Gemeenschappelijk standpunt (EG) nr. 26/2001

door de Raad vastgesteld op 25 juni 2001

met het oog op de aanneming van Richtlijn 2001/.../EG van het Europees Parlement en de Raad van ... betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico's van fysische agentia (trillingen) (zestiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG van de Raad)

(2001/C 301/01)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 137, lid 2,

Gezien het gewijzigd voorstel van de Commissie(1), ingediend na raadpleging van het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(2),

Na raadpleging van het Comité van de Regio's,

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag(3),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Ingevolge het Verdrag kan de Raad door middel van richtlijnen minimumvoorschriften vaststellen om de verbetering van met name het arbeidsmilieu te bevorderen, teneinde een betere bescherming van de veiligheid en de gezondheid van werknemers te waarborgen. Volgens dit artikel wordt in deze richtlijnen vermeden zodanige administratieve, financiële en juridische verplichtingen op te leggen dat zij de oprichting en ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen zouden kunnen hinderen.

(2) In de mededeling van de Commissie over haar actieprogramma tot uitvoering van het Gemeenschapshandvest van sociale grondrechten van werkenden met betrekking tot de blootstelling van werkenden aan de gevaren die verband houden met fysische agentia, worden minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid in het vooruitzicht gesteld; het Europees Parlement heeft in september 1990 een resolutie over dit actieprogramma(4) aangenomen, waarin de Commissie in het bijzonder wordt verzocht om voor met lawaai, trillingen en alle andere fysische agentia op de werkplek verbonden risico's een specifieke richtlijn op te stellen.

(3) Als eerste stap wordt het wenselijk geacht maatregelen in te voeren ter bescherming van werknemers tegen de met trillingen verband houdende risico's vanwege de gevolgen daarvan voor de gezondheid en de veiligheid van werknemers, zoals met name aandoeningen van spieren en beendergestel, neurologische aandoeningen en vaataandoeningen. Met deze maatregelen wordt niet alleen beoogd de veiligheid en de gezondheid van elke werknemer afzonderlijk te waarborgen, maar ook om voor alle werknemers van de Gemeenschap een als minimum te beschouwen basisbescherming te bieden, waarmee eventuele concurrentievervalsing wordt vermeden.

(4) Deze richtlijn stelt minimumvoorschriften vast en laat de lidstaten daarmee de keuze gunstiger bepalingen voor de bescherming van werknemers te handhaven of aan te nemen, met name waar het de vaststelling betreft van lagere waarden voor de dagelijkse actiewaarde of de dagelijkse maximumwaarde voor blootstelling aan trillingen. De uitvoering van deze richtlijn mag niet dienen als rechtvaardiging voor enigerlei achteruitgang ten opzichte van de in de lidstaten reeds bestaande situatie.

(5) Een systeem ter bescherming tegen trillingen moet beperkt blijven tot een omschrijving, zonder overbodige details, van de te bereiken doeleinden, de in acht te nemen beginselen en de te gebruiken basisgrootheden, teneinde de lidstaten in staat te stellen de minimumvoorschriften op equivalente wijze toe te passen.

(6) De blootstelling aan trillingen kan doeltreffender worden verminderd door reeds bij het ontwerpen van werkplekken en arbeidsplaatsen voor preventie te zorgen en arbeidsmiddelen, -procédés en methoden zodanig te kiezen dat risico's bij voorrang aan de bron worden bestreden. Maatregelen met betrekking tot arbeidsmiddelen en -methoden leveren derhalve een bijdrage aan de bescherming van de daarvan gebruikmakende werknemers.

(7) Het is van belang dat werkgevers zich aanpassen aan de technische vooruitgang en de wetenschappelijke kennis inzake risico's in verband met blootstelling aan trillingen teneinde de bescherming van de veiligheid en de gezondheid van werknemers te verbeteren.

(8) Voor de sectoren zeevaart en luchtvaart is het bij de huidige stand van de techniek niet mogelijk in alle gevallen de grenswaarden voor blootstelling aan lichaamstrillingen na te leven; derhalve moet worden voorzien in naar behoren gerechtvaardigde afwijkingen.

(9) De onderhavige richtlijn is een bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk(5). Deze richtlijn is derhalve onverminderd meer stringente en/of meer specifieke bepalingen in de onderhavige richtlijn onverkort van toepassing op het gebied van de blootstelling van werknemers aan trillingen.

(10) Deze richtlijn vormt een concrete bijdrage tot de verwezenlijking van de sociale dimensie van de interne markt.

(11) De voor de uitvoering van deze richtlijn vereiste maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden(6),

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

AFDELING I

ALGEMENE BEPALINGEN

Artikel 1

Doel en toepassingsgebied

1. Bij deze richtlijn, die de zestiende bijzondere richtlijn is in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG, worden minimumvoorschriften vastgesteld voor de bescherming van werknemers tegen de risico's voor hun gezondheid en veiligheid die zich voordoen of kunnen voordoen door blootstelling aan mechanische trillingen.

2. De voorschriften van deze richtlijn gelden voor activiteiten waarbij werknemers vanwege hun werk worden of kunnen worden blootgesteld aan risico's verbonden aan mechanische trillingen.

