Advies over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement

(96/C 39/13)

De Commissie heeft op 21 april 1995 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - De interne markt in 1994.

De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 18 oktober 1995 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Vever.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 330e Zitting (vergadering van 22 november 1995) het volgende advies uitgebracht, dat met meerderheid van stemmen (één stem tegen, bij 3 onthoudingen) is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. In haar jaarverslag van juni 1995 analyseert de Commissie in welke mate de interne markt is gerealiseerd. Dit is van rechtstreeks belang voor alle Europese sociaal-economische subjecten die dagelijks op deze markt opereren en er aldus vorm aan geven. Hun visie is meer dan ooit van essentieel belang om de eenmaking, die weliswaar ver gevorderd maar nog niet voltooid is, in goede banen te leiden. Zij kunnen immers het effect van de nieuwe regels het beste beoordelen en de meest betrouwbare uitspraken doen over de doeltreffendheid van de communautaire regels en de mate waarin deze in nationale wetgeving zijn omgezet; ook zijn zij bij uitstek geschikt om lacunes te signaleren en nauwkeurige prioriteiten aan te geven.

1.2. Het Economisch en Sociaal Comité is derhalve verheugd dat :

- de Commissie in haar verslag heeft beklemtoond dat zij veel belang hecht aan de deelname van de vertegenwoordigers van sociale en economische kringen aan de discussie en hun bijdrage aan de voorstellen met betrekking tot de interne markt, en dat

- de Raad zich tijdens zijn vergadering over de interne markt op 6 juni 1995 heeft uitgesproken vóór de idee dat het Economisch en Sociaal Comité optreedt als permanente toezichthouder op de wetgeving inzake de interne markt, waarmee hij zich achter de eerder door het Parlement en de Commissie geventileerde mening schaarde.

1.3. Het Comité heeft vorig jaar al studies verricht en hoorzittingen gehouden aan de hand waarvan het in zijn advies van september 1994 over het vorige jaarverslag van de Commissie een lijst van talrijke, nog resterende belemmeringen heeft kunnen opstellen. Sindsdien is binnen het Comité een "permanente waarnemingspost interne markt" opgericht, waaraan alle Afdelingen hun steentje bijdragen. Zo fungeert het Comité als schakel tussen de sociaal-economische kringen enerzijds en de communautaire instellingen anderzijds, met als doel de werkelijke totstandbrenging van de interne markt te beoordelen en te stimuleren.

1.4. In het onderhavige advies van het Comité over het jaarverslag van de Commissie voor 1994 wordt bij de beoordeling van de algemene stand van zaken van de interne markt rekening gehouden met de resultaten van de studies die eerder door de beroepsorganisaties zijn verricht. Deze beoordeling zal voortdurend worden bijgesteld aan de hand van de gegevens die worden verkregen door het permanente toezicht en de controle die de "waarnemingspost interne markt" van het Comité de komende maanden en jaren samen met alle deelnemers aan de interne markt zal blijven uitvoeren. Het Comité zal binnenkort ook advies uitbrengen over andere specifieke onderwerpen die de interne markt betreffen.

1.5. Het Economisch en Sociaal Comité verzoekt derhalve alle Europese sociale en economische actoren een grotere bijdrage te leveren aan de beoordeling van de interne markt en alle informatie te verschaffen die het functioneren van de waarnemingspost kan verbeteren.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Ook in 1995 staat de totstandbrenging van een echte interne markt nog hoog op het lijstje van doelstellingen, ondanks het feit dat in de afgelopen jaren flinke vooruitgang werd geboekt, vooral na de impuls die in 1986 door de Europese Akte werd gegeven ("Europa 1992"). Voor het Comité blijft de daadwerkelijke totstandbrenging van de interne markt, samen met de economische en monetaire unie, die daarvan de natuurlijke voortzetting vormt, een conditio sine qua non voor :

- de versterking van het Europese concurrentievermogen, de consolidatie van de groei en verbetering van de werkgelegenheidssituatie, zoals de adviesgroep inzake concurrentievermogen in het tijdens de Europese Raad van Cannes gepresenteerde verslag heeft opgemerkt;

- de verwezenlijking en versteviging van de samenhang in de Europese Unie alvorens nieuwe lid-staten toe te laten;

- de behartiging van de gezamenlijke economische belangen van bedrijven, werknemers, consumenten en Europese burgers in het algemeen;

- de geloofwaardigheid en zichtbaarheid van "Europa" voor alle burgers van de Unie;

- het vergroten van het vertrouwen in de verwezenlijking van de EMU overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Cannes, en tegelijkertijd het met de nodige maatregelen vergemakkelijken van de geplande invoering van de Europese eenheidsmunt.

2.2. De volledige uitvoering van het Witboek inzake de interne markt van 1985 stuitte op allerlei moeilijkheden :

- voortdurende problemen met de aanpassing van de nationale wetgevingen, die diepgeworteld zijn en binnen een relatief kort tijdbestek het veld moe(s)ten ruimen voor de communautaire wetgeving;

- ingrijpende gebeurtenissen op het Europese continent sinds 1989 (het uit elkaar vallen van het Oostblok, de Duitse eenwording en de vooruitzichten van een eventuele verdere uitbreiding van de Unie met Midden- en Oosteuropese landen) waardoor de Gemeenschap nieuwe prioriteiten heeft moeten stellen;

- een neergaande conjunctuur in 1992 en de hevigste economische recessie sinds de Tweede Wereldoorlog, waardoor de werkgelegenheidssituatie opnieuw is verslechterd en de voordelen van de totstandbrenging van de interne markt teniet worden gedaan;

- de terugkeer van de "Eurosclerose", aangewakkerd door alle verwikkelingen en gekibbel rond de ratificatie van het Verdrag van Maastricht en deze keer nog moeilijker te overwinnen daar de recente economische opleving slechts aarzelend doorzet en de duurzaamheid en het effect ervan op de werkgelegenheid onzeker zijn.

