Programma vooruitzichten staal voor het jaar 2001

(2001/C 71/03)

(Voor de EER relevante tekst)

INLEIDING

Na de sterke groei van het BBP in 2000 zal de positieve trend in de economie van de Europese Unie, die sinds midden jaren negentig een uitgesproken en duurzame groeiperiode doormaakt, zich in 2001 verder doorzetten, hoewel de groei naar verwachting minder sterk zal zijn.

Het vertrouwen in de zakenwereld en bij de consument, dat zijn hoogtepunt bereikte tijdens de eerste helft van 2000, is nog steeds erg groot, ondanks een lichte daling ten gevolge van de scherpe stijging van de olieprijzen na de zomer van 2000.

De economische vooruitzichten in de Unie voor het jaar 2001 stemmen dan ook tot tevredenheid. De hoge consumptie in de Unie zelf en de nog steeds erg gunstige internationale context laten opnieuw een toename van de industriële activiteit verhopen, op voorwaarde dat de vertraging van de Amerikaanse economie beperkt blijft tot een groei van ongeveer 2 %.

De activiteit van de staalverbruikende sectoren, die in 2000 uitstekende resultaten boekten, zal ook in 2001 zeer intens zijn, wat een stabilisering van het verbruik op het recordniveau van vorig jaar tot gevolg zal hebben.

Op de communautaire staalmarkt zullen de vraag en de prijzen, die in het najaar van 2000 tijdelijk waren gedaald, na de periode van voorraadvermindering geleidelijk weer opleven, te meer daar verwacht wordt dat de invoer zal afnemen en de uitvoer op hetzelfde hoge niveau zal blijven.

De uitstekende omstandigheden waarvan de staalindustrie in de Gemeenschap kan profiteren, moeten haar dus in staat stellen goede economische en financiële resultaten te boeken. De industrie moet echter haar concurrentiepositie nog versterken om beter gewapend te zijn tegen eventuele conjunctuurdalingen in de toekomst.

1. DE ECONOMISCHE ONTWIKKELING IN DE EUROPESE UNIE

De economische situatie van de Europese Unie is sinds tien jaar de meest gunstige, enerzijds dankzij de stabiele grondvesten binnen de EU en anderzijds dankzij een stijging van de wereldvraag.

De groei van de industriële productie in de EU, die in mei 2000 een piek van 7,3 % had bereikt, zal evenwel naar verwachting weer dalen tot jaarlijkse percentages van 4 tot 5 % en het vertrouwen van de consumenten, zoals blijkt uit opinieonderzoeken, is in september enigszins gedaald, maar deze daling heeft zich in oktober niet voortgezet. Hoewel het vertrouwen in het algemeen nog steeds zeer groot is, geven deze indicatoren aan dat de groei in de Unie waarschijnlijk gedurende het tweede kwartaal van 2000 haar hoogtepunt heeft bereikt en dat de activiteiten zullen vertragen, met in het bijzonder de aardoliekosten die zwaar op de economie drukken.

Volgens de in het najaar 2000 door de diensten van de Commissie gestelde prognoses zal de gemiddelde groei van het BBP in de EU in 2000, 3,4 % bedragen, het hoogste groeipercentage sinds 1989. Deze stijging is te danken aan een sterke binnenlandse vraag, die dankzij de stabiele rentevoeten op lange termijn nog is toegenomen en aan een groei in de wereld, waardoor de uitvoer zich positief kon ontwikkelen.

Hoewel de gemiddelde groei in de Unie naar het schijnt zal afnemen en in 2001 3,1 % zal bedragen, blijven de vooruitzichten zeer gunstig. Het particuliere verbruik zal naar verwachting met 2,8 % stijgen, waarbij de groei van de investeringen iets zal dalen tot 6,3 % in plaats van 6,6 % in 2000. Bovendien zullen de investeringen in de bouwnijverheid met 3,5 % stijgen.

In 2000 zullen in de Unie waarschijnlijk 2,6 miljoen arbeidsplaatsen worden geschapen, te weten een stijging van 1,6 %, het beste resultaat sinds 1990. De dynamische ontwikkeling van nieuwe werkgelegenheid zal zich in 2001 voortzetten, ondanks een lichte vertraging. Volgens de vooruitzichten zal het werkloosheidspercentage van 8,4 % dit jaar dalen tot 7,8 % in 2001.

Hoewel de geharmoniseerde consumptieprijsindex in het eurogebied in 1999 met slechts 1,1 % is gestegen, zal deze naar verwachting in 2000 met 2,3 % stijgen. De sterke stijging van de importprijzen, de stijging van de aardolieprijzen en de waardevermindering van de euro zijn de belangrijkste oorzaken van het oplopen van de inflatie. De onderliggende inflatie is daarentegen lager. Volgens de vooruitzichten zal de inflatie volgend jaar in het eurogebied 2,2 % bedragen.

De saldo's van het begrotingsjaar zijn aanzienlijk verbeterd in de Unie, waarbij men van een tekort van 0,7 % van het BBP in 1999 is overgegaan tot een overschot van 1,2 % in 2000, met name dankzij de inkomsten in verband met de verkoop van vergunningen voor de mobiele telefoon (UMTS). Volgend jaar zal het begrotingsoverschot inkrimpen en slechts 0,2 % van het BBP in de Unie bedragen. De goede resultaten van 2000 en 2001 zijn samen met de eerste reeds genoemde buitengewone factor in hoge mate te danken aan de grotere belastinginkomsten dan verwacht, waardoor verschillende lidstaten geneigd zijn om de belastingdruk te verlagen.

2. SITUATIE EN VOORUITZICHTEN OP DE STAALMARKT

2.1. De ruwstaalproductie in de Europese Unie

Door de inhaalbeweging tijdens het laatste kwartaal van 1999 zal de communautaire staalproductie dit jaar 155 miljoen ton bedragen, wat slechts 2,9 % minder is dan het absolute productierecord van 1998.

Sinds begin 2000 blijkt uit de maandelijkse statistische enquêtes dat de productie, met uitzondering van die in het Verenigd Koninkrijk, in stijgende lijn gaat. Tijdens de eerste helft van 2000 lag de productie dan ook ongeveer 8 % hoger dan in dezelfde periode van 1999.

In het derde kwartaal en in een deel van het vierde kwartaal is de productie echter gevoelig gedaald, waardoor de stijging van de totale communautaire staalproductie in de elf eerste maanden van 2000 ten opzichte van dezelfde periode van 1999 nog slechts 5,4 % bedraagt.

Uit de statistieken voor de grootste lidstaten blijkt dat, in bovengenoemde periode, de staalproductie sterk is gestegen in Duitsland (+ 12 %), aanzienlijk is toegenomen in Italië (+ 7,8 %), Frankrijk (+ 5,5 %) en Spanje (+ 7,5 %), en is gedaald in het Verenigd Koninkrijk (- 8,5 %).

Aangezien niets er op wijst dat de tendens in de belangrijkste staalverbruikende sectoren zal omslaan - afgezien van de bouw, waar een zekere stabilisering te verwachten valt, en de automobielindustrie, waar een lichte productiedaling plaatsvindt - zal de vraag naar staal in de komende maanden in principe groot blijven en de productie zich op een goed niveau stabiliseren.

