WERKDOCUMENT VAN DE EUROPESE COMMISSIE Richtsnoeren voor de deelname aan de Tiende Conferentie van de Verenigde Naties voor Handel en Ontwikkeling

WERKDOCUMENT VAN DE EUROPESE COMMISSIE Richtsnoeren voor de deelname aan de Tiende Conferentie van de Verenigde Naties voor Handel en Ontwikkeling

1. Dit werkdocument heeft ten doel de Europese Unie te helpen bij het bepalen van haar standpunt tijdens de Tiende Conferentie van de Verenigde Naties voor Handel en Ontwikkeling (UNCTAD X), die in Bangkok (Thailand) van 12 tot 19 februari 2000 zal worden gehouden, alsmede tijdens de bijeenkomst van het Voorbereidend Comité voor UNCTAD X, die in december 1999 in Genève zal plaatsvinden.

2. Gelet op de artikelen 133, 177, 178, 179, 180 en 181 van het EG-Verdrag, zendt de Commissie dit werkdocument aan de Raad ter bespreking en om de weg te effenen voor conclusies van de Raad teneinde als richtsnoer te dienen voor de deelname van de Gemeenschap en haar lidstaten aan UNCTAD X. Zoals gebruikelijk zullen de Commissie en de lidstaten hun standpunten verder bepalen tijdens vergaderingen gedurende de Conferentie.

I. INLEIDING

3. UNCTAD X zal zijn gewijd aan het vraagstuk "Globalisering als instrument voor de ontwikkeling van alle landen en alle mensen." Globalisering biedt daadwerkelijk nieuwe perspectieven voor de integratie van ontwikkelingslanden in de wereldeconomie, met inbegrip van (maar niet alleen) handelsperspectieven, waarvoor de UNCTAD oorspronkelijk was opgericht. Door haar activiteiten te richten op globalisering, zal de UNCTAD in staat zijn haar belangrijke rol te behouden in de internationale discussie over de op dit moment meest relevante vraagstukken op het gebied van handel in het kader van duurzame ontwikkeling.

4. Het verloop van de Conferentie moet zijn gebaseerd op een duidelijk en gemeenschappelijk begrip van de relatie tussen duurzame ontwikkeling en globalisering, waarvoor handels- en investeringsliberalisatie fundamentele instrumenten zijn. Teneinde ontwikkelingslanden te laten profiteren van de globalisering en de uitdagingen ervan te laten aangaan, moeten zij en de donors, alsmede de internationale gemeenschap, dienovereenkomstig hun ontwikkelingsstrategieën en beleidsplannen heroverwegen.

5. Bij het heroverwegen van deze strategieën zal de Europese Unie ervoor zorgen dat, via de discussie tijdens UNCTAD X en via het werk van de UNCTAD voor de komende vier jaar, er tegelijkertijd vooruitgang wordt geboekt bij de verbetering van ontwikkelingsstrategieën en binnenlands beleid in de ontwikkelingslanden en bij de verbetering en consolidatie van het internationaal klimaat waarbinnen ontwikkeling moet plaatsvinden. De strategieën en beleidsplannen die door de Unie op nationaal, regionaal en internationaal niveau zullen worden ondersteund, zullen in overeenstemming zijn met de doelstellingen van het beleid van de Europese Unie op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Daarom moeten zij de soepele en geleidelijke integratie van ontwikkelingslanden in de wereldeconomie stimuleren. Zij zullen streven naar een economisch, sociaal en in milieuopzicht gezonde ontwikkeling van deze landen en een geïntegreerde benadering van de armoedebestrijding bevatten.

Ontwikkelingsstrategieën en -beleidsplannen moeten ook rekening houden met de gevolgen van globalisering om iedereen volledig van de rechten van de mens te laten profiteren, zoals is opgeroepen in Resolutie 1999/59 van de VN-Commissie voor de rechten van de mens.

Bovendien moeten dergelijke strategieën en beleidsplannen worden geformuleerd met het oog op een grotere samenhang tussen de aspecten van economische beleid op het gebied van structuur, macro-economie, handel, financiën en ontwikkeling, zodat de effectiviteit van dit beleid wordt vergroot en er wordt gezorgd voor een open en stabiel economisch beleidskader dat bevorderlijk is voor de integratie van ontwikkelingslanden in de wereldhandel, hun economische en sociale ontwikkeling en de armoedebestrijding.

6. UNCTAD X zal vlak na de Ministeriële Conferentie in Seattle plaatsvinden, waar naar verwachting een nieuwe ronde handelsbesprekingen binnen de WTO van start zal gaan. De Commissie heeft de Raad en het Europees Parlement reeds een mededeling doen toekomen over de benadering van de WTO-millenniumronde door de EU (COM(1999)331), die een substantiële agenda voor ontwikkeling omvat voor de Nieuwe Ronde. UNCTAD zal ook samenvallen met een belangrijke fase in het "post-Lomé" proces, terwijl andere regionale onderhandelingen met de landen in het Middellandse-Zeegebied, Mercosur, Chili en Mexico binnenkort zullen plaatsvinden. Deze gelijktijdige ontwikkelingen bieden de mogelijkheid alomvattender resultaten te boeken via een wereldwijde aanpak. Hiervoor is echter een hoge mate van samenhang en consistentie nodig tussen alle initiatieven die worden genomen binnen ieder onderhandelingskader op regionaal en multilateraal niveau.

7. Consistentie vereist een sterke analytische basis. Deel II bevat een korte analyse van de relatie tussen globalisering en ontwikkeling als een manier om een wereldwijde ontwikkelingsstrategie te verbeteren. Samenhang is een eerste voorwaarde om ervoor te zorgen dat de inspanningen van de Europese Unie tijdens ieder van de bovengenoemde onderhandelingen elkaar tot steun dienen. Deel III bevat voorstellen voor het toekomstige werkprogramma van de UNCTAD, waarover tijdens de Conferentie een besluit dient te worden genomen en dat tracht die samenhang optimaal te benutten. Tenslotte bevat de bijlage tekstelementen die een weerslag zijn van de beleidsaanpak die in deel II is ontwikkeld. Deze tekstelementen kunnen worden gebruikt bij de onderhandeling over een door de Conferentie af te leggen verklaring.

II. GLOBALISERING EN ONTWIKKELIN

8. Sinds 1951 is de wereldproductie meer dan verviervoudigd, terwijl de wereldhandel 17 keer zo groot is geworden. Het wereldwijde BBP-aandeel dat wordt verhandeld op internationale markten is toegenomen van 7% in 1950 tot 17% in 1996 en tot 20% met inbegrip van diensten. Directe buitenlandse investeringen zijn toegenomen van 60 miljard US-dollar in 1982-85 tot 440 miljard US-dollar in 1998. De handel tussen bedrijven wordt geschat op 55% van de wereldhandel. Dagelijkse buitenlandse wisseltransacties bedroegen in 1998 1,5 biljoen US-dollar.

9. Ondertussen is de wereldbevolking gegroeid van 3,4 miljard naar 5,8 miljard. De grootste toename vond plaats in de ontwikkelingslanden, waar de bevolking is gestegen van 2,7 miljard naar 4,8 miljard. Het wereldwijde reëel BBP is gedurende de periode 1965-1996 verdrievoudigd. Maar in dezelfde periode is de verhouding van het BBP per hoofd van de bevolking tussen ontwikkelingslanden en geïndustrialiseerde landen min of meer op het niveau van 1 op 20 in dollars en 1 op 7 in KKP gebleven.

10. De groeipercentages van ontwikkelingslanden voor het BBP per hoofd van de bevolking verschilden aanzienlijk tussen de verschillende regio's. Terwijl in Zuidoost-Azië en China gedurende de periode 1965-1996 een jaarlijkse toename van het BBP per hoofd van de bevolking van meer dan 5% werd geregistreerd, hebben het Middellandse-Zeegebied en Afrika bezuiden de Sahara een verslechtering van de levensomstandigheden moeten constateren. Armoede in ontwikkelingslanden (minder dan 1 US-dollar per dag) is in 1993 afgenomen tot 29,4% van de bevolking van die landen. Het absolute aantal armen is echter toegenomen van 1,2 miljard in 1987 tot 1,3 miljard in 1993 en kan op dit moment de 1,5 miljard bereiken. [1]

[1] Onlangs is de situatie nog verder verslechterd als gevolg van de financiële crisis in Oost-Azië. De Wereldbank schat dat gedurende de periode 1998-2000 het aantal armen in Indonesië kan verdubbelen, in de Filippijnen, Thailand en Maleisië met 35 tot 50 procent kan toenemen, terwijl het BBP per hoofd van de bevolking is gedaald in Rusland, Noord-Korea, voormalig Joegoslavië en in sommige regio's van China.

11. Bovendien is de groei van de wereldeconomie over de lange termijn afgenomen. De groei in ontwikkelingslanden,die de laatste tien jaar is teruggelopen, weegt niet op tegen de afname van het groeipercentage in de ontwikkelde landen van een gemiddelde van 4% in de jaren zestig tot 2% in de jaren negentig.

12. Globalisering is, dankzij een ongeëvenaarde golf van technologische innovaties en een efficiëntere internationale verdeling van werk, een van de belangrijkste factoren geweest die de afgelopen tientallen jaren hebben bijgedragen aan de wereldwijde groei. Vrijere handel en meer directe buitenlandse investeringen, alsmede kapitaalstromen op korte termijn hebben echter slechts een beperkte invloed gehad op de wereldwijde ontwikkeling. Terwijl een handvol opkomende economieën heeft bewezen dat er aan onderontwikkeling kan worden ontkomen dankzij op export gebaseerde strategieën en absorptiestrategieën voor directe buitenlandse investeringen, hebben de meeste ontwikkelingslanden gedurende de laatste drie decennia geen significante of ononderbroken toename van het BBP per hoofd van de bevolking kunnen realiseren.

