ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (83) 426 
 
 
 
Vol. 1983/0 161 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(83) 426 def.
Brussel, 14 september 1983
EERSTE VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD
over de werking van het gemeenschappelijk stelsel van  
belasting over de toegevoegde warde,  
ingediend op grond van artikel 34 van de  
zesde richtlijn (77/388/EEG)van 17 mei 1977)
COM(83) 426 def.

INHOUD
R T 7INLEIDING
DEEL I * 
DE DOOR DE RICHTLIJN IN STAND GEHOUDEN VERSCHILLEN 9  
HOOFDSTUK I 10
- Verschillen in verband met bepaalde aan de
Lid-Staten gelaten mogelijkheden 10
A. Mogelijkheid om af te wijken van de definitie
van belastingplichtige 10
B. Mogelijkheid om af te wijken van de definitie
van de maatstaf van heffing bij invoer 13
C. Mogelijkheid om af te wijken van de herziening van
de aftrek 15
D. Mogelijkheden die zijn gelaten met betrekking tot
de bijzondere regeling voor kleine ondernemingen 17
E. Mogelijkheid om forfaitaire compensatiepercentages
in de landbouw vast te stellen 19
F. Mogelijkheid voor de Lid-Staten om in afwijking van de  
zesde richtlijn vereenvoudigingsmaatregelen te  
handhaven of te treffen 22
HOOFDSTUK II
- Verschillen in verband met de mogelijkheid al dan
niet voor belastingheffing te kiezen 25
A. Rechtvaardiging van het keuzerecht 25
B. Keuzemogelijkheden volgens artikel 28 25
C. Keuzemogelijkheden volgens artikel 13-C 26
a) de verhuur en verpachting van onroerende
goederen 26
b) de leveringen van onroerende goederen 26
c) de bancaire en financiële handelingen 27

- 2  -Blz .
DEEL II
MOEILIJKHEDEN IN VERBAND MET DE INTERPRETATIE VAN EEN  
AANTAL BEPALINGEN VAN DE RICHTLIJN 28
HOOFDSTUK I 29
Moeilijkheden in verband met de kwalificatie van
sommige economische activiteiten 29
HOOFDSTUK II 30
Criterium voor de als overheid verrichte
werkzaamheden 30
HOOFDSTUK III 32
Interpretatieproblemen betreffende de lokalisatie
van diensten 32
A. Toepassing van lid 1 op de verhuur van andere
roerende lichamelijke zaken dan vervoermiddelen 32
B. Betekenis van de term "vervoermiddelen" 34
C. Definitie van bepaalde in artikel 9 vermelde
diensten 35
HOOFDSTUK IV -  36
Interpretatieproblemen betreffende de maatstaf
van heffing 36
A. Minimale maatstaf van heffing 36
B. Levering van een nieuw goed tegen inruil
van een gebruikt goed 36
C. Subsidies 37
D. In de maatstaf van heffing op te nemen
bijkomende kosten 39
E. Nadere omschrijving van de eerste
plaats van bestemming 40
HOOFDSTUK V
Interpretatieproblemen betreffende vrijstellingen 42
A. Algemene interpretatieproblemen betreffende  
de draagwijdte van de inleidende alinea
(artikelen 13, 14 en 15) 42
B. Interpretatiemoeilijkheden betreffende bepaalde
vrijstellingen van artikel 13-A-l 43
a) vrijstelling voor de door de openbare
postdiensten verrichte prestaties 43
b) vrijstelling voor ziekenhuisverpleging en  
medische verzorging door publiekrechtelijke  
lichamen of daarmee gelijkgestelde
inrichtingen 44
c) vrijstelling voor de gezondheidskundige ^
verzorging van de mens in het kader van de  
uitoefening van medische en para-medische beroepen

Blz.
d) vrijstelling voor diensten door instellingen
zonder winstoogmerk met doeleinden van politieke, 
syndicale, enz, aard 45
e) vrijstellingen voor "sommige diensten die
nauw samenhangen met de beoefening van sport" en ■
47
C, Moeilijkheden betreffende bepaalde vrijstellingen
van artikel 13-B 48
a) Gouden munten 48
b) Betaalkaarten 49
c) Kans- en geldspelen 50
utD. Moeilijkheden betreffende bepaalde vrijstellingen van
de artikelen 14 en 15 52
a) Moeilijkheden betreffende een vrijstelling van
artikel 14 :  wederinvoer van goederen die buiten 
het land van oorsprong een bewerking hebben ondejv 
gaan 52
b) uitbreiding van de vrijstelling tot voor sloop
bestemde schepen 54- 3 -
E, Interpretatieproblemen betreffende de omvang van het 
recht Op aftrek (artikel 17) en de berekening van het  
pro rata voor de toepassing van de aftrek (artikel 19) 56
DEEL III 57
PROBLEMEN WAARVAN DE OPLOSSING DOOR DE ZESDE RICHTLIJN  
NAAR EEN LATER TIJDSTIP IS VERSCHOVEN 57
HOOFDSTUK I 58
Vrijstellingen in verband met het internationale  
goederenverkeer 58
HOOFDSTUK II 66
Teruggaaf van BTW aan niet in het binnenland gevestigde  
belastingplichtigen 66
HOOFDSTUK III 67
Uitsluiting van het recht op aftrek van de BTW welke 
drukt op bepaalde uitgaven • '  67
HOOFDSTUK IV 68
Regeling voor het personenvervoer 68
HOOFDSTUK V 68
Bijzondere regeling voor gebruikte goederen 68
HOOFDSTUK VI 70
Bestrijding van belastingontduiking en -ontwijking 70
CONCLUSIE 73

