NL    NL  
 EUROPESE  
COMMISSIE 
Brussel, 6.5.2013  
SWD(2013) 166 final 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING 
bij 
Voorstel voor een 
 
VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
betreffende officiële controles en andere offici ële activiteiten die worden uitgevoerd om 
de toepassing van de levens middelen- en diervoederwetgevi ng en van de voorschriften 
inzake diergezondheid, di erenwelzijn, plantgezondhe id, teeltmateriaal en 
gewasbeschermingsmiddelen te waarborgen, en tot wijziging van de 
Verordeningen (EG) nr. 999/2001, 1829/ 2003, 1831/2003, 1/2005, 396/2005, 834/2007, 
1099/2009, 1069/2009 en 1107/2009, de  Verordeningen (EU) nr. 1151/2012 en [….]/2013 
[Office of Publications, please insert number of Re gulation laying down provisions for the 
management of expenditu re relating to the food chain, an imal health and animal welfare, 
and relating to plant health and plant reproductive material ], en de Richtlijnen 98/58/EG, 
1999/74/EG, 2007/43/EG, 2008/119/EG, 2008/120/ EG en 2009/128/EG (verordening 
officiële controles) 
{COM(2013) 265 final} 
{SWD(2013) 167 final}  
 
NL 2   NL WERKDOCUMENT VAN DE DIEN STEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE  EFFECTBEOORDELING 
bij 
Voorstel voor een 
 
VERORDENING VAN HET EUROP EES PARLEMENT EN DE RAAD 
betreffende officiële controles en andere offici ële activiteiten die worden uitgevoerd om 
de toepassing van de levensmiddelen- en diervoederwetgeving en van de voorschriften 
inzake diergezondheid, dierenwelzijn, plantgezondheid, teeltmateriaal en 
gewasbeschermingsmiddelen te waarborgen, en tot wijziging van de 
Verordeningen (EG) nr. 999/2001, 1829/2003, 1831/2003, 1/2005, 396/2005, 834/2007, 
1099/2009, 1069/2009 en 1107/2009, de Verordeningen (EU) nr. 1151/2012 en [….]/2013 
[Office of Publications, please  insert number of Regulation la ying down provisions for the 
management of expenditure relating to the food chain, animal health and animal welfare, 
and relating to plant health and plant reproductive material ], en de Richtlijnen 98/58/EG, 
1999/74/EG, 2007/43/EG, 2008/119/EG, 2008/120/ EG en 2009/128/EG (verordening 
officiële controles) 
1. O MSCHRIJVING VAN HET PROBLEEM  
Achtergrond  
Het is de taak van de lidstaten om de naleving van de EU-wet geving betreffende de 
voedselketen af te dwingen. De autoriteiten  in de lidstaten zien erop toe dat de 
relevante voorschriften effectief worden to egepast in de gehele  EU. Zo controleren 
zij bijvoorbeeld of de activite iten van exploitanten en de goederen die zij op de EU-
markt brengen (hetzij goederen die in de EU zijn geproduceerd, hetzij goederen die 
worden ingevoerd uit derde landen) voldoen aan de relevante normen en voorschriften betreffende de voedselketen. Alle exploitanten van bedrijven zijn 
ongeacht hun omvang onderworpen aan officiële controles, naargelang van het risico 
dat hun activiteiten inhouden voor de veil igheid van de voedselketen. Kleinere 
ondernemingen, waaronder ook micro-ondernemi ngen, maken in de meeste lidstaten 
meer dan de helft van het totale aantal exploitanten uit en kunnen dan ook, ondanks de beperkte omvang van hun activiteiten, er nstige risico's inhouden (zoals onlangs 
bleek in de E. coli -crisis). 
In Verordening 882/2004 (hierna "de verordening") zijn geharmoniseerde 
voorschriften op EU-niveau vastgesteld om de controleactiviteiten van de lidstaten te 
regelen en aldus een geïntegreerde, eenvormi ge aanpak van officiële controles in de 
volledige voedselketen tot stand te brenge n. De verordening verschaft een algemeen 
kader voor officiële controles op het vlak van levensmiddelen- en 
diervoederwetgeving en van de voorschriften inzake  diergezondheid en 
dierenwelzijn  en bevat voorschrif ten voor zowel de organisatie  als de financiering  
van dergelijke controles.  
 
NL 3   NL Ondanks bovenvernoemde geïntegreerde aanpak, worden de controles om de 
diergezondheid te garanderen  (zowel op in de EU gepr oduceerde als op ingevoerde 
goederen) en de controles op residuen van diergeneesmiddelen om historische 
redenen afzonderlijk geregeld. Bovendien  zijn bepaalde sectoren van de 
voedselketen - i.e. plantgezondheid, teeltmateriaa l (hierna 'TM'), dierlijke 
bijproducten (hierna 'DBP') - niet opgenomen in de werkingssfeer van de 
verordening en werden er specifieke s ectorale regelingen uitgewerkt voor deze 
sectoren.  
De verordening heeft de manier waarop de bevoegde autoriteiten (BA's) de officiële 
controles in de voedselketen organiseren en  uitvoeren aanzienlijk verbeterd door de 
basis te leggen voor een beter geïntegreerde en eer der horizontale aanpak.  Uit het 
bewijsmateriaal dat de afgelopen vijf jaar  is verzameld (feedback van de BA's en 
belanghebbenden in de lidstate n en audits door het Voedse l- en Veterinair Bureau 
(VVB) van DG SANCO) zijn evenwel tekortk omingen gebleken die het gevolg zijn 
van de onvolledige tenuitvoerlegging/verwezenlijking van bepaalde beginselen/doelstellingen en van het feit dat de geïntegreerde aanpak van officiële 
controles slechts gedeelteli jk geconsolideerd is.  
De herziening van de verordening maakt deel  uit van een pakket da t nog drie andere 
grote herzieningen omvat om het acquis  inzake diergezondheid, plantgezondheid en 
TM te moderniseren
1. Het is dan ook de bedoeling om het systeem van officiële 
controles te moderniseren en te integr eren op een manier die samenhangt met de 
actualisering van het EU-bel eid in die sectoren.  
Constatering van het probleem  
Hoewel de lidstaten ervoor zorgen dat er  voldoende officiële controles worden 
uitgevoerd in de volledige voedselketen en hoewel er vorderingen zijn geboekt ten 
aanzien van het gebruik van de  handhavingsinstrumenten di e in de verordening zijn 
vastgesteld, zijn er tekortkomingen gec onstateerd die enerzi jds voortvloeien uit het 
ontwerp van het kader inzake officiële controles  en anderzijds uit onzekerheid 
over de beschikbaarheid van voldoende middelen om de officiële controles 
afdoende te financieren .  
Ontwerp van het kader voor officiële controles 
1) Het hoofddoel van de verordening, het ontwikkelen van een geïntegreerde en 
eenvormige aanpak van officiële controles,  is nog niet volledig verwezenlijkt: 
de EU-voorschriften inzake officiële c ontroles voor sectoren die buiten het 
toepassingsgebied van de verordening valle n, zijn niet voll edig afgestemd op 
de in de verordening vast gestelde beginselen en ei sen. Dat heeft geleid tot 
discrepanties  en juridische leemten  doordat belangrijke bepalingen om de 
verantwoordingsplicht, de solidite it en de effectiviteit van de 
handhavingsactiviteiten te verz ekeren, voor die sectoren ontbreken (zie blz. 7-8 
van het verslag voor voorbeelden hierva n). De controle-instanties hanteren 
daardoor verschillende benaderingen en werken onder verschillende 
                                                 
1 Voor de effectbeoordelingen die werden uitgevoerd in het kader van de herzieningen voor 
diergezondheid en plantgezondhei d werden reeds positieve adviezen verstrekt door de Raad voor 
effectbeoordelingen. De effectbeoordeling van de herziening voor teeltmateriaal loopt nog.  
 
