ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEE DES
DOCUMENTS "COM"
COM (80)204
Vol.1980/0061

Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenneetdelaCommunautéeuropéennedel'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiésconformément àl'article5dudit
règlement.
InaccordancewithCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
CommunityandtheEuropeanAtomicEnergyCommunity(OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocumentsinthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung(EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeitzugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.

COMMISSIE VANDEEUROPESEGEMEENSCHAPPEN
COM (80)204 def .
•Brussel ,12mei1980
»
BEPALINGEN OPHET GEBIED VAN DEBEVORDERING ENBESCHERMING
VAN DEINVESTERINGEN INHET KADER VAN OVEREENKOMSTEN
TUSSEN DEGEMEENSCHAP ENDIVERSE CATEGORIEEN VAN
ONTWIKKELINGSLANDEN :ANALYSE VAN DEREEDS BEREIKTE
RESULTATEN ENRICHTSNOEREN VOOR GEMEENSCHAPPELIJKE
MAATREGELEN TER ZAKE
(Verslag van deCommissie aan deRaad )

VERSLAGVANDECOMMISSIE AANDERAAD
Betreft:Bepalingen ophetgebiedvandebevordering enbescherming vande
investeringen inhetkadervanovereenkomsten tussendeGemeenschap
endiversecategorieën vanontwikkelingslanden :analysevandereeds
bereikteresultaten enrichtsnoeren voorgemeenschappelijke maat­
regelenterzake.
Inleiding
InJanuari1978heeftdeCommissiedeRaadeenmededelingvoorgelegt met
richtlijnenvoorcommunautaire actiesterstimulering vandeEuropeseinves­
teringenindeontwikkelingslanden .
SindsdienheeftdeGemeenschapzichmoetenuitsprekenoverdeopnemingvan
investeringsclausules inmetdiverseontwikkelingslanden ofgroepenvanont­
wikkelingslanden tesluitensamenwerkingsovereenkomsten .Deonderhandelingen
overdezekwestiemetdeACS-staten ,delid-statenvandeASEAN-groep ,
Joegoslavië enBraziliëwerdenafgesloten,terwijlmenhetinhetkadervande
Euro-Arabische dialoogeensisgewordenoverdetekstvaneenontwerpovereenkomst
Andereonderhandelingen ,onderanderemetIndiaendelid-statenvanhetAndes–
pact,zullenbinnenkortwordenaangevat. .
Detijdschijntdustezijngekomenomdebalansvandeopditgebied
geboektevooruitgang optemakenenrichtsnoeren voordeteondernemen gemeen­
schappelijkeaotiesvastteleggan,enerzijdsmetfiietoogopdetenuitvoer­
leggingvandebepalingenwaarovertijdensonderhandelingen overeenstemming 1
werdbereikten,anderzijds,tenaanzienVandeontwikkelingslanden waarmede
onderhandelingen gaandezijnofwordenoverwogen.
Ditishetdoelvanhetonderhavigeverslag.
DitlaatstehoudtzichdusnietbezigmetdedoordeGemeensohapinte
nemenstandpuntenbijinternationale besprekingen overdekwestievande
buitenlandse investeringen .DaaroverheeftdeCommissienamelijkreedseen
werkdocument opgesteldinhetkader"vandevoorbereiding vanUNIDOIII.

-2-
I.TOTDUSVERDOORDEGMEEMSCPAP BEREIKTE'RESULTATEN
DeCommissievoorst ellenvan197?warengerichtoptweecategorieënvan
acties:
–onderhandelingen overovereenkomst en(cfoverin.samenwerkingoverneemstenopte
nemenclausules)metontwikkelingslanden ofgroepenvanontwikkelingslanden
over"basisregels metbetrekkingtotde"behandeling vande"buitenlandse
investeringen;
–maatregelen voorelkafzonderlijk geval-metnamehetsluitenvanspecifieke
overeenkomsten ,eventueelaangevulddooreenfinanciëlegarantievande
Gemeensohap –methetoogopdeselectievebevordering vaninvesterings­
projectendievanbijzonderbelangzijnvoordeGemeenschap endegastlanden.
Bijdetotdusveriuetdiverseontwikkelingslanden gevoerdeonderhandelingen
werdvooruitgang geboekttenaanzien ,vandexrforschillende ,doordeCommissie
voorgestelde elementenmetbetrekkingtotdejuridischebescherming vande
investeringen »Daarentegenishetonderzoekvandefinanciëlegarantieofvan
deaanvullingvandemaatregelenvandelid-etaten(eeninterninstrumentvan
deGemeenschap )nognietafgerond.
1,BijdeEuro-Arabische dialoogwerddeklemtoontotdusvervooralgelegd
ophetmeeralgemeneinstrumentvanbasisregels ophetgebiedvandeinves­
teringen»Nadatbeidepartijenovereenstemming haddenbereiktoverdebeginselen
vaneenovereenkomst opditgebied,hebbendeEuropeseledenvandebevoegde
groepeenontwerpvooreenEuro-Arabische overeenkomst inzakedegemeenschappe­
lijkebevordering enbescherming vandeinvesteringen uitgewerkt »Hetbetreft
eenvolledigeengedetailleerde juridischetekst,dieeengoedekansmaakt
omzonderingrijpendewijzigingentewordengoedgekeurd wanneerde
onderbrokendialoogzalwordenhervat»
Tijdensdedesbetreffende werkzaamheden isduidelijkgeblekendatdelanden
vandeGemeenschaphet.onderlingeenszijnoverdepreciezeinhoudvaneenaan
eenbepaaldegroepvanontwikkelingslanden voorteleggenovereenkomstter
bescherming vandeinvesteringen .Hetkannietwordenontkenddathetbereiken
vaneenconsensusinditgevalwerdvergemakkelijkt doorhetvoordehandlie-
gendebelangdatverscheidene gesprekspartners hebbenbijeenovereenkomstdieook
huninvesteringen inEuropabeschermt*-Nietteminheefthetspeoifiekekarakter
vandeArabisoheinvesteringen (voorhetmerendeelfinanciëletegoeden)de

