NL Publicatieblad van de Europese Unie C 31/18

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

2012/C 31/10

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

„PAPAS ANTIGUAS DE CANARIAS”

EG-nummer: ES-PDO-0005-0866-11.03.2011

BGA ( ) BOB ( X )

1. Naam:

„Papas Antiguas de Canarias”

2. Lidstaat of derde land:

Spanje

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel:

3.1. Productcategorie:

Categorie 1.6 — Groenten, fruit en granen, in ongewijzigde staat of verwerkt

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is:

3.2.1. Algemeen

„Papas antiguas de Canarias” verwijst naar op de Canarische Eilanden geteelde variëteiten van aardappelen die men „papas antiguas” („oude” aardappelen), maar ook lokale, traditionele en/of gekleurde aardappelen noemt. Ze worden geteeld met zaad dat in het teeltgebied wordt verkregen en dat afkomstig is van de soort Solanum tuberosum — ondersoorten andigena en tuberosum — en van de triploïde soort Solanum chaucha, drie (onder)soorten die vóór de 20ste eeuw op de Canarische Eilanden werden ingevoerd.

De volgende soorten zijn beschermd:

Inheemse naam Synoniemen Negrita de El Hierro Papa Negra, Papa Negra de año, Papa de año Buena Moza ó Palmera Blanca Marciala Blanca, Palmera Blanca, Gobernadora Blanca, Forastera Colorada Marciala, Marciala Colorada, Palmera Colorada, Gobernadora Colorada, De Juan Niz Corralera Tijarafera Corralera Colorada Corralera Legítima Corralera Negra de La Palma Marciala Negra, Palmera Negra Negra Veteada Rayada ó Jorge Blanca y Morada Haragana De Ojo Azul Blanca Moñigo de Camello De la Tierra Azucena Negra Azucena Roja, Azucena Pintada, Azucena Oscura, Negra Azucena Blanca Bonita Negra Marrueco Negro Bonita Blanca Blanca Marrueca, Marrueca o Marroquina, Boba Bonita Colorada Marrueco/a Colorado/a, Bonita de Color, Bonita Roja Bonita Llagada Bonita Ojo Perdiz Bonita Ojo de Perdíz Bonita de Ojo Rosado, Ojo Perdiz Borralla Melonera, Montañera Colorada de Baga Colorada, Moruna, Londrera Negra Yema de Huevo Negra, Negra Ramuda, Morada o de Ojo Azul Peluca Blanca Peluquera Blanca Peluca Negra Peluqueras Negra Peluca Roja Peluca Rosada, Peluca Morada, Peluca Colorada, Peluca Encaranada, Peluquera Roja Terrenta Torrenta, Turrenta, Sietecueros, Bonita Terrenta

3.2.2. Onderscheidende kenmerken van het product

3.2.2.1. Fysisch-chemische kenmerken:

Het eiwitgehalte bedraagt meer dan 1,5 gewichtspercenten op de droge stof.

Het drogestofgehalte bedraagt meer dan 21 % en kan oplopen tot meer dan 30 % op sommige plaatsen.

Wegens dit hoge drogestofgehalte, zien de aardappelen er na het koken bloemig uit.

De kleine afmetingen van deze aardappelen — hun kaliber ligt tussen 1 en 8 centimeter — is een fundamenteel fysiek kenmerk dat mee de specificiteit van dit product bepaalt.

3.2.2.2. Morfologische kenmerken:

De typische vulkanische bodem van de Canarische Eilanden die wordt gekenmerkt door de afwezigheid van organisch materiaal en door de aanwezigheid van grote hoeveelheden in basalt voorkomende mineralen, heeft geleid tot het ontstaan van een uniek product met bijzondere, ook voor de gedifferentieerde morfologie van de „Papas antiguas de Canarias” bepalende kenmerken:

— de kleur van de schillen die varieert van zwartachtig violet tot bruin, met daartussen roze en oranje;

— de kleur van het binnenste van de aardappelen die varieert van crèmekleurig tot fel eigeel. Deze kleur wordt door het koken feller;

— de ronde vorm, het onregelmatige oppervlak met de min of meer diepe, navelvormige ogen;

— de kleine tot zeer kleine afmetingen — kaliber tussen 1 en 8 cm.

3.2.2.3. Organoleptische kenmerken:

Visuele kenmerken

a) uiterlijk voorkomen: reeds beschreven in het punt „morfologische kenmerken”;

b) binnenste van de aardappel: de kleur van deze aardappelen varieert van licht crèmekleurig tot felgeel. Zeer esthetische, door anthocyanen gevormde ringen kunnen soms worden waargenomen.

Geurkenmerken

Eenmaal gekookt verspreiden de „Papas antiguas de Canarias” een fris, zacht en licht aroma met toetsen van gierst (maïs) en kastanje.