NL 4   NL omstandigheden naargelang van de specifieke voorschriften voor de 
voedselketen die zij moeten helpen handhaven, zonder dat die verschillen 
gerechtvaardigd worden.  
2) Officiële controles moeten overeenkomstig de verordening gebaseerd zijn op 
risico's  om de efficiëntie van de control eactiviteiten die de gezondheid moeten 
beschermen te optimaliseren. Momentee l zijn er twee domeinen waarin nog 
steeds geen dergelijke aanpak wordt gebrui kt, met name de officiële controles 
die aan de grens worden uitgevoerd op bepaalde goederen uit derde 
landen  en officiële controles op residuen van diergeneesmiddelen  (zie 
voorbeelden op blz. 8-9 van het verslag). De belangrijkste reden daarvoor is dat 
zulke controles momenteel verplicht zi jn krachtens EU-voorschriften die al 
bestonden vóór de inwerkingtreding van de verordening en niet werden 
ingetrokken door de verordening, en die geen passende mechanismen omvatten 
om rekening te houden met het werkelij ke risico dat bepaalde goederen, 
bedrijfsactiviteiten of derd e landen kunnen inhouden. Daar door worden er – in 
alle lidstaten – middelen toegewezen aan controles die niet gerechtvaardigd zijn op basis van het risico, waardoor er heel wat openbare middelen (tijd en 
geld) worden verspild die nuttiger z ouden kunnen worden  ingezet voor 
controles in domeinen die een hoger risico inhouden. Het inefficiënte gebruik 
van middelen leidt ook tot onnodige lasten voor de exploitanten (tijd, personeel, uitrusting en voorzieningen die worden aangewend om controles 
mogelijk te maken).   
3) Het brengt ook onnodige administratieve lasten  met zich voor de BA's in de 
lidstaten. Dit wordt geacht het geval te zijn wanneer de lidstaten jaarlijks 
bijwerkingen van hun monitori ngsplannen voor residuen van 
diergeneesmiddelen aan de Commissi e ter goedkeuring moeten voorleggen. 
Ook de specifieke verslagleggingseis en op dat gebied zijn overbodig, 
aangezien zij de algemene verslagleggi ngseisen uit de verordening herhalen. 
Deze lasten zijn het gevolg van verplichtingen die uit hoofde van Richtlijn 96/23/EG aan de lidstaten worden opgelegd.  
4) Voorts is het zo dat, hoewel offici ële laboratoria in overeenstemming met 
EN ISO/IEC 17025 geaccrediteerd moeten zijn, de verordenin g geen tijdelijke 
regelingen toestaat voor noodgevallen of  gevallen waarin laboratoria een 
nieuwe methode moeten toepassen die nog niet in de accred itatie is opgenomen 
(zie voorbeelden op bladzijde 10 va n het verslag.) Ook wordt er geen 
flexibiliteit geboden voor kleine labor atoria die bijzonder eenvoudige tests 
uitvoeren (zie voorbeelden op bl adzijde 10 van het verslag).  
5) De verordening bevat een aantal belangrijke beginselen en mechanismen die 
momenteel in ongelijke mate worden  afgedwongen door de BA's van de 
lidstaten of ongelijk worden  toegepast vanwege de uit eenlopende prak tijken in 
de lidstaten. Er is daarom met name behoefte aan administratieve 
samenwerking i) tussen de lidstaten, met het oog op grensoverschrijdende 
handhavingsactiviteiten en ii)  tussen de met het toezi cht op de volksgezondheid 
belaste autoriteiten en de douanedienste n. De lidstaten benu tten dit instrument 
echter niet ten volle en/of ondervinden pr oblemen bij de interpretatie van de 
voorwaarden voor de toepassing ervan (z ie voorbeelden op bladzijde 10 van 
het verslag). Een andere eis waaraan niet in alle lidstaten op dezelfde manier 
 
NL 5   NL wordt voldaan, is de verplichting voor  de BA's van de lidstaten om hun 
controleactiviteiten uit te voeren met een  "hoog niveau van transparantie" ten 
aanzien van de exploitanten en de al gemene bevolking. Dat komt hoofdzakelijk 
doordat er in de verordening geen  omvattende sturing wordt geboden 
betreffende de manier waarop de sa menwerking georganiseerd zou moeten 
worden (tijdpad, uit te wisselen informa tie etc.) en de vraag welke informatie 
openbaar moet worden gemaakt. Bovendi en is de Commissie niet gemachtigd 
om nadere details en eenvormige u itvoeringsbepalingen vast te stellen. 
De financiering van officiële controles 
1) Voor de organisatie van officiële cont roles moeten door de lidstaten passende 
financiële middelen ter besc hikking worden gesteld. Uit de informatie van de 
lidstaten en de audits door het VVB blijkt ev enwel dat de lidstaten vaak met 
problemen kampen  om de controlediensten van voldoende middelen te 
voorzien. In bijlage XV (blz. 132 van he t verslag) is een lijst opgenomen met 
significante gevallen waarin EU-inspect eurs de afgelopen vier jaar hebben 
gemeld dat aan de tekortkomingen bij de controleactiviteiten of de 
onvoldoende of ontoereikende mate van controle een gebrek aan middelen  ten 
grondslag ligt (zie voorbeelden op blz. 11 van het verslag). Zulke problemen 
worden aangescherpt door de huidige econom ische en financiële crisis en het 
risico bestaat dat meer druk op de over heidsfinanciën en de middelen die voor 
officiële controles worden vrijgemaak t negatieve gevolgen zou kunnen hebben 
voor het vermogen van de lidstaten om efficiënte officiële controles te 
verrichten en bijgevolg ook voor het be schermingsniveau dat de Europese 
wetgeving biedt.  
Om de financiering van controles minder afhankelijk te maken van de 
overheidsfinanciën, worden er in de ve rordening een aantal controleactiviteiten 
opgesomd (met name controles op vlees, melk, visserijproducten en controles 
die worden uitgevoerd aan de grenzen van de EU) waarvoor de lidstaten een 
vergoeding moeten innen van de exploitanten (verplichte vergoeding)  om de 
controlekosten te recupereren.  Voor andere control eactiviteiten kunnen de 
lidstaten kiezen om exploitanten al dan niet een vergoe ding aan te rekenen. 
De verplichte vergoedingen die krachtens  de huidige regels worden gevraagd, 
volstaan voor de BA's echter niet om a lle kosten te dekken en zo een stabiele 
stroom van middelen te verzekeren waarmee de controles kunnen worden 
gefinancierd.  
Bovendien hebben de uiteenlopende be dragen die door de verschillende 
lidstaten voor officiële c ontroleactiviteiten worden geïnd bij ondernemingen in 
de gehele EU de indruk gewekt dat de kos ten van officiële controles niet gelijk 
of billijk verdeeld zijn over de exploi tanten in de voedselketen in de EU. 
Exploitanten klagen ook over het feit dat het huidige systeem een correcte 
naleving van de regelgeving door de  ondernemingen onvoldoende beloont (en 
zij vragen om een sterkere bonus-malusregeling). 
2) Wanneer exploitanten verplichte ver goedingen moeten betalen, kan de impact 
van zulke vergoedingen  groter zijn voor micro-ondernemingen  dan voor 
andere ondernemingen vanwege hun beperkte omzet/productie. Hoewel er 
 
