3. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C29/1 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen 
der Lid-Staten betreffende machines 
COM(87) 564 def. 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 22 december 1987) 
(88/C 29/01) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100A, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, 
(1) Overwegende dat het de taak van de Lid-Staten is om 
op hun grondgebied zorg te dragen voor de veiligheid 
en gezondheid van hun burgers — en, eventueel, 
huisdieren en goederen — en in het bijzonder die van 
de werknemers, met name waar het gaat om de risico's 
die voortvloeien uit het gebruik van machines; 
(2) Overwegende dat de wettelijke regelingen in de Lid-
Staten op het gebied van ongevalpreventie zeer sterk 
verschillen; dat de dwingende bepalingen op dit 
gebied, die vaak worden aangevuld met technische 
specificaties die in feite verplichtingen inhouden en/of 
met normen met een vrijwillig karakter, niet noodza­
kelijkerwijs tot verschillende veiligheids- en gezond-
heidsniveaus leiden, maar vanwege hun ongelijkheid 
handelsbelemmeringen binnen de Gemeenschap vor­
men; dat bovendien de nationale regelingen op het 
gebied van overeenstemmingsverklaring en certificatie 
voor machines aanzienlijk verschillen; 
(3) Overwegende dat de bestaande nationale bepalingen 
op het gebied van veiligheid en gezondheid, die moeten 
zorgen voor bescherming van de aan machines 
verbonden risico's onderling moeten worden aange­
past om het vrije verkeer van machines te waarborgen, 
zonder dat dit tot verlaging leidt van de in de Lid-
Staten bestaande en gerechtvaardigde beschermings­
niveaus; dat de in deze richtlijn opgenomen bepalin­
gen inzake het ontwerp en de bouw van machines, die 
voor het streven naar een veiligere werkomgeving van 
fundamenteel belang zijn, begeleid zullen worden 
door bijzondere bepalingen betreffende het voorko­men van bepaalde gevaren waaraan de werknemers 
tijdens hun werk bloot kunnen staan, evenals door 
bepalingen gebaseerd op Artikel 118A van het 
Verdrag, met betrekking tot het gebruik van machines 
en de organisatie van de veiligheid van de werknemers 
op de arbeidsplaats; 
(4) Overwegende dat de sector machinebouw een belang­
rijk deel vormt van de sector werktuigbouw, een 
industrietak die in de economie van de Gemeenschap 
een centrale plaats inneemt; 
(5) Overwegende dat het Witboek inzake de voltooiing 
van de interne markt, dat in juni 1985 door de 
Europese Raad is goedgekeurd, in de paragrafen 65 en 
68 voorziet in toepassing van de nieuwe aanpak op het 
gebied van de onderlinge aanpassing der wetgevingen; 
(6) Overwegende dat de sociale kosten die voortvloeien 
uit het grote aantal ongevallen dat het rechtstreeks 
gevolg is van het gebruik van machines kunnen 
worden verlaagd door de veiligheid in het ontwerp en 
de bouw van de machines zelf te integreren, alsmede 
door behoorlijke installatie en onderhoud; 
(7) Overwegende dat het toepassingsgebied van de 
richtlijn gebaseerd moet zijn op een algemene definitie 
van de term „machine", ten einde de technische 
evolutie van de fabricage hiervan mogelijk te maken; 
dat de ontwikkeling van „complexe installaties" 
alsmede de risico's die zij opleveren van vergelijkbare 
aard zijn, waarmee hun expliciete opname in de 
richtlijn wordt gerechtvaardigd; 
(8) Overwegende dat nu het voornemen bestaat specifieke 
richtlijnen op te stellen met bepalingen voor het 
ontwerp en de bouw van bepaalde categorieën 
machines; dat met het oog op deze richtlijnen het zeer 
uitgebreide toepassingsgebied van de richtlijn moet 
worden beperkt, hetgeen tevens geldt voor de reeds 
bestaande richtlijnen, wanneer deze bepalingen inzake 
ontwerp en bouw bevatten; 
(9) Overwegende dat het huidige communautaire recht 
bepaalt dat, in afwijking van de in één van de 
Nr. C 29/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 88 
grondregels van de Gemeenschap vervatte vrijheid van 
verkeer van goederen, belemmeringen van het han­
delsverkeer binnen de Gemeenschap als gevolg van 
verschillen in de nationale wetgevingen, met betrek­
king tot de commercialisering van produkten aan­
vaard moeten worden, voor zover kan worden erkend 
dat deze voorschriften noodzakelijk zijn om te kunnen 
voldoen aan dwingende eisen; dat derhalve harmoni­
satie van wetgevingen in dit geval beperkt moet blijven 
tot de voorschriften die nodig zijn om te kunnen 
voldoen aan de dwingende en fundamentele eisen die 
op het vlak van veiligheid en gezondheid aan machines 
worden gesteld; dat deze eisen vanwege hun funda­
menteel karakter in de plaats moeten komen van de 
nationale voorschriften op dit gebied; 
(10) Overwegende dat voor het bewerkstelligen van de 
veiligheid van de machines naleving van de fundamen­
tele veiligheids- en gezondheidsvoorschriften een 
dwingende eis is; dat de toepassing van deze 
voorschriften oordeelkundig moet gebeuren in die zin 
dat rekening moet worden gehouden met de stand van 
de techniek ten tijde van de bouw, alsmede met de 
technische en economische eisen; 
(11) Overwegende dat het gebruik van de machine als 
bedoeld in deze richtlijn uitsluitend kan slaan op het 
gebruik van de machine zelf voor het door de fabrikant 
beoogde doel; dat met het bovenstaande geen oordeel 
wordt gegeven over de eventuele omgevingscondities 
die met betrekking tot het gebruik van de machine 
zouden kunnen worden voorgeschreven, mits deze 
condities niet tot gevolg hebben dat de machine 
afwijkingen krijgt ten opzichte van de bepalingen van 
deze richtlijn; 
(12) Overwegende dat het mogelijk moet zijn op jaarbeur­
zen, exposities, enz., machines ten toon te stellen voor 
demonstratiedoeleinden die niet in overeenstemming 
zijn met de richtlijn; dat het wel gewenst is dat 
geïnteresseerden duidelijk worden ingelicht over het 
feit dat genoemde machines in hun huidige staat niet in 
overeenstemming zijn en niet te koop zijn; 
(13) Overwegende dat deze richtlijn derhalve alleen 
algemene fundamentele eisen op het gebied van 
veiligheid en gezondheid geeft, die worden aangevuld 
met een reeks meer specifieke voorschriften voor 
bepaalde categorieën machines; dat het, om gemakke­
lijker te kunnen aantonen dat is voldaan aan de 
fundamentele eisen, voor de fabrikanten van groot 
belang is dat er op Europees niveau geharmoniseerde 
normen op het gebied van risicopreventie bij het 
ontwerp en de bouw van machines zijn die tevens de 
controle op de overeenstemming met de fundamentele 
eisen mogelijk moeten maken; dat deze op Europees 
niveau geharmoniseerde normen worden opgesteld 
door particuliere instellingen en dat zij hun karakter 
van niet-verbindende tekst dienen te behouden; dat de 
Europese Commissie voor Normalisatie (CEN) en het 
Europees Comité voor Elektrotechnische Normali-
. satie (Cenelec) daarom erkend zijn als bevoegde 
instellingen voor de vaststelling van geharmoniseerde 
normen overeenkomstig de op 13 november 1984 
ondertekende algemene richtsnoeren voor de samen­
werking tussen de Commissie en beide instellingen; 
dat in deze richtlijn onder een geharmoniseerde norm wordt verstaan een technische specificatie (Europese 
norm of harmonisatiedocument) die door één van 
beide of beide instellingen is aangenomen in opdracht 
van de Commissie, overeenkomstig de bepalingen van 
Richtlijn 83/189/EEG van de Raad van 28 maart, die 
voorziet in een informatieprocedure op het gebied van 
normen en technische voorschriften (*) en uit hoofde 
van bovengenoemde algemene richtsnoeren; 
(14) Overwegende dat het, in afwachting van de vast­
stelling van geharmoniseerde normen in de zin van 
deze richtlijn, wenselijk is de overeenstemming met de 
fundamentele eisen en daarmee het vrije verkeer van 
machines te bevorderen door binnen de Gemeenschap 
de produkten te accepteren die voldoen aan de 
nationale normen die voorlopig worden gehandhaafd, 
nadat door middel van een communautaire controle­
procedure is vastgesteld dat deze nationale normen 
voldoen aan de fundamentele eisen van deze richtlijn; 
dat hiertoe gezien de algemene en horizontale rol van 
het krachtens artikel 5 van Richtlijn 83/189/EEG 
opgericht Permanent Comité in het gemeenschappe­
lijk normalisatiebeleid en meer in het bijzonder de rol 
bij het formuleren van verzoeken om normen vast te 
stellen en bij het functioneren van .de status quo-
regeling inzake de Europese en de nationale normali­
satie, dit Permanent Comité het meest aangewezen 
orgaan is om de Commissie te helpen bij de 
communautaire controle op de overeenstemming van 
de nationale normen; dat er voor moet worden 
gezorgd dat er bij de normalisatie- en beheerswerk-
zaamheden in verband met deze richtlijn passend 
overleg plaatsvindt met de sociale partners, met name 
met de werknemersorganisaties; 
(15) Overwegende dat het gewenst is — zoals momenteel in 
de Lid-Staten algemeen gebruikelijk is — de fabrikan­
ten voor eigen verantwoordelijkheid verklaringen te 
laten opstellen inzake de overeenstemming van hun 
machines met de fundamentele eisen dat de overeen­
stemming met geharmoniseerde normen het ver­
moeden oplevert van overeenstemming met de 
desbetreffende fundamentele eisen; dat het de fabri­
kant volkomen vrijstaat om, indien hij dit nodig acht, 
door derden keuringen en certificaties te laten 
verrichten; 
(16) Overwegende dat de zorg voor het vrij verkeer, het in 
bedrijf stellen en het gebruik van machines niet alleen 
beperkt blijft tot machines die voorzien zijn van het 
EG-merkteken en de EG-verklaring van overeen­
stemming; dat eveneens moet worden gezorgd voor 
vrij verkeer van machines die niet voorzien zijn van het 
EG-merkteken, wanneer het de bedoeling is dat zij in 
een andere machine worden ingebouwd, dan wel met 
andere machines worden samengebouwd tot een 
complexe installatie; dat deze machines evenwel niet 
in bedrijf mogen worden gesteld en gebruikt zolang zij 
niet in overeenstemming zijn gebracht, aangezien zij 
vanwege het ontbreken van het EG-merkteken als niet 
gebruiksklaar moeten worden beschouwd; 
(17) Overwegende dat de verantwoordelijkheid van de Lid-
Staten voor veiligheid, gezondheid en andere onder de 
fundamentele eisen vallende aspecten op hun grond-
(!) PB nr. L 109 van 26. 4. 1983, blz. 8. 
3. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/3 
gebied erkend moet worden in een vrijwaringsclausule 
die voorziet in geschikte communautaire bescher­
mingsprocedures ; 
(18) Overwegende dat degenen tot wie een in het kader van 
deze richtlijn genomen besluit gericht is de beweegre­
denen van dit besluit en de wegen van beroep die voor 
hen openstaan moeten kennen; 
(19) Overwegende dat het van belang is de maatregelen 
vast te stellen die moeten leiden tot een geleidelijke 
totstandkoming van de interne markt in een periode 
die op 31 december 1992 eindigt; dat de interne markt 
een ruimte zonder interne grenzen vormt waarbinnen 
vrij verkeer van goederen, personen, diensten en 
kapitaal verzekerd is. 
HEEFT DEZE RICHTLIJN VASTGESTELD: 
HOOFDSTUK I 
Toepassingsgebied, in de handel brengen en vrij verkeer 
Artikel 1 
1. Deze richtlijn is van toepassing op machines en stelt de 
daarop betrekking hebbende fundamentele veiligheidseisen 
vast. 
2. In deze richtlijn wordt onder „machine" verstaan een 
samenstel van onderdelen of organen die onderling 
mechanisch verbonden zijn en waarvan ten minste één van 
deze delen of organen beweegt, alsmede eventueel een 
gecombineerd geheel van aandrijving, bedienings- en 
vermogensschakelingen, enz., bestemd voor een bepaalde 
toepassing. 
Tevens wordt als „machine" beschouwd een complexe 
installatie, bestaande uit een samenstel van machines en 
apparaten die, ten einde tot een zelfde resultaat bij te 
dragen, zodanig zijn opgesteld en worden bediend dat zij 
afhankelijk van elkaar functioneren. 
3. Van het toepassingsgebied van deze richtlijn zijn 
uitgesloten: 
— verplaatsbare bouwwerfmachines, 
— hef- en hijswerktuigen, 
— verplaatsbaar land- en bosbouwmaterieel, 
— machines voor bewerking van hout en daarmede gelijk 
te stellen materialen, 
— machines die uitsluitend de fysieke energie van de mens 
als krachtbron hebben en waarvan rechtstreeks gebruik 
wordt gemaakt, 
— machines die voor medisch gebruik zijn ontworpen en 
gebouwd; 
— vervoermiddelen, alsmede de machines die specifiek 
voor de uitrusting of de voortbeweging daarvan dienen, 
— alle machines die aan de hierboven aangegeven 
omschrijving voldoen en onder een EEG-richtlijn vallen 
waarin technische voorschriften voor ontwerp en bouw 
ten aanzien van de veiligheid en gezondheid zijn 
opgenomen voor wat betreft de gevaren die onder 
genoemde richtlijn vallen. Artikel 2 
1. De Lid-Staten treffen alle dienstige maatregelen om 
ervoor te zorgen dat de in artikel 1 genoemde machines 
uitsluitend in de handel kunnen worden gebracht, in bedrijf 
kunnen worden gesteld of kunnen worden gebruikt, indien 
zij geen gevaar opleveren voor personen en, eventueel, 
huisdieren of goederen, indien zij op passende wijze 
worden geïnstalleerd en onderhouden en overeenkomstig 
hun bestemming worden gebruikt. 
2. De bepalingen van onderhavige richtlijn doen geen 
afbreuk aan de bevoegdheid van de Lid-Staten om met 
eerbiediging van het Verdrag de eisen voor te schrijven die 
zij noodzakelijk achten ter bescherming van de werknemers 
tijdens het gebruik van de betreffende machines, voor zover 
deze eisen geen wijzigingen inhouden van deze machines 
ten opzichte van de bepalingen van deze richtlijn. 
3. De controles die door de Lid-Staten worden verricht uit 
hoofde van de verplichtingen die hun krachtens lid 1 van dit 
artikel zijn opgelegd blijven beperkt tot de bepalingen van 
onderhavige richtlijn. 
4. De Lid-Staten verhinderen niet dat machines op 
jaarbeurzen, exposities enz. voor demonstratiedoeleinden 
ten toon worden gesteld die niet in overeenstemming zijn 
met de bepalingen van deze richtlijn, mits duidelijk op een 
bord is aangegeven dat de machines niet in overeen­
stemming zijn en niet te koop zijn voordat ze door de 
fabrikant of zijn in de Gemeenschap gevestigde gevolmach­
tigde in overeenstemming zijn gebracht. 
Artikel 3 
De in artikel 1 van deze richtlijn bedoelde machines moeten 
voldoen aan de fundamentele veiligheidseisen van bijlage I. 
Artikel 4 
1. De Lid-Staten mogen het in de handel brengen, in 
bedrijf stellen en gebruik op hun grondgebied van machines 
die voldoen aan de bepalingen van deze richtlijn, die 
voorzien zijn van het EG-merkteken en vergezeld gaan van 
de EG-Verklaring van overeenstemming niet verbieden, 
beperken of verhinderen. 
2. De Lid-Staten mogen het in de handel brengen van al of 
niet van het EG-merkteken voorziene machines die moeten 
worden ingebouwd in een machine of met andere machines 
worden samengebouwd tot één machine in de zin van 
artikel 1 niet verbieden, beperken of belemmeren, behalve 
indien genoemde machines zelfstandig kunnen werken. De 
Lid-Staten staan het in bedrijf stellen en gebruik van de 
machines niet toe, zolang niet verklaard is dat een machine 
in de zin van artikel 1 in overeenstemming is met de 
bepalingen van de richtlijn en voorzien is van het EG-
merkteken. 
Nr. C 29/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 88 
Artikel 5 
1. De Lid-Staten nemen aan dat machines die zijn 
voorzien van het EG-merkteken en vergezeld gaan van de 
EG-Verklaring van overeenstemming voldoen aan de in 
artikel 3 bedoelde fundamentele veiligheidseisen. 
2. Wanneer een nationale norm die de omzetting is van 
een geharmoniseerde norm, waarvan de referentie in het 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen is 
gepubliceerd één of meer fundamentele veiligheidseisen 
omvat, wordt aangenomen dat de volgens deze norm 
gebouwde machine voldoet aan de betreffende fundamen­
tele eisen. 
De Lid-Staten publiceren de referenties van de nationale 
normen die omzettingen zijn van de geharmoniseerde 
normen. 
3. Wanneer geharmoniseerde normen ontbreken, geven 
de in lid 4 bedoelde nationale normen hetzelfde vermoeden 
van overeenstemming. 
4. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst mede van 
de nationale normen die naar hun mening aan één of meer 
fundamentele veiligheidseisen voldoen. De Commissie 
deelt deze tekst onmiddellijk aan de overige Lid-Staten 
mede. Volgens de procedure van lid 2 van artikel 6 stelt zij 
de Lid-Staten in kennis van de nationale normen waarvoor 
het vermoeden van overeenstemming met de fundamentele 
eisen geldt. 
De Lid-Staten publiceren de referenties van deze normen. 
De Commissie maakt de referenties tevens in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen bekend. 
Artikel 6 
1. Wanneer een Lid-Staat of de Commissie van mening is 
dat de in artikel 5, lid 2, bedoelde geharmoniseerde normen 
niet geheel voldoen aan de in artikel 3 bedoelde fundamen­
tele eisen, legt de Commissie of de Lid-Staat de kwestie met 
een toelichting, aan het bij Richtlijn 83/189/EEG (!) 
opgericht Permanent Comité, hierna het „comité" ge­
noemd, voor. Het Comité brengt met spoed advies uit. 