- 4 -
- Bi ,iläge I
Kennisgevingen op grond van artikel 27» lid 5> van 
de zesde richtlijn
- Bi , i  läge II 90
Keuzerecht ingevolge artikel 13—C van de zesde richtlijn:
. Tabel nr. 1 :  verhuur en verpachting van onroerende
goederen 91
. Tabel nr. 2 :  levering van zogenaamde "oude"
gebouwen en van onbebouwde onroerende
Q Ogoederen V
. Tabel nr. 3 :  bancaire en financiöle verrichtingen 9 3
- Bi,iläge III
Arresten van bet Hof van Juatitie betreffende de toe- 
passing van de tweede en zesde richtlijn inzake het 
gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toe- 
gevoegde waarde 94Blz.
*
*

- 5 -
INLEIDING
Tot de slotbepalingen van de zesde richtlijn van de  
Raad van 17 mei 1977 betreffende het gemeenschappelijk  
stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (1) behoort  
artikel 34, dat als volgt luidt :
"Voor de eerste maal op 1 januari 1982 en nadien om de twee  
jaar dient de Commissie, na raadpleging van de Lid-Staten,  
bij de Raad een verslag in over de werking van het gemeen­
schappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde  
in de Lid-Staten. Dit verslag wordt door de Raad aan het  
Europese Parlement gezonden".
Een soortgelijke bepaling was reeds opgenomen in het  
voorstel voor deze richtlijn dat door de Commissie was  
ingediend. De laatste zin van bovengenoemde bepaling werd op  
uitdrukkelijk verzoek van het Europese Parlement aan de  
voorgestelde tekst toegevoegd. Dit amendement, dat gesteund  
werd door de Commissie, werd door de Raad aanvaard. De  
definitieve tekst van artikel 34 geeft aldus uitdrukking aan  
het grote belang dat de communautaire instellingen hechten  
aan de werking van het gemeenschappelijk stelsel van belas­
ting over de toegevoegde waarde, gezien de doelstellingen  
die met de zesde richtlijn worden nagestreefd.
De belastingharmonisatie gaat met vele moeilijkheden  
gepaard en vordert slechts met horten en stoten; men hoeft  
slechts het voorstel voor de richtlijn dat door de Commissie  
werd opgesteld te vergelijken met de uiteindelijk door de  
Raad aangenomen versie om zich daarvan te overtuigen. Het  
verschil tussen de oorspronkelijke opzet en het betrekkelijk  
bescheiden resultaat vindt zijn verklaring hoofdzakelijk in  
het feit dat een fiscaal onderwerp als dat van de zesde  
richtlijn noodzakelijkerwijs van grote invloed is op een  
vcor elk der Lid-Staten bijzonder gevoelig gebied van natio­
nale wetgeving.
Om tot convergentie van negen verschillende wettelijke  
regelingen te komen moesten wederzijdse concessies worden  
gedaan en dienden veelal standpunten te worden gewijzigd die  
uit eai ver verleden dateerden en de afspiegeling vormden van  
verschillende sociale, economische en budge ttaire structuren.
(1) PB nr.  L 145 van 13 juni 1977

- 6  -
De Raad moest bij de aanvaarding van de zesde richtlijn  
wel rekening houden met deze situatie en het lag op de weg  
van de Commissie de aanvaarding van een regeling te verge­
makkelijken die op nationaal niveau geen drastische en  
plotselinge breuk in het recht zou veroorzaken. Niettemin  
moest de richtlijn een essentieel instrument vormen tot  
verwezenlijking van de Europese opbouw, zowel op economisch  
als op budgettair vlak.
★
*  *
De moeilijkheden die in de meeste Lid-Staten de inacht­
neming van de in artikel 1 van de zesde richtlijn bepaalde  
datum van 1 januari 1978 in de weg stonden vormen een illus­
tratie achteraf van de voorgaande algemene opmerkingen.
Uitsluitend België en het Verenigd Koninkrijk konden de  
oorspronkelijk vastgestelde datum naleven, terwijl door  
middel van de negende richtlijn van de Raad van 26 juni 1978  
(1) aan de zeven overige Lid-Staten uitstel tot 1 januari  
1979 moest worden verleend. In Duitsland en Luxemburg werden  
overigens eerst op 1 januari 1980 de aan de zesde richtlijn  
aangepaste nationale wettelijke voorschriften van kracht.
Dit herhaalde uitstel, evenals het gebrek aan gelijk­
tijdigheid in de toepassing van de richtlijn, veroorzaakte  
een verwarde periode, waarin sommige belastingplichtigen  
zich beriepen ophaar rechtstreekse werking, gezien de 
voorrang van het communautaire recht, terwijl andere zich  
erover beklaagden dat, in verschillende Lid-Staten, ver­
schillende belastingregels naast elkaar bestonden; deze  
zaken werden aan de nationale rechterlijke instanties voor­
gelegd, terwijl het Hof van Justitie van de Europese Gemeen­
schappen werd verzocht uitspraak te doen over vraagstukken  
van prejudiciële aard.
★
*  *
(1) PB nr. L 194 van 19 juli 1978