NL 6   NL momenteel geen bewijs bestaat dat aangeef t dat de verplichte vergoedingen die 
worden aangerekend op basis van het huidige kader inderdaad aanleiding 
hebben gegeven tot nadelige of onevenredige effecten op micro-ondernemingen, dient de behoefte om controle autoriteiten in staat te stellen de 
kosten te recupereren en aldus voldoe nde middelen te kunnen vrijmaken voor 
officiële controles te worden afgewoge n tegen de behoefte om de lasten voor 
bijzonder kleine ondernemingen te verlag en, overeenkomstig het nieuwe beleid 
van de Commissie inzake "Regeldruk voor het mkb verminderen - EU-
regelgeving aanpassen aan de be hoeften van micro-ondernemingen"
2. Volgens 
dat beleid zouden micro-ondernemingen in principe vrijgesteld moeten worden 
van regelgevingslasten, tenzij kan worden aangetoond dat zij noodzakelijkerwijs en om de evenredi gheid te garanderen moeten worden 
afgedekt.  
2. A
NALYSE VAN DE SUBSIDIARITEIT  
Een geharmoniseerd EU-rechtskader waarin de organisatie en de verrichting van 
officiële controles in de volledige voedselketen worden  verzekerd, is noodzakelijk 
om de eenvormige tenuitvoerlegging van de voorschriften voor de voedselketen in de 
gehele EU te garanderen en de goede werk ing van de interne markt te verzekeren. 
Deze ratio, die geldig blijft, ligt aan de basis van de bestaande voorschriften inzake 
controles. Aangezien de probl emen die in deze herzieni ng zijn vastgesteld, verband 
houden met het huidige ontwerp van het EU -rechtskader, kan de hervorming ervan 
niet louter door het optreden van de lidst aten worden voltooid. De tussenkomst van 
de Europese wetgever is vereist. 
De toegevoegde waarde van een enkele , uniforme reeks EU-voorschriften voor 
officiële controles heeft betrekking op he t feit dat nationale handhavers (en hun 
exploitanten) zo een kade r krijgen waarin de BA's kunnen vertrouwen op de 
handhavingsactiviteit en die in andere lidstaten wo rden uitgevoerd en op de 
reproduceerbaarheid en de wetenschappel ijke en technische correctheid van de 
controleresultaten. Het garandeert ook dat de EU-norme n voor de voedselketen die 
nodig zijn om de correcte werking van de interne markt te verzekeren, eenvormig en 
consequent worden toegepast in de ve rschillende lidstaten en sectoren.  
Een efficiënt systeem voor officiële controle s in de EU is van belang voor zowel de 
uitvoer uit de EU als voor de invoer in de EU. Het vermogen van de EU om 
goederen uit te voeren naar de rde landen is sterk afhankelijk  van de reputatie van de 
hoge productienormen en de  toegevoegde waarde van goederen uit de EU ten 
opzichte van goederen die buiten Europa worden geproduceerd. Dit is enkel mogelijk als er een betrouwbaar systeem  voor officiële controles be staat dat ervoor zorgt dat 
de veiligheid van de voedselketen en de  kwaliteitsnormen in de EU consequent 
worden afgedwongen en dat aan de ve rwachtingen van de handelspartners 
daaromtrent wordt voldaan. Voor de invoer is het van essentie el belang dat alle 
levensmiddelen op de Europese markt veilig zijn. De controles die door de BA's van 
de lidstaten worden verri cht op levensmiddelen die uit derde landen worden 
                                                
 
2 COM(2011) 803. 
 
NL 7   NL ingevoerd, garanderen dat die landen afdoende  garanties bieden die overeenstemmen 
met het in de EU geboden veiligheidsniveau. 
Wat de financiering van de controles betreft, zorgen gemeenschappelijke EU-
voorschriften ervoor dat de BA's op een stabiele stroom van middelen kunnen 
rekenen om de controle-inspanningen te handhaven op een niveau dat, gezien de 
risico's en de handhavingsbehoeften (bv. de  mate van niet-naleving), gerechtvaardigd 
is. Bepalingen inzake vergoedingen zorgen  er met name voor dat bedrijven die 
diervoeders/levensmiddelen hanteren en rechtstreeks baat hebben bij efficiënt 
uitgevoerde controles deelnemen aan de fi nanciering van zulke controles, om de 
financiering van de controles minder afha nkelijk te maken van overheidsmiddelen. 
Gemeenschappelijke EU-voorschriften zijn eveneens noodzakelijk om een 
discriminerende behandeling te voorkomen van exploitanten in lidstaten waar de 
regel "de gebruiker betaalt" van toepassi ng is (en waar dus vergoedingen worden 
geïnd) en exploitanten in lidstaten  waar dat niet het geval is. Enkel 
gemeenschappelijke EU-voorschriften kunnen zorgen voor de eenvormige aanpak die nodig is om die doelstelling te bereiken. 
Het optreden van de EU gaat niet verder  dan wat nodig is om de vastgestelde 
doelstellingen te verwezenlijken. Tijden s deze effectbeoordeling werden een hele 
reeks mogelijkheden bestudeerd, waaronder een harmonisatie van de vergoedingen 
in de verschillende lidstaten en de dere gulering van dit domein. In de analyse werd 
geprobeerd om een zo evenredig mogelijke oplossing uit te werken om een afdoende 
en stabiele instroom van specifieke middele n voor officiële controles te verzekeren 
en de lidstaten tegelijkertijd voldoende tijd en flexibiliteit te bieden om hun interne 
regelingen en de specifieke kenmerken van de bedrijfswereld op hun grondgebied in 
aanmerking te nemen.  
3. B
ELEIDSDOELSTELLINGEN  
De algemene  doelstellingen (die grotendeels samenvallen met de in het Verdrag 
vastgestelde doelstellingen) zijn: 
1. bijdragen tot de bevordering van de goede werking van de interne markt; 2. een hoog beschermingsniveau van de gezondheid van mensen, dieren en 
gewassen en dierenwelzijn handhaven en voorkomen dat dit wordt ondermijnd door de eventuele niet-tenuitvoerl egging van de EU-wetgeving; en 
3. een correcte en eenvormige tenuit voerlegging van de EU-wetgeving 
verzekeren. 
Voorts werden specifieke
 doelstellingen vastgest eld om de specifieke 
belemmeringen weg te werken die tijdens de analyse aan het licht kwamen en die de verwezenlijking van de algemene doelstellingen op dit gebied verhinderen of bemoeilijken.  
 
NL 8   NL Tabel 1: specifieke doelstellingen en ho e zij verband houden met de problemen  
 Desbetreffend probleem Specifieke doelstellingen 
Discrepanties, lacunes en overlappingen in de 
controlevereisten Een omvattende en samenhangende aanpak van 
officiële controles in de volledige voedselketen verzekeren 
Onsamenhangende tenuitvoerlegging van een op risico's gebaseerde aanpak Het efficiënte gebruik van de nationale 
controlemiddelen mogelijk maken 
Administratieve lasten en onevenredige eisen De administratieve lasten beperken en onnodige 
eisen schrappen 
De transparantie verbeteren Ontwerp van het kader voor 
officiële controles Ongelijke handhaving van de eisen inzake 
samenwerking en transparantie  
De samenwerking tussen de  lidstaten stimuleren 
om de verrichting van officiële controles te verbeteren De financiering van 
officiële controles Problemen en ongelijkheden in de financiering 
van officiële controleactiviteiten - Ervoor zorgen dat de nodige middelen 
beschikbaar zijn 
- Zorgen voor gelijkheid en billijkheid bij de 
financiering van officiële controles 
- De transparantie van het systeem voor de 
financiering van officiële controles verbeteren  
4. B ELEIDSOPTIES  
De beschikbare opties werden in twee fasen geanalyseerd:   
1) eerst werd de potentiële impact van twee mogelijke wijzigingen ten opzichte 
van de status-quo in overweging genomen : de financiering van de officiële 
controles dereguleren (op tie 1A) en micro-ondernem ingen vrijstellen van de 
vergoedingenregeling (optie 1B)3; 
2) de resultaten van de in punt 1 uitgevoerde analyse we rden vervolgens gebruikt 
om opties 2 tot en met 4 uit te werke n, waarin de volgende elementen werden 
gecombineerd: i) het toepassingsgebied van de verordening uitbreiden naar 
sectoren van de voedselketen die mo menteel buiten het toepassingsgebied 
vallen (i.e. plantgezondhei d, TM en DBP), ii) het rechtskader verbeteren en 
vereenvoudigen, iii) ervoor zorgen da t de vergoedingen de kosten volledig 
dekken, iv) de lijst van c ontroleactiviteiten waarvoor verplicht een vergoeding 
van de exploitanten moet worden geïnd, uitbreiden. 
Referentiescenario:  het systeem van officiële contro les in de volledige voedselketen 
is slechts deels geïntegreer d, bepaalde sectoren van de voedselketen vallen buiten het 
                                                 
3 Hoewel de opties 1A en 1B in theorie gecombineer d zouden kunnen worden met andere elementen uit 
de opties 2 tot en met 4, worden zij afzonderlijk voorgesteld en beoordeeld vanwege het belang van de 
veranderingen die zouden worden doorgevoerd al s voor deze opties wordt gekozen. Beide opties 
zouden het huidige kader voor de financiering van de nationale controlesystemen namelijk aanzienlijk 
wijzigen en de daarin vastgestelde beginselen op de helling plaatsen. Bovendien zou de combinatie van 
de opties 1A en 1B met andere elementen uit de opties 2 tot 4 niet tot significante afwegingen leiden en bijgevolg geen grote wijzigingen inhouden van de kosten-batenanalyse van de opties 2 tot 4. 
 