2.3. Gezien dit alles wekt het nauwelijks verbazing dat de analyse van de situatie op de interne markt, eerst door middel van een algemeen overzicht ter inleiding van het verslag van de Commissie en vervolgens aan de hand van een gedetailleerde bespreking van de stand van zaken in de verschillende sectoren, een tegenstrijdig beeld te zien geeft :

- in het algemeen kan worden gesteld dat 271 wetsbepalingen van het in 1985 door het Witboek vastgestelde programma thans van kracht zijn en slechts 11 bepalingen nog moeten worden goedgekeurd. Gezien de moeilijkheden die met name in de afgelopen jaren zijn gerezen, is het Comité verheugd over de ongekende hoeveelheid werk die de communautaire instellingen sinds de Europese Akte onder aansporing van de Commissie hebben verzet. De lid-staten hebben een gelijkwaardige prestatie geleverd, want in 1994 was ongeveer 90 % van de voor de omzetting van communautaire voorschriften in nationale wetgeving noodzakelijke maatregelen genomen, wat naar gelang van het land neerkomt op 80 tot 96 %;

- op de meest uiteenlopende terreinen is noemenswaardige vooruitgang geboekt. In het verslag van de Commissie worden met name de afschaffing van de goederencontroles aan de grenzen, de openstelling van markten voor overheidsopdrachten, de BTW en de wederzijdse erkenning van gereglementeerde beroepen genoemd;

- zowel op deze als op andere terreinen blijven echter nog tal van obstakels en hinderpalen bestaan. In het verslag van de Commissie wordt met name gewezen op de achterstand bij de omzetting van de voorschriften op het gebied van de openstelling van markten voor overheidsopdrachten, het ingewikkelde BTW-stelsel dat binnen de Gemeenschap wordt gehanteerd en dat met name voor het MKB problemen oplevert, het voortbestaan van technische handelsbelemmeringen, de moeilijkheden bij het hanteren van de beroepsprocedures, de voortgaande personencontroles aan de grenzen, de extra belasting voor bedrijven die in meer dan één lid-staat werkzaam zijn, de achterstanden bij de aanpassing van het vennootschapsrecht, onvoldoende liberalisering van de energie-, telecommunicatie- en transportsectoren, de met name voor het MKB moeilijke toegang tot de markt en de wenselijke aanvulling van de rechten van de consument.

2.4. Het Comité beklemtoont dat het aantal maatregelen dat nog moet worden genomen om de interne markt tot stand te brengen, in werkelijkheid veel omvangrijker is dan het tiental bepalingen dat nog uit het Witboek overblijft. Sinds de publikatie van dit Witboek is nl. gebleken dat :

- bepaalde liberaliserings- of harmoniseringsrichtlijnen, bijv. op het gebied van de BTW, in de praktijk zoveel problemen opleveren dat extra uitvoeringsvoorschriften geboden zijn;

- er bovendien nieuwe dringende harmoniseringsbehoeften zijn ontstaan als gevolg van maatschappelijke en technische ontwikkelingen, bijv. op het gebied van de informatiemaatschappij;

- door het Europees Handvest van de sociale grondrechten de aandacht bovendien wordt gevestigd op het feit dat i.v.m. de totstandbrenging van de interne markt begeleidende maatregelen op het sociale vlak nodig zullen zijn.

2.5. Voorts is het Comité van mening dat de analyse van de Commissie ter zake van de vooruitgang en de belemmeringen bij de totstandbrenging van de interne markt in tweeërlei opzicht aanvulling behoeft :

2.5.1. Enerzijds laat de Commissie zich te vaak leiden door cijfers en maakt zij veelal een optelsommetje van alle vooruitgang en tegenslagen zonder voldoende aandacht te besteden aan kwalitatieve aspecten als belang en prioriteit. Dit komt ongetwijfeld doordat zij niet de tijd heeft om alles op zijn juiste waarde te schatten, maar daardoor ontstaat een vooralsnog onvoldoende nauwkeurig beeld van de werkelijkheid. Het verdient dus aanbeveling een betere rangorde aan te brengen in de werkelijk geboekte vooruitgang en de resterende belemmeringen al naar gelang van respectievelijk de waarde en het belang ervan. Het Comité, dat bijzonder bezorgd is over de wijze waarop de interne markt in de praktijk door alle burgers van de Unie wordt ervaren, zal ook helpen meer duidelijkheid te scheppen in deze rangorde van vorderingen en belemmeringen, en dus van prioriteiten, met behulp van enquêtes en hoorzittingen met de betrokkenen, zulks met name in het kader van het algemeen onderzoek naar het effect van de interne markt, dat de Commissie vóór eind 1996 afgerond wil hebben.

2.5.2. Anderzijds moet bij alle activiteiten ter voltooiing van de interne markt rekening worden gehouden met recente of lopende ontwikkelingen die een verschuiving kunnen veroorzaken in het evenwicht tussen harmonisering en diversiteit. Hierbij dient te worden gedacht aan het in het Verdrag van Maastricht neergelegde subsidiariteitsbeginsel, de onlangs gebleken behoefte aan versoepeling en vereenvoudiging van de Europese regelgeving en het vooruitzicht van een nieuwe, grootscheepse uitbreiding met sterk verschillende landen. De Commissie zou derhalve beter moeten aangeven hoe het streven naar een interne markt met de werkelijkheid in overeenstemming kan worden gebracht, d.w.z. met het feit dat de verschillen tussen de lid-staten eerder groter dan kleiner worden. Zo zou beter kunnen worden onderscheiden wat er feitelijk nog te harmoniseren overblijft, wat er nog wederzijds erkend moet worden en wat bepaald blijft worden door nationale of regionale verschillen en waaraan de deelnemers aan de interne markt zich zelf zullen moeten aanpassen. Dit moet in overleg met alle betrokkenen gebeuren en het Comité is bereid daaraan zijn steentje bij te dragen.

2.6. Verscheidene feiten wijzen er ten slotte vrij duidelijk op dat de Gemeenschap thans op nieuwe problemen stuit en pas op de plaats lijkt te maken wat de voltooiing van de interne markt betreft.

2.6.1. De Commissie betreurt het dat de Raad in 1994 maar zo weinig besluiten heeft genomen. Bovendien wordt de feitelijke uitvoering en controle van de vele, eerder genomen besluiten bemoeilijkt door het feit dat er steeds meer gegevens van de meest uiteenlopende aard moeten worden nagetrokken.

