16. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 174/85 
Voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een specifiek programma 
voor onderzoek en technologische ontwikkeling op het gebied van menselijk potentieel en 
mobiliteit (1990-1994) 
COM(90) 165 def. — SYN 270 
(Door de Commissie ingediend op 3 mei 1990) 
(90/C 174/13) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op arti­
kel 130 Q, lid 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat de Raad bij Besluit 90/221/Euratom, 
EEG C1} een derde kaderprogramma van communautai­
re werkzaamheden op het gebied van onderzoek en 
technologische ontwikkeling (1990-1994) heeft vastge­
steld waarin met name de acties worden omschreven 
die moeten worden ondernomen om bij te dragen tot de 
ontwikkeling van intellectuele hulpbronnen (menselijk 
potentieel en mobiliteit); dat de onderhavige beschik­
king in het licht van de in de preambule van genoemd 
besluit vervatte overwegingen dient te worden vastge­
steld; 
Overwegende dat in artikel 130 K van het Verdrag 
is bepaald dat het kaderprogramma door middel van 
specifieke, binnen elke actie te ontwikkelen pro­
gramma's moet worden uitgevoerd; 
Overwegende dat het Gemeenschappelijk Centrum 
voor Onderzoek (GCO) met zijn eigen programma een 
bijdrage levert tot de uitvoering van deze acties; 
Overwegende dat het bedrag van de voor de uitvoering 
van dit specifieke programma vereiste communautaire 
middelen moet worden geraamd; dat de definitieve 
bedragen door de begrotingsautoriteit worden vastge­
steld met inachtneming van de aan het Inter­
institutioneel Akkoord van 29 juni 1988 (2) gehechte 
financiële vooruitzichten voor de periode 1988-1992 
alsmede van de eventuele financiële vooruitzichten voor 
de periode 1993/1994; 
Overwegende dat, krachtens artikel 4 en bijlage I van 
Besluit 90/221/Euratom, EEG, het voor het kaderpro­
gramma als geheel noodzakelijk geachte bedrag een 
bedrag van 57 miljoen ecu voor gecentraliseerde acties 
inzake verbreiding en benutting van de resultaten om­
vat, dat naar rato van het voor elke actie uitgetrokken 
bedrag moet worden verdeeld; dat, gezien de omvang 
van dit specifieke programma binnen de actie „mense­
lijk potentieel en mobiliteit", de voor dit programma noodzakelijk geachte financiële middelen dienen te wor­
den verminderd met 4,93 miljoen ecu, welk bedrag voor 
genoemde gecentraliseerde werkzaamheden moet wor­
den gereserveerd, zulks met het oog op de naleving van 
artikel 130 P, lid 2, tweede zin, van het Verdrag; 
Overwegende dat de Commissie voor de uitvoering van 
dit programma zorg moet dragen; dat de Lid-Staten, 
om de vervulling van haar taak te vergemakkelijken, 
krachtens artikel 5 van het Verdrag ertoe gehouden zijn 
haar bij de uitvoering van dit programma alle nodige 
bijstand te verlenen, met name in het kader van een 
comité; 
Overwegende dat van de specifieke programma's die 
uit het derde kaderprogramma voortkomen, het onder­
havige programma betrekking heeft op het voor 
O & O beschikbare menselijk potentieel en op de ver­
sterking van de Europese wetenschappelijk gemeen­
schap; dat dit doel op effectieve wijze kan worden 
bereikt met activiteiten die zijn gericht op een aanvul­
ling van de opleiding van jonge onderzoekers op post­
doctoraal niveau; 
Overwegende dat een geschikte toepassing van het sub­
sidiariteitsbeginsel op dit gebied ertoe leidt de opleiding 
die jonge onderzoekers in hun eigen land hebben gekre­
gen verder uit te breiden door hen de gelegenheid te 
geven in een „centre of excellence" van een andere Lid-
Staat onderzoek te verrichten met behulp van een beurs 
die door de Gemeenschap beschikbaar wordt gesteld; 
Overwegende dat het voor het vergroten en verbeteren 
van de mogelijkheden voor het onderbrengen van gast­
onderzoekers nuttig zou zijn tevens voor netwerken van 
geassocieerde „centres of excellence" en voor mogelijk­
heden van toegang tot grote installaties zorg te dragen; 
Overwegende dat het GCO met zijn laboratoria en 
installaties doeltreffend kan worden opgenomen bij die 
organisaties die in staat zijn bij de opleiding van jonge 
onderzoekers een belangrijke rol te vervullen; dat het 
derde kaderprogramma 25 miljoen ecu heeft bestemd 
voor activiteiten waarmee het GCO aan dit programma 
zal bijdragen; 
Overwegende dat het dienstig is gedecentralizeerde me­
thodes voor de slectie van de kandidaten vast te stellen; 
dat „centres of excellence" bij de implementatie van 
deze actie nauw dienen te worden betrokken; 
(*) PB nr. L 117 van 8. 5. 1990, blz. 28. 