Het is echter niet uitgesloten dat een aanpassing van de voorraden, die momenteel in de hele economische keten erg groot zijn, tot een vertraging in de bestellingen en dus tot een geleidelijke daling van de staalproductie zal leiden. In ieder geval zal de productie zich, althans op korte termijn, op een zeer bevredigend niveau stabiliseren.

Naar verwachting zal dus de totale staalproductie van de Unie voor het volledige jaar 2000 de in de vorige vooruitzichten(1) voorspelde 159 miljoen ton overtreffen. De productie kan zelfs het recordniveau van 163 miljoen ton bereiken, wat een stijging met 5,2 % ten opzichte van 1999 zou betekenen.

Daar het vertrouwen bij de ondernemers in de Unie groot blijft dankzij de goede economische vooruitzichten en de nog steeds gunstige internationale omstandigheden, zullen er in 2001 vermoedelijk geen noemenswaardige wijzigingen in het staalverbruik optreden.

Rekening houdend met een lichte daling van de invoer en een tijdelijke afname van de vraag, die gedeeltelijk is toe te schrijven aan een inkrimping van de voorraden, zal de communautaire staalproductie in 2001 ongeveer 162 miljoen ton bedragen. Hoewel dit 0,6 % minder is dan het verwachte recordniveau voor 2000, volstaat deze productie om de zeer goede benuttingsgraad van de productiecapaciteit van het afgelopen jaar te behouden.

Deze gunstige vooruitzichten mogen ons echter niet blind maken voor het gevaar van een onvoorziene ombuiging van de recente trends, die door bepaalde storende nevenverschijnselen zelfs buitensporige proporties kan aannemen, zoals we in een niet zo ver verleden hebben kunnen vaststellen. Er bestaat immers nog steeds enige vrees omtrent de omvang van de economische recessie van de Verenigde Staten en de risico's van een heroriëntering van de internationale handelsstromen in verband met de protectionistische maatregelen.

Ondanks de uitstekende concurrentiekracht van de communautaire staalindustrie moet deze bijzonder waakzaam blijven om snel te kunnen reageren op de kleinste, directe of indirecte ontwikkeling op de communautaire staalmarkt en dus de negatieve gevolgen ervan zoveel mogelijk binnen de perken te houden.

Tabel 1 in de bijlage "Vraag en aanbod van ruwstaal" geeft enerzijds een overzicht van de verbruiksvolumes en -trends, de buitenlandse handel, de voorraden en de communautaire staalproductie van de laaste jaren en anderzijds de verwachte ontwikkeling van deze factoren in het jaar 2001, uitgedrukt in cijfers.

2.2. Vooruitzichten voor het jaar 2001

De verbetering van het internationale klimaat, die sinds de tweede helft van 1999 een nieuw elan aan de communautaire economie heeft gegeven, heeft zich vertaald in een aanmerkelijke versnelling van de groei van het BBP van de Europese Unie tijdens de eerste helft van het jaar 2000.

Aan de basis hiervan ligt het optimisme van de verbruikers, in combinatie met het herstel van het vertrouwen van de ondernemers, met uitzondering van de Britten die als gevolg van hun sterke pond sterling minder concurrerend zijn, die beide het gevolg zijn van de algemene conjunctuuropleving in de Unie.

Na de zomer van 2000 is de uitstekende situatie van de communautaire economie echter beïnvloed door verscheidene interne en externe factoren, met als gevolg dat de activiteit in de verwerkende industrie licht is gedaald, de groei van de investeringen tijdelijk is stilgevallen en er dus een vertraging van de conjunctuur aan het einde van het jaar is opgetreden.

Dit neemt niet weg dat de economische vooruitzichten in de Unie voor 2001 zeer bevredigend zijn, zoals blijkt uit de laatste conjunctuurenquêtes. Zowel bij de ondernemers als bij de verbruikers blijft het vertrouwen groot.

Tijdens recente ontmoetingen bleek zelfs dat de vertegenwoordigers van de staalverbruikende industrieën enigszins optimistisch waren, hoewel hun optimisme toch werd getemperd door de ontwikkeling van de energieprijzen. Zij gaven te kennen dat de productiecapaciteit in deze industrieën vrijwel volledig werd benut en dat zij grote moeilijkheden hadden om gekwalificeerd personeel te vinden.

Ook de vertegenwoordigers van de staalhandel gaven tijdens deze ontmoetingen blijk van optimisme wat betreft de vooruitzichten van de communautaire economie in 2001, ook al waren zij van mening dat het overaanbod en de toename van de voorraden tijdelijk de staalprijzen zouden beïnvloeden.

Gezien de relatief gunstige interne economische omstandigheden en de verbetering van de internationale context, zullen de belangrijkste staalverbruikende sectoren (waarvan sommige in dit document nader aan bod zullen komen) ook in 2001 zeer actief blijven. De vraag naar staalproducten zal dan ook groot blijven.

Naar verwachting zullen de meer exportgerichte industrieën, zoals de werktuigbouw, elektriciteit en elektronica, die in 2000 al opvallende resultaten lieten optekenen, ook in 2001 een duidelijke groei laten zien. In de bouw daarentegen worden tekenen van vertraging en zelfs van stabilisering waargenomen, terwijl ook de activiteit in de automobielindustrie waarschijnlijk licht zal dalen.

Uit deze sectorale ontwikkelingen kan dus worden afgeleid dat het schijnbaar verbruik van staal zich in 2001 zal stabiliseren op het recordniveau van het vorige jaar, mits de afremming van de Amerikaanse economie beperkt blijft tot een groei van ongeveer 2 %.

De communautaire staalindustrie zal in de toekomst dus beter profijt kunnen trekken van dit hoge verbruiksniveau en van de mogelijkheden op de internationale markt. Na de opmerkelijke stijging in 2000 zal in 2001 de invoer in de Unie enigszins dalen omdat de marktomstandigheden minder gunstig zijn. De uitvoer van communautaire staalproducten zal daarentegen verder stijgen.

De tabellen 2 en 2a in de bijlage bevatten de indicatoren voor de bedrijvigheid in de belangrijkste staalverbruikende sectoren voor het jaar 2001. Deze indicatoren moeten evenwel met enige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd, want de geldigheid van de door de nationale sectoren verstrekte indicatoren wordt niet altijd door iedereen erkend.

2.2.1. De sector primaire staalverwerking

De vrijwel algemene opleving van de activiteit in de diverse branches van de primaire staalverwerking die zich eind 1999 voordeed, versnelde zich aanzienlijk in de loop van de eerste helft van 2000.

De opmerkelijke verbetering van de situatie in deze sector tijdens bovengenoemde periode is in alle lidstaten van de Unie, met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, te danken aan de uitgesproken stijging van de vraag in de automobielindustrie, de bouwnijverheid en de machinebouw, die profijt hebben getrokken van de algemene economische opleving, zowel in de Unie als daarbuiten.

Sinds de zomer van 2000 hebben zich diverse tekenen van vertraging voorgedaan, die zijn toe te schrijven aan een afname van de vraag en de tendens bij de verbruikers om hun voorraden aan te passen. Deze trend zal waarschijnlijk uitmonden in een tijdelijke stabilisering tot eind 2000. De resultaten van 2000 zullen evenwel nog steeds aanzienlijk beter zijn dan die van 1999.