NL 9   NL toepassingsgebied van de verordening. De officiële controles die aan de 
buitengrenzen van de EU worden verricht op bepaalde goederen uit derde landen en 
de officiële controles op resi duen van diergeneesmiddelen  zijn niet afgestemd op de 
op risico's gebaseerde aanpak. Deze situatie zal vermijdbare kosten blijven genereren 
(voor strikt voorgeschreven, ni et op risico's gebaseerde controles). Het gebrek aan 
uniforme sturing voor de manier waarop de  administratieve samenwerking in de 
praktijk moet worden georganiseerd en een hogere mate van transparantie moet 
worden gegarandeerd, zal leiden tot een gebr ek aan samenhang en inefficiëntie bij de 
inspanningen van en de samenwerking tussen de nationale autoriteiten. Er wordt niet 
voorzien in een afwijking van de eis voor geaccrediteerde officiële laboratoria.  
Voor een beperkt aantal c ontroleactiviteiten moeten vergoedingen worden geïnd. De 
lidstaten kunnen ervoor kiezen om een st andaardvergoeding te innen die op EU-
niveau is vastgelegd in de verordening, die niet overeenstemt met de werkelijke kosten van de controle. Daardoor kan er een gebrek aan middelen ontstaan en loopt men het risico dat het controle systeem niet meer in staat is om de gezondheidsrisico's 
in de volledige voedselketen te voorkomen en te beheersen. 
Optie 1A – De EU-voorschriften in zake controlevergoedingen intrekken
: elke 
lidstaat zou zelf kunnen beslissen over de te volgen aanpak ten aanzien van de 
financiering van officiële controleactiv iteiten, voor zover hij ervoor zorgt dat er 
voldoende middelen voorhanden zijn voor controles. Dit zou inhouden dat de 
artikelen 27-29  van de verordening, en met name de verplichte inning van 
vergoedingen in bepaalde gebieden, worden ingetrokken .  
Optie 1B – Verplichte vrijstelling van vergoedingen voor micro-ondernemingen:  
deze optie, die werd gekozen in het licht van de voortge zette inspanningen van de 
Commissie om het concurrentievermogen van micro-ondernemingen te bevorderen, 
zou inhouden dat micro-ondernemingen uitgesloten zouden worden van de 
exploitanten van wie een verpli chte vergoeding geëist wordt. 
Optie 2 – Stroomlijning : het rechtskader verbeteren door de voorschriften die van 
toepassing zijn op controles  verricht aan de buitengrenzen van de EU op bepaalde 
goederen uit derde landen  en op controles op residuen van diergeneesmiddelen  te 
stroomlijnen en ze af te stemmen  op de op risico's gebaseerde aanpak . Daarbij zou 
worden voorzien in de mogelijkheid om mech anismen op te zetten om de controles te 
coördineren met andere nationa le autoriteiten (aan de grenzen of elders) om zo alle 
mogelijke operationele synergieën te benutten . De bepalingen inzake officiële 
laboratoria  zouden worden vereenvoudigd  en waar nodig voorzien van 
afwijkingen. Bestaande  overbodige/verouderde wetgeving  zou worden ingetrokken 
om overlappingen en administratieve lasten weg te werken. De Commissie  zou de 
bevoegdheid  krijgen om met betrekking tot de bepalingen inzake bepaalde eisen 
waarvoor gedetailleerde voorschriften nodig zi jn gedelegeerde handelingen vast te 
stellen (bv. administratieve samenwerking  en transparantie ). 
Waar nu reeds verplichte vergoedingen ve reist zijn, zouden die worden gehandhaafd 
en zouden de bestaande belemmeringen voor een volledige de kking van de kosten 
(bv. in de EU geharmoniseerde standaardvergoedingen ) worden weggenomen . De 
lidstaten zouden de moge lijkheid krijgen om micro-ondernemingen vrij te stellen . 
Er wordt voorzien in een overgangsperiode van 2 jaar  om een systeem in te voeren 
dat de kosten volledig dekt.  
 
NL 10   NL Optie 3 – Stroomlijning + integratie : ter aanvulling van optie 2, zou optie 3 het 
toepassingsgebied van de verordening ook uitbreiden  naar sectoren die 
momenteel buiten het toepassi ngsgebied vallen (plantgezond heid, TM en DBP) en de 
'integratie' van de officiële controles volto oien. Wat de financie ring van de officiële 
controles betreft, zouden officiël e controles die verband houden met de 
verplichtingen inzake het plantenpaspoort  en met de certificering op het vlak van 
TM worden toegevoegd aan de l ijst met activiteiten waarvoor een verplichte 
vergoeding wordt geïnd4.  
Optie 4 – Stroomlijning + integratie + ruimere kostendekking : ter aanvulling van 
optie 3, zou in optie 4 de lijst met verplichte in spectievergoedingen worden 
uitgebreid  naar alle controles door dier voeder- en levensmiddelenbedrijven 
waarvoor een registratieverplichting  geldt overeenkomstig de voorschriften 
inzake de veiligheid van levensmiddelen en diervoeders . Er wordt voorzien in een 
overgangsperiode van 3 jaar  om een systeem in te voeren dat de kosten volledig dekt 
voor het uitgebreide toepassingsgebied. 
Tabel 2: samenvatting van de opties  die in de analyse werden bekeken 
 Toepassingsgebied 
van de 
verordening  Rechtskader Kostendekking Toepassingsgebied 
van de verplichte 
vergoedingen 
Referentie-scenario gedeeltelijk 
(uitgezonderd 
plantgezondheid, 
TM en DBP) gebreken en 
tekortkomingen gedeeltelijk gedeeltelijk (vlees, melk, 
visserij, invoer) 
Optie 1A status-quo status-quo nee 
(deregulering) / 
Optie 1B status-quo status -quo status-quo vrijstelling voor micro-
ondernemingen 
Optie 2 status-quo verbeterd volledig  status-quo 
Optie 3 uitbreiding naar 
plantgezondheid en 
TM verbeterd volledig plantgezondheid en TM 
TOEVOEGEN 
Optie 4 uitbreiding naar 
plantgezondheid en 
TM verbeterd volledig  ALLE geregistreerde 
levensmiddelen- en 
diervoederbedrijven 
5. B EOORDELING VAN DE EFFECTEN  
In de effectbeoordeling word en de potentiële – rechtstreekse of onrechtstreekse – 
sociale, economische en milieueffecten van de verschillende beleidskeuzes geanalyseerd. Elke optie werd beoordeel d ten opzichte van het theoretische 
referentiescenario waarbij er 'niets wordt ondernomen', wat betekent dat de beschreven effecten bovenop de huidige  status-quo voorkomen. De economische 
effecten worden beoordeeld op ba sis van de volgende criteria: 
concurrentievermogen , innovatie , duurzaamheid, vereenvoudiging  en beperking van 
de administratieve lasten. Even belangrijk voor de analyse zijn de sociale effecten 
(met name veiligheid , maar ook verantwoordingsplicht ). Bij de beoordeling van de 
                                                
 
4 Op die manier kan rekening worden gehouden met de voorkeursoptie die werd gekozen in het kader van 
de effectbeoordelingen van de herziening van de regelingen voor plantgezondheid en TM. 
 
NL 11   NL verschillende opties op het vlak van milieueffecten en effecten op de 
werkgelegenheid werden geen significante  effecten vastgesteld (negatieve noch 
positieve effecten). 
Optie 1A – De EU-voorschriften inza ke controlevergoedingen intrekken  
De intrekking van het bestaande EU-kade r inzake inspectievergoedingen zal 
waarschijnlijk leiden tot grotere verschill en tussen de nationa le benaderingen en tot 
mogelijke besparingen op de middelen die aan controles worden toegewezen. 
Hoewel de impact op de werkelijk ingezette  middelen afhankelijk zou zijn van de 
beleidskeuzes die elke lidstaat zou maken en bijgevolg niet volledig kan worden 
voorspeld en geanalyseerd, is het weinig waarschijnlijk dat de problemen rond de 
bestaande vergoedingsregeling, zoals het fe it dat de vergoedingen de kosten niet 
volledig dekken en het feit dat de uitvoering van de controles afhankelijk is van het begrotingsbeleid, zouden worden opgelost. Gezien de huidige economische crisis 
zouden de problemen kunnen verergeren als de  beslissingen van de lidstaten ertoe 
leiden dat er voor de nationale cont rolesystemen minder middelen worden 
vrijgemaakt. Dat zou op zijn beurt aanleiding geven tot grotere problemen bij de BA's om effectief toezicht te houden op de naleving van de veiligheidsvoorschriften 
in de volledige voedselketen en om gr ootschalige crises te voorkomen en op te 
lossen. 
De intrekking van het EU-kader zo u leiden tot een ingewikkelder 
wetgevingslandschap, aangezien de versch illen tussen de nationale voorschriften 
inzake de financiering van de controles naar verwachting zouden toenemen. Dat kan 
leiden tot verstoringen van de mededinging, als exploitanten in de ene lidstaat een 
vergoeding moeten betalen voor controles,  terwijl hun concurrenten in andere 
lidstaten geen vergoeding hoeven te be talen. Zulke verstoringen zouden nadelige 
gevolgen hebben voor de interne markt. 
Optie 1B – Verplichte vrijstelling van vergoedingen voor micro-ondernemingen
 
