A4-0160/96

Resolutie over de mededeling van de Commissie over vooruitzichten voor internationale samenwerking op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling (COM(95)0489 - C4-0502/95)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie over vooruitzichten voor internationale samenwerking op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling (COM(95)0489 - C4-0502/95),

- gezien het Groenboek over innovatie (COM(95)0688 - C4-0609/95),

- gezien het verslag van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, de Commissie externe economische betrekkingen en de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A4-0160/96),

A. overwegende dat de EU tot taak heeft een stabiel milieu in een uitgebreid Europa te scheppen onder meer door middel van een onderzoekbeleid dat in samenwerking met derde landen gevoerd wordt en deel te nemen aan een duurzame economische groei van de ontwikkelingslanden,

B. overwegende dat op het punt van samenwerking tussen de EU en derde landen wel onderscheiden dient te worden tussen wetenschappelijke en technische samenwerking enerzijds en technologische ontwikkeling anderzijds,

C. overwegende dat de uitwisseling van kennis en samenwerking voor technologische ontwikkeling degelijke overeenkomsten op het gebied van intellectuele en industriële eigendom tot voorwaarde hebben onder eerbiediging van de wederzijdse en onderlinge belangen,

D. overwegende dat met het oog op de verspreiding van kennis voor een goede communicatie tussen de wetenschappers moet worden gezorgd om zodoende bij te dragen tot de ontwikkeling van een megawetenschap bijvoorbeeld op het gebied van het onderzoek van genomen, de deeltjesfysica en de observatie van het heelal,

E. overwegende dat het uiteindelijk doel op dit gebied is, door middel van het kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, de gebieden waarop de EU op het punt van basisonderzoek en uitwisseling van activerende technologieën uitblinkt vast te stellen, te doen erkennen en te handhaven en voorts dat samenwerking de EU in staat moet stellen nieuwe markten te veroveren dank zij een doelgericht O& TO-beleid dat op evenwichtige partnerschappen steunt om op deze wijze duurzame banden met derde landen te scheppen op basis van wederkerigheid en aandacht voor de wederzijdse belangen,

1. verzoekt de Commissie rekening te houden met het verschil tussen internationale wetenschappelijke en technische samenwerking enerzijds en technologische ontwikkeling met industriële en handelsdoelmerken anderzijds, daarbij rekening houdend met de noodzakelijke onderlinge beïnvloeding van deze twee soorten van activiteiten;

2. wenst dat er onderscheid gemaakt wordt tussen doelstellingen met de volgende oogmerken:

a) de verspreiding van kennis;

b) de voorbereiding van innoverende en activerende technologieën;

3. wenst dat de internationale samenwerking op wetenschappelijk gebied in het teken staat van de verdieping van de kennis op alle gebieden met name door het streven naar innovatie te stimuleren;

4. wenst dat deze wetenschappelijke samenwerking tussen wetenschappers van universiteiten en nationale instituten voor onderzoek geconcentreerd wordt op gebieden waarin de EU al zeer goed is, bijvoorbeeld wiskunde, deeltjesfysica, optronica, nanotechnologie, moleculaire biologie en ecosystemen;

5. verzoekt de Commissie bij de bescherming van de intellectuele en industriële eigendom een actief beleid te voeren en daartoe tussen de EU en alle derde landen afzonderlijk internationale overeenkomsten te sluiten die berusten op een evenwichtig partnerschap onder eerbiediging van de wederzijdse belangen;

6. wenst dat het wederkerigheidsbeginsel zeer strikt wordt toegepast zodat ook Unieondernemingen kunnen profiteren van de overheids-OTO-programma's van de Verenigde Staten, Japan en de opkomende landen van Zuidoost-Azië, alsook van de programma's die in Midden-Europa, de Baltische staten en de NOS ten uitvoer worden gelegd;

7. wenst dat het vrije verkeer, uitwisseling en de handel in innoverende en activerende technologieën alsook de technologische samenwerking tussen ondernemingen in het bijzonder in het midden- en kleinbedrijf in het kader van evenwichtige partnerschappen bevorderd worden;

8. verzoekt de Commissie meer aandacht te besteden aan de vraag hoe de samenhang en de complementariteit van het O& TO-beleid met de overige beleidsvormen van de Europese Unie en in het bijzonder met het concurrentiebeleid kunnen worden versterkt, met name in het licht van de voorschriften van de Wereldhandelsorganisatie (WHO) en toekomstige internationale onderhandelingen over mededingingskwesties;

9. verzoekt de Commissie erop toe te zien dat het onderzoekprogramma voor intelligente produktiesystemen (IMS) niet hetzelfde doet als de samenwerkingsprogramma's voor technologische ontwikkeling;

