortvloeien (zie hieronder):

– de beste schatting is gelijk aan de verwachte contante actuele waarde van toekomstige kasstromen, waarbij rekening wordt gehouden met alle toekomstige inkomende en uitgaande kasstromen (gecorrigeerd voor inflatie) die vereist zijn voor de afwikkeling van de (her)verzekeringsverplichtingen gedurende de looptijd ervan, met inbegrip van alle kosten, toekomstige discretionaire indelingen, financiële garanties en contractuele clausules. De berekening van de beste schatting moet gebaseerd zijn op deugdelijke actuariële technieken en betrouwbare informatie en dient regelmatig aan de praktijkervaring te worden getoetst;

– de risicomarge wordt zodanig bepaald dat de totale waarde van de technische voorzieningen gelijk is aan het bedrag dat (her)verzekeringsondernemingen naar verwachting zouden moeten betalen indien zij hun contractuele rechten en verplichtingen met onmiddellijke ingang op een andere onderneming zouden overdragen; de risicomarge kan ook worden berekend door vaststelling van de bijkomende kosten, boven de beste schatting, om een bedrag aan kapitaal te verschaffen dat nodig is om de (her)verzekeringsverplichtingen tijdens de looptijd van de portefeuille na te komen.

In geval van hedgebare risico's – d.w.z. risico's die doeltreffend kunnen worden geneutraliseerd door de aankoop of verkoop van financiële instrumenten – wordt de waarde van de technische voorzieningen rechtstreeks, als geheel, berekend op basis van de waarde van deze financiële instrumenten (zie artikel 75, lid 4).

Bij niet-hedgebare risico's wordt de risicomarge berekend op basis van de zogenaamde kapitaalkostenmethode (zie artikel 75, lid 5). In dat geval wordt voor alle ondernemingen hetzelfde kapitaalkostenpercentage gebruikt (d.w.z. een vast percentage), een percentage dat gelijk is aan de opslag op de risicovrije rente die een (her)verzekeringsonderneming met een BBB-rating zou moeten betalen om in aanmerking komend eigen vermogen aan te trekken.

Eigen vermogen – artikelen 85 tot en met 98

Onder eigen vermogen worden de financiële middelen van een (her)verzekeringsonderneming verstaan die als buffer tegen risico's kunnen dienen en zo nodig financiële verliezen kunnen opvangen. De vaststelling van de bedragen aan eigen vermogen die in aanmerking komen om de beide kapitaalvereisten te dekken, geschiedt op basis van een proces in drie stappen. Elke stap stemt overeen met een onderafdeling: bepaling van het eigen vermogen, indeling van het eigen vermogen, en in aanmerking komend eigen vermogen.

Als eerste stap moet de omvang van het beschikbaar eigen vermogen worden geïdentificeerd. Het eigen vermogen is de som van:

– bestanddelen op de balans, ofwel "kernvermogensbestanddelen" (zie artikel 86);

– bestanddelen buiten de balans, ofwel "aanvullendvermogensbestanddelen" (zie artikel 87).

Het kernvermogen omvat het economisch kapitaal (d.w.z. het positieve verschil tussen de overeenkomstig de afdelingen 1 en 2 gewaardeerde activa en verplichtingen) en de achtergestelde verplichtingen (omdat deze verplichtingen als vermogen kunnen dienen, bijvoorbeeld in geval van liquidatie).

Aanvullend vermogen omvat verbintenissen die ondernemingen kunnen opvragen om hun financiële middelen te verhogen, zoals suppletiebijdragen van leden en kredietbrieven. Aangezien de waarderingsnormen van de afdelingen 1 en 2 niet op aanvullend vermogen van toepassing zijn, moet de bepaling van het bedrag aan aanvullend vermogen vooraf door de toezichthoudende autoriteit worden goedgekeurd.

Als tweede stap worden de eigenvermogensbestanddelen wegens hun verschillende eigenschappen en de uiteenlopende mate waarin zij verliezen kunnen compenseren, in drie "tiers" ingedeeld, naar gelang van de aard ervan en de mate waarin zij aan vijf belangrijke criteria voldoen (namelijk achterstelling, het vermogen om verliezen te compenseren, permanentie, onbepaaldheid van de looptijd en afwezigheid van verplichte inherente kosten), zoals in artikel 92 wordt uiteengezet.

– De indeling van het eigen vermogen in tiers is gebaseerd op kwalitatieve criteria waaraan door middel van uitvoeringsmaatregelen nadere invulling zal worden gegeven (zie artikel 96); om de indeling te vergemakkelijken zal in deze uitvoeringsmaatregelen ook een lijst van reeds ingedeelde bestanddelen worden opgenomen.

AardKwaliteit | Op de balans (kernvermogen) | Buiten de balans (aanvullend vermogen) |

Hoog | Tier 1 | Tier 2 |

Gemiddeld | Tier 2 | Tier 3 |

Laag | Tier 3 | − |

Als derde stap lijkt het nodig om de erkenning van bestanddelen van Tier 2 en Tier 3 voor toezichtdoeleinden te beperken, aangezien hiermee niet in alle omstandigheden alle verliezen volledig kunnen worden gecompenseerd. Zoals in artikel 97 wordt uiteengezet, zijn op het beschikbaar eigen vermogen twee reeksen bovengrenzen van toepassing om de voor toezichtdoeleinden in aanmerking komende bedragen te bepalen:

– wat het solvabiliteitskapitaalvereiste betreft, mag het aandeel van Tier 1-bestanddelen in het in aanmerking komend eigen vermogen ten minste een derde van dit vermogen bedragen, en mag het aandeel van Tier 3-bestanddelen niet groter zijn dan een derde van het totale in aanmerking komend eigen vermogen;

– wat het minimumkapitaalvereiste betreft, komen aanvullendvermogensbestanddelen niet in aanmerking, en dient het aandeel van in aanmerking komende Tier 2-bestanddelen niet groter te zijn dan de helft van het totale in aanmerking komende kernvermogen.

Solvabiliteitskapitaalvereiste – artikelen 99 tot en met 124

Afdeling 4 inzake het solvabiliteitskapitaalvereiste is in drie delen onderverdeeld: de algemene presentatie van dit kapitaalvereiste, de standaardformule voor de bepaling van het solvabiliteitskapitaalvereiste, en het gebruik van interne modellen voor solvabiliteitsdoeleinden.

Algemene voorschriften voor de bepaling van het solvabiliteitskapitaalvereiste met de standaardformule en met een intern model

Het solvabiliteitskapitaalvereiste komt overeen met het economisch kapitaal dat een (her)verzekeringsonderneming moet aanhouden om de kans op faillissement tot 0,5% te beperken, d.w.z. één faillissement per 200 jaar (zie artikel 100). Het solvabiliteitskapitaalvereiste wordt berekend op basis van Value-at-Risk-technieken, hetzij overeenkomstig de standaardformule, hetzij door gebruik te maken van een intern model, waarbij alle potentiële verliezen gedurende de volgende twaalf maanden moeten worden beoordeeld, met inbegrip van een negatieve herwaardering van activa en verplichtingen. Het solvabiliteitskapitaalvereiste weerspiegelt het werkelijke risicoprofiel van de onderneming, en houdt rekening met alle kwantificeerbare risico's, evenals met het netto-effect van risicolimiteringstechnieken.

Het solvabiliteitskapitaalvereiste moet ten minste eenmaal per jaar worden berekend en dient voortdurend te worden gecontroleerd en opnieuw te worden berekend zodra het risicoprofiel van de onderneming duidelijk afwijkt; het solvabiliteitskapitaalvereiste moet worden gedekt door eenzelfde bedrag aan in aanmerking komend eigen vermogen (zie artikel 99).

