ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 549 
 
 
Vol. 1984/0 218 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openin g to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this fi le is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983  über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27. 9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
CCM(84) 549 def.
“  Brussel, 5 october 1984
EUROPESE GEMEENSCHAPPEN INTERN DOCUMENT
Secretariaot-generaal
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD
betreffende de onderhandelingen met het oog op een  
globaal kaderverdrag inzake de bescherming van de ozonlaag
C0MC84) 549 def.

INLEIDEND MEMORANDUM
1. Op 19 januari 1982 heeft de Raad besloten de Commissie te machtigen om  
deel te nemen aan de onderhandelingen over een globaal kaderverdrag inzake  
de bescherming van de ozonlaag zodat de Gemeenschap een verdragsluitende  
partij kan worden.
2. De Gemeenschap heeft te zamen met haar Lid-Staten deelgenomen aan alle  
voorbereidende vergaderingen en werkgroepen die thans een tekst hebben  
opgesteld welke het kader zou kunnen zijn voor een toekomstig Ozonlaagverdrag.
3. De oorspronkelijk voorgestelde deelnemingsclausule luidt als volgt :
"dit verdrag staat open voor ondertekening te .... van .... tot .... door  
elke staat en door organisaties voor regionale economische integratie die  
door soevereine staten zijn opgericht en bevoegd zijn te onderhandelen over  
internationale overeenkomsten met betrekking tot onder dit verdrag vallende  
zaken en dergelijke overeenkomsten te sluiten en toe te passen". De  
Sovjetunie verzocht deze tekst te wijzigen, namelijk om de volgende woorden  
toe te voegen "en waarvan de meerderheid van de Lid-Staten ondertekenaars  
van het verdrag zijn". Ook de Verenigde Staten verzochten om een soort­
gelijke beperkende clausule door toevoeging van de woorden "en waarvan ten  
minste één Lid-Staat ondertekenaar van dit verdrag is".
4. Aanvaarding van een dergelijke clausule zou betekenen dat de Gemeenschap  
n het internationaal recht een tweederangspositie accepteert of met andere ’  
oorden dat zij voor de wet voortdurend een minderjarige is die niet zelf­
standig kan handelen zonder de hulp van haar Lid-Staten. Een dergelijke  
doctrine is in wettelijk of politiek opzicht absoluut onaanvaardbaar.
5. De Raad wofdt derhalve verzocht de op 19 januari 1982 aan de Commissie  
verstrekte onderhandelingsrichtlijnen aan te vullen door de Commissie en de  
Lid-Staten opdracht te geven een dergelijke deelnemings- of koppelingsclausule  
niet te accepteren en in plaats daarvan erop toe te zien dat een soortgelijke  
clausule als die welke oorspronkelijk was voorgesteld, wordt verkregen.  
Terzelfder tijd zullen de Commissie en de Lid-Staten bij de desbetreffende  
regeringen stappen ondernemen ten einde steun voor hun standpunt te verkrijgen.
6.  De Raad wordt verzocht bovengenoemde richtlijnen zo spoedig mogelijk te  
verstrekken aangezien de komende werkvergadering betreffende het kaderverdrag  
inzake de bescherming van de ozonlaag van 22 tot en met 26 oktober 1984 zal  
plaatsvinden.

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD BETREFFENDE DE ONDERHANDELINGEN  
MET HET OOG OP EEN GLOBAAL KADERVERDRAG INZAKE DE BESCHERMING VAN DE  
OZONLAAG
1. Inleiding f
Op 19 januari 1982 besloot de Raad de Commissie te machtigen deel te  
nemen aan de onderhandelingen met het oog op een globaal kaderverdrag  
inzake de bescherming van de ozonlaag (hierna te noemen het Ozonverdrag  
(OLC)) ten einde de Gemeenschap in staat te stellen een verdragsluitende  
partij te worden. Bij dat besluit verstrekte de Raad de Commissie een  
onderhandelingsmandaat, omdat de bevoegdheid van de Gemeenschap in  
verband met het gevaar voor de ozonlaag duidelijk is vastgesteld bij de  
beschikkingen en de resolutie van de Raad (1) betreffende chloorfLuorkool-  
stofverbindingen in het milieu en de reeds bestaande samenwerking met het  
Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) betreffende de ozonlaag.