- 7 -
Op het gebied van de rechtstreekse werking bestaat een uit— 
gebreide jurisprudentie van het Hof van Justitie. Dienaangaande 
doen zich twee problemen voor :
- het eerste betreft de toepasbaarheid van bepalingen wanneer 
richtlijnen niet binnen de vastgestelde termijn ten uitvoer
zijn gelegd of niet op de juiste wijze zijn overgebracht 
m  het nationale recht van een Lid-Staat;
- het tweede betreft de bepalingen van de richtlijn waarop par­
ticulieren rechtstreeks een beroep kunnen doen.
Het probleem van de rechtstreekse werking van de communautaire 
richtlijnen werd reeds herhaalde malen door het Hof van Justitie 
behandeld (zie de arresten in de zaken 9/70, 20/70 en 23/70  )· Bij 
deze arresten heeft het Hof duidelijk antwoord gegeven op de vraag 
in welke mate een belastingplichtige zich op een richtlijn van de 
Gemeenschap kan beroepen in geval deze richtlijn niet binnen de 
gestelde termijnen werd uitgevoerd of niet op de juiste wijze in het nationale  
recht werd overgebracht.
Het Hof van Justitie heeft het recht van particulieren om een 
beroep te doen op de rechtstreekse werking van communautaire 
richtlijnen, indien de toepassingen die uit deze richtlijnen 
voortvloeien duidelijk en onvoorwaardelijk zijn, bevestigd. Het 
Hof heeft dienaangaande uitspraak gedaan in de zaken 8/81 en 
255/81 waarbij het ging om verzoeken om een prejudiciële uit­
spraak over de interpretatie van artikel 13B - d), punt 1, van 
de zesde richtlijn.
Het Hof heeft beslist dat een kredietbemiddelaar zich vanaf 1 januari 1979 
kan beroepen op vrijstelling van omzetbelasting voor kredietbemiddeling,  
bedoeld in genoemd artikel 13, indien hij deze belasting niet had afgewenteld.
Het feit dat de richtlijn nog niet ten uitvoer is gelegd, kan hem niet  
worden tegengeworpen.

-  8 -
-  Dt toepassing van de richtlijn " qua gebied" ia minder moei­
lijk gebleken dan de toepassing ervan "in de tijd", doordat voor het  
toepassingsgebied van de zesde richtlijn, zoals omschreven in ar­
tikel 3 .  is uitgegaan van artikel 227 van het Verdrag. Dit bete­
kent dat eventuele moeilijkheden hun oorsprong vinden in de inter­
pretatie van artikel 227 en niet in die van de richtlijn zelf.
De uitsluiting van de Franse overzeese departementen van het  
toepassingsgebied van de richtlijn is een kenmerkend voorbeeld van 
deze situatie :  zich baserend op een bepaalde interpretatie van 
artikel 227 van het Verdrag waren de Raad en de Commissie van me­
ning dat deze departementen van rechtswege van het toepassingsgebied 
van de richtlijn waren uitgesloten en dat het derhalve niet nodig 
was hen te vermelden in lid 2 van artikel 3 van de zesde richtlijn. 
Eerst nadat in een arrest van het Hof van Justitie van de Europese 
Gemeenschappen in een zaak van fiscale aard een andere interpretatie  
van artikel 227 werd gegeven moest de Raad de elfde richtlijn van 
26 maart 1980 (1) aannemen, waarbij de overzeese departementen wer­
den toegevoegd aan lid 2 van artikel 3 van de zesde richtlijn als 
gebieden die zijn uitgesloten van de toepassing van het gemeen­
schappelijk BTW-stelsel.
Er is geen reden nog verder in te gaan op de externe moeilijk­
heden die gepaard gingen en volgden op de aanvaarding van de zesde 
richtlijn. De Commissie wil zich in dit verslag in hoofdzaak wijden aan  
de interne moeilijkheden van het gemeenschappelijk stelsel van be­
lasting over de toegevoegde waarde.
De daartoe gevolgde methode houdt in dat een analyse wordt ge­
geven van de moeilijkheden die zich bij de werking van het gemeen­
schappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde hebben 
voorgedaan en die als volgt zijn gegroepeerd :
“ deel I ·
moeilijkheden in verband met verschillen tussen de nationale wette- 
lijke voorschriften die welbewust niet door de richtlijn zijn weg­
genomen;
- deel II :
moeilijkheden in verband met de interpretatie van de richtlijn;
— deel III :
moeilijkheden in verband met problemen waarvan de oplossing werd 
uitgesteld of aangehouden.
(1) PB nr. L 90 van 3 april 1980

5>EEL I
DE DOOR DE RICHTLIJN IN STAND gehouden VERSCHILLEN
De harmonisatie van de belasting over de toegevoegde'waarde , 
werd nooit beschouwd als een doel op zichzelf .  zij kan en moet  
slechts volgens de behoeften van het ogenblik voortgang vinden; 
het was derhalve nooit de bedoeling wijzigingen in de nationale 
wettelijke voorschriften teweeg te brengen die niet onontbeerlijk 
werden geacht. Dit verklaart waarom vele belastingvoorschriften 
buiten het harmonisatieproces werden gelaten} dit heeft een aantal 
verschillen tot gevolg die in drie groepen kunnen worden ingedeeld :
- verschillen in verband met bepaalde door de richtlijn aan de Lid­
staten gelaten mogelijkheden;
- verschillen in verband met. door de richtlijn geopende mogelijk­
heden al dan niet voor belastingheffing te kiezen;
- verschillen in verband met tijdelijke afwijkingen.
De problemen van de eerste twee groepen worden behandeld in 
de hoofdstukken I en II. Die van de derde groep werden behandeld 
in het eerder ingediende afzonderlijke verslag (doe. C0M(82)885) 
betreffende de in de Lid-Staten in het kader van artikel 28 van 
de zesde richtlijn toepasselijke overgangsbepalingen.- 9 -