13. Er is inderdaad wereldwijd geen sprake geweest van echte convergentie. Ondanks opmerkelijke vooruitgang waar het gaat om voedselzekerheid, alfabetisering en levensverwachting in de meeste ontwikkelingslanden, is armoede nog steeds een vraagstuk dat nog niet is opgelost. Bovendien verslechtert het wereldwijde en plaatselijke milieu vanwege niet-duurzame productie- en consumptiepatronen die gekoppeld zijn aan extreme armoede in ontwikkelingslanden of het niet meeberekenen van milieukosten in marktprijzen in ontwikkelingslanden en opkomende economieën.

14 De ontbrekende schakel tussen globalisering en ontwikkeling is het voorhanden zijn van een "adequaat binnenlands beleid". Het ontbreken van een dergelijk beleid is mede een verklaring voor de aanhoudende 1 op 20 verhouding van het in dollars uitgedrukte BBP per hoofd van de bevolking tussen ontwikkelings landen en ontwikkelde landen. Ontwikkeling is eerst en vooral afhankelijk van binnenlands beleid, dat moet worden ondersteund door internationale economische samenwerking. Met name vrijhandel heeft alleen een positieve rol gespeeld voor landen die effectieve ontwikkelingsstrategieën hebben uitgevoerd. Een dergelijk beleid reikt veel verder dan het effect van export en import en directe buitenlandse investeringen op de economische groei van een land.

15 Globalisering via vrijhandel en open investeringsregelingen kunnen de algehele prestatie van de economieën van ontwikkelingslanden verbeteren, mits het binnenlands beleid wordt versterkt door de concurrentie op binnenlandse markten te vergroten, door nieuwe marktmogelijkheden in het buitenland te openen voor de export van ontwikkelingslanden en door meer financiële middelen beschikbaar te maken voor investering in fysiek kapitaal en immateriële vaste activa, met inbegrip van de noodzakelijke collectieve goederen. De bevordering van multilaterale regels en beginselen ter integratie van duurzame ontwikkelingsvoorwaarden is een unieke methode om de consistentie van effectieve ontwikkelingsstrategieën in eigen land en globaliseringsmogelijkheden via vrijhandel en hogere directe buitenlandse investeringsstromen te garanderen.

16 Om van deze voordelen te kunnen profiteren, moet aan vijf voorwaarden worden voldaan: A. Efficiënte instellingen en een efficiënt binnenlands beleid B. Aandacht voor de specifieke economische en sociale beperkingen van ontwikkelingslanden in het multilaterale handelsstelsel C. Adequate externe middelen D. Multilaterale harmonisatie van regels en beginselen E. Consistentie.

A. Efficiënte instellingen en een efficiënt binnenlands beleid

17 Om te beginnen moeten ontwikkelingslanden een bepaald niveau van politieke en economische structuur bereiken met redelijk efficiënte markten en een goed functionerende staat. In de minst ontwikkelde landen (MOL's) en in veel ontwikkelingslanden moeten deze voorwaarden drastisch worden verbeterd om directe buitenlandse investeringen aan te trekken en ervoor te zorgen dat vrijhandel een bron voor toegenomen welvaart wordt die eerlijk wordt verdeeld over de economie.

18 Ontwikkelingsstrategieën kunnen alleen slagen als zij worden uitgevoerd in een stabiel politiek klimaat door regeringen die vastberaden zijn prioriteit te geven aan duurzame ontwikkeling. Zonder echte bereidheid tot ontwikkeling is geen ontwikkeling mogelijk. Verantwoordelijke democratische regeringen en de rechtsorde garanderen een zekerder ontwikkeling via de stabiliteit van politieke systemen en de prioriteit voor ontwikkeling. Dit zijn dan ook, naast de eerbiediging van mensenrechten, de eerste voorwaarden voor duurzame ontwikkelings strategieën.

19 Ontwikkeling vraagt om hogere spaar- en investeringspercentages en beter onderwijs. Meer spaargeld is direct gekoppeld aan een gezond macro-economisch beleid ter voorkoming van zowel binnenlandse inflatie als waardedaling van de wisselkoers. Bovendien zijn de doeltreffendheid en soliditeit van de binnenlandse financiële sector van doorslaggevende betekenis voor het garanderen van eerlijke toegang tot krediet, hogere productiviteit van investeringen en zodoende hogere spaargelden via betere beloning.

20 Vrijhandel en milieubescherming kunnen en moeten elkaar ondersteunen. Vrijhandel biedt het kader voor een efficiënter gebruik van milieubronnen door beter gebruik te maken van natuurlijke concurrentievoordelen en door technologische innovaties die mogelijk worden door schaalvoordelen en concurrentie op de wereldmarkt. Tegelijkertijd kunnen milieueisen een stimulans voor technologische innovatie en economische efficiëntie vormen. De milieuvoordelen van vrijhandel doen zich echter niet automatisch voor - d.w.z. zij kunnen alleen vaste vorm krijgen als er een effectief milieubeleid wordt uitgevoerd, zowel nationaal als in multilateraal verband.

21 Sociaal beleid, met inbegrip van gezondheid, basisonderwijs en technisch onderwijs, met name voor meisjes, alsmede sociale vangnetten, geeft een hoog rendement op overheidsuitgaven waar het gaat om groei. Onderwijs is één van de belangrijkste collectieve goederen waar een staat voor moet zorgen om technologische absorptie te garanderen en zodoende, naast investeringen in fysiek kapitaal, een hogere productiviteit. De recente financiële crisis in Azië heeft nogmaals duidelijk aangetoond dat landen die beschikken over effectieve sociale vangnetten ten tijde van een financiële of economische crisis veel veerkrachtiger zijn en beter zijn uitgerust om negatieve effecten te verzachten.

22 Een op efficiënte en concurrerende markten optredende particuliere sector is de motor voor economische groei en de belangrijkste bron voor werkgelegenheid in het merendeel van de ontwikkelingslanden. De particuliere sector versterkt het concurrentievermogen van de ontwikkelingslanden en draagt zodoende bij aan hun integratie in de wereldeconomie.

23 Ontwikkeling vraagt dus vooral om een soepele werking van eerlijke en concurrerende markten voor producten, diensten en andere middelen, waaronder krediet, grond en genetische bronnen. In dit opzicht is het van essentieel belang het arbitrair optreden van regeringen tegen bedrijven in te dammen, corruptie te bestrijden en de samenzwering tussen openbare autoriteiten en een op winst beluste oligopolie of monopolie te voorkomen door een vastberaden concurrentiebeleid.

B. Aandacht voor de specifieke economische en sociale beperkingen van ontwikkelingslanden in het multilaterale handelsstelsel

24 De geleidelijke integratie van ontwikkelingslanden in het multilaterale handelsstelsel zal niet alleen afhangen van het welslagen van hun binnenlandse hervormingen en het concurrentievermogen van hun economieën, maar ook van het vermogen van dit stelsel om rekening te houden met de specifieke economische en sociale mogelijkheden en beperkingen van deze landen en deze ook adequaat aan te pakken, met name waar het gaat om de minst ontwikkelde landen. Multilaterale regels die rekening houden met deze mogelijkheden en beperkingen moeten een positieve rol spelen in de ondersteuning van op duurzame ontwikkeling gerichte strategieën van regeringen.

25 In dit verband is het versterken van maatregelen voor bijzondere en gedifferentieerde behandeling belangrijk om de integratie van ontwikkelingslanden, met name de minst ontwikkelde, in het multilaterale handelsstelsel te vergemakkelijken, met inachtneming van hun verschillende ontwikkelingsniveaus.

26 Ontwikkelingslanden moeten van geïndustrialiseerde en meer ontwikkelde ontwikkelingslanden een effectieve voorkeursbehandeling blijven krijgen met betrekking tot markttoegang. Terwijl het streven naar een alomvattende liberalisatie van de handel wordt voortgezet, moet iedere onaanvaardbare reductie in de preferentiële marges in sectoren die voor de ontwikkeling van ontwikkelingslanden het belangrijkst zijn, worden vermeden. Waar nodig moeten preferenties in het kader van het SAP, met inbegrip van preferenties in het kader van de milieu- en sociale stimuleringsregelingen, worden vergroot. Het geven van positieve prikkels in het kader van het SAP die gekoppeld zijn aan duurzaam ontwikkelingsbeleid en multilaterale normen, moet worden gestimuleerd.

27 Ontwikkelingslanden dienen - zich te verplichten tot liberalisatie in overeenstemming met hun ontwikkelingsbehoeften, - bereid te zijn om, via regionale integratieprogramma's tussen ontwikkelingslanden, vrijhandelszones in te stellen die volledig in overeenstemming met WTO-bepalingen zijn, als een methode om concurrentie te vergroten en zo schaalvoordelen te realiseren en zodoende vooruitgang op de weg naar multilaterale liberalisatie voor te bereiden.

28 Regionale regelingen tussen Noord en Zuid door middel van reciprociteit in de handelsbetrekkingen, waarbij ten volle rekening wordt gehouden met de mate van asymmetrie in economische structuren en concurrentievermogen tussen geïndustrialiseerde landen en ontwikkelingslanden, naargelang van hun ontwikkelingsniveau, zullen regionale integratieprocessen consolideren en de industrialisatie van ontwikkelingslanden door middel van nieuwe investeringen en een nieuwe handelsdynamiek vlotter doen verlopen.

C. Adequate externe middelen

29 De globalisering van financiële markten heeft de mogelijkheden verbeterd voor de overdracht van middelen van Noord naar Zuid, via directe buitenlandse investering, alsmede via portefeuille-investeringen en bankleningen.

30 Het openstellen van de investeringsregeling moet een prioriteit blijven voor ontwikkelingslanden. In dat opzicht zal, met name bij directe investering, een multilateraal overeengekomen kader van regels (waarover is onderhandeld binnen een breder forum zoals de WTO) de stabiele investeringsstromen versterken door wereldwijd een transparanter en voorspelbaar investeringsklimaat te creëren.

