Nr. C 168/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 10. 7. 90 
Advies over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot goedkeuring van een specifiek 
programma ter voorbereiding van de ontwikkeling van een operationeel EUROTRA-systeem 
(90/C 168/10) 
De Raad heeft op 5 januari 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 130 Q, lid 2, 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en 
Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor energie, nucleaire vraagstukken en onderzoek, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 10 april 1990 goedgekeurd. 
Rapporteur was de heer Proumens. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 276e zitting (vergadering van 25 april 1990) 
het volgende advies uitgebracht, dat zonder stemmen tegen, bij één onthouding, is goedgekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. Het Comité stelt vast dat het onderhavige voorstel 
aansluit op eerdere Raadsbesluiten gericht op ver­
wezenlijking van een geavanceerd automatisch vertaalsys­
teem voor alle officiële talen van de Gemeenschap, en 
strookt met de doelstellingen van het EUROTRA-
programma zoals dat in 1982 werd goedgekeurd (]). 
1.2. Het Comité heeft in zijn eerdere adviezen door­
gaans zijn belangstelling voor het EUROTRA-programma 
onderstreept en de verscheidene voorstellen ter ver­
wezenlijking hiervan gesteund. Wél heeft het steeds blijk 
gegeven van een zekere scepsis tegenover het uiteindelijke 
resultaat, en met name de vastgelegde termijnen. Het 
Comité juicht het onderhavige voorstel voor een besluit toe 
om coherent met zichzelf te blijven, maar ook om de 
positieve eigenschappen van het voorstel zelf. 
1.3. De scepsis van het Comité blijkt evenwel in het licht 
van het evaluatierapport inzake het EUROTRA-program­
ma gegrond. In dit rapport worden de moeilijkheden bij de 
verwezenlijking van het genoemde programma namelijk 
bevestigd. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Volgens de aan het Comité verstrekte informatie 
zullen de werkzaamheden de volgende inhoud hebben: 
a) er wordt een vocabulaire van 20 000 woorden gehand­
haafd (zoals in het begin was vastgesteld); 
b) de werkzaamheden worden beperkt tot wetenschappe­
lijke en technische termen; 
c) deze termen worden in een „woordenboek" verwerkt; 
d) van de koppeling van de talen — negen talen met 
simultane vertaling in acht andere talen, dat wil zeggen 
72 talenparen— zal worden afgestapt; 
e) in het systeem zal alleen met enkelvoudige talenparen 
worden gewerkt; 
(!) PB nr. L 317 van 13. 11. 1982, blz. 19. f) er is gepland van één talenpaar naar slechts één andere 
taal over te gaan. 
2.2. De oorspronkelijke doelstellingen van het program­
ma zijn dus duidelijk bescheidener geworden. Dit is te 
wijten aan technologische problemen, maar zonder twijfel 
ook aan het gebrek aan gekwalificeerde ingenieurs op het 
gebied van computerlinguïstiek. 
2.3. Het Comité is voorts ongerust over de ontwikkeling 
van een systeem dat zou kunnen leiden tot verarming van de 
taal, doordat bijzonderheden van een taal — met name in 
de woordenschat — verdwijnen. 
2.4. Taal maakt onverbrekelijk deel uit van het sociale 
en culturele erfgoed van een land. Gevreesd wordt dat de 
geplande automatisering tot vernietiging van het cultuur­
goed „taal" zou kunnen leiden. 
2.4.1. Het Comité heeft overigens reeds gewezen op de 
belangrijke rol die vertalers moeten blijven vervullen om 
deze— semantische of grammaticale — bijzonderheden en 
nuances die talen zo rijk maken, te behouden. Hun functie 
zou hierdoor in feite aan belang winnen. 
2.5. Het Comité wijst er voorts op dat men, sprekende 
van verscheidenheid en rijkdom van talen, zich niet mag 
beperken tot de negen officiële talen die door het 
EUROTRA-programma worden bestreken, maar ook 
dient te denken aan regionale talen die door minderheden 
worden gesproken (bij voorbeeld Gaelisch, Baskisch, Fries) 
en dialecten. Het Comité maakt zich sterk voor het behoud 
hiervan. 