Afhankelijk van het advies van het comité stelt de 
Commissie de Lid-Staten ervan in kennis dat zij al dan niet 
de betreffende normen uit de in artikel 5, lid 2, bedoelde 
publikaties moeten verwijderen. 
2. Na ontvangst van de in artikel 5, lid 4, bedoelde 
mededeling raadpleegt de Commissie het comité. Aan de 
hand van het advies van het comité stelt de Commissie 
binnen een maand de Lid-Staten ervan in kennis of voor de 
betreffende nationale norm al dan niet het vermoeden van 
overeenstemming moet gelden en zo ja, of derhalve 
nationale bekendmaking nodig is van de referenties. 
0) PB nr. L 109 van 26. 4. 1983, blz. 8. Indien de Commissie of een Lid-Staat van mening is dat een 
nationale norm niet langer voldoet aan de voorwaarden om 
als in overeenstemming te mogen worden beschouwd met 
de in artikel 3 bedoelde fundamentele veiligheidseisen, 
raadpleegt de Commissie het comité. Afgaande op het 
advies daarvan stelt zij de Lid-Staten ervan in kennis of 
voor de betreffende norm nog steeds het vermoeden van 
overeenstemming moet gelden en, wanneer dit niet het 
geval is, dat zij uit de in artikel 5, lid 4, bedoelde publikaties 
moet worden verwijderd. 
Artikel 7 
1. Wanneer een Lid-Staat vaststelt dat machines die 
voorzien zijn van het EG-merkteken en overeenkomstig 
hun gebruiksdoel worden gebruikt, de veiligheid van 
personen en, eventueel, van huisdieren of goederen in 
gevaar dreigen te brengen, neemt hij alle nodige maat­
regelen om de machines uit de handel te nemen, het in de 
handel brengen, het in bedrijf stellen en het gebruik te 
verbieden of het vrije verkeer ervan te beperken. 
De Lid-Staat stelt de Commissie onmiddellijk van deze 
maatregel in kennis, geeft de redenen van zijn besluit aan, 
met name of het gebrek aan overeenstemming voortvloeit 
uit: 
a) de niet-inachtneming van de in artikel 3 bedoelde 
fundamentele eisen; 
b) een verkeerde toepassing van de in artikel 5 bedoelde 
normen; 
c) een tekortkoming in de in artikel 5 bedoelde normen 
zelf. 
2. De Commisie treedt zo spoedig mogelijk met de 
betrokken partijen in overleg. Wanneer de Commissie na 
afloop van het overleg vaststelt dat de maatregel gerecht­
vaardigd is, stelt zij de Lid-Staat die haar heeft genomen en 
de overige Lid-Staten daarvan in kennis. Wanneer de reden 
van het in lid 1 bedoelde besluit een tekortkoming in de 
normen is, legt de Commissie, indien de Lid-Staat die het 
besluit heeft genomen dit wil handhaven, de kwestie aan 
het comité voor en leidt zij de in artikel 6 bedoelde 
procedures in. 
3. Wanneer een machine die niet in overeenstemming is 
voorzien is van het EG-merkteken, neemt de bevoegde Lid-
Staat passende maatregelen tegen degene die het merkteken 
heeft aangebracht en stelt de Commissie en de overige Lid-
Staten daarvan in kennis. 
4. De Commissie zorgt ervoor dat de Lid-Staten op de 
hoogte worden gehouden van het verloop en de resultaten 
van de procedure. 
HOOFDSTUK II 
Certificeringsprocedure 
Artikel 8 
De fabrikant, of zijn in de Gemeenschap gevestigde 
gevolmachtigde, die wil verklaren dat zijn machines in 
overeenstemming zijn met de bepalingen van de richtlijn, 
moet: 
3. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/5 
a) voordat de machine in de handel wordt gebracht de 
volgende documenten opstellen: 
i) een technisch constructiedossier bestaande uit: 
— het overzichtsplan van de machine, alsmede de 
tekeningen van de bedieningsschakelingen, 
— gedetailleerde en volledige tekeningen, eventueel 
vergezeld van berekeningen, testresultaten, enz., 
met betrekking tot de fabricage van de machine, 
— een lijst met: 
— de fundamentele eisen van deze richtlijn 
— de overige wettelijke voorschriften 
— en de normen 
waarmee bij het ontwerp van de machine 
rekening is gehouden, 
— een beschrijving van de preventieve voorzienin­
gen met het oog op de aan de machine verbonden 
gevaren, 
— desgewenst ieder technisch verslag of ieder van 
een bevoegde instantie verkregen certificaat, 
— een exemplaar van de gebruiksaanwijzing van de 
machine; 
ii) in geval van serieproduktie, de bepalingen van 
nationaal recht die worden toegepast ter handhaving 
van de overeenstemming van de machines met de 
bepalingen van de richtlijn; 
iii) in geval van serieproduktie kunnen voor alle 
machines van hetzelfde type dezelfde documenten 
worden gebruikt; 
b) wanneer de machine vervaardigd is in overeenstemming 
met de op haar van toepassing zijnde fundamentele 
veiligheidseisen, wordt voor elk van de vervaardigde 
machines een EG-Verklaring van overeenstemming 
opgesteld waarvan het model in bijlage II wordt 
gegeven, en wordt het in artikel 9 bedoelde EG-
merkteken op de machine aangebracht. 
De in bovenstaand punt a) bedoelde documenten 
worden door de fabrikant of zijn in de Gemeenschap 
gevestigde gevolmachtigde bewaard en ter beschikking 
gehouden van de verantwoordelijke nationale instanties 
in de zin van artikel 2, en wel voor een periode van ten 
minste 10 jaar na de datum van fabricage van de 
machine of van het laatste exemplaar van een in serie 
vervaardigde machine. 
Wanneer noch de fabrikant, noch zijn gevolmachtigde in de 
Gemeenschap gevestigd is, komt bovenvermelde plicht om documentatie ter beschikking te houden te berusten bij een 
ieder die de machine in de Gemeenschap in de handel 
brengt. Dezelfde verplichtingen gelden voor degenen die 
machines of machinedelen van verschillende herkomst 
samenbouwt of die een machine voor eigen gebruik bouwt. 
HOOFDSTUK III 
EG-merkteken 
Artikel 9 
1. Het EG-merkteken bestaat uit de afkorting „EG" als 
aangegeven in bijlage III, gevolgd door de twee laatste 
cijfers van het jaar waarin het merkteken is aangebracht. 
2. Het EG-merkteken moet op de machine worden 
aangebracht overeenkomstig punt 1.7.3 van bijlage I. 
3. Het is verboden op de machines merktekens of 
opschriften aan te brengen die kunnen worden verward met 
het EG-merkteken. 
HOOFDSTUK IV 
Slotbepalingen 
Artikel 10 
Ieder besluit van een Lid-Staat dat ter uitvoering van deze 
richtlijn wordt genomen, wordt zorgvuldig toegelicht. Het 
wordt zo spoedig mogelijk aan de belanghebbende 
medegedeeld met vermelding van de wegen van beroep die 
volgens de in de betrokken Lid-Staat geldende wetgeving 
openstaan, alsmede van de termijnen waarbinnen beroep 
moet worden aangetekend. 
Artikel 11 
1. De Lid-Staten stellen vóór 1 januari 1989 de wettelijke 
en bestuursrechtelijke bepalingen vast die nodig zijn om 
aan het bepaalde in deze richtlijn te voldoen en maken deze 
bekend. Zij stellen de Commissie hiervan onmiddellijk in 
kennis. 
Zij passen de bepalingen met ingang van 1 januari 1991 toe. 
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst mede van 
de bepalingen van nationaal recht die zij vaststellen op het 
door deze richtlijn bestreken gebied. 
Artikel 12 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 88 
BIJLAGE l 
VOORAFGAANDE OPMERKINGEN 
1. De verplichtingen vervat in de fundamentele veiligheidseisen zijn alleen van toepassing indien het 
desbetreffende gevaar bij de in aanmerking komende machine aanwezig is. De eisen van de 
punten 1.1.2, 1.7.3 en 1.7.4 zijn van toepassing op alle onder deze richtlijn vallende machines. 
2. Indien om dwingende redenen niet aan de verplichtingen uit hoofde van één of meer 
fundamentele veiligheidseisen kan worden voldaan, dienen compenserende maatregelen te 
worden getroffen, zodat het uiteindelijke niveau van de veiligheid gelijkwaardig is. 
1. FUNDAMENTELE VEILIGHEIDSEISEN INZAKE ONTWERP EN BOUW DIE OP ALLE IN 
DEZE RICHTLIJN BEDOELDE MACHINES VAN TOEPASSING ZIJN 
1.1. Algemeen 
1.1.1. Definities 
In deze richtlijn wordt verstaan onder: 
a) „gevaarlijke zone", elke zone in en/of bij een in bedrijf zijnde machine waar de aanwezigheid 
van een persoon (of een deel van diens lichaam of van diens kleding) deze blootstelt aan een 
gevaar voor zijn veiligheid of gezondheid; 
b) „blootgestelde persoon", elke persoon die zich in een gevaarlijke zone bevindt; 
c) „bediener", de persoon (personen) die tot taak heeft (hebben) een machine te installeren, te 
laten werken, af te stellen, te onderhouden, te herstellen of te vervoeren. 