Standaardformule voor de bepaling van het solvabiliteitskapitaalvereiste

In de artikelen 102 tot en met 108 worden de doelstellingen, de opzet en de algehele kalibratie van de standaardformule voor de bepaling van het solvabiliteitskapitaalvereiste beschreven. De "modulaire" opzet die op lineaire aggregatietechnieken is gebaseerd, wordt in bijlage IV van de richtlijn nader toegelicht. De risico's die onder de verschillende modules en submodules van de standaardformule vallen, worden in de artikelen 13, 103 en 104 omschreven. De nadere specificaties van deze modules en submodules zullen worden vastgesteld door middel van uitvoeringsmaatregelen, omdat deze waarschijnlijk in de loop van de tijd zullen evolueren.

De standaardformule voor de bepaling van het solvabiliteitskapitaalvereiste beoogt een correct evenwicht te bereiken tussen risicogevoeligheid en praktische uitvoerbaarheid. In het kader van deze formule kunnen in voorkomend geval zowel ondernemingsspecifieke parameters (zie artikel 103, lid 7) als gestandaardiseerde vereenvoudigingen voor het MKB (zie artikel 107) worden gebruikt.

Aangezien de nieuwe waarderingsnormen naar behoren rekening houden met de kredietwaardigheids- en liquiditeitskenmerken van activa, aangezien het solvabiliteitskapitaalvereiste alle kwantificeerbare risico's in aanmerking neemt, en aangezien alle beleggingen onderworpen zijn aan het "prudent person"-beginsel, worden er geen kwantitatieve beleggingsbeperkingen en criteria voor de bepaling van de in aanmerking komende activa meer gehanteerd. In het licht van de marktontwikkelingen en indien zich nieuwe risico's voordoen die niet door de standaardformule voor de bepaling van het solvabiliteitskapitaalvereiste worden bestreken, kan de Commissie evenwel op grond van artikel 108, lid 2, tijdelijke uitvoeringsmaatregelen aannemen waarin zij dergelijke beperkingen en criteria vastlegt terwijl de formule wordt bijgewerkt.

Interne modellen

In de artikelen 109 tot en met 124 worden de vereisten beschreven die van toepassing zijn op (her)verzekeringsondernemingen die voor de berekening van het solvabiliteitskapitaalvereiste gebruikmaken of gebruik willen maken van een geheel of gedeeltelijk intern model. Alvorens de toezichthoudende autoriteiten goedkeuring verlenen voor het gebruik van een intern model, moeten (her)verzekeringsondernemingen een aanvraag indienen (zie artikel 109) die door het leidinggevend of bestuursorgaan moet zijn goedgekeurd (zie artikel 113) en waaruit blijkt dat dit model de gebruikstest doorstaat en voldoet aan de statistische kwaliteitsnormen, kalibratienormen, valideringsnormen en documentatienormen (zie de artikelen 117 tot en met 122). De toezichthoudende autoriteiten moeten binnen zes maanden na ontvangst van de volledige aanvraag van een (her)verzekeringsonderneming beslissen of zij de aanvraag goedkeuren of afwijzen.

Ten aanzien van het gebruik van gedeeltelijk interne modellen worden aanvullende voorwaarden vastgesteld die "cherry-picking" door (her)verzekeringsondernemingen moeten voorkomen (zie artikel 110). Daarnaast biedt artikel 111 de Commissie de mogelijkheid om uitvoeringsmaatregelen vast te stellen waarbij de in de artikelen 117 tot en met 122 uiteengezette normen met betrekking tot gedeeltelijk interne modellen kunnen worden aangepast om rekening te houden met het beperkte toepassingsgebied van deze modellen.

Artikel 116 verleent toezichthoudende autoriteiten de bevoegdheid om (her)verzekeringsondernemingen die het solvabiliteitskapitaalvereiste met behulp van de standaardformule berekenen, te verplichten een gedeeltelijk of geheel intern model te ontwikkelen indien de standaardformule voor de bepaling van het solvabiliteitskapitaalvereiste het risicoprofiel van die ondernemingen niet accuraat weergeeft.

Minimumkapitaalvereiste – artikelen 125 tot en met 128

Het minimumkapitaalvereiste vertegenwoordigt een kapitaalniveau bij onderschrijding waarvan de belangen van de verzekeringnemers ernstig in gevaar zouden komen indien de betrokken onderneming haar activiteiten zou mogen voortzetten. Onderschrijding van het minimumkapitaalvereiste leidt tot een noodmaatregel van de toezichthouder, namelijk tot intrekking van de vergunning (zie de artikelen 126 en 136). Ondernemingen zijn derhalve verplicht in aanmerking komend kernvermogen aan te houden ter dekking van het minimumkapitaalvereiste (zie artikel 125). Aangezien voor een noodmaatregel van de toezichthouder goedkeuring van de nationale gerechtelijke instanties noodzakelijk kan zijn, moet het minimumkapitaalvereiste eenmaal per kwartaal worden berekend volgens een eenvoudige en duidelijke formule en op basis van controleerbare gegevens.

Artikel 126 inzake het specifieke ontwerp en de kalibratie van het minimumkapitaalvereiste bevat een overzicht van algemene beginselen. In afwachting van de resultaten van de kwantitatieve impactstudie (QIS3) is voor een open benadering gekozen, omdat er nog geen definitief besluit over het minimumkapitaalvereiste is genomen.

Zo biedt de tekst de mogelijkheid om twee benaderingen toe te passen:

– het minimumkapitaalvereiste berekend op basis van een vereenvoudigde versie van de standaardformule (modulaire benadering) – waarbij rekening wordt gehouden met het levensverzekeringstechnisch risico, het schadeverzekeringstechnisch risico en het marktrisico – en gekalibreerd aan de hand van de Value-at-Risk-maatstaf met een betrouwbaarheidsgraad van 90% over een periode van één jaar;

– het minimumkapitaalvereiste berekend als percentage van het solvabiliteitskapitaalvereiste (compacte benadering), gekalibreerd op een derde van het solvabiliteitskapitaalvereiste.

Volgens artikel 126, lid 1, onder c), kan het minimumkapitaalvereiste bijvoorbeeld worden gekalibreerd op een betrouwbaarheidsgraad van 80% (aangezien een derde van een solvabiliteitskapitaalvereiste, gekalibreerd op een VAR van 99,5% gelijk is aan een VAR van 80%, uitgaande van een normale verdeling) en 90% (het niveau dat in de geteste modulaire benadering wordt gebruikt).

Met het oog op een vlotte overschakeling op de nieuwe regeling (zie artikel 128) hebben (her)verzekeringsondernemingen die op de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn wel aan Solvency I maar niet aan het minimumkapitaalvereiste voldoen, een jaar de tijd om zich aan de nieuwe regelgeving aan te passen.

Beleggingen – artikelen 129 tot en met 132

Alle door (her)verzekeringsondernemingen aangehouden activa (d.w.z. activa ter dekking van technische voorzieningen, alsmede activa ter dekking van het solvabiliteitskapitaalvereiste en vrij vermogen) moeten worden belegd, beheerd en bewaakt in overeenstemming met het in artikel 129 beschreven "prudent person"-beginsel. Krachtens dit "prudent person"-beginsel moeten (her)verzekeringsondernemingen hun activa beleggen in het belang van de verzekeringnemers, moeten zij beleggingen en verplichtingen naar behoren op elkaar afstemmen, en moeten zij naar behoren aandacht besteden aan financiële risico's, zoals het liquiditeitsrisico en het concentratierisico.

e) Groepstoezicht - artikelen 219 tot en met 277

Inleiding

De wijze waarop toezicht wordt uitgeoefend op (her)verzekeringsgroepen is van doorslaggevend belang voor het succes van de interne markt en de Solvency II-regelgeving. Het voorstel beoogt derhalve het toezicht op (her)verzekeringsgroepen in de EU op passende wijze te stroomlijnen.