3. Richtlijn 89/391/EEG is onverkort van toepassing op het gehele gebied bedoeld in lid 1, onverminderd meer stringente en/of meer specifieke bepalingen van de onderhavige richtlijn.

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:

a) "hand-armtrillingen": mechanische trillingen die, wanneer zij op het hand-armsysteem van de mens worden overgebracht, risico's voor de gezondheid en veiligheid van de werknemers inhouden, met name vaat-, bot- of gewrichts-, zenuw- of spieraandoeningen;

b) "lichaamstrillingen": mechanische trillingen die, wanneer zij op het lichaam in zijn geheel worden overgebracht, risico's voor de gezondheid en veiligheid van de werknemers inhouden, met name aandoeningen van de lage rug en beschadigingen van de wervelkolom.

Artikel 3

Grenswaarden en actiewaarden voor de blootstelling

1. Voor hand-armtrillingen

a) wordt de grenswaarde voor dagelijkse blootstelling, herleid tot een standaardreferentieperiode van acht uur, vastgesteld op 5 m/s2;

b) wordt de actiewaarde voor dagelijkse blootstelling, herleid tot een standaardreferentieperiode van acht uur, vastgesteld op 2,5 m/s2.

De blootstelling van een werknemer aan hand-armtrillingen wordt beoordeeld of gemeten volgens de bepalingen van deel A, punt 1, van de bijlage.

2. Voor lichaamstrillingen

a) wordt de grenswaarde voor dagelijkse blootstelling, herleid tot een standaardreferentieperiode van acht uur, vastgesteld op 1,15 m/s2, of, naar keuze van de lidstaat, tot een trillingsdosiswaarde (VDV) van 21 m/s1,75;

b) wordt de actiewaarde voor dagelijkse blootstelling, herleid tot een standaardreferentieperiode van acht uur, vastgesteld op 0,6 m/s2, of, naar keuze van de lidstaat, tot een trillingsdosiswaarde (VDV) van 11 m/s1,75.

De blootstelling van een werknemer aan lichaamstrillingen wordt beoordeeld of gemeten volgens de bepalingen van deel B, punt 1, van de bijlage.

AFDELING II

VERPLICHTING VAN WERKGEVERS

Artikel 4

Bepaling en beoordeling van risico's

1. Bij de uitvoering van de verplichtingen uit hoofde van artikel 6, lid 3, en artikel 9, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG beoordeelt en, indien nodig, meet de werkgever de niveaus van de mechanische trillingen waaraan werknemers zijn blootgesteld. De meting vindt plaats overeenkomstig punt 2 van deel A, respectievelijk deel B, van de bijlage bij deze richtlijn.

2. Het niveau van blootstelling aan mechanische trillingen kan worden beoordeeld door middel van observatie van specifieke werkmethoden en door gebruikmaking van passende informatie over het waarschijnlijke trillingsniveau van het materieel of de soorten materieel in bijzondere gebruiksomstandigheden, met inbegrip van dergelijke informatie die door de fabrikant van het materieel wordt verstrekt. Deze procedure is verschillend van een meting, waarvoor specifieke apparaten en passende methoden nodig zijn.

3. De in lid 1 bedoelde beoordeling en meting worden op deskundige wijze gepland en met passende tussenpozen uitgevoerd, met inachtneming van, met name, het bepaalde in artikel 7 van Richtlijn 89/391/EEG inzake de vereiste deskundigen (diensten of personen). De gegevens die door middel van de beoordeling en/of meting van het niveau van blootstelling aan mechanische trillingen zijn verkregen, worden in een passende vorm bewaard zodat zij later kunnen worden geraadpleegd.

4. Overeenkomstig artikel 6, lid 3, van Richtlijn 89/391/EEG besteedt de werkgever bij de risicobeoordeling met name aandacht aan:

a) het niveau, de aard en de duur van de blootstelling, met inbegrip van eventuele blootstelling aan periodieke trillingen of herhaalde schokken;

b) de in artikel 3 van deze richtlijn vastgelegde grenswaarden en actiewaarden voor de blootstelling;

c) mogelijke gevolgen voor de gezondheid en veiligheid van werknemers met een verhoogd risico;

d) mogelijke indirecte gevolgen voor de veiligheid van werknemers die worden veroorzaakt door de wisselwerking tussen mechanische trillingen en de werkplek, of andere arbeidsmiddelen;

e) de informatie die door fabrikanten van arbeidsmiddelen overeenkomstig de desbetreffende communautaire richtlijnen is verstrekt;

f) het bestaan van vervangend materieel dat ontworpen is om de niveaus van blootstelling aan mechanische trillingen te verminderen;

g) voortzetting van de blootstelling aan lichaamstrillingen buiten normale werktijd onder verantwoordelijkheid van de werkgever;

h) bijzondere arbeidsomstandigheden, zoals het werken bij lage temperaturen;

i) door het gezondheidstoezicht verkregen relevante informatie, met inbegrip van gepubliceerde informatie, voorzover dat mogelijk is.