Europeanen,gewendalszijzijnomintermenvandireoteinvesteringen te
denkenentepraten,voorbijzondereproblemengesteld,vooralinverbandmet
deniet-discriminerende behandeling vandebeleggingenineffectenendeover­
drachtvankapitaalenkapitaalopbrengsten»BovendienmoestenonzeArabische
partnerservanovertuigdwordennietmeeraantedringenopdedekkingvan
monetairerisloo's(inflatieensohommelingen vanwisselkoersen ,terwijler
ookeenantwoordmoestwordengevondenopdeArabischeeisom,terbevordering
vandeontwikkeling ,vandetoepassingvandenationalebehandelingsregeling
temogenafwijken*Dezevoorbeeldentonenaandathetgunstigeresultaatniét
vantevorenvaststondendathetslechtsbereiktkonwordendankzijeen
vastberadeneneensgezindehoudingaanEuropesezijde* N
2*Ti.idensdeonderhandelingen voordehernieuwing vandeOvereenkomst van
LoméhaddeGemeenschap deACS-statenvoorgesteld ,indenieuweovereenkomst
enkelealgemeneclausulesterbevordering enbescherming vandeinvesteringen ,
alsookmeerpreciezebepalingenvoorspecifiekeinvesteringen indesectoren
mijnbouwenenergiedievanbijzonderbelangzijnvoorbeidepartijen,opte
nem,en*
a)Watdebehandelingvandeinvesteringen inhetalgemeenbetreft,wasde
Gemeenschap zichervanbewustdatovereenkomsten overdebasisregels inzake
investeringen eenmoeilijkezaakzijnendathetovereengekomen tijdschema
langdurigeonderhandelingen overdergelijkeregelsonmogelijkmaakte*Zij
beperktezicherderhalvetoehaarpartnerseenformulevoortestellen,
waarinonderanderewerdgestelddathetsluitenvanwederkerige overeen­
komsteninzakedebevordering enbesohermingvaninvesteringen inhetbelang
':vaaallepartijenis*Tijdensdeslotonderhandelingen stranddedieevenwel
ophetzeerkraohtigeverzetvanenkeleACS-etaten,dievreesdendatde
toetredingtotdenieuweovereenkomst hundemoreleverplióhting zouopleg­
gen,dergelijkeovereenkomsten teondertekenen *Hetvoorstelwerdvervangen
dooreenintentieverklaring inveelalgemenertermen,dievoorzietinmaat­
regelenterbevorderingvandeinvesteringen opgebiedenvanwederzijds
belang*
Daarentegen werdhetdoordeGemeensohapvoorgestelde beginselvande
niet-disoriminatie tusseninvesteringen uitdediverselid-statengoedge­
keurdennaderuitgewerktineenaandeslotaktevandenieuweOvereenkomst
vanLomégeheohte,gemeenschappelijke verklaring *Detoepassingvandit
.beginselwordtgebaseerdopbilateraleintergoevernementele overeenkomsten

-4-
inzakedebehandeling vandeinvesteringen diedienenalsrefenrentie-
overeenkomsten .Methetoogopdetoepassingvandeniet-disoriminerende
behandeling kunnendepartijenbijdaOvereenkomst overeenkomsten inde
vormvanbriefwisselingen ofineenanderegeëigendevormsluiten.
Deverklaringpreciseertdatdezeovereenkomsten uitsluitend Detrekking
hebbenopmeningsverschillen overinvesteriügennadeinwerkingtreding van
denieuweOvereenkomst .Deii:eenvroegerstadiumverrichteinvesteringen ,
waaromtrent gèengesohillenzijngerezen,valleneventueelonderdeniet-
discriminerende behandeling ,aangezienisbepaaldo^tdepositievandeze
investeringen voorelkafzonderlijk gevaluoordebetrokkenpartijenzal
wordenonderzochtinhetlichtvandedesbetreffende bepalingen vande
referentie –overeenkomst «
,Declausuleinzakeniet-discriminatie –eennovumophetgebiedvande.
juridischebescherming vaninvesteringen –zouirbeginselhetzelfdeeffect
moetenhebbenalscommunautaire cv-sr«enkomatenmotbetrekkingtotdedoorde
Gemeenschapvoorgestelde basisregels ,namelijkdegelijkebehandeling vanda
eigendommen vandeeconomische rubjootenvandelid-statenindebetrokken
ontwikkelingslanden »Detoekoir.*tzs.1moetenuitwijzeninhoeverredeze
doelstelling indebetrskVin.^en metdeACS-statenkanwordenbereiktdoor
hetsluitenvanbilateraleovereenkomsten waarvanindeverklaringsprake
is*
Iniedergevalbiedtdezeverklaring geenoplossingvoorhetprobleemvande
1behandeling vandeinvester:\ng«ninACS-statendiegeenbilateraleover­
eenkomsteninzakeinvesteringerhebbengeslotenennietvoornamenazijnzulks
tedoen.
»
b)Watdebevorderingvandeinvesteringen indesectorenmijnbouwenenergie
vandeAGS–statenbetreft,zijnbeiu.epartijenheterovereensdatspecifieke
beschermingsmaatregelen belangrijk zi.jntenej.ndeEuropeseondernemerstot
totinvesteringen indezesectortebewegenenzodoendegebruiktekunnen
makenvandegrotereinterventiemogeli jkhedendiedenieuweOvereenkomst voor
hetEOFendeEEBopent;hierbijzoudezelaatsteinstellinginhoofdzaak
derolvankatalysator vaninvesteringen moetenspelen.
•••/••*