Het bericht dat de groei in 2001 zal aanhouden, zal zeker tot gevolg hebben dat de vraag in deze sector licht zal toenemen. Het productieniveau in de meeste verbruikende sectoren blijft immers hoog en zelfs de voorspelde lichte productiedaling in de automobielsector en de aangekondigde vertraging in de bouwsector wegen niet op tegen de betere exportvooruitzichten van andere sectoren.

A. De productie van stalen buizen en naadloze buizen

Na de zeer slechte eerste helft van 1999 ten gevolge van de ware ineenstorting van de vraag en de zeer sterke concurrentie van ingevoerde producten, heeft de totale productie van stalen buizen in de Unie zich geleidelijk hersteld. Uiteindelijk werd over het hele jaar een achteruitgang met 9 % opgetekend.

De opleving van eind 1999 heeft zich in de eerste maanden van 2000 nog sterker doorgezet, met name dankzij het herstel van de activiteit in de olie-industrie en de toename van de uitvoer, die door de waardevermindering van de euro ten opzichte van de dollar werd gestimuleerd. Na de eerste helft van 2000 was de communautaire productie van stalen buizen zelfs met 4,3 % gestegen, ondanks de verdere toename van de invoer.

Bovengenoemde factoren en de inhaalbeweging die sinds eind 1999 aan de gang is, hebben ertoe geleid dat de vooruitzichten op korte termijn nog steeds gunstig zijn. De productie van buizen zal zich in de komende maanden dus vermoedelijk stabiliseren, zodat een groei met 5 % over het volledige jaar 2000 aannemelijk is.

Indien zich geen onvoorziene gebeurtenissen voordoen, zal de totale productie van buizen in 2001 naar verwachting met maximaal 1,5 % stijgen tot boven de 13 miljoen ton. Door de olie-exploratie zal de vraag op haar huidige hoge niveau blijven.

De spectaculaire daling van de productie van naadloze buizen met 25 % in 1999 zal in de loop van 2000 waarschijnlijk volledig worden goedgemaakt. In de eerste helft van dit jaar is de productie al met 25,2 % gestegen. De olie-exploratie heeft in grote mate bijgedragen tot de stijging van de vraag naar OCTG-buizen in deze periode en zal dit naar alle waarschijnlijkheid ook in de toekomst blijven doen.

De combinatie van deze factor en de positieve ontwikkeling van de uitvoer zal naar verwachting leiden tot een stijging van de communautaire productie van deze buizen met ongeveer 21 % in 2000.

Aangezien de factoren die aan de basis liggen van de recente opleving van de activiteit in de sector van de naadloze buizen zich nog steeds gunstig ontwikkelen, wordt voor 2001 een stijging van de productie met ongeveer 7 % ten opzichte van 2000 voorspeld.

De stijging van de productie van kleine gelaste buizen (met een diameter van minder dan 406,4 mm) met 5 % in 1999 werd gevolgd door een stijging met 3,5 % in de eerste helft van 2000.

In de eerste helft van 2000 is de invoer echter met 44 % gestegen en het verbruik slechts met 7 %, wat doet vermoeden dat er speculatieve voorraden worden aangelegd. Dit fenomeen zal dan ook een negatieve invloed hebben op de ontwikkelingen in de tweede helft van 2000 en kan zelfs leiden tot een afname van de productie met 3 % over het hele jaar.

Voor 2001 moet in elk geval rekening worden gehouden met een dalende vraag van de automobielindustrie en de bouwnijverheid, wat zich kan vertalen in een productiedaling voor deze buizen van naar schatting 3 %, op voorwaarde dan nog dat de communautaiere markt niet opnieuw door ingevoerde producten wordt overspoeld.

Door het gebrek aan nieuwe grote investeringsprojecten is de communautaire productie van grote gelaste buizen (met een diameter van meer dan 406,4 mm) in 1999 met 18 % gedaald. Tijdens de eerste helft van 2000 werd opnieuw een productiedaling vastgesteld, maar een stabilisatie of zelfs een lichte opleving is mogelijk op voorwaarde dat bepaalde protectionistische maatregelen kunnen worden overwonnen. Maar ook de weinige aangekondigde olie-investeringen geven geen hoop op een positieve ontwikkeling van de vraag en de productie van deze buizen. Naar verwachting zal de productie in 2000 stabiel blijven op 2 miljoen ton.

B. Draad en andere getrokken producten

De stijging van het verbruik van draadproducten met 5 % in 1999, die met name te danken is aan de sterke vraag naar wapeningsnetten, lag in de lijn van de verwachtingen.

In de eerste helft van 2000 trok de activiteit in deze branche aan en steeg het verbruik met 6 %. Door de sterke vraag van de bouwnijverheid, de automobielindustrie en de machinebouw was deze stijging echter gelijkmatiger verdeeld over wapeningsnetten en getrokken land.

Sinds de zomer is de vraag niet verder toegenomen, waardoor de stijging van het verbruik van getrokken producten over het volledige jaar 2000 naar schatting op een bescheiden 3 % zal uitkomen.

De verwachte activiteitsdaling in de automobielindustrie en de bouwnijverheid, gecompenseerd door de opleving in de exportgerichte machinebouw, zal uitmonden in een stabilisering of zelfs een zeer lichte daling van het verbruik met maximaal 1 %.

De branche getrokken producten, die sterk afhankelijk is van de automobielindustrie, heeft de prognoses voor 1999 niet waargemaakt: het verbruik is met minder dan 1 % gestegen.

Sinds begin 2000 is de vraag naar getrokken producten in elk geval aanmerkelijk gestegen, waardoor het schijnbare verbruik in de eerste helft van het jaar met ongeveer 7 % is toegenomen. Door de verwachte vertraging en zelfs lichte daling van de activiteit in de automobielindustrie in de tweede helft van 2000, is het schijnbare verbruik van getrokken balken aanzienlijk gedaald, zodat over het volledige jaar 2000 maximaal een stijging van 3 tot 4 % haalbaar is.

Gezien de minder gunstige vooruitzichten in de automobielindustrie voor het jaar 2001 is een daling van het verbruik van getrokken producten met 3 tot 4 % onvermijdelijk. Dit betekent een terugval tot op het zeer behoorlijke niveau van 1999.

C. Koudwalsen en profileren van bandstaal

In tegenstelling tot de verwachtingen van deskundigen in de sector en beroepsgroep zal de productie van de branche koudgewalst niet-EGKS-staal in 2000 ongeveer 10 % hoger liggen dan in 1999 en zelfs hoger dan het vorige productierecord van 1998.

Sinds begin 2000 is de vraag naar koudgewalst bandstaal in de Gemeenschap sterk gestegen, waardoor er tijdelijk zelfs problemen met de bevoorrading van grondstoffen en indirect ook van afgewerkte producten ontstonden.

Op basis van de huidige orderportefeuilles, die ten minste tot juni 2001 volledig beslag zullen leggen op de productiecapaciteit van de industrie, mag worden verwacht dat de totale productie in 2001 minstens even hoog zal zijn als die in 2000.