(2) PB nr. L 185 van 15. 7. 1988, blz. 33. Overwegende dat het Comité voor wetenschappelijk en 
technisch onderzoek (CREST) is geraadpleegd, 
Nr. C 174/86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 7. 90 
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN: 
Artikel 1 
Voor een op 1 januari 1990 ingaande periode van vijf 
jaar wordt een in bijlage I nader omschreven specifiek 
programma voor onderzoek en technologische ontwik­
keling voor de Europese Economische Gemeenschap 
op het gebied van menselijk potentieel en mobiliteit 
vastgesteld. 
Artikel 2 
1. Het bedrag aan communautaire middelen dat voor 
de uitvoering van de actie waarin deze beschikking 
voorziet noodzakelijk wordt geacht, beloopt 518 mil­
joen ecu. Dit bedrag is samengesteld uit 493 miljoen 
ecu bestemd voor de acties waarin deze beschikking 
voorziet, en 25 miljoen ecu bestemd voor de activiteiten 
welke het GCO zal verzorgen als bijdrage aan dit pro­
gramma en waarover de Raad een afzonderlijk besluit 
zal nemen. 
2. Op bovengenoemd bedrag van 493 miljoen ecu 
wordt 4,93 miljoen ecu in mindering gebracht ten be­
hoeve van de gecentraliseerde werkzaamheden inzake 
verspreiding en benutting van de resultaten. In het 
resterende bedrag van 488,07 miljoen ecu zijn de per­
soneelsuitgaven begrepen welke maximaal 2% kunnen 
bedragen. 
3. Een indicatieve verdeling van de middelen is in 
bijlage II vervat. 
4. In geval door de Raad in toepassing van artikel 1, 
lid 4, van Besluit 90/221/Euratom, EEG een besluit 
wordt genomen, wordt om met dat besluit rekening te 
houden de onderhavige beschikking aangepast. 
5. De begrotingsautoriteit stelt de voor ieder begro­
tingsjaar beschikbare kredieten vast. 
Artikel 3 
Bijlage III behelst de nadere regels voor de uitvoering 
van het programma. 
Artikel 4 
De hoogte van de financiële bijdrage van de Gemeen­
schap wordt vastgesteld overeenkomstig bijlage IV bij 
Besluit 90/221/Euratom, EEG. 
Artikel 5 
1. In de loop van 1992 evalueert de Commissie het 
programma en legt zij over de uitkomsten van die 
evaluatie aan de Raad en aan het Europese Parlement 
een verslag voor. Zo nodig gaat dit verslag vergezeld 
van voorstellen tot wijziging van het programma. 
2. Aan het eind van het programma evalueert de Com­
missie de bereikte resultaten en legt daarover aan de 
Raad en aan het Europese Parlement een verslag voor. 3. De verslagen worden opgesteld aan de hand van de 
in bijlage I omschreven doelstellingen en overeenkom­
stig artikel 2, lid 4, van Besluit 90/221/Euratom, EEG. 
Artikel 6 
1. De Commissie is voor de uitvoering van het pro­
gramma verantwoordelijk. Zij wordt bijgestaan door 
een uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten bestaand 
en door de vertegenwoordiger van de Commissie voor­
gezeten comité van raadgevende aard, hierna „het 
Comité" te noemen. 
2. Voor elk jaar wordt een werkprogramma vastge­
steld waarin gedetailleerde doelstellingen en de aard 
van de te ondernemen projecten worden aangegeven, 
en waarin tevens de ter zake vast te stellen financiële 
bepalingen worden omschreven; dit werkprogramma 
wordt in voorkomend geval bijgewerkt. De Commissie 
stelt op basis van de jaarlijkse werkprogramma's uitno­
digingen tot het indienen van voorstellen op. 
Artikel 7 
1. In de in artikel 8, lid 1, bedoelde gevallen legt de 
vertegenwoordiger van de Commissie het Comité een 
ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het Comité 
brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststel­
len naar gelang van de urgentie van de aangelegenheid 
advies uit over dit ontwerp, zo nodig door middel van 
een stemming. 
2. Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts 
heeft iedere Lid-Staat het recht te verzoeken dat zijn 
standpunt in de notulen wordt opgenomen. 
3. De Commisssie houdt zoveel mogelijk rekening met 
het door het Comité uitgebrachte advies. Zij brengt het 
Comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening 
heeft gehouden met zijn advies. 
Artikel 8 
1. De procedure van artikel 7 geldt voor: 
— de opstelling en bijwerking van de in artikel 6, 
lid 2, bedoelde werkprogramma's; 
— de beoordeling van de in bijlage III, punt 4, bedoelde 
voorstellen; 
— de maatregelen ter evaluatie van het programma. 
2. De Commissie kan over elke met het toepassings­
gebied van het programma verband houdende aangele­
genheid het Comité raadplegen. 
3. De Commissie stelt het Comité in kennis van: 
— de voortgang van het programma; 
16. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 174/87 
— de in artikel 6, lid 2, bedoelde ontwerp-uitnodigin-
gen tot het indienen van voorstellen; 
— de in bijlage III, punt 2, bedoelde begeleidende maat­
regelen; 
Artikel 9 
Ingeval de samenwerking met derde landen en inter­
nationale organisaties met het oog op de verwezenlij­
king van de doelstellingen van dit programma juridische 
verbintenissen tussen de Gemeenschap en de betrokken derden vergt, is de Commissie gemachtigd om, overeen­
komstig artikel 130 N van het Verdrag, over internatio­
nale overeenkomsten waarin deze samenwerking wordt 
geregeld, te onderhandelen. 
Het besluit over de sluiting van deze overeenkomsten 
wordt volgens de procedure van artikel 130 Q, lid 2, 
van het Verdrag genomen. 
Artikel 10 
Deze beschikking is gericht tot de Lid-Staten. 
BIJLAGE 1 
Wetenschappelijke en technische doelstellingen en inhoud 
De beleidslijnen van het derde kaderprogramma, de wetenschappelijke en technische doelstellingen die het 
volgt en de motivering waarop het steunt, maken integrerend deel uit van dit specifieke programma. 
Punt III.6 van bijlage II van het hogergenoemde kaderprogramma maakt integrerend deel uit van dit specifieke 
programma. 
Dit programma streeft, in tegenstelling tot andere specifieke programma's, niet naar sectoriële doelstellingen 
door middel van gericht onderzoek; het doel is kwalitatieve en kwantitatieve toename van menselijk potentieel 
voor onderzoek en technologie om in de komende jaren te kunnen voldoen aan de te verwachten behoeften 
van de Lid-Staten. Dit doel zal worden nagestreefd door de mobiliteit van onderzoekers tussen de meest 
geavanceerde onderzoekcentra in Europa te verhogen, in het bijzonder op- post-doctoraal of gelijkwaardig 
niveau. 
Meer in het bijzonder is het de bedoeling om in de vijf jaren van het programma ongeveer 5 000 onderzoekers 
op te leiden door deelname aan hoogstaand onderzoek. Een nauwe samenwerking met de andere algemene 
opleidingsprogramma's van de Gemeenschap en meer specifiek met die welke zijn ontwikkeld door de TFHR 
via de COMETT- en EUROTECNET-programma's, is gewaarborgd. 
Veelbelovende jonge onderzoekers kunnen voor een beurs in aanmerking komen, waardoor zij enige tijd 
(gewoonlijk twee jaar) kunnen doorbrengen in hoogstaande onderzoekcentra in een ander land van de 
Gemeenschap dan hun eigen land. Voor de bevordering van een evenwichtige geografische verdeling van 
menselijk potentieel, kan de looptijd van de beurs in bijzondere gevallen met een jaar worden verlengd ten 
einde de belanghebbende onderzoekers in staat te stellen naar hun land van herkomst terug te keren en daar 
hun verworven vaardigheden te benutten. 