Smaakkenmerken

De gekookte aardappelen zijn bij het eten gemakkelijk herkenbaar aan hun niet-korrelige textuur. De textuur kan bloemig, smeuïg en romig of romig, vast en niet zeer bloemig zijn. Hun smaak doet denken aan gegrilde granen en gedroogde herfstvruchten.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten):

Niet van toepassing.

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong):

Niet van toepassing.

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden:

De specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden, worden hierna beschreven.

3.5.1. Voorbereiding van de bodem en poten van de aardappelen

Ter voorbereiding worden de gronden in de periode december-februari gelucht waartoe ze tot op een diepte van 15 tot 20 cm worden omgeploegd.

3.5.2. Ploegen

De gronden worden maximaal twee maal geploegd. De eerste ploegbeurt vindt lange tijd voor het poten van de aardappelen plaats en hierbij wordt op grotere diepte geploegd met als doel de regenwaterretentiecapaciteit van het terrein te verhogen. De tweede ploegbeurt vindt plaats korte tijd voordat er wordt gepoot.

De knollen worden diep in de voren gepoot met een tussenruimte van 20 à 30 cm.

3.5.3. Aanaarden

Er wordt pas aangeaard wanneer de stengels een hoogte tussen 10 cm en 15 cm hebben bereikt. Rond de voet van de plant wordt de aarde opgehoogd.

3.5.4. Oogst

De oogst gebeurt met de hand of mechanisch, wanneer de aardappelen rijp zijn voor de verkoop, een fysiologisch stadium dat als volgt wordt herkend: het boven de grond uitstekende gedeelte van de plant vergeelt, de bladeren verwelken en de knol verdroogt. De oogstperiode loopt van mei tot augustus, afhankelijk van de datum waarop de knollen werden gepoot.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken, enz.:

De aardappelen worden in homogene partijen, en in nieuwe en schone verpakkingen van een materiaal dat geschikt is om het product goed te bewaren, verpakt. Deze verpakkingen worden machinaal dichtgenaaid of anderszins dichtgemaakt.

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering:

Het product wordt voorzien van een etiket waarop het EU-logo van de BOB en de vermelding „Papas antiguas de Canarias” zichtbaar moeten worden aangebracht en tevens de bij wet verplichte gegevens moeten worden vermeld.

De voor consumptie bestemde aardappelen waarop de BOB van toepassing is, moeten voorzien zijn van een genummerd etiket of rugetiket waarop door het controleorgaan controle wordt uitgeoefend. Laatstgenoemd etiket moet worden aangebracht vooraleer het product in de handel wordt gebracht en mag niet herbruikbaar zijn.

Op het etiket mogen eveneens de naam van het eiland en van de plek waar de aardappelen met de BOB werden geteeld, alsook de naam van de cultivar worden vermeld.

4. Beknopte omschrijving van de afbakening van het geografische gebied:

Het afgebakende geografische gebied waar de aardappel met de BOB „Papas antiguas de Canarias” wordt geteeld, wordt gevormd door voor de gewasteelt geschikte gronden op de Canarische Eilanden, te weten vulkanische gebieden die gelegen zijn op een gemiddelde hoogte van minder dan 1 200 meter boven de zeespiegel.

De archipel van de Canarische Eilanden omvat zeven eilanden: El Hierro, La Gomera, La Palma, Tenerife, Fuerteventura, Gran Canaria en Lanzarote. Deze archipel bevindt zich tegenover de westkust van Afrika tussen 27° 37′ en 29° 25′ noorderbreedte en 13° 20′ en 18° 10′ westerlengte.

5. Verband met het geografische gebied:

5.1. Specificiteit van het geografische gebied:

Zijn specifieke karakter dankt het geografische gebied aan de hoge ligging, de bodemgesteldheid, de klimaatomstandigheden en het reliëf. Deze factoren, samen met de traditionele teeltpraktijken, zijn ook bepalend voor de kenmerken van de „Papas antiguas de Canarias”.

De factoren die bepalend zijn voor het specifieke karakter van het geografische gebied zijn:

— De ligging: vanuit geografisch oogpunt zijn de omstandigheden op de Canarische Eilanden optimaal voor de teelt van de aardappelen met de BOB „Papas antiguas de Canarias”. Deze eilanden liggen tussen 27° 37′ en 29° 25′ noorderbreedte en 13° 20′ en 18° 10′ westerlengte.

— De bodemgesteldheid en de klimaatomstandigheden: de vulkanische bodem die typisch is voor het voor de BOB afgebakende geografische gebied wordt gekenmerkt door de afwezigheid van organisch materiaal en de overvloedige aanwezigheid van in basalt voorkomende mineralen.

De aardappelen „Papas antiguas de Canarias” worden geteeld op de bodemsoorten alfisol en andisol, die bekend staan onder de populaire benamingen „kleiachtige gronden” en „zwarte of poederachtige gronden”, typische gronden van de Canarische Eilanden.