De verplichte vrijstelling van vergoedingen voor micro-ondernemingen zou, hoewel 
zij de financiële lasten voor micro-ondern emingen zou beperken, de doelstelling om 
de duurzaamheid van het controlesysteem te verzekeren en bijgevolg ook de veiligheid van de voedselketen ondergraven. 
In 16 van de 23 lidstaten waarvoor ge gevens voorhanden zijn, maken micro-
ondernemingen meer dan de helft van alle ondernemingen uit, en in 9 van die lidstaten (AT, BE, CY, FI, IT, NL, PL, SE, SI) bedraagt het percentage micro-
ondernemingen twee derde (of meer) van alle exploitanten. Aangezien micro-
ondernemingen de overgrote meerderhei d vormen van de ondernemingen die 
vergoedingen moeten betalen, zou een vrijstelling van betaling van die vergoedingen ernstige nadelige gevolgen hebben voor de  kosten die de BA's kunnen recupereren. 
De doelstelling van het verzekeren van een  duurzame financiering van de controles 
via een volledige kostendekking zou worden  ondergraven, aangezien er nog steeds 
controles zullen moeten worden uitgevoerd op alle exploitanten, met een frequentie 
die aangepast is aan het risico.  
 
NL 12   NL Hoewel het door de vrijstelling veroorzaakte  verlies aan inkomsten voor de BA's zou 
kunnen worden bijgepast uit de algemene be groting, zou dat de controlemaatregelen 
opnieuw sterk afhankelijk maken van overheidsmiddelen en bijgevolg een situatie van financiële onzekerheid creëren – met name  in de context van de huidige crisis en 
de besnoeiingen op begrotingen – die ni et strookt met de doelstelling om 
samenhangende, efficiënte controleactivitei ten te verzekeren voor de volledige 
voedselketen, die in verhouding staan tot de risico's. Als de bevoegde autoriteiten 
minder inkomsten ontvangen, kunnen er ook minder controles worden verricht, is de kans op niet-naleving van de EU-wetgeving  inzake de voedselketen groter en komt 
de veiligheid van de voedselketen op de helling te staan doordat het risico op voedselcrises toeneemt.  
Als het verlies aan inkomsten anderzijds  zou worden gecompenseerd via hogere 
vergoedingen voor grotere ondernemingen, z ou de verplichte vrijstelling voor micro-
ondernemingen leiden tot een oneerlijke be handeling van grotere exploitanten en 
bijgevolg tot potentiële vers toringen van de mededinging.  
Op basis van bovenstaande analyse, die ka n rekenen op de volle dige steun van de 
ondervraagde BA's en vertegenwoordigers uit de sector, wordt ervan uitgegaan dat 
een automatische vrijstelling van micro-onde rnemingen (of het mkb in het algemeen) 
van de inning van vergoedingen de doe lstelling om de duurzaamheid van de 
nationale controlesystemen te verzekeren zou kunnen ondergraven en de mededinging zou kunnen verstoren
5. In onderstaande opties is de vrijstelling van 
betaling van vergoedingen voor micro-ondernemingen daarom vervangen door een 
mechanisme waarmee zulke tekortkomingen worden aangepakt. 
Optie 2 – Stroomlijning  
Een efficiënter, op risico's gebaseerd ge bruik van de controlemiddelen en het 
vrijmaken van specifieke financiële middelen waardoor de druk op de 
overheidsfinanciën afneemt, maken het mogelijk om vord eringen te boeken met het 
oog op de belangrijkste doelste lling: het handhaven van efficiënte controles en een 
hoge mate van veiligheid van de voedse lketen. De lidstaten kunnen de micro-
ondernemingen geheel of gedeeltelijk  vrijstellen van vergoedingen, in 
overeenstemming met de voorschriften inzake overheidssteun.  
Optie 2 zou een volledige tenuitvoerlegging van de op risico's gebaseerd aanpak  
van officiële controles mogelijk maken in se ctoren waar de BA's van de lidstaten hun 
inspanningen momenteel niet mogen afstemmen op de werkelijke risico's (i.e. officiële controles aan de grenzen van de  EU op bepaalde goede ren uit derde landen 
en officiële controles op re siduen van diergeneesmiddelen). Op die manier zouden de 
controlemiddelen beter kunnen worden toegewezen, wat zou leiden tot een efficiënter controlesysteem. Doordat de  nationale autoriteiten hun controle-
inspanningen kunnen toespitsen op sectoren waar de niet-naleving en de risico's 
groter zijn, zouden bovendien de lasten van officiële co ntroles kleiner worden voor 
                                                
 
5 Deze conclusie geldt ook voor gevallen waarin verplichte vergoedingen worden geïnd van alle 
geregistreerde levensmiddelen- en diervoederbedrijven (optie 4), aangezien het aandeel micro-
ondernemingen in de verschillende sectoren van de voedselketen altijd bijzonder significant is (uit 
gegevens die in april 2012 door Fooddrinkeurope werden gepubliceerd, bleek dat 79 % van de exploitanten in de voedsel- en dranksector micro-ondernemingen zijn). 
 
NL 13   NL ondernemingen die voldoen aan de wetgevi ng, wat een positieve impact zou hebben 
op het concurrentievermogen van die ondernemingen. 
De voordelen op het vlak van efficiënti e en concurrentievermogen zouden echter 
slechts gedeeltelijk worden benut, aange zien plantgezondhei d, TM en DBP niet 
onder het toepassingsgebied van de verord ening vallen. Een optimale toewijzing van 
controlemiddelen kan eigenlij k pas worden bereikt als er voor wordt gezorgd dat de 
BA's op risico's gebaseerde prioriteiten  vaststellen voor alle sectoren van de 
voedselketen, met inbegrip van de hierbov en vernoemde sectoren. De bestaande 
versnippering van de wetgeving inzake officiële controles staat een optimale 
toewijzing in de weg. 
Wat de financiering van o fficiële controles betreft , zou, wanneer wordt geëist dat 
de lidstaten de volledige kosten van de  controles dekken als zij verplichte 
vergoedingen innen, een stab ielere stroom van de fina nciële middelen uit zulke 
vergoedingen genereren en zo de druk  op de nationale begrotingen wegnemen. 
In de meeste lidstaten worden de controle kosten slechts gedeelte lijk gedekt door de 
vergoedingen, waarbij de dekkingsgraad varieert van 20 % tot meer dan 80 % en 8 lidstaten de volledige kosten dekken. Bij een volledige kostendekking zou in sommige gevallen dus een groter deel va n de controlekosten worden doorgerekend 
aan en verdeeld over de ondernemingen in de voedselketen. Een verhoging van het niveau van verplichte vergoedingen, dat kan variëren naargelang van de huidige 
kostendekking, zou naar verwachting voor de  exploitanten geen grote aanvullende 
last met zich brengen, zelfs in sectoren waar de kosten voor controles de grootste 
gevolgen hebben voor de totale productiekosten  van de exploitanten, zoals inspecties 
in de vleessector (op basis van de cijfers in kader 6 op blz. 31 is te verwachten dat er, 
afhankelijk van de huidige kostendekking door de lidstaten, aanvullende vergoedingen van 0,2 % - 0,8 % van de jaarlijkse productiewaarde van een 
gemiddelde exploitant zouden worden aan gerekend); dat zou dan weer 0,9 tot 
3,4 miljard euro nieuwe middelen per jaar kunnen opleveren voor officiële controles 
in alle lidstaten
6. 
Door de toepassing van standa ardvergoedingen in de gehele  EU stop te zetten en te 
eisen dat alle vergoedingen gekoppeld word en aan de werkelijke  kosten, zou optie 2 
eerlijke mededingingsvoorwaar den scheppen voor alle expl oitanten die verplichte 
vergoedingen moeten betalen. Nieuwe bepa lingen zullen er voorts voor zorgen dat 
het mechanisme voor de financiering van de  controles door de lidstaten kan worden 
ingezet om ondernemingen met een laag risi co die goed presteren te belonen, zelfs 
wanneer er forfaitaire bedragen worden ge ïnd bij alle exploitanten, ongeacht of zij 
tijdens de referentieperiode effectief zijn gecontroleerd (door hen een lager tarief aan te rekenen dan exploitanten di e de wetgeving niet naleven). 
De eis om alle vergoedingen te bere kenen op basis van de kosten zal naar 
verwachting beperkte aanvullende administra tieve lasten met zich brengen voor die 
lidstaten die hun vergoedingen momenteel nog niet baseren op de gemaakte kosten, 
aangezien zij hun administratieve proce dures mogelijk zullen moeten aanpassen. 
                                                
 
6 Productiewaarde van de sector: 400 miljard euro/jaar. Aantal ondernemingen: 60 000 (Eurostat 2008). 
Gemiddelde jaarlijkse inspectiekosten per exploitant bij volledige kostendekking: ongeveer 80 000 euro/jaar (gegevens uit de sector). 
 