De Gemeenschap heeft, samen met haar Lid-Staten, deelgenomen aan  
alle voorbereidende vergaderingen en werkgroepen die thans een tekst  
hebben opgesteld die het kader van een toekomstig verdrag inzake de  
ozonlaag zou kunnen vormen. De onderhandelingen zijn niet gemakkelijk  
geweest en hebben herhaaldelijk problemen opgeleverd met betrekking tot  
de clausule die de deelneming van de Gemeenschap mogelijk zal maken.  
Tijdens de van 16 tot 20 januari 1984 te Wenen gehouden laatste ver­
gadering (tweede deel van de derde vergadering) van de ad hoc-Werk-  
groepen van Rechts- en Technische Deskundigen voor de uitwerking van  
een globaal kaderverdrag voor de bescherming van de ozonlaag, is het  
tot een ernstige confrontatie tussen de Gemeenschap en de USSR gekomen.
.../...
(1) 80/372/EEG, PB L 90 van 3.4.1980
82/795/EEG, PB L 329 van 25.11.1982-■  Resolutie van 30 mei 1978, PB Z 1o3 van 7.6.1978

- 2 -
Er bestond ook een ernstig meningsverschil tussen de Gemeenschap en  
de Verenigde Staten, waarvoor geen oplossingen werden gevonden.
De Raad van Bestuur van de UNEP nam tijdens zijn Laatste bijeen­
komst (mei - juni 1984) een resolutie aan waarin werd aanbevolen dat  
in 1984 een vierde bijeenkomst van deze werkgroep zou worden gehouden  
tijdens welke de werkgroep zijn werkzaamheden betreffende het verdrag  
zou beëindigen. Dit verdrag zou vervolgens worden goedgekeurd en onder­
tekend tijdens een in de eerste drie maanden van 1985 te houden diplo­
matieke conferentie.
Ten einde zeker te stellen dat zij het verdrag op een bevredigende  
basis kan ondertekenen, dient de Gemeenschap snel te handelen om de  
bestaande problemen betreffende de clausule die haar deelneming mogelijk  
maakt, uit de weg te ruimen.
In de aan het besluit van de Raad van 19 januari 1982 gehechte  
onderhandelingsrichtlijnen wordt het volgende verklaard :
"2.  de richtlijnen voor de onderhandelingen zullen naarmate de noodzaak  
zich voordoet, worden vastgesteld in het kader van de gebruikelijke  
procedures;
3. de onderhandelingen moeten er voorts op gericht zijn dat wordt ver­
zekerd dat het Verdrag passende bepalingen bevat die de Gemeenschap  
in staat stellen een verdragsluitende partij te worden."
De Commissie heeft het derhalve noodzakelijk geacht de Raad om  
specifieke richtlijnen betreffende de aard van de toekomstige deelneming  
van de Gemeenschap aan het Verdrag inzake de Bescherming van de Ozonlaag  
te vragen.
2. Problemen in verband met de clausule inzake de deelneming van de Gemeenschap
Het Verdrag inzake de Bescherming van. de Ozonlaag is een universeel ver­
drag in het kader van de Verenigde Naties (UNEP). Er;  zouden derhalve moei lijk­
heden rijzen wanneer werd getracht een deelnemingsclausule te verkrijgen waarin  
de Gemeenschap specifiek wordt vermeld. De Gemeenschap had informeel  
gesuggereerd dat een clausule zoals die in de Conventie van Genève inzake  
Grensoverschrijdende Luchtverontreiniging over Lange Afstand van 1979

- 3 -
(LRTAP) zou kunnen worden gebruikt (1). De formule "organisatie voor  
regionale economische integratie" vermijdt de problemen van een clausule  
waarin de Gemeenschap specifiek wordt vermeld en is reeds in verscheidene  
verdragen aanvaard, met name in het Verdrag inzake de Grensoverschrij—  
dende Luchtverontreiniging over Lange Afstand, waarin deze door het  
Oostblok zowel als door de Verenigde Staten werd aanvaard.