1.1.2. In bet concept van de machine verwerkte veiligheidsbeginselen 
a) Bij het ontwerp en de bouw van de machine dient de fabrikant de mogelijkheden van 
ongevallen vast te stellen, de gevaren voor de gezondheid te evalueren en, rekening houdend 
met de stand van de techniek, de meest geschikte oplossingen te kiezen om deze risico's uit te 
sluiten of tot een minimum te beperken. 
Dit beginsel geldt voor alle stadia van de levensduur van de machine, van de bouw tot de 
definitieve ontmanteling. 
b) Bij het kiezen van de meest gepaste oplossingen dient de fabrikant in volgorde uit te gaan van 
de volgende beginselen: 
— een opheffing of een zo ver mogelijk gaande beperking van de risico's (in het ontwerp en 
bij de bouw verwerkte beveiligingen); 
— het treffen van de noodzakelijke beveiligingsmaatregelen voor risico's die niet kunnen 
worden opgeheven; 
— informatie van de gebruikers over de risico's die nog aanwezig zijn als gevolg van een niet 
volledige doelmatigheid van de getroffen beveiligingsmaatregelen. 
c) Bij het ontwerp en de bouw van de machine en bij de samenstelling van de 
gebruiksvoorschriften dient de fabrikant aan de veiligheid evenveel aandacht te besteden als 
aan de andere functies van de machine. 
d) Bij het ontwerp en de bouw van de machine, alsmede bij de samenstelling van de 
gebruiksvoorschriften dient de fabrikant niet alleen uit te gaan van een normaal gebruik van 
de machine, maar tevens van het redelijkerwijze te verwachten gebruik. Hij dient daarbij de 
risico's in overweging te nemen van het te verwachten gebruik, maar ook de risico's als gevolg 
van te verwachten abnormale omstandigheden (bijvoorbeeld risico's als gevolg van een 
instinctieve reactie of van een storing in de machine). De fabrikant dient tevens rekening te 
houden met gebruikswijzen van de machine die, hoewel niet voorzien, in de praktijk kunnen 
voorkomen. In verband hiermede dient in de gebruiksaanwijzing de aandacht te worden 
gevestigd op de handelingen die worden ontraden. 
e) Onder de te verwachten gebruiksomstandigheden moeten hinder, vermoeidheid en 
psychische belasting (stress) tot een denkbaar minimum beperkt blijven, rekening houdend 
met de beginselen van de ergonomie. 
3. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/7 
f) Bij het ontwerp en de bouw dient de fabrikant rekening te houden met de hinder die de 
bediener van de machine ondervindt door een noodzakelijk of te verwachten gebruik van 
persoonlijke beschermingsmiddelen (bijvoorbeeld schoenen, handschoenen, enz.). 
1.1.3. Materialen en produkten 
De voor de bouw van de machine gebruikte materialen of de met het gebruik aangewende en 
gevormde produkten mogen geen gevaar opleveren voor de veiligheid of gezondheid van de 
daaraan blootgestelde personen. 
Met name bij het gebruik van vloeistoffen moet de machine zo zijn uitgevoerd en gebouwd dat 
deze kan worden gebruikt zonder gevaren als gevolg van vullen, gebruiken, opvangen en 
afvoeren. 
1.1.4. Verlichting 
De machine moet zodanig zijn ontworpen en gebouwd dat de werkzone op passende wijze is 
verlicht voor de werkzaamheden die daar worden verricht, waarbij het daglicht een normale 
waarde heeft. 
De fabrikant dient erop toe te zien dat er geen zones zijn waar sprake is van hinderlijke 
schaduwwerking of verblinding of van gevaarlijke stroboscopische effecten veroorzaakt door de 
verlichting die door de fabrikant is geleverd. 
Indien bepaalde organen aan de binnenzijde veelvuldig moeten worden geïnspecteerd, moeten 
deze van een passende verlichting zijn voorzien; dit geldt eveneens voor de zones waar afstelling 
en onderhoud plaatsvinden. 
1.1.5. Ontwerp van de machine met het oog op het onderhoud 
De machine of elk van de samenstellende delen moet: 
— zonder gevaar geplaatst en gedemonteerd kunnen worden; 
— verpakt zijn of ontworpen zijn om te kunnen worden opgeslagen zonder dat er 
beschadigingen of gevaren ontstaan (bijvoorbeeld voldoende stabiliteit, speciale steunen, 
enz.). 
Wanneer in verband met gewicht, afmetingen of vorm van de machine of van de samenstellende 
delen manuele verplaatsing onmogelijk is, moet de machine of elk van de samenstellende delen : 
— voorzien zijn van hulpmiddelen waardoor deze met een hef- of hijswerktuig kan worden 
aangevat, of 
— zodanig zijn ontworpen dat de machine met deze hulpmiddelen kan worden uitgerust 
(bijvoorbeeld schroefgaten), of 
— een zodanige vorm bezitten dat normale hef- of hijswerktuigen gemakkelijk kunnen worden 
aangepast. 
Wanneer de machine of een van de samenstellende delen met de hand wordt vervoerd, moet hij: 
— gemakkelijk verplaatsbaar zijn, of 
— uitgerust zijn met aanvatvoorzieningen (bijvoorbeeld handgrepen) waardoor de machine in 
alle veiligheid kan worden verplaatst. 
Er dienen bijzondere bepalingen te worden uitgevaardigd voor de manipulatie van 
gereedschappen en/of machinedelen, ook van lichte constructie, die gevaarlijk kunnen zijn (door 
de vorm, het materiaal, enz.). 
1.2. Bediening 
1.2.1. Veiligheid en betrouwbaarheid van de bediening 
De werking van de bediening moet betrouwbaar zijn. 
De bediening moet zodanig zijn ontworpen en uitgevoerd dat: 
— elke niet-vaststelbare storing wordt verweden; 
— zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van positief werkende voorzieningen; 
— redelijkerwijs te verwachten ontoelaatbare technische ingrepen onmogelijk worden. 
Nr. C 29/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 88 
1.2.2. Bedieningsorganen 
De bedieningsorganen moeten: 
— duidelijk zichtbaar en herkenbaar zijn en eventueel op passende wijze zijn gemerkt; 
— zodanig zijn geplaatst dat een bedieningshandeling veilig, zonder aarzeling, tijdverlies, en 
eenduidig kan geschieden; 
— zodanig zijn ontworpen dat de bedieningshandeling logisch uit de bediening voortvloeit; 
— buiten gevaarlijke zones geplaatst zijn behalve, voor zover noodzakelijk, bepaalde 
noodstoporganen; 
— zodanig geplaatst zijn dat de bedieningshandeling geen extra gevaren met zich brengt; 
— zodanig zijn ontworpen of beveiligd dat de bedieningshandeling, indien deze gevaar kan 
opleveren, niet onopzettelijk kan plaatsvinden. 
Indien een bedieningsorgaan zodanig is ontworpen en uitgevoerd dat hiermede verschillende 
verrichtingen kunnen worden uitgevoerd, d.w.z. dat de verrichting niet eenduidig is 
(bijvoorbeeld bij gebruik van toetsenborden, enz.) dan dient de bedieningshandeling duidelijk te 
worden weergegeven en eventueel te worden bevestigd. 
Bedieningsorganen moeten zodanig zijn uitgevoerd dat de plaatsing, de gang, de mechanische 
sterkte en de weerstand die zij bieden verenigbaar zijn met de bedieningshandeling, rekening 
houdend met de ergonomische beginselen. Met belemmeringen als gevolg van een noodzakelijk 
of te verwachten gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (bijvoorbeeld schoenen, 
handschoenen, enz) dient rekening te worden gehouden. 
Vanaf de werkpost moet de bediener alle aanwijzingen van signaliseringsinrichtingen kunnen 
waarnemen (wijzerplaten, signalen, enz.) die voor hem noodzakelijk zijn om veilige 
bedieningshandelingen te kunnen uitvoeren. 
Er dienen voorzieningen te worden getroffen waardoor de bediener vanaf de werkpost alle 
gevaarlijke zones van de machine hetzij rechtstreeks, hetzij bijvoorbeeld door middel van 
spiegels, camera's, controlebeeldschermen kan waarnemen. Indien dit onmogelijk is, moet het 
bedieningssysteem zodanig zijn ontworpen en uitgevoerd dat het in werking gaan van de 
machine steeds wordt voorafgegaan door een waarschuwingssignaal. 
1.2.3. Inschakeling 
Het in werking stellen van een machine of het na stilstand opnieuw in bedrijf stellen, ongeacht 
om welke reden, alsmede een aanzienlijke wijziging van de snelheid, mag alleen kunnen 
plaatsvinden door een opzettelijk verrichte handeling met een hiervoor bestemd bedienings­
orgaan, behalve in geval van een normale automatische werking. 