Door de directe betrokkenheid van onderzoekers, technologen en onderzoekinstituten zal een geschikt 
opvangsysteem worden ontwikkeld voor onderzoekers met een beurs in hoogstaande onderzoekcentra, 
inclusief de gemeenschappelijke Centra voor Onderzoek van de Europese Gemeenschap, in „networks of 
excellence" en in speciale installaties. 
Om dit opleidingssysteem te versterken zal de actie, uitgevoerd onder het Science programma, in coördinatie 
met huidige nieuwe activiteiten worden doorgevoerd. 
Ontwikkeling van een hoogstaand gedecentraliseerd Onderzoek Opleidingssysteem 
Hoogstaande onderzoekcentra, laboratoria en instituten waarvan erkend wordt dat zij een toegevoegde 
waarde voor de opleiding van onderzoekers kunnen verschaffen, zullen worden geïdentificeerd en geselecteerd 
overeenkomstig de procedures die zijn weergegeven in bijlage III. 
De geselecteerde onderzoekcentra, laboratoria en instituten zullen aangeven in welke onderzoekgebieden zij 
trainees kunnen aannemen, het aantal trainees dat kan worden geplaatst en de criteria die zij zullen aanleggen 
voor de selectie van kandidaten en voor het beoordelen van hun vorderingen. 
De centra, laboratoria en instituten zullen worden geselecteerd op basis van hun wetenschappelijke en 
technologische uitmuntendheid, op het belang van hun programma voor het Gemeenschapsbeleid, op hun 
vermogen goede kandidaten aan te trekken en op hun managementscapaciteit. 
Nr. C 174/88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 7. 90 
Als het nieuwe karakter of de complexiteit van een onderzoekgebied dit nodig maakt zullen er netwerken 
van „centres of excellence" worden gecreëerd, die verschillende centra, laboratoria of instituten met een 
aanvullende deskundigheid, gevestigd in verschillende Lid-Staten, met elkaar koppelt. Zij krijgen de taak 
zorg te dragen voor het selecteren, ontvangen en opleiden van de onderzoekers uit de verschillende Lid-
Staten, door deelname in hun gezamenlijke onderzoekprogramma. 
De netwerken van „centres of excellence" zullen voor deelname in de opleidingsprogramma's worden 
geselecteerd op basis van de originaliteit van hun benadering, wetenschappelijke uitmuntendheid, belang van 
het onderwerp en aanwijsbare toegevoegde waarde van hun verbinding. De geselecteerde netwerken van 
„centres of excellence" zullen een vast aantal onderzoekers van verschillende Lid-Staten van de Gemeenschap 
selecteren, onderbrengen en opleiden. 
Opleiding in geavanceerd onderzoek waarbij gebruik moet worden gemaakt van unieke onderzoekinstallaties 
zal ook worden bevorderd. Organisaties die zulke installaties beheren zullen worden geselecteerd op grond 
van hun kwaliteit, het nieuwe en unieke karakter van het onderzoekprogramma en de installaties die door 
de trainees zullen worden gebruikt, alsook als op grond van het aantal en de kwaliteit van de te verwachten 
trainees. Speciale bijdragen om grote installaties ten behoeve van de gast-onderzoeker aan te passen, te 
verbeteren en te laten werken kunnen in aanmerking komen, in aanvulling op de ondersteuning die nodig is 
om de beurzen van de trainees en de managementkosten te dragen. 
Selectie van de onderzoekers die aan het opleidingsprogramma deelnemen 
Overeenkomstig het principe van aanvullende ondersteuning zullen de inspanningen worden toegespitst op 
die periode van een onderzoekersloopbaan die het meest effectief is voor deelname in het onderzoekwerk 
van een hoogstaande buitenlandse onderzoekinstelling of in een Europees netwerk van „centres of excellence" 
of voor toegang tot een unieke onderzoekinstallatie. In het algemeen is dit de post-doctorale fase. Bij het ten 
uitvoer brengen van dit principe zullen de verschillen in de terminologie en de betekenis van academische 
titels en praktijken in de verschillende Lid-Staten in aanmerking worden genomen. 