MethetoogdaaropisfopverzoekvandeACS-etateneengemeenschappelijke
verklaringACS/EEGaandenieuweOvereenkomst gehecht*Zijvoorzietinde
mogelijkheid datdeACS-etaten,enerzijds,endeGemeenschap endelid-staten,
anderzijds,overeenkomst ensluitenvoorspecifieke,doordebetrokken ACS-staat
opgezettemijnbouw-enenergieprojecten ,WanneerdeGemeenschaperkentdat
zijbelanghechtaandezeprojectenenindienmetEuropeeskapitaalinde
financiering wordtdeelgenomen.
Deonderhandelingen metdeACS-statenhebbendusuitgewezendatdezelaatste
nietgebondenwillenzijndoorbepalingendiezijonverenigbaar achtenmet
hunnationalesoevereiniteit ,zoalshet"automatisch"en"wederkerig"
karaktervandeuitbreiding vanaaneenderdelandtoegekenderechten,doch
datzijinbeginseloverlegoverinvesteringsvraagstukken nietuitdeweg
gaan»Zoisdeverwijzingnaarspecifiekeovereenkomsten indemijnbouw-
endeenergiesector tijdensdeonderhandelingen nooitoplosseschroeven
gezet#Inhetzelfdeverbandkanwordengesignaleerd datsommigeACS-staten
openstaanvöörhetsluitenvanovereenkomsten inzakeinvesteringen ,mits
hunsoevereiniteit onaangetastblijft.Inzijnredebijdeondertekening
vanLoméIIheeftdevoorzittervandeACS-Ministerraad hieropgewezen.
3»Deinvesteringsclausule kongemakkelijker indeonlangsmetdevijf
ASEAN-landen (Indonesië,Maleisië,deFilippijnen,SingaporeenThailand)
geslotensamenwerkingsovereenkomst wordenopgenomenomdatdezelandenopenstaan ,
voorbuitenlandse investeringen ,diezijnoodzakelijk achtenvoordeversnel­
lingendiversifiëring vanhunindustriëlecapaciteitenvoordeversterking •
vanhuntechnologisch potentieel.
Tekenendinditopzichtisdatdezelandenzelfbevorderingsmaatregelen
hebbengenomeneneengrootaantalstimulerings-enbeschermingsovereenkomsten
metlid-etatenvandeGemeenschap hebbengesloten.Indeinvesteringsclausule
vandeovereenkomst ,waarvoordeopdevergadering vanministers
Gemeenschap/ASEANin1978goedgekeurdetekstalsuitgangspuntheeftgediend,
isvoorziendatallebetrokkenpartijen,methetoogopeenverdereverbetering
vanhettochreedsgunstigeinvesteringsklimaat ,zullenijverenvoordeuit­
breidingvandeovereenkomsten terbevordering enbescherming vandeinves­
teringen.Zijzullenervoorwakendatindezeovereenkomsten hetprincipe

vand.9niot-dieoriminatie envt>dewederkerigheid ,wordttoegepastenwordt
voorzienineenbillijkeenree>'vaardigebehandeling.DeRaadheeftverduide­
lijktdatdeindezeclausuleb;ioeldeovereenkomsten zullenwordengesloten
tussendelid-statenvandeGomeersohap endelid-landenvandeASEAN.
Het"betreftduseenintentieverklaring vandelid–statenvanbeide
partijen,dieeenaanvulling vanhetstelselvande"bilateraleovereenkomsten
"beoogtendieinhetbijzondergeldtvoorlid-statendienoggeenofweinig
overeenkomsten vandieaardhebbengesloten.Tweevandedriegrondbeginselen
diebijhetsluitenvannieuweovereenkomst eavooropmoetenstaan,namelijk
dewederkerigheid endebillijkeenrechtvaardige behandeling ,zijnnormaal
voordergelijkeakkoorden.
Hetprincipevandeniet~discriminati <isdaarentegen ontleendaande
formulevanLoméII.Hethoudtindatdenieuwe,inhetkaderEEG/ASEANte
sluitenovereenkomsten nietteveelvandebestaandeovereenkomst eamogen
afwijken omdiscriminatie tusseninvesteerders uitverschillende landente
vermijden.
Integenstelling metdegemeenr"bappeli jkeverklaringindeOvereenkomst
vanLomévoorzietdeindesawonverkinrzovereenkomstmetdeASPJAN-landen
gebruikteformuleechternietinr-:-chtopnon-discriminatie .
Iniedergevalzouhetbesten,inhetkaderESG/ASEAN,vaneengroot
aantalovereenkomsten metverschillende inhoud,diedoorbepaaldelid-staten
zoudenzijngesloten,eenstriktetoepassing vanhetprincipevande
niet-discriminatie uiterstingewikkeld energonzekerhebbengemaakt.
1
4.Deinvesteringsclausule meeonlangstussenJoegoslavië ende
Gemeenschap geslotenovereenkomst houctindatdeovereenkomstsluitende
partijenallenodigemaatregelen nemenomdewederzijdse investeringen te
bevorderen entebeschermen enzich,methetoogdaarop,beijveren omin
hungemeenschappelijk belangwederkerige overeenkomsten terbevordering en
bescherming vandeinvesteringen tesluiten.
Dezeformuleverplichtdeovereenkomstsluitende partijentotop
zekerehoogteomcontractuele bandenophetgebiedvaninvesteringsbevor -
deringaantegaan,zonderechterdeaardofinhoudvandemetditdoel
tesluitenovereenkomst enaderaantegeven.