Dus hoewel een toename van de voorraden bij de verbruikers te verwachten is, met alle risico's van dien, waardoor een eventuele toekomstige negatieve cyclus nog kan worden versterkt, zal het voor 2001 verwachte productievolume waarschijnlijk meer dan bevredigend zijn.

De stijging van de grondstofprijzen heeft echter ook verder een verlaging van de winstmarges van deze branche tot gevolg omdat ze, in haar hoedanigheid van intermediair, de hogere prijzen niet volledig aan haar afnemers kan doorberekenen.

De branche koudgewalste brede profielen beleeft sinds midden 1999 een uiterst gunstige conjunctuurperiode onder invloed van de hoge vraag naar sandwichpanelen, die een totale productiegroei met ongeveer 6 % mogelijk heeft gemaakt.

Door het aantrekken van de activiteit in deze sector in de loop van 2000 zal de productiegroei uiteindelijk waarschijnlijk op ongeveer 8 % uitkomen, ondanks de aanzienlijk kleinere vraag naag geribde staalplaten.

Momenteel wijst niets erop dat het verbruik van brede profielen in 2001 zal afnemen. De tendens in de bouw, de grootste afnemer van deze producten, is immers nog altijd positief, zij het minder uitgesproken dan voordien.

De tendens om brede staalprofielen door andere materialen te vervangen heeft zich doorgezet, maar dit wordt gecompenseerd door andere toepassingen van deze materialen en de toename van het gebruik ervan in de bouw. De vooruitzichten voor deze materialen blijven dus gunstig en het verbruik en gegalvaniseerde platen zal zeker stijgen.

Onder invloed van de gestaag stijgende vraag sinds de tweede helft van 1999 is de activiteit in de branche koudgewalste lange profielen tijdens de eerste helft van 2000 zeer hoog gebleven.

Het huidige orderniveau garandeert waarschijnlijk dat de totale productie van lange profielen in het jaar 2000 met ongeveer 5 % zal toenemen ten opzichte van 1999, en dit ondanks de periodieke tekorten aan grondstoffen en gegalvaniseerde platen.

De sector zelf verwacht dat de vraag naar profielen ook in 2001 zal blijven toenemen en dat de productie opnieuw met meer dan 3 % zal stijgen.

De activiteit in de bouw mag dan al vertragen in de winter, de fabrikanten van profielen kunnen hun productie gemakkelijk afstemmen op andere afzetmarkten, zoals de automobielindustrie en de machinebouw.

2.2.2. Trends in de bouw

Na de gematigd positieve resultaten van 1997 en 1998 heeft de bouwactiviteit in de Unie, zij het met enige vertraging, de ontwikkeling van de algemene economische cyclus gevolgd, met een duidelijke productiestijging van meer dan 2,5 % in 1999.

Deze uitgesproken positieve trend werd trouwens bevestigd tijdens de eerste helft van 2000. Ondanks de verwachte stabilisatie, waarvan na de zomer de eerste tekenen werden vastgesteld, zal het jaar 2000 opnieuw met een groei van om en nabij de 3 % worden afgesloten.

De algemene economische vooruitzichten van de Unie voor 2001 zijn zeker gunstig. Rekening houdend met de huidige onzekerheid over de overheidsactiviteiten in deze sector en met de geleidelijke stijging van de intrestvoeten in een poging om de inflatie in bedwang te houden, moet evenwel worden uitgegaan van een groeivertraging met 1,5 % in deze sector. Ook in 2001 zal deze sector hoofdzakelijk worden gedragen door de utiliteitsbouw en renovatie.

De positieve trend in de subsector woningbouw is vooral toe te schrijven aan moderniserings- en onderhoudswerkzaamheden, die in sommige landen door de overheid worden aangemoedigd. Een herverdeling van het belastingoverschot van vorig jaar kan - afhankelijk van de wijze waarop dit wordt gedaan - echter de activiteit in de deze sector opnieuw aanwakkeren, met name door de bouw van nieuwe woningen en Duitsland en Italië.

De particuliere investeringen in de utiliteitsbouw zullen in 2001 de positieve trend van de afgelopen jaren voortzetten, zij het iets minder uitgesproken door de algemene vertraging van de economie.

Bij meer activiteit van de overheid in deze subsector, kunnen de resultaten voor 2001 de verwachtingen echter overtreffen.

Duitsland is de lidstaat die in 2001 het sterkst zal bijdragen tot de groei in deze subsector, gevolgd door Frankrijk, Italië en Spanje.

De weg- en waterbouw is in hoge mate afhankelijk van de investeringen van lokale en nationale overheden. Hoewel deze investeringen in 1999 licht zijn gestegen, is het onzeker hoe ze zich in de toekomst zullen ontwikkelen.

De resultaten van deze subsector voor 2001 zijn sterk afhankelijk van grote openbare projecten en van het algemene beleid van overheden ten aanzien van hun investeringen in infrastructuurwerken.

Door de voltooiing van bestaande en de start van enkele nieuwe projecten zal de tendens in deze subsector in 2001 toch licht positief zijn.

2.2.3. Trends op de automobielmarkt

De communautaire automobielmarkt heeft evenals in de afgelopen jaren ook in 1999 uitstekende resultaten geboekt, met een stijging van het aantal registraties met 4,9 % ten opzichte van het recordaantal van 1998.

In de eerste helft van 2000 is het aantal registraties in de Unie ook verder gestegen ten gevolge van de nog steeds bijzonder grote vraag.

De afgelopen maanden kende het aantal registraties van personenauto's en lichte bedrijfsvoertuigen echter een onregelmatig verloop, gekenmerkt door grote schommelingen maar met een onderliggende tendens die duidelijk negatief is. Na een scherpe daling met circa 16 % in juli bleef het aantal registraties in augustus stabiel, waarna het in september oktober, november en december weer daalde met respectievelijk 5, 4, 1 en 8,2 %. Hoewel in de eerste helft van het jaar nog een positief resultaat (+ 3,2 %) werd geboekt, is het aantal registraties voor 2000 met 2,2 % gedaald.

Men mag echter niet uit het oog verliezen dat storende factoren zoals het protest tegen de stijgende olieprijzen en de grote voorraden van tweedehandsauto's van goede kwaliteit waarschijnlijk een negatieve invloed hebben gehad op de bestellingen en leveringen, en dus ook op dit resultaat.

Toch moet dit resultaat als bevredigend worden beschouwd, want dit is desalniettemin het op een na beste resultaat van de sector te allen tijde.

De geleidelijke verslechtering van het economische klimaat, dat begin 2000 nog zeer gunstig was, heeft zijn weerslag op het vertrouwen van de verbruikers, dat reeds was teruggelopen door de stijging van de brandstofprijzen en de intrestvoeten en door het kleinere aanbod van nieuwe modellen op de markt. De negatieve gevolgen van deze factoren zijn echter van tijdelijke aard en worden gecompenseerd door de gunstige algemene economische vooruitzichten voor de Unie op middellange termijn.