5. De werkgever dient in het bezit te zijn van een risicobeoordeling, overeenkomstig artikel 9, lid 1, onder a), van Richtlijn 89/391/EEG, en moet vermelden welke maatregelen zijn getroffen overeenkomstig de artikelen 5 en 6 van de onderhavige richtlijn. De risicobeoordeling moet adequaat worden gedocumenteerd, overeenkomstig de nationale wetgeving en praktijk, en kan argumenten bevatten waarmee de werkgever kan aantonen dat de aard en de omvang van de aan mechanische trillingen verbonden risico's een meer uitvoerige beoordeling overbodig maken. De risicobeoordeling moet worden bijgewerkt, met name indien ingrijpende veranderingen hebben plaatsgevonden waardoor zij verouderd kan zijn, of wanneer uit de resultaten van het gezondheidstoezicht blijkt dat bijwerking nodig is.

Artikel 5

Maatregelen ter voorkoming of vermindering van de blootstelling

1. De risico's van blootstelling aan mechanische trillingen worden weggenomen aan de bron of tot een minimum verkleind, waarbij rekening wordt gehouden met de technische vooruitgang en de beschikbaarheid van maatregelen om het risico aan de bron te beheersen.

De verkleining van deze risico's geschiedt met inachtneming van de in artikel 6, lid 2, van Richtlijn 89/391/EEG vermelde algemene preventieprincipes.

2. Wanneer de in artikel 3, lid 1, onder b), en lid 2, onder b), vastgelegde blootstellingswaarden worden overschreden, gaat de werkgever op basis van de in artikel 4 bedoelde risicobeoordeling over tot de opstelling en uitvoering van een programma van technische en/of organisatorische maatregelen om de blootstelling aan mechanische trillingen en de daarmee gepaard gaande risico's tot een minimum te beperken, met inachtneming van met name:

a) alternatieve werkmethoden die de noodzaak van blootstelling aan mechanische trillingen verminderen;

b) de keuze van de juiste arbeidsmiddelen, ergonomisch goed ontworpen en zo weinig mogelijk trillingen veroorzakend, rekening houdend met het te verrichten werk;

c) de verstrekking van hulpmiddelen om het risico van gezondheidsschade ten gevolge van trillingen te voorkomen, bijvoorbeeld stoelen die lichaamstrillingen doeltreffend afzwakken;

d) passende onderhoudsprogramma's voor de arbeidsmiddelen, de werkplek en de systemen op de werkplek;

e) het ontwerp en de indeling van de werkplek en de arbeidsplaats;

f) een adequate voorlichting en opleiding van de werknemers, opdat zij de arbeidsmiddelen veilig en juist gebruiken, zodanig dat de blootstelling aan mechanische trillingen zo gering mogelijk is;

g) beperking van de duur en intensiteit van de blootstelling;

h) passende werkschema's met voldoende rustpauzes;

i) het verschaffen van kleding die de blootgestelde werknemers beschermt tegen koude en vocht.

3. Werknemers mogen in geen geval worden blootgesteld aan trillingen boven de grenswaarde voor blootstelling.

Indien de grenswaarde voor blootstelling ondanks de maatregelen die de werkgever uit hoofde van deze richtlijn heeft genomen, is overschreden, neemt de werkgever onmiddellijk maatregelen om de blootstelling terug te brengen tot onder de grenswaarde voor blootstelling; hij gaat na waarom de grenswaarde voor blootstelling is overschreden en past de beschermings- en preventiemaatregelen dienovereenkomstig aan om te voorkomen dat zulks opnieuw gebeurt.

4. Overeenkomstig artikel 15 van Richtlijn 89/391/EEG stemt de werkgever de in dit artikel bedoelde maatregelen af op de behoeften van werknemers met een verhoogd risico.

Artikel 6

Voorlichting en opleiding van werknemers

Onverminderd de artikelen 10 en 12 van Richtlijn 89/391/EEG, zorgt de werkgever ervoor dat werknemers die aan risico's in verband met mechanische trillingen op het werk worden blootgesteld, en/of hun vertegenwoordigers, voorlichting en opleiding ontvangen met betrekking tot het resultaat van de in artikel 4, lid 1, van deze richtlijn bedoelde risicobeoordeling, die met name betrekking heeft op:

a) maatregelen die uit hoofde van deze richtlijn zijn genomen om de risico's in verband met mechanische trillingen weg te nemen of tot een minimum te beperken;

b) de grenswaarden en actiewaarden voor blootstelling;

c) de resultaten van de overeenkomstig artikel 4 van deze richtlijn verrichte beoordelingen en metingen van mechanische trillingen en de gezondheidsschade die de gebruikte arbeidsmiddelen kunnen veroorzaken;

d) het nut van en de methode voor het opsporen en melden van symptomen van gezondheidsschade;

e) de omstandigheden waarin werknemers recht hebben op gezondheidstoezicht;

f) veilige werkmethoden om de blootstelling aan mechanische trillingen tot een minimum te beperken.

Artikel 7

Raadpleging en deelneming van werknemers

Raadpleging en deelneming van werknemers en/of hun vertegenwoordigers in aangelegenheden bestreken door deze richtlijn vinden plaats overeenkomstig artikel 11 van Richtlijn 89/391/EEG.