31 Hoewel sommige opkomende economieën volledig hebben geprofiteerd van de mogelijkheid om buitenlands kapitaal aan te trekken, waren de meeste MOL's daartoe niet in staat vanwege de instabiliteit van hun macro-economisch klimaat en het in structureel opzicht zwakke institutioneel en wetgevend kader (met name van hun financiële sector) alsmede vanwege de risico's als gevolg van de veranderlijkheid van financiële markten. Bij het liberaliseren van kapitaalstromen naast de liberalisatie van hun investeringsregelingen kunnen opkomende economieën ernstige klappen oplopen die zich tot een wereldwijd systemisch risico kunnen ontwikkelen,tenzij prudentiële voorschriften en toezicht overeenkomstig goedgekeurde multilaterale normen worden geïmplementeerd op nationaal vlak, en transparantie van de stromen gewaarborgd is op internationaal vlak. Bovendien kan kapitaalliberalisatie op korte termijn, bij onvoldoende toezicht, het witwassen van geld, belastingsontduiking en de overdracht van winst uit corruptie gemakkelijk in de hand werken. Daarom moet vooruitgang worden geboekt om enerzijds de soliditeit van binnenlandse financiële sectoren te versterken en anderzijds het internationaal financieel stelsel te verbeteren met betrekking tot de transparantie van kapitaalstromen, preventie van financiële crises, strijd tegen corruptie, het witwassen van geld en belastingsontduiking, alsmede om financiële markten te stabiliseren.

32 Officiële ontwikkelingshulp (ODA) moet een belangrijke bron voor MOL's blijven. De omvang ervan moet op één lijn worden gebracht met de door de VN vastgestelde doelstelling van 0,7% van het BBP van geïndustrialiseerde landen. Officiële ontwikkelingshulp moet onder andere bijdragen aan fysieke infrastructuur, sociaal beleid en capaciteitsopbouw, met inbegrip van, met name, met handel samenhangende capaciteitsopbouw om de mogelijkheid tot handel te vergroten en de betrokken landen te helpen bij de integratie in het wereldhandelsstelsel. De ontwikkelingshulp moet ook gepaard gaan met op duurzame ontwikkeling gerichte beleids hervormingen. Coördinatie tussen donors en volledige deelname van het begunstigde land zelf zijn noodzakelijke voorwaarden voor effectieve en doelgerichte bijstand.

D. Multilaterale harmonisatie van regels en beginselen

33 De druk van wereldwijde financiële markten op regeringen om ervoor te zorgen dat hun beginselen correct zijn, en op bedrijven voor een hoger rendement op investeringen, draagt bij tot een "concurrentie tussen regels" tussen belasting -, sociale, milieu- en regelgevende nationale stelsels die tot een neerwaartse spiraal kunnen leiden. Het is derhalve belangrijk dat ontwikkelingslanden bij het uitvoeren van economische hervormingen, het vergroten van het concurrentievermogen in de export en het opbouwen van een gunstig investeringsklimaat worden geplaatst in een positie waardoor zij in de gelegenheid zijn dergelijke belasting-, sociale, milieu- en regelgevende beleidsmaatregelen uit te voeren, die van cruciaal belang is voor duurzame ontwikkeling.

34 Door ontwikkelingslanden en geïndustrialiseerde landen overeengekomen maatregelen om een dergelijk beleid te volgen en uit te voeren vragen om een multilaterale harmonisatie van regels en beginselen voor duurzame ontwikkeling, te weten: in de sociale sector - de effectieve uitvoering van de belangrijkste ILO-verdragen (het recht zich te organiseren in bonden; het recht om collectief te onderhandelen; verbod op uitbuiting van kinderarbeid; verbod op gedwongen arbeid; verbod op discriminatie binnen een werksituatie), in de milieusector - de uitvoering van multilaterale milieuovereenkomsten op een wijze die in overeenstemming is met het beginsel van gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden - zoals het Protocol van Montreal, het Raamverdrag inzake klimaatverandering van de VN (FCCC), het Verdrag inzake biologische diversiteit van de VN (CBD) - aangezien zij worden gesloten, ondertekend en geratificeerd met inachtneming van essentiële milieubeginselen zoals het voorzorgsbeginsel, in de financiële sector - de bevordering van prudentiële normen en het effectief toezicht hierop, alsmede het bevorderen van normen inzake transparantie van kapitaalstromen, teneinde binnenlandse financiële sectoren in ontwikkelingslanden te consolideren en wereldwijde systemische crises te voorkomen, - de strijd tegen corruptie, witwassen van geld en belastingontduiking - de geleidelijke eliminatie van belastingparadijzen en multilaterale onderhandelingen over minimumtarieven voor belasting op de winsten uit vlottende factoren (spaargelden en bedrijfswinsten) om zodoende bij te dragen aan meer fiscale billijkheid tussen ontwikkelingslanden, waarbij tegelijkertijd een gezonde en eerlijke financiering van de fundamentele collectieve goederen wordt gegarandeerd, zoals het functioneren van de staat, de infrastructuur, gezondheid en onderwijs.

35 De ontwikkelingsdimensie zal ook aan de orde moeten worden gesteld tijdens onderhandelingen over multilaterale regels voor directe buitenlandse investeringen en concurrentie alsmede voor handelsbevordering.

E. Consistentie

36 Consistentie tussen binnenlandse strategieën, handelsbeleid en internationaal investeringsbeleid, alsmede multilaterale harmonisatie van belasting-, milieu- en sociale regels, impliceert een meer effectieve coördinatie tussen donorlanden en landen die handelspreferenties toekennen, alsmede volledige deelname en eigen inbreng van de ontvangende landen.

III. BIJDRAGE VAN DE UNCTAD AAN DE UITWERKING VAN STRATEGIEËN VOOR DUURZAME ONTWIKKELING

III.1 Het werkprogramma van de Organisatie voor de komende vier jaar

III.1.1 Inleiding

37 Het werkprogramma van de UNCTAD voor de vier jaar na de Tiende Conferentie moet bijdragen aan de bevordering van ontwikkelingsstrategieën volgens de richtsnoeren die hierboven zijn vermeld, terwijl het specifieke karakter van andere internationale fora wordt gerespecteerd. Dit zou een aanpassing betekenen van het werkprogramma waarover tijdens de Negende Conferentie overeenstemming is bereikt, en wel op basis van een bijgewerkte omschrijving van de rol van de UNCTAD en een reeks prioriteiten die uitdrukking geven aan de huidige behoeften en omstandigheden.

38 Bij het opstellen van het werkprogramma van de Organisatie voor de komende vier jaar moet rekening worden gehouden met de rol van de UNCTAD. Deze is drieledig: - functioneren als forum voor intergouvernementele besprekingen en beraadslagingen alsmede discussies tussen deskundigen. Deze activiteiten hebben betrekking op de fase vóór en na onderhandelingen en zijn erop gericht tot een consensus te komen; - uitvoeren van activiteiten op het gebied van onderzoek, gegevensverzameling en analyse, die suggesties bieden voor de discussies van de deskundigen en regeringsvertegenwoordigers; - in samenwerking en overeenstemming met andere organisaties en donors, zorgen voor activiteiten op het gebied van technische samenwerking, die nauw samenhangen en vervlochten zijn met de onderzoeks- en analyseactiviteiten.

39 Wat het opstellen van regels op wereldniveau betreft, is de UNCTAD niet het adequate forum voor onderhandelingen over multilaterale regels. Het feit dat bijna alle landen lid zijn van de WTO en de actieve deelname van ontwikkelingslanden spreken inderdaad iedere bewering tegen dat de UNCTAD zou kunnen functioneren als alternatief forum voor het opstellen van regels.

40 De UNCTAD moet zich bij discussies op intergouvernementeel niveau en met deskundigen, bij analytische activiteiten en bij technische samenwerking blijven richten op de vier activiteitengebieden die worden beschreven in paragrafen 86 tot 94 van het Midrand-document: handel in goederen en diensten en kwesties op het gebied van grondstoffen; investering, bedrijfsontwikkeling en technologie; diensteninfrastructuur voor ontwikkeling en handelsefficiency, alsmede het meer algemene onderwerp van globalisering en ontwikkeling.

41 De Tiende UNCTAD-Conferentie zal echter, net als UNCTAD IX, prioriteiten voor deze vier gebieden moeten vaststellen. Deze prioriteiten moeten een weerspiegeling zijn van de comparatieve voordelen van de UNCTAD, alsmede het specifieke karakter van haar algemene mandaat dat in een gecombineerde analyse van zowel de handels- als de ontwikkelingsdimensies van ieder thema ligt. Bij de selectie van prioriteiten dient ook rekening te worden gehouden met de wijzigingen die sinds Midrand hebben plaatsgevonden en de agenda van de internationale gemeenschap voor de komende maanden. De voorstellen van de Unie voor prioritaire onderwerpen dienen in overeenstemming te zijn met haar onderhandelingsposities in andere fora.

42 Met name interne institutionele hervormingen en capaciteitsopbouw, de betrokkenheid van de verschillende actoren van de burgermaatschappij bij het ontwikkelingsproces en regionale integratie kunnen - vanwege hun toenemend belang voor het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Unie - worden gesuggereerd als prioritaire onderwerpen op de verschillende activiteitengebieden van de UNCTAD.

43 Het toegenomen risico op marginalisatie van de minst ontwikkelde landen in de wereldeconomie is een goed argument om de specifieke problemen van MOL's centraal te blijven stellen in de activiteiten en steunprogramma's van de UNCTAD.