2.6.2. Het Comité constateert zelf :

- dat de communautaire besluiten die nog genomen moeten worden, aanslepen of onhaalbaar blijken, met name omdat zij het laatste "bolwerk" van nog te regelen problemen vormen en de lid-staten het meest aan het hart gaan; bovendien is hiervoor volgens de huidige bepalingen van het Verdrag eenstemmigheid in de Raad vereist en de kans daarop wordt bij iedere uitbreiding kleiner;

- dat mede door de economische en sociale problemen en de politieke vraagtekens die bij de toekomstige ontwikkeling van de Unie kunnen worden geplaatst, overal in de lid-staten weer Eurosceptici opduiken, wat verkapt protectionisme in de hand werkt en weinig bevorderlijk is voor werkelijke nieuwe vooruitgang;

- dat de nog te grote meningsverschillen over het subsidiariteitsbeginsel en de versoepeling van de communautaire regelgeving de instellingen weer aan het denken zet over het "waarom" van al hun inspanningen;

- dat de interne markt niet op alle terreinen even ver gevorderd is en de achterstand qua economische en sociale convergentie botst met een toenemende liberalisering van de handel, wat weer tot nieuwe onevenwichtigheden leidt. Een bewijs hiervan is de monetaire onrust sinds 1992, waaronder het bedrijfsleven zwaar gebukt gaat en waardoor de voltooiing van de interne markt op de helling kan komen te staan, ook al vermeldt de Commissie dit slechts zeer terloops in haar verslag.

2.7. De Commissie geeft in haar verslag niet duidelijk aan wat haar houding en de te volgen strategie zijn ten aanzien van de nieuwe problemen rond de voltooiing van de interne markt :

- uit bepaalde punten van het verslag zou kunnen worden afgeleid dat de huidige problemen, vooral in verband met de goedkeuring van de laatste maatregelen, gerelativeerd moeten worden; deze vertraging volgt immers op een lange periode waarin vele Europese beslissingen en nationale omzettingsmaatregelen zijn genomen, en zou niet meer dan een kortstondige pauze zijn, die kan worden opgeheven door middel van een aantal aanvullingen, progressieve verbeteringen en ad-hoc aanpassingen;

- andere delen van het verslag, daarentegen, kunnen doen vrezen dat de totstandbrenging van de interne markt in feite een groot deel van zijn dynamiek heeft verloren en moeilijk nieuw leven kan worden ingeblazen zonder lancering van een programma met nieuwe doelstellingen, een nieuw tijdschema en nieuwe middelen; maar dan moeten de lid-staten zich hiertoe natuurlijk wél politiek bereid verklaren.

De Commissie aarzelt tussen deze twee gedachten en verwijst alleen met het nodige voorbehoud naar een eventueel vóór het eind van het jaar te presenteren nieuw programma.

2.8. Het derde deel van het verslag over de toekomstige prioriteiten vindt het Comité daarom wel zéér beknopt; er wordt op nogal onsamenhangende wijze slechts een paar losse maatregelen in gepresenteerd, terwijl een belangrijke kwestie als deze, die de kern van de zaak behelst, juist de grootste aandacht zou moeten krijgen.

2.9. Het Economisch en Sociaal Comité van zijn kant constateert dat er voor de Europese Unie zo veel op het spel staat en de termijnen zó kort worden - of het nu om de druk van de internationale concurrentie, het tijdschema voor de monetaire unie, of de aangekondigde verdere uitbreiding gaat - dat een politieke impuls ter garantie van de snelle voltooiing van een echte interne markt, zeer welkom zou zijn.

2.10. Het Comité hoopt derhalve dat de werkzaamheden worden hervat in het kader van een definitief programma ter voltooiing van de interne markt en daarbij rekening wordt gehouden met de problemen die zich in het huidige stadium voordoen, de doelstellingen nader worden omschreven en nieuwe middelen ter beschikking worden gesteld om deze te verwezenlijken. Een dergelijk programma zou vooral gericht moeten zijn op de snelle goedkeuring van de nog ontbrekende, essentiële bepalingen. Ook zou beter moeten worden toegezien op een juiste omzetting van de eerder genomen besluiten en de overeenkomstige toepassing c.q. interpretatie ervan in de lid-staten. Tot slot moeten aanvullende initiatieven worden ontplooid om het ontstaan van onevenwichtige situaties te vermijden en een dynamisch proces van reële convergentie te ontwikkelen dat het welslagen van dit programma garandeert.

3. Goedkeuring van de nog ontbrekende bepalingen

3.1. Hoewel het rechtskader van Europese regels voor de organisatie van de interne markt verre van volledig is, constateert de Commissie in haar verslag dat slechts twee van de nog resterende besluiten uit het Witboek van 1985 in 1994 zijn genomen. Het gaat om de zevende BTW-richtlijn inzake gebruikte goederen, kunstvoorwerpen, voorwerpen voor verzamelingen en antiquiteiten en de verordening betreffende het communautaire kwekersrecht. Elf andere voorstellen blijven geblokkeerd bij de Raad, met name omdat de korte-termijnbelangen van de lid-staten maar al te vaak zwaarder bleken te wegen dan het belang van de Gemeenschap in haar geheel. Een voorstel voor afschaffing van de dubbele belastingheffing op de uitkering van rente en royalties tussen moeder- en dochtermaatschappijen is door de Commissie zelfs ingetrokken, omdat de kans op een akkoord vrijwel nihil was. Het merendeel van de ontbrekende besluiten is echter onmisbaar voor het goed functioneren van een "echte" interne markt.

3.2. Op het vlak van de fysieke belemmeringen betekent vrij verkeer dat :

- enerzijds de personencontroles aan de binnengrenzen van de Gemeenschap moeten worden afgeschaft, en

- anderzijds bepaalde begeleidende maatregelen moeten worden genomen, waaronder met name de harmonisering van de personencontroles aan de buitengrenzen.

Sommige van de noodzakelijke begeleidende maatregelen vallen momenteel slechts onder de derde pijler van het Verdrag van Maastricht of onder het tussen een aantal lid-staten gesloten Verdrag van Schengen. In het kader van de Intergouvernementele Conferentie zou dus opnieuw moeten worden bekeken waarom deze maatregelen niet onder de communautaire bevoegdheid vallen.

3.3. Wat de juridische belemmeringen van technische aard betreft, blijft nog een reeks, in het verslag genoemde, maatregelen nodig voordat van een interne markt kan worden gesproken. De meeste maatregelen stammen nog uit het Witboek van 1985 en zijn nog altijd niet genomen of nog incompleet.