NL 14   NL Hoewel de meeste lidstaten de verplichte vergoedingen ten minste  gedeeltelijk reeds 
afleiden van de werkelijke kosten, kan een volledig op kosten gebaseerd systeem 
aanpassingen aan de bestaande kostensys temen noodzakelijk maken. De aanvullende 
kosten voor de overheidsbegroting zullen naar verwachting betaalbaar blijven  
(volgens ramingen van 2 lidstate n zouden deze kosten variëren van enkele 
duizenden euro per jaar  voor de tijd die een VTE nodig heeft om de gegevens voor 
de berekening te vergaren en te compileren tot hogere bedragen (eenmalig 
0,5 miljoen euro)  als er een specifiek IT-instr ument wordt ontwikkeld dat kan 
bijhouden hoeveel tijd en middelen worden be steed aan elke inspectie, zie kader 6 op 
blz. 31 van het verslag). In optie 2 is  rekening gehouden met de nodige aanpassingen 
door lidstaten 2 jaar de tijd te geven om hun administratiesystemen  aan te passen aan 
het nieuwe model voor kostenberekening. 
Optie 2 zou de verantwoordingsplicht voor  controleactiviteiten versterken doordat 
een duidelijker verband wordt gelegd tu ssen kosten en vergoedingen, door de 
transparantie van de vergoedingsmechanis men te verhogen (exploitanten zouden 
duidelijk kunnen zien waarvoor  zij moeten betalen en hoe  de vergoedingen worden 
afgeleid in het licht van de kosten van de BA's). Deze duidelijkere situatie zou de 
efficiëntie van de officiële controlesyst emen ten goede komen en de Commissie 
helpen om beter toezicht te houden op de  tenuitvoerlegging ervan. Bovendien zou 
een hogere mate van transparantie bijdragen tot de doelstelling om  ervoor te zorgen 
dat de inkomsten uit vergoedi ngen niet voor andere doelei nden worden gebruikt dan 
hun beoogde gebruik (om de kosten va n controles te compenseren).  
Doordat de lidstaten de mogelijkheid  krijgen om de effecten van een volledige 
kostendekking op micro-ondernemingen te bepe rken door deze geheel of gedeeltelijk 
vrij te stellen van vergoedi ngen, op voorwaarde dat hetzelfd e bedrag uit de algemene 
begroting wordt overgedragen aan de BA er niet toe leidt dat de BA middelen 
mislopen die zij nodig hebben om h un controletaken uit te voeren. 
Optie 3 – Stroomlijning + integratie  
Een volledig geïntegreerd systeem van contro les over de volledige voedselketen zou 
de efficiëntie van de handhaving optim aliseren dankzij de voordelen van 
vereenvoudiging en synergieën, wat de verwe zenlijking van de doe lstellingen van de 
wetgeving betreffende de voedselketen zou bevorderen. De lidstaten kunnen micro-
ondernemingen geheel of ge deeltelijk vrijste llen van vergoedingen, op voorwaarde 
dat de lidstaten hetzelfde bedrag uit de al gemene begroting overdragen naar de BA.  
Naast de effecten die voor optie 2 werden beschreven, zou optie 3 vanwege de 
uitbreiding van het toepassi ngsgebied van de verordenin g naar plantgezondheid, TM 
en DBP zorgen voor een geharmoniseerde aanpak van officiële controles over de 
volledige voedselketen, terwijl waar nodig ook rekening zou worden gehouden met 
de specifieke kenmerken van elke se ctor. Dat zou de samenhang en de 
betrouwbaarheid van het systeem in zijn geheel ten goede komen, aangezien alle 
sectoren dezelfde mechanismen en taken zouden toepassen. 
De aanvankelijke kosten van de nieuwe accreditatieverplichting voor fytosanitaire 
laboratoria zal door de EU worden gedragen (zie bijlage XIX, blz. 194), en er wordt 
voorzien in een overgangsperiode van 5 jaar  om de vlotte invoering van de nieuwe 
verplichting te bevorderen. 
 
NL 15   NL Optie 4 – Stroomlijning + integratie + ruimere kostendekking  
Door de inning van verplichte vergoedinge n uit te breiden naar  de belangrijkste 
activiteiten van de voedselketen, zou deze optie de duurzaamheid van het 
controlesysteem in zijn geheel verbeter en en het systeem minder afhankelijk maken 
van begrotingsbeslissingen. Deze uitbre iding zorgt ook voor een billijkere aanpak 
van inspectievergoedingen, doordat de ver meende onbillijkheid van het huidige 
systeem, waarbij enkel bepaalde categori eën exploitanten een vergoeding moeten 
betalen, wordt weggenomen. De lidstaten k unnen micro-ondernemeingen geheel of 
gedeeltelijk vrijstellen van vergoedingen, op voorwaarde dat de lidstaten hetzelfde 
bedrag uit de algemene begr oting overdragen naar de BA.  
De traditionele beperking van de verplicht e vergoedingen tot (met  name) de vlees- en 
de melksector en grenscontroles op produc ten van dierlijke oorsprong wordt steeds 
moeilijker te rechtvaardigen, en wordt door  de exploitanten die de vergoeding 
moeten betalen als oneerlijk gezien. Sinds de  invoering van de ve rordening en de eis 
dat BA's de risico's beoordelen en contro les plannen en uitvoeren in de volledige 
voedselketen, is de redenering achter de be perking tot die sectoren inderdaad niet 
langer geldig. Optie 4 zorgt ervoor da t de verplichte vergoedingen ook van 
toepassing zijn op belangrijke sectoren va n de voedselketen, waar levensmiddelen- 
en diervoederbedrijven rechts treeks voordeel halen uit effi ciënt uitgevoerde officiële 
controles, aangezien zulke controles hen helpen om veilige levensmiddelen en diervoeders op de markt te brengen. Door de kostendekkingseis uit te breiden naar 
alle controleactiviteiten die betrekking he bben op de veiligheid van levensmiddelen 
en diervoeders wordt ervoor gezorgd dat de positieve eff ecten van optie 2, met name 
duurzamere controleactiviteiten op grot ere schaal, worden versterkt.  
De economische effecten op elke lidstaat en  op de exploitanten zouden afhankelijk 
zijn van de mate waarin de lidstaten sectoren die niet onderworpen zijn aan 
verplichte vergoedingen reeds een vergoe ding aanrekenen. Uit de gegevens van de 
lidstaten die dat doen, blijkt dat de bedragen variëren naargelang van de omvang/omzet van de ondernemingen en een verwaarloosbaar percentage van de 
productiekosten  vertegenwoordigen. Zo variëren de kosten die jaarlijks worden 
aangerekend ongeacht of er dat jaar een inspectie werd uitgevoerd van lage 
bedragen (84,5 euro per jaar voor de klei nste restaurants in België) tot hogere 
bedragen, die nog steeds niet significant zijn (1 500 euro per jaar voor de grootste industriële ba kkerijen in Italië).   
In lidstaten waar de werk elijke kosten van elke inspectie worden doorgerekend, 
variëren de bedragen naargelang van de uurkosten van de cont roleactiviteiten. De 
frequentie van de officiële co ntroles is afhankelijk van he t risico, de naleving door de 
exploitant in het verleden, de  betrouwbaarheid van de eigen controles etc. en varieert 
naargelang van de sector en de bedrijfscategorie. Een typisch voorbeeld , ter 
illustratie, is een detailhandelaar van levensmiddelen die jaarlijks wordt gecontroleerd door 1 inspecteur die 1,5 uur sp endeert aan de controle en 1,5 uur aan 
kantoorwerk om de controle voor te bereid en en achteraf verslag uit te brengen. Deze 
hypothetische controle zou, op basis van de tijd die de controle in beslag nam, 
tussen 50 euro/jaar  in Polen en 150 euro/jaar  in Italië kosten . Inspecties in een 
restaurant worden ongeveer even vaak uitge voerd, maar nemen meer tijd in beslag en 
zouden bijgevolg 30-40 % meer kosten (65 euro /jaar in Polen en tot 210 euro/jaar in 
Italië). In het totaal z ou deze kostenberekening 2,3 miljard euro kunnen opleveren – 
 