Voornaamste verbeteringen die op alle (her)verzekeringsgroepen van toepassing zijn

· Groepstoezichthouder – aanwijzing en benoeming: het voorstel voert het begrip "groepstoezichthouder" in. Voor elke groep wordt één enkele autoriteit aangewezen die over concrete bevoegdheden beschikt op het gebied van coördinatie en besluitvorming. Bij de vaststelling van de criteria is gebruikgemaakt van de richtlijn inzake financiële conglomeraten, maar het voorstel biedt, waar nodig, een grotere flexibiliteit.

· Groepstoezichthouder – rechten en plichten: de groepstoezichthouder is in eerste instantie verantwoordelijk voor alle belangrijkste aspecten van het groepstoezicht (solvabiliteit van de groep, intragroeptransacties, risicoconcentratie, risicobeheer en interne controle). Deze verantwoordelijkheid moet in samenwerking en onderling overleg met de plaatselijke toezichthouders worden uitgeoefend. Bovendien moeten voor elke groep coördinatieregelingen tussen alle betrokken toezichthoudende autoriteiten worden getroffen.

· Andere belangrijke maatregelen om een doeltreffend groepstoezicht tot stand te brengen: in navolging van de richtlijn inzake financiële conglomeraten bevat het voorstel een hele reeks bepalingen die alle betrokken toezichthoudende autoriteiten verplichten uit eigen beweging informatie te verstrekken (essentiële informatie) of desgevraagd informatie te verstrekken (relevante informatie), bij belangrijke besluiten vooraf overleg te plegen en verzoeken om verificatie van informatie naar behoren af te handelen.

· Groepssolvabiliteit – methodekeuze: opdat groepen zoveel mogelijk van diversificatie-effecten kunnen profiteren, geeft het voorstel blijk van een sterke voorkeur voor de consolidatiemethode.

· Groepssolvabiliteit – intern model van een groep: volgens het voorstel mag een groep een aanvraag indienen om voor de berekening van het solvabiliteitskapitaalvereiste van de groep en het solvabiliteitskapitaalvereiste van de afzonderlijke verbonden entiteiten een intern model te gebruiken. De procedure is grotendeels overgenomen van de Richtlijn Kapitaalvereisten (Richtlijn 2006/48/EG/artikel 129). Op verzoek van de moederonderneming of van een van de betrokken toezichthoudende autoriteiten kan het CETVB worden geraadpleegd.

· Toezicht op subgroepen: om groepen niet te zwaar te belasten, bepaalt het voorstel in wezen dat a) het groepstoezicht normaal gesproken enkel op het hoogste Gemeenschapsniveau mag worden uitgeoefend, en b) dat de lidstaten hun toezichthoudende autoriteiten kunnen toestaan groepstoezicht uit te oefenen op het hoogste niveau in een lidstaat. In de praktijk zou het aantal toezichtniveaus hierdoor moeten worden beperkt tot maximaal 3 (EU-groep, nationale subgroepen, afzonderlijke entiteiten), hetgeen strookt met de Richtlijn Kapitaalvereisten.

· Uitvoeringsmaatregelen: om de convergentie van de besluiten en praktijken van groepstoezichthouders zoveel mogelijk te bevorderen, bevat het voorstel met betrekking tot verscheidene belangrijke bepalingen een referentie naar verdere uitvoeringsmaatregelen.

Aanvullende verbeteringen voor groepen die gebruikmaken van groepsondersteuning

Het voorstel introduceert innoverende regelgeving waarmee wordt getracht het kapitaalbeheer door groepen te vergemakkelijken, voornamelijk door a) moederondernemingen onder bepaalde voorwaarden toe te staan toezeggingen van groepsondersteuning te gebruiken om een gedeelte van het solvabiliteitskapitaalvereiste van hun dochterondernemingen te dekken, en b) door in voorkomend geval uitzonderingen op sommige artikelen inzake solotoezicht toe te staan. Krachtens het voorstel is de aanneming van uitvoeringsmaatregelen toegestaan, en dient dit gehele systeem vijf jaar na de omzetting van de richtlijn aan een onderzoek te worden onderworpen.

Algemene opmerking: groepstoezicht niet slechts als aanvulling

Volgens het huidige EU-acquis wordt groepstoezicht louter als aanvulling op solotoezicht beschouwd (solotoezicht wordt op alle entiteiten op dezelfde wijze uitgeoefend, ongeacht of zij deel uitmaken van een groep, en groepstoezicht wordt aan dit solotoezicht toegevoegd). Het voorstel brengt een fundamentele wijziging aan in die filosofie: de tekst over het groepstoezicht bevat veel bepalingen die rechtstreeks van invloed zullen zijn op de wijze waarop solotoezicht wordt uitgeoefend op entiteiten die tot een groep behoren. Om deze fundamentele ontwikkeling expliciet weer te geven is het woord "aanvullend" overal geschrapt (ook in de titel).

6. Uitvoeringsmaatregelen

De richtlijn kent uitvoeringsbevoegdheden aan de Commissie toe. De gevallen waarin dergelijke bevoegdheden worden verleend, worden specifiek in elk relevant artikel vermeld. De Commissie zal bij de uitoefening van deze uitvoeringsbevoegdheden worden bijgestaan door het bij Besluit 2004/9/EG van de Commissie ingestelde Europees Comité voor verzekeringen en bedrijfspensioenen. De door de Commissie vast te stellen maatregelen zullen worden onderworpen aan de raadplegingsprocedure of aan de regelgevingsprocedure met toetsing overeenkomstig artikel 3 en artikel 5 bis, leden 1 tot en met 4, en artikel 7 van Besluit 1999/468/EG.

De uitvoeringsmaatregelen zullen worden gebruikt om de in deze richtlijn uiteengezette beginselen nader te definiëren teneinde de harmonisatie en toezichtconvergentie te bevorderen. Zij zullen worden ontwikkeld op basis van mandaten die door de Commissie aan het CETVB worden verleend, en zullen aan een raadpleging van belanghebbenden en een effectbeoordeling worden onderworpen.

2002/83/EG (aangepast)

2007/0143 (COD)

Voorstel voor een

RICHTLIJN …/…/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van […]

betreffende levensverzekering betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 47, lid 2, en artikel 55,

Gelet op het voorstel van de Commissie [15],

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité [16],

Na raadpleging van het Comité van de Regio's [17],

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag [18],

Overwegende hetgeen volgt:

nieuw

(1) Eerste Richtlijn 73/239/EEG van de Raad van 24 juli 1973 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en de uitoefening daarvan [19], Richtlijn 78/473/EEG van de Raad van 30 mei 1978 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen op het gebied van de communautaire co- assurantie [20], Richtlijn 87/344/EEG van de Raad van 22 juni 1987 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de rechtsbijstandverzekering [21], Tweede Richtlijn 88/357/EEG van de Raad van 22 juni 1988 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, tot vaststelling van bepalingen ter bevordering van de daadwerkelijke uitoefening van het vrij verrichten van diensten en houdende wijziging van Richtlijn 73/239/EEG [22], Richtlijn 92/49/EEG van de Raad van 18 juni 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en houdende wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG en 88/357/EEG (derde richtlijn schadeverzekering) [23], Richtlijn 98/78/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 oktober 1998 betreffende het aanvullend toezicht op verzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep [24], Richtlijn 2001/17/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 maart 2001 betreffende de sanering en de liquidatie van verzekeringsondernemingen [25], Richtlijn 2002/83/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 november 2002 betreffende levensverzekering [26] en Richtlijn 2005/68/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2005 betreffende herverzekering en houdende wijziging van Richtlijnen 73/239/EEG en 92/49/EEG van de Raad en van Richtlijnen 98/78/EG en 2002/83/EG [27] dienen op belangrijke punten te worden gewijzigd. Ter wille van de duidelijkheid dient tot een herschikking van deze richtlijnen te worden overgegaan.