3.3.1. De beschermde of monopolistische sectoren moeten nog worden opengebroken : het principe-akkoord over de liberalisering van de infrastructuur voor telecommunicatie en telecommunicatiediensten op 1 januari 1998 moet nog verder worden uitgewerkt d.m.v. een reeks maatregelen gericht op de afschaffing van wettelijke voorschriften die het particulieren moeilijk maken om op grote schaal in informatienetwerken te investeren, en op het creëren van de mogelijkheid voor deze particuliere investeerders om een marktpositie te verwerven. Op energiegebied moet nog een termijnplanning worden gemaakt en moeten middelen worden gevonden om de sector verder open te stellen voor concurrentie. Voorts moet nog een aantal technische, sociale en milieumaatregelen worden genomen om de transportsector, met name het vervoer over de weg, de zee, de binnenwateren en door de lucht, tot ieders tevredenheid open te stellen.

3.3.2. Wat het vennootschapsrecht betreft, moet de regeling voor fusies van bedrijven nog worden vereenvoudigd. Er moet eindelijk een - lang geblokkeerd - statuut voor een "Europese vennootschap" komen en de tiende richtlijn inzake grensoverschrijdende fusies van naamloze vennootschappen moet worden goedgekeurd om herstructurering van bedrijven op Europese schaal te vergemakkelijken.

3.3.3. Op het gebied van industriële en intellectuele eigendom vormen de oprichting van het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt en de inwerkingtreding van de regels inzake het Gemeenschapsmerk weliswaar bemoedigende stappen vooruit, maar desondanks blijven er nog belangrijke lacunes bestaan. Het akkoord inzake het communautaire octrooi is nog altijd niet door de lid-staten geratificeerd. Verscheidene voorstellen van de Commissie moeten nog worden goedgekeurd, met name de verordening betreffende Gemeenschapstekeningen en -modellen en de richtlijn inzake de juridische bescherming van biotechnologische uitvindingen, die door het Parlement is verworpen.

3.3.4. Op het gebied van het consumentenrecht moet in de eerste plaats aandacht worden besteed aan de schadelijke gevallen van nalatigheid door de lid-staten of de marktdeelnemers, met name inzake kwesties met een werkelijk grensoverschrijdende dimensie; daarbij moeten vrijwillige maatregelen en contractuele overeenkomsten worden aangemoedigd, voor zover dat mogelijk en voldoende doeltreffend is.

3.3.5. Op milieugebied moet nog voor een controle worden gezorgd die enerzijds doeltreffend is en anderzijds niets afdoet aan het concurrentievermogen van de bedrijven, met name voor afvalstoffen en de opwerking of het hergebruik van grondstoffen.

3.3.6. Op het gebied van dienstverlening moet nog een ontwerp-richtlijn worden goedgekeurd inzake tijdelijke detachering van werknemers binnen de Gemeenschap, waardoor de mobiliteit van Europese werknemers binnen de interne markt wordt geregeld en vergemakkelijkt.

3.3.7. Het nieuwe statistische systeem voor de interne markt moet verder worden uitgewerkt en beter worden aangepast aan het vrije verkeer, en er moet voor worden gezorgd dat de gegevens over de handel met derde landen, waarvan met name de doeltreffendheid van de instrumenten voor het handelsbeleid afhangt, snel worden verzameld en betrouwbaar zijn.

3.3.8. Wat de informatiemaatschappij en de problemen i.v.m. de opkomst van de multimedia betreft, moeten dringend gemeenschappelijke regels worden opgesteld om een goede werking van de interne markt te garanderen.

3.3.9. Ook de harmonisering van de communautaire douaneregels voor derde landen is nog steeds niet voltooid. De douanewetgeving moet nog worden aangevuld en op verschillende punten nader worden uitgewerkt, met name het stelsel van sancties in geval van schendingen, de controle op produkten voor zowel civiele als militaire doeleinden, de intellectuele eigendom, de definitie van de oorsprong van produkten en de grondslag voor het vaststellen van de douanewaarde.

3.3.10. Met de goedkeuring van Europese normen wordt vooruitgang geboekt, maar de Commissie merkt op dat het vaststellen van de normen nog te langzaam verloopt en dus nog steeds achterblijft bij de behoeften. Dit proces zou kunnen worden versneld door de Europese normalisatiecommissies, in overleg met alle actoren uit de betrokken industrietakken, van meer middelen te voorzien voor een goede onderlinge cooerdinatie van de activiteiten van deze commissies te zorgen.

3.3.11. Het blijft noodzakelijk de procedures voor conformiteitsbeoordeling te harmoniseren, niet alleen om de kosten van de toegang tot de verschillende nationale markten te drukken, maar ook om iedereen onder dezelfde voorwaarden toegang te verlenen. Indien er een nationaal systeem van vrijwillige certificering bestaat, kan harmonisering het beste worden bereikt door middel van duidelijke afspraken over wederzijdse erkenning tussen de certificerende instanties. Dit betekent ook dat de distorsies die worden veroorzaakt door nationale regelingen die vaak in strijd zijn met de communautaire bepalingen, moeten worden uitgebannen, indien nodig op straffe van sancties.

3.3.12. Tenslotte zal de goede werking van de interne markt steeds weer op het spel komen te staan indien niet wordt gezorgd voor een doeltreffender controle op de nationale initiatieven die de samenhang in gevaar dreigen te brengen. De Commissie heeft dat goed begrepen, en haar plan voor invoering van een wederzijdse informatieprocedure over nationale maatregelen die afwijken van het principe van vrij verkeer van goederen binnen de Gemeenschap verdient alle steun. Alle gevallen waarin de afzet van in een andere lid-staat wettig geproduceerde of op de markt gebrachte produkten wordt geweigerd, moeten systematisch worden gerapporteerd.

3.4. Op het gebied van de fiscale belemmeringen brengt de voltooiing van de interne markt ook een reeks belangrijke beslissingen met zich :

3.4.1. De extra belastingheffing op kapitaalstromen binnen de Gemeenschap moet worden bijgesteld. De Raad heeft zich nog steeds niet gebogen over de voorstellen om de werkingssfeer van de richtlijnen inzake moeder-dochtermaatschappijen te verruimen, noch over het voorstel voor een richtlijn betreffende het in rekening brengen door ondernemingen van door hun vaste vestigingen en dochtermaatschappijen in andere lid-staten geleden verliezen. De aanhoudende problemen rond de goedkeuring van de richtlijn betreffende de uitkering van rente en royalties tussen moeder- en dochtermaatschappijen hebben ertoe geleid dat de Commissie haar voorstel eind 1994 heeft ingetrokken. In het algemeen kan worden gesteld dat bedrijven, met name het MKB, of particulieren die in een ander land van de Gemeenschap initiatieven ontplooien, nog veel te vaak op moeilijkheden en fiscale discriminatie stuiten.