De formule werd aanvaard als de basis van een onderhandelingstekst  
in de vergaderingen van de OLC-Werkgroepen (2). De USSR verzocht  
evenwel dat na "regionale economische organisaties" het volgende zins­
deel zou worden toegevoegd "en waarvan de meerderheid der Lid-Staten  
ondertekenaars van dit Verdrag zijn". Toen de Gemeenschap en haar  
Lid-Staten verklaarden dat dit voorstel onaanvaardbaar was, brachten  
de Verenigde Staten hun zogenoemd compromisvoorstel naar voren waarin  
de betrokken zinsnede als volgt luidt :  "en waarvan ten minste een  
van de Lid-Staten ondertekenaar van dit Verdrag is".
______________  .  ·./...
(D'A
rtikel 14 :  1. Dit Verdrag staat open voor ondertekening door de  
Lid-Staten van de Economische Commissie voor Europa, staten die  
slechts een raadgevende status bij de Economische Commissie voor  
Europa hebben krachtens paragraaf 8 van Resolutie 36/IV van  
de Economische en Sociale Raad van 29 maart 1974 en door organisaties  
voor regionale economische integratie, die door soevereine staten  
die lid zijn van de Economische Commissie voor Europa zijn opge­
richt en bevoegd zijn te onderhandelen over internationale over­
eenkomsten met betrekking tot onder dit Verdrag vallende zaken en der­
gelijke overeenkomsten te sluiten en toe te passen ten kantore van  
de Verenigde Naties in Genève van 13 tct 16 november 1979 ter gelegen­
heid van de vergadering op hoog niveau in het kader van de Economische  
Commissie voor Europa inzake de bescherming van het milieu."
(2) "Dit Verdrag staat open voor óridertekenitig te van
’tot door elke staat en door organisaties voor regionale
economische integratie, die door soevereine staten zijn opgericht en  
die bevoegd zijn te onderhandelen over internationale overeenkomsten  
met betrekking tot onder dit Verdrag vallende zaken en dergelijke  
overeenkomsten te sluiten en toe te passen."

- 4 -
De oorsprong van de USSR-voorstellen is duidelijk. Zij zijn gebaseerd  
op de formule die in het Verdrag inzake het Recht van-de Zee Cl) werd gebruikt.
De redenen voor de USSR-voorstellen zijn nog duidelijker. De afgelopen tijd  
heeft de USSR in verscheidene fora van de Verenigde Naties (AVVN, Tweede en  
Zesde Comité, FAO), steeds het recht van de Gemeenschap om als autonome  
eenheid te spreken, betwist en de theorie verbreidt dat internationale  
organisaties altijd wettelijk ondergeschikt zijn aan hun Lid-Staten.
3. De deelnemingsclausule in het Verdrag inzake het Recht van de Zee
Gesteld wordt dat het Verdrag·inzake Jiet Recht van de , Zee geen  
bruikbare vergeli jkingsbasis: is_ vóór. andere -universele o^regionale verdragen.
Het Verdrag inzake het Recht van de Zee was een veelomvattend;verdrag dat. 1 
betrekking had op wettelijke, aangelegenheden zoals het·.« recht van onschuldige  
doorvaart, visserijrecht, milieu en diepzee-exploitatie. In tegen­
stelling tot het Ozonverdrag heeft het tevens betrekking op militaire en  
andere aangelegenheden die buiten het kader van de communautaire non-exclusieve  
bevoegdheden vallen.
Het Verdrag inzake het Recht van de Zee was een veelomvattend "package deal"  
dat wederzijds rechten en verplichtingen inhield ten aanzien waarvan het  
belangrijk was dat elke ondertekende partij deze openlijk en onomwonden  
onderschreef. Het verdrag vormt een fijnschalige balans tussen verkregen  
rechten en op zich genomen verantwoordelijkheden. Er Êestónd een wellicht  
gerechtvaardigde bezorgdheid van de zijde van derde staten dat de deelneming  
;an een internationale organisatie een van haar Lid-Staten die het verdrag
■ .  ■ /. . .