44 De thema's met betrekking tot mensenrechten, het centraal stellen van sociale en menselijke ontwikkeling en armoedebestrijding moeten niet in het werkprogramma van de UNCTAD worden opgenomen, aangezien de Organisatie op deze gebieden geen echt comparatief voordeel heeft. Deze onderwerpen moeten echter een bron van inspiratie zijn voor de analytische werkzaamheden en activiteiten op het gebied van technische samenwerking van de UNCTAD, met inachtneming van de werkzaamheden die door andere internationale instellingen, zoals UNDP, UNESCO en de Wereldbank, worden uitgevoerd.

III.1.2 Het werkprogramma voor de vier activiteitengebieden van de Organisatie

a) Globalisering en ontwikkeling

45 De UNCTAD moet zich blijven richten op de gevolgen van globalisering voor duurzame ontwikkeling. Er moeten met name analytische werkzaamheden zijn met betrekking tot: (a) de gevolgen van macro-economische hervormingen, structurele aanpassing en tweedegeneratiehervormingen voor ontwikkeling, in het licht van de toenemende wereldwijde interdependentie; (b) hoe negatieve gevolgen van globalisering kunnen worden gecompenseerd. Omdat globalisering in het algemeen meer ten goede komt aan sterkere economieën en de zwakkere vaak marginaliseert, moeten er methoden en middelen worden gezocht om het verschil te overbruggen door de voordelen eerlijker te verdelen en de omstandigheden te creëren waarin dergelijke voordelen kunnen worden benut. Activiteiten dienaangaande moeten bijdragen aan het vaststellen van een wereldwijde ontwikkelingsstrategie, zoals uiteengezet in deel II hierboven; (c) het belang van institutionele hervormingen en capaciteitsopbouw, die zich met name richten op kwesties als goed bestuur, met inbegrip van de preventie en bestrijding van corruptie, alsmede het opzetten van een regelgevend kader dat bevorderlijk is voor de ontwikkeling van een markteconomie; (d) de rol en taken van de verschillende actoren van de burgermaatschappij die bijdragen aan de integratie van ontwikkelingslanden in de wereldeconomie; (e) de rol van regionale integratieprocessen, zowel tussen ontwikkelingslanden onderling als tussen ontwikkelingslanden en ontwikkelde landen, om te zorgen voor een grotere economische stabiliteit en de gevolgen van negatieve externe tegenslagen te verzachten. De analyse van positieve ervaringen met regionale integratie die de economische groei van lidstaten vergemakkelijkte, moet hiervan deel uitmaken. In dit verband dient de UNCTAD te blijven voorzien in technische samenwerking en deze te blijven uitbreiden naar ontwikkelingslanden waar het gaat om het opzetten van het institutioneel kader en de uitvoering van het voor regionale integratie noodzakelijk beleid. Bovendien moet ervoor worden gezorgd dat dergelijke programma's in overeenstemming zijn met het multilateraal handelsstelsel en dit stelsel zodoende ondersteunen; (f) de specifieke problemen van MOL's bij hun inspanningen om te integreren in de wereldeconomie. Deze zijn onder meer aangegeven in de mededeling van de Commissie inzake de benadering van de WTO-millenniumronde door de EU. In dit verband dient terdege rekening te worden gehouden met de resultaten van en ervaringen met de uitvoering van het Actieprogramma voor de minst ontwikkelde landen en het Initiatief op hoog niveau ten behoeve van de minst ontwikkelde landen (1997).

b) Investeringen, bedrijfsontwikkeling en technologie

46 De UNCTAD dient haar activiteiten inzake het verzamelen en analyseren van gegevens over directe buitenlandse investeringen voort te zetten en uit te breiden teneinde beter inzicht te krijgen in de relaties tussen investeringen, handel en ontwikkeling en om de bijdrage van investeringsstromen aan het ontwikkelingsproces te bestuderen, met name door consolidatie van lokale industriële clusters en de stroom van informatie en vakkennis waaraan zij ruimte bieden. In dit verband dient de UNCTAD haar analytische activiteiten voort te zetten: (a) met betrekking tot het institutioneel en macro-economisch kader en de verschillende locatiefactoren die directe buitenlandse investeringen in ontwikkelingslanden kunnen mobiliseren en in stand houden; (b) ter ondersteuning van onderhandelingen over multilaterale regels voor investeringen, waarbij met name aandacht wordt besteed aan de specifieke behoeften en voorwaarden van ontwikkelingslanden in dit verband. Deze analytische activiteiten dienen een aanvulling te zijn op de discussie op intergouvernementeel niveau en tussen deskundigen en moeten vergezeld gaan van activiteiten op het gebied van technische samenwerking ter ondersteuning van ontwikkelingslanden bij hun inspanningen om investeringen aan te trekken.

47 De UNCTAD moet analytisch werk verrichten en voorzien in een forum voor discussie op intergouvernementeel niveau en tussen deskundigen over de formulering van beleid dat bevorderlijk is voor de ontwikkeling van de particuliere sector. De volgende kwesties kunnen met name worden onderzocht: (a) de complementariteit en interdependentie van de ontwikkeling in de particuliere sector op lokaal, nationaal en regionaal niveau; (b) de voorwaarden voor de bevordering van lokale ontwikkeling, waarbij wordt gekeken naar de bestaande verschillen tussen de regio's, hun expliciete concurrentiefactoren en de lokale actoren die moeten worden betrokken bij het vaststellen van maatregelen; (c) het onderling verband tussen decentralisatieprocessen en regionale integratieprocessen; (d) nieuwe vormen van partnerschappen en dialoog tussen de particuliere en overheidssector; (e) mechanismen die het niveau van buitenlandse en binnenlandse investeringen doen toenemen in overeenstemming met de regels van de WTO; (f) de rol en specifieke behoeften van KMO's; (g) de rol van microfinanciering als integraal onderdeel van financiële instellingen, bij de ontwikkeling van de particuliere sector en de bijdrage ervan aan armoedebestrijding.

48 De UNCTAD moet, via de adequate analytische activiteiten, de inspanningen ondersteunen die door ontwikkelingslanden worden verricht om beleid en kennisstrategieën vast te stellen en uit te voeren voor de deelname aan de informatiemaatschappij en voor het bevorderen van een cognitieve samenleving. De UNCTAD moet ook voorzien in een forum voor de discussie over deze kwesties op intergouvernementeel niveau en tussen deskundigen, waarbij overlapping met lopende onderhandelingen en discussies binnen onder meer de WTO, CSTD en ITU wordt voorkomen.

49 Binnen dit activiteitengebied dient de UNCTAD zich bezig te houden met vraagstukken inzake institutionele hervormingen en capaciteitsopbouw en met de rol van de verschillende actoren van de burgermaatschappij. Er dient analytisch werk te worden verricht met betrekking tot: (a) het opzetten van een wetgevend en regelgevend kader dat bevorderlijk is voor de ontwikkeling van de particuliere sector en gunstig is voor directe buitenlandse investeringen; (b) de ontwikkeling van lokale deskundigheid alsmede lokale en regionale netwerken; (c) de identificatie van de rol en taken van de particuliere sector als deelnemer aan het globaliseringsproces; (d) de toename van het vermogen van de particuliere sector om zijn rol in het ontwikkelingsproces te spelen.

50 Met betrekking tot regionale integratie zou de UNCTAD het volgende kunnen onderzoeken: (a) wat het positieve effect van regionale integratie is voor de ontwikkeling van het concurrentievermogen van bedrijven in lidstaten en met name voor het ontwikkelen en versterken van concurrerende ketens voor de productie van goederen en diensten, alsmede de identificatie en versterking van flankerende steunmaatregelen voor deze ketens; (b) wat het effect van regionale integratieprocessen op directe buitenlandse investeringsstromen is; (c) wat de rol van regionale integratieprocessen is in de ontwikkeling en acceptatie van geharmoniseerde investeringsregels.

c) Handel in goederen en diensten en kwesties met betrekking tot grondstoffen

51 De UNCTAD dient haar activiteiten voort te zetten en te versterken teneinde de inspanningen van de ontwikkelingslanden om in het multilaterale handelsstelsel te integreren te ondersteunen. De UNCTAD moet met name voorzien in een forum voor discussie op intergouvernementeel niveau en tussen deskundigen, waarin, vanuit het oogpunt van ontwikkeling, de onderwerpen worden geanalyseerd van de binnenkort te houden WTO-onderhandelingen, zodat ontwikkelingslanden beter weten waar het over gaat en zij actiever kunnen deelnemen aan deze besprekingen. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan: (a) de mogelijkheden die worden geboden aan ontwikkelingslanden, door het openstellen van het economisch klimaat middels consolidatie van de discipline in de dienstverlenende sector en op nieuwe gebieden die met handel samenhangen zoals directe buitenlandse investeringen en concurrentie; (b) het concept van bijzondere en gedifferentieerde behandeling in relatie tot het toenemende verschil in het niveau van ontwikkeling en concurrentievermogen tussen ontwikkelingslanden; (c) de identificatie van andere kwesties waarbij ontwikkelingslanden bijzonder belang kunnen hebben, alsmede van methoden en middelen om problemen op te lossen die de integratie van ontwikkelingslanden in het multilaterale handelsstelsel in de weg staan. De UNCTAD dient eveneens methoden en middelen aan de orde te stellen waarmee het handelsbeleid kan worden afgestemd op andere beleidsplannen, zodat bij besprekingen de angst voor eenzijdigheid en protectionisme wordt weggenomen. De UNCTAD dient ook haar activiteiten op het gebied van technische samenwerking voort te zetten teneinde ontwikkelingslanden en met name de MOL's te ondersteunen bij hun toetreding tot de WTO, bij de voorbereiding op toekomstige WTO-onderhandelingen en de uitvoering van de toezeggingen die op grond van lopende en toekomstige onderhandelingen zijn gedaan. Bovendien kan de UNCTAD technische samenwerking bieden aan ontwikkelingslanden bij de ontwikkeling van coherente onderhandelingsstrategieën via de handelsbesprekingen die op een verschillend niveau en in een verschillende context plaatsvinden.