3.4.2. Het gemeenschappelijk BTW-stelsel moet nog verder worden vereenvoudigd en worden vervangen door een definitief stelsel met strenge voorschriften inzake tarieven en aftrekbaarheid. Daarbij mag de begrotingssituatie in de verschillende lid-staten niet uit het oog worden verloren. Maar voordat van een definitief stelsel kan worden gesproken moeten de aftrekmogelijkheden volledig worden geharmoniseerd, moeten de tarieven veel dichter bij elkaar komen te liggen en moet er een betrouwbaar systeem komen voor de verrekening van BTW tussen netto-verkopers en netto-kopers, waarbij de inkomsten van de landen waar de uiteindelijke consumptie plaatsvindt, worden veiliggesteld. Dit systeem moet bovendien rekening houden met de behoefte aan lastenverlichting van de bedrijven en de intensivering van de fraudebestrijding. Zolang er echter geen definitief systeem is, moet het overgangsstelsel verder worden aangepast door een uniforme interpretatie (driehoekstransacties, fiscale vertegenwoordiging) en door de werkingssfeer van het voorstel houdende vereenvoudigingsmaatregelen te verruimen.

3.4.3. Ten slotte moeten de accijnzen in de Gemeenschap beter onderling worden aangepast.

3.5. Om te bereiken dat op de drie bovenvermelde terreinen de voor de voltooiing van de interne markt noodzakelijke beslissingen worden genomen, stelt het Comité voor een slotprogramma uit te werken, waarin de lid-staten en de communautaire instellingen zich ertoe verbinden alles in het werk te stellen om de interne markt op korte en nauwkeurig bepaalde termijn te voltooien. Het Comité geeft de voorkeur aan deze benadering boven het beleid van "kleine stapjes" dat na 1992 werd uitgestippeld, in het kader waarvan thans alléén enkele aanvullende, maar zeer beperkte technische maatregelen worden getroffen, terwijl de grote dossiers onaangeroerd blijven liggen. Zo wordt iedere krachtige impuls van het voorzitterschap van de Raad in de kiem gesmoord en worden de resultaten op even gevoelige als zorgwekkende wijze beknot, zoals duidelijk blijkt uit het verslag van de Commissie.

3.6. Blijkens het voorgaande zou een dergelijk programma in hoofdzaak slechts een dertigtal maatregelen hoeven te omvatten, die dan wel afdoende moeten zijn. Het programma zou voorts een strak tijdschema moeten bevatten en over voldoende middelen moeten beschikken, wat met name wil zeggen dat de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen voor meer onderwerpen moet gaan gelden, zodat al deze maatregelen kunnen worden aangenomen.

3.7. Hiertoe zou kunnen worden geprofiteerd van twee belangrijke Europese streefdata :

- 1999, het jaar waarin wordt overgegaan tot de slotfase van de economische en monetaire unie, wat op zich al een belangrijke en doorslaggevende stap is in de totstandbrenging van de interne markt. Dit jaar kan als uiterlijke datum worden gekozen voor de goedkeuring van de laatste maatregelen ter verwezenlijking van de interne markt. Dit zou een logische koppeling van twee doelstellingen zijn. In dit jaar moet bovendien de voorbereiding van de nieuwe uitbreiding van de Unie worden afgerond. De ervaring met het programma "Europa 1992", dat natuurlijk wel onder gunstiger omstandigheden werd gelanceerd en kon profiteren van alle verwachtingen die een belangrijke streefdatum nu eenmaal wekt, heeft geleerd dat deze methode werkt. Zo zou ook een programma "Europa 1999" succesvol kunnen zijn;

- 1996, het jaar van de intergouvernementele conferentie, waarin de noodzakelijke voorwaarden kunnen worden geschapen om aan de vastgestelde termijnen te voldoen. Hierbij moet vooral worden gedacht aan de mogelijkheid om de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen uit te breiden tot belangrijke onderwerpen betreffende met name het vrij verkeer van personen, samenwerking op het gebied van douane-aangelegenheden, milieubescherming en belastingheffing in de Gemeenschap.

3.8. Het Comité is van mening dat een dergelijk programma talrijke voordelen zou bieden boven het huidige beleid. Met zo'n programma kan immers :

- beter worden ingespeeld op het feit dat de termijn voor de verwezenlijking van bepaalde doelstellingen van de Unie, waaronder met name de invoering van één Europese munt, snel naderbij komt;

- nog een laatste sprong vooruit worden gemaakt met de versterking van de interne markt voordat de uitbreiding van de Unie met nieuwe lid-staten nieuwe druk op de ketel zet,

- een unieke gebeurtenis, die de intergouvernementele conferentie toch is, worden aangegrepen om de voltooiing van de interne markt (personen, goederen, diensten en kapitaal) te stimuleren.

3.9. Dit programma ter voltooiing van de interne markt zou eveneens rekening moeten houden met twee overwegingen die onlangs terecht onder de aandacht zijn gebracht :

- versoepeling en vereenvoudiging van de regelgeving : met als "harde kern" een dertigtal essentiële maatregelen, ofwel één tiende van wat oorspronkelijk in het Witboek van 1985 werd gepland, raken instellingen noch parlementen noch overheden hierdoor overbelast, zelfs al gaat het om vaak zeer belangrijke politieke beslissingen. De raadpleging van economische en sociale partners kan soepeler verlopen dan bij de 300 maatregelen van het Witboek het geval was; het effect van de maatregelen kan zorgvuldig in kaart worden gebracht en het risico dat de richtlijnen elkaar overlappen is kleiner. Indien het programma zich concentreert op de belangrijkste maatregelen, is het ten slotte vrijwel uitgesloten dat de instellingen de hoofdzaken van de interne markt niet meer van de bijzaken kunnen onderscheiden;

- versterking van onze concurrentiepositie ten behoeve van de werkgelegenheid : met de totstandbrenging van de interne markt en de verwezenlijking van de samenhang wordt een essentiële bijdrage geleverd aan het herstel van het Europese concurrentievermogen. Zoals in het verslag-Ciampi wordt beklemtoond, is het concurrentievermogen niet zozeer een doel op zich, dan wel een noodzakelijke voorwaarde voor economische ontwikkeling, sociaal welzijn en de kwaliteit van het bestaan. Van alle maatregelen die dringend moeten worden genomen om het concurrentievermogen van de Unie te verbeteren wordt in het verslag de voorkeur gegeven aan de volledige totstandbrenging van de interne markt, met de versnelde omzetting van de communautaire regels in nationale wetgeving en de overeenkomstige toepassing alsook uniforme interpretatie ervan in de lid-staten. Tevens wordt met klem gewezen op het grote belang van een betere beroepsopleiding en verbetering van de beroepskwalificaties van mannen en vrouwen. Het Comité is eveneens van mening dat de bevordering van het concurrentievermogen van de Unie impliceert dat het evenwicht tussen de interne markt en de internationale markt in de gaten moet worden gehouden. Dit betekent enerzijds dat de concurrentievoorwaarden en communautaire bepalingen het Europese bedrijfsleven niet mogen benadelen en anderzijds dat er betere afspraken moeten worden gemaakt met onze belangrijkste partners inzake de wederkerigheid van de regels voor toegang tot de markt.