(1) BIJLAGE IX - DEELNEMING DOOR INTERNATIONALE ORGANISATIES :
Artikel 1
Gebezigde u-ittlrukkingen :  voor de toepassing van artikel 305 en van deze  
bijlage betekent "internationale organisatie" een intergouvernementele  
organisatie, samengesteld uit staten, waaraan de Lid-Staten bevoegdheden  
hebben overgedragen over onderwerpen welke door dit Verdrag worden geregeld,  
met inbegrip van de bevoegdheid verdragen te sluiten betreffende die  
onderwerpen.
Artikel 2
Ondertekening :  een internationale organisatie kan dit Verdrag ondertekenen  
indien een meerderheid van de Lid-Staten ervan dit Verdrag heeft ondertekend.  
Op het moment van ondertekening legt een internationale organisatie een ver­
klaring af waarin de door dit Verdrag geregelde onderwerpen worden opgesomd  
met betrekking waartoe aan die organisatie de bevoegdheid is overgedragen  
door de Lid-Staten ervan die dit Verdrag hebben ondertekend/ en de aard en de  
omvang van die bevoegdheid worden omschreven.

- 5 -
niet had ondertekend zou kunnen.toestaan voordeel te trekken van het  
verdrag (via z 4' j = n  deelneming in de internationale organisatie), zonder de  
aan het verdrag verbonden verplichtingen op zich te nemen. Dit is niet  
het geval met het Ozonverdrag, dat verantwoordelijkheden oplegt voor het  
toekomstige welzijn van de gehele mensheid. Het was alleen in het speciale  
politieke en wettelijke kader van het Verdrag inzake het Recht van de Zee  
dat de Gemeenschap als een politiek compromis toestemde in een deelnemings-  
clausule die het voorafgaand lidmaatschap' van de meerderheid.van haar  
Lid-Staten vereiste. De Commissie wijst erop dat het Verdrag inzake het  
Recht van de Zee een op zichzelf staand geval is en dat de deelnemingsclausule  
ervan niet als een precedent voor andere verdragen moet worden gebruikt,  
voor zover het de deelneming van de Gemeenschap afhankelijk stelt van de
'f tdeelneming door haar Lid-Staten.
Door de deelnemingsclausule in het Verdrag inzake het Recht van de Zee  
worden in feite twee vraagstukken aan de orde gesteld :  in de eerste plaats  
het deelnemingsvraagstuk dat onderstaênd meer in de details zal worden behandeld  
en in de tweede plaats dat van de nadere omschrijving van haar bevoegdheid  
door een internationale organisatie in een formele verklaring.
Het vraagstuk van de bevoegdheidsverklaring is bij verschillende gele­
genheden in verband met het Verdrag inzake het Recht van de Zee uitvoerig door  
de Raad besproken. Door de Gemeenschap werd erkend dat het nodig kan zijn  
derde staten de verzekering te geven dat alle, uit dat verdrag voortvloeiende  
wettelijke verplichtingen door de Gemeenschap en haar Lid-Staten zullen worden  
nagekomen en dat er geen sprake van is dat men via een achterdeurtje zijn  
verplichtingen ontloopt. Clausules die een algemene bevoegdheidsverklaring  
bevatten zijn door de Gemeenschap geaccepteerd in het Verdrag inzake het Recht  
van de Zee, het Verdrag inzake de Bescherming en Ontwikkeling van het Mariene  
Milieu in het Caraibisch gebied, en in het Verdrag inzake de Internationale  
Handel in Bedreigde Dier- en Plantesoorten. De details van de vraag wie  
verantwoordelijk is voor wat is evenwel een interne zaak van de Gemeenschap,  
waarover in de Raad wordt besloten en hierover dient zij niet met derde landen  
in discussie te treden :  gedetailleerde verklaringen inzake de bevoegdheid  
van de Gemeenschap zijn ongepast en ongewenst.