(2) Ter vergemakkelijking van de toegang tot en de uitoefening van verzekerings- en herverzekeringsactiviteiten dienen de grootste verschillen die op het gebied van de voor verzekerings- en herverzekeringsondernemingen geldende voorschriften tussen de nationale wetgevingen bestaan, te worden afgeschaft. Er dient derhalve een rechtskader tot stand te worden gebracht om verzekerings- en herverzekeringsondernemingen de mogelijkheid te bieden op de gehele interne markt het verzekeringsbedrijf uit te oefenen, opdat het voor verzekerings- en herverzekeringsondernemingen met hoofdkantoor in de Gemeenschap gemakkelijker wordt gemaakt aldaar verbintenissen en risico's aan te gaan.

(3) Voor de goede werking van de interne markt is het dienstig dat gecoördineerde voorschriften voor het toezicht op verzekeringsgroepen en, met het oog op de bescherming van schuldeisers, voor de saneringsmaatregelen en liquidatieprocedures ten aanzien van verzekeringsondernemingen worden vastgesteld.

(4) Het is aangewezen dat sommige ondernemingen die verzekeringsdiensten verrichten, wegens hun omvang, hun rechtsvorm, hun karakter (d.w.z. hun nauwe verwantschap met publieke verzekeringsstelsels) of de specifieke diensten die zij aanbieden, niet onder het bij deze richtlijn ingestelde kader vallen. Het is voorts wenselijk dat in verscheidene lidstaten bepaalde instellingen waarvan de activiteiten zich over een zeer beperkte sector uitstrekken en statutair tot een bepaald gebied of tot bepaalde personen zijn beperkt, van het toepassingsgebied worden uitgesloten.

(5) Bij Richtlijn 72/166/EEG van de Raad van 24 april 1972 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid [28], Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad van 13 juni 1983 op de grondslag van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag betreffende de geconsolideerde jaarrekening [29], Tweede Richtlijn 84/5/EEG van de Raad van 30 december 1983 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven [30], Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de Richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad [31] en Richtlijn 2006/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2006 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen [32] worden algemene voorschriften inzake jaarrekeningen, wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor motorrijtuigen, financiële instrumenten en kredietinstellingen, alsook definities op deze gebieden vastgesteld. Het is dienstig dat sommige van deze definities ook in het kader van deze richtlijn van toepassing zijn.

(6) De toegang tot verzekerings- of herverzekeringsactiviteiten dient afhankelijk te worden gesteld van de voorafgaande verlening van een vergunning. Bijgevolg is het noodzakelijk de voorwaarden en de procedure voor de verlening en voor een eventuele weigering van een dergelijke vergunning vast te stellen.

(7) Aangezien deze richtlijn een essentieel instrument voor de totstandbrenging van de interne markt vormt, dienen verzekerings- en herverzekeringsondernemingen waaraan in de lidstaat van herkomst vergunning is verleend, het recht te hebben overal in de Gemeenschap sommige van hun activiteiten of al hun activiteiten uit te oefenen, hetzij door bijkantoren op te richten, hetzij door diensten te verrichten. Het verdient daarom aanbeveling een noodzakelijke en voldoende harmonisatie tot stand te brengen om te komen tot een wederzijdse erkenning van vergunningen en van toezichtstelsels, zodat één en dezelfde vergunning voor de gehele Gemeenschap geldig is en het toezicht op een onderneming door de lidstaat van herkomst kan worden uitgeoefend.

(8) Bij Richtlijn 2000/26/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 mei 2000 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en houdende wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG en 88/357/EEG van de Raad (Vierde richtlijn motorrijtuigenverzekering) [33] worden voorschriften voor de aanwijzing van schaderegelaars vastgesteld. Deze voorschriften dienen in het kader van deze richtlijn toepasselijk te zijn.

(9) Een herverzekeringsonderneming dient zich te beperken tot activiteiten op het gebied van herverzekering en verwante operaties. Deze eis mag een herverzekeringsonderneming evenwel niet beletten activiteiten te ontplooien zoals het verstrekken van statistisch of actuarieel advies aan of het uitvoeren van risicoanalyses of onderzoek voor haar cliënten. Ook kunnen daaronder vallen de functie van holding en activiteiten met betrekking tot de financiële sector, in de zin van artikel 2, punt 8, van Richtlijn 2002/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende het aanvullende toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat en tot wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG, 79/267/EEG, 92/49/EEG, 92/96/EEG, 93/6/EEG en 93/22/EEG van de Raad en van de Richtlijnen 98/78/EG en 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad [34]. In elk geval is het niet toegestaan om niet-verwante bank- en financiële activiteiten uit te oefenen.

(10) Ter bescherming van de verzekeringnemers dienen voor verzekerings- en herverzekeringsondernemingen effectieve solvabiliteitsvereisten te gelden. Gezien de marktontwikkelingen voldoet het bestaande stelsel niet meer. Het is bijgevolg noodzakelijk een nieuw regelgevingskader in te voeren.

(11) Gezien de laatste ontwikkelingen op het gebied van het risicobeheer in de context van de International Association of Insurance Supervisors, de International Accounting Standards Board en de International Actuarial Association en in het licht van recente ontwikkelingen in andere financiële sectoren dient een op het economische risico gebaseerde benadering te worden gevolgd die verzekerings- en herverzekeringsondernemingen ertoe aanspoort hun risico's naar behoren te meten en te beheren. De harmonisatie moet verder worden doorgedreven door de vaststelling van specifieke voorschriften voor de waardering van activa en passiva, met inbegrip van de technische voorzieningen.

(12) De nieuwe solvabiliteitsregeling mag niet te belastend zijn voor kleine en middelgrote verzekeringsondernemingen.

(13) Het voornaamste doel van verzekerings- en herverzekeringsregelgeving en -toezicht is een adequate bescherming van verzekeringnemers te bewerkstelligen. Financiële stabiliteit en eerlijke en stabiele markten zijn andere doelstellingen van verzekerings- en herverzekeringsregelgeving en -toezicht die eveneens in aanmerking moeten worden genomen, maar die geen afbreuk mogen doen aan het voornaamste doel.

(14) De toezichthoudende autoriteiten van de lidstaten dienen daarom over alle nodige middelen te beschikken om te garanderen dat verzekerings- en herverzekeringsondernemingen overal in de Gemeenschap hun activiteiten op een regelmatige wijze uitoefenen, ongeacht of deze activiteiten op grond van het recht van vestiging dan wel in het kader van het vrij verrichten van diensten worden verricht. Met het oog op de doeltreffendheid van het toezicht dienen alle acties die door de toezichthoudende autoriteiten worden ondernomen, in verhouding te staan tot de aard en de complexiteit van de risico's die inherent zijn aan het bedrijf van een verzekerings- of herverzekeringsonderneming, ongeacht het belang van de betrokken onderneming voor de algehele financiële stabiliteit van de markt.

(15) De toezichthoudende autoriteiten dienen in staat te zijn van de verzekerings- en herverzekeringsondernemingen alle informatie te verkrijgen die voor de uitoefening van het toezicht is vereist.

(16) De toezichthoudende autoriteiten van de lidstaat van herkomst dienen de verantwoordelijkheid te dragen voor het toezicht op de financiële soliditeit van verzekerings- en herverzekeringsondernemingen. Te dien einde dienen zij periodieke controles en evaluaties te verrichten.

(17) Het uitgangspunt voor de toereikendheid van de kwantitatieve vereisten in de verzekeringssector is het solvabiliteitskapitaalvereiste. De toezichthoudende autoriteiten dienen derhalve uitsluitend in nauwomschreven uitzonderlijke omstandigheden na het controleproces een opslagfactor op het solvabiliteitskapitaalvereiste toe te passen. Het is de bedoeling dat de standaardformule voor de berekening van het solvabiliteitskapitaalvereiste het risicoprofiel van de meeste verzekerings- en herverzekeringsondernemingen weerspiegelt. Er kunnen zich echter gevallen voordoen waarin de standaardbenadering het zeer specifieke risicoprofiel van een onderneming niet naar behoren weergeeft. Wanneer een dergelijke afwijking van het risicoprofiel van een onderneming van materiële omvang is en de opstelling van een gedeeltelijk of geheel intern model inefficiënt is, kan de opslagfactor van blijvende aard zijn. Ingeval het geheel of gedeeltelijk interne model materiële tekortkomingen vertoont of ingeval er van een ernstig tekortschietende governance sprake is, dienen de toezichthoudende autoriteiten ervoor te zorgen dat de betrokken onderneming alles in het werk stelt om de tekortkomingen te verhelpen die tot de toepassing van de opslagfactor hebben geleid.