4. Een betere uitvoering van de maatregelen

4.1. Het is van essentieel belang voor het goed functioneren en de geloofwaardigheid van de interne markt dat de Europese besluiten ook echt door alle lid-staten worden uitgevoerd. In het verslag van de Commissie wordt echter beklemtoond dat er nog te veel regels zijn die niet tot ieders tevredenheid worden toegepast. Het gaat hier vooral om regels met betrekking tot de markt voor overheidsopdrachten, verzekeringen en intellectuele eigendom. Vooral de situatie op de markt voor overheidsopdrachten is bijzonder duister : volgens de Commissie laten de statistieken te wensen over. Hoewel de Commissie hierover nauwelijks rept, kan algemeen worden aangenomen dat de nationale of regionale overheden soms geneigd zijn de nationale ingezetenen in de praktijk feitelijk te bevoordelen, hoewel het doorgaans moeilijk objectief te bewijzen is dat het principe van non-discriminatie in rechte is geschonden. Ten slotte is het de vraag of marktdeelnemers en consumenten wel echt op de hoogte zijn van het bestaan van de door de Commissie genoemde "groene telefoonnummers" om problemen of gevallen van schending te melden.

4.2. De Commissie stipt de kwestie "controle en sancties" in haar verslag slechts terloops aan, maar heeft dit centrale thema sindsdien in een mededeling aan de Raad uitgewerkt. Andere documenten, met name de jaarverslagen over de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht, geven een beter beeld van de situatie wat schendingen betreft. Het Comité beklemtoont dat de sancties op niet-naleving door de lid-staten d.m.v. gemeenschappelijke regels zouden moeten worden afgedwongen. Hieronder valt ook de dwangsom die overeenkomstig artikel 171 van het Verdrag wordt opgelegd aan lid-staten die niet binnen de vastgestelde termijn gevolg geven aan een arrest van het Hof. Inzake de sancties wegens niet-naleving van voorschriften waarvoor de lid-staten zelf geen verantwoordelijkheid dragen (verenigingen, bedrijven enz.), zou de lid-staten zelf enige vrijheid moeten worden gelaten : in plaats van de administratieve en/of strafprocedures te harmoniseren zou moeten worden gewaarborgd dat alle sancties zichtbaar, doeltreffend, overtuigend en evenredig zijn, d.w.z. dat het middel redelijk in verhouding staat tot het doel. De sancties op schending van het Gemeenschapsrecht in de lid-staten zouden ten minste even zwaar moeten zijn als de sancties op schending van de nationale wetgeving.

4.3. Sinds enkele jaren staat de Europese regelgeving steeds vaker toe dat de lid-staten van de Unie strengere nationale wetgeving uitvaardigen dan wat met het oog op de harmonisering nodig is. Dit schaadt de eenvormige toepassing van het Gemeenschapsrecht. In sommige gevallen kan deze strengere nationale wetgeving in strijd zijn met het principe van wederzijdse erkenning en afbreuk doen aan de vrije handel, de bepalingen van de artikelen 30 t/m 36 daargelaten. In andere gevallen kan deze strengere nationale wetgeving tot "averechtse discriminatie" van de eigen ingezetenen leiden, waardoor het slechte imago van de Europese eenwording, met name voor burgers en kleine ondernemingen die daarvan het slachtoffer zijn, feitelijk dreigt te worden bevestigd. Het Verdrag zelf kan overigens aanzetten tot het uitvaardigen van strengere nationale normen. In artikel 100 A, lid 4, krijgt een lid-staat nl. het recht om onder bepaalde omstandigheden af te wijken van de regels voor vrij verkeer van goederen, zelfs nadat de Raad een harmonisatiemaatregel heeft genomen. Er moet op toegezien worden dat, telkens wanneer een lid-staat een beroep doet op deze bepaling, vooraf overleg wordt gepleegd om ervoor te zorgen dat deze bepaling voortaan alleen in echt uitzonderlijke omstandigheden kan worden toegepast, net als tot op heden het geval is geweest.

4.4. De toepassing van het principe van wederzijdse erkenning van de technische controles waaruit moet blijken of de produkten aan de in de richtlijnen vastgestelde dwingende eisen voldoen, blijkt in de praktijk nog vaak op problemen te stuiten :

- in de gereglementeerde sector, d.w.z. de sector waarvoor de richtlijnen inzake technische harmonisering gelden, is dit merendeels te wijten aan het ontbreken van instanties om dergelijke controles in de lid-staten uit te voeren. Dit heeft als gevolg dat hetzij economische subjecten op extra kosten wordt gejaagd omdat zij hun produkten soms naar zeer veraf gelegen instanties moeten verzenden om een vergunning te krijgen, hetzij de autoriteiten van een andere lid-staat de invoer van bepaalde produkten niet toelaten omdat de controle in het land van oorsprong door een niet-erkende instantie heeft plaatsgevonden. Het Comité is van mening dat er meer erkende controle-instanties in de lid-staten moeten komen, bijvoorbeeld door de bestaande plaatselijke instanties overeenkomstig de voorschriften van norm EN-45000 (of een gelijkwaardige garantie) in één groot operationeel netwerk op te nemen;