AFDELING III

DIVERSE BEPALINGEN

Artikel 8

Gezondheidstoezicht

1. Onverminderd artikel 14 van Richtlijn 89/391/EEG voeren de lidstaten maatregelen in om te zorgen voor passend gezondheidstoezicht op werknemers overeenkomstig het resultaat van de in artikel 4, lid 1, van deze richtlijn bedoelde risicobeoordeling, wanneer daaruit blijkt dat er een risico voor hun gezondheid bestaat. Deze maatregelen, alsmede de vereisten die zijn gespecificeerd voor de medische dossiers en de beschikbaarheid ervan, worden overeenkomstig de nationale wetgeving en/of praktijk ingevoerd.

Het gezondheidstoezicht, waarvan de resultaten in aanmerking worden genomen voor de toepassing van preventieve maatregelen op de betrokken arbeidsplaats, beoogt de preventie en vroegtijdige diagnose van iedere aandoening die het gevolg is van blootstelling aan mechanische trillingen; dit toezicht is passend wanneer:

- de blootstelling van de werknemer aan trillingen van dien aard is dat een verband kan worden gelegd tussen die blootstelling en een aantoonbare ziekte of schadelijke gevolgen voor de gezondheid;

- het waarschijnlijk is dat de ziekte of de gevolgen zich in de specifieke werkomstandigheden van de werknemer zullen voordoen;

- er beproefde technieken bestaan om de ziekte of de schadelijke gevolgen voor de gezondheid op te sporen.

Werknemers die worden blootgesteld aan mechanische trillingen die de in artikel 3, lid 1, onder b), en lid 2, onder b), genoemde waarden overschrijden, hebben in ieder geval recht op passend gezondheidstoezicht.

2. De lidstaten stellen maatregelen vast opdat van iedere werknemer die overeenkomstig lid 1 gezondheidstoezicht ondergaat, individuele medische dossiers worden aangelegd en bijgehouden. De medische dossiers bevatten een samenvatting van de uitslagen van het gezondheidstoezicht. Zij worden in een zodanige vorm bewaard dat ze later, met inachtneming van het medisch geheim, kunnen worden geraadpleegd.

De bevoegde autoriteit ontvangt desgevraagd een exemplaar van de relevante dossiers. Elke werknemer heeft op zijn verzoek toegang tot de medische dossiers die op hem persoonlijk betrekking hebben.

3. Wanneer in het kader van het gezondheidstoezicht bij een werknemer een aantoonbare ziekte of een schadelijke invloed op de gezondheid is vastgesteld, die volgens een arts of een deskundige op het gebied van de arbeidsgezondheidszorg het gevolg is van blootstelling aan mechanische trillingen op het werk:

a) wordt de werknemer door de arts of een andere voldoende gekwalificeerde persoon op de hoogte gesteld van de uitslag die op hem persoonlijk betrekking heeft en krijgt hij informatie en advies over het gezondheidstoezicht dat hij na beëindiging van de blootstelling dient te ondergaan;

b) treft de werkgever de volgende maatregelen:

- hij herziet de risicobeoordeling die overeenkomstig artikel 4 is uitgevoerd;

- hij herziet de maatregelen die overeenkomstig artikel 5 zijn genomen om de risico's weg te nemen of te verkleinen;

- hij houdt rekening met het advies van de deskundige op het gebied van de arbeidsgezondheidszorg, van enige andere voldoende gekwalificeerde persoon, dan wel de bevoegde autoriteit, bij het treffen van de nodige maatregelen om het risico overeenkomstig artikel 5 weg te nemen of te verkleinen, met inbegrip van de toewijzing van ander werk waarbij geen blootstellingsrisico meer bestaat; en

- hij zorgt voor permanent gezondheidstoezicht en treft maatregelen om de gezondheidstoestand van elke andere werknemer die op soortgelijke wijze is blootgesteld opnieuw te laten onderzoeken; in dergelijke gevallen kan de bevoegde arts, de deskundige op het gebied van de arbeidsgezondheidszorg, of de bevoegde autoriteit adviseren de blootgestelde personen een medisch onderzoek te laten ondergaan.

Artikel 9

Overgangsperiodes

Voor de uitvoering van de in artikel 5, lid 3, bedoelde verplichtingen kunnen de lidstaten gebruikmaken van een overgangsperiode van ten hoogste zes jaar vanaf ...(7), wanneer arbeidsmiddelen worden gebruikt die vóór ...(8) ter beschikking van de werknemers zijn gesteld en waarbij de grenswaarden voor blootstelling gezien de laatste technische ontwikkelingen en/of ondanks de uitvoering van organisatorische maatregelen niet in acht genomen kunnen worden.

Voor arbeidsmiddelen die gebruikt worden in de land- en bosbouw, kunnen de lidstaten deze overgangsperiode verlengen met ten hoogste drie jaar.

Artikel 10

Afwijkingen

1. Met inachtneming van de algemene beginselen van bescherming van de veiligheid en gezondheid van werknemers, mogen de lidstaten voor de sectoren zeevaart en luchtvaart in naar behoren gerechtvaardigde omstandigheden afwijken van artikel 5, lid 3, wat lichaamstrillingen betreft, wanneer het gezien de stand van de techniek en de specifieke kenmerken van de arbeidsplaats ondanks de uitvoering van technische en/of organisatorische maatregelen niet mogelijk is de grenswaarde voor blootstelling in acht te nemen.