(18) Sommige risico's kunnen alleen op passende wijze worden aangepakt door middel van governancevereisten in plaats van aan de hand van de kwantitatieve vereisten die in het solvabiliteitskapitaalvereiste tot uitdrukking komen. Een doeltreffend governancesysteem is derhalve van essentieel belang voor een adequaat bestuur van de verzekeringsonderneming en voor het toezichtstelsel.

(19) Als integraal onderdeel van hun bedrijfsstrategie dienen alle verzekerings- en herverzekeringsondernemingen regelmatig hun algehele solvabiliteitsbehoeften te beoordelen in het licht van hun specifieke risicoprofiel. De uitkomsten van elke beoordeling dienen in het kader van de voor toezichtdoeleinden te verstrekken informatie aan de toezichthoudende autoriteit te worden medegedeeld.

(20) Om een doeltreffend toezicht op de uitbestede activiteiten te kunnen uitoefenen, is het van essentieel belang dat de toezichthoudende autoriteiten van de uitbestedende verzekerings- of herverzekeringsonderneming toegang hebben tot alle relevante gegevens in het bezit van de aanbieder van de uitbestede dienst – ongeacht of deze entiteit al dan niet onder toezicht staat – en tevens het recht hebben controles ter plaatse te verrichten. Teneinde met de marktontwikkelingen rekening te houden en ervoor te zorgen dat de uitbestedingsvoorwaarden steeds worden nageleefd, dienen de toezichthoudende autoriteiten van tevoren van de uitbesteding van belangrijke activiteiten in kennis te worden gesteld. Deze vereisten houden rekening met de werkzaamheden van het Gezamenlijk Forum en zijn in overeenstemming met de bestaande regels en praktijken in de banksector en met de richtlijn betreffende markten voor financiële instrumenten en de toepassing daarvan op kredietinstellingen.

(21) Met het oog op de transparantie dienen verzekerings- en herverzekeringsondernemingen ten minste ieder jaar essentiële informatie over hun solvabiliteit en financiële toestand openbaar te maken. Het dient ondernemingen te worden toegestaan op vrijwillige basis aanvullende informatie openbaar te maken.

(22) Er dient te worden voorzien in de uitwisseling van informatie tussen de toezichthoudende autoriteiten en de autoriteiten of organen die uit hoofde van hun functie bijdragen tot de versterking van de stabiliteit van het financiële stelsel. Het is daarom noodzakelijk te bepalen op welke voorwaarden de bovengenoemde uitwisseling van informatie mogelijk moet zijn. Wanneer informatie alleen met de uitdrukkelijke instemming van de toezichthoudende autoriteiten mag worden doorgegeven, dienen deze autoriteiten bovendien in staat te worden gesteld eventueel strikte voorwaarden aan hun instemming te verbinden.

(23) De toezichtconvergentie dient te worden bevorderd, niet alleen wat de toezichtinstrumenten maar ook wat de toezichtpraktijken betreft. Het bij Besluit 2004/6/EG [35] van de Commissie ingestelde Comité van Europese toezichthouders op verzekeringen en bedrĳfspensioenen dient in dit verband een belangrijke rol te spelen en regelmatig verslag uit te brengen over de gemaakte vorderingen.

(24) Om de administratieve lasten te beperken en dubbel werk te vermijden, dienen de toezichthoudende autoriteiten en de nationale statistische instanties samen te werken en informatie uit te wisselen.

(25) Ter versterking van het toezicht op verzekerings- en herverzekeringsondernemingen en ter bescherming van de verzekeringnemers dienen de wettelijke auditors in de zin van Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 84/253/EEG van de Raad [36] verplicht te zijn snel kennis te geven van feiten die van dien aard zijn dat zij de financiële positie of de administratieve organisatie van een verzekerings- of herverzekeringsonderneming ernstig kunnen aantasten.

(26) Ter bescherming van de belangen van levensverzekeringnemers dienen verzekeringsondernemingen die gelijktijdig levens- en schadeverzekeringsactiviteiten uitoefenen, voor elk van deze activiteiten een gescheiden beheer te voeren. Deze ondernemingen dienen met name aan dezelfde kapitaalvereisten onderworpen te zijn als die welke gelden voor een soortgelijke verzekeringsgroep bestaande uit een levensverzekeringsonderneming en een schadeverzekeringsonderneming, waarbij rekening dient te worden gehouden met de grotere overdraagbaarheid van kapitaal in het geval van meerbrancheondernemingen.

(27) Bij de beoordeling van de financiële positie van verzekerings- en herverzekeringsondernemingen dient van solide economische beginselen te worden uitgegaan en optimaal gebruik te worden gemaakt van de door financiële markten verstrekte informatie en van algemeen beschikbare gegevens over verzekeringstechnische risico's.

(28) De waarderingsnormen voor toezichtdoeleinden dienen zo nauw mogelijk aan te sluiten bij de internationale ontwikkelingen op het gebied van de financiële verslaggeving teneinde de administratieve lasten voor verzekerings- of herverzekeringsondernemingen te beperken.

(29) In overeenstemming met deze benadering dienen de kapitaalvereisten te worden gedekt door eigenvermogensbestanddelen die al dan niet in de balans zijn opgenomen. Aangezien niet alle financiële middelen de verliezen bij liquidatie en in het kader van de gewone bedrijfsuitoefening volledig kunnen compenseren, dienen eigenvermogensbestanddelen volgens kwaliteitscriteria te worden ingedeeld en dient het voor de dekking van de kapitaalvereisten in aanmerking komend eigen vermogen dienovereenkomstig te worden beperkt. De voor eigenvermogensbestanddelen geldende bovengrenzen mogen alleen worden toegepast om de solvabiliteitspositie van verzekerings- en herverzekeringsondernemingen te bepalen en mogen de vrijheid van die ondernemingen op het gebied van hun interne kapitaalbeheer verder niet beperken.

(30) Om verzekerings- en herverzekeringsondernemingen in staat te stellen hun verbintenissen jegens verzekeringnemers en begunstigden na te komen, dienen de lidstaten voor te schrijven dat deze ondernemingen toereikende technische voorzieningen moeten vormen. De berekening van deze technische voorzieningen dient in heel de Gemeenschap te worden geharmoniseerd teneinde een grotere vergelijkbaarheid en transparantie te bewerkstelligen.

(31) De berekening van de technische voorzieningen dient consistent te zijn met de waardering van activa en andere verplichtingen. Zij dient ook marktconform en in overeenstemming met de internationale ontwikkelingen op het gebied van de financiële verslaggeving en het toezicht te zijn.

(32) De omvang van de technische voorzieningen dient de kenmerken van de onderliggende verzekeringsportefeuille te weerspiegelen. Bij de berekening van de technische voorzieningen mag derhalve alleen van ondernemingspecifieke informatie worden gebruikgemaakt voor zover die informatie verzekerings- en herverzekeringsondernemingen in staat stelt de kenmerken van de onderliggende verzekeringsportefeuille beter weer te geven.

(33) De berekening van de verwachte actuele waarde van verzekeringsverplichtingen dient op actuele en geloofwaardige informatie en realistische aannames te berusten en met financiële garanties en opties in verzekerings- of herverzekeringsovereenkomsten rekening te houden, zodat zij een economische waardering van verzekerings- of herverzekeringsverplichtingen oplevert. Er dient te worden voorgeschreven dat daarbij van doeltreffende en geharmoniseerde actuariële technieken moet worden gebruikgemaakt.