Het teeltgebied van de aardappelen „Papas antiguas de Canarias” ligt in de klimaatzones Oleo-Rhamnatea crenulatae (thermosclerophylle wouden met het thermocanarische bioklimaat en het semi-aride tot droge regenklimaat) en Pruno-Laureata azoricae (Laurisilva wouden met het thermocanarische bioklimaat en het subhumide tot vochtige regenklimaat). Deze bodemgesteldheid en klimaatomstandigheden zijn bepalende factoren voor de teelt en de productie van de aardappelen met de BOB „Papas antiguas de Canarias”.

— Het reliëf: het teeltgebied van de aardappelen met de BOB „Papas antiguas de Canarias” bevindt zich in een geprivilegieerde enclave van de medianías, een zone die zich bevindt op minder dan 1 200 meter boven de zeespiegel, die andere geografische kenmerken vertoont en profiteert van een klimaat met thermische inversie als gevolg van de passaatwinden, de koude golfstroom van de Canarische Eilanden en de luchtstromingen van het Afrikaanse continent (tiempo sur). Het gebied dat door de medianías in beslag wordt genomen, vertoont een voor de Canarische Eilanden opvallende gelijkmatigheid wat het landschap betreft; het gebied is geleidelijk en op minutieuze wijze tot stand gebracht door de landbouwers van de Canarische Eilanden die, om de landbouw tot ontwikkeling te brengen, in de loop der eeuwen obstakels hebben moeten overwinnen zoals de steile hellingen, het gebrek aan grond, de waterschaarste en de krachtige winden.

— De menselijke factor: de aardappelen met de BOB „Papas antiguas de Canarias” worden van oudsher in familieverband, in de moestuin geteeld; dat heeft ertoe geleid dat de traditionele praktijken in de loop der jaren gehandhaafd bleven. Deze praktijken bestaan erin om alle bewerkingen — van het voorbereiden en het twee maal ploegen van de grond tot het poten van de knollen in de voren — die bij voorkeur in de periode van december tot februari plaatsvinden, manueel of met een beperkt gebruik van machines uit te voeren. Op Lanzarote zijn de bodemkenmerken en de orografische kenmerken van dien aard dat de aardappelen er met behulp van een instrument, de plantón, worden gepoot. Ook andere traditionele praktijken zoals het aanaarden, waarbij de aarde rond de voet van de plant wordt aangehoogd, zijn aan de menselijke factor te danken.

De plaatselijke aardappelvariëteiten „Papas antiguas de Canarias” zijn afkomstig van knollen die in Europa van oudsher op de Canarische archipel worden geteeld; er is bij deze knollen niet alleen sprake van een genetisch patrimonium van onschatbare waarde maar ook van een belangrijk etnografisch en socio-economisch patrimonium omdat bij deze variëteiten ook automatisch wordt gedacht aan talrijke zeden en gewoonten die typisch zijn voor de medianías, de traditionele agrosystemen van de eilanden. Anderzijds hebben de landbouwers die deze variëteiten in stand hebben gehouden, hierdoor hun inkomen kunnen veiligstellen.

Deze aardappelen hebben een plaats veroverd in de traditionele gastronomie van de eilanden; wanneer ze worden vermeld, wordt meteen aan de Canarische keuken gedacht en ze behoren tot de producten waarnaar door toeristen het meest wordt gevraagd.

5.2. Specificiteit van het product:

Hun specifieke karakter danken de aardappelen „Papas antiguas de Canarias” aan hun fysisch-chemische kenmerken, hun bijzondere morfologie, hun opvallende organoleptische kenmerken, hun lange vegetatieperiode en de wijze waarop ze worden geteeld.

— Hun hoge drogestofgehalte — meer dan 21 % — is een van de typische fysisch-chemische kenmerken van de aardappelen met de BOB.

— Morfologie: dankzij hun onregelmatige bolle vorm, hun kleine afmetingen (kaliber van 1 tot 8 cm), de kleur van hun schil en hun navelvormige ogen, zijn deze aardappelen voor de consument gemakkelijk als „Papas antiguas de Canarias” herkenbaar.

— Organoleptische kenmerken: de „Papas antiguas de Canarias” hebben schillen in een gamma van aantrekkelijke kleuren. gaande van zwartachtig violet tot bruin, met daartussen roze en oranje. Een andere benaming voor deze aardappelen is trouwens „gekleurde aardappelen”. Deze aantrekkelijke kleuren zijn een specifiek kenmerk.

Eenmaal gekookt verspreiden de „Papas antiguas de Canarias” een fris, zacht en licht aroma, met toetsen van gierst (maïs) en kastanje, dat opvallend lang blijft hangen. Ook hun smaak is na het koken uniek; hij doet denken aan gegrilde granen en gedroogde herfstvruchten. De textuur van de gekookte „Papas antiguas de Canarias” laat bij het eten geen korrelige maar een homogene indruk na en dat kenmerk zorgt voor een duidelijk verschil.