Indien een machine meerdere bedieningsorganen voor de inbedrijfstelling heeft en het 
bedieningspersoneel zich hierdoor wederzijds in gevaar kan brengen, moeten aanvullende 
bepalingen worden uitgevaardigd om dit risico uit te sluiten. 
1.2.4. Stopinrichting 
Normale stopzetting 
Elke werkpost moet zijn voorzien van een bedieningsorgaan met behulp waarvan alle bewegende 
delen van de machine of een aantal daarvan kunnen worden stilgelegd. 
Bestaat het bedieningspersoneel uit meerdere personen, dan dienen maatregelen te worden 
genomen om te voorkomen dat het stopzetten van de machine een gevaarlijke situatie voor 
hemzelf of voor het andere personeel doet ontstaan. 
De stopopdracht aan de machine heeft voorrang op inbedrijfstellingsopdrachten. 
Noodstop 
Indien de normale tijd binnen welke de machine stopt voor het beëindigen van bepaalde 
voorvallen of situaties te lang is, of indien de gevaarsituatie het nemen van bijzondere 
maatregelen vergt, moet de machine zijn voorzien van een noodstopinrichting. 
Deze inrichting moet: 
— goed zichtbare en snel toegankelijke bedieningsorganen hebben, 
— stopzetting van een gevaarlijk proces binnen de kortst mogelijke tijd bewerkstelligen, 
— eventueel bepaalde veiligheidsbewegingen inzetten of mogelijk maken dat deze worden 
ingezet. 
3. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/9 
De noodstopinrichting moet geblokkeerd blijven; het opheffen van de blokkering mag alleen 
door een daartoe passende handeling kunnen geschieden; het vrijmaken van de noodstop mag de 
machine niet in werking stellen, maar alleen een hernieuwde inschakeling mogelijk maken. 
Complexe machines 
Bij machines of machinedelen die ontworpen zijn om in combinatie te functioneren dient de 
fabrikant de machine zodanig te ontwerpen en te vervaardigen dat met de stopinrichtingen — 
met inbegrip van de noodstop — niet alleen de machine kan worden gestopt, maar tevens alle 
daarvoor of daarachter geschakelde uitrusting indien het blijven functioneren daarvan gevaar 
kan opleveren. 
1.2.5. Keuzehefboom 
Indien de machine zodanig is ontworpen of vervaardigd dat deze in verschillende bedienings- of 
bedrijfsstanden kan worden gebruikt, waarbij van uiteenlopende veiligheidsniveaus sprake is 
(bijvoorbeeld om afstelling, onderhoud, inspectie, enz. mogelijk te maken), moet de machine 
voorzien zijn van een in elke stand vergrendelbare keuzehefboom. Elke positie van de 
keuzehefboom mag slechts overeenkomen met één enkele bedrijfs- of bedieningsstand. 
In plaats van een keuzehefboom mag ook gebruik worden gemaakt van andere keuzemiddelen 
waarmede het gebruik van bepaalde functies van de machine tot bepaalde categorieën van 
bedieningspersoneel kan worden beperkt (bijvoorbeeld toegangscodes tot bepaalde functies van 
numerieke bediening, enz.). 
Indien de machine voor bepaalde bewerkingen moet kunnen functioneren met uitgeschakelde 
beveiligingsvoorzieningen, moet de functiekeuzehefboom tegelijkertijd: 
— de automatische bedieningsstand onmogelijk maken, 
— uitsluitend de bewegingen mogelijk maken door middel van bedieningsorganen die 
onafgebroken in een bepaalde stand moeten worden gehouden, 
— de werking van gevaarlijke bewegende delen alleen mogelijk maken onder verhoogde 
veiligheidsomstandigheden (bijvoorbeeld geringere snelheid, minder krachtig, stootsgewijs, 
enz.). 
1.2.6. Qefecten in het bedieningscircuit en/of in bet energievoorzieningscircuit 
Een onderbreking, het herstel na een onderbreking of een schommeling in positieve of negatieve 
zin in de energievoorziening van de machine, mag niet tot gevaarlijke situaties leiden. 
Ook een defect dat van invloed is op de samenhang van de functies van het bedieningscircuit, het 
falen of een storing in het bedieningscircuit en/of het energievoorzieningscircuit mag geen 
gevaarlijke situaties doen ontstaan. 
1.3. Beveiliging tegen mechanische risico's 
1.3.1. Stabiliteit 
De machine, de onderdelen daarvan en de uitrusting moeten zodanig zijn geconstrueerd dat zij 
onder normale bedrijfsomstandigheden voldoende stabiliteit bezitten om zonder gevaar voor 
kanteling, omvallen of onvoorziene bewegingen te kunnen worden gebruikt. 
Indien de vorm van de machine zelf of de beoogde plaatsing daarvan geen voldoende waarborgen 
kunnen bieden voor een toereikende stabiliteit, dienen passende bevestigingsmiddelen te worden 
voorzien die in de gebruiksaanwijzing moeten zijn aangegeven. 
1.3.2. Gevaar voor breuken tijdens het bedrijf 
De verschillende delen van de machine, alsmede de verbindingsstukken daartussen moeten 
bestand zijn tegen de belastingen en spanningen waaraan zij zijn blootgesteld tijdens het gebruik 
waarvoor de fabrikant de machine heeft bestemd. 
De gebruikte materialen moeten sterk genoeg zijn en aangepast aan de eigenschappen van de 
gebruiksomgeving waarvoor de fabrikant de machine heeft bestemd en met name ten aanzien 
van vermoeiings-, verouderings-, corrosie- en wrijvingsverschijnselen. 
De fabrikant dient in de gebruiksaanwijzing het (de) onderdeel (onderdelen) te vermelden 
waarvan vervanging om veiligheidsredenen noodzakelijk is, alsmede de voor een vervanging 
geldende criteria. 
Indien ondanks de getroffen voorzorgsmaatregelen gevaar bestaat dat bewegende delen 
uiteenvliegen of breken (bijvoorbeeld slijpstenen), moeten de desbetreffende bewegende delen 
zodanig zijn gemonteerd of geplaatst dat bij een breuk de stukken worden opgevangen. 
Nr. C 29/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 88 
Stijve of flexibele leidingen voor vloeistoffen, in het bijzonder hogedrukleidingen, moeten 
bestand zijn tegen de interne en externe krachten waaraan zij normaal zijn blootgesteld; zij 
moeten stevig zijn bevestigd en/of afgeschermd tegen aantasting of belasting van allerlei aard; er 
moeten voorzorgsmaatregelen worden genomen om gevaren bij eventuele breuken te voorkomen 
(plotselinge bewegingen, hogedrukstralen, enz.). 
Bij automatische voeding van het materiaal naar de plaats van bewerking dient aan de volgende 
voorwaarden te worden voldaan om gevaar voor gereedschapsbreuk te vermijden: 
— bij het contact tussen gereedschap en het te bewerken stuk moet het gereedschap in zijn 
normale gebruiksomstandigheden verkeren; 
— bij het stilzetten van het gereedschap (al dan niet opzettelijk) moet de aanvoerbeweging 
stoppen binnen een tijd die verenigbaar is met de stoptijd van het gereedschap. 
1.3.3. Gevaar door vallende voorwerpen 
Er dienen voorzorgsmaatregelen te worden genomen om het vallen of wegschieten van objecten 
(bewerkte stukken, gereedschap, enz.) die een gevaar kunnen opleveren te voorkomen. 
1.3.4. Gevaren door oppervlakken, scherpe kanten, hoeken 
De machine mag geen scherpe hoeken, kanten of ruwe oppervlakken vertonen die verwondingen 
kunnen veroorzaken. 
Dit geldt niet voor snijgereedschap dat voor de werking van de machine noodzakelijk is. 
1.3.5. Voorkomen van gevaren in verband met de bewegende delen 
De bewegende delen van de machine moeten zodanig zijn ontworpen, vervaardigd en geplaatst of 
zodanig van beveiligingen zijn voorzien dat elk gevaar door aanraking waardoor zich 
ongelukken zouden kunnen voordoen, wordt vermeden. 
1.3.6. Keuze van de beveiliging tegen gevaren in verband met bewegende delen 
De beveiligingen of afschermingen die gebruikt worden met het oog op de gevaren van 
bewegende delen moeten gekozen worden op basis van het bestaande risico. Deze voorzieningen 
mogen zelf geen oorzaak van risico's zijn. Onderstaande aanwijzingen kunnen bij de keuze van 
nut zijn. 
A. Bewegende delen waarmede energie wordt overgebracht 
De afschermingen ter beveiliging van personen die zijn blootgesteld aan de risico's 
veroorzaakt door bewegende delen waarmede bewegingen of energie worden overgebracht 
(zoals bijvoorbeeld schijven, riemen, tandwielen, transmissieassen, enz.) dienen: 
— vaste afschermingen te zijn, overeenkomstig de eisen van 1.4.1, of 
— losse afschermingen te zijn, overeenkomstig de eisen van 1.4.2. 
De laatste mogelijkheid dient te worden aangewend bij een veelvuldige interventie. 