2. Indien de blootstelling van een werknemer aan mechanische trillingen gewoonlijk onder de in artikel 3, lid 1, onder b), en lid 2, onder b), bepaalde blootstellingswaarden blijft, maar naar gelang van het tijdstip aanzienlijk verschilt en incidenteel de grenswaarde voor blootstelling kan overschrijden, kunnen de lidstaten eveneens afwijkingen van artikel 5, lid 3, toestaan. De gemiddelde blootstelling over een periode van 40 uur moet echter onder de grenswaarde voor blootstelling blijven en er moeten bewijzen zijn dat de risico's van het blootstellingspatroon geringer zijn dan de risico's van blootstelling aan de grenswaarde voor blootstelling.

3. De in de leden 1 en 2 bedoelde afwijkingen worden door de lidstaten toegestaan na raadpleging, overeenkomstig de nationale regelgeving en praktijken, van de betrokken sociale partners. Aan deze afwijkingen moeten voorwaarden verbonden worden om, rekening houdend met bijzondere omstandigheden, te waarborgen dat de eruit voortvloeiende risico's tot een minimum beperkt worden en dat de betrokken werknemers onder verscherpt gezondheidstoezicht staan. Deze afwijkingen worden om de vier jaar opnieuw bezien en worden ingetrokken zodra de omstandigheden waardoor zij gerechtvaardigd werden, ophouden te bestaan.

4. De lidstaten doen de Commissie om de vier jaar een lijst van de in de leden 1 en 2 bedoelde afwijkingen toekomen onder vermelding van de exacte omstandigheden en redenen die hen ertoe hebben gebracht deze afwijkingen toe te staan.

Artikel 11

Technische wijzigingen

Zuiver technische wijzigingen van de bijlage in verband met

a) de vaststelling van richtlijnen op het gebied van de technische harmonisatie en normalisatie met betrekking tot het ontwerp, de bouw, de vervaardiging of de constructie van arbeidsmiddelen en/of werkplekken;

b) de technische vooruitgang, wijzigingen in de meest toepasselijke geharmoniseerde Europese normen of specificaties en nieuwe inzichten op het gebied van mechanische trillingen,

worden vastgesteld overeenkomstig de regelgevingsprocedure van artikel 12, lid 2.

Artikel 12

Comité

1. De Commissie wordt bijgestaan door het in artikel 17, lid 2, van Richtlijn 89/391/EEG bedoelde comité.

2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van het bepaalde in artikel 8 van dat besluit.

De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op drie maanden.

3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast.

AFDELING IV

SLOTBEPALINGEN

Artikel 13

Verslagen

De lidstaten brengen om de vijf jaar aan de Commissie verslag uit over de praktische toepassing van deze richtlijn, met vermelding van de standpunten van de sociale partners.

Op basis van deze verslagen stelt de Commissie het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats daarvan in kennis.

Artikel 14

Omzetting

1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk ...(9) aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

2. De lidstaten delen de Commissie de tekst mee van de bepalingen van intern recht die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied reeds hebben vastgesteld of vaststellen.

Artikel 15

Deze richtlijn treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 16

Adressaten

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te ...

Voor het Europees Parlement

De voorzitster

Voor de Raad

De voorzitter

(1) PB C 77 van 18.3.1993, blz. 12 en PB C 230 van 19.8.1994, blz. 3.

(2) PB C 249 van 13.9.1993, blz. 28.

(3) Advies van het Europees Parlement van 20 april 1994 (PB C 128 van 9.5.1994, blz. 146), bevestigd op 16 september 1999 (PB C 54 van 25.2.2000, blz. 75), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 25 juni 2001 en besluit van het Europees Parlement van ... (nog niet verschenen in het Publicatieblad).

(4) PB C 260 van 15.10.1990, blz. 167.

(5) PB L 183 van 29.6.1989, blz. 1.

(6) PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.

(7) Drie jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn.

(8) Zes jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn.

(9) Drie jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn.

BIJLAGE

A - HAND-ARMTRILLINGEN

1. Beoordeling van de blootstelling

De beoordeling van de blootstelling aan hand-armtrillingen is gebaseerd op de berekening van de waarde voor de dagelijkse blootstelling, herleid tot een standaardreferentieperiode van acht uur A(8), uitgedrukt als de vierkantswortel uit de som van de kwadraten (totale waarde) van de kwadratische gemiddelden van de frequentiegewogen versnellingen, bepaald langs de drie orthogonale assen (ahwx, ahwy, ahwz ), overeenkomstig de hoofdstukken 4 en 5 en bijlage A van ISO-norm 5349-1 (2001).

De beoordeling van het blootstellingsniveau kan geschieden door middel van een raming, gebaseerd op de door de fabrikanten van het materieel verstrekte informatie over het emissieniveau van de gebruikte uitrusting en door middel van observatie van de specifieke werkmethoden, dan wel door meting.