-  10 -
HOOFDSTUK I
Verschillen in verband met bepaalde aan de Lid-Staten gelaten
__________________________ mogeli;Ikheden
De
 Commissie wil hier niet alle door de richtlijn gegeven 
mogelijkheden opsommen, maar wil slechts de aandacht vestigen op 
enkele daarvan waarvan de gebruikmaking kan leiden tot versto­
ringen die bepaald niet in overeenstemming zijn met de doelstellin­
gen van het gemeenschappelijk stelsel van BTW :
A. mogelijkheid af te wijken van de definitie van belasting­
plichtige (artikel 4, lid 4, tweede alinea);
B. mogelijkheid af te wijken van de definitie van de maatstaf 
van heffing bij invoer (artikel 11-B, lid 2);
C. mogelijkheid af te wijken van de herziening van de aftrek 
(artikel 20, lid 5);
D. mogelijkheden die werden gelaten aangaande de bijzondere rege­
ling voor kleine ondernemingen (artikel 24);
E. mogelijkheid in de landbouw forfaitaire compensatiepercentages 
vast te stellen;9 H
F. mogelijkheid vereenvoudigingsmaatregelen die afwijken van de 
richtlijn te handhaven of te'treffen (artikel 27),
A. Mogelijkheid af te wijken van de definitie van belasting­
plichtige, bepaald in artikel 4. lid 4. tweede alineat van 
de zesde richtlijn : erkenning van "groepen van ondernemingen1 1
Vijf Lid-Staten zijn overgegaan tot de in artikel 29 van de  
zesde richtlijn bedoelde raadpleging ten einde gebruik te maken van  
de mogelijkheid in hun wetgeving te bepalen dat 'personen die in het  
binnenland qevestigd zijn en die juridisch gezien wel zelfstandig  
zijn, doch financieel, economisch en organisatorisch nauw met elkaar  
verbonden zijn, te zamen als één belastingplichtige" worden aangemerkt.
In-Nederland worden natuurlijke personen en lichamen in de zin
van de Algemene wet inzake rijksbelastingen, die binnen het Rijk  
wonen of zijn gevestigd dan wel aldaar een vaste inrichting 
hebben en die in financieel, organisatorisch en economisch

1 1
opzicht zodanig zijn verweven, dat zij een eenheid vormen, als één  
ondernemer aangemerkt» In de wet op de omzetbelasting is het begrip  
fiscale eenheid, dat reeds lang in Nederland bestaat en dat in de  
jurisprudentie verder tot ontwikkeling werd gebracht, uitdrukkelijk  
vermeld. Er zijn ongeveer 4.000 fiscale eenheden, bestaande uit  
16.000 personen, vennootschappen, enz., terwijl het totaal aantal  
BTW-plichtigen ongeveer 400.000 bedraagt.
In Denemarken kunnen ondernemingen die tot registratie zijn  
verplicht en die niet tot dezelfde persoon behoren op verzoek in­
geschreven worden als één enkele belastingplichtige. Derhalve wordt  
geen belasting geheven over de handelingen die deze gezamenlijk ge­
registreerde ondernemingen onderling verrichten. In 1979 waren er  
889 gezamenlijke registraties, bestaande uit 3.554 ondernemingen,  
terwijl het totaal aantal BTW-plichtigen 370.561 bedroeg.
In Ierland kan op verzoek van de betrokken belastingplichtigen  
worden besloten dat zij als één enkele belastingplichtige worden  
beschouwd indien de belastingadministratie'ervan overtuigd is dat de  
economische activiteiten van twee of meer belastingplichtigen zo  
nauw met elkaar verband houden dat het ten behoeve van een doelmatige  
administratie van de belasting wenselijk is deze regeling op hen toe  
te passen. In het kader van deze regeling is een groep van belas­
tingplichtigen, zoals onderling verbonden vennootschappen, vrij­
gesteld van de verplichting rekeningen af te geven voor transacties  
tussen verbonden vennootschappen. Het is in het buitenland geves­
tigde vennootschappen toegestaan van een dusdanige groep deel uit te  
maken. Er bestaan ongeveer 800 groepen, gevormd door 2.500 vennoot­
schappen; het aantal groepen maakt 2,9 i° uit van het totaal aantal  
belastingplichtigen.
In het Verenigd Koninkrijk kunnen twee of meer rechtspersonen  
worden aangewezen als leden van een groep indien één van hen alle  
andere controleert, of indien één persoon (rechtspersoon of natuur­
lijk persoon) al deze rechtspersonen controleert, of indien twee of  
meer natuurlijke personen die in de rechtsvorm van "partnership"  
werkzaam zijn, al deze rechtspersonen controleren. De inschrijving  
als groep heeft tot gevolg dat de door de verschillende leden van  
de groep verrichte activiteiten voor BTW-doeleinden beschouwd wor­
den als verricht door één van hen die wordt aangewezen onder de naam  
van representatief lid en als zodanig ingeschreven. Leveringen door  
een lid aan een ander lid van de groep zijn niet aan de BTW onder­
worpen. Het representatieve lid is voor de gehele groep verantwoordelijk