Kandidaten dienen naar een beurs te solliciteren en zullen worden geselecteerd volgens de procedures 
beschreven in bijlage III. 
Selectiecriteria omvatten: het curriculum vitae van de kandidaat, het wetenschappelijk of technologisch 
belang van het beoogde programma, de relevantie van het gekozen gebied, de invloed op de samenhang en 
de relatieve beschikbaarheid van posten bij het gast-instituut dat door de kandidaten wordt gewenst. 
Onderzoekgebieden die door het opleidingsprogramma worden bestreken 
Het opleidingsprogramma bestrijkt een zeer breed gebied van onderwerpen, overeenkomstig zijn horizontale 
gerichtheid. Het omvat strategisch onderzoek en gericht onderzoek dat verband houdt met onderzoekgebieden 
die zijn voorzien in de eerste vijf activiteiten genomend in artikel 1 van het kaderprogramma zoals gespecifieerd 
in zijn bijlage II. 
De samenhang tussen het opleidingsprogramma en de activiteiten uitgevoerd in de corresponderende veertien 
specifieke programma's wordt gewaarborgd. 
Fundamenteel onderzoek in de exacte- en natuurwetenschappen, inclusief de wiskunde; overeenkomstig het 
open karakter van het programma zullen de onderwerpen die worden bestreken niet a priori worden 
gedefinieerd. Er zal echter bijzondere aandacht worden besteed aan de nieuwe, in opkomst zijnde multidisci­
plinaire benaderingen en aan benaderingen die leiden tot een breed spectrum van toepassingen zoals 
onderzoek van complexe niet-lineraire systemen, de structuur van gecondenseerde materie, plasma's, de 
wisselwerking tussen extreem intense straling en materie, moleculaire herkenning en zelf-assemblerende 
structuren. 
Raakvlakken tussen zuivere wetenschap en technologische toepassingen, inbegrepen bij wijze van voorbeeld 
ingenieurswetenschappen, systeembenadering, moleculaire en super-moleculaire engineering, katalyse en 
membranen. 
Voor deze multidisciplinaire benadering wordt de voorkeur gegeven aan netwerken van „centres of excel­
lence", die centra voor fundamenteel en toegepast onderzoek bij elkaar brengen. 
Sociale- en menswetenschappen: deze actie betreft in wezen opleidingen in onderzoek dat van belang is voor 
de bevordering van de Europese concurrentiekracht en slagvaardigheid, in het bijzonder in de economie 
evenals in de wisselwerking tussen maatschappij, wetenschap en technologie. 
16. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 174/89 
Wctenschaps- en technologiemanagement 
Decentralisatie en directe betrokkenheid van de wetenschappelijke gemeenschap zijn de sleutelprincipes bij 
de implementatie van dit programma. 
De centra, laboratoria, instellingen, Europese netwerken van „centres of excellence" en grote wetenschappelij­
ke installaties, die op grond van bovenstaande criteria zijn geselecteerd, zullen niet alleen verantwoordelijk 
zijn voor de selectie van de kandidaten, maar ook voor de controle van hun voortgang. 
De Commissie is verantwoordelijk voor het algehele management en de bewaking van de voortgang van het 
totale programma. 
BIJLAGE II 
Indicatieve verdeling van de middelen 
Wegens het horizontale karakter van de acties die door dit specifieke programma worden gedekt, wordt geen 
uitsplitsing voorgesteld naar wetenschappelijk en technologisch gebied of naar de wijze van uitvoering. 
De middelen zullen, naar gelang benodigd, worden verstrekt voor de financiering van acties en flankerende 
maatregelen zoals aangegeven in bijlage III. 
BIJLAGE III 
Nadere regels voor de uitvoering van het programma en acties inzake verbreiding en benutting 
van de resultaten 
1. De Commissie voert het programma uit op basis van de in bijlage I beschreven inhoud. 
2. De regels voor de uitvoering van het programma, zoals weergegeven in artikel 3, bevatten opleidingsacties 
en begeleidende maatregelen. 
De opleidingsacties worden geregeld in contracten, hoofdzakelijk voor post-doctorale opleiding, voor 
toekenning van beurzen en financiële ondersteuning voor toegang tot faciliteiten van de gastorganisaties 
en deelname aan hun onderzoek. 