2. Meting

Wanneer overeenkomstig artikel 4, lid 1, metingen worden verricht:

a) kunnen de gebruikte methoden onder meer bestaan uit het nemen van steekproeven, die representatief moeten zijn voor de persoonlijke blootstelling van een werknemer aan de betrokken mechanische trillingen; de gebruikte methoden en apparaten moeten aangepast zijn aan de specifieke kenmerken van de te meten mechanische trillingen, de omgevingsfactoren en de kenmerken van de meetapparatuur, overeenkomstig ISO-norm 5349-2 (2001);

b) bij apparaten die met beide handen moeten worden vastgehouden, worden de metingen aan elke hand verricht. De blootstelling wordt bepaald door verwijzing naar de hoogste waarde die voor een van de twee handen wordt gemeten; tevens wordt informatie gegeven voor de andere hand.

3. Interferentie

Het bepaalde in artikel 4, lid 4, onder d), is met name van toepassing wanneer de mechanische trillingen de juiste hantering van bedieningsorganen of het aflezen van aanwijsinstrumenten belemmeren.

4. Indirecte risico's

Het bepaalde in artikel 4, lid 4, onder d), is met name van toepassing wanneer de mechanische trillingen de stabiliteit van constructies in gevaar brengen of tot het losraken van verbindingen kunnen leiden.

5. Persoonlijke beschermingsmiddelen

Persoonlijke beschermingsmiddelen tegen hand-armtrillingen kunnen bijdragen tot het in artikel 5, lid 2, genoemde programma van maatregelen.

B - LICHAAMSTRILLINGEN

1. Beoordeling van de blootstelling

De beoordeling van de blootstelling aan trillingen is gebaseerd op de berekening van de dagelijkse blootstelling A(8), uitgedrukt als de continue versnelling die het equivalent is van blootstelling gedurende acht uur, berekend als het hoogste van de kwadratische gemiddelden, of de hoogste van de trillingsdosiswaarden (VDV), van de frequentiegewogen versnellingen, gemeten langs de drie orthogonale assen (1,4awx, 1,4awy, awz, voor een zittende of staande werknemer), overeenkomstig de hoofdstukken 5, 6 en 7, bijlage A en bijlage B van ISO-norm 2631-1 (1997).

De beoordeling van het blootstellingsniveau kan geschieden door middel van een raming, gebaseerd op de door de fabrikanten van het materieel verstrekte informatie over het emissieniveau van de gebruikte uitrusting en door middel van observatie van de specifieke werkmethoden, dan wel door meting.

De lidstaten hebben de mogelijkheid om, wat de zeescheepvaart betreft, slechts de trillingen van méér dan 1Hz in aanmerking te nemen.

2. Meting

Wanneer overeenkomstig artikel 4, lid 1, metingen worden verricht, kunnen de gebruikte methoden onder meer bestaan uit het nemen van steekproeven, die representatief moeten zijn voor de persoonlijke blootstelling van een werknemer aan de betrokken mechanische trillingen. De gebruikte methoden moeten aangepast zijn aan de specifieke kenmerken van de te meten mechanische trillingen, de omgevingsfactoren en de kenmerken van de meetapparatuur.

3. Interferentie

Het bepaalde in artikel 4, lid 4, onder d), is met name van toepassing wanneer de mechanische trillingen de juiste hantering van bedieningsorganen of het aflezen van aanwijsinstrumenten belemmeren.

4. Indirecte risico's

Het bepaalde in artikel 4, lid 4, onder d), is met name van toepassing wanneer de mechanische trillingen de stabiliteit van constructies in gevaar brengen of tot het losraken van verbindingen kunnen leiden.

5. Langere blootstellingsduur

Het bepaalde in artikel 4, lid 4, onder g), is met name van toepassing wanneer een werknemer vanwege de aard van het werk gebruik kan maken van rustlokalen die onder toezicht van de werkgever staan; behalve in gevallen van overmacht moeten de lichaamstrillingen in deze ruimten worden teruggebracht tot een niveau dat verenigbaar is met de functie van de ruimten en de omstandigheden waarin zij worden gebruikt.

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

Op 8 februari 1993 heeft de Commissie op grond van artikel 118 A van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap bij de Raad een ontwerp-richtlijn van de Raad ingediend betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico's van fysische agentia.

Doel van dit voorstel was, Richtlijn 89/391/EEG aan te vullen met nadere voorschriften voor de toepassing van sommige bepalingen van die richtlijn in het specifieke geval van blootstelling aan fysische agentia. Het voorstel had betrekking op alle activiteiten waarbij werknemers aan de gevaren van dergelijke agentia kunnen blootstaan, met uitzondering van bepaalde specifieke situaties bij de overheid of in het kader van de bevolkingsbescherming.

Het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité hebben respectievelijk op 20 april en 30 juni 1993 advies uitgebracht.

De Commissie heeft op 8 juli 1994 een gewijzigd voorstel ingediend.

Na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam is het vroegere artikel 118 A als rechtsgrond vervangen door artikel 137, lid 2, op grond waarvan het Europees Parlement medebeslissingsrecht heeft en het Comité van de Regio's moet worden geraadpleegd.

Bij brief van 13 januari 2000 heeft het Comité van de Regio's geantwoord dat het geen advies zou uitbrengen over het voorstel.

Het belangrijkste kenmerk van het oorspronkelijke voorstel was, dat in hetzelfde instrument vier soorten fysische agentia (lawaai, mechanische trillingen, optische straling en elektromagnetische velden en golven) elk in een aparte bijlage behandeld werden.