- 6 -
Het Hof heeft verklaard dat "de bevoegdheidsverdeling ter zake tussen de  
Gemeenschap en de Lid-Staten niet tegenover de andere partijen bij de  
overeenkomst behoeft te worden verduidelijkt en afgebakend. Volstaan
kan worden de andere overeenkomstsluitende partijen mede te delen dat de  
materie aanleiding geeft tot een intern-commünautaire bevoegdheidsverdeling,  
met dien verstande dat de juiste aard van die verdeling een interne zaak  
is, die de derde landen niet regardeert. Waarop het... aankomt is, dat  
bij de uitvoering van de overeenkomst geen lacunes ontstaan"
(Arrest 1/78, 1978 blz. 2151, paragraaf 35).
4. PeeInemingsclausules vanuit internationaal gezichtspunt
Zoals hierboven werd vermeld accepteerde de Gemeenschap wegens de bijzondere  
omstandigheden een deelnemingsclausule in het Verdrag inzake de Wet van de Zee.
De Gemeenschap had een dergelijke clausule ook in het Verdrag inzake de Bescherming  
en ontwikkeling van het Mariene Milieu in het Caraïbische gebied aanvaard, welke  
clausule de volgende zinsnede bevat :  "door iedere organisatie voor regionale  
economische integratie die bevoegdheden heeft op de door het Verdrag en dat  
Protocol bestreken terreinen en die ten minste één Lid-Staat heeft die tot het  
Caraïbisch gebied behoort...". In het laatste.geval werd de deelnemings­
clausule aanvaardbaar geacht omdat het Caraïbische verdrag een regionaal verdrag  
is en het uiteraard zinvol is dat internationale organisaties uitsluitend aan  
deze verdragen dienen deel te nemen wanneer zij belang hebben bij het betrokken  
<  oied. In een regionaal verdrag biedt een dergelijke clausule aan derde  
s iten de garantie dat de betrokken internationale organisatie werkelijk zijn  
vt ^lichtingen op zich neemt ( 1).
Met betrekking tot het Ozonverdrag hebben derde staten dergelijke  
garanties en verzekeringen niet nodig. Dit verdrag is geen "package-deal",  
het is een universeel, niet een regionaal verdrag. Daarom is het niet gerecht­
vaardigd dat derde staten verlangen dat de deelneming van de Gemeenschap  
afhankelijk wordt gesteld van die van haar Lid-Staten. Aangezien de noodzakelijke  
garanties in de bevoegdheidsverklaring zijn gegeven, is het in feite een inmenging  
door derde staten in de interne procedures van de Gemeenschap om dergelijke voor­
waarden te stellen. Het standpunt van de Verenigde Staten is in dit geval bij­
zonder curieus. De Sovjetunie is bijzonder consequent in haar pogingen het wettige  
bestaan van de Gemeenschap aan de meest stringente voorwaarden te onderwerpen.
Doch de aanwezigheid van één Lid-Staat in het verdrag kan noch de Verenigde Staten  
noch andere derde staten enige extra garantie van welke soort ook verschaffen.
•  · · /. . .  1
(1) Als argument kan evenwel worden aangevoerd dat het voldoende is dat de  
internationale organisatie een staat met territoriale belangen in het  
gebied als lid heeft en dat het geen noodzakelijke'voorwaarde voor deze  
staat is om bij het verdrag te zijn aangesloten.

- 7 -
5. Deelnemingsclausules :  de verenigbaarheid ervan met het communautaire recht
Indien voor elk voorgesteld verdrag wordt bepaald dat de Gemeenschap  
ten aanzien van de onder dit verdrag vallende zaken bevoegd is> kan de  
Commissie de Raad verzoeken te worden gemachtigd om aan de onderhandelingen  
deel te nemen zodat de Gemeenschap partij bij het verdrag kan worden.
Aangezien de Gemeenschap internationale rechtspersoonlijkheid bezit, bevoegd  
is ten aanzien van het bij het verdrag geregelde onderwerp en gemachtigd is ondei—  
handelingen te voeren over de deelneming van de Gemeenschap kan zij in  
wettelijk opzicht niet aanvaarden dat de uitoefening van haar bevoegdheden  
afhankelijk wordt gesteld van de voorafgaande deelneming door een of meer  
van haar Lid-Staten, tenzij de communautaire instellingen bepalen, in het  
bijzonder ten aanzien van de speciale kenmerken van het verdrag, dat gezamen­
lijke deelneming door de Gemeenschap en een of meer van haar Lid-Staten  
gepast is.