- 12 -
voor de indiening van de aangiften, de betaling van de belasting  
en de verzoeken om teruggaaf. Alle leden van de groep zijn
hoofdelijk aanspralcelijk voor de betaling van de belasting die het  
representatieve lid verschuldigd is. Het is in het buitenland ge­
vestigde Ondernemingen toegestaan deel uit te maken van een groep in  
het Verenigd Koninkrijk, mits de betrokken vennootschap in het  
Verenigd Koninkrijk een vestiging heeft. Er waren op 1 april 1978  
15.645 groepen ingeschreven, welke ongeveer 1,2 # van het totaal  
aantal inschrijvingen uitmaakten. Het gemiddeld aantal leden per  
groep bedroeg 3»74. Voor het belastingjaar 1977/1978 was het
aandeel van deze groepen in de totale omzet die in het Verenigd  
Koninkrijk werd aangegeven, ongeveer 40 % .
In Duitsland zijn de wettelijke voorschriften inzake de  
"Organschaft" en de "eenheid van ondernemingen" die reeds lang voor  
de goedkeuring van de zesde richtlijn bestonden, gehandhaafd.
Onder onderneming wordt verstaan het geheel van bedrijfs- en beroeps­
activiteiten dat door de ondernemer wordt uitgeoefend. De bedrijfs-  
of beroepsactiviteit wordt niet zelfstandig uitgeoefend :
- indien een rechtspersoon, gezien het geheel van zijn reële positie,  
deel uitmaakt van een onderneming in financieel, economisch en  
organisatorisch opzicht (vennootschap die als economische eenheid  
organisch verbonden is met andere ondernemingen - Organgesell-  
schaft);
- indien natuurlijke personen, afzonderlijk of te zamen, in een  
onderneming zodanig zijn geïntegreerd dat zij de aanwijzingen  
van de ondernemer moeten opvolgen; er is een "eenheid van onder­
nemers" indien dezelfde personen voor gelijke delen lid zijn van  
twee of meer verenigingen die jegens elkaar geen ondergeschikte of  
overheersende positie innemen, maar waartussen een coördinatieverhou-  
ding bestaat en, als alle verenigingen, bestuurd worden met een  
uniform besluitvormingsproces; deze rechtsvormen, waaraan buiten­
landse vennootschappen kunnen deelnemen, maken het mogelijk de  
uitwisseling van goederen en diensten tussen personen die aldus  
verbonden zijn met een onderneming buiten beschouwing te laten
en rechtvaardigen dat één enkel bureau van financiën (Pinanzamt)  
bevoegd is, waardoor het toezicht van de belastingadministratie  
wordt vergemakkelijkt.
Het valt buiten het bestek van dit verslag een oordeel te  
geven over pragmatische instellingen die klaarblijkelijk in de vijf  
landen die hierboven werden genoemd, aan de terzake bestaande wensen  
beantwoorden. Gezien echter juist de soepelheid van deze  
op niet-juridische criteria gebaseerde

rechtsvormen kunnen zij een gevaar vormen zodra zij een interna­
tionale dimensie leunnen aannemen, waardoor zij aan bepaalde regels  
van het gemeenschappelijk stelsel van BTW zouden kunnen ontsnappen.
De Commissie wil erop wijzen dat de naleving van de overleg­
procedure van artikel 29 niet tot gevolg mag hebben dat de in arti­
kel 4, lid 4, tweede alinea, van de zesde richtlijn genoemde voor­
waarden buiten werking worden gesteld. De Commissie heeft vast­
gesteld dat van de vijf wetgevingen van de landen die de theorie van
de "Orqanschaft" toepassen alleen de Nederlandse de territoriale voor­
waarde welke in de richtlijn voorkomt heeft overgenomen, terwijl  
de Duitse wetgeving een "Organschaft"  kent die met zoveel woorden  
openstaat voor het in het buitenland gevestigde ondernemingen.Derhalve  
heeft de Commissie tegen laatstgenoemd land een inbreukprocedure op
grond van artikel 169 van het Verdrag ingesteld.
In de wettelijke voorschriften van Denemarken, Ierland en het  
Verenigd Koninkrijk komt de voorwaarde inzake de beperking tot het eigen  
grondgebied van de "Organschaft",  welke is vervat in artikel 4, lid  
4, van de tweede alinea, van de zesde richtlijn, niet voor. Om deze  
reden heeft de Commissie, te zamen met de betrokken overheidsdiensten,  
en onder voorbehoud van enigerlei actie in de toekomst, reeds een  
aanvang gemaakt met een nader onderzoek van de geldende regelingen  
om na te gaan of in de praktijk op grond van bestuursrechtelijke  
voorschriften niet zou kunnen worden afgeweken van de bepalingen van de richtliji
B. Mogelijkheid af te wijken van de definitie van de maatstaf van  
heffing bij invoer (artikel 11-B, lid 2)
Met artikel 11 van de zesde richtlijn wordt een volkomen pa-  
rallelisme tussen de begrippen maatstaf van heffing voor het binnen­
landse verkeer enerzijds (artikel 11-A, leden 1, 2 en 3) en maatstaf  
van heffing bij invoer anderzijds (artikel 11-B, leden 1, 3 en 4)  
nagestreefd en ingesteld, waarbij niettemin getracht wordt deze  
begrippen in overeenstemming te brengen met dat van de douanewaarde  
voor die gevallen waarin de goederen aan douanerechten zijn onderworpen  
(definitie van normale waarde die ten tijde van de vaststelling van de  
richtlijn vrijwel overeenkwam met die van douanewaarde).
In artikel 11-B, lid 1, is immers bepaald dat de maatstaf van  
heffing bij invoer (evenals voor het binnenlandse verkeer) wordt ge­
vormd door de prijs die is of moet worden betaald door de importeur  
indien deze prijs de enige tegenprestatie vormt voor het ingevoerde  
goed, of wel door de normale waarde bij gebreke van een prijs of  
indien de betaalde of te betalen prijs niet de enige tegenprestatie  
voor het ingevoerde goed vormt. De normale waarde wordt omschreven-1 3 -