NL 16   NL of nog veel meer (tot 37 miljard euro als alle exploitanten dezelfde vergoedingen 
zouden moeten betalen als de vergoedinge n die momenteel worden aangerekend aan 
de grootste levensmiddelenbedrij ven, i.e. ongeveer 1 500 euro)7. 
Net zoals optie 2, zou optie 4 beperkte aa nvullende administratieve lasten met zich 
brengen voor de BA's, die een systeem  op poten zouden moeten zetten om de 
vergoedingen te innen. Deze administratieve lasten zouden vergelij kbaar zijn met die 
waarvan sprake in optie 2, plus de bepe rkte lasten veroorzaakt door de grotere 
reikwijdte van de berekeningen. Die koste n zouden mettertijd afnemen naarmate de 
inningsmechanismen gestroomlijnd worden en  doeltreffender gaan werken. Er wordt 
voorzien in een overgangsperiode van 3 jaar voor de lidstaten.  
                                                 
7 Gecombineerde nieuwe vergoedingen voor sectoren waarin nu al verplichte vergoedingen worden geïnd 
(i.e. aanvullende vergoedingen in de vleessector onder optie 2) en vergoedingen die voor het eerst 
worden geïnd onder optie 4. Aantal ondernemingen:  25 miljoen (Eurostat 2008). Typisch bereik voor 
vergoedingen die onder optie 4 worden geïnd: 85-1500 euro (zie hierboven). 
 
NL 17   NL 6. V ERGELIJKING VAN DE OPTIES  
Tabel 3: opties getoetst aan de doelstellingen 
Algemene doelstellingen Optie 1A Optie 1B Optie 2 Optie 3 Optie 4 
Bijdragen tot de bevordering 
van de goede werking van de 
interne markt (--) Verschillen tussen 
de lidstaten die de 
mededinging kunnen vergroten en 
beïnvloeden  (0) (+) Verstoringen 
veroorzaakt door 
uiteenlopende praktijken 
(vergoedingen) 
worden weggewerkt (waar momenteel al 
vergoedingen worden 
geïnd) (++) Hetzelfde als 2, en 
beter gestroomlijnde 
voorschriften inzake officiële controles 
zouden in alle
 sectoren 
van de voedselketen worden toegepast (+++)  Hetzelfde als bij 
3, en verstoringen 
veroorzaakt door de vergoedingen zouden 
ook worden weggewerkt 
in de nieuwe sectoren waarin verplichte 
vergoedingen moeten 
worden geïnd  
Een hoog beschermingsniveau 
van de menselijke gezondheid 
en de gezondheid van dieren en gewassen en een hoog 
dierenwelzijnsniveau hand-
haven en voorkomen dat dit wordt ondergraven door de 
eventuele niet-tenuitvoer-
legging van de EU-wetgeving (-) Mogelijke beperking 
van de controles en van 
het vermogen om op risico's te reageren (0) (+) Meer op risico's 
gebaseerde controles 
zouden de efficiëntie en het vermogen om 
op risico's te reageren 
kunnen vergroten  (++) De efficiëntie van 
de controles wordt 
geoptimaliseerd en het risico op een 
ondermaatse 
bescherming wordt beperkt (++) Hetzelfde als bij 3 
Een correcte en eenvormige 
tenuitvoerlegging van de EU-
wetgeving verzekeren (-) Mogelijk 
suboptimale 
wetshandhaving als de beschikbare middelen afnemen (0) (+) Een duidelijkere 
lijst van activiteiten 
waarvoor een vergoeding moet worden geïnd en een 
lijst van de kosten; 
enkel op kosten gebaseerde 
vergoedingen  (++) Dezelfde eisen en 
taken voor alle
 sectoren 
van de voedselketen  (++) Hetzelfde als bij 3 
Een omvattende en 
samenhangende aanpak van 
officiële controles in de 
volledige voedselketen verzekeren (0) (0) (+) Consequent 
gebruik van het op 
risico's gebaseerde 
beginsel   (++) In alle sectoren 
worden dezelfde taken 
en mechanismen 
gebruikt   (++) Hetzelfde als bij 3  
Een efficiënter gebruik van de 
nationale controlemiddelen 
mogelijk maken (0) (0) (+) Volledig op risico's 
gebaseerde aanpak   (++) De opname van 
alle sectoren van de 
voedselketen zou het 
mogelijk maken om 
sectoroverschrijdende prioriteiten vast te 
stellen ten aanzien van 
de risico's (++) Hetzelfde als bij 3  
De administratieve lasten 
beperken en onnodige eisen 
schrappen (0) Neemt 
administratieve lasten in 
verband met de EU-voorschriften inzake 
vergoedingen weg, maar 
de lidstaten zouden hun eigen regelingen moeten 
beheren  (0) (+) Geen overbodige 
plannen en verslagen 
meer   (+) Hetzelfde als bij 2 (+) Hetzelfde als bij 2  
Een nauwere samenwerking 
tussen de lidstaten bevorderen 
om de verrichting van officiële 
controles te verbeteren (0) (0) (+) Er kunnen 
voorschriften inzake 
administratieve 
samenwerking worden 
goedgekeurd en synergieën worden 
ontwikkeld (IAS)  (++) Synergieën ook 
mogelijk met de 
sectoren plant-
gezondheid, TM   (++) Hetzelfde als bij 3  
 
NL 18   NL Ervoor zorgen dat de nodige 
middelen beschikbaar zijn (-) Toereikende 
financiering zou 
afhankelijk zijn van begrotingskeuzes  –
waarschijnlijk meer 
kans om kostendekking niet te halen in tijden 
van crisis   (- -) Onvol-
doende 
middelen, aangezien 
geen 
vergoedin-gen worden 
aangerekend  
aan micro-ondernemin-
gen (++) Aangezien kosten 
zouden worden 
gerecupereerd via vergoedingen, neemt 
de afhankelijkheid van 
en druk op de nationale begrotingen  
af (++) Hetzelfde als bij 2  (+++) Hetzelfde als bij 
2, op grotere schaal  
Zorgen voor gelijkheid en 
billijkheid bij de financiering van officiële controles (-) Geen garantie op 
eerlijke mededingings-voorwaarden, aangezien 
de aanpak van de 
vergoedingen waarschijnlijk zal 
variëren   (-) Geen 
eerlijke mede-
dingings-
voorwaarden aangezien 
micro-
onder-nemingen 
worden  
bevoordeeld (+) Alle exploitanten 
die verplichte vergoedingen 
verschuldigd zijn, 
zouden de werkelijke kosten van de 
controles betalen  (+) Hetzelfde als bij 2  (++) Hetzelfde als bij 2, 
en alle exploitanten die het meeste voordeel 
halen uit controles  
zouden vergoedingen 
moeten betalen 
De transparantie vergroten, ook 
van het systeem voor de 
financiering van officiële controles (0)  (++) Er kunnen eisen 
worden vastgesteld om 
een 'hoog niveau van transparantie' te 
garanderen; de 
transparantie van het vergoedingenmechanis
me zou toenemen   (++) Hetzelfde als bij 2   (++) Hetzelfde als bij 2  
 