De Raad heeft er evenwel met instemming van de Commissie voor gekozen om zich, gelet op de technische problemen bij de andere fysische agentia, in een eerste fase te concentreren op het enige element (trillingen) waarover binnen een redelijke termijn een akkoord kon worden bereikt, zonder evenwel af te zien van de andere onderdelen, die op de agenda van de Raad blijven staan. In een verklaring voor de notulen bevestigt de Raad trouwens zijn voornemen de bespreking van het Commissievoorstel wat betreft de andere fysische agentia (lawaai, optische straling en elektromagnetische velden en golven) te zullen voortzetten.

De Raad heeft zijn gemeenschappelijk standpunt op 25 juni 2001 volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag vastgesteld.

II. DOELSTELLING

Het door de Raad opgesplitste richtlijnvoorstel heeft ten doel de veiligheid en gezondheid van de werknemers beter te beschermen tegen de risico's van blootstelling aan mechanische trillingen.

III. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

1. ALGEMENE OPMERKINGEN

Artikel 137, lid 2, van het Verdrag bepaalt dat de Raad door middel van richtlijnen minimumvoorschriften kan vaststellen die geleidelijk van toepassing zullen worden, met inachtneming van de in elk van de lidstaten bestaande omstandigheden en technische voorschriften.

Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad beantwoordt aan de doelstellingen van artikel 137, lid 2, van het Verdrag voor het betrokken gebied, aangezien het ten doel heeft minimumvoorschriften in te voeren om de veiligheid en gezondheid van de werknemers te beschermen tegen de risico's van blootstelling aan mechanische trillingen.

De door de Commissie voorgestelde doelstellingen, waaraan het Europees Parlement zijn steun heeft betuigd, zijn in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen, maar op een aantal punten is het gewijzigde Commissievoorstel veranderd.

In het gemeenschappelijk standpunt worden grenswaarden vastgesteld voor blootstelling aan hand-armtrillingen en lichaamstrillingen die in geen geval mogen worden overschreden, en actiewaarden voor de blootstelling, op basis waarvan bepaald wordt welke preventieve maatregelen nodig zijn om het risico voor de werknemers te verminderen.

De in het gemeenschappelijk standpunt vastgestelde preventieve maatregelen berusten in hoofdzaak op de plicht van de werkgever de niveaus van mechanische trillingen waaraan werknemers zijn blootgesteld, volgens verschillende methoden te bepalen en te evalueren. Het gemeenschappelijk standpunt verwijst daarvoor naar de ISO-normen.

Wanneer de actiewaarden voor de blootstelling overschreden worden, gaat de werkgever op basis van de risicobeoordeling over tot de opstelling en uitvoering van een programma van technische en/of organisatorische maatregelen om de blootstelling te voorkomen of te beperken.

Het gemeenschappelijk standpunt bevat voorts gedetailleerde maatregelen betreffende de voorlichting en opleiding van werknemers die aan de gevaren van trillingen worden blootgesteld, alsook een verscherpt gezondheidstoezicht, hetgeen o.a. inhoudt dat de werknemer het recht heeft een exemplaar van zijn medisch dossier op te vragen.

Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad heeft door de opsplitsing van het oorspronkelijke voorstel wel een andere structuur, maar sluit in grote lijnen aan bij het Commissievoorstel. De amendementen die het Europees Parlement tijdens de eerste lezing van dit onderdeel van het Commissievoorstel heeft voorgesteld, zijn grotendeels overgenomen.

Het gemeenschappelijk standpunt verschilt vooral van het Commissievoorstel door de verhoging van de grens- en actiewaarden voor blootstelling aan hand-armtrillingen en lichaamstrillingen, de schrapping van het begrip "drempelniveau", de toekenning van speciale afwijkingen voor zeevaart en luchtvaart en voor seizoenarbeid, en tot slot de vaststelling van overgangsperioden voor bestaande arbeidsmiddelen en een aanvullende overgangsperiode voor arbeidsmiddelen die gebruikt worden in de land- en bosbouw.

2. AMENDEMENTEN VAN HET PARLEMENT IN EERSTE LEZING

De door het Europees Parlement in eerste lezing aangenomen amendementen die op trillingen van toepassing zijn, dragen de volgende nummers: 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32 en 33.

2.1. Amendementen van het Europees Parlement die de Raad heeft overgenomen

De amendementen nrs. 1, 4, 5, 8, 9, 16, 17, 18, 19, 28, 30, 31 en 33 zijn volledig overgenomen, zo niet naar de letter dan naar de geest, in het gewijzigde Commissievoorstel en in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad.

De Raad heeft de amendementen nrs. 7, 10, 11, 13 en 20, die reeds in het gewijzigde Commissievoorstel waren overgenomen, enigszins anders geformuleerd, maar inhoudelijk niet gewijzigd.

De amendementen nrs. 21, 27, 29 en 32, die in het gewijzigde voorstel waren overgenomen, staan niet letterlijk in het gemeenschappelijk standpunt. Inhoudelijk heeft de Raad zich evenwel gehouden aan de bepalingen in het gewijzigde Commissievoorstel die met die amendementen overeenstemmen.