- 14 -
als het bedrag dat een importeur bij vrije mededinging zou  
moeten betalen aan een zelfstandige leverancier in het land  
waarvandaan het goed is uitgevoerd, op het tijdstip waarop  
de belasting verschuldigd wordt, om het desbetreffende goed  
te verkrijgen.
Dit streven naar parallelisme vormt een stap op de weg  
naar verwezenlijking van een gemeenschappelijke markt, daar  
reeds volgens bijlage A, ad artikel 8, sub c), van de tweede  
BTW-richtlijn de Lid-Staten zich dienden te beijveren om bij  
invoer van goederen uit andere Lid-Staten een belasting­
grondslag toe te passen welke overeenkomt met die voor het  
binnenlandse verkeer (die slechts zelden gelijk is aan de  
douanewaarde). Lid 2 van artikel 11-B, dat aan de Lid-Staten  
het recht toekent desgewenst als maatstaf van heffing de in  
Verordening (EEG) nr. 803/68 omschreven waarde als maatstaf  
van heffing aan te houden, dreigde echter(vóór 1 juli 1980)  
het harmonisatieproces te blokkeren, aangezien op deze  
bepaling een beroep kon worden gedaan door de Lid-Staten die  
somtijds op de invoer een bijzondere regeling wilden toepas­
sen. Deze mogelijkheid, die niet slechts beperkt bleef tot  
het geval waarin goederen aan douanerechten waren onderwor­
pen, kon echter worden benut om voor het intracommunautaire  
goederenverkeer dezelfde criteria voor de waardebepaling toe  
te passen als die welke voor de invoer uit derde landen  
golden, waaruit duidelijk blijkt dat deze mogelijkheid, en  
met name een mogelijkheid waarvan de strekking niet duide­
lijk beperkt is, ongewenst is.
De ontwikkeling 'van het douanerecht voortvloeiende uit  
de multilaterale handelsbesprekingen in het kader van het  
GATT bood de mogelijkheid deze problemen ten dele op te  
lossen. In Verordening (EEG) nr. 1224/80 van 29 mei 1980,  
welke met ingang van 1 juli 1980 in de plaats is gekomen van  
Verordening (EEG) nr. 803/68, is immers bepaald dat de basis  
voor de bepaling van de douanewaarde van de goederen zoveel  
mogelijk de transactiewaarde van de ingevoerde goederen moet  
zijn (artikel 3 van de verordening). Indien de douanewaarde  
niet met behulp van de methode van de transactiewaarde kan  
worden vastgesteld, bestaan er vijf substituutmethoden.
Het feit dat men kan uitgaan van de wijze waarop de  
douanewaarde wordt bepaald, is trouwens niet gerechtvaardigd  
voor het intracommunautaire handelsverkeer. Afgezien van het

- 15 -
feitdat zulks in psychologisch opzicht gevoeld wordt als een
overblijfsel uit de periode voorafgaande aan de totstandkoming van de  
douane-unie, kan deze praktijk l°.i den tot verschil in behandeling 
tussen het belasten van de invoer enerzijds en het belasten van de leveringen van 
goederen in het binnenland anderzijds. Derhalve zal de Commissie de Raad spoedig 
■  ’ oorstellen de mogelijkheid voor de Lid-Staten om zich voor de bepaling van de 
waarde van de uit een Lid-Staat ingevoerde goederen te kunnen beroepen op de be­
palingen van de douaneregeling, af te schaffen.
De Commissie heeft bovendien vastgesteld dat de criteria voor de  
bepaling van de waarde als maatstaf van heffing bij invoer door één  
Lid-Staat niet worden nageleefd met betrekking tot de invoer (evenmin als  
die voor leveringen) van paarden van grote waarde. Deze staat bepaalt  
namelijk forfaitair een maatstaf van heffing voor deze dieren op grond van  
de volgens de leeftijd van het dier op de markt voor slachtpaarden gel­
dende prijs.Deze forfaitaire grondslag houdt geen enkel verband met de  
werkelijke waarde van de dieren en is dus niet in overeenstemming met de  
regels van de zesde richtlijn. De Commisie heeft dan ook de procedure van  
artikel 169/EEG ingeleid en de zaak op 22/3/1982 aanhangig gemaakt bij het  
Hof van Justitie (zaak 95/82).
C. Mogelijkheid af te wijken van de herziening van de aftrek  
(artikel 20, lid 5)
De voorbelasting op aankopen van de belastingplichtige wordt door  
deze onmiddellijk in aftrek gebracht, indien en voer zover het goed bestemd  
is voor een bepaalde activiteit, en wel bij de eerste belastingaangif­
te na de aankoop. Dit geldt tevens voor investeringsgoederen (bijvoorbeeld  
gebouwen, uitrusting en machines). Voor deze goederen schrijft artikel 20  
lid 2, van de zesde richtlijn echter voor dat de oorspronkelijk verrichte  
aftrek jaarlijks moet worden herzien, zulks op basis van de wijzigingen  
die gedurende een periode van vijf jaar (1) zijn opgetreden in de mate  
waarin het goed voor een belaste activiteit heeft gediend. In die periode  
van vijf jaar is het jaar van aankoop begrepen (forfaitaire periode die  
beschouwd wordt als de normale afschrijvingsperiode voor investeringsgoe­
deren). Elke jaarlijkse herziening leidt tot het ontstaan van een vorde­
ring of een schuld van de belastingplichtige.
Artikel 20, lid 5, dat de Lid-Staten in staat stelt onder bepaalde  
voorwaarden tijdens de voor investeringsgoederen geldende periode van vijf  
jaar de herzieningsregel niet toe te passen, heeft geleid tot
rn rv=Hnde kan voor gebouwen op tien jaar worden gesteld.