Verwacht wordt dat de automobielverkoop in de Unie in 2001 min of meer stabiel zal blijven, met eventueel een lichte daling van 1 tot 2 %. Aangezien dit productieniveau nog steeds een optimale benutting van de productiecapaciteit mogelijk maakt, is er geen reden tot pessimisme in de sector. Bovendien zal de positieve exportontwikkeling van 1999 en 2000 ook in 2001 doorzetten met een stijging van de uitvoer van auto's met 9 %, wat een steun in de rug voor de communautaire automobielproductie zal zijn.

2.3. Vooruitzichten voor de in- en uitvoer van staalproducten

2.3.1. Statistieken met betrekking tot de buitenlandse handel van de Unie

De bij de opstelling van deze vooruitzichten beschikbare statistieken van de buitenlandse staalhandel van de Europese Unie betreffen de eerste tien maanden van 2000. Op basis van deze statistieken kan een vergelijking worden gemaakt met de internationale staalhandel van de Unie in dezelfde periode van 1999 en kunnen de ramingen van de productievolumes en de communautaire in- en uitvoer van staal voor het gehele jaar 2000 worden bijgesteld.

Algemeen gezien blijkt uit deze statistieken dat de communautaire invoer van staal met maar liefst 27 % is gestegen, terwijl de stijging van de uitvoer beperkt bleeft tot 16 %.

Deze gegevens bevestigen de eerdere vooruitzichten voor de uitvoer; wat de invoer betreft blijkt uit deze statistieken dat er, in tegenstelling tot de verwachte lichte daling, een sterke stijging heeft plaatsgevonden.

Uit de analyse van deze gegevens, ook al hebben ze slechts betrekking op een gedeelte van het jaar, blijkt onder meer dat het handelstekort van de Unie op het gebied van staal zich uitbreidt, zowel voor afgewerkte platte en lange producten als voor halffabrikaten. Deze cijfers bevestigen het risico van een algemeen structureel handelstekort, een situatie die teruggaat tot 1998.

Tijdens de onderzochte periode is vooral de invoer uit China, Japan, bepaalde Latijns-Amerikaanse landen en in het bijzonder Brazilië en Rusland sterk toegenomen.

De stijging van de communautaire staaluitvoer met 16 % tijdens dezelfde periode is hoofdzakelijk te danken aan de gunstige ontwikkeling van de handel met de Verenigde Staten, Canada, de LMOE en bepaalde landen van Zuidoost-Azië.

De ontwikkeling van de communautaire en wereldwijde staalhandel werd ongetwijfeld gestimuleerd door de verbetering van het ondernemingsklimaat na de eerdere crisis. De invoer van staal in de Unie werd in niet onbelangrijke mate gestimuleerd door de zeer grote vraag en vooral door het prijsniveau in de Unie, terwijl de positieve ontwikkeling van de uitvoer vooral te danken is aan de waardevermindering van de euro ten opzichte van de dollar.

Door de relatieve stabilisatie van de prijzen en de vraag binnen de Unie zal de invoer van staal in de laatste maanden van 2000 waarschijnlijk afzwakken tot ongeveer 24,5 miljoen ton aan het einde van 2000, een stijging met 18 % ten opzichte van 1999.

Door de nog steeds gunstige externe omstandigheden en de positieve invloed van de zwakke euro op de internationale concurrentiekracht van de communautaire industrie zou de communautaire uitvoer verder moeten toenemen tot ongeveer 22 miljoen ton eind 2000.

Tenzij het internationale klimaat in 2001 aanzienlijk verslechtert door een weliswaar onwaarschijnlijke explosie van de olieprijzen, zal de situatie in de communautaire staalhandel verbeteren: enerzijds zal de invoer stabiel blijven of zelfs licht dalen en anderzijds zal de uitvoer positief blijven evolueren.

Ondanks deze betrekkelijk gunstige vooruitzichten moeten we waakzaam blijven voor een eventuele terugkeer van destabiliserende factoren, waarmee de communautaire markt reeds eerder te kampen had en die zwaar hebben gewogen op de resultaten van ondernemingen en indirect ook op de werkgelegenheid in de staalsector.

Er zij immers op gewezen dat het dreigende grotere protectionisme, alsmede de risico's van een sterkere vertraging dan verwacht van de Amerikaanse economie negatieve factoren zijn die schadelijke gevolgen hebben voor het evenwicht van de markt en van de staalprijzen.

2.3.2. De wereldeconomie in 2001

In de eerste zes maanden van 2000 is de wereldeconomie sterk gegroeid. Daarna is door de stijging van de olieprijzen en van de korte rente en door het minder gunstige beursklimaat geleidelijk een vertraging opgetreden.

Deze situatie wordt weerspiegeld in de vertrouwensindexen, die in de VS sinds de maand juli en vervolgens ook in Japan en sommige landen van de Europese Unie zijn beginnen dalen.

Toch zal de economie van de geïndustrialiseerde wereld in 2000 met maar liefst 4,3 % groeien, gevolgd door een minder uitgesproken groei van 3,3 % in 2001.

De groeiperspectieven van deze economie worden echter gedrukt door de risico's die verbonden zijn aan de stijging van de energieprijzen en de aanhoudende zwakte van de euro, alsmede de afzwakking van de Amerikaanse economie.

Aangezien de economieën van de geïndustrialiseerde landen aan de basis voldoende gezond blijven, mag worden verwacht dat deze groeivertraging van korte duur zal zijn.

Wat de staalindustrie betreft zal het schijnbare verbruik in de wereld in 2000 boven de 750 miljoen ton uitkomen, wat een stijging met 5 tot 6 % ten opzichte van het vorige jaar betekent.

Onder invloed van de algemene groeivertraging van de economie zal het schijnbare staalverbruik in de wereld in 2001 slechts met om en nabij de 2 % toenemen. In de Verenigde Staten en de Europese Unie wordt een zekere stabilisatie van dit verbruik verwacht, terwijl voor Zuid-Amerika en Azië nog een aanzienlijke stijging wordt voorspeld.

In 2001 zal een lichte wijziging in de handelsstromen van staalproducten optreden, met name een duidelijke daling van de invoer op de Amerikaanse markt en een minder uitgesproken daling op de communautaire markt.

Dit neemt niet weg dat het productieoverschot van exporterende landen, die met alle macht afzetmogelijkheden in het buitenland zoeken, een bedreiging voor de stabiliteit van de markten en de staalprijzen in de hele wereld vormt.

2.3.2.1. De Verenigde Staten van Amerika

De groei van de Amerikaanse economie vertraagt wel geleidelijk maar blijft toch op een hoog niveau. De stijgende olieprijzen hebben immers geen al te grote invloed op de prijzen en de productiviteitsstijgingen compenseren de toename van de arbeidskosten. Een zachte landing in de tweede helft van 2000 lijkt steeds meer tot de mogelijkheden te behoren, ook al is onder meer de werkloosheid onder de 4 %-grens gedaald. Het BBP van de Verenigde Staten zal in 2001 in elk geval met om en nabij de 2,5 % stijgen, wat duidelijk minder is dan de voor 2000 verwachte 5 %. Alleen een plotselinge vertrouwenscrisis zou deze resultaten naar beneden kunnen halen.

In 2001 zal het staalverbruik in de Verenigde Staten met ongeveer 5 % dalen ten gevolge van de teruglopende investeringen en activiteit in de bouw en automobielindustrie. In combinatie met de stijging van de binnenlandse staalproductie door de ingebruikname van nieuwe productiecapaciteit zal dit tot gevolg hebben dat de invoer in de VS enigszins zal afnemen.