 
NL 19   NL   Optie 1.A 
de 
vergoedingen 
dereguleren Optie 1.B 
micro-
onder-
nemingen 
vrijstellen Optie 2. Stroomlijning Optie 3. 
Stroomlijning + 
integratie8 Optie 4. Stroomlijning 
+ integratie + ruimere 
kostendekking 
  Actie € Actie € Actie € Actie € 
Kosten Een verslag-
leggingsrege-
ling voor de 
berekening 
en inning van 
vergoedingen 
uitwerken en 
beheren 0,5 miljoen 
euro eenmalig
+ 
2 000 
euro/jaar  
(per lidstaat)  Hetzelfde 
(als optie 2 + 
plantgezond-
heid en teelt-
materiaal) Het-
zelfde  Hetzelfde 
als opties 
2&3 Hetzelfde  
BA van 
de 
lidstaat 
Voordeel Zullen afhangen van de keuze 
van de lidstaten om al dan niet 
vergoedingen te innen voor 
officiële controles (1A) of om 
de kosten van controles bij 
micro-ondernemingen al dan niet door te rekenen aan andere 
ondernemingen en zo ja, aan 
welk percentage (1B). 
Stabiele 
financiering 
in sectoren 
die al een 
vergoeding 
betalen, zoals 
de vlees-
sector (het 
percentage 
kosten dat 
nu al wordt 
aangerekend 
aanvullen 
om tot een 
volledige 
kosten-
dekking te 
komen)  Afhankelijk 
van het % 
gedekte kosten 
door de 
lidstaten. 
Ong. 0,9 tot 
3,4 miljard 
euro  nieuwe 
middelen per 
jaar voor alle 
EU-
lidstaten9,10 Hetzelfde  Het-
zelfde  Volledige 
kosten-
dekking 
voor alle 
officiële 
controles 
bij geregis-
treerde 
exploitan-
ten + 
'aanvulling' 
zoals bij 
optie 2 Totaal 
nieuwe 
vergoe-
dingen bij 
benadering 
2,3 – 37 
miljard/ 
jaar  
voor alle 
EU-
lidstaten11 + 
0,9 tot 3,4 
miljard euro 
per jaar 
 
Markt-
deeln. Kosten Zullen afhangen van de keuze 
van elke lidstaat om al dan niet 
vergoedingen te innen voor 
officiële controles (1A) of om 
de kosten van controles bij 
micro-ondernemingen al dan 
niet door te rekenen aan andere 
ondernemingen en zo ja, aan 
welk percentage (1B) De bestaande 
vergoedingen 
(vleessector) 
aanvullen om 
tot een volle-
dige kosten-
dekking te 
komen. Afhankelijk 
van het % 
gedekte kosten 
door de 
lidstaten. 
Ong. 0,9 – 3,4 
miljard euro  
nieuwe 
vergoedingen 
(voor alle EU-
lidstaten) 
(ongeveer 0,2 
– 0,8% van de 
jaarlijkse 
productie-
waarde in de 
vleessector12) Hetzelfde 
(als optie 2 + 
plantgezond-
heid en teelt-
materiaal) Het-
zelfde  Nieuwe 
kosten 
voor 
exploitan-
ten die 
momenteel 
geen 
vergoeding 
moeten 
betalen 
(niet-vlees-
sector) + 
'aanvulling' 
zoals bij 
optie 2 Nieuwe 
vergoedin-
gen bij 
benadering 
2,3 tot 37 
miljard euro 
per jaar 
voor alle 
EU-
lidstaten + 
0,9 tot 3,4 
miljard euro 
per jaar 
                                                 
8 Voor optie 3 houden de kosten en baten verband met de opname van plantgezondheid, TM en DBP in 
het toepassingsgebied. De effecten daarvan zijn be oordeeld bij de desbetreffende effectbeoordelingen 
voor die sectoren en zijn hier niet opgenomen. 
9 Productiewaarde sector: 400 miljard euro/jaar (DG Ondernemingen en industrie). Aantal 
ondernemingen: 60 000 (Eurostat 2008). Gemiddelde jaarlijkse inspectiekosten per exploitant bij volledige kostendekking: ongeveer 80 000 euro/jaar (bijlage XI bij de effectbeoordeling). 
10 De meeste exploitanten in de lidstaten betalen momenteel tussen 30 % en 80 % van de inspectiekosten, 
waarbij sommige exploitanten 100 % van de kosten dekken. 
11 Nieuwe vergoedingen voor sectoren die eerder geen vergoedingen betaalden, onder optie 4. Deze cijfers 
sluiten aan op de twee extreme hypoth esen waarbij alle exploitanten dezelfde tarieven betalen als de 
tarieven die momenteel worden betaald voor respectievelijk de kleinste en de grootste ondernemingen. 
Aantal exploitanten die momenteel geen vergoedingen betalen: 25 miljoen (Eurostat 2008). 
12 Gebaseerd op ramingen uit de sector in het VK. 
 
NL 20   NL Voordeel Op risico's 
gebaseerde 
aanpak van 
controles op 
diergenees-
middelen Besparing van 
12,4 – 98,5 
miljoen 
euro/jaar  in 
de gehele EU 
(gedekt door 
vergoeding)  Hetzelfde  Het-
zelfde  Hetzelfde 
als opties 
2&3 Hetzelfde  
 
NL 21   NL Voorkeursoptie  
Optie 4  omvat de beste manier om de doel stellingen te verwezenlijken (zie 
samenvatting in bovenstaande tabel). Hoewel  de volledige integratie van alle 
sectoren van de voedselketen in één r echtskader beperkte kosten inhoudt, is het 
namelijk toch de beste manier om ver eenvoudiging, duidelijkheid, samenhang en een 
beperking van de administratieve lasten te  bewerkstelligen. Wat de financiering van 
de controles betreft, houdt optie 4  de duurzaamheid van de nationale 
controlesystemen op de lange termijn in st and door ze minder afhankelijk te maken 
van overheidsmiddelen en het risico te be perken dat de economische en financiële 
crisis de hoeveelheid be schikbare controlemiddelen beïnvloedt. De beperkte 
aanvullende kosten voor exploitanten wo rden gecompenseerd door efficiëntere 
controles, mechanismen om naleving van de  voorschriften te belonen en een grotere 
verantwoordingsplicht voor  de controlediensten. 
7. M ONITORING EN EVALUATIE  
De herziening van het EU-rechtskader voor officiële controles in de volledige 
voedselketen heeft tot doel de efficiëntie en samenhang van het systeem te verbeteren en de duurzaamheid ervan op de  lange termijn te garanderen. Men is van 
mening dat elke optie de bestaande voorsc hriften zal verduide lijken en eenvoudiger 
toepasbaar zal maken voor de BA's van de lidstaten. Om het succes van de 
ingevoerde maatregelen te beoordele n, zijn de volgende belangrijke 
voortgangsindicatoren vastgesteld, in overeenstemming met de operationele 
doelstellingen van de beleidsmaatregelen: 
Operationele doelstellingen Indicatoren 
Eén enkel, eenvoudiger rech tskader voor officiële 
controles tot stand brengen - Het aantal door de Co mmissie ontvangen verzoeken 
tot interpretatie van de wetgeving  
- Het aantal wetgevingsteksten op EU-niveau dat van 
toepassing is op officiële controles, per sector/product 
- De gemelde verandering en in de aangegeven 
gemiddelde administratieve last en voor de sector en de 
lidstaten 
Alle controles, met inbegrip van de grenscontroles, op risico's baseren De lidstaten ondervragen om na  te gaan of de middelen die 
via deze herziening worden vrijgemaakt, worden gebruikt 
om controles te verrichten in domeinen die een hoger risico 
inhouden 
Het aantal gevallen waar grensoverschrijdende 
handhavingszaken worden afgehandeld via administratieve 
bijstand en samenwerking verhogen - Het aantal contacten via de contactinstanties voor 
administratieve samenwerking waarin is voorzien in 
artikel 35 van de verordening 
- Het aantal klachten van exploitanten waarin erop wordt 
gewezen dat de lidstaten het onderzoek in gevallen van 
grensoverschrijdende niet-naleving niet hebben 
gecoördineerd  
Het aantal formele instrumenten voor BA's en douaneautoriteiten om officiël e controles te verrichten, 
verhogen Het aantal afgesloten overeenkomsten inzake 
dienstverleningsniveaus tussen BA's en andere autoriteiten, 
met inbegrip van de douane 
De incidentie van ontoereik ende handhavingsresultaten in 
VVB-verslagen veroorzaakt door een tekort aan middelen 
beperken Tendensen in het aantal VVB-verslagen die wijzen op een 
gebrek aan middelen in een lidstaat