10. wenst dat grote transversale projecten en grote doelgerichte projecten geïdentificeerd worden die ten doel hebben de algemene situatie van de EU en van derde partnerlanden te verbeteren waarbij de bijzondere aandacht dient uit te gaan naar de produktie van energie (in het bijzonder naar hernieuwbare energiebronnen), naar een efficiënt gebruik van energie, naar vervoer, naar nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, naar de bescherming van het milieu en naar climatologie;

11. wenst dat de voorwaarden voor samenwerking op het gebied van de verwerkelijking en het gebruik van zeer grote installaties zoals LHC (Large Hadron Collider), VLT (Very Large Telescope) enz. nader omschreven worden;

12. wenst dat er volgens het voorbeeld van de EU-CERN-conventie (Europese Organisatie voor Nucleair Onderzoek) interconnecties met de andere Europese organismen geïnstalleerd worden;

13. wenst dat er grote doelgerichte projecten worden voorgesteld, bijvoorbeeld voor het observeren van de ruimte en de aarde en op het gebied van telecommunicatie en multimedia, hernieuwbare energie en biologie (in het bijzonder het onderzoek op het gebied van genomen en op het gebied van de agro-voedingsmiddelen);

14. wenst dat er naar mogelijkheden voor samenwerking in OTO gezocht wordt met het oog op het maken van produkten van geavanceerde technologie met grote afzetmogelijkheden en innovatieve produkten met een aanvullende toegevoegde waarde;

15. wenst dat bij het uitwerken van wetenschappelijke samenwerkingsovereenkomsten met derde landen voorzien wordt in uitwisselingen op het gebied van wetenschappelijk en technisch toezicht, met name door middel van elektronische netwerken en onder eerbiediging van de regels voor de intellectuele eigendom, met name in die gevallen waarin overeenkomsten al eerder uitgewerkt zouden zijn;

16. wenst dat er voor elke belangrijke samenwerkingssector, welk ook het kader daarvoor moge zijn, op initiatief van de Commissie een beperkt en operationeel technisch stuurcomité wordt gevormd dat uit vertegenwoordigers van de betrokken Uniestaten en van het betrokken derde land of de betrokken derde landen bestaat; merkt op dat dit instrument, als de Commissie erover waakt elke logheid te weren, kan bijdragen tot een beter wederzijds begrip van de doelstellingen en modaliteiten van de samenwerking op wetenschappelijk en technisch gebied en er tevens voor kan zorgen dat de samenwerking tot voordeel van alle betrokkenen strekt;

17. wenst dat er maatregelen genomen worden ter bevordering van nieuwe vormen van financiële engineering op het gebied van risicodragend en ontwikkelingskapitaal, in het bijzonder voor samenwerking op wetenschappelijk en technisch gebied met het oog op produkten en procédés die voor industriële en commerciële toepassingen in aanmerking komen, en dat daarbij de mogelijkheid van een Europese NASDAQ (National Association of Securities Dealers Automated Quotation) onderzocht wordt;

18. wenst dat uitgaande van aanbevelingen van de CREST (Comité voor wetenschappelijk en technisch onderzoek) een prospectieve evaluatie van het samenwerkingsbeleid op het gebied van wetenschap, techniek en technologische ontwikkeling van de Unie uitgevoerd wordt door de IPTS (Institute for S& T Forcasting in Sevilla) in samenwerking met de AEST (European Science and Technology Assembly) en het ETAN-netwerk (European Technology Assessment Network); en dat tussen deze instanties en het Europees Parlement beter gestructureerde verbindingen gelegd worden (met name STOA: Scientific and Technological Options Assessment);

19. wenst dat de Commissie de voorwaarden voor wetenschappelijke en technische samenwerking nader uitwerkt en dat daarbij onderscheid gemaakt wordt tussen associatie, samenwerking en bijstand, en voorts tussen:

a) kandidaat-lid-staten van de EU, waarmee de betrekkingen door associatie-overeenkomsten geregeld worden;

b) geïndustrialiseerde landen, waarmee de betrekkingen door samenwerkingsovereenkomsten geregeld worden;

c) ontwikkelingslanden, waarbij onderscheiden wordt tussen landen met een reeds op gang komende economie en de landen die thans nog in grote moeilijkheden verkeren en steun behoeven;

20. verzoekt de Commissie derhalve stelselmatig specifieke bepalingen over O& TO in bilaterale samenwerkingsakkoorden op te nemen en ook specifieke akkoorden voor samenwerking op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling te sluiten;

21. verzoekt de Commissie voorts een coherent beleid uit te stippelen voor de selectie van projecten die voor samenwerking met partners uit derde landen in aanmerking komen;

