Omdat internationale kinderontvoering tot de exclusieve externe bevoegdheden van de Europese Unie behoort, moet voor de beslissing over de aanvaarding van de toetreding van Panama, Uruguay, Colombia en El Salvador op EU-niveau een besluit van de Raad worden vastgesteld. Oostenrijk en Roemenië zouden daarom in het belang van de Europese Unie een verklaring van aanvaarding van de toetreding van Panama, Uruguay, Colombia en El Salvador moeten neerleggen.

Dat de aanvaarding van de toetreding van een derde land tot het verdrag van 1980 onder de exclusieve bevoegdheid van de EU valt, is bevestigd door het Hof van Justitie van de Europese Unie, dat hierover is geraadpleegd op instigatie van de Commissie.

Het verdrag van 1980 is reeds in werking tussen El Salvador en 25 lidstaten van de EU. Alleen Oostenrijk, Denemarken en Roemenië hebben de toetreding van El Salvador tot het verdrag nog niet aanvaard.

El Salvador heeft op 5 februari 2001 het instrument voor toetreding tot het verdrag van 1980 neergelegd. Het verdrag is op 1 mei 2001 in werking getreden in El Salvador.

Het verdrag van 1980 is reeds in werking tussen Colombia en 25 lidstaten van de EU. Alleen Oostenrijk, Denemarken en Roemenië hebben de toetreding van Colombia tot het verdrag nog niet aanvaard.

Colombia heeft op 13 december 1995 het instrument voor toetreding tot het verdrag van 1980 neergelegd. Het verdrag is op 1 maart 1996 in werking getreden in Colombia.

Het verdrag van 1980 is reeds in werking tussen Uruguay en 25 lidstaten van de EU. Alleen Oostenrijk, Denemarken en Roemenië hebben de toetreding van Uruguay tot het verdrag nog niet aanvaard.

Uruguay heeft op 18 november 1999 het instrument voor toetreding tot het verdrag van 1980 neergelegd. Het verdrag is op 1 februari 2000 in werking getreden in Uruguay.

Het verdrag van 1980 is reeds in werking tussen Panama en 26 lidstaten van de EU. Alleen Oostenrijk en Roemenië hebben de toetreding van Panama tot het verdrag nog niet aanvaard.

Panama heeft op 2 februari 1994 het instrument voor toetreding tot het verdrag van 1980 neergelegd. Het verdrag is op 1 mei 1994 in werking getreden in Panama.

Het Verdrag van 's-Gravenhage van 25 oktober 1980 inzake de burgerrechtelijke aspecten van internationale ontvoering van kinderen (hierna "het verdrag van 1980" genoemd), dat tot op heden is geratificeerd door 97 landen, waaronder alle EU-lidstaten, heeft tot doel de status quo te herstellen door via een systeem van samenwerking tussen door de verdragsluitende partijen aangewezen centrale autoriteiten de onmiddellijke terugkeer te verkrijgen van een kind dat ongeoorloofd is overgebracht of ongeoorloofd wordt vastgehouden.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

Wat betreft de ontvoering van kinderen door een ouder is het verdrag van 1980 de internationale tegenhanger van Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad (de "verordening Brussel II bis"), die de hoeksteen is van de justitiële samenwerking in de EU in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid.

Een van de voornaamste doelstellingen van de verordening is ontvoering van kinderen van de ene naar de andere lidstaat te ontmoedigen door procedures vast te stellen die waarborgen dat het kind onmiddellijk terugkeert naar de lidstaat waar het zijn gewone verblijfplaats had. De verordening Brussel II bis neemt in artikel 11 de procedure van het verdrag van 1980 over en vult deze aan door een aantal aspecten ervan te verduidelijken, met name met betrekking tot het horen van het kind, de termijn waarbinnen een beslissing dient te worden gegeven nadat een verzoek om terugkeer is ingediend en de gronden voor het niet-terugkeren van het kind. Zij voert ook bepalingen in inzake in verschillende staten gegeven conflicterende beslissingen houdende terugkeer en niet-terugkeer.