2.3.2.2. Japan

De bemoedigende resultaten van de eerste drie kwartalen van 2000 lijken erop te wijzen dat de Japanse economische recessie definitief achter de rug is. De groei van het Japanse BBP zal in 2000 ongeveer 2 % bedragen, met name dankzij de toenemende overheidsinvesteringen.

De vooruitzichten voor 2001 blijven gunstig. De behoefte aan herstructurering van de bedrijven stimuleert de particuliere investeringen en het nieuwe steunplan van de overheid bevordert de economische activiteit in het land, waardoor de groei rond de 2,5 % zal uitkomen.

Onder invloed van de economische opleving en de grotere activiteit in de verwerkende sectoren, zoals de bouw, de automobielindustrie en de kapitaalgoederen, zal het staalverbruik in Japan in 2001 met ongeveer 2,1 % stijgen.

Ook de binnenlandse productie in staal zal in 2001 stijgen, maar het productieoverschot zal grotendeels worden uitgevoerd naar de markten van Zuidoost-Azië.

2.3.2.3. Economische ontwikkelingen in China en Zuidoost-Azië

De gemiddelde groei in de landen van Zuidoost-Azië, die voor 2000 op ongeveer 7 % wordt geschat, zal in 2001 licht dalen tot om en nabij de 6 %. Vooral de sterke opleving van de Koreaanse economie is opvallend: in 2000 zal de groei tegen de 8,5 % aan liggen en in 2001 wordt een nieuwe stijging met 6,5 % verwacht.

Het staalverbruik in deze geografische zone zal in 2000 met 3,5 % toenemen tot ongeveer 122 miljoen ton en dankzij de ingebruikname van nieuwe productiecapaciteit zal ook de staalproductie met ongeveer 2,5 % groeien. Daar voor 2001 wordt verwacht dat het verbruik met nog eens 3,5 % zal toenemen, zal het staaltekort in deze regio tot meer dan 20 miljoen ton oplopen, ondanks een nieuwe stijging van de eigen productie met 1 % tot 2 %.

In China is het economische klimaat momenteel bijzonder gunstig: de opmerkelijke groei van 1999 zal nog worden overtroffen in 2000 en zelfs 2001, met respectievelijke groeicijfers van 8,3 % en 8,5 %. Dankzij de investeringen, het verbruik, de beschikbaarheid van kapitaal en de algemene economische opleving in de Aziatische zone is de Chinese economie in de eerste drie kwartalen van 2000 met 8,2 % procent gegroeid, wat aanzienlijk meer is dan het doel dat de lokale autoriteiten zich hadden gesteld (+ 7 %).

In deze gunstige economische context zal het staalverbruik in 2000 met 5 % en in 2001 met ongeveer 7 % stijgen. Aangezien de binnenlandse productie voortdurend toeneemt, kan de invoer van staal in China, die de afgelopen twee jaren aanzienlijk was toegenomen, in 2001 echter licht dalen.

2.3.2.4. De landen van Latijns-Amerika

Onder invloed van het sterke herstel in Brazilië zal de groei in Latijns-Amerika in 2000 gemiddeld rond de 4,3 % bedragen. Deze zal in 2001 nog licht toenemen tot 4,5 %. Deze binnenlandse economische ontwikkelingen zullen een gunstige invloed hebben op het staalverbruik, dat in 2000 met circa 11 % en in 2001 nogmaals met 6 % zal toenemen. Deze groei is uitsluitend te danken aan de sterke stijging van het staalverbruik in Brazilië, want in Argentinië werd een daling vastgesteld. Ondanks de lichte stijging van de invoer en de meer uitgesproken daling van de uitvoer zal het staaloverschot van deze regio ongeveer 8 miljoen ton bedragen.

2.3.2.5. Conjunctuur in de landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE) en in de republieken van het GOS

Na een vertraging in 1998/99 heeft het economisch herstel in deze landen, dat in 1994 begon, zich sterker doorgezet. Verwacht wordt dat de gemiddelde groei in de LMOE in 2000 4,9 % zal bedragen en in 2001 waarschijnlijk 4,1 %. Ongeveer 25 % van de staalproductie van deze landen, die in 2000 met 4 % en in 2001 met 2 % zal toenemen, wordt uitgevoerd naar de Gemeenschap. Het binnenlandse verbruik in de LMOE stijgt relatief traag.

Sinds de devaluatie van de roebel heeft de Russische economie een opmerkelijke opleving doorgemaakt. De groei, die in 2000 ongeveer 7 % zal bedragen, zal in 2001 echter weer aanzienlijk vertragen tot 4 %. De staalproductie is in 1999 met 13 % gestegen en voor 2000 wordt een stijging van dezelfde orde verwacht. Gezien de verwachte inkrimping van de exportmarkt, waar meer dan de helft van de Russische staalproductie voor bestemd is, valt het niet uit te sluiten dat de productie in 2001 lichtjes zal dalen.

2.4. Prijsontwikkeling

In de eerste helft van 2000 is de mondiale ruwstaalproductie met meer dan 11 % gestegen ten opzichte van dezelfde periode van het voorgaande jaar. Ondanks de gunstige economische context is het echter weinig waarschijnlijk dat het reële staalverbruik even sterk is toegenomen. Vermoedelijk zijn in deze periode op alle niveaus van de economische keten dan ook grote voorraden aangelegd. Dit zou mede de prijsdaling van warmgewalst breedband op de internationale markt, eerst in Azië en later ook in de Verenigde Staten en elders, verklaren.

Op de communautaire markt heeft een vergelijkbare ontwikkeling plaatsgevonden. Door de groei van de voorraden en de massale invoer van staal kwamen de prijzen enigszins onder druk te staan en werden sommige producten na de zomer van 2000 goedkoper.

In vergelijking met het hoogste prijsniveau op de communautaire markt, in mei-juni jongstleden, is de prijs van warmgewalst breedband met 15 tot 20 EUR per ton gedaald, wat neerkomt op 8 tot 10 %, en tegen het einde van het jaar is deze prijs nog verder gedaald, zonder dat tekenen van stabilisatie kenbaar zijn.

De noodzakelijke voorraadaanpassingen vormen overigens een bedreiging voor de toekomstige prijsstabiliteit, vooral als deze aanpassingen plaatsvinden op een moment dat de vraag net wat minder en de invoer net wat meer is, wat op korte termijn, in ieder geval voor communautaire markt, niet te verwachten is.

2.5. Trends per product

Platte producten

- warmgewalste breedband

Er is nog steeds erg veel vraag naar warmgewalste breedband op de communautaire markt, maar het aanbod is groot genoeg. Door de stijging van de invoer en de aanvulling van de voorraden raakten vraag en aanbod echter uit balans, wat na de zomer een prijsdaling en vervolgens een stabilisering tot gevolg heeft gehad. Het lijkt echter uitgesloten dat de prijzen tijdens de eerste maanden van 2001 onder druk komen te staan, tenzij de invoer blijft toenemen en het aanbod te groot is.