De communautaire, instellingen moeten zich verzetten tegen deelnemings-  
clausules wegens de negatieve uitwerking die zij stellig zullen hebben op  
de rechtspositie van de Gemeenschap in de internationale rechtsorde. De  
Gemeenschap zou daardoor een organisatie schijnen met tweederangs rechts­
persoonlijkheid in het internationaal recht, die een beroep moet doen op  
de bijstand van een of meer van haar Lid-Staten ten einde haar eigen be­
voegdheid te kunnen uitoefenen. Met andere woorden de deelnemingsclausule  
ondermijnt de onafhankelijke internationale rechtspersoonlijkheid van de  
'emeenschap; een dergelijke clausule vormt een "capitis diminutio" met  
»trekking tot andere onderwerpen van het internationaal recht.
De communautaire instellingen moeten alles doen wat in hun vermogen  
ligt om de autonomie van de Gemeenschap te beschermen; zij moeten het  
hoofd bieden aan elke aanval op haar onafhankelijke persoonlijkheid.
0  ■
Het geval van het Verdrag inzake het Recht van de Zee toont aan dat  
er situaties kunnen zijn waarin de Gemeenschap ertoe gebracht wordt een  
clausule te aanvaarden die haar eigen deelneming verbindt aan die van haar  
Lid-Staten. In het onderhavige geval staat er evenwel niets in het ontwerp­
verdrag dat een beroep op een dergelijke clausule zou rechtvaardigen.
Zoals het er nu mee staat bevat het o n tw e r p -Ozonverdrag

- 8 -
slechts zeer vaag omschreven verplichtingen. Alleen na verdere uitwerking  
van het verdrag (door toevoeging van protocollen) zal moeten worden  
vastgesteld hoe de Gemeenschap en de Lid-Staten moeten handelen om aan  
dergelijke verplichtingen te voldoen. De huidige structuur van het  
verdrag en de daarin voorgestelde verplichtingen verschaffen geen enkele  
reden voor het argument dat voor de doeleinden van het verdrag een inter—  
nationale organisatie met bevoegdheid op de onder dit verdrag vallende  
gebieden haar deelneming afhankelijk moet Laten stellen van de deelneming  
van een of meer van haar Lid-Staten.
Onder deze omstandigheden komt de voor het Ozonverdrag voorgestelde  
deelnemingsclause niet overeen met het bijzondere karakter van dit verdrag,  
doch weerspiegelt de politieke houding van derde landen ten opzichte  
van de rechtspersoonlijkheid van de Gemeenschap.
6.  De voorgestelde clausule in het Ozonverdrag
Zoals reeds in de punten 4 en 5 werd onderstreept zijn de door de Sovjet  
de VS voorgestelde clausule in de onderhandelingstekst voor het Ozon- *  
verdrag uit internationaal oogpunt niet gerechtvaardigd en onverenig­
baar met het communautaire recht. Er dient de nadruk op te worden gelegd  
d t het Ozonverdrag een verdrag is ten aanzien'waarvan geen reserves  
V men worden gemaakt. Zoals duidelijk werd vastgesteld is de.^bevoegd-  
he d met betrekking tot dit ontwerp-verdrag gemengd :  zo heeft geen Lid-Staat  
de bevoegdheid voor alle onder het verdrag vallende gebieden. Daardoor  
zijn de Lid-Staten niet vrij het verdrag te ondertekenen en de verplichtingen  
ervan aan te gaan, tenzij de Gemeenschap het ook ondertekent en ratificeert.

- 9 -
Als gevolg hiervan zou elke Lid-Staat die het verdrag zou willen ondertekenen  
of ratificeren zonder deelneming van de Gemeenschap, inbreuk maken op zijn  
verplichtingen krachtens het Verdrag van Rome en onderworpen worden aan de  
procedure van artikel 169.