*-7-
5» Deonlangs geparafeerde samenwerkingsovereenkomst ■tussen Brazilië ende
Gemeenschap bevat eeninvesteringsclau3ule vanalgemene aard .Deovereenkomst -
sluitende partijen zullen zich ;door hetnemen vanpassende maatregelen ,"beijveren om
voor deuitbreiding vandeinvesteringen gunstige voorwaarden tescheppen opvoor
ieder vandebetrokken partijen voordelige grondslagen .
Hetbetreft eenopenstellingsclausule ,dieweliswaar geen nauwkeurig omschreven
verbintenis insluit ,maar diedepartijen bij detenuitvoerlegging van deovereen­
komst demogelijkheid zalbieden concrete maatregelen teoverwegen teneinde dein
declausule aangeduide doelstelling tebereiken .-
o o
Uitdetotdusver ophetgebied vandebevordering vandeEuropese
investeringen indeontwikkelingslanden bereikte resultaten blijkt hoeuiteen­
lopend destandpunten vandeverschillende onderhandelingspartners ,devroeger
bestaande verhoudingen inverband metdebehandeling vanbuitenlandse investeringen
endeeigen belangen vandeGemeensohap zijn »
Zijvertegenwoordigen decommunautaire verworvenheden opditgebied en
kunnen derhalve enige precedentwaarde voor dehuidige oftoekomstige onderhande­
lingen metandere ontwikkelingslanden hebben *
Precedent vooreerst omdat ineensamenwerkingsovereenkomst tussen de
Gemeenschap enderde landen tclausules zijn opgenomen voor debescherming en
bijgevolg bevordering vandebuitenlandse investeringen ,dievanbelang zijn voor
hetgastland endeGemeenschap .Bepalingen opditgebied vormen ookeenintegrerend
deel vandesamenwerking opindustrieel gebied tussen deGemeensohap endebetrokken
ontwikkelingslanden omdat zijniet detegenprestatie vaneendoor deGemeenschap
gevraagde concessie ,maar eenjuiste afweging vanhetgemeenschappelijke belang
zijn *Ditgeldt natuurlijk nogsterker voor deontwikkelingslanden ,diehopen van
dewederkerigheid vandeze clausules tekunnen profiteren ofdiedeze mogelijkheid
willen open houden * '
Watdeinhoud vandeinvesteringsolausules betreft ,zullen detotdusver
toegepaste formules ,namelijk deeeninpassende vorm gegoten overeenkomst met
betrekking totdebasisregels ,deolausule vandeniet-di soriminerende behandeling
tussen lid-staten ,despeoifieke overeenkomst perprojeot envandeopenings -
clausule voor latere maatregelen ,zeer nuttige uitgangspunten voor detoekomstige
onderhandelingen vormen *

-8-
II.RICHTSNOEREN VOORTOEKOMSTIGE MAATREGEL .)VANTEGEMEENSCHAP TERBEVORDERING
VANINVESTERINGEN INONTWIKKEL1NGoLANDitL'
A.RICHTSNOEREN VOORDETENUITVOERLEGGING VANINV^TERINGSCLAUSULES INDOOR
DEGEMEENSCHAP GESLOTENOVERI^NXOiCTSM
Integenstelling totdeEuro-Arabische Overeenkomst inzakede"bevordering
enbescherming vaninvesteringen ,dienadeondertekening eninwerktredingop
zicheenonmiddelijktoepasselijke verbindtenis raarinternationaal rechtzal
vormen,bevattendeinvestering ?cla.usulesindeandere,doordeGemeenschap
geslotenovereenkomsten principesenvoornemens ,waaraanineenlaterstadium
doordeovereenkomstsluitende partijeneenconcreteinhoudmoetwordengegeven.
DeGemeenschap zouzichbijhaaractiënopditgebiedkunnenlatenleiden
doordevolgenderichtsnoeren :
1.InhetkadervandenieuweOvereenkomst vanLomé
–Methetoogopdetoepassing vandeniet~discriminer:;nde behandeling ,waarinis
voorziendoordegemeenschappelijke verklaringbetreffendeart,64va.ndeOver­
eenkomst-,verzoekendeovereenkomstsluitende staten,enmetnamedebetrokken
lid–statenvandeGemeenschap ,deACü-staateenovereenkomst betreffende de
behandeling vaninvesteringen opb-isisvanbilateraleinvesteringsovereen -
komsten,zogeheten"referentie-overeenkomsten "tesluiten(l).Watbetreftde
referentie-overeenkomsten diezijngeslotenvóórdeinwerktreding vandeOver­
eenkomst,wordtbijdetoepassingvandeniet-discriminerende behandeling
rekeninggehoudenmetdebepalingenvaudereferentie-overeenkomst ;debetrokken
ACS-staatheeftevenwelhetreentdezebehandelingtewijzigenofaantepassen
wanneerinternationale verplichtingen en/ofgewijzigdefeitelijkeomstandig­
hedenzulksnoodzakelijk maken.Vervolgensdienendebetrokkenpartijenover­
eenstemmingtebereikenoverdevormvanhunovereenkomst .
Hetwarewenselijkdartdelid-staten opeenRaadsvergadering eengedachtenwisse­
lingzoudenhoudenoverdewijzewaaropzijvoornemenszijngebruiktemaken
vanhetrechtopniet-discriminerende behandeling vandeinvesteringen .Ineen
laterstadiumzouhetnuttigkunnenblijkeneenkennisgevingsprocedure uitte
werken,waardoordelid-statenregelmatig zoudenopdehoogtegebrachtkunnen
wordenvannieuwebilaterale overeenkomsten ofvanhetafsluitenvan"uit-
breidingsovereenkomsten "*
(l)Deofficieustijdensdeonderhandelingen overdeOvereenkomst vanLoméneer­
gelegdelijstvanreferentie-overeenkomsten zouhiervooralsgrondslaggenw
menenopgezettetijdenbijgewerktmoetenworden.WanneereenACS-staat
verscheidenebilateraleovereenkomsten heeftgesloten,kiezendebetrokken
partijendiewelkeals"referentie-overeenkomst "zaldienen.

-9- VIII/418/80-NL
–Overeenkomstig artikel 63vandeovereenkomst ,waarin denoodzaak van
investeringsbevorderende maatregelen wordt beklemtoond ,enteneinde een
oplossing tegeven aan het'probleem vandebehandeling vandeinvesteringen
inACS-statendiegeen bilaterale investeringsovereenkomsten hebben gesloten
enderhalve niet gebonden zijn door deverklaring inzake niet-discriminatie ,
zouden deGemeenschap enhaar lid-staten moeten nagaan inhoeverre hetmogelijk
ismetéénofmeer vandeACS–statendiézulks wensen ,overeenkomst® tesluiten waardoor
deEuropese investeringen kunnen worden gestimuleerd zonder enige aantasting
vandesoevereiniteit vanhetgastland »
-Tenslotte zouden deGemeenschap enhaar lid-staten zich ,insamenwerking met
debetrokken gastlanden enopinitiatief vandeze laatsten ,moeten inzetten voor :
hetbevorderen vanEuropese investeringen inprojecten terontwikkeling vande j
sectoren mijnbouw enenergie indeACS-staten waaraan beide partijen veel j
belang hechten .Hethetooghierop zouden zij,enerzijds ,gebruik moeten maken j
vandegrotere interventiemogelijkheden diahetEOFendeEIBindeze sectoren j
door deovereenkomst geboden worden ,en,anderzijds ,metdebetrokken ACS-staten
overeenkomsten voor definanciering van speoifieke projeoten metdeelneming
i .1vanEuropees kapitaal moeten sluiten . !
I
I
DeEuropese ondernemers zouden gemakkelijker totinvesteren bereid zijn wanneer i
!deGemeenschap endelid-staten hun ,naast dépreventieve bescherming vaneen i
doordeoverheid getekende speoifieke overeenkomst ,eenfinanciële garantie tegen i
V•. •
niet–commerciële risioo 'szouden kunnen bieden indiegevallen waarin deterzake
'bevoegde nationale instellingen daartoe niet instaat zijn (l).
t i
DeCommissie stelt voor ditvraagstuk opnieuw aandeorde testellen .tergelegen ^ i
heid vanhetconcrete onderzoek vaneenspecifieke overeenkomst ,opbasis vande
voorstellen diezijeerder inditverbaas !heeft gedaan (2).
/
•••/•••
(1)Hetbelang vaneenmultilateraal garantiestelsel terdekking vande
bijzonder grote risico 'sopditgebied blijkt o.a.uithetrecente voorstel
vandeInteramerikaanse Ontwikkelingsbank voor eendergelijk systeem ter
aanmoediging vandeinvesteringen indemijnbouw ^-enenergieseotor in
Latijns-Amerika .Inditverband kanworden onderstreept datdemeeste lid-staten
vandeGemeenschap ineerste instantie gunstig ofalthans metbelangstelling j
hebben gereageerd ophetdesbetreffende voorstel ,- !
(2)ZieCOM(78)23 def.van26januari "i.978 ,blz.9-11 !
enCOM(79)130 def.van14maart 1979 ,klz.11-13

-10-
2.Inhetkadervandeovereenkomst motdclid-landenvandeASEAN
Verhoudingsgewijze hebbendelid-statenvandeGemeenschap hetgrootste
aantalovereenkomsten terbevordering enbescherming vandeinvesteringen met
ASEAN-landen gesloten.Ditfeitverklaarto.a.datindesamenwerkingsovereenkomst
uitdrukkelijk isgeopteerdvooreenbilateraleaanvullingvandebestaandeovereen­
komsten.
–Dezetaakmoetendelid-staten opzirhnemen,waarbijzij-5ichdienente
realiserendatdeuitgangspunten watbetrefthetaantalgeslotenovereenkomsten
zeerverschillend zijn.
Erisreedsopgemerktdatdeprinoipesvandewederkerigheid envaneenbillijke
'enrechtvaardige behandeling ,geenenkelprobleembijonderhandelingen over
nieuweovereenkomsten zoudenmoetenopleveren »Eetprincipevandeniet-
discriminatie zouvrijsoepelgehanteerdmoetenworden,indezindatnieuwe
overeenkomsten overhetalgemeengenomennietminderbescherming mogenbieden
danreedsbestaande.
Bovendienzoukunnenblijkendateenloutereaanvullingvanhetstelselvande
bilateraleovereenkomsten nietinhetbelangvandeovereenkomstsluitende partijen
ophetstukvandeinvesteringen is,
–Deindustriële entechnischesamenwerking ,metnameophetgebiedvandemijnbouw,
dievolgensovereenkomst bevorderdmoetworden,zouvergemakkelijkt kunnenworden
doorhetsluitenvanakkoordenvoorspeoifiekeprojectentussendeGemeenschap en
delid-statenenerzijdsendeASEAN-landenanderzijds (metdeACS-landenisdit
reedshetgeval).
k
–BovendienzoudendeGemeenschap enhaarASEAN-partners decontactenendeop
stimuleringgerichteactiviteiten tussendeondernemingen en*organisaties van
beideregio'smoetenversterkenteneindedewegvoornieuweinvesteringen of
Europesedeelnemingen inZuidoostAziëvrijtemaken.Dezeactiviteiten ,die
eenveelbelovende starthebbengekenddoordetweeconferenties voor
industriële samenwerking ,zoudennogmeergestructureerd kunnenworden.
«··/»··

-11
3.Inhetkadervandeovereenkomst metJoegoslavië
Joegoslaviëheeftzichakkoordverklaardmetdeopnemingvaneenolausule
metbetrekkingtotde"bevorderingenbeschermingvanbuitenlandse investeringen
•inzijnovereenkomst metdeGemeenschap »Ditzoueropkunnenwijzendatdit
landnietafwijzendstaattegenoverdergelijkeinvesteringen ,mitswordtvoldaan
aanbepaaldevoorwaardenenmetnamerekeningwordt^^phoudenmetdebijzondere
aspectenvanhetJoegoslavische economischestelsel^'datb.v.geenmeerderheids-
deelnemingdoorbuitenlandse bedrijventoelaat.
BovendienheeftJoegoslavië mettweelid–statenovereenkomsten ter
bevordering enbescherming vanhuninvesteringen gesloten.
ν
Nadeinwerkingtreding vandeovereenkomst zoudeGemeenschap dusmoeten
voorstellenuitvoeringaandeinvesteringclausule tegeven.Metdeanderepartij
zouoverleggepleegdmoetenwordenoverdevormendeinhoudvandeindeclausule
voorzienevtaderkerige investeringsovereenkomsten *
Watdebasisregels voordebehandeling vandeinvesteringen betreft,zou
eenovereenkomst tussenallelid-statenenJoegoslavië demeestefficiënteformule
zijn.Opdiemanierzoudeninderdaadgeenonderhandelingen nodigzijnovereen
helereeksovereenkomsten voordeuitbreiding vandebilateraleovereenkomsten en
ordeniet-discriminerende behandeling. ^
t..•• ,; ■
r'ZoalsisvoorzieninhetontwerpvooreenEuro-Arabische overeenkomst zou
depositievaneendergelijkemultilaterale overeenkomst tenopzichtevande
bilateraleovereenkomsten geregeldkunnenwordendoorgeëigendeolausules,waardoor
debelangenvandelid-state'hgevrijwaard zoudenwordenentegelijkertijd de
beleggerseenoptimalebescherming gebodenzouworden».
Deovereenkomstsluitendepartijenzoudeneveneensdemogelijkheden voorhet
sluitenvanovereenkomsten terbevorderingvaninvesteringen inbepaaldesectoren
kunnennagaan,zulksovereenkomstig debepalingenvandeovereenkomst dievoorzien
indedeelnemingvandeondernemersvandeGemeenschapaandeprogramma'svoorde
exploratie,deexploitatieendevalorisatievandeenergetische hulpbronnenvan
Joegoslavië.

-12-
4.Innatkader van deeveyeenkamat metBmailiH
Brazilië neemt een "bevoorrechte plaats inwatbetreft deEuropese investerings -
stromen naar deontwikkelingslanden inhetalgemeen enZuid-Amerika inhetbijzonder .
Over hetalgemeen worden deinveeteringsvoorwaardan enhetinvesteringsklimaat
erals stabiel enbevredigend ervaren ,zowel door deinvesteerders alsdoor de
regeringen vandelid-staten diezich regelmatig garant stellen voor hetverzekeren
vaninvesteringsprojecten tegen niet-commerciè'le risico 's,zulks omdat hetfeit dat
ditland nooit eeninternationale overeenkomst inz&ke bescherming vaninvesteringen
heeft ondertekend . ,
?*
Debevredigende situatie zounogverbeterd kunnen worden indien Erazilië
internationale samenwerking zouverkiezen boven deeenzijdige toekenning van
gunstige investeringsvoorw aarden .
«
Het zoubijzonder aanbeveling verdienen bij delatere uitvoering van de
indeoveréénkomst metBrazilië opgenomen openstellingsclausule hetinstrument
van despecifieke overeenkomsten per project tehanteren omdat hierdoor de
Braziliaanse soevereiniteit beter gewaarborgd wordt .Dergelijke overeenkomsten
zouden inderdaad pragmatischer kunnen zijn danovereenkomsten over de'basisregels .
Gezien deaard endeomvang van deinBrazilië *uit tevoeren investerings­
projecten ,inhetbijzonder voor devalorisatie van deminerale enenergetische
hulpbronnen ,zouden specifieke overeenkomsten kunnen bijdragen toteengrotere
investeringsbereidheid vaïideondernemers vandeGemeenschap inBrazilië .
Hetbelang vandetwee partijen zouhiermede gediend zijn .
•••/•••

-13-
B.RICHTSNOEREN VOOR DEAAS BBGANG ZIJNDE OPCEPLAJTDE QglEHHAHDELIIfGEM
Eengemeenschappelijk kenmerk vandeontwikkelingslanden waarmede de
Gemeenschap onderhandelingen over samenwerkingsovereenkomsten voert ofbinnenkort
zalvoeren - delid-staten vanhetAndespaot enIndia -isdat zijweinig
bereidheid tonen omopregeringsniveau juridische verbintenissen metbetrekking tot
debevordering endebescherming vandebuitenlandse investeringen aantegaan ,
hoewel zijinprincipe belangstelling hebben voor dergelijke investeringen *
Bijhetintensiveren van debetrekkingen tussen deze landen endeGemeenschap
zoudusgezocht kunnen worden naar nieuwe samenwerkingsvormen opditgebied .Hierbij
zouinaanmerking genomen moeten worden datdegastlanden andere opvattingen kunnen
hebben over derolvandebuitenlandse investeringen inhunontwikkelingsproces .
Indeonderscheiden samenwerkingsovereenkomsten zouden algemene openstellings -
clausules metdedoelstellingen vandesamenwerking ophetgebied vandeinvesteringen
opgenomen moeten worden ,zoals isvoorzien in deovereenkomst met
Brazilië .Debetrokken partijen zouden danachteraf concrete maatregelen voor het
bereiken vandeze doelstellingen kunnen uitwerken .
Inditperspectief zouden devolgende overwegingen richt gevend kunnen zijn
voor depositie vandeGemeenschap tenopzichte vandeverschillende ontwikkel ings-~
landen . ■ '
*
\
Andesgroep
Hetaanmoedigen vaninvesteringen zoueenvan devoornaamste doelstellingen
moeten zijn vandesamenwerkingsovereenkomst diedeGemeenschap ophetpunt staat
tesluiten metdevijf staten vandeAndesgroep ,diein1969door deovereenkomst
vanCartagena werd opgericht (l).
Destaten vandeAndesgroep zijn de -vierde ■belangrijkste exporteur en
importeur ,dezevende belangrijkste producent eneenvan debelangrijkste
grondstoffehleveranciers onder deontwikke lings landen ,Desondanks isEuropa
erslechts zwak vertegenwoordigd :in1977 "bedroegen dedirecte 'netto –investerin­
genvanparticulieren uitdeGemeenschap slechts 36miljoen dollar (tegenover ,
354miljoen dollar voor deVerenigde Staten )enzijtotaliseerden nooit meer dan
8fovandeinvesteringen inLatijns-Amerika .
•••/•••
(l)Deoorspronkelijke ondertekenaars waren Bolivia ,Chili ,Colombia ,Ecuador
enPeru .Venezuela trad toein1973 enin1976 trok Chili zich terug .

DeEuropese investeerders zijn niet gerustgesteld door destrakke
positie van deAndeslanden inzake buitenlandse investeringen .Samen metde
andere Lati jns-Anerikaanse landen verzetten zijzich niet alleen tegon hetaan­
gaan vaninternationale verbintenissen terzake (l),maar bovendien hebben zij
in1971 door hetbesluit No.24»datachteraf door andere besluiten isgewijzigd ,
eengemeenschappelijk kader voor debehandeling vanbuitenlandse kapitalen in
hetleven geroepen .Alle landen van degroep zijn verplicht inhunnationale
wetgeving eenaantal materiële enprocedurebepalingen optenemen ,waarbij
hun evenwel eenzekere marge bij hetuitstippelen vanhunnationaal beleid
ter zake wordt gelaten .
Devoornaamste bepalingen hebben betrekking opdegeleidelijke omzetting
vandebuitenlandse onderneming ineen "gemengde "onderneming (metdaadwerke­
lijke controle eneenkapitaalparticipatie vantenminste 51f°va-*1denationale
investeerders ),beperkingen metbetrekking totdetransfer vankapitaal en
inkomsten ,eenminder gunstige behandeling dan denationale ondernemingen
(inhetbijzonder watdekredietverlening endehandel tussen deAndeslanden
betreft )engedetailleerde voorschriften ophetgebied vandeoverdracht van
technologie .
Deze wetgeving zou evenwel voor deGemeenschap geen beletsel mogen zijn
ommet deAndesgroep demogelijkheden van eensamenwerking ophetgebied van de
investeringen teonderzoeken .Het ziet erinderdaad naar uit datdeAndesgroep
evolueert naar eenmeer open houding tenopzichte van debuitenlandse investe­
ringen ,zoals onder meer blijkt uit depositieve reactie ophetvoorstel van
deInteramerikaanse Ontwikkelingsbank totoprichting van eenmultilateraal
garantiefonds voor destimulering vaninvesteringen indemijnbouw -enenergie -
sectoren inLatijns-Amerika ,ookalzouzulks eenzekere afstand vansoeverei­
niteit impliceren .
••«/•••
(l)Deenige uitzondering isdeovereenkomst totbescherming enaanmoediging
van "conventionele "investeringen ,diein1965 tussen Ecuador ende
Bondsrepubliek Duitsland werd gesloten .Deze overeenkomst isformeel
nogsteeds vankracht ,doch zijweerspiegelt duidelijk niet meer de
positie vanEcuador enzouhetdusniet als "referentie-overeenkomst "
voor andere lid-staten gebruikt kunnen worden .

-15-
Voorts ziet heternaar uit datdeGemeenschap ,diebelang heeft bijhet
bevorderen vanhetintegratieproces datindeAndesgroep opgang isgebracht ,
>
zich ineengunstige positie bevindt voor hetvoeren vanoverleg over de
middelen waardoor deinbreng vaninvesteringen onder voor detwee partijen
bevredigende voorwaarden vergroot kanworden .Hiervoor isnodig datde
Gemeenschap ,naar hetvoorbeeld vandeAndeslanden ,eeneensgezind standpunt .
inneemt , . _
- *
Inditopzicht zoudeGemeenschap degedachte van eenovereenkomst
betreffende deinvesterinyer .naar voren kunnen schuiven .Deze
overeenkomst zoubindend zijnvoor delid-skaten vandetweeregio 'senzou
o.a .tenvolle rekening houden metdehoofdelementen vanhetgemeenschappelijke
stelsel van deAndeslanden ,
Aangezien deAndeslanden hunaanzienlijke minerale enenergetische hulp­
bronnen willen valoriseren ,zouhetvoorstel van jlespecifieke overeenkomsten
perproject eveneens aantrekkelijk voor henkunnen zijn .
India
Ditland plaats zich ophetstandpunt datdegrondwet endeIndiase regelingen
debuitenlandse economische subjecten alle gewenste zekerheid bieden indeeoono -*
*
mische activiteiten dieopenstaan voor buitenlandse investeringen .
In1964 heeft India metdeBondsrepubliek Duitsland eenovereenkomst ,ter
bescherming van deinvesteringen gesloten diedeessentiële basisregels ter zake
bevat , •
Hetbetreft evenwel eenvoorlopige overeenkomst tussen regeringen dieniet
door deparlementen werd bekrachtigd (integenstelling methetgeen hetgeval is
voor alle andere door deBondsrepubliek gesloten overeenkomsten )endiedus
slechts eenbeperkte precedentwaarde heeft ,India blijkt
trouwens gekant tezijn tegen detoepassing van debepalingen vandeze overeen­
komst opalle lid-staten enblijkt zelfs terughoudend testaan tegenover de
vermelding vandekwestie vandebehandeling van deinvesteringen indesamen -
werkingsovereenkomst .Λ - ·,