B. Combinatie van bewegende delen bij het werk 
De beveiligingen of afschermingen die ontworpen zijn om blootgestelde personen te 
beschermen tegen de gevaren die kunnen worden veroorzaakt door de overige bewegende 
delen (zoals bijvoorbeeld snijgereedschap, bewegende delen van persen, cilinders, enz.), 
dienen: 
— voor zover mogelijk vaste afschermingen te zijn, overeenkomstig de eisen van 1.4.1, of 
anders, 
— beveiligingen of afschermingen overeenkomstig de eis van 1.4.3. 
Wanneer echter bepaalde bewegende delen gelijktijdig in werking zijn bij de uitvoering van 
de werkzaamheden en niet volledig of gedeeltelijk ontoegankelijk kunnen worden gemaakt 
op grond van verrichtingen waarbij de bediener deze delen moet benaderen, dan moeten deze 
delen, voor zover dit technisch mogelijk is, worden voorzien van: 
— vaste afschermingen overeenkomstig de voorschriften van 1.4.1, waardoor de toegang tot 
de niet bij het werk gebruikte onderdelen onmogelijk wordt; alsmede van: 
— instelbare afschermingen, overeenkomstig de voorschriften van 1.4.4, waardoor de 
toegang wordt beperkt tot die gedeelten van de bewegende delen die strikt noodzakelijk 
zijn voor de werkzaamheden. 
3. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/11 
1.4. Vereiste eigenschappen van de beveiligingen en afschermingen 
1.4.1. Vaste afschermingen 
Vaste afschermingen moeten: 
— robuust zijn uitgevoerd, 
— stevig op hun plaats worden gehouden. 
Deze afschermingen moeten zodanig zijn bevestigd dat zij alleen met behulp van gereedschappen 
kunnen worden geopend. 
Voor zover mogelijk moeten zij bij het afnemen van hun bevestigingsmiddelen, niet op hun plaats 
kunnen blijven. 
1.4.2. Losse afschermingen 
Losse afschermingen moeten: 
— robuust zijn uitgevoerd, 
— voor zover mogelijk, met de machine verbonden blijven wanneer zij geopend worden, 
— zijn verbonden met een vergrendelingsmechanisme waardoor de bewegende delen niet op 
gang kunnen worden gebracht zolang deze delen toegankelijk zijn en waardoor de beweging 
van deze delen wordt gestopt zodra de afschermingen geopend worden. 
1.4.3. Beveiligingen en afschermingen 
Beveiligingen en afschermingen zoals: 
— vaste afschermingen, 
— losse afschermingen, 
— gevoelige elementen (veiligheidsmatten, immateriële stopbeveiligingen, enz.), 
— bimanuele bedieningsorganen, enz. 
moeten zodanig zijn ontworpen en in het bedieningssysteem zijn opgenomen dat: 
— het in gang komen van de bewegende delen niet mogelijk is zolang zij binnen het bereik van de 
bediener zijn, 
— de bediener de in werking zijnde bewegende delen niet kan bereiken, d.w.z. dat het openen 
van de afscherming onmogelijk moet zijn voor het tot stilstand komen van de bewegende 
delen (door een onderlinge vergrendeling), dat de gevoelige elementen zich ver genoeg van de 
bewegende delen bevinden om deze tot stilstand te laten komen voordat zij kunnen worden 
bereikt, enz., 
— voor de afstelling een welbewuste handeling noodzakelijk is, bijvoorbeeld het gebruik van 
gereedschap, een sleutel en dergelijke, 
— het ontbreken of het falen van een van de organen het in gang brengen verhindert of de 
bewegende delen tot stilstand brengt, 
— bij gevaar van wegspringende delen een beveiliging hiertegen van passende aard is voorzien. 
1.4.4. Afstelbare afschermingen die de toegang beperken 
Afstelbare afschermingen die de toegang beperken tot bewegende delen die voor de 
werkzaamheden strikt noodzakelijk zijn dienen: 
— robuust te zijn uitgevoerd, 
— afhankelijk van de aard van de te verrichten werkzaamheden met de hand of automatisch 
afstelbaar te zijn, 
— te kunnen worden afgesteld zonder gebruik van gereedschap en op gemakkelijke wijze, 
— het gevaar van wegspringen zoveel mogelijk te beperken. 
Het hanteren en het gebruik van deze afschermingen mogen geen bijkomend risico met zich 
brengen of het zicht op het verrichte werk belemmeren; voorts dienen zij niet gedemonteerd 
behoeven te worden voor gewone produktie- en onderhoudswerkzaamheden. 
Nr. C 29/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 88 
1.5. Maatregelen ter beveiliging tegen andere risico's 
1.5.1. Risico's als gevolg van elektriciteit 
Wanneer de machine elektrisch wordt aangedreven, moet hij zodanig zijn ontworpen, gebouwd 
en uitgerust dat alle elektrische risico's worden of kunnen worden voorkomen. 
1.5.2. Gevaren als gevolg van statische ladingen 
De machine moet zodanig zijn ontworpen en gebouwd dat het optreden van elektrostatische 
ladingen die gevaar kunnen opleveren wordt verhinderd of beperkt en/of voorzien zijn van 
middelen waarmede deze ladingen kunnen worden afgevoerd. 
1.5.3. Gevaren door hydraulische, pneumatische en thermische energie 
Indien de machine met hydraulische, pneumatische of thermische energie werkt, moet de 
machine zodanig zijn ontworpen, gebouwd en uitgerust dat alle risico's voortvloeiend uit het 
gebruik van deze soorten energie worden voorkomen. 
1.5.4. Gevaren door extreme temperaturen 
Er dienen maatregelen te worden getroffen om elk gevaar voor verwondingen door aanraking of 
benadering van onderdelen of materialen met een hoge of zeer lage temperatuur te voorkomen. 
De gevaren van het wegspringen van warme of zeer koude stoffen moeten in studie worden 
genomen. Indien deze gevaren aanwezig zijn, moeten de nodige middelen worden aangewend om 
deze gevaren op te heffen of, voor zover dit technisch onmogelijk is, te beperken. 
1.5.5. Brandgevaar 
De machine moet zodanig zijn ontworpen en gebouwd dat elk gevaar voor brand door de 
machine zelf of door gassen, vloeistoffen, stof, dampen of andere door de machine 
geproduceerde of door de machine gebruikte materialen wordt vermeden. 
1.5.6. Ontploffingsgevaar 
Indien de fabrikant het gebruik van de machine in een „explosieve" atmosfeer voorziet, moet de 
machine zodanig zijn ontworpen en gebouwd dat er geen ontploffingsgevaar aanwezig is. 
Soortgelijke maatregelen dienen te worden genomen, indien door de machine geproduceerde 
stofdeeltjes, gassen, dampen of andere afvalstoffen een explosieve atmosfeer in of om de machine 
kunnen veroorzaken. 
Voorts moet het elektrisch materieel dat deel uitmaakt van deze machine, voor wat betreft het 
ontploffingsgevaar, in overeenstemming zijn met de Richtlijnen 76/117/EEG (J) en 79/196/ 
EEG (2), gewijzigd bij Richtlijn 84/47/EEG (3) voor wat betreft normale gevallen en met 
Richtlijn 82/130/EEG (4) bij gebruik in mijnen waarin zich mijngas kan bevinden. 
1.5.7. Gevaren door geluidsoverlast 
De machine moet zodanig zijn ontworpen en gebouwd dat gevaren als gevolg van de uitstraling 
van luchtgeluid tot een praktisch uitvoerbaar minimum worden teruggebracht, rekening 
houdend met de vooruitgang van de techniek en de beschikbaarheid van maatregelen inzake de 
geluiddemping, in het bijzonder bij de bron. 
1.5.8. Gevaren door trillingen 
De machine moet zodanig zijn ontworpen en gebouwd dat gevaren voortvloeiend uit door de 
machine veroorzaakte trillingen tot een minimum worden teruggebracht, rekening houdend met 
de vooruitgang van de techniek. 
(!) PB nr. L 24 van 30. 1. 1976, blz. 45. 
(2) PB nr. L 43 van 20. 2. 1979, blz. 20. 
(3) PB nr. L 31 van 2. 2. 1984, blz. 19. 
(4) PB nr. L 59 van 2. 3. 1982, blz. 10. 
3. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/13 
1.5.9. Stralingsrisico's 
De fabrikant dient de nodige maatregelen te treffen om elke uitstraling door de machine van 
elektromagnetische, ioniserende of andere stralen tot het allernoodzakelijkste voor de werking 
van de machine te beperken, zodat het effect daarvan op de aan die straling blootgestelde 
personen wordt opgeheven of tot een ongevaarlijke hoeveelheid wordt beperkt. 
1.5.10. Gevaren door de uitworp van stof, gassen, enz. 
De machine moet zodanig zijn ontworpen, gebouwd en/of uitgerust dat gevaren als gevolg van de 
uitworp van gassen, vloeistoffen, stof, dampen en andere afvalstoffen die de machine produceert 
worden vermeden. 
Indien dergelijke gevaren aanwezig zijn moet de machine zijn uitgerust met voorzieningen om 
deze produkten op te vangen en/of af te zuigen. 
Indien de machine bij normaal bedrijf niet is afgesloten, moeten bovenbedoelde opvang- en/of 
afzuigvoorzieningen zich zo dicht mogelijk bevinden bij de plaats waar die produkten ontstaan. 