- in de niet-gereglementeerde sector, d.w.z. daar waar mogelijke handelsbelemmeringen niet het gevolg zijn van de te respecteren "dwingende eisen", heeft het principe van wederzijdse erkenning, dat toch de grondslag van het Witboek van 1985 vormde, nog geen algemene ingang gevonden. Afgezien van alle aspecten van wederzijdse erkenning die door de EOTC () nauwkeurig in kaart zijn gebracht, moet een ongevaarlijk produkt dat in het land van oorsprong op legale wijze is geproduceerd en in de handel is gebracht, vrij kunnen worden verhandeld wanneer het eenmaal aan de vereisten van het land van bestemming voldoet. De toepassing van dit principe, dat inmiddels door de nationale overheden algemeen wordt onderschreven, stuit in de praktijk op problemen die vooral het gevolg zijn van het feit dat de plaatselijke autoriteiten, die met de dagelijkse controle zijn belast, hiervan niet op de hoogte zijn. Het is dus zaak de plaatselijke administratieve beambten op grote schaal voor te lichten en instructies te geven over de praktische toepassing van dit principe. Bij wederzijdse erkenning gaat het immers meer om een pragmatische benadering van de vraag of een produkt gelijke technische kenmerken vertoont, dan om een algemene, in feite betekenisloze bevestiging van de equivalentie van nationale reglementeringen. Het Comité is dan ook voorstander van alle initiatieven die de Commissie nog denkt te ontplooien om deze pragmatische benadering van wederzijdse erkenning, waarover tot op heden in veel te algemene, slecht gekozen en dus niet doeltreffende termen werd gesproken, ingang te doen vinden.

4.5. Op het externe vlak kan tenslotte worden gesteld dat de douanediensten, die onder nationaal toezicht blijven staan, hun procedures voor de in- en uitvoer van goederen uit en naar derde landen slechts mondjesmaat hebben geharmoniseerd, hetgeen de samenhang in de interne markt allerminst ten goede komt. Dit probleem zal nog veel complexer worden als de Unie verder wordt uitgebreid, o.a. met landen uit Oost-Europa, en zonder betere cooerdinatie zal het wel eens bijna onmogelijk kunnen blijken om hiervoor een bevredigende oplossing te vinden. Daarom zou het goed zijn om behalve het door de Commissie genoemde programma "Douane 2000" een balletje op te gooien over een eventuele Europese controle van de nationale douanediensten, waarvoor wellicht een heus Directoraat-Generaal voor Europese douane-aangelegenheden zou moeten worden opgericht. Hiertoe zou de samenwerking op het gebied van douane-aangelegenheden, die onder de derde pijler valt, onder de communautaire bevoegdheid moeten worden gebracht.

5. Vaart zetten achter de convergentie

5.1. De goedkeuring van de nog resterende essentiële maatregelen en de rigoureuze omzetting van de communautaire regels in nationale wetgeving zijn weliswaar onmisbare voorwaarden voor de totstandbrenging van de interne markt, maar volstaan niet om het welslagen ervan te garanderen, vooral gezien de onevenwichtige situaties die in een vergevorderd stadium van handelsliberalisering, zonder overeenkomstige economische en sociale convergentie, nog erger dreigen te worden.

5.2. In de eerste plaats is er het gevaar van een monetaire "breuk". De afgelopen tijd heeft de ernstige monetaire onrust het handelsklimaat binnen de interne markt aangetast. De Europese bedrijven die binnen een paar maanden tijds met koersschommelingen van 20 tot 30 procentpunten te maken hebben gehad, kunnen zich met recht en reden afvragen wat eenmaking, voorspelbaarheid en stabiliteit van hun Europese markt eigenlijk betekenen. Deze fundamentele kwestie is in het verslag van de Commissie veel te weinig aan bod gekomen. Er dreigt een voor de interne markt gevaarlijke kloof tussen, enerzijds, de landen die aan de criteria voor de overgang naar de derde fase voldoen en aan strenge verplichtingen worden onderworpen en, anderzijds, de landen die wellicht in de verleiding komen om hun munt te devalueren, waarmee zij de Europese handel ernstig verstoren.

5.3. Het lijkt dus zaak te voorkomen dat de concurrentiedistorsies als gevolg van de monetaire onrust nog toenemen en dat daarom door de afzonderlijke landen weer protectionistische maatregelen worden genomen waardoor de interne markt onherroepelijk in gevaar zou worden gebracht. Er moet dus alles aan gedaan worden om met zoveel mogelijk landen tegelijk over te gaan tot de invoering van één Europese munt in 1999. Daartoe :

- moet er scherper en doeltreffender toezicht komen op het economisch beleid van de lid-staten, vooral van de landen die afwijken van de norm;

- moet het verlenen van Europese steun beter worden afgestemd op gemeenschappelijke doelstellingen en disciplines.

5.4. De structuurfondsen, die een belangrijke rol spelen bij de totstandbrenging van de interne markt en de economische en sociale samenhang, zouden in staat moeten worden gesteld om deze convergentiedynamiek beter te ondersteunen. Enerzijds zouden zij beter op de plaatselijke ontwikkelingsbehoeften moeten inspelen. Anderzijds zou vooral steun moeten worden verleend aan de programma's met een grensoverschrijdende dimensie en zou voorrang moeten worden gegeven aan de financiering van transeuropese netwerken op het gebied van transport, telecommunicatie en energie. Hierdoor zou de rol van de structuurfondsen als motor achter de investeringen van gemeenschappelijk belang worden versterkt en tevens een doorslaggevende bijdrage worden geleverd aan de opzet van de nieuwe infrastructuren voor de interne markt, door aanvulling van de andere financieringsbronnen, zoals leningen op de kapitaalmarkt.

5.5. Het mededingingsbeleid moet ten volle rekening houden met het feit dat de Europese markt zich voortaan meer op de internationale markt zal richten, alsook met de vereisten van een Europees mededingingsbeleid voor de industrie. Nu de wereldmarkt steeds meer de referentiemarkt wordt, moeten de Europese bedrijven worden aangemoedigd om een dimensie aan te nemen die hen in staat stelt de internationale concurrentie op de Europese en buitenlandse markten met succes het hoofd te bieden. De Commissie moet er eveneens nauwlettend op toezien dat de concurrentie tussen zowel Europese ondernemingen onderling als tussen Europese en buitenlandse ondernemingen op de interne markt eerlijk verloopt en dat iedereen onder dezelfde voorwaarden toegang tot de buitenlandse markten heeft.

5.6. Het Comité beklemtoont voorts dat de landen van Midden- en Oost-Europa meer hulp moeten krijgen om zowel overheid als bedrijfsleven nu al voor te bereiden op de enorme omschakeling die de aanpassing aan de interne markt bij een latere toetreding voor hen zal betekenen. Vooral moet worden getracht om door middel van de diverse lopende programma's voor technische bijstand en beroepsopleiding een grotere economische en sociale samenhang te bevorderen ten behoeve van alle marktdeelnemers in deze landen (bedrijven, werknemers, consumenten).