- koudwalste plaat

Waar in de eerste helft van 2000 nog moeilijkheden met de bevoorrading van deze producten bestonden, lijkt het evenwicht tussen het aanbod en de vraag sinds het najaar van 2000 weer enigszins hersteld, met name omdat het hoge prijsniveau meer invoer heeft aangetrokken. Desondanks blijven de prijzen van deze producten op de communautaire markt stabiel of stijgen zelfs.

- beklede plaat

De vraag naar beklede producten door de twee belangrijkste verbruikende sectoren, namelijk de automobielindustrie en de bouw, is eind 2000 nog steeds bijzonder groot. De prijzen gaan nog steeds omhoog, met name voor elektrolytisch verzinkte platen en organisch beklede platen. Als het aanbod ook verder aanzienlijk toeneemt door de stijging van de invoer en de ingebruikname van nieuwe productiecapaciteit, met name voor gegalvaniseerde platen, kan dit echter op korte termijn een invloed hebben op de prijsontwikkeling.

- kwartoplaat

De aanzienlijke stijging van het verbruik van kwartoplaten in 2000 is toe te schrijven aan het grotere aantal bestellingen door scheepswerven, door de machinebouw, die profijt heeft getrokken van de uitvoermogelijkheden, en door de bouwnijverheid. De vraag naar kwartoplaten is niet teruggevallen na de zomer van 2000 en binnen de communautaire markt zijn de prijzen blijven stijgen omdat onder meer de invoer stabiel is gebleven en de vooruitzichten voor de uitvoer licht zijn verbeterd. In de loop van 2001 zullen er geen grote wijzigingen in deze tendens optreden daar de interne vraag in ieder geval in stand wordt gehouden door investeringen in de sector van aardolie- en gaspijpleidingen en door de activiteit van scheepswerven.

Lange producten

- zware profielen en balken

Het verbruik van balken is in de loop van 2000 gestegen en de marktprijzen hebben zich tot het einde van het jaar positief ontwikkeld. De voorraden aan balken zijn toegenomen maar zijn nog steeds evenredig aan de situatie op de communautaire markt, waar de vraag, met name naar grote balken, geen tekenen van verzwakking vertoont. De stijging van de invoer heeft tot nog toe geen al te grote invloed op de intracommunautaire prijzen gehad en door de zwakke euro blijft de uitvoer naar de Amerikaanse markten aantrekkelijk. In deze gunstige omstandigheden op de markt van balken zal naar verwachting in 2001 geen verandering komen.

- walsdraad

Hoewel de Amerikaanse markt met bepaalde moeilijkheden te kampen heeft, met name de hoge invoer, gaat het de Europese markt voor de wind, zowel wat draad voor de bouw als draad voor de machinebouw en met name de automobielindustrie betreft. Deze situatie heeft geleid tot een constante stijging van de interne prijzen sinds het voorjaar van 1999, die zich ook dit jaar heeft doorgezet, een mogelijke verergering van het protectionisme zou in de nabije toekomst echter de uitvoerstromen kunnen verstoren en de prijstrend voor dit product kunnen beïnvloeden, zelfs op de communautaire markt.

- betonstaal

In 2000 heeft de vraag naar betonstaal zich in de meeste landen van de Unie bijzonder gunstig ontwikkeld. Zelfs de voorraadherzieningen na de zomer hebben slechts gedurende een zeer korte periode een vertraging van de vraag tot gevolg gehad. Onder druk van de invoer is de prijs van betonstaal, die eerder een opwaartse trend te zien gaf, in de tweede helft van 2000 gedaald. Als de Amerikaanse protectionistische maatregelen aanleiding geven tot een toename van de uitvoer naar de communautaire markt, waar het verbruik naar verwachting hoog zal blijven, zou deze prijsdruk in de toekomst nog kunnen toenemen.

- staafstaal

Zoals de overige lange producten heeft ook staafstaal gedurende het hele jaar 2000 baat gehad bij de zwakte van de euro ten opzichte van de dollar. De prijzen op de communautaire markt vertonen sinds meer dan 18 maanden een opwaartse trend, in tegenstelling tot die op de andere mondiale markten.

2.6. Ruwstaalbalans voor het jaar 2001

Tegen de achtergrond van de meer uitgesproken en duurzame groei van de communautaire economie, die zich reeds in de loop van 1999 aankondigde, is het vertrouwensklimaat in de Unie sterk verbeterd, temeer daar ook de omstandigheden buiten de Unie gunstig evolueerden.

De vooruitzichten voor interne economische groei blijven dus ook voor 2001 zonder meer gunstig. Het is onder meer waarschijnlijk dat de industriële productie zal worden gestimuleerd door de dringende behoefte aan investeringen, de aanleg van voorraden en de grote intracommunautaire en internationale vraag.

Ook in de belangrijkste staalverbruikende sectoren is de activiteit nog steeds zeer intens, waardoor het staalverbruik in de Unie zich op het huidige, relatief hoge niveau zal stabiliseren.

Deze vooruitzichten moeten het mogelijk maken de goede omstandigheden op de communautaire staalmarkt te herstellen, temeer daar de invoer, die in 2000 sterk was toegenomen, naar verwachting zal terugvallen en de uitvoer nog steeds toeneemt. De achteruitgang op de staalmarkt in het najaar van 2000 zal dus slechts van korte duur zijn.

Als de staalmarkt zich in 2001 inderdaad ontwikkelt zoals verwacht, zal het staalverbruik in de Unie ongeveer 163 miljoen ton bedragen, een stijging met 0,6 % ten opzichte van het jaar 2000. Het schijnbare verbruik daarentegen zal met 162,5 miljoen ton ongeveer stabiel blijven ten opzichte van 2000. Ondanks de daling van de invoer met 4,2 % en de stijging van de uitvoer met 2,3 % zal de handelsbalans naar verwachting enigszins negatief zijn, waarbij de communautaire productie stabiel zal blijven op het niveau van 2000, namelijk 162 miljoen ton.

3. GRONDSTOFFEN

3.1. De schrootmarkt

Medio 2000 heeft zich een daling van de schrootprijs op de communautaire markt kenbaar gemaakt, waarschijnlijk door de afnemende vraag ten gevolge van de vertraging van de staalproductie. In september boog deze neerwaartse trend echter om in een lichte stijging, waarna de prijzen in de meeste landen van de Unie, inclusief Spanje, zijn gestabiliseerd. Deze interne prijsstabiliteit lijkt enerzijds toe te schrijven aan een daling van de invoer uit de GOS-landen en anderzijds aan een stijging van de communautaire uitvoer, die door de aanhoudende zwakte van de euro nog steeds bijzonder concurrerend is.

In 2001 zullen er, behalve de gebruikelijke seizoensgebonden schommelingen van de vraag, waarschijnlijk geen grote veranderingen optreden in het aanbod en de prijs van schroot, voor zover de uitvoerbelemmeringen van bepaalde landen tenminste geen daling van het aanbod op de internationale markt tot gevolg hebben.