1.6. Onderhoud 
1.6.1. Onderhoud van de machine 
De afstel-, smeer- en onderhoudspunten moeten zich buiten de gevaarlijke zones bevinden. 
Afstelling, onderhoud, herstelling en onderhoud moeten bij gestopte machine kunnen 
plaatsvinden. 
Indien aan ten minste één van bovenstaande voorwaarden om technische redenen niet kan 
worden voldaan, dan moeten deze verrichtingen zonder gevaar kunnen worden uitgevoerd (zie 
1.2.5). 
Fouten die bij het aanbrengen of herplaatsen van bepaalde onderdelen zouden kunnen worden 
begaan en waardoor risico's kunnen optreden, moeten uitgesloten zijn door het concept van deze 
delen of anders door aanwijzingen die op de onderdelen zelf en/of op de delen waarop zij worden 
geplaatst, zijn aangebracht. Soortgelijke aanwijzingen moeten zijn aangebracht op de bewegende 
delen en/of de houders daarvan, indien men de richting van de beweging moet kennen om gevaar 
te voorkomen. Aanvullende gegevens dienen eventueel in het onderhoudsboek te worden 
vermeld. 
Indien een gebrekkige aansluiting gevaar kan opleveren, moeten fouten in verbindingen voor 
vloeistofleidingen, alsmede elektrische aansluitingen, uitgesloten zijn door het concept hiervan, 
of anders door aanwijzingen op de leidingen en/of aansluitklemmen. 
1.6.2. Toegangsmiddelen tot de werkpost of tot plaatsen waar werkzaamheden kunnen plaatsvinden 
De fabrikant dient toegangsmiddelen te voorzien (ladders, trappen, loopplanken, enz.) via welke 
op veilige wijze alle plaatsen bereikbaar zijn voor produktie-, afstellings- en onderhoudswerk­
zaamheden. 
De delen van de machine waarop zich personen kunnen bevinden of verplaatsen moeten zodanig 
zijn ontworpen en uitgevoerd dat kans op vallen wordt vermeden. 
1.6.3. Ontkoppeling van de krachtbronnen 
Elke machine moet zijn voorzien van inrichtingen waarmede deze van elke krachtbron kan 
worden losgekoppeld. 
Indien de met de bediening belaste persoon, vanaf alle plaatsen waar hij zich moet bevinden, niet 
kan controleren of blijvende ontkoppeling heeft plaatsgevonden, moeten deze inrichtingen 
vergrendelbaar zijn. 
Het na ontkoppeling van de machine nog aanwezige vermogen moet zonder gevaar voor 
blootgestelde personen kunnen worden afgevoerd. 
In afwijking van bovenstaand voorschrift is toegestaan dat bepaalde schakelingen niet van hun 
krachtbronnen worden losgekoppeld, ten einde bijvoorbeeld bepaalde delen op hun plaats te 
houden, bepaalde informatie te behouden, het inwendige te verlichten, enz. In dit geval moeten 
speciale voorzorgsmaatregelen worden genomen om de veiligheid van bedienend personeel te 
waarborgen. 
Nr. C 29/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 88 
1.7. Signalering 
1.7.1. Alarmering 
Indien de machine is uitgerust met alarminrichtingen (bijvoorbeeld signaleringsmiddelen, enz.), 
dan moeten de signalen ondubbelzinnig zijn en gemakkelijk kunnen worden opgemerkt. 
Er dienen maatregelen te worden getroffen om het bedieningspersoneel in staat te stellen de 
voortdurende goede werking van deze alarminrichtingen te controleren. 
De voorschriften van Richtlijn 77/576/EEG (*) inzake kleuren en veiligheidssignalen zijn hier 
van toepassing. 
1.7.2. Waarschuwing voor andere risico's 
Indien ondanks alle getroffen voorzieningen risico's blijven bestaan of indien er sprake is van niet 
voor de hand liggende potentiële gevaren (bijvoorbeeld elektriciteitskast, radioactieve bron, 
aftappen van een hydraulisch circuit, risico in een niet zichtbaar deel, enz.), dient de fabrikant te 
voorzien in waarschuwingen. 
Hierbij dient bij voorkeur gebruik te worden gemaakt van voor iedereen begrijpelijke 
pictogrammen en/of van teksten in één van de landstalen, eventueel aangevuld met teksten in 
talen die de bediener kent. 
1.7.3. Merktekens 
Op elke machine moeten ten minste, duidelijk en onuitwisbaar, de volgende gegevens zijn 
aangebracht: 
— naam van de fabrikant en zijn adres, 
— EG-merkteken met het bouwjaar (zie bijlage 2), 
— type- of serieaanduiding, 
— serienummer, voor zover bestaand. 
Indien de machine volgens de gegevens van de fabrikant in een „explosieve" atmosfeer kan 
worden gebruikt, dient dit op de machine te worden aangegeven. 
Afhankelijk van de aard van de machine, moeten hierop tevens alle noodzakelijke aanwijzingen 
worden vermeld voor een veilig gebruik (bijvoorbeeld maximale draaisnelheid van bepaalde 
roterende delen, maximale diameter van de gereedschappen die kunnen worden aangebracht, 
gewicht, enz.). 
1.7.4. Gebruiksaanwijzing 
a) Bij elke machine moet een gebruiksaanwijzing zijn gevoegd, waarin tenminste de volgende 
gegevens zijn vervat: 
— een verwijzing naar de gegevens van de merktekens (zie 1.7.3), 
— de normale gebruiksvoorwaarden, 
— de werkpost(en) die door het bedienend personeel kan (kunnen) worden ingenomen, 
— instructies inzake: 
— de manipulatie, met vermelding van het gewicht van de machine en van de 
verschillende delen, indien zij afzonderlijk kunnen worden vervoerd, 
— de installatie, 
— de montage, 
— de afstelling, 
— het onderhoud en de reparatie, 
zodat deze werkzaamheden veilig kunnen worden verricht. 
Eventueel dient in de gebruiksaanwijzing de aandacht te worden gevestigd op 
omstandigheden waarin het gebruik van de machine wordt ontraden. 
b) De door de fabrikant opgestelde gebruiksaanwijzing moet gesteld zijn in een van de talen van 
het land waar de machine wordt gebruikt, bij voorkeur vergezeld van een zelfde 
gebruiksaanwijzing in een andere taal van de Gemeenschap, bijvoorbeeld die van het land 
waar de fabrikant is gevestigd. 
(!) PB nr. L 229 van 7. 9. 1977, blz. 12. 
3. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/15 
c) De gebruiksaanwijzing moet de tekeningen en schema's bevatten die noodzakelijk zijn voor 
de inbedrijfstelling, het onderhoud, de inspectie en de controle van de goede werking, 
alsmede eventueel voor de reparatie van de machine en alle dienstige aanwijzingen. 
d) Wat betreft de veiligheidsaspecten mag de commerciële documentatie waarin de machine 
wordt voorgesteld niet in strijd zijn met hetgeen in de gebruiksaanwijzing is vermeld. 
e) De gebruiksaanwijzing moet, voor zover noodzakelijk, de voorschriften bevatten voor een 
zodanige installatie en montage dat het geproduceerde geluid en de veroorzaakte trillingen 
worden beperkt (bijvoorbeeld gebruik van schokdempers, aard en gewicht van de bodem, 
enz.). 
f) In de gebruiksaanwijzing moeten de volgende gegevens worden vermeld inzake het door de 
machine uitgestraalde geluid (reële waarde of waarde vastgesteld aan de hand van metingen 
aan een identieke machine). 
— het niveau van de A-gewogen continu equivalente geluidsdruk op de werkposten, voor 
zover dit meer bedraagt dan 70 dB(A); is het niveau lager of gelijk aan 70 dB(A), kan 
worden volstaan met de aanduiding kleiner of gelijk aan 70 dB(A); 
— de maximale waarde van de niet-gewogen momentane geluidsdruk, wanneer deze meer 
dan 63 Pa bedraagt (130 dB ten opzichte van 20 uPa); 
— het niveau van het door de machine uitgestraalde geluidsvermogen, indien het niveau van 
de A-gewogen continu equivalente geluidsdruk op de werkposten meer dan 80 dB(A) 
bedraagt. 
De akoestische gegevens moeten gemeten worden hetzij met gebruikmaking van de aan de 
machine aangepaste genormaliseerde meetcode of, indien deze code niet bestaat of ervan 
geen gebruik wordt gemaakt, met behulp van een meetcode van categorie 2 (deskundig 
onderzoek). 
De bedrijfsomstandigheden van de machine tijdens de metingen, de meetpunten en de duur 
van de metingen zijn die welke door de geldende norm worden voorgeschreven. Indien er 
geen geldende norm is, moeten de bedrijfsomstandigheden overeenkomen met een 
bedrijfscyclus die representatief is voor het normale gebruik van de machine. 
Wanneer een omschrijving van de werkpost(en) ontbreekt of niet mogelijk is, moet de meting 
van het geluidsdrukniveau worden verricht op een omhullingskromme van 1 meter van de 
machine en op de plaats van het hoogste niveau. 