DeGemeenschapzalevenwelmoetenvoorstellendatditbelangrijke
aspectvandeeoonomische samenwerking tussendetweepaftijenaanbodkomt
indeovereenkomst ,tenminste .indevormvaneenopenstellings clausule
betreffende deverbetering vanhetinvesteringsklimaat diededeurzou
openlatenvoorconcretemaatregelenterzakeineenlaterstadium.

"•16■»,*/*
'r;:
■ ■ isi'
f
C.MOGELIJKE OHDERHAFDELIN GENMETMDEREONTWIKKEL ..NGSLANDEN
. r-"
LandenvanhetzuidelijkeMiddellandse-Zeegebi'v'''
;<<
AlleArabischelandenwaarmededeGemeenschapinjhetkadervanhaar"mediterrane
benadering"globalesamenwerkingsovereenkomsten' iieeftgesloten,zoudenonderde
Euro-Arabische overeenkomstterbevordering enbeschermingvandeinvesteringen
vallen.Degoedkeuringvandezeovereenkomstzalalaeenprioritairpuntbehan»
deldwordenbijdehervattingvandeEuro-Arabisohe dialoog»
Alleeninhetgevaldatdegoedkeuring vandeovereenkomst tussende.
EuropeseenArabischelandenachterwegezoubïijvenofdieovereenkomst veel
algemenervanopzetzouzijndanopditogenblikisvoorzien,zoudeGemeenschap
haarvoorstellen inzakeinvesteringen moetenindienenbijdesamenwerkingsraden ,
diezijnbelastmethettoezichtopdeuitvoeringvandeovereenkomsten metde
mediterrane landenendienieuwemaatregelen ophetgebiedvandesamenwerking
kunnenvoorstellen .
Eengelijkaardigsamenwerkingsvoorstel inzakeinvesteringen zou-ijnelk•
gevalaanIsraëlmoetenwordenvoorgelegd.
Golfstaten <
DeGolfstaten zoudeneveneensonderdeEuro-Arabische overeenkomst vallen.
Eventuelebilateraleakkoordenmetdezestatenzoudeneenverwijzingnaarde
overeenkomst moetenbevattenof,bijgebrekevandeovereenkomst ,moetenvoorzien
inclausulesdiezijngebaseerdopdetotdusverbereikteresultatenvande
Euro-Arabische dialoogterzake.
;•9•/••

Anderelanden
Bijdeeventuelebesprekingvandekwestievandeinvesteringen met
anderederdelandenmoetdeGemeenschap "bijzondereaandachtschenkenaan
China.
Chinaheeftzijnstandpuntmetbetrekkingtotderolvande"buitenlandse
V. /
investeringen inzijnontwikkelingsproces gewijzigdenerzoumoetenvoor
gewaaJctwordendatdeondernemers vandeGemeenschap onderde"bestevoorwaarden
daarbijbetrokkenkunnenworden.

,-18
Conclusie
Uit deanalyse van devooruitgang diedoor deGemeenschap isverwezenlijkt
metbetrekking totdestimulering van deEuropese investeringen indeontwikke­
lingslanden enuithetonderzoek vandemogelijke verdere acties terzake "blijkt
dat desituaties endeposities van de "betrokken partijen niet onder eennoemer
gebracht kunnen worden endathetbijgevolg moeilijk isalgemeen hanteerbare
formules voor testellen .Om .deze reden ishetnoodzakelijk gebleken -enzal
hetongetwijfeld ookindetoekomst noodzakelijk zijn –eengedifferentieerd
gebruik temaken vandetwee voornaamste instrumenten diedoor deCommissie
worden voorgesteld ,namelijk deovereenkomsten overdebasisregels inzake . j
investeringen endespecifieke overeenkomsten perproject . f
■ ■i
Niettemin komen bepaalde hoofdlijnen naar voren uitdeactiviteiten die j
deGemeenschap opditgebied ontwikkelt .Hetbetreft : j
–htetnutvanbesprekingen over dekwestie van deinvesteringen met alle ont­
wikkelingslanden waarmede wijoverleg voeren ,inclusief diewelke moeilijk I
I
eensamenwerking opdatgebied kunnen aanvaarden ;. j
–dewenselijkheid debasisregels inzake investeringen ofandere maatregelen ;
optenemen ineenovereenkomst dielosstaat vandeglobale samenwérkings - !
overeenkomst ,voor zover deze laatste voorziet inhetsluiten ervan ("openstel - !
lingsclausule ); ' • • j
–hetbelang dathetmetfinanciële garanties aangevulde instrument vandespeci-f
fieke overeenkomsten .perproject kanhebban ,inhetbij zonder tenopzichte vande'
ontwikkelingslanden die ^gekant zijn tegen het .Bluiten vanalgemene overeen­
komsten ; •
–hetbijzonder belang datdeGemeenschap heeft bijhetvoeren vanonderhande –
lingen over investerings clausules metgroepen ontwikkelingslanden .Eenderge -
I " '
lijke regionale benadering maakt eenevenwichtiger samenwerking mogelijk en
draagt bijtoteenharmonisatie van deinvesteringsvoorwaarden ,omdat ineen
keer eenbelangrijk aantal oontractuele relaties tussen deGemeenschap ende
betrokken ontwikkelingslanden worden totstand gebracht .