-  16  -
toepassingsmoeilijkheden. De Lid-Staten (Verenigd Koninkrijk en  
Ierland) die verklaard hebben deze bepaling toe te passen konden  
namelijk moeilijk aantonen dat aan de vereiste voorwaarden was  
voldaan.
Het gebruik maken van de mogelijkheid af te wijken van het beginsel  
van herziening hangt namelijk af van de procedure tot raadpleging van het  
Raadgevend Comité voor de BTW. Daarbij is gebleken dat de toepassing van  
lid 5 van artikel 20 op onoverkomelijke moeilijkheden kan stuiten.
Het is namelijk vrijwel onmogelijk na te gaan of in een bepaald  
land daadwerkelijk wordt voldaan  aan de drie voorgeschreven voorwaarden, te  
weten :
1 - "onbeduidend effect" van de toepassing van de herzieningsregel,
"rekening houdend met de totale belastingdruk in de betrokken  
Lid-Staat";
2 - noodzaak van administratieve vereenvoudiging;
3 - geen concurrentievervalsing veroorzaakt.
Terwijl zonder grote problemen kan worden vastgesteld of aan  
de tweede voorwaarde is voldaan, gezien het zuiver pragmatische karak­
ter daarvan, is zulks niet het geval met de andere twee voorwaarden.
Door het ontbreken van specifieke belastingstatistieken die op
een voldoende lange periode betrekking hebben, kan moeilijk het "onbe­
duidende" karakter van het effect van de toepassing van een regel  
welke in het betrokken land niet wordt toegepast, worden nagegaan.
Bij gebreke van klachten van ondernemingen die zich geschaad zouden  
achten door het niet herzien van de oorspronkelijk afge­
trokken belasting kan moeilijk worden nagegaan Qf zulks qeen invloed  
op de concurrentievoorwaarden uitoefent.
In de Lid-Staten alwaar deze afwijking toepassing vindt, wordt  
de oorspronkelijk toegepaste aftrek niet herzien (behoudens uiteraard  
aan het eind van het jaar van aankoop ten einde, overeenkomstig artikel
19, lid 3, van de richtlijn, dat voorlopig vastgestelde gebruik te kunnen verifiëren)/.  
Dit kan leiden tot een fiscaal voor- of nadeel voor een belasting­
plichtige en derhalve tot ongelijke situaties voor verschillende  
belastingplichtigen, zulks zowel op nationaal als op internationaal  
niveau. De beoordeling van de mate van invloed op de concurrentie  
hangt uiteraard af van de omvang en de frequentie van de variaties  
in de omvang van het gebruik van de investeringsgoederen op macro-economisch
vlak, d.w.z. in casu op het vlak van alle "gemengde" ondernemingen  
(welke zowel belaste als vrijgestelde activiteiten uitoefenen), wat

-  17  -
juist de elementen zijn die niet vantevoren kunnen worden vastgesteld.
Deze bezwaren zouden van veel geringere betekenis zijn geweest indien  
de richtlijn de Lid-Staten niet . in algemene termen had gemachtigd van de  
herzieningsregel af te wijken, maar in bedragen had uitgedrukt tot hoever de  
belastingplichtigen van deze afwijking gebruik zouden kunnen maken.
De Commissie is voornemens een wijziging van de richtlijn in deze zin  
voor te stellen.
D. Mogelijkheden die zijn gelaten met betrekking tot de bijzondere rege­
ling voor kleine ondernemingen (artikel 24)
Met artikel 24, lid 1, van de zesde richtlijn werd voor de Lid­
staten de mogelijkheid geschapen bijzondere BTW-regelingen voor kleine  
ondernemingen te doen gelden. Zonder dat nauwkeurig de toe te passen  
mechanismen worden voorgeschreven is in artikel 24 bepaald dat deze  
vereenvoudigde of forfaitaire regelingen niet mogen leiden tot een
vermindering van de belasting.
De zeer grote ruimte die met deze tekst aan de Lid-Staten wordt  
gelaten heeft geleid tot de toepassing van zeer verschillende vereen­
voudigde regelingen :  collectieve forfaitaire regelingen tot vast­
stelling van de BTW over de omzet en van de voorbelasting,  individuele 
forfaits, vereenvoudigde methode tot berekening van de belasting. De met de toe­
passing, gedurende de verscheidene jaren van deze verschillende  
stelsels opgedane ervaring zou het mogelijk kunnen maken te komen tot  
een geharmoniseerde forfaitaire regeling en een in alle Lid-Staten toe  
te passen werkelijk vereenvoudigde regeling.
In artikel 24, lid 2, van de zesde richtlijn is voorts de moge­
lijkheid voor de Lid-Staten geopend vrijstellingen of degressieve ver­
minderingen van de belasting in te voeren.
De Lid—Staten alwaar de vrijstelling minder bedroeg dan 5.000 Ecu  
en die welke de vrijstelling hebben ingevoerd bij het van kracht wor­
den van de zesde richtlijr^ hebben hun grens op dit bedrag kunnen vast­
stellen, maar Zij mochten de waarde daarvan vervolgens niet verhogen,  
ook niet om rekening te houden met de geldontwaarding. In Duitsland,  
waar de vrijstelling vóèr de inwerkingtreding van de zesde richtlijn  
niet hoger was dan 5.000 Ecu werd deze later, t.w. op l.  l.  1980,  echter ver­
hoogd tot 7.900 Ecu.
De Lid—Staten daarentegen alwaar bij het van kracht worden van de  
zesde richtlijn een vrijstelling gold voor een hoger bedrag dan