(34) Om met de bijzondere situatie van kleine en middelgrote ondernemingen rekening te houden, dient in vereenvoudigde methoden voor de berekening van de technische voorzieningen te worden voorzien.

(35) De toezichtregeling dient te voorzien in een risicogevoelig vereiste dat op een prospectieve berekening is gebaseerd om een accuraat en tijdig optreden van de toezichthoudende autoriteiten te garanderen (het solvabiliteitskapitaalvereiste), alsook in een minimumveiligheidsniveau waaronder het bedrag van de financiële middelen niet mag dalen (het minimumkapitaalvereiste). Beide kapitaalvereisten dienen in de gehele Gemeenschap te worden geharmoniseerd opdat verzekeringnemers eenzelfde niveau van bescherming wordt geboden.

(36) Het solvabiliteitskapitaalvereiste dient de omvang van het in aanmerking komend eigen vermogen weer te geven die verzekerings- en herverzekeringsondernemingen in staat stelt aanzienlijke verliezen te compenseren en die verzekeringnemers en begunstigden redelijke zekerheid biedt dat betalingen zullen plaatsvinden wanneer deze verschuldigd zijn.

(37) Om een deugdelijk risicobeheer te bevorderen en de wettelijke kapitaalvereisten bij de in de branche gebruikelijke werkwijzen te doen aansluiten, dient als het solvabiliteitskapitaalvereiste te worden aangemerkt het economisch kapitaal dat verzekerings- en herverzekeringsondernemingen moeten bezitten om te garanderen dat faillissement ten hoogste eenmaal per 200 jaar voorkomt. Dat economisch kapitaal dient te worden berekend op basis van het werkelijke risicoprofiel van de betrokken ondernemingen, waarbij rekening wordt gehouden met het effect van eventuele risicolimiteringstechnieken en diversificatie-effecten.

(38) Er dient een standaardformule voor de berekening van het solvabiliteitskapitaalvereiste te worden vastgesteld, zodat alle verzekerings- en herverzekeringsondernemingen zich een oordeel van hun economisch kapitaal kunnen vormen. Wat de opzet van de standaardformule betreft, dient van modules te worden gebruikgemaakt, waarbij in een eerste fase dient te worden beoordeeld in hoeverre de betrokken onderneming aan elk afzonderlijk risico blootstaat, en deze afzonderlijke risicoposities vervolgens in een tweede fase dienen te worden geaggregeerd. Ingeval het werkelijke verzekeringstechnische risicoprofiel van de onderneming beter wordt weerspiegeld indien ondernemingspecifieke parameters worden gehanteerd, moet dit worden toegestaan, mits deze parameters zijn verkregen door een standaardmethode toe te passen.

(39) Om met de bijzondere situatie van kleine en middelgrote ondernemingen rekening te houden, dient in vereenvoudigde methoden voor de berekening van het solvabiliteitskapitaalvereiste volgens de standaardformule te worden voorzien.

(40) In overeenstemming met de risicogeoriënteerde benadering die ten aanzien van het solvabiliteitskapitaalvereiste wordt gevolgd, dient het in specifieke omstandigheden mogelijk te zijn voor de berekening van dat vereiste geheel of gedeeltelijk interne modellen te gebruiken in plaats van de standaardformule. Teneinde verzekeringnemers en begunstigden eenzelfde niveau van bescherming te bieden, dienen dergelijke interne modellen van tevoren volgens geharmoniseerde processen en normen door de toezichthoudende autoriteiten te worden goedgekeurd.

(41) In het kader van de nieuwe risicogeoriënteerde benadering is principieel geen sprake van het concept van kwantitatieve beleggingsbeperkingen en criteria voor de bepaling van in aanmerking komende activa. Het dient echter wel mogelijk te zijn dergelijke beperkingen en criteria vast te stellen om risico's op te vangen die onvoldoende door een submodule van de standaardformule worden bestreken.

(42) Wanneer het in aanmerking komend kernvermogen daalt tot onder het minimumkapitaalvereiste, dient de vergunning van een verzekerings- of herverzekeringsonderneming te worden ingetrokken indien de betrokken onderneming niet in staat is om binnen een beperkte periode het in aanmerking komend kernvermogen wederom op het peil van het minimumkapitaalvereiste te brengen.

(43) Het minimumkapitaalvereiste dient volgens een eenvoudige formule en op basis van controleerbare gegevens te worden berekend.

(44) Verzekerings- en herverzekeringsondernemingen dienen over activa van voldoende kwaliteit te beschikken om hun totale financiële behoeften te dekken. Alle beleggingen van verzekerings- en herverzekeringsondernemingen dienen te worden beheerd overeenkomstig het "prudent person"-beginsel.

(45) De lidstaten mogen van verzekerings- en herverzekeringsondernemingen niet verlangen dat zij hun activa in bepaalde categorieën activa beleggen aangezien een dergelijk vereiste onverenigbaar is met de liberalisatie van het kapitaalverkeer als bedoeld in artikel 56 van het Verdrag.

(46) De vaststelling van voorschriften op grond waarvan de lidstaten kunnen eisen dat activa die dienen ter dekking van de technische voorzieningen van een verzekerings- of herverzekeringsonderneming als zekerheden worden verstrekt, ongeacht de wijze waarop deze eis is geformuleerd, dient te worden verboden wanneer de verzekeraar herverzekerd is door een verzekerings- of herverzekeringsonderneming waaraan overeenkomstig deze richtlijn vergunning is verleend, of door een verzekeringsonderneming van een derde land wanneer de toezichtregeling van dat derde land als gelijkwaardig is aangemerkt.

(47) In het licht van de toenemende mobiliteit van de Europese burger wordt wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor motorrijtuigen steeds vaker op grensoverschrijdende basis aangeboden. Opdat het systeem van de groene kaart en de overeenkomsten tussen de nationale bureaus van motorrijtuigenverzekeraars naar behoren blijven functioneren, is het aangewezen dat een lidstaat van verzekeringsondernemingen die in het kader van dienstverrichting op zijn grondgebied wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor motorrijtuigen aanbieden, kan verlangen dat zij zich aansluiten bij en deelnemen in de financiering van zowel het nationale bureau als het garantiefonds van de betrokken lidstaat. De lidstaat van dienstverrichting dient van ondernemingen die wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor motorrijtuigen aanbieden te verlangen dat zij op zijn grondgebied een vertegenwoordiger aanstellen, die alle nodige informatie met betrekking tot vorderingen vergaart en de betrokken onderneming vertegenwoordigt.

(48) In het kader van een interne markt is het in het belang van verzekeringnemers dat zij toegang hebben tot een zo breed mogelijk gamma van in de Gemeenschap aangeboden verzekeringsproducten. De lidstaat van de verbintenis of de lidstaat van het risico dient er derhalve op toe te zien dat alle in de Gemeenschap aangeboden verzekeringsproducten zonder enige belemmering op zijn grondgebied op de markt kunnen worden gebracht, voor zover zij niet in strijd zijn met de wettelijke bepalingen van algemeen belang die in deze lidstaat gelden en voor zover dit algemeen belang niet door de voorschriften van de lidstaat van herkomst wordt gevrijwaard.

(49) Er moeten sancties kunnen worden opgelegd wanneer een verzekeringsonderneming zich in de lidstaat van de verbintenis of de lidstaat van het risico niet voegt naar de bepalingen van algemeen belang die op haar van toepassing zijn.

(50) In het kader van een interne verzekeringsmarkt zullen consumenten een ruimere en meer gevarieerde keuze uit overeenkomsten hebben. Om ten volle van deze diversiteit en van een toegenomen concurrentie te kunnen profiteren, dienen zij vóór de sluiting van de overeenkomst en tijdens de hele duur ervan over de nodige inlichtingen te beschikken om de overeenkomst te kunnen kiezen die het beste bij hun behoeften past.