52 De UNCTAD dient haar initiatieven op het gebied van handelspreferenties en hiermee samenhangende oorsprongsregels nieuw leven in te blazen. De UNCTAD dient met name na te gaan hoe ontwikkelingslanden en vooral MOL's beter kunnen profiteren van bestaande preferenties en hoe meer geavanceerde ontwikkelingslanden MOL's preferentiële toegang kunnen verlenen tot hun markten. Een bespreking van de machtigingsclausule, waarbij rekening wordt gehouden met de veranderende economische omstandigheden en beleidsplannen van ontwikkelingslanden, kan eveneens van nut zijn binnen de UNCTAD. De Organisatie dient ook haar technische samenwerking met ondernemers voort te zetten waar het gaat om het gebruik van preferenties.

53 De UNCTAD dient ook haar analytische activiteiten voort te zetten en de uitwisseling van ervaringen op het gebied van grondstoffen te bevorderen en met name met betrekking tot: (a) diversificatie, als de adequate strategie om de afhankelijkheid van grondstoffen te doorbreken en exportinkomsten te stabiliseren; (b) risicobeheerinstrumenten. De UNCTAD kan ook de doelstellingen en functionering van huidige internationale afspraken op het gebied van grondstoffen in overweging nemen.

54 De UNCTAD dient analytische activiteiten te blijven ontplooien en te voorzien in een forum voor discussie op intergouvernementeel niveau en tussen deskundigen over mededingingsbeleid en -regels, teneinde het bewustzijn van ontwikkelingslanden te vergroten en hen in staat te stellen hun ervaringen uit te wisselen. De UNCTAD kan met name analyses opstellen over het belang van genationaliseerde en particuliere monopoliën in opkomende markten, de relaties tussen investeringen en mededinging en de soorten regelgeving die geschikt zijn voor verschillende niveaus van marktontwikkeling. De UNCTAD kan ook analyses uitvoeren ter ondersteuning van de onderhandelingen over multilaterale mededingingsregels, waarbij in het bijzonder aandacht wordt besteed aan de specifieke behoeften en voorwaarden van ontwikkelingslanden dienaangaande. De UNCTAD kan activiteiten op het gebied van technische samenwerking voortzetten ter ondersteuning van ontwikkelingslanden bij het vaststellen en uitvoeren van mededingingsregels en -beleid.

55 De UNCTAD moet een belangrijke rol blijven spelen bij de aanpak van het continuüm handel/milieu/ontwikkeling binnen de context van duurzame ontwikkeling en met name bij het verbeteren van beleidssamenhang en het ondersteunen van vooruitgang met betrekking tot handel en milieu in de komende jaren. Er moet vooral voor worden gezorgd dat de werkzaamheden van de UNCTAD, WTO en andere internationale organisaties als UNEP, UNDP en de instellingen van Bretton Woods, elkaar ondersteunen en aanvullen, teneinde ontwikkelingslanden actief te helpen bij het aanpakken van uitdagingen op het gebied van handel en milieu en de positieve synergieën tussen handelsliberalisatie en milieubescherming optimaal te benutten. Tegelijkertijd moet ervoor worden gezorgd dat handelsregels niet het vermogen van landen om een effectief milieubeleid te voeren verminderen, zowel op nationaal als internationaal niveau. De werkzaamheden van de UNCTAD moeten trachten de gedeeltelijk afwachtende houding van ontwikkelingslanden ten aanzien van integratie van milieuoverwegingen in een handels- en ontwikkelingsagenda en hun zorgen over eenzijdigheid en eco-protectionisme weg te nemen. Bovendien moet de UNCTAD het bewustzijn vergroten als het gaat om de versterking van milieunormen op nationaal niveau die economische groei kunnen bevorderen en buitenlandse investeringen in ontwikkelingslanden kunnen aantrekken, alsmede als het gaat om hun specifiek belang om milieudisciplines op internationaal niveau te versterken, onder meer ter bescherming van hun eigen milieu, ter voorkoming van de export van vervuiling en milieuschadelijke producten van geïndustrialiseerde landen en in verband daarmee ter voorkoming van bepaalde, met de handel samenhangende milieurisico's. De UNCTAD moet met name verder onderzoek uitvoeren naar de onderlinge verbanden tussen de verschillende handelsliberalisatie- en milieuaangelegenheden en de vraag van ontwikkelingslanden naar een gedifferentieerde voorkeursbehandeling. In dit verband zou meer 'win-win'-onderzoek naar de mogelijkheden om zowel directe economische voordelen als positieve milieuresultaten voor ontwikkelingslanden te realiseren van specifiek belang zijn. Het is belangrijk te blijven zoeken naar positieve mechanismen voor een betere markttoegang en de handel in milieuvriendelijker goederen en diensten te vergemakkelijken. De UNCTAD dient haar aandacht te richten op multilaterale milieuovereenkomsten (MMO's) als de beste manier om internationale milieuproblemen aan te pakken, waarbij de nadruk wordt gelegd op het feit dat iedere handelsmaatregel waartoe in het kader van MMO's in multilateraal verband overeenstemming is bereikt, een garantie zal bieden tegen eenzijdigheid en eco-protectionisme, en dat de synergie tussen hoge milieubescherming op basis van de beginselen van Rio en economische prestatie op middellange tot lange termijn duurzame ontwikkeling mogelijk zal maken. Als taakbeheerder voor Hoofdstuk 2 van Agenda 21 kan de UNCTAD ook een nuttige rol spelen bij de handelsbesprekingen die zullen plaatsvinden tijdens de achtste zitting van de VN-Commissie voor duurzame ontwikkeling in april 2000 en in de daarop volgende voorbereiding van de Wereldmilieuconferentie 2002 tijdens welke de uitvoering van Agenda 21 en de beginselen van Rio zullen worden geëvalueerd.

56 Met betrekking tot het activiteitengebied institutionele hervormingen en capaciteitsopbouw kan de UNCTAD een analyse verrichten en voorzien in technische samenwerking als het gaat om de regelgevende kaders die bevorderlijk zijn voor handelsontwikkeling. Op dit activiteitengebied dient de UNCTAD ook de volgende kwesties met betrekking tot regionale integratie aan de orde te stellen: (a) de gevolgen van het wegnemen van handelsbelemmeringen tussen ontwikkelingslanden die lid zijn van regionale economische organisaties; (b) het instellen van regionale disciplines in met handel samenhangende kwesties, zoals concurrentie, industriële en intellectuele eigendomsrechten, sanitaire en fytosanitaire normen en technische handelsbelemmeringen; (c) de bestaande interacties tussen multilaterale en regionale handelsbesprekingen; (d) het ontwikkelingsperspectief van reciprociteit tussen regionale groepen van ontwikkelingslanden en ontwikkelde landen. Deze analytische activiteiten moeten als basis dienen voor de discussie op intergouvernementeel niveau en tussen deskundigen en dienen te worden vergezeld van technische samenwerking ter ondersteuning van ontwikkelingslanden bij hun regionale integratieprocessen. De UNCTAD dient in het bijzonder steun te verlenen aan ontwikkelingslanden en met name MOL's bij het uitvoeren van regionale vrijhandelsovereenkomsten. De UNCTAD moet ook technische samenwerking blijven verlenen aan regionale organisaties bij de onderhandelingen over vrijhandelsovereenkomsten met ontwikkelde landen alsmede binnen het WTO-kader.

d) Diensteninfrastructuur voor ontwikkeling en handelsefficiency

57 Op basis van de deskundigheid die zij op dit gebied heeft ontwikkeld moet de UNCTAD ontwikkelingslanden ook blijven ondersteunen bij de opbouw van een diensteninfrastructuur op het gebied van douane, transport, bank- en verzekeringswezen en telecommunicatie. Hoewel het opstellen van regels beslist in handen van de WTO moet blijven, heeft de UNCTAD een comparatief voordeel als het gaat om het verlenen van technische bijstand op dit gebied. De volgende gebieden moeten centraal staan in het werkprogramma van de UNCTAD, zowel met betrekking tot de analytische activiteiten als technische samenwerking: (a) bevordering van handel, het gebruik van informatietechnologie in activiteiten die met handel te maken hebben en met name de met ontwikkeling samenhangende dimensie van elektronische handel; (b) institutionele hervormingen, capaciteitsopbouw en opleidingsactiviteiten ter ondersteuning van de opbouw van een efficiënte diensteninfrastructuur voor handel; (d) de mogelijke voordelen in efficiency bij de opbouw van een diensteninfrastructuur voor handel op regionaal niveau. (e) specifieke problemen voor MOL's, zoals toegang tot informatietechnologie en capaciteitsopbouw van menselijk potentieel om gebruik te maken van informatietechnologie en zodoende deel te nemen aan de informatiemaatschappij.

III.2 Methoden en middelen om de effectiviteit van de werkzaamheden van de UNCTAD te verbeteren

58 De UNCTAD onderging een grondige wijziging tijdens de Achtste Conferentie die in 1992 in Cartagena werd gehouden. Wat men "de spirit van Cartagena" heeft genoemd, diende in grote mate als inspiratiebron voor de activiteiten van de UNCTAD tussen de Achtste en Negende Conferentie. Anderzijds heeft UNCTAD VIII onvoldoende bereikt wat betreft de stroomlijning van die activiteiten. UNCTAD IX bracht het aantal vergaderingen terug, voornamelijk door het institutioneel kader af te slanken tot drie hoofdcommissies. Dit betekende echter dat iedere commissie een groot aantal onderwerpen moest behandelen. Zodoende is het nodig het werkprogramma van de UNCTAD beter af te stemmen.

59 Tijdens UNCTAD X moet daarom wederom worden gewezen op de noodzaak om een optimale toewijzing van de middelen van de Organisatie te garanderen door haar activiteiten te richten op kwesties waarbij de UNCTAD een werkelijk comparatief voordeel heeft en door te kiezen voor een beperkt aantal prioriteiten zoals hierboven beschreven.