22. verzoekt de Commissie voor de best omschreven projecten de contouren voor een «Europa van de bekwaamheden» te definiëren en daarbij voor de lid-staten van de EU en voor alle derde landen afzonderlijk de wetenschappelijke en technische bekwaamheden nader te omschrijven met het oog op het identificeren van de meest-belovende aanvullingsmogelijkheden;

23. acht het ter vergroting van de stabiliteit en de veiligheid in Europa van essentieel belang voor de Unie om de wetenschappelijke en technologische samenwerking met haar buurlanden te versterken. De samenwerking moet zijn afgestemd op de specifieke behoeften van elk land afzonderlijk en bijdragen tot vrede en stabiliteit in Europa;

24. is van mening dat de samenwerking met de geassocieerde Midden- en Oosteuropese en Baltische landen gericht moet zijn op ondersteuning van de pre-toetredingsfase door deze landen langs de weg van geleidelijke economische integratie dichter bij de Unie te brengen. Gelet op de grote moeilijkheden op het gebied van nucleaire veiligheid en milieuvervuiling moet de wetenschappelijke samenwerking ook op deze terreinen worden geïntensiveerd;

25. is van mening dat, met het oog op vrede en stabiliteit in het Middellandse- Zeegebied, de wetenschappelijke en technische samenwerking voornamelijk gericht moet zijn op de verbetering van de levensstandaard en eerbiediging van het principe van duurzame ontwikkeling. De dialoog tussen de Unie, de lid-staten en de mediterrane partnerlanden moet worden uitgebreid om gemeenschappelijke onderzoeksdoelstellingen vast te stellen, afgestemd op de gemeenschappelijke problemen in deze regio. Voorts is ondersteuning wenselijk van de zuid-zuid-samenwerking en de integratie, ter versterking van de regionale OTO-capaciteit;

26. is van mening dat, ter versterking van de ontwikkeling in een regionaal kader, de dialoog met de Latijnsamerikaanse landen en de MERCOSUR- instellingen moet worden uitgebreid. Tevens is versterking wenselijk van de op ontwikkeling gerichte wetenschappelijke en technologische samenwerking in het kader van de Verenigde Naties, en in het bijzonder met behulp van het met de UNESCO gesloten akkoord;

27. is van mening dat de internationale wetenschappelijke en technologische samenwerking verenigbaar moet zijn met de doelstellingen van het externe beleid van de Unie, hetgeen een betere cooerdinatie tussen het externe beleid van de Europese Unie en de beleidsinstrumenten voor onderzoek wenselijk maakt;

28. is van mening dat samenwerking op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling omdat zij zo belangrijk is voor de economische ontwikkeling in alle daarvoor in aanmerking komende gevallen moet worden aangeboden in overeenkomsten voor financiële en technische samenwerking met de ontwikkelingslanden. Het wederkerigheidsbeginsel kan bij overeenkomsten met de ontwikkelingslanden uiteraard niet volledig worden toegepast, maar er kan voor zover mogelijk rekening mee worden gehouden;

29. is van oordeel dat in dit kader rekening dient te worden gehouden met voor de ontwikkelingslanden prioritaire sectoren zoals voedselvoorziening, gezondheid, milieubescherming en energie, en er dient op te worden toegezien dat de nuttige toepassing in het land of de regio in kwestie gewaarborgd is. De in de EU geldende voorschriften inzake milieu-effecten en bescherming van leven en gezondheid mogen bij de uitvoering van het programma in de ontwikkelingslanden niet minder strikt worden toegepast;

30. is van oordeel dat, afhankelijk van omvang en intensiteit van de sociaal- economische effecten, tijdens de programmeringsfase dient te worden gestreefd naar participatie van (vertegenwoordigers van de) betrokken organisaties;

31. is van oordeel dat, met het oog op de doelmatige inzet van personeel, middelen en voorzieningen, de samenwerking, met name indien sprake is van problemen waarmee de landen in kwestie gezamenlijk te kampen hebben, zo mogelijk op regionale leest moet worden geschoeid;

32. is van mening dat, door uit het land afkomstige wetenschapsbeoefenaars in een vroeg stadium te betrekken bij en te laten deelnemen aan de onderzoekwerkzaamheden en de ontwikkeling van technologieën, moet worden gewaarborgd dat oplossingen en procedures worden gekozen die voldoen aan de behoeften van de ontwikkelingslanden;

33. is van mening dat, wegens de geringe omvang van de beschikbare middelen, het onontbeerlijk is dat de EU en haar lid-staten hun werkzaamheden cooerdineren;

34. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad.