A4-0004/99

Resolutie over de bescherming van het gezin en het kind

Het Europees Parlement,

- gelet op de ontwerpresolutie van de heer Ribeiro (e.a.) over kinderarbeid in de Europese Unie (B4-0692/98),

- gelet op de ontwerpresolutie van mevrouw Ferrer over volledige afschaffing van de kinderarbeid (B4-0800/98),

- gelet op zijn resolutie van 9 juni 1983 over het gezinsbeleid van de Europese Gemeenschap ((PB C 184 van 11.07.1983, blz. 116.)),

- gelet op de conclusies van de Raad van Ministers voor gezinszaken van 29 september 1989 ((PB C 277 van 31.10.1989, blz. 2.)),

- gelet op de Overeenkomst van de Verenigde Naties van 20 november 1989 inzake de rechten van het kind, die door alle lidstaten van de Europese Unie is geratificeerd,

- gelet op zijn resolutie van 14 december 1994 over de bescherming van het gezin en andere gezinsvormen bij de afsluiting van het Internationaal Jaar van het Gezin ((PB C 18 van 23.01.1995, blz. 96.)),

- gelet op richtlijn 92/85/EEG over de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie ((PB L 348 van 28.11.1992, blz. 1.)), die bepaalt dat dergelijke vrouwen recht hebben op een moederschapsverlof gedurende een onafgebroken periode van ten minste 14 weken en dat zij beschermd moet worden tegen ontslag op grond van hun toestand,

- gelet op aanbeveling 92/241/EEG inzake de verzorging van kinderen ((PB L 123 van 8.5.1992, blz. 16.)), die de ontwikkeling van kinderopvangdiensten zoekt te bevorderen, aangezien die in de meeste landen van Europa nog onvoldoende ontwikkeld zijn,

- gezien de Europese strategie voor het kind, die in januari 1996 door de Raad van Europa werd goedgekeurd, en de Europese Overeenkomst van 25 januari 1996 inzake de uitoefening van de rechten van het kind, waarin specifieke rechten worden gegarandeerd binnen het kader van het gezinsrecht,

- gelet op richtlijn 96/34/EG betreffende de door de UNICE, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake ouderschapsverlof ((PB L 145 van 19.6.1996, blz. 4.)), waarin aan werknemers, zowel mannen als vrouwen, een verlof van ten minste drie maanden wordt toegekend in verband met de geboorte of adoptie van een kind, opdat zij zich gedurende deze periode volledig aan het kind kunnen wijden,

- gelet op richtlijn 97/81/EG betreffende de door de UNICE, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid - Bijlage: Kaderovereenkomst inzake deeltijdarbeid ((PB L 14 van 20.1.1998, blz. 9.)) die, op basis van vrijwilligheid en zonder aanleiding te geven tot discriminatie, voorwaarden zoekt te scheppen die het mogelijk maken de eisen van gezinsleven en beroepsleven beter met elkaar te verzoenen,

- gelet op het advies van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van 2 juli 1998 over de "bestrijding van de uitbuiting van kinderen en het sekstoerisme" ((PB C 284 van 14.9.1998, blz. 92.)),

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Commissie rechten van de vrouw en de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken (A4-0004/99),

A. overwegende dat de demografische, sociologische, technologische en wetenschappelijke veranderingen, die zwaarwegende tendensen in de ontwikkeling van onze Europese samenlevingen vertegenwoordigen, rechtstreekse gevolgen hebben voor de toekomst van onze stelsels van sociale zekerheid en de solidariteit tussen de generaties enerzijds, en voor de ontwikkeling van het gezinsbeleid anderzijds,

B. overwegende dat deze veranderingen problemen veroorzaken voor de sociale en menselijke ontwikkeling,

C. overwegende dat het gezin één van de belangrijkste rollen speelt bij de schepping en handhaving van de sociale samenhang en het beste middel vormt om het proces van isolement en marginalisering te doorbreken; dat de bijdragen die het gezin levert aan de opvoeding van de kinderen en de verzorging van bejaarde of gehandicapte familieleden van levensbelang zijn en bijdragen tot het voorkomen van psychosociale tekorten,

D. overwegende dat de gezinslevensvormen, de vormen van onderlinge hulp en de hiermee verbonden emotionele steun wezenlijke kwalitatieve welvaartselementen vormen en dat het in het belang van de staten en de instellingen is om de gezinnen bij de uitoefening van deze taken te helpen zodat zij noch in economische zin, noch vanuit sociaal en sociaal-cultureel oogpunt worden benadeeld,

E. overwegende dat de verzoening tussen de eisen van het beroepsleven en die van het gezinsleven voor moeders en vaders een factor is die een centrale plaats inneemt in elk modern gezinsbeleid,

F. gelet op het belang van een beleid op het gebied van stedenbouw en ruimtelijke ordening dat aan de behoeften van het gezin is aangepast en dat met name moet voorzien in toereikende woningen, infrastructuur en de aanleg van recreatieruimten en opvangmogelijkheden voor kinderen en infrastructuur voor de opvang van kleine kinderen, en de vestiging in woongebieden van vormen van dienstverlening waar gezinnen in hun dagelijks leven behoefte aan hebben,

G. overwegende dat de maatschappij ervoor moet zorgen dat kinderen en jongeren op het platteland niet het gevaar lopen om geïsoleerd te raken, maar de kans moeten krijgen deel uit te maken van een groep,

H. overwegende dat de jaarverslagen van het Europees Waarnemingscentrum een nuttige bijdrage hebben geleverd tot het onderkennen van de gemeenschappelijke problemen in de lidstaten, welke in het bijzonder samenhangen met het gezinsinkomen, de bescherming van het kind en de solidariteit tussen de generaties,

I. overwegende dat de betekenis van het begrip sociale samenhang binnen het gezin en tussen de generaties een nieuwe dimensie krijgt,

J. verontrust over de economische, sociale en culturele gevolgen van de vergrijzing van de Europese bevolking en zich rekenschap gevend van de noodzaak zorg te dragen voor de instandhouding en bevordering van deze sociale samenhang,

K. verontrust over de situatie van armoede, waarin miljoenen kinderen in de Europese Unie leven,

L. verontrust over het feit dat kinderen, ook in de Europese Unie, worden uitgebuit, ontvoerd, mishandeld, misbruikt voor prostitutie of het slachtoffer worden van pedofiele handelingen,

M. bezorgd over de omstandigheid dat steeds meer misdrijven door steeds jongere daders worden begaan,

N. ontzet over de enorme omvang van de seksuele handel in kinderen, vooral met behulp van de moderne communicatiemogelijkheden,

O. overwegende dat de lidstaten de door het reeds negen jaar geleden aangenomen VN-Verdrag aan het kind toegekende rechten moeten erkennen en concreet waarborgen en moeten zorgen voor hun lichamelijke, psychische en materiële bescherming,

P. benadrukkend dat het gezin bij de jongeren de factor is waaraan zij het grootste belang hechten,

1. acht het noodzakelijk richtsnoeren vast te stellen voor een geïntegreerd gezinsbeleid, dat rekening houdt met de diversiteit van de gezinsmodellen, verder gaat dan de strikt economische aanpak van financiële steunverlening en rekening houdt met de noodzaak om de kansengelijkheid voor mannen en vrouwen te bevorderen;

2. verwacht dat de lidstaten initiatieven zullen nemen om vaders meer dan voorheen bij de opvoeding van kinderen te betrekken;

3. roept de lidstaten ertoe op een specifiek gezinsbeleid te voeren, dat het gezin financieel en bij zijn opvoedende en sociale taak steunt en beschermt en de solidariteit tussen de generaties bevordert; vraagt de lidstaten in hun beleid - de verscheidenheid van gezinsvormen in aanmerking nemende - rekening te houden met de noden en behoeften van gezinnen, o.a. door werk en vrije tijd beter op elkaar af te stemmen, de solidariteit tussen de generaties te versterken en de sociale bescherming zodanig te moderniseren dat zij doelmatiger en doeltreffender tegemoet kan komen aan de nieuwe behoeften die zich in de samenleving voordoen;

4. wenst dat specifieke maatregelen worden getroffen ten behoeve van het gestaag toenemende aantal eenoudergezinnen; dringt met name aan op specifieke maatregelen voor het veiligstellen van een menswaardig inkomen, de sociale bescherming en de opvang van kinderen;

5. verlangt de opstelling van een coherent en gecoördineerd gezinsbeleid, waarbij het kind een centrale plaats krijgt in het Europese politieke debat en waarin de rechten en essentiële behoeften van het kind erkend worden;

6. verlangt daarom dat alle voorstellen voor communautaire acties vergezeld gaan van een bijlage inzake het effect dat deze acties zullen hebben op het gezin en het welzijn van het kind; herinnert aan zijn besluit om eens per twee jaar een verslag omtrent de armoede op te stellen, waarin tevens aandacht wordt besteed aan de situatie van kinderen in de Europese Unie;

7. verlangt dat er spoedig een buitengewone Europese Raad bijeengeroepen wordt voor een werkelijk debat over de gevolgen van het door de verschillende lidstaten gevoerde beleid op het punt van bevolkingspolitiek, gezinspolitiek en kinderbescherming;

8. verlangt dat de Raad van ministers voor gezins- en kinderbeleid eenmaal per jaar in zitting bijeenkomt en dat een deel van de agenda van de Raad voor Sociale Zaken gewijd wordt aan een driemaandelijkse follow-up van deze problematiek;

9. ondersteunt het idee om binnen de Commissie een duidelijk identificeerbare eenheid op te richten, die geheel gewijd is aan kwesties op het gebied van gezinspolitiek en kinderbescherming en die in permanent contact staat met het Europees Parlement en de verenigingen die actief zijn op het gebied van gezinsproblemen en kinderbescherming, alsmede met Europol; verzoekt om de onmiddellijke heroprichting van de interdepartementale groep binnen de Europese Commissie die zich bezighoudt met jeugdzaken;

10. verzoekt de Commissie om komend jaar samen met het Europees Parlement, NGO's en de Raad van Europa een conferentie te organiseren over de situatie van kinderen in de Europese Unie;

11. verlangt dat er richtsnoeren voor het kinderbeschermingsbeleid worden opgesteld in samenwerking met de nationale autoriteiten, de gezinsverenigingen en de solidariteitsverenigingen die rechtstreeks of indirect werken aan een betere integratie van het kind in de samenleving in Europa;

12. verlangt dat het Europees waarnemingscentrum voor het nationale gezinsbeleid in de lidstaten, dat thans onder auspiciën van DG V van de Commissie staat, in zijn structuur en taken wordt versterkt en dat het jaarlijks aan het Europees Parlement een verslag uitbrengt, een inventaris opmaakt van de wetsmaatregelen en beleidsmaatregelen van de lidstaten die van belang zijn voor de kinderen en dat het zorg draagt voor de follow-up en evaluatie van de richtsnoeren voor het kinderbeschermingsbeleid;

13. adviseert om, met het oog op de strijd tegen kindersterfte en kraamvrouwensterfte, een Europees epidemiologisch netwerk voor perinatale zorg op te richten, dat bestaat uit regionale eenheden voor perinatale zorg binnen elk land en een gezamenlijke databank op Europees niveau, die gegevens bevat met betrekking tot de sanitaire aspecten van de perinatale zorg en de preventie van in psycho-sociaal opzicht gestoorde ouder-kind relaties;

14. acht het ten slotte, in het belang van een betere verzoening van de eisen van het gezinsleven en die van het sociale leven, van groot belang dat de op dit gebied goedgekeurde richtlijnen spoedig ten uitvoer worden gelegd en dat er sprake zal zijn van een regelmatige evaluatie van de follow-up, zoals dat trouwens ook wordt benadrukt in de werkgelegenheidsrichtsnoeren van de Commissie voor 1999;

15. wenst dat voornoemde aanbeveling va de Raad ter zake van kinderverzorging geconcretiseerd wordt door de goedkeuring van een richtlijn; verlangt dat de lidstaten gevolg geven aan de aanbeveling die door de Raad in maart 1992 werd goedgekeurd ter zake van kinderverzorging, waarmee beoogd werd om "geleidelijk aan initiatieven te bevorderen die vrouwen en mannen en staat stellen om hun beroepstaken te verzoenen met hun gezinstaken en hun verantwoordelijkheden bij de opvoeding en verzorging van hun kinderen";

16. verzoekt de Commissie om zorg te dragen voor de verspreiding van de goede praktijken die in de lidstaten geconstateerd zijn op het gebied van de opvang van kinderen, de specifieke regelingen voor de kinderverzorging, de reïntegratie van bejaarden in de samenleving en de benutting van hun bekwaamheden ten gunste van de zorg voor kinderen, de veiligheid van de openbare ruimtes, de aanpassing van het openbaar vervoer aan de behoeften van kinderen en de instelling van plaatsen voor culturele uitwisseling;

17. verzoekt de Commissie, de lidstaten en de regionale en plaatselijke overheden om financiële steun te verlenen voor de oprichting van scholen voor ouders en schoolverenigingen, die zorg dragen voor een betere integratie van het kind in het sociale leven, voor de deelname van beide ouders aan zorg- en opvoedingstaken binnen het gezin en te zorgen voor activiteiten voor kinderen en jongeren in plattelandsgebieden;

18. verzoekt de lidstaten een actief beleid te voeren voor kinderen en jongeren, ter bevordering van zowel sociale als onderwijsdiensten, bijeenkomstcentra voor jongeren en een school- en beroepsopleiding die ertoe bijdraagt de jongeren in de samenleving op te nemen;