Op internationaal niveau steunt de Europese Unie de toetreding van derde landen tot het verdrag van 1980, zodat de EU-lidstaten erop kunnen vertrouwen dat internationale kinderontvoeringen onder een gemeenschappelijk wettelijk kader vallen.

Tussen juni 2015 en december 2016 zijn reeds tien besluiten van de Raad vastgesteld om de toetreding van tien derde landen tot het verdrag van 1980 te aanvaarden (Marokko, Singapore, de Russische Federatie, Albanië, Andorra, de Seychellen, Armenië, de Republiek Korea, Kazachstan en Peru).

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

Het onderhavige voorstel is duidelijk gekoppeld aan de in artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgestelde algemene doelstelling de rechten van het kind te beschermen. Het systeem van het verdrag van 1980 is ontworpen om het kind te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van ontvoering door een van de ouders en te waarborgen dat het kind contact kan onderhouden met beide ouders, bijvoorbeeld door de effectieve uitoefening van het omgangsrecht te garanderen.

Eveneens vermeldenswaard is het verband met de bevordering van het gebruik van bemiddeling bij grensoverschrijdende geschillen in het gezin. De richtlijn betreffende bepaalde aspecten van bemiddeling/mediation in burgerlijke en handelszaken is ook van toepassing op het familierecht binnen de gemeenschappelijke Europese justitiële ruimte. Het verdrag van 1980 moedigt tevens de minnelijke schikking van geschillen in het gezin aan. Een door de Haagse Conferentie voor internationaal privaatrecht gepubliceerde Gids voor goede praktijken onder het Haagse Verdrag van 1980 betreft het gebruik van bemiddeling voor het beslechten van internationale gezinsconflicten waarop het verdrag van toepassing is. Op initiatief van de Europese Commissie is deze gids vertaald in alle EU-talen anders dan Engels en Frans, alsmede in het Arabisch, teneinde de dialoog te ondersteunen met landen die het verdrag nog niet hebben geratificeerd en te helpen zoeken naar concrete manieren om de problemen op te lossen in verband met internationale kinderontvoeringen waarbij landen zijn betrokken die het verdrag niet hebben geratificeerd.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

Aangezien het besluit een internationale overeenkomst betreft, is de rechtsgrondslag artikel 218 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, in combinatie met artikel 81, lid 3. De Raad besluit met eenparigheid van stemmen, na raadpleging van het Europees Parlement.

Het Verenigd Koninkrijk en Ierland zijn gebonden door Verordening (EG) nr. 2201/2003 en nemen dan ook deel aan de vaststelling en de toepassing van dit besluit.

Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van protocol nr. 22 betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, neemt Denemarken niet deel aan de vaststelling van dit besluit, dat derhalve niet bindend is voor, noch van toepassing in Denemarken.

•Evenredigheid

Dit voorstel ligt in de lijn van de reeds vastgestelde besluiten van de Raad over hetzelfde onderwerp en gaat niet verder dan hetgeen nodig is voor de verwezenlijking van de doelstelling tot een samenhangend EU-optreden inzake internationale kinderontvoering te komen door te waarborgen dat Oostenrijk en Roemenië aanvaarden dat Panama, Uruguay, Colombia en El Salvador binnen een bepaalde termijn toetreden tot het verdrag van 1980.

3.RESULTATEN VAN EX-POSTEVALUATIES, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELINGEN

•Raadpleging van belanghebbenden

Oostenrijk en Roemenië zijn door de Commissie geraadpleegd over hun bereidheid de toetreding van Panama, Uruguay, Colombia en El Salvador tot het verdrag van 1980 te aanvaarden en hebben een gunstig advies uitgebracht.

Tijdens de besprekingen op de deskundigenvergadering van 24 april 2017 bleek dat de lidstaten er – in dit stadium – geen bezwaar tegen maken dat Oostenrijk en Roemenië de toetreding van Panama, Uruguay, Colombia en El Salvador tot het verdrag van 1980 aanvaarden.

•Bijeenbrengen en benutten van deskundigheid