60 De Conferentie dient eveneens te wijzen op het belang om de samenhang tussen de drie aspecten van de rol van de UNCTAD te verbeteren - discussies op intergouvernementeel niveau en tussen deskundigen, analytische activiteiten en technische samenwerking - die nauw met elkaar samenhangen en elkaar altijd tot steun moeten dienen.

61 Technische samenwerking moet vraaggericht zijn en gebaseerd op de evaluaties van de behoeften in de ontvangende landen. De Conferentie dient te wijzen op de noodzaak van een verbeterde interne coördinatie van activiteiten op het gebied van technische samenwerking door onder meer aan lidstaten een indicatief jaarplan te overleggen dat is opgesteld onder de directe verantwoordelijkheid van de Secretaris-Generaal. De prioriteit van MOL's moet worden gegarandeerd. Om de effectiviteit van technische samenwerkingsactiviteiten te vergroten zal toezicht op en evaluatie van ieder project adequaat worden versterkt. Met name dient te worden beoordeeld wat het effect van projecten op de nationale capaciteiten van ontvangende landen is. Er moeten methoden en middelen worden gevonden voor de introductie en verbetering van mechanismen voor kostendekking om ervoor te zorgen dat bepaalde programma's in financieel opzicht zelfstandig zijn.

Technische samenwerking en ondersteuning voor capaciteitsopbouw moeten worden uitgevoerd in coördinatie met andere donors om coherentie en complementariteit van acties te bereiken en om overlapping van activiteiten te voorkomen. In dit verband kunnen de beginselen die gelden voor het geïntegreerd kader voor MOL's - d.w.z. coördinatie tussen donors en volledige participatie door ontwikkelingslanden - worden toegepast voor steun aan andere ontwikkelingslanden.

62 Een grotere samenhang in beleid is essentieel om een open en stabiel economisch beleidskader te bevorderen en ontwikkelingslanden in de wereldeconomie te integreren. Dit vraagt om een nauwere samenwerking tussen internationale organisaties op handelsgebieden om de complementariteit en wederzijdse ondersteuning van beleid ten behoeve van handelsliberalisatie en ontwikkeling te bevorderen. De Conferentie dient te wijzen op de noodzaak tot samenwerking tussen de UNCTAD en andere internationale organen die ernaar streven een dergelijke complementariteit en dergelijke synergieën te bereiken en concurrentie tussen de verschillende activiteiten en overlapping van hun activiteiten te voorkomen. Een dergelijke samenwerking moet een betere coördinatie mogelijk maken bij het vaststellen en uitvoeren van deze activiteiten. De Conferentie moet met name wijzen op complementariteit met de WTO. Deze complementariteit is gekoppeld aan een duidelijk onderscheid tussen de taken van de twee organen (onderhandelingen over multilaterale regels en geschillenbeslechting voor de WTO, het bereiken van een consensus in de fasen vóór en na de onderhandelingen en analytische activiteiten voor de UNCTAD, alsmede de activiteiten op het gebied van technische bijstand, die de hoofdtaken van beide Organisaties ondersteunen).

63 UNCTAD X moet eveneens manieren en middelen onderzoeken waarmee de betrokkenheid van de burgermaatschappij en de particuliere sector van zowel ontwikkelingslanden als geïndustrialiseerde landen bij het reilen en zeilen van de Organisatie kan worden bevorderd, onder meer door het garanderen van een actieve deelname van hun vertegenwoordigers aan de voorbereiding en uitvoering van intergouvernementele vergaderingen en bijeenkomsten van deskundigen en door hen te raadplegen bij het vaststellen en uitvoeren van technische samenwerkingsprojecten en bij de voorbereiding van analytische documenten. De betrekkingen tussen het secretariaat van de UNCTAD en de vertegenwoordigers van de burgermaatschappij moeten transparant zijn, binnen een kader dat juridische bescherming garandeert. Het is van essentieel belang dat deze vertegenwoordigers aan de hand van hun competentie en deskundigheid worden geselecteerd. De UNCTAD moet ook een discussieforum bieden voor vertegenwoordigers van de burgermaatschappij met betrekking tot kwesties op het gebied van handel en ontwikkeling.

64 Wanneer onderwerpen een langdurige overweging vergen, kunnen deskundigenbijeenkomsten worden georganiseerd op geregelde, doch niet periodieke basis. Hierdoor kan het zelfvertrouwen en een beter begrip onder de deelnemers worden vergroot.

Bijlage

Bij de onderhandelingen tijdens de Tiende Conferentie over een gezamenlijke tekst over globalisering en ontwikkeling, kan de Unie, op basis van de beleidsaanpak die is beschreven in deel II van deze tekst, instemmen met het volgende:

Het belang van effectieve instellingen en nationale beleidsplannen

1 UNCTAD X dient te onderkennen dat een politiek klimaat dat vrede, veiligheid en stabiliteit, eerbiediging van de mensenrechten, democratie, rechtsorde en goed bestuur garandeert, een eerste vereiste is voor een billijke en duurzame ontwikkeling. UNCTAD X dient daarom uitdrukking te geven aan de behoefte aan institutionele hervormingen en institutionele ontwikkeling die een dergelijk klimaat kunnen creëren en consolideren, op basis van aansprakelijkheid en transparantie op overheidsniveau en die ervoor zorgen dat de preventie van en strijd tegen corruptie wordt gegarandeerd. Een wetgevend en regelgevend kader, dat bevorderlijk is voor het functioneren van een democratische samenleving en van een markteconomie, vormt een wezenlijk onderdeel van deze institutionele structuur.

2 De tijdens de Conferentie te voeren discussie dient te bevestigen dat vermindering van de democratische tekorten bijdraagt aan meer politieke betrokkenheid en steun van de publieke opinie voor binnenlandse hervormingen. In dit verband moet de Conferentie het belang benadrukken van de deelname van de burgermaatschappij aan het opzetten van een democratisch beleidskader en meer algemeen aan het ontwikkelingsproces. Ook dient te worden erkend dat de ontwikkeling van sociaal kapitaal via instellingen van de burgermaatschappij bevorderlijk is voor de promotie van billijke en duurzame economische groei.

3 UNCTAD X dient erop te wijzen dat de integratie van ontwikkelingslanden in de wereldeconomie ook in grote mate afhankelijk zal zijn van het welslagen van economische en financiële hervormingen bij het opzetten van een stabiel en open macro-economisch klimaat dat is gericht op stabiliteit, een billijker inkomstenverdeling, het creëren van werkgelegenheid en armoedebestrijding, dat een dergelijk klimaat gunstig is voor de ontwikkeling van de particuliere sector en bevorderlijk voor binnenlandse en buitenlandse investeringen door de particuliere sector. UNCTAD X dient eveneens te onderkennen dat structurele aanpassing een essentiële fase blijft voor veel ontwikkelingslanden. Bovendien moet UNCTAD X de uitvoering van een tweede generatie hervormingen aanbevelen die de problemen aanpakken op het gebied van de bestuurlijke en institutionele capaciteit en het functioneren van het financieel stelsel. Een dergelijk stelsel moet in staat zijn om te gaan met interne en externe financiële crises en moet bestaan uit strikte prudentiële regels, verbeterde transparantie en openbaarmakingsregels. Op korte termijn kunnen, terwijl toezicht op en regulering van de financiële sector wordt verbeterd en versterkt, kapitaalcontroles nuttig zijn. De hervorming van het financieel stelsel dient ook de ontwikkeling van duurzame microfinancieringsinstellingen te stimuleren.

4 Besprekingen tijdens UNCTAD X dienen te bevestigen dat een gedegen mededingingsbeleid cruciaal is voor de ontwikkeling van een goed functionerende markteconomie in ontwikkelingslanden en voor de bescherming van de belangen van de consumenten. De liberalisatie van hun markten moet derhalve vergezeld gaan van de introductie van nationale mededingingsregels die zijn afgestemd op het niveau van ontwikkeling van deze markten. UNCTAD X moet ook wijzen op het belang van binnen de WTO multilateraal overeengekomen regels over het nationaal mededingingsrecht en over procedures voor internationale samenwerking.

5 Het wettelijk kader moet ervoor zorgen dat de belangen van consumenten ook worden gegarandeerd via normen voor de bescherming van consumenten en de gezondheid van consumenten.

6 UNCTAD X dient te wijzen op de rol van de particuliere sector als motor voor economische groei en op de potentiële bijdrage van deze sector aan de verbetering van het concurrentievermogen van ontwikkelingslanden en aan de integratie van deze landen in de wereldeconomie. Bovendien is de particuliere sector, en met name het informele deel ervan, in de meeste ontwikkelingslanden de voornaamste bron voor het creëren van banen. UNCTAD X dient er eveneens op te wijzen dat de particuliere sector een belangrijk onderdeel van de burgermaatschappij is en dat zijn verantwoordelijkheden moeten worden erkend en aangenomen. Dit impliceert de noodzaak van een dialoog tussen de particuliere en overheidssector teneinde hun respectieve verantwoordelijkheden vast te stellen, de zwakke punten in het bedrijfsklimaat van ondernemingen en in het functioneren van de markt aan te pakken en duidelijke voorwaarden voor bestuur op verschillende niveaus (lokaal, nationaal, regionaal en wereldwijd) vast te stellen. De Conferentie dient daarnaast te onderkennen dat er nu een consensus bestaat over de noodzaak om een geïntegreerde benadering te bevorderen (op macro-, meso- en microniveau) waarbij de belangrijkste actoren worden geïdentificeerd en worden voorzien van de noodzakelijke steun voor institutionele opbouw. Gezien het heterogene karakter van de landen, zowel onderling als intern, en het nog steeds voortdurende decentralisatieproces, zou het de moeite waard zijn de aandacht te richten op de lokale dimensie van de ontwikkeling van de particuliere sector. Bovendien dienen decentralisatie en regionale integratie te worden gezien als twee elementen die elkaar versterken ter bevordering van duurzame ontwikkeling in het globaliseringsproces.