Amendement nr. 12, dat niet in het gewijzigde Commissievoorstel stond, is in licht gewijzigde vorm in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad geïntegreerd.

De Raad is dan ook van mening dat zijn gemeenschappelijk standpunt in grote lijnen strookt met de amendementen van het Europees Parlement en met het gewijzigde voorstel van de Commissie.

2.2. Amendementen van het Europees Parlement die de Raad niet heeft overgenomen

De Raad heeft het niet wenselijk geacht de amendementen nrs. 6, 15 en 25 in zijn gemeenschappelijk standpunt op te nemen, hetgeen de Commissie ook niet had gedaan in haar gewijzigde voorstel.

De Raad heeft zich bij dit besluit door de volgende overwegingen laten leiden:

- de drempelniveaus, waarvoor in amendement nr. 6 een nieuwe definitie wordt voorgesteld, zijn geschrapt. De Raad is van mening dat die schrapping de tekst versterkt, omdat de bepalingen van de richtlijn aldus toepasselijk zijn zolang het risico bestaat;

- amendement nr. 15 legt een te strenge verplichting op aan de werknemers: de Raad is van mening dat het gezondheidstoezicht als een recht en niet als een plicht voor de werknemers moet worden beschouwd; en

- de in amendement nr. 25 vervatte bepaling dat de Commissie een verslag moet indienen is overbodig, aangezien de Commissie een jaarlijks toepassingsverslag uitbrengt.

2.3. Nieuwe bepalingen, ingevoerd door de Raad

a) Structuur van de richtlijn

De Raad achtte het wenselijk het richtlijnvoorstel betreffende fysische agentia in vier richtlijnen op te splitsen, waarin de vier fysische agentia apart worden behandeld.

In de eerste plaats was de Raad van oordeel dat de vier agentia, gelet op hun verschillende kenmerken, moeilijk in één gemeenschappelijk dispositief konden worden opgenomen, ook al worden er vier aparte bijlagen toegevoegd. Voorts meende de Raad voorrang te moeten geven aan de aanneming van een richtlijn betreffende trillingen, omdat de blootstelling aan trillingen reële gevaren met zich brengt, en omdat de kennis van de gevolgen van met name optische straling en elektromagnetische velden en golven minder groot is.

De Raad erkent evenwel in een verklaring voor de notulen dat het gewijzigde Commissievoorstel wat de andere fysische agentia betreft nog steeds op de agenda van de Raad staat en heeft zich ertoe verbonden de bespreking van de andere onderdelen voort te zetten.

b) Grenswaarden en actiewaarden voor lichaamstrillingen

In vergelijking met het gewijzigde Commissievoorstel zijn in het gemeenschappelijk standpunt de grenswaarde voor dagelijkse blootstelling aan lichaamstrillingen en de actiewaarde verhoogd, en wel respectievelijk van 0,7 m/s2 tot 1,15 m/s2 en van 0,5 m/s2 tot 0,6 m/s2.

De Raad is van mening dat die waarden een juist evenwicht bieden tussen enerzijds de plicht de veiligheid en gezondheid van de werknemers te beschermen, en anderzijds de noodzaak te voorkomen dat de toepassing van de richtlijn buitensporige kosten met zich zou brengen voor de ondernemingen en met name het MKB.

c) Schrapping van de drempelniveaus

De Raad is van mening dat de schrapping de tekst versterkt, omdat de bepalingen van de richtlijn daardoor toepasselijk zijn zolang het risico bestaat.

d) Overgangsperiode

De Raad achtte het wenselijk een facultatieve overgangsperiode in te voeren voor de toepassing van de voorschriften betreffende het naleven van de grenswaarde zodat de bestaande arbeidsmiddelen kunnen worden aangepast. Voor arbeidsmiddelen die gebruikt worden in de land- en bosbouw was de Raad van mening dat de overgangsperiode met ten hoogste drie jaar kan worden verlengd.

De Raad was namelijk van oordeel dat met het oog op de concrete toepassing van de richtlijn, met name in het MKB, werk moet worden gemaakt van bewustmaking en gerichte informatiecampagnes, opleidingsmodules en cursussen, en dat in bepaalde industriesectoren nieuwe arbeidsmiddelen en/of gereedschappen moeten worden aangeschaft.

e) Afwijkingen voor specifieke sectoren

De Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt nieuwe afwijkingen opgenomen voor de grenswaarden voor lichaamstrillingen in de zeevaart en luchtvaart, alsook een afwijking voor specifieke gevallen waarin de blootstelling op verschillende ogenblikken aanzienlijk verschilt.

De Raad was van mening dat zeevaart en luchtvaart een speciale behandeling behoeven en heeft de toekenning van die afwijkingen aan zeer strikte voorwaarden onderworpen en daarbij voorgeschreven dat gezorgd moet worden voor een verscherpt gezondheidstoezicht bij de betrokken werknemers.

IV. CONCLUSIE

De Raad is van mening dat de tekst van het gemeenschappelijk standpunt over het geheel genomen aan de fundamentele doelstellingen van het gewijzigde Commissievoorstel beantwoordt. Hij meent ook rekening te hebben gehouden met de belangrijkste aspecten van de doelstellingen die het Europees Parlement in zijn amendementen beoogt.