19. moedigt de lidstaten aan om, rekening houdend met hun tradities en maatschappelijke modellen, ombudsmannen voor kinderen aan te stellen met als taak het schikken van conflicten waarbij kinderen beneden de 18 jaar zijn betrokken;

20. constateert dat mishandeling helaas vaak voorkomt in probleemgezinnen, en verzoekt de lidstaten informatiecampagnes en campagnes voor de bewustmaking van de publieke opinie te lanceren over alle problemen waarmee kinderen te kampen hebben, teneinde het stilzwijgen waarmee dergelijke schandalen meestal gepaard gaan te doorbreken; wenst dat zowel financieel als sociaal zwakke gezinnen worden gesteund door passende beleidsvormen en dat de gespecialiseerde instellingen en NGO's informatiecampagnes voeren om de bevolking op deze onderwerpen te attenderen;

21. verlangt, teneinde mishandelingen en gewelddaden ten aanzien van kinderen te voorkomen, de oprichting voor van een Europees centrum voor de bescherming van bedreigde kinderen, dat tot taak heeft de uitwisseling te bevorderen van kennis en ervaringen tussen de organisaties en verenigingen die op het gebied van de kinderbescherming werkzaam zijn; stelt voor om, in samenwerking met de nationale politie, de gerechtelijke autoriteiten en Europol, een Europees register van verdwenen kinderen alsmede van gepakte daders op te richten;

22. verzoekt de lidstaten om hun wetgevingen op het gebied van preventie en kinderbescherming op hoog niveau nader tot elkaar te brengen en te verscherpen, met name wat betreft de sancties die getroffen worden tegen personen die zich schuldig hebben gemaakt aan gewelddaden tegen en mishandeling van kinderen;

23. beveelt dringend de oprichting aan van agentschappen, stichtingen of telefoondiensten die hulp en bijstand verlenen aan slachtoffers van gewelddadige gezinssituaties; dringt erop aan dat binnen de lidstaten multidisciplinaire structuren (bestaande uit artsen, rechters, sociale werkers, leraren, ouderverenigingen en kerken) worden gevormd, die tot taak hebben oplossingen te zoeken voor deze problemen en dat er effectieve vormen van hulpverlening worden ontwikkeld ten behoeve van kinderen die slachtoffer zijn geworden of getuige zijn geweest van geweld binnen het gezin;

24. onderstreept de noodzaak om, uitgaande van de huidige discussie over de Europese rechtsruimte, voor onze Europese landen gecoördineerde regelingen met betrekking tot het gezinsrecht vast te stellen, om discriminerende behandeling van de kinderen te voorkomen in geval van echtscheidingen van partners die van verschillende nationaliteit zijn;

25. verlangt, in het belang van de bestrijding van seksuele exploitatie en kinderprostitutie, harmonisatie van de nationale wetgevingen op het gebied van kinderpornografie en de invoering van regels voor extraterritoriale competenties, om de vervolging en bestraffing van staatsburgers die buiten de grenzen van het eigen staatsgebied seksuele overtredingen hebben begaan mogelijk te maken en internationaal doeltreffende wetsvoorstellen te doen die paal en perk moeten stellen aan de ontwikkeling van het sekstoerisme;

26. verzoekt de Commissie een balans op te maken en te publiceren van de toepassing van richtlijn 94/33/EG van de Raad betreffende de bescherming van jongeren op het werk ((PB L 216 van 20.8.1994, blz. 12.)); verlangt dat er concrete maatregelen worden genomen tegen de exploitatie van kinderen over de gehele wereld en dat er een preferentiële behandeling wordt toegekend aan landen die zich aan de internationale clausules houden en dat er wordt gezorgd voor een etikettering die de naleving van deze clausules garandeert;

27. wenst dat Europol voldoende wordt uitgerust om misdaadnetwerken in verband met de handel in en de seksuele uitbuiting van kinderen op te sporen en te bestrijden en dat het Schengen-informatiesysteem (SIS) wordt gebruikt voor de uitwisseling van informatie;

28. verzoekt de lidstaten, overeenkomstig de bepalingen van richtlijn 89/552/EEG, gewijzigd bij richtlijn 97/36/EG "TV zonder grenzen" ((PB L 202 van 30.6.1997, blz. 60.)), en met name artikel 22 daarvan, regelingen te treffen om te vermijden dat kinderen in de media, inclusief de nieuwe informatietechnologieën, geconfronteerd worden met situaties die hun lichamelijke, geestelijke of zedelijke ontwikkeling ernstig in gevaar kunnen brengen, met name pornografische scènes of beelden van nodeloos geweld;

29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de parlementen van de lidstaten van de Europese Unie.