5.7. Het Comité beklemtoont ten slotte dat het wenselijk zou zijn op alle niveaus ontmoetingscentra te creëren waar over de werking van de interne markt kan worden gedebatteerd. Tijdens de interne-marktweken die door de Commissie werden georganiseerd heeft al een zeer vruchtbare gedachtenwisseling tussen de verschillende deelnemers (politiek verantwoordelijken, ambtenaren, bedrijven, vakbonden, consumenten) aan de interne markt plaatsgevonden. Deze contacten zouden verder moeten worden uitgediept.

5.7.1. Het Comité steunt alle nationale, regionale en lokale initiatieven ter bevordering van de opzet van ontmoetingscentra en waarnemingsposten voor de interne markt waarbij de belangrijkste belanghebbenden worden betrokken. Door dergelijke initiatieven kan de uitwisseling van informatie over hoe de interne markt in de praktijk werkt en wordt ervaren, worden verbeterd en kunnen alle deelnemers over meer middelen beschikken om rechtstreeks aan deze verbetering bij te dragen.

5.7.2. Het Comité wijst erop dat dergelijke waarnemingsposten vooral in grensstreken nuttig kunnen zijn, omdat zij de ambtenaren en economische en sociale partners aan deze en gene zijde van de grens met elkaar in contact kunnen brengen, zodat deze hun gemeenschappelijke lokale problemen kunnen bespreken, programma's voor interregionale handel kunnen ontwikkelen en experimenten voor meer grensoverschrijdende samenwerking kunnen uitvoeren.

5.7.3. Het Economisch en Sociaal Comité zal er op zijn beurt op toezien dat het contact tussen zijn waarnemingspost voor de interne markt en alle nationale, regionale en lokale partners hechter wordt, daar deze laatsten informatie kunnen verstrekken over de wijze waarop de interne markt door alle deelnemers wordt ervaren.

6. Conclusies

6.1. Het Comité is blij dat de communautaire instellingen erkennen dat de economische en sociale partners, en met name de door het Comité opgerichte waarnemingspost voor de interne markt, een belangrijke rol spelen bij het analyseren en sturen van de werkzaamheden ter voltooiing van de interne markt. Het Comité verzoekt alle Europese sociaal-economische actoren rechtstreeks mee te werken aan de evaluatie van de Europese interne markt en alle gegevens te verstrekken die van nut kunnen zijn om de werking ervan te verbeteren.

6.2. Ondanks het feit dat er sinds het Witboek van 1985 flinke vooruitgang is geboekt, constateert het Comité dat de Commissie in haar verslag ook meldt dat de interne markt nog steeds niet is voltooid. Het Comité is zich weliswaar bewust van het feit dat deze achterstand aan verschillende oorzaken is toe te schrijven, maar wijst er nogmaals op dat de voltooiing van de interne markt een conditio sine qua non is als men de concurrentiepositie van de Europese bedrijven wil verbeteren, de politieke, economische en sociale samenhang in de Unie wil waarborgen en het welslagen van de economische en monetaire unie wil bevorderen.

6.3. Het Comité vindt dat de huidige situatie nog nauwkeuriger moet worden geanalyseerd, door de vooruitgang en belemmeringen beter in kaart te brengen en door nog eens in duidelijke termen aan te geven wat de Europeanen eigenlijk van een echte interne markt mogen verwachten. Het Comité steunt dan ook het door de Commissie voor 1996 aangekondigde voornemen om het effect van de interne markt grondig onder de loep te nemen. De waarnemingspost voor de interne markt van het Comité wil hieraan, met name door middel van enquêtes en hoorzittingen, een wezenlijke bijdrage leveren.

6.4. Het Comité maakt zich zorgen om het feit dat de goedkeuring van de laatste maatregelen ter voltooiing van de interne markt steeds meer voeten in de aarde heeft. Dit staat in schril contrast met de steeds grotere uitdagingen en steeds kortere termijnen waarmee de Unie wordt geconfronteerd. Het Comité verzoekt de lid-staten en de communautaire instellingen derhalve alles in het werk te stellen om de laatste noodzakelijke maatregelen - naar schatting een dertigtal in totaal - goed te keuren vóór 1999, als de economische en monetaire unie een feit moet worden. Daartoe zou de intergouvernementele conferentie van 1996 over de herziening van het Verdrag moeten nagaan, hoe de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen ook kan gaan gelden op terreinen die van essentieel belang zijn voor de interne markt, met name het vrije verkeer van personen, de samenwerking op het gebied van douane-aangelegenheden, de bescherming van het milieu en de belastingheffing binnen de Gemeenschap.

6.5. Het Comité beklemtoont eveneens dat de maatregelen strikter moeten worden uitgevoerd, wat kan worden bereikt door een betere controle die op alle niveaus door doeltreffende sancties wordt gesteund. Voor een correcte toepassing van de interne-marktvoorschriften is het ook nodig dat de nationale uitzonderingen op vrij verkeer beter worden afgebakend, het principe van wederzijdse erkenning vaker wordt toegepast en voor een betere harmonisering van de douane-aangelegenheden wordt gezorgd.

6.6. Het Comité wijst ten slotte met klem op het feit dat er, afgezien van alle bepalingen inzake de liberalisering van de handel en de goede toepassing daarvan, behoefte is aan een echte convergentiedynamiek om de spanningen en onevenwichtigheden die voortvloeien uit het feit dat de interne markt noch de economische en monetaire unie voltooid zijn, te neutraliseren. Dit betekent met name dat de economische en sociale convergentie moet worden versterkt, de structuurfondsen beter moeten worden gebruikt, het mededingingsbeleid moet worden aangepast aan de toenemende internationalisering van de handel en dat de landen van Midden- en Oost-Europa moeten worden voorbereid op hun toekomstige deelname aan de interne markt. Het Comité hoopt bovendien dat er op verschillende niveaus, met name bij de regio's en grensstreken, ontmoetingscentra en waarnemingsposten worden opgezet waar de verschillende deelnemers aan de interne markt elkaar kunnen treffen, en het zal ervoor zorgen daarmee de nodige contacten te onderhouden.

Brussel, 22 november 1995.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

C. FERRER

() Europese Organisatie voor keuring en certificatie.