Het Ozonverdrag is een verdrag dat van groot belang is voor de
Gemeenschap en haar Lid-Staten en het is van essentieel belang voor het
toekomstige welslagen van het verdrag dat de Gemeenschap en haar Lid-Staten
in staat zijn het te ondertekenen en vervolgens als volwaardig lid deel
te nemen aan de werkzaamheden ervan. Ook de Sovjetunie hecht grote waarde
aan dit verdrag. Voorgesteld wordt dat het tot een "krachtmeting" komt met»de Sovjetunie betreffende de deelnemingsclausule en indien andere partijen  
voorstander zijn van de deelneming van de Gemeenschap zal de Sovjetunie  
waarschijnlijk wel inbinden, ten einde de deelneming van de Gemeenschap te  
verkrijgen, zoals zij ook deed bij het LRTAP-Verdrag. In dat geval  
stond de Verenigde Staten evenwel geheel aan de zijde van de Gemeenschap:
De Verenigde Staten moet door de Gemeenschap en haar Lid-Staten ervan  
worden overtuigd dat het enkel nut heeft erop aan te dringen dat een  
Lid-Staat het verdrag moet ondertekenen alvorens de Gemeenschap dit kan doen  
en dat er geen logische basis is om dit te verlangen. De Verenigde Staten  
moet ook ervan bewust worden gemaakt dat, indien de Gemeenschap geen  
bevredigend antwoord krijgt betreffende de deelnemingsclausule zij het  
verdrag niet zal ondertekenen. Aan de Verenigde Staten moet worden uit­
gelegd dat aanvaarding van een dergelijke clausule niet overeenkomt met  
de communautaire rechtsorde en dat de poging om ons een dergelijke clausule  
op te dringen inmenging is in de interne aangelegenheden van de Gemeenschap.
^  ·
7. Conclusies
De Commissie stelt derhalve de Raad voor dat deze overeenkomstig  
zijn besluit van 19 januari 1982 hierbij de Commissie de volgende richt­
lijnen geeft voor haar onderhandelingen over het Ontwerp-Ozonverdrag.  
Bovendien moet de Raad besluiten dat de Lid-Staten (in onderling overleg)  
ook optreden ten aanzien van het volgende i

- 10 -
i) De Commissie en de Lid-Staten moeten tijdens de onderhandel!ngen  
gedaan krijgen dat .  een clausule inzake de onbelemmerde deel­
neming van de Gemeenschap in het ontwerp-verdrag wordt opgenomen.
Een dergelijke clausule zou als volgt kunnen luiden :
"Dit verdrag staat open voor ondertekening te ... van ... tot ...  
door elke staat en door organisaties voor regionale economische  
integratie die door soevereine staten zijn opgericht en bevoegd zijn te  
onderhandelen over internationale overeenkomsten met betrekking tot onder dit  
verdrag vallende zaken en dergelijke overeenkomsten te sluiten en toe te passen".
ii) De Commissie en de Lid-Staten accepteren onder geen enkele omstan­
digheid een clausule inzake de deelneming van de Gemeenschap die  
de ondertekening of ratificatie door de Gemeenschap afhankelijk  
stelt van de voorafgaande ondertekening of ratificatie dooréén,  
of meer Lid-Staten van de Gemeenschap.
iii) De Commissie en de Lid-Staten zullen,voor zover dit noodzakelijk is,  
stappen ondernemen bij de regering van de Verenigde Staten om 'haar  
uit te leggen waarom de Raad besloten 1 heeft dat een dergelijke
deelnemingsclausule niet overeenkomt met de communautaire rechts­
orde. Vervolgens zal de Commissie soortgelijke stappen ondernemen  
bij de andere landen met inbegrip van de ontwikkelingslanden die  
actief betrokken zijn bij de onderhandelingen over het Verdrag  
inzake de Bescherming van de Ozonlaag. Deze stappen moeten zo  
spoedig mogelijk worden ondernomen indien de onderhandelingen gedurende  
de vierde bijeenkomst van de ad hoc-groep een voor de Gemeenschap  
aanvaardbaar en bevredigend resultaat zullen opleveren.