2.6. Gezien het feit dat het EUROTRA-programma nu 
wordt toegespitst op enkelvoudige talenparen, is het 
Comité van mening dat gemakkelijker rekening kan 
worden gehouden met de belangstelling van de EVA-
landen voor het programma. Het zal naar verwachting 
eenvoudiger zijn nieuwe talen — zoals Zweeds of Fins — 
op te nemen dan in een meertalig systeem het geval zou zijn 
geweest. In een dergelijk systeem zou dit immers tot een 
10. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 168/13 
enorme toename van het te behandelen aantal talenparen 
hebben geleid (meer dan 100 combinaties bij twee 
bijkomende talen). 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Gelet op de problemen in verband met het 
aanwerven van gekwalificeerd vakpersoneel, steunt het 
Comité het voorstel van de Commissie om 10 % van de 
begroting van het programma voor scholingsactiviteiten uit 
te trekken. 
3.2. Het Comité verzoekt de Commissie bovendien na te 
gaan in hoeverre voor scholing en aanwerving van 
ingenieurs en technici op hoog niveau gebruik zou kunnen 
worden gemaakt van programma's als COMETTIIC), 
EUROTECNET (2) en in mindere mate ook ERAS­
MUS (3). 
3.3. Voorts heeft het Comité kennis genomen van het 
feit dat aanbestedingen (zullen) worden uitgeschreven voor 
gespecialiseerde ondernemingen. Medewerking van de 
industrie is onmisbaar ten einde de veelvuldige technische 
problemen bij de verwezenlijking van het programma te 
kunnen oplossen. 
3.4. In dit verband dient er ook op te worden gewezen 
dat enkele Europese ondernemingen reeds bepaalde 
(!) PB nr. L 13 van 17. 1. 1989, blz. 28. 
(2) PB nr. L 393 van 30. 12. 1989, blz. 29. 
(3) PB nr. L 166 van 25. 6. 1987, blz. 20. 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het is zaak de economische ontwikkeling in de 
landen in Midden- en Oost-Europa —te beginnen met 
Polen en Hongarije — te stimuleren en op het Westeurope-
se peil te brengen; daartoe kan effectief worden bijgedra­
gen door de benutting van het menselijk potentieel te 
bevorderen. Steun voor de uitbreiding van beroepsoplei­
ding en permanente scholing in deze landen vormt dan ook 
een positieve en nuttige investering, die de economie in 
geheel Europa ten goede komt en de economische 
(') PB nr. C 86 van 4. 4. 1990, blz. 12. vertaalprogramma's voor enkelvoudige talenparen hebben 
ontwikkeld. Deze ondernemingen zouden de Commissie 
wellicht waardevolle informatie kunnen verstrekken 
waarvan in het kader van het huidige programma gebruik 
zou kunnen worden gemaakt. 
3.5. Ten slotte heeft het Comité vernomen dat er een 
voorstel is tot oprichting van een „Europees bureau voor 
technologie op het gebied van de taal", waarmee de 
ontwikkelingen en de problemen op het gebied van 
automatische vertaling kunnen worden gerationaliseerd en 
meer greep hierop kan worden gekregen. 
3.6. Bij de huidige stand van zaken is het Comité niet in 
staat de voor- en nadelen van de oprichting van een 
dergelijk bureau te beoordelen. Het Comité dient evenwel 
in elk geval over ieder voorstel in deze richting te worden 
geraadpleegd. Voorstellen dienen vergezeld te gaan van een 
gedetailleerd financieringsplan, zodat de kosten met de 
reeds geplande begroting voor de verwezenlijking van de 
volgende fasen van het EUROTRA-programma vergeleken 
kunnen worden. 
Gedaan te Brussel, 25 april 1990. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
samenwerking ten bate van de mensen bevordert. Het 
Comité toont zich derhalve uiterst tevreden over het feit dat 
een Europese Stichting voor Opleiding die aan dit doel 
beantwoordt, in het leven wordt geroepen. Aangezien snel 
hulp en steun moet worden verleend, dient alles in het werk 
te worden gesteld om de Stichting overeenkomstig het 
tijdschema medio 1990 op te kunnen richten en de 
financiering hiervan ook op middellange en lange termijn te 
waarborgen. Het Comité gaat ervan uit dat de nodige 
voorbereidende werkzaamheden, zoals het uitwerken van 
de plannen voor de steunverlening en het opzetten van 
netwerken en adviescommissies, reeds op gang zijn 
gekomen en in een snel tempo zullen worden voortgezet. Advies inzake het voorstel voor een verordening van de Raad tot oprichting van een Europese 
Stichting voor Opleiding (x) 
(90/C 168/11) 
De Raad heeft op 12 februari 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en Sociaal 
Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor sociale aangelegenheden, gezinsvraagstukken, onderwijs en cultuur, die met de 
voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 9 april 1990 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Nierhaus. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 276e zitting (vergadering van 25 april 1990) 
het volgende advies uitgebracht, dat met meederheid van stemmen, bij twee onthoudingen, is 
goedgekeurd.