7 Efficiënte overheidsdiensten zijn van wezenlijk belang. De rol van de staat als dienstverlener moet duidelijk worden omschreven binnen de context van de dialoog met de burgermaatschappij en met name de particuliere sector.

8 UNCTAD X moet ook aandacht besteden aan de specifieke problemen van landen die afhankelijk zijn van grondstoffen, meestal MOL's. De Conferentie dient te wijzen op de structurele problemen die verband houden met de inflexibele vraag naar grondstoffen in importerende landen, met de neerwaartse trends op lange termijn van veel grondstofprijzen en met de veranderlijkheid van die prijzen. De Conferentie dient eveneens te wijzen op de effecten van die structurele problemen op exportinkomsten van producerende landen, op hun economische groei en op inkomstenverdeling. UNCTAD X dient daarom de noodzaak van een diversificatiebeleid te onderkennen als een effectieve strategie voor het doorbreken van de afhankelijkheid van grondstoffen en het stabiliseren van exportinkomsten. De Conferentie dient ook de problemen aan te pakken die verband houden met het vergroten van het concurrentievermogen via liberalisatie en privatisering van de sector, met institutionele ontwikkeling, met investering en opleiding, met risicobeheer en met een billijker inkomstenverdeling in grondstofsectoren.

9 De Conferentie kan ook de toenemende zorg onderkennen van zowel producerende als consumerende landen over het doel en het functioneren van de huidige internationale afspraken over grondstoffen en een discussie van start doen gaan over de perspectieven van de internationale samenwerking op dit gebied.

10 UNCTAD X dient de belangrijke rol te onderkennen die wordt gespeeld door de informatie- en communicatietechnologieën in de ontwikkeling van internationale handel. De toepassing van deze nieuwe technologieën in alle sectoren van economieën en samenlevingen heeft geleid tot de zogenaamde revolutie van de informatiemaatschappij die nieuwe mogelijkheden opent voor ontwikkelingslanden alsmede nieuwe risico's op marginalisatie doet ontstaan voor "informatie-arme" mensen of landen. De Conferentie dient er derhalve op te wijzen dat het voor ontwikkelingslanden belangrijk is beleidsplannen uit te voeren die hun beperkingen op het gebied van infrastructuur aanpakken en een klimaat creëren dat in staat is om complexe technologieën aan te trekken teneinde deel uit te maken van de informatie maatschappij. Deze beleidsplannen moeten onder meer bestaan uit het opzetten van een gunstig regelgevend kader, de liberalisatie van de telecommunicatiemarkten, investering in onderwijs, opleiding, onderzoek en technologische mogelijkheden en publieke acties voor informatie-arme groepen. In dit verband dient UNCTAD X te wijzen op het belang van "kennisstrategieën" die zijn gericht op het creëren van een gunstig klimaat teneinde de technologische kloof te dichten en een cognitieve samenleving en een "door kennis aangedreven economie" te bevorderen.

11 De Conferentie dient te wijzen op het belang van sociale en menselijke ontwikkeling. Zij moet duidelijk maken dat de economische integratie van ontwikkelingslanden in de wereldeconomie, alsmede de bevordering van duurzame economische groei en rechtsorde, niet kan worden bereikt zonder de menselijke en sociale factoren in aanmerking te nemen. UNCTAD X dient erop te wijzen dat de ontwikkelingsstrategieën zijn gericht op een grotere billijkheid in de verdeling van de voordelen van economische groei. Deze strategieën moeten ook de bescherming van kwetsbare groepen garanderen, met name kinderen, en de armen, vrouwen en inheemse bevolkingsgroepen helpen toegang te krijgen tot en voordeel te halen uit de economische mogelijkheden die worden geboden door globalisering en liberalisatie. Er dienen adequate middelen te worden besteed aan onderwijs en gezondheid, aangezien deze maatregelen positieve effecten kunnen hebben op het verhogen van de levensstandaard. Bovendien is een gezonde en geschoolde beroepsbevolking een van de vele voorwaarden voor het aantrekken van buitenlandse investeringen. De Conferentie moet regeringen verzoeken in hun ontwikkelingsbeleid expliciet voorrang te geven aan bestrijding van de armoede en, op lange termijn, volledige uitroeiing ervan. Te dien einde moeten regeringen trachten coherentie te bereiken tussen hun sociaal en economisch beleid en hun capaciteiten ontwikkelen om doelstellingen op het gebied van armoedebestrijding in dit beleid op te nemen. In dit verband dient UNCTAD X te wijzen op het belang van fundamentele sociale rechten voor duurzame ontwikkeling. De regeringen van ontwikkelingslanden moeten ervoor zorgen dat hervormingen die export bevorderen en ondersteunen niet ten koste gaan van de uitvoering van en het toezicht op de toepassing van wetgeving die overeenstemt met internationaal overeengekomen essentiële arbeidsrechten. Bovendien dient de Conferentie donors en de internationale gemeenschap te vragen ervoor te zorgen dat armoedebestrijding een centrale doelstelling van hun ontwikkelingssamenwerkingsbeleid is en dat het handels- en ontwikkelingsbeleid elkaar versterken en zodoende helpen bij de strijd tegen armoede.

12 De verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van politieke en economische hervormingen ligt voornamelijk bij de betreffende landen. De Conferentie dient echter te wijzen op de noodzaak van opbouwende steun aan hervormingen in ontwikkelingslanden door donors en, in het algemeen, door de internationale gemeenschap. Een beleidsdialoog, ontwikkelingssamenwerking en economische en handelsbetrekkingen zijn essentiële en met elkaar samenhangende onderdelen van een dergelijke steun aan ontwikkelingslanden door de donorgemeenschap. In dit verband dient de rol van de UNCTAD in de bijstand aan ontwikkelingslanden in het hervormingsproces te worden toegejuicht.

13 UNCTAD X dient eveneens te onderkennen dat binnenlandse hervormingen niet van buitenaf kunnen worden opgelegd. Zij zullen niet worden uitgevoerd tenzij zij door de landen zelf worden overgenomen, aangepast aan de specifieke omstandigheden in ieder land en onderhevig aan de interne consensus van de hele samenleving, overeenkomstig het beginsel van eigendom ("ownership"). De burgermaatschappij zal, als begunstigde en als kanaal voor ontwikkelingshulp, bijdragen aan het proces van aanpassing van de inhoud van de ontwikkelingssamenwerking aan lokale omstandigheden en de totstandbrenging van de interne consensus over hervormingen ondersteunen.

Deelname van ontwikkelingslanden aan het multilaterale handelsstelsel: de Millenniumronde, handelspreferenties en regionale integratie Handels- en milieuaangelegenheden

14. UNCTAD X dient opnieuw te bevestigen dat de geleidelijke integratie van ontwikkelingslanden in het multilaterale handelsstelsel essentieel is voor hun ontwikkeling. De Conferentie dient er ook op te wijzen dat een dergelijke integratie grotendeels afhankelijk zal zijn van het welslagen van hun binnenlandse hervormingen en van de verbetering van het concurrentievermogen van hun economieën. Deze hervormingen moeten worden ondersteund door de internationale gemeenschap via meer en beter gerichte en gecoördineerde technische bijstand, als onderdeel van een algemene inspanning tot een betere beleidscoherentie. De Conferentie dient er eveneens op te wijzen dat beleidscoherentie tussen ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en handelsbeleid moet worden gegarandeerd, teneinde de gunstige gevolgen voor zowel economische groei als armoedebestrijding te vergroten. Tegelijkertijd dient de Conferentie te erkennen dat het multilaterale handelsstelsel duurzame ontwikkeling moet ondersteunen en waar nodig rekening moet houden met de specifieke economische en sociale mogelijkheden en beperkingen van ontwikkelingslanden, met name MOL's, waarbij in het bijzonder de nadruk moet worden gelegd op het gemeenschappelijke doel van handelsliberalisatie. De actieve deelname van ontwikkelingslanden aan de WTO, en met name aan de komende onderhandelingsronde, is belangrijk voor het verdedigen van hun belangen. De agenda voor de nieuwe ronde moet in het bijzonder aandacht besteden aan de verbanden tussen handel en ontwikkeling, teneinde de interesse van ontwikkelingslanden om actief deel te nemen te vergroten. De UNCTAD zal een belangrijk forum zijn voor besprekingen en consensusvorming in de fasen vóór en na de onderhandelingen. Terwijl de integriteit van het multilaterale handelsstelsel en het gemeenschappelijke doel van handelsliberalisatie in stand wordt gehouden, is een bijzondere en gedifferentieerde behandeling een nuttig instrument om rekening te houden met de verschillende omstandigheden en behoeften van ontwikkelingslanden, met name MOL's, alsmede met hun bestuurlijke en institutionele beperkingen, mits het hen stimuleert om hun economieën geleidelijk open te stellen voor buitenlandse concurrentie.

15. Ontwikkelingslanden, met name de minst ontwikkelde, moeten preferentiële toegang blijven krijgen tot de markten van geïndustrialiseerde landen, aangezien handelspreferenties, samen met andere ontwikkelingsstrategieën, een belangrijke factor vormen om de integratie van ontwikkelingslanden in de wereldeconomie te vergemakkelijken. De overname van positieve prikkels in het kader van de SAP-regelingen die verband houden met duurzaam ontwikkelingsbeleid en multilaterale normen, moet worden bevorderd. UNCTAD X dient opnieuw te wijzen op het beginsel van vrijstelling van rechten voor in wezen alle producten van oorsprong uit MOL's, hetgeen uiterlijk in 2003 ten uitvoer dient te worden gelegd, zoals reeds door de Europese Unie is voorgeschreven.