De begeleidende maatregelen bestaan erin gebruik te maken van passende middelen voor een goede 
technische uitvoering en voor het beheer en de evaluatie van het programma, voor de adequate verbreiding 
en beschikbaarstelling van de resultaten van de opleidingsacties, voor coördinatie, alsmede voor bewust-
makingsactiviteiten ten behoeve van de deelnemers aan het programma. 
3. Deelnemers in de actie vallen uiteen in twee categorieën. 
i) individuele ontvangers van opleidingsbeurzen; 
ii) instellingen die optreden als gast voor de ontvangers van een beurs. 
De individuele ontvangers van een beurs als genoemd onder i) moeten een natuurlijk persoon zijn 
gevestigd in de Gemeenschap. De instellingen, gedefinieerd onder ii), moeten rechtspersonen zijn en in de 
Gemeenschap zijn gevestigd(1), zoals researchlaboratoria van industriële ondernemingen. 
Natuurlijke of rechtspersonen gevestigd in de landen die met de Gemeenschap een samenwerkingsovereen­
komst hebben gesloten op het gebied van wetenschappelijk en technisch onderzoek, kunnen volgens het 
beginsel van wederzijds voordeel deelnemen aan de acties die in het kader van dit programma worden 
uitgevoerd. Zulke contracterende partijen kunnen geen financiering van de Gemeenschap verkrijgen. Zij 
dragen bij in de algemene beheerskosten. 
(') Voor dit programma kan de Europese organisatie voor kernfysisch onderzoek (CERN), gevestigd te Genève, waarvan het grootste 
deel van de faciliteiten zich op het grondgebied van de Gemeenschap bevinden, deelnemer zijn in de contracten. 
Nr. C 174/90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 7. 90 
4. De deelnemers aan de opleidingsacties worden gekozen op grond van een jaarlijkse procedure die erop is 
gericht gastorganisaties en kandidaat-onderzoekers op elkaar af te stemmen. 
De procedure omvat twee opeenvolgende uitnodigingen tot het indienen van voorstellen (zoals genoemd 
in artikel 6, lid 2), die in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschap worden gepubliceerd. 
De eerste uitnodiging wordt gericht tot die „centres of excellence" die bereid zijn onderzoekers te 
ontvangen. Zij wordt gericht tot drie categorieën gast-organisaties: 
i) individuele „centres of excellence"; 
ii) „centres of excellence" die zich groeperen om een intra-Europees netwerk rond een wetenschappelijk 
of technish thema of een wetenschappelijk en technisch project te vormen; 
iii) „centres of excellence" die een grote unieke wetenschappelijke onderzoekinstallatie te bieden hebben. 
De selectie van voorstellen van gast-organisaties wordt door de Commissie verricht na raadpleging van 
het Raadgevend Comité genoemd in artikel 6, lid 1. 
De tweede uitnodiging wordt in eerste instantie gericht tot jonge onderzoekers op post-doctoraal niveau 
om plaatsen in te nemen die naar aanleiding van de bovenvermelde eerste uitnodiging in een land dat 
niet dat van de trainee is, beschikbaar zijn gesteld. De selectie geschiedt gedecentraliseerd en wordt door 
de betrokken „centres of excellence" uitgevoerd. 
De bijdrage van de Commissie zal in het algemeen 100% van de marginale kosten van de actie bedragen 
(inclusief de volledige kosten van de beurs). 
In de gevallen genoemd onder ii) en iii) kan de Commissie ondersteuning geven voor aanpassing van de 
capaciteit van de gast-organisaties om extra onderzoekers te ontvangen, door bij voorbeeld wijzigingen 
aan onderzoekapparatuur, reizen tussen centra, uitwisselen van materiaal, enz. 
De voorwaarden die aan de ontvangers van een Gemeenschapsbeurs worden gesteld, zijn voor allen gelijk 
(toelagen, verplaatsingsvergoeding, sociale verzekering), ongeacht de categorie van de gast-organisatie. 
5. De verbreiding van de resulraten van de trainingsacties geschiedt enerzijds binnen het specifieke programma 
en anderzijds door middel van gecentraliseerde acties voor verbreiding en exploitatie, overeenkomstig het 
in artikel 4, derde alinea, van Besluit 90/221/Euratom, EEG bedoelde besluit.