3.2. IJzererts

De leveringen van ijzererts op de wereldmarkt, die in de eerste helft van 2000 aanzienlijk waren gestegen, zijn na de zomer opnieuw gedaald ten gevolge van de geleidelijke afname van de vraag. Aangezien de daling van het verbruik waarschijnlijk zeer kortstondig is, zal deze neerwaartse trend vermoedelijk slechts enkele maanden duren. Door de noodzaak de voorraden weer in evenwicht te brengen, is er in de Verenigde Staten, Japan en Europa onlangs een vertraging en later een daling opgetreden in de staalproductie, die ten grondslag lag aan de tijdelijke terugval van de vraag naar ijzererts.

Deze negatieve marktendens is echter niet conjunctureel. In het voorjaar van 2001 moeten de voorraden immers opnieuw worden aangevuld en zal de staalproductie dus weer stijgen. Ten gevolge hiervan zal het verbruik en dus ook de vraag naar deze grondstof voor de staalindustrie weer aantrekken.

De sterkere concentratie van ijzerertsproducenten heeft tot een wijziging van de machtsverhoudingen op de markt geleid, waardoor de prijzen, die tot nog toe de ontwikkeling van de vraag volgden, minder voorspelbaar dreigen te worden.

3.3. Tin, zink en nikkel

Gestimuleerd door de toenemende vraag is de mondiale productie van tin in 2000 voortdurend toegenomen. De vertraging van het tinverbruik in 2001 zal waarschijnlijk geen grote prijsschommelingen tot gevolg hebben, want er is voldoende aanbod om de markt te bevoorraden.

De productie van zink, die in de eerste helft van 2000 sterk was gestegen, is tijdens de vakantieperiode gevoelig teruggevallen. Aangezien de vraag groot bleef, zijn de zinkvoorraden geslonken tot hun laagste niveau sinds 1988. Ondanks de sterke toename van de uitvoer uit China is de zinkprijs tot september blijven stijgen, waarna hij weer enigszins is gedaald. Daar het verbruik zich in 2001 naar verwachting op een zeer hoog niveau zal stabiliseren, zal de zinkprijs waarschijnlijk weer snel beginnen te stijgen.

Enkele kortstondige verzwakkingen niet te na gesproken bereikte de prijs van nikkel een ongekend hoog niveau in 2000. Deze uitzonderlijke prijsstijging is toe te schrijven aan de bijzonder sterke opleving van de productie van roestvrij staal, aan de beperkte productiecapaciteit en aan de voorraadsituatie. Sinds het najaar van 2000 zijn de prijzen echter sterk gedaald, maar de goede groeivooruitzichten in de sector roestvrij staal zorgen voor een solide ondersteuning van de markt.

Ondanks hun gebrekkige duurzaamheid geven deze prijzen toch aanleiding tot de ingebruikname van nieuwe productiecapaciteit en tot een algemene verbetering van het nikkelaanbod. De ontwikkeling van de prijs van deze grondstof in 2001 hangt dan ook af van het evenwicht tussen vraag en aanbod en van de mogelijkheid van roestvrijstaalproducenten om zich met schroot van gelijkwaardige kwaliteit te bevoorraden.

4. WERKGELEGENHEID

Het voortdurende streven naar een verbetering van haar concurrentiepositie dwingt de communautaire staalindustrie om interne reorganisaties of herstructureringen door te voeren of om aansluiting te zoeken bij andere industriële entiteiten, teneinde beter profijt te trekken van de mogelijkheden op de communautaire en internationale markten.

Onder invloed van de technologische ontwikkelingen en de mondialisering is er binnen de communautaire staalindustrie een steeds sterkere tendens naar specialisatie en naar de fabricage van producten van betere kwaliteit of met een grotere toegevoegde waarde.

De herstructueringsplannen uit het verleden, die een groot verlies van banen in de sector hebben meegebracht, hebben niet alleen verandering gebracht in de structuren maar ook in de werkmethoden, de interne organisatie en de sociale eisen van de ondernemingen en hebben geleid tot een verjonging van het personeel in de staalsector.

Deze wijzigingen, die passen in het kader van de versterking van het concurrentievermogen van de communautaire staalindustrie, vereisen beste werkwijzen, ook op sociaal gebied. Het is dan ook noodzakelijk om de vakbekwaamheid van de arbeidskrachten op een hoog niveau te houden door op alle niveaus voor bij- en nascholing te zorgen, met name ook in verband met nieuwe technologieën en de technologische ontwikkelingen van de informatiemaatschappij.

Deze grondige veranderingen op het gebied van de arbeidsorganisatie versterken de behoefte aan een sociale dialoog, zowel binnen de onderneming tussen de sociale partners, als daarbuiten, met de plaatselijke samenleving.

In het kader van deze versterkte dialoog moet worden geanticipeerd op de te verwachten ontwikkelingen in de staalsector en moeten de beste strategieën worden uitgewerkt waarmee de werkgelegenheid in deze sector kan worden beschermd en duurzaam kan worden ontwikkeld.

Teneinde de sociale gevolgen van nog noodzakelijke herstructureringen te verzachten, zullen de nationale en communautaire steunprogramma's waarin op grond van artikel 56 van het EGKS-Verdrag is voorzien, gehandhaafd blijven. Voor 2001 wordt het nettoverlies aan banen in de communautaire staalsector ten gevolge van de herstructureringen op 5000 geraamd, waarbij het Verenigd Koninkrijk de meest getroffen lidstaat van de Unie is. Om verschillende redenen, maar met name omdat bepaalde lidstaten niet deelnemen aan het wederaanpassingsbeleid, stemt dit aantal evenwel niet overeen met het aantal werknemers dat voor EGKS-steun in aanmerking komt.

Voor het jaar 2001 is op de operationele begroting van de EGKS 80000000 EUR uitgetrokken voor de traditionele steun voor wederaanpassing in de kolen- en staalindustrie. Aangezien het EGKS-Verdrag weldra afloopt, werd besloten om met deze middelen niet alleen de uitgaven van het jaar 2000, maar ook een eerste tranche van de uitgaven met betrekking tot het jaar 2001 te betalen.

(1) PB C 27 van 29.1.2000.

BIJLAGE

TABEL 1

Vraag en aanbod van ruwstaal((Omrekeningscoëfficiënt ruwstaal in eindproducten: 1,11.)) - EU-15

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

TABEL 2

Indicatoren voor de bedrijvigheid - EU-12((Bij gebrek aan gegevens over het staalverbruik per sector voor Oostenrijk, Finland en Zweden hebben deze indexcijfers alleen betrekking op de verwachte ontwikkelingen in de EU-12.

Indexcijfers voor de bedrijvigheid in de verschillende staalverbruikende sectoren, verkregen door de weging van de door de bedrijfsorganisaties van die industrieën verstrekte nationale gegevens.

Aangezien de gegevens voor sommige landen niet beschikbaar waren, zijn de cijfers deels op schattingen gebaseerd.))

(Niet voor seizoensinvloeden gecorrigeerde indexcijfers)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bron:

Gegevens van de Commissie.

TABEL 2a

Ontwikkelingen in de staalverbruikende sectoren in de voornaamste landen((Bron:

Nationale verenigingen van staalverbruikende industrieën.))

(Index van de bedrijvigheid((Referentie-index: 2000 = 100.)))

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

TABEL 3

Ontwikkeling van de werkgelegenheid in de staalindustrie (inclusief leerlingen)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bron:

EUROSTAT.