De fabrikant moet vermelden welke meetmethoden werden toegepast en onder welke 
omstandigheden de metingen werden verricht. 
g) Indien de machine volgens de gegevens van de fabrikant in een „explosieve" atmosfeer mag 
worden gebruikt, dient de gebruiksaanwijzing hiervoor alle nodige aanwijzingen te bevatten. 
2. AANVULLENDE FUNDAMENTELE VEILIGHEIDSEISEN VOOR BEPAALDE CATEGO­
RIEËN MACHINES 
2.1. Machines voor levensmiddelen 
In aanvulling op de sub 1 bedoelde fundamentele veiligheidseisen moeten, indien de machine 
bestemd is voor bereiding of verwerking van voedingsmiddelen (bijvoorbeeld koken, koelen, op 
temperatuur brengen, wassen, manipuleren, verpakken, opslag, vervoer, verdeling), de volgende 
eisen voor de hygiëne in acht worden genomen: 
a) de materialen die in contact komen of in contact kunnen komen met levensmiddelen moeten 
voldoen aan de desbetreffende richtlijnen f1) en moeten voor elk gebruik schoon zijn; 
b) alle oppervlakken en verbindingen daarvan moeten glad zijn; zij mogen geen groeven of 
spleten bevatten waar zich organisch materiaal kan ophopen; 
(J) Richtlijn 76/893/EEG van de Raad (PB nr. L 340 van 9. 12. 1976) welke thans wordt herzien, en bijzondere 
toepassingsrichtlijnen. Richtlijn 76/893/EEG bepaalt: 
Artikel 2: 
De materialen en voorwerpen dienen overeenkomstig goede fabricagemethoden te worden vervaardigd, 
opdat zij bij normaal of te verwachten gebruik aan levensmiddelen geen bestanddelen afgeven in 
hoeveelheden die: 
— een gevaar kunnen opleveren voor de menselijke gezondheid; 
— kunnen leiden tot een onaanvaardbare wijziging in de samenstelling van de levensmiddelen of tot een 
ongewenste verandering van de organoleptische eigenschappen ervan. 
Nr. C 29/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 88 
c) de samenbouw van de delen moet zodanig zijn geconcipieerd dat overstekende delen, randen, 
kanten en hoeken zoveel mogelijk worden vermeden. De verbindingen moeten bij voorkeur 
bestaan uit volle las- of plaknaden. Behalve wanneer dit technisch onmogelijk te vermijden is, 
zijn schroeven, schroefkoppen, nieten en klinknagels niet toegestaan; 
d) alle oppervlakken die met levensmiddelen in aanraking komen moeten gemakkelijk gereinigd 
en gedesinfecteerd kunnen worden, eventueel na verwijdering van eenvoudig los te nemen 
delen. Binnenkanten moeten voldoende zijn afgerond om volledig te kunnen worden 
gereinigd; 
e) uit levensmiddelen afkomstige vloeistoffen, alsmede reinigings-, ontsmettings- en 
spoelmiddelen moeten zonder belemmeringen naar buiten kunnen aflopen (eventueel in een 
reinigingsstand van de machine). 
f) Er moeten voorzorgsmaatregelen worden genomen om te voorkomen dat insekten of 
vloeistoffen binnendringen in niet-toegankelijke delen van de machine. 
g) De machine moet zo zijn ontworpen en gebouwd dat andere dan voor consumptie bestemde 
smeermiddelen in contact kunnen komen met levensmiddelen. Eventueel moet het 
voortbestaan van dit voorschrift regelmatig worden gecontroleerd. 
Gebruiksaanwijzing 
Behalve de in punt 1 gevraagde gegevens moet de gebruiksaanwijzing ook aanbevolen 
schoonmaak-, desinfecterings- en spoelmiddelen en -methoden vermelden (niet alleen voor de 
gemakkelijk toegankelijke delen, maar ook voor de gevallen waarin reiniging nodig is van delen 
waar men moeilijk of beter niet bij kan komen, bijvoorbeeld leidingen). 
2.2. Met de hand gedragen en mobiele handgeleide machines 
Behalve aan de in bovenstaand punt 1 bedoelde fundamentele eisen moeten met de hand 
gedragen machines en mobiele machines die door de bediener met de hand geleid of bestuurd 
worden en op een tafel, de grond of op het bewerkte materiaal steunen aan de volgende 
fundamentele veiligheidseisen voldoen: 
— het oppervlak waarop de machine steunt moet groot genoeg zijn (mobiele machines), terwijl 
een voldoende aantal voorzieningen voor het vastgrijpen en vasthouden van de machine met 
de juiste afmetingen op de juiste plaatsen moeten zijn aangebracht, zodat de stabiliteit van de 
machine in de door de fabrikant beoogde bedrijfsomstandigheden verzekerd is, 
— tenzij dit technisch onmogelijk is of wanneer er een onafhankelijk orgaan is, waardoor de 
handvatten zonder gevaar kunnen worden losgelaten, moet een machine voorzien zijn van 
bedieningsorganen voor het in werking stellen of stopzetten daarvan, die zo zijn aangebracht 
dat bediening mogelijk is zonder dat de bediener de handgrepen loslaat, 
— een machine moet zo zijn ontworpen, gebouwd of uitgerust dat er geen gevaar bestaat, 
wanneer zij voortijdig in werking wordt gesteld en/of in werking blijft nadat de bediener de 
handgrepen heeft losgelaten. Indien dit voorschrift technisch niet uitvoerbaar is, moeten 
compenserende voorzieningen worden getroffen, 
— een met de hand gedragen machine moet zo zijn ontworpen en gebouwd dat, indien nodig, de 
bewerking van het betreffende materiaal door de machine visueel kan worden gecontroleerd. 
Er dient speciaal op te worden gelet dat de trillingen die worden doorgegeven aan de armen van 
de bediener verminderd worden tot het laagste niveau dat bij de huidige stand van de techniek 
redelijkerwijs uitvoerbaar is. 
Gebruiksaanwijzing 
In de gebruiksaanwijzing moet over de trillingen die worden geproduceerd door met de hand 
vastgehouden en handgeleide machines het volgende worden vermeld: 
-— de middelbare versnelling waaraan de armen worden blootgesteld, wanneer deze versnelling 
meer dan 5 m/s2 bedraagt. 
De fabrikant moet aangeven volgens welke meetmethoden en bij welke condities de metingen 
zijn verricht. 
2.3. Mobiele machines 
Behalve aan de in bovenstaand punt 1 bedoelde fundamentele veiligheidseisen moeten de mobiele 
machines ook voldoen aan onderstaande eisen: 
a) de toegang tot de bestuurdersplaats of werkpost moet veilig en gemakkelijk zijn; 
3. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/17 
b) de werkpost moet een stabiele positie van de bediener mogelijk maken; hij moet, indien 
nodig, voorzien zijn van een leuning of handgrepen en steunpunten voor de bediener; 
c) de machine moet zo zijn ontworpen en gebouwd dat de bestuurder voldoende zicht heeft op 
het af te leggen traject en volkomen veilig kan rijden; 
d) wanneer de bediener op de machine moet werken, moet iedere werkpost bestaan uit een 
stevige zetel die ontworpen is om gevaarlijke trillingen op te vangen, dan wel uitgerust is met 
een inrichting die hetzelfde effect heeft; 
e) indien nodig moet de machine zo ontworpen en gebouwd zijn dat zij, wanneer een obstakel 
wordt geraakt, door een anti-botsinrichting onmiddellijk tot stilstand wordt gebracht; 
f) indien de bestuurder niet op de machine zit, maar ernaast loopt, moet de verplaatsingssnel­
heid beperkt zijn; 
g) indien nodig moet de machine zijn uitgerust met een bedrijfsrem en/of parkeerrem. 
Nr. C 29/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 88 
BIJLAGE II 
MODEL VAN 
EEN EG-VERKLARING VAN OVEREENSTEMMING (J) 
De fabrikant of zijn in de Gemeenschap gevestigde gevolmachtigde (2) : 
verklaart dat de hieronder beschreven nieuwe machine (3) 
in overeenstemming is met de wettelijke bepalingen die een omzetting zijn van Richtlijn .../EEG. 
Gedaan te , op. 
(Handtekening) (4) 
0) Deze verklaring moet in dezelfde taal worden opgesteld als de gebruiksaanwijzing (zie bijlage I, punt 1.7.4), 
en wel in machineschrift of drukletters. 
(2) Firmanaam, volledig adres; ook een gevolmachtigde moet de firmanaam en het adres van de fabrikant 
vermelden. 
(3) Beschrijving van de machine (merk, type, serienummer, enz.). 
(4) Vermeldt de naam en de functie van de ondergetekende die de bevoegdheid heeft om de fabrikant of zijn 
gevolmachtigde te verbinden. 
3. 2. 88 Pubhkatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 29/19 
BIJLAGE lil 
MODEL VAN HET EG-MERKTEKEN 
Dit merkteken wordt gevolgd door de twee laatste cijfers van het bouwjaar, geschreven in tekens van dezelfde 
grootte en dikte als in bovenstaand model. 
De hoogte van het EG-merkteken bedraagt minimaal 5 mm.