(51) Een verzekeringsonderneming die hulpverleningsovereenkomsten aanbiedt, dient over de nodige middelen te beschikken om de door haar aangeboden prestaties in natura binnen een passende termijn te verstrekken. Er dienen derhalve specifieke bepalingen te worden vastgesteld voor de berekening van het solvabiliteitskapitaalvereiste en de absolute ondergrens van het minimumkapitaalvereiste waaraan een dergelijke onderneming moet voldoen.

(52) De daadwerkelijke uitoefening van het communautaire co-assurantiebedrijf voor activiteiten die op grond van hun aard of omvang voor dekking door internationale co-assurantie in aanmerking komen, dient te worden vergemakkelijkt door een minimum aan harmonisatie, teneinde mededingingsdistorsies en verschillen in behandeling te voorkomen. In deze context dient de eerste verzekeringsonderneming schaden te beoordelen en het bedrag van de technische voorzieningen vast te stellen. Bovendien dient op het terrein van de communautaire co-assurantie te worden voorzien in een bijzondere samenwerking zowel tussen de toezichthoudende autoriteiten van de lidstaten onderling, als tussen deze autoriteiten en de Commissie.

(53) Met het oog op de bescherming van verzekerden dient het nationale recht betreffende rechtsbijstandverzekering te worden geharmoniseerd. Elk mogelijk belangenconflict, met name als gevolg van het feit dat de verzekeringsonderneming een derde persoon heeft verzekerd of een persoon zowel voor rechtsbijstand als voor één of meer andere branches heeft verzekerd, moet zoveel mogelijk worden voorkomen of kunnen worden opgelost. Te dien einde kan op verschillende manieren een passend niveau van bescherming van verzekeringnemers worden bewerkstelligd. Voor welke oplossing ook wordt gekozen, het belang van de personen met rechtsbijstandverzekering dient op gelijkwaardige wijze te worden gewaarborgd.

(54) Conflicten tussen rechtsbijstandverzekeraars en verzekerden dienen zo billijk en snel mogelijk te worden opgelost. Het is derhalve wenselijk dat de lidstaten voorzien in de mogelijkheid om op een scheidsrechterlijke instantie een beroep te doen, dan wel in een procedure die vergelijkbare garanties biedt.

(55) In sommige lidstaten vervangt de particuliere of op vrijwillige basis gesloten ziektekostenverzekering geheel of gedeeltelijk de door de socialezekerheidsstelsels verleende dekking. Wegens haar bijzondere karakter onderscheidt de ziektekostenverzekering zich in die zin van de andere schadeverzekerings- en levensverzekeringsbranches, dat moet worden gegarandeerd dat verzekeringnemers, ongeacht hun leeftijd of risicoprofiel, daadwerkelijk toegang hebben tot een particuliere of op vrijwillige basis gesloten ziektekostenverzekering. Gezien dat karakter en de sociale gevolgen van ziekteverzekeringsovereenkomsten dienen de toezichthoudende autoriteiten van de lidstaat van het risico te kunnen verlangen dat zij in het geval van een particuliere of op vrijwillige basis gesloten ziektekostenverzekering stelselmatig in kennis worden gesteld van de algemene en bijzondere polisvoorwaarden, zodat zij zich ervan kunnen vergewissen dat deze overeenkomsten de door het socialezekerheidsstelsel geboden dekking geheel of gedeeltelijk kunnen vervangen. Die controle mag geen voorwaarde voor het op de markt brengen van de producten vormen.

(56) Sommige lidstaten hebben daartoe bijzondere wettelijke bepalingen aangenomen. In het algemeen belang dienen dergelijke wettelijke bepalingen te kunnen worden vastgesteld of gehandhaafd, voor zover de vrijheid van vestiging of van dienstverrichting daardoor niet nodeloos wordt beperkt, met dien verstande dat deze bepalingen van gelijke toepassing dienen te zijn. De aard van deze wettelijke bepalingen kan verschillen naar gelang van de situatie in elke lidstaat. Dit doel kan ook worden bereikt door de ondernemingen die particuliere of op vrijwillige basis gesloten ziektekostenverzekering aanbieden ertoe te verplichten om standaardovereenkomsten aan te bieden waarvan de dekking gelijkloopt met die van de wettelijke socialezekerheidsstelsels en waarvoor de premie niet hoger is dan een voorgeschreven maximum, en om aan compensatiestelsels deel te nemen. Ook kan worden verlangd dat de technische grondslag voor de particuliere of op vrijwillige basis gesloten ziektekostenverzekering analoog is aan die van de levensverzekering.

(57) De lidstaten van ontvangst dienen van verzekeringsondernemingen die op hun grondgebied voor eigen risico de verplichte arbeidsongevallenverzekering beoefenen, te kunnen verlangen dat zij de specifieke voorschriften naleven die ten aanzien van deze verzekering in hun nationale wetgeving zijn opgenomen. Dit mag echter niet gelden voor de voorschriften betreffende het financiële toezicht, die onder de uitsluitende bevoegdheid van de lidstaat van herkomst moeten blijven vallen.

(58) Er dienen passende voorschriften te worden vastgelegd voor "special purpose vehicles" die risico's van verzekerings- en herverzekeringsondernemingen overnemen en die geen verzekerings- of herverzekeringsondernemingen zijn. Bedragen die van een special purpose vehicle kunnen worden verhaald, dienen te worden beschouwd als bedragen die onder herverzekerings- of retrocessieovereenkomsten als aftrekposten mogen worden aangemerkt.

(59) Wegens het bijzondere karakter van finite herverzekeringsactiviteiten dienen de lidstaten erop toe te zien dat verzekerings- en herverzekeringsondernemingen die finite herverzekeringsovereenkomsten sluiten of finite herverzekeringsactiviteiten uitoefenen, de uit deze overeenkomsten of activiteiten voortvloeiende risico's naar behoren kunnen onderkennen, meten en beheersen.

(60) Om met de internationale aspecten van herverzekering rekening te houden, dient de mogelijkheid te worden geboden om internationale overeenkomsten met een derde land te sluiten met het doel de methoden vast te stellen voor het toezicht op herverzekeringsentiteiten die activiteiten uitoefenen op het grondgebied van elk van de partijen bij de overeenkomst. Tevens dient te worden voorzien in een flexibele procedure aan de hand waarvan de prudentiële gelijkwaardigheid met derde landen op een communautaire grondslag kan worden beoordeeld teneinde de liberalisering van herverzekeringsdiensten in derde landen te bevorderen, hetzij door middel van vestiging, hetzij in het kader van grensoverschrijdende dienstverrichting.

(61) Maatregelen voor het toezicht op verzekerings- en herverzekeringsondernemingen in een groep dienen de met het toezicht op een verzekerings- of herverzekeringsonderneming belaste autoriteiten in staat te stellen om tot een beter gefundeerd oordeel over de financiële positie van de betrokken verzekerings- of herverzekeringsonderneming te komen.

(62) Voor zover zulks noodzakelijk is, dient bij het groepstoezicht met verzekeringsholdings en gemengde verzekeringsholdings rekening te worden gehouden. Deze richtlijn impliceert echter geenszins dat de lidstaten op elk van die ondernemingen afzonderlijk toezicht dienen uit te oefenen.

(63) Hoewel de uitoefening van toezicht op de afzonderlijke verzekerings- en herverzekeringsondernemingen het wezenlijke beginsel van het verzekeringstoezicht blijft, moet worden uitgemaakt welke ondernemingen onder de werkingssfeer van het toezicht op groepsniveau vallen.

(64) Er dient in elk geval groepstoezicht te worden uitgeoefend op het niveau van de uiteindelijke deelnemende onderneming die haar hoofdkantoor in de Gemeenschap heeft. De lidstaten dienen evenwel in staat te zijn hun toezichthoudende autoriteiten toe te staan groepstoezicht op een beperkt aantal lagere niveaus uit te oefenen wanneer zij zulks noodzakelijk achten.

(65) Voor verzekerings- en herverzekeringsondernemingen die deel uitmaken van een groep, dient de solvabiliteit op groepsniveau te worden berekend.

(66) Tot een groep behorende verzekerings- en herverzekeringsondernemingen moeten een aanvraag kunnen indienen om de solvabiliteit zowel op groepsniveau als op individueel niveau op basis van een intern model te mogen berekenen.

(67) Er moet worden gewaarborgd dat het eigen vermogen op adequate wijze binnen de groep is verdeeld, en waar nodig beschikbaar is voor de bescherming van verzekeringnemers en begunstigden. Daarom dienen verzekerings- en herverzekeringsondernemingen in een groep over voldoende eigen vermogen te beschikken om hun solvabiliteitskapitaalvereiste te dekken, tenzij de bescherming van verzekeringnemers en begunstigden anderszins op doeltreffende wijze kan worden gewaarborgd. Het dient verzekerings- en herverzekeringsondernemingen in een groep derhalve te worden toegestaan om in bepaalde omstandigheden hun solvabiliteitskapitaalvereiste met door hun moederonderneming toegezegde groepsondersteuning te dekken. Om na te gaan of een toekomstige herziening van de regeling voor groepsondersteuning noodzakelijk is en zo ja, deze herziening voor te bereiden, dient de Commissie verslag uit te brengen over de op dit gebied door de lidstaten vastgestelde voorschriften en door de toezichthoudende autoriteiten gevolgde werkwijzen.

(68) De solvabiliteit van een verzekerings- of herverzekeringsdochteronderneming van een verzekeringsholding, een verzekeringsonderneming van een derde land of een herverzekeringsonderneming van een derde land kan worden beïnvloed door de financiële middelen van de groep waarvan die onderneming deel uitmaakt en door de wijze waarop die financiële middelen binnen die groep zijn verdeeld. De toezichthoudende autoriteiten dienen derhalve te beschikken over mogelijkheden tot het uitoefenen van het groepstoezicht en tot het nemen van passende maatregelen op het niveau van de verzekerings- of herverzekeringsonderneming wanneer de solvabiliteit van die onderneming in gevaar is of kan komen.

(69) Risicoconcentraties en intragroeptransacties kunnen de financiële positie van verzekerings- of herverzekeringsondernemingen beïnvloeden. De toezichthoudende autoriteiten dienen daarom in staat te zijn algemeen toezicht op bepaalde vormen van dergelijke risicoconcentraties en intragroeptransacties uit te oefenen en passende maatregelen op het niveau van de verzekerings- of herverzekeringsonderneming te nemen wanneer de solvabiliteit van die onderneming in gevaar is of kan komen.

(70) Verzekerings- en herverzekeringsondernemingen in een groep dienen te beschikken over passende governancesystemen waarop controle moet worden uitgeoefend.

(71) Voor alle aan groepstoezicht onderworpen verzekerings- of herverzekeringsgroepen dient uit de kring van de betrokken toezichthoudende autoriteiten een groepstoezichthouder te worden aangewezen. De rechten en plichten van de groepstoezichthouder dienen passende coördinatie- en beslissingsbevoegdheden te omvatten. De autoriteiten die bij het toezicht op tot eenzelfde groep behorende verzekerings- en herverzekeringsondernemingen betrokken zijn, dienen coördinatieregelingen te treffen.

(72) De toezichthoudende autoriteiten dienen toegang te hebben tot alle voor de uitoefening van het groepstoezicht relevante informatie. Tussen de voor het toezicht op verzekerings- en herverzekeringsondernemingen verantwoordelijke autoriteiten onderling, alsook tussen die autoriteiten en de autoriteiten die voor het toezicht op in andere financiële sectoren actieve ondernemingen verantwoordelijk zijn, dient samenwerking tot stand te worden gebracht.

(73) Verzekerings- en herverzekeringsondernemingen die deel uitmaken van een groep waarvan de moederonderneming haar hoofdkantoor buiten de Gemeenschap heeft, dienen aan gelijkwaardige en passende regelingen voor het groepstoezicht onderworpen te zijn. Daartoe zijn transparantie van de regelgeving en uitwisseling van informatie met de autoriteiten van derde landen over alle relevante aspecten vereist.

(74) Aangezien de nationale wetgeving betreffende saneringsmaatregelen en liquidatieprocedures nog niet is geharmoniseerd, dienen in het kader van de interne markt de wederzijdse erkenning van in de lidstaten geldende saneringsmaatregelen en liquidatieprocedures ten aanzien van verzekeringsondernemingen en de noodzakelijke samenwerking te worden gewaarborgd, waarbij rekening wordt gehouden met de voor dergelijke maatregelen geldende beginselen van eenheid, universaliteit, coördinatie en openbaarmaking, en met de gelijke behandeling en bescherming van schuldeisers uit hoofde van verzekering.

(75) Er moet worden gegarandeerd dat door de bevoegde instantie van een lidstaat vastgestelde saneringsmaatregelen die ten doel hebben de financiële soliditeit van een verzekeringsonderneming in stand te houden of te herstellen en liquidatie zoveel mogelijk te voorkomen, ten volle effect sorteren in heel de Gemeenschap. De gevolgen van dergelijke saneringsmaatregelen en liquidatieprocedures ten aanzien van derde landen dienen evenwel onverlet te worden gelaten.

(76) Er dient een onderscheid te worden gemaakt tussen de bevoegde instanties ter zake van saneringsmaatregelen en liquidatieprocedures, en de toezichthoudende autoriteiten ter zake van verzekeringsondernemingen.

(77) In de definitie van "bijkantoor" voor insolventiedoeleinden, dient er, overeenkomstig de geldende insolventiebeginselen, rekening mee te worden gehouden dat alleen de verzekeringsonderneming rechtspersoonlijkheid heeft. De wetgeving van de lidstaat van herkomst dient evenwel bepalend te zijn voor de wijze waarop de activa en passiva die worden beheerd door zelfstandigen die duurzaam gemachtigd zijn om namens de verzekeringsonderneming te handelen als waren zij een agentschap, bij de liquidatie van de verzekeringsonderneming worden behandeld.

(78) Er dienen voorwaarden te worden vastgesteld waaronder niet op insolventie berustende liquidatieprocedures waarbij voor de uitkering van schuldvorderingen uit hoofde van verzekering een rangindeling geldt, onder het toepassingsgebied van deze richtlijn vallen. Een nationaal loongarantiestelsel kan gesubrogeerd worden in de vorderingen van werknemers van een verzekeringsonderneming uit hoofde van hun arbeidsovereenkomst of -betrekking. De behandeling van zulke gesubrogeerde vorderingen dient te worden geregeld bij de wetgeving van de lidstaat van herkomst (lex concursus).

(79) De vaststelling van saneringsmaatregelen vormt geen beletsel voor de opening van een liquidatieprocedure. Het dient derhalve mogelijk te zijn een liquidatieprocedure te openen zonder dat of nadat saneringsmaatregelen zijn vastgesteld. De liquidatieprocedure kan worden afgesloten met een gerechtelijk akkoord of met andere maatregelen van dezelfde strekking, waaronder saneringsmaatregelen.

(80) De bevoegde instanties van de lidstaat van herkomst dienen als enige gemachtigd te zijn om beslissingen tot opening van een liquidatieprocedure ten aanzien van een verzekeringsonderneming te nemen. Deze beslissingen dienen in heel de Gemeenschap effect te sorteren en door alle lidstaten te worden erkend. De beslissingen dienen overeenkomstig de in de lidstaat van herkomst geldende procedures te worden bekendgemaakt, alsook in het Publicatieblad van de Europese Unie. De informatie dient ook beschikbaar te worden gesteld aan bekende, in de Gemeenschap gevestigde schuldeisers, die het recht moeten hebben vorderingen of opmerkingen in