16. UNCTAD X dient opnieuw te bevestigen dat regionale integratie tussen ontwikkelingslanden die in overeenstemming met de WTO-regels is uitgevoerd, een belangrijke stap is op weg naar de integratie van ontwikkelingslanden in het multilaterale handelsstelsel. Regionale integratie zal inderdaad een sterkere groei stimuleren en een toename van de handel, omdat hierdoor van schaalvoordelen kan worden geprofiteerd, diversificatie van de nationale economieën mogelijk wordt gemaakt, alsmede specialisatie op een regionaal niveau en een betere toewijzing van middelen, waardoor een meer effectieve grensoverschrijdende concurrentie binnen regionale markten wordt gegarandeerd. Regionale integratie draagt er zodoende toe bij dat ontwikkelingslanden hun internationaal concurrentievermogen kunnen opbouwen en zich eenvoudiger kunnen aanpassen aan de nieuwe internationale context. Bovendien zijn grotere regionale markten aantrekkelijker voor buitenlandse investeerders. De Conferentie dient er ook op te wijzen dat regionale integratieprocessen de geloofwaardigheid en implementatie van institutionele en macro-economische hervormingen vergroten. Zij bieden een mogelijkheid om beter uniforme regels op te stellen voor met handel samenhangende kwesties zoals concurrentie, directe buitenlandse investeringen of industriële en intellectuele eigendomsrechten en verbeteren zodoende het investeringsklimaat. Zij bevorderen de ontwikkeling van regionale infrastructuren die noodzakelijk zijn voor economische ontwikkeling, zoals vervoers- of telecommunicatienetwerken en maken, afhankelijk van de aard van economische integratie, coördinatie en vrij nauwe convergentie van macro-economische beleidsplannen mogelijk, waardoor de regionale economische stabiliteit wordt verbeterd. Bovendien kunnen handelsbesprekingen op regionaal niveau in grote mate bijdragen aan een adequate voorbereiding en consensusvorming op regionaal niveau voor gelijktijdige of toekomstige multilaterale onderhandelingen in de WTO, waardoor de effectieve deelname van ontwikkelings landen aan het multilaterale handelsstelsel wordt bevorderd. Regionale integratie is ook een effectief middel om de preventie van conflicten te garanderen.

17. Regionale Noord-Zuid-handelsafspraken zijn ook een aanvullende stap naar een volwaardige deelname van ontwikkelingslanden aan de wereldeconomie. Teneinde het hoofd te kunnen bieden aan de specifieke omstandigheden van de ontwikkelingspartners, zullen de onderhandelingen voor Noord-Zuidintegratie-overeenkomsten rekening houden met de toegestane flexibiliteit, terwijl zij wel in overeenstemming blijven met de WTO-regels. Deze integratie-overeenkomsten moeten gepaard gaan met maatregelen ter ondersteuning van de overgang naar meer openheid, zodat een ongelijke verdeling van aanpassingskosten en rendementsopbrengsten als gevolg van wederzijdse handelsliberalisatie wordt voorkomen.

18. UNCTAD X dient erop te wijzen dat de doelstellingen van meer handelsliberalisatie en van milieubescherming elkaar moeten versterken, teneinde een bijdrage te leveren aan duurzame ontwikkeling. Multilaterale onderhandelingen en overeenkomsten over handel en milieu moeten in overeenstemming zijn met de beginselen die zijn goedgekeurd tijdens de Conferentie van Rio.

Externe middelen voor ontwikkeling: bijstand en directe buitenlandse investering Het schuldenprobleem

19. Terwijl het belang van ontwikkelingshulp voor ontwikkelingslanden en met name MOL's wordt onderkend, kan UNCTAD X haar bezorgdheid uitspreken over het feit dat de officiële ontwikkelingshulp de afgelopen jaren is afgenomen. Donors moeten daarom worden verzocht hun inspanningen inzake officiële ontwikkelingshulp voort te zetten en te versterken teneinde de doelstelling van 0,7% BBP te bereiken, zoals is overeengekomen op internationaal niveau. Het is van essentieel belang ervoor te zorgen dat ontwikkelingshulp bijdraagt aan de verbetering van binnenlands beleid in de begunstigde landen en aan de versterking van hun instellingen. Dit kan gebeuren door ontwikkelingshulp systematisch te koppelen aan duurzame en billijke ontwikkelingscriteria zoals de algemene DAC-indicatoren voor duurzame ontwikkeling, door doelstellingen vast te stellen voor economisch welzijn, sociale ontwikkeling en duurzaamheid op milieugebied. De doelstellingen die door deze indicatoren worden vastgesteld bevestigen dat de nadruk van ontwikkelingssamenwerking niet alleen mag liggen op macro-economische en structurele eisen, maar ook op hervormingen die zich richten op sociale en economische billijkheid en het voldoen aan milieueisen. Tegelijkertijd moet de internationale gemeenschap ernaar streven om de betrokkenheid van de begunstigde landen bij ontwikkelingsprogramma's te garanderen ("ownership").

20. Het aantrekken van directe buitenlandse investeringen is van essentieel belang geworden voor veel ontwikkelingslanden in hun inspanningen om duurzame ontwikkeling te bereiken. Directe buitenlandse investeringen zijn inderdaad een belangrijke bron, niet alleen vanwege kapitaal, maar ook vanwege leidinggevende vaardigheden, technologieën en vakkennis. Deze investeringen stimuleren handel en concurrentie en vergemakkelijken de toegang tot exportmarkten. Directe buitenlandse investeringen kunnen bovendien een strategische sleutelfunctie hebben bij de versterking en uitbreiding van lokale industriële clusters. UNCTAD X dient dan ook te wijzen op het belang van directe buitenlandse investeringen in het proces van duurzame ontwikkeling. Door te wijzen op de ongelijke verdeling van directe buitenlandse investeringsstromen dient de Conferentie aan te dringen op de noodzaak van meer en beter gerichte ontwikkelingshulp ter ondersteuning van de inspanningen van ontwikkelingslanden om het adequaat beleid en de adequate wetgeving uit te voeren om zodoende de omstandigheden te creëren voor het aantrekken van buitenlandse investeringen. UNCTAD X dient eveneens te wijzen op het nut van een multilateraal, op basis de WTO-beginselen van non-discriminatie overeengekomen kader van regels inzake directe buitenlandse investeringen teneinde een wereldwijd stabiel, transparant en voorspelbaar klimaat voor investeringsstromen te garanderen.

21. Een schuldenlast, vooral voor landen met hoge schulden, kan een belemmering voor groei zijn aangezien hierdoor buitenlandse investeringen worden ontmoedigd en de schuldendienst een te groot aandeel van de fiscale middelen absorbeert. Een schuldenlast is te vaak een obstakel voor investeringen in de sociale en milieusector en is daardoor vaak schadelijk voor duurzame ontwikkeling op lange termijn. UNCTAD X zou de ernst van dit probleem kunnen onderkennen en benadrukken dat initiatieven voor de kwijtschelding van schulden altijd gepaard moeten gaan met de uitvoering van hervormingen die ervoor zorgen dat de middelen die zodoende beschikbaar komen daadwerkelijk worden gebruikt voor armoedebestrijding en voor gezondheid en onderwijs. UNCTAD X zou haar waardering kunnen uiten voor de inspanningen van donors binnen het kader van het HIPC-initiatief, dat beoogt de schuldenlast voor landen die een adequaat structureel aanpassingsproces uitvoeren dragelijk te maken. De Conferentie dient er eveneens op te wijzen dat een meer genereuze benadering ervoor moet zorgen dat er geen wijziging wordt aangebracht die nadelig is voor traditionele ontwikkelingsacties.

Versterking van de structuur van het internationaal financieel stelsel

22. Om de risico's van wereldwijde integratie van financiële markten tot een minimum te beperken, dient UNCTAD X te benadrukken dat kapitaalmarkten in ontwikkelingslanden op een voorzichtige en gebalanceerde wijze moeten worden geliberaliseerd en dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan het opstellen en uitvoeren van prudentiële normen, regels en regelgeving om stabiliteit te helpen behouden en het ontstaan van crises zoveel mogelijk te voorkomen, zowel op nationaal als internationaal niveau. Meer technische bijstand is noodzakelijk om zich ontwikkelende en opkomende economieën te ondersteunen bij het versterken van hun financieel stelsel, teneinde aan internationale normen te voldoen.

23. Internationale financiële instellingen, zoals het IMF, de Wereldbank en de BIB moeten verder rekening houden met de lessen die men heeft geleerd van de financiële crises in Azië. Zij moeten hun rol en functies blijvend aanpassen aan een steeds meer geïntegreerd internationaal financieel stelsel. Tot de prioriteiten behoren het verbeteren van transparantie en toezicht, een betere evaluatie en inschatting van financiële risico's en een adequate betrokkenheid van de particuliere sector bij crisispreventie en -oplossing.

Bevordering van multilaterale normen voor duurzame ontwikkeling

24. UNCTAD X dient zich uit te spreken voor het opstellen van multilaterale normen op zes hoofdgebieden. Ten eerste directe buitenlandse investeringen, teneinde een stabiel en voorspelbaar klimaat te garanderen voor wereldwijde investeringen op lange termijn. Ten tweede is er een behoefte om handelsprocedures te vereenvoudigen en te harmoniseren. Het derde gebied heeft betrekking op milieuaangelegenheden, door zich te richten op de wederzijdse ondersteuning van handel en milieu en horizontale kwesties als multilaterale milieuovereenkomsten. Twee andere gebieden zijn fiscale normen en internationaal mededingingsbeleid. Deze gebieden zijn cruciaal voor het realiseren van een eerlijke concurrentie voor bedrijven, terwijl er tegelijkertijd voor wordt gezorgd dat fiscale concurrentie tussen staten en concurrentieverstorende praktijken geen invloed hebben op de inspanningen om tot duurzame ontwikkeling te komen. Ten slotte moeten overeengekomen sociale normen effectief worden gemaakt, met name de normen met betrekking tot de erkenning van een minimale reeks arbeidsrechten.