— Voor deze aardappelen geldt een lange vegetatieperiode en een langere rustperiode waardoor ze, in vergelijking met andere variëteiten, uitermate geschikt zijn als bewaaraardappelen.

— De variëteiten waarop de BOB van toepassing is, vereisen voor hun knolvorming slechts een korte fotoperiode en geen al te hoge temperaturen, hoewel deze nooit, zelfs niet tijdens de koude winterperioden, lager mogen liggen dan 5° Celsius. Dat verklaart waarom de medianías voor de teelt van deze aardappelen een ideaal gebied vormen.

— De specificiteit van het product blijkt uit de door de Spaanse overheid gehanteerde formulering: in het Real decreto nr. 31/2009 van 16 januari 2009 tot goedkeuring van de voor de nationale markt bestemde kwaliteitsnorm voor consumptieaardappelen en tot wijziging van bijlage I bij Real decreto nr. 2192/1984 van 28 november 1984 tot goedkeuring van de uitvoeringsbepalingen voor de kwaliteitsnormen met betrekking tot voor de nationale markt bestemde verse groenten en fruit wordt expliciet gesteld dat bedoelde normen niet op de aardappelen „Papas Antiguas de Canarias” van toepassing zijn.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA):

Het causale verband tussen het geografische gebied van oorsprong en de kwaliteit en de kenmerken van het product vloeit rechtstreeks voort uit de productieomstandigheden, met name de hoogte (tussen 29° noorderbreedte en 27° oosterlengte), de bodemgesteldheid en de klimaatomstandigheden van het afgebakende geografische gebied.

De aanpassing van de teelt aan de dorre, vulkanische basaltgronden, de aanwezigheid van vulkaanzand of van lapilli, de afwezigheid van organische elementen alsook een aantal factoren op het vlak van bodemgesteldheid en klimaat die typisch zijn voor de Canarische Eilanden, hebben perfect aan dit milieu aangepaste variëteiten doen ontstaan waardoor een product in het leven werd geroepen dat dankzij zijn in punt 3.2.2. beschreven specifieke morfologische, chemische en organoleptische kenmerken uniek is.

Het klimaat van de Canarische Eilanden wordt gekenmerkt door weinig neerslag en een overwegend bergachtig klimaat (het hoogste punt van Spanje bevindt zich op de Canarische Eilanden). Het reliëf van het vulkanisch gebergte en de klimatologische factoren zorgen voor het fenomeen „horizontale regen” dat het gevolg is van de thermische inversie in het gebergte, van de passaatwinden, de koude golfstroom van de Canarische Eilanden en de luchtstromingen van het Afrikaanse continent (tiempo sur). Deze horizontale regen dringt niet diep in de bodem door; de aardappelen hebben dus een laag vochtgehalte en een hoog drogestofgehalte alsook een hoge concentratie aan nutriënten, pigmenten en karakteristieke aromatische bestanddelen.

Wat de menselijke factor betreft, wordt erop gewezen dat de teelt van de aardappelen „Papas antiguas de Canarias” met de hand gebeurt of, naargelang het terrein, met een beperkte inzet van machines.

Een traditionele praktijk onder de producenten van „Papas antiguas de Canarias” is dat in het kader van een complex netwerk zaad wordt uitgewisseld tussen de diverse productiezones binnen het geografische gebied. Dat heeft ervoor gezorgd dat de door de BOB beschermde variëteiten die zich in de loop der eeuwen hebben aangepast en tot unieke variëteiten zijn uitgegroeid, konden worden bewaard. De eerste kiemplasmabank voor „Papas antiguas de Canarias” die ten doel heeft autochtoon zaad te reproduceren, bevindt zich momenteel op de Canarische Eilanden.

De factoren die aan de oorsprong liggen van de bijzondere kenmerken van de aardappelen „Papas antiguas de Canarias” kunnen niet los van elkaar worden gezien want zij spelen gelijktijdig hun rol en dat maakt dat dit zulke bijzondere aardappelen zijn dat men ze nergens anders kan vinden.

Uit wat voorafging kan men dus concluderen dat het te danken is aan de geografische (met name de hoogte) en de orografische omstandigheden, de bodemgesteldheid (een belangrijke factor voor deze teelt) en het klimaat in het gebied, maar ook aan de teelttraditie en de ervaring van de landbouwers, dat de aardappelen met de BOB „Papas antiguas de Canarias” unieke kenmerken vertonen die hen van andere aardappelen onderscheiden.

Verwijzing naar de bekendmaking in het productdossier:

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

http://www.gobiernodecanarias.org/boc/2011/025/006.html

(1) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12.