TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

Achtergrond

De Europese Unie (EU) en de Latijns-Amerikaanse landen en de landen van het Caribische gebied (LAC) onderhouden speciale banden sinds een strategisch partnerschap is tot stand gekomen op de eerste biregionale topconferentie van hun staatshoofden en regeringsleiders in Rio de Janeiro in 1999. In de periode tussen 1999 en 2012 was de belangrijkste gesprekspartner van de EU binnen LAC de groep van Rio. Met ingang van 2012 is de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten (Celac) door haar lidstaten aangewezen om de groep van Rio te vervangen als de tegenhanger van de EU voor biregionale topontmoetingen en het strategische partnerschap.

Sinds 1999 hebben beide regio's samengewerkt om gedeelde belangen en waarden te bevorderen, zoals is bevestigd op de topontmoetingen in Madrid (2002), Guadalajara (2004), Wenen (2006), Lima (2008), Madrid (2010), Santiago de Chile (2013) en Brussel (2015). De opeenvolgende topontmoetingen hebben geresulteerd in een gestage intensivering van de politieke dialoog en vooruitgang bij de gezamenlijke aanpak van een brede waaier van vraagstukken, met inbegrip van klimaatverandering, migratie, drugsbestrijding, de bevordering van mensenrechten en gendergelijkheid, onderwijs en culturele aangelegenheden, en op het vlak van wetenschap en technologie.

Doelstellingen van de internationale EU-LAC-Stichting en samenhang met de desbetreffende beleidsmaatregelen

Op de vijfde EU-LAC topontmoeting (Lima, 2008) hebben de leiders van beide regio's besloten om de oprichting te overwegen van een biregionale stichting met het oog op de bevordering van zowel het overleg over gemeenschappelijke strategieën als maatregelen om het partnerschap te versterken en de zichtbaarheid ervan te verhogen. Op de zesde topontmoeting (Madrid, 2010) hebben de staatshoofden en regeringsleiders besloten een EU-LAC-Stichting op te richten, met de volgende doelstellingen:

bijdragen tot de versterking van het EU-Celac partnerschap waarbij gezorgd wordt voor de deelname en inbreng van het maatschappelijk middenveld en andere sociale actoren;

bevorderen van een grotere wederzijdse kennis en begrip tussen beide regio's; en

versterken van de wederzijdse zichtbaarheid tussen de regio's en de zichtbaarheid van het partnerschap zelf.

Dit besluit moet worden gezien in het kader van de bestaande EU-stichtingen om de betrekkingen met Azië (Stichting Azië-Europa - ASEF) en de Euro-mediterrane regio (de Anna Lindh-stichting voor de dialoog tussen culturen) te bevorderen. De EU-LAC-Stichting is opgezet als een instrument om de biregionale betrekkingen te versterken tussen de EU en LAC overeenkomstig de prioriteiten en strategieën die zijn opgenomen in de desbetreffende verklaringen naar aanleiding van topontmoetingen en opeenvolgende mededelingen van de Commissie, zoals Een nauwer partnerschap tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika (2005) en De Europese Unie en Latijns-Amerika: een partnerschap van wereldspelers (2009). Zowel het Europees Parlement (april 2006) als de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering (december 2007) heeft resoluties aangenomen waarin werd gepleit voor de oprichting van de Stichting.

De EU-LAC-Stichting is formeel opgericht in Hamburg in 2011 als een orgaan naar Duits burgerlijk recht, in afwachting van het eventuele besluit van een internationale oprichtingsakte om de stichting om te vormen tot een internationale organisatie. De stichting werd belast met volgende opdrachten:

bevordering en coördinatie van resultaatgerichte activiteiten ter ondersteuning van biregionale betrekkingen, toegespitst op de uitvoering van de prioriteiten die op Celac-EU-topconferenties zijn vastgesteld;

aanmoediging van het overleg over gemeenschappelijke strategieën om deze prioriteiten tot stand te brengen door onderzoek en studies te bevorderen; en

bevordering van vruchtbare uitwisselingen en nieuwe netwerkmogelijkheden voor het maatschappelijk middenveld en andere sociale actoren die betrokken zijn bij het biregionale partnerschap of hiervoor potentieel belangstelling hebben.

De stichting kan initiatieven nemen in samenwerking met openbare en particuliere instellingen, regeringen van Latijns-Amerikaanse en Caribische staten en EU-lidstaten, de Europese Commissie en andere EU-instellingen en agentschappen, en internationale en regionale instellingen. In de eerste vier jaren na haar oprichting heeft de stichting een aantal activiteiten in dit kader ondernomen.

Bij Besluit 2012/493/EU van de Raad werd de Commissie gemachtigd om onderhandelingen te openen voor de sluiting van een internationale overeenkomst tot oprichting van de EU-LAC-Stichting als een internationale organisatie, met als leden de EU, de EU-lidstaten en de LAC-landen. De onderhandelingen zijn in december 2012 gestart en werden aan EU-zijde namens de Commissie gevoerd door de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO). Tijdens het onderhandelingsproces zijn de lidstaten geraadpleegd op de bijeenkomsten van de Groep Latijns-Amerika en Caribisch gebied van de Raad (COLAC). Het Europees Parlement werd tijdens de onderhandelingen regelmatig op de hoogte gehouden. Op de zevende EU LAC bijeenkomst, die tegelijkertijd de eerste EU-Celac topconferentie was (Santiago de Chile, 2013), hebben de staatshoofden en regeringsleiders opgeroepen om de onderhandelingen zo spoedig mogelijk af te ronden. Zij werden dan ook in januari 2015 afgesloten.

Op de tweede EU-Celac topconferentie (Brussel, juni 2015) waren de staatshoofden en regeringsleiders verheugd over de parafering van de overeenkomst tot oprichting van de internationale EU-LAC-Stichting en zagen zij uit naar "de snelle ondertekening en spoedige inwerkingtreding van de overeenkomst". De hoge vertegenwoordiger en de Commissie zijn van oordeel dat de door de Raad in zijn onderhandelingsrichtsnoeren voor de overeenkomst vastgestelde doelstellingen zijn bereikt en dat de ontwerpovereenkomst kan worden ingediend voor ondertekening en sluiting. Zowel CELAC als de EU wenst dat de overeenkomst wordt ondertekend tijdens een bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van beide regio's op 25-26 oktober in de Dominicaanse Republiek. Hiermee wordt de kroon gezet op een tien jaar geleden aangevat proces waarin de leiders van desbetreffende 61 landen zich hebben ingespannen om de EU-LAC-Stichting op te richten en te consolideren als een internationale organisatie die kan bijdragen tot het versterken van het partnerschap en het verbeteren van het wederzijds begrip en de zichtbaarheid.

Doel van dit voorstel