- 18 -
5.000 Ecu, hebben deze kunnen verhogen om de reële waarde daarvan in stand  
te houden. Van deze mogelijkheid werd door Groot-Brittanië een ruim  
gebruik gemaakt, daar het maximum aldaar werd verhoogd van 14.000 Ecu tot
28.000 Ecu, hetgeen van 1978 tot 1981 eaiverdubbeling inhoudt, alsmede door  
Ierland, alwaar de maxima van 1979 tot 1981 werden verhoogd van 18.000 Ecu  
tot 30.000 Ecu en van 3.000 Ecu tot 15.000 Ecu, zulks ondanks de in de  
Raad aangegane politieke verbintenis van deze mogelijkheid een gematigd  
gebruik te maken.
In vergelijking tot de blokkering voor de Lid-Staten alwaar de  
vrijstelling minder dan 5.000 Ecu bedroeg, lijkt deze ontwikkeling niet in  
overeenstemming met het uitgangspunt van de zesde richtlijn dat gericht  
was op een beperking van de verruiming van de vrijstellingen.
/
Voorts mag een stelsel van degressieve verminderingen dat naast de  
vrijstelling gold, op grond van artikel 24, lid 2 sub a), derde alinea,  
niet in waarde toenemen indien de Lid-Staten bij de inwerkingtreding van  
de zesde richtlijn reeds een vrijstellingsregeling toepasten waarvan het  
plafond niet meer dan 5.000 Ecu bedroeg.
Daarentegen is naar het schijnt de ontwikkeling van de grens van de  
degressieve verminderingen die worden toegepast door de Lid-Staten, die  
een dusdanige regeling hebben ingevoerd bij de inwerkingtreding van de  
zesde richtlijn, niet onderhevig aan deze blokkering.
Evenmin wordt iets gezegd over de mogelijkheid voor de Lid-Staten  
alwaar de vrijstelling bij de inwerkingtreding van de zesde richtlijn meer  
dan 5.000 Ecu bedroeg, een stelsel van degressieve verminderingen in te  
voeren en het bedrag daarvan te doen toenemen om eventueel de reële waarde  
ervan te handhaven.
Artikel 24, lid 4, bevat een mechanisme tot vaststelling van de  
vrijstelling aan de hand van de omzet exclusief belasting, waarmee gepaard  
gaat dat de belastingplichtige de BTW niet in rekening kan brengen en  
evenmin de voorbelasting mag aftrekken.
Opgemerkt zij dat Duitsland niettemin zijn maximum heeft vastgesteld  
op een omzet van 20.000 DM, belasting inbegrepen.
In de Raad werd evenwel overeengekomen dat de Lid-Staten, die ten  
tijde van de inwerkingtreding van de zesde richtlijn een vrijstelling  
toepasten, welke werd bepaald aan de hand van het bedrag van de belasting,  
deze referentie konden aanhouden. De toepassing van deze tolerantie hield  
evenwel in dat lid 5 van artikel 24, waarin is bepaald dat belastingplich­
tigen die BTW-vrijstelling genieten, de op hun uitgaven drukkende

-  19  -
voorbelasting niet mogen aftrekken, noch de BTW op hun
facturen mogen vermelden, niet wordt nageleefd. De betrok­
ken Lid-Staten hebben evenwel aangevoerd dat de erken­
ning van een vrijstellingsregeling waarbij als referentie het
te betalen belastingbedrag wordt gebruikt niettemin automatisch leidt  
tot het in rekening brengen van de BTW en het aftrekken van de voor­
belasting. Dit mechanisme, dat een vermindering van de voor rekening  
van de Schatkist door kleine ondernemingen met vrijstelling geïn­
casseerde belasting tot gevolg heeft, lijkt distorsies teweeg te  
brengen ten opzichte van de vrijstellingsregeling waarbij wordt uit­
gegaan van de omzet. Deze situatie vereist een verdere harmonisatie.
Deze ruime mogelijkheden hebben belangrijke verschillen in de  
door de Lid-Staten ingevoerde regelingen met zich gebracht, welke  
verschillen opgeheven moeten worden aan het einde van de overgangs­
regeling door het vaststellen van gemeenschappelijke vereenvoudigde  
regelingen en vrijstellingsregelingen. De Commissie zal een uit­
voerig verslag opstellen over de in de Lid-Staten bestaande situatie.
E. Mogelijkheid forfaitaire compensatiepercentages in de landbouw vast  
te stellen (artikel 25 :  gemeenschappelijke forfaitaire regeling voor  
landbouwproducenten)
Met artikel 25, lid 1, van de zesde richtlijn is voor de Lid-  
Staten de mogelijkheid geopend ten behoeve van landbouwproducenten  
een forfaitaire regeling in te voeren ter compensatie van de belas­
ting over de toegevoegde waarde welke is betaald over de door hen  
verrichte aankopen van goederen en de aan hen bewezen diensten.
Bij de toepassing van deze regeling hebben zich twee soorten  
problemen voorgedaan betreffende respectievelijk het toepassingsgebied  
en de grondslag.
1 - Beperking van het toepassingsgebied van artikel 25
Deze regeling, die is opgezet als een uitzonderingsmechanisme  
op de normale BTW-regeling dan wel op de bijzondere BTW-regeling  
voor kleine ondernemingen, bedoeld in artikel 24,  zou in  
wezen slechts voor kleine landbouwers  moeten geldei$ie niet kunnen  
voldoen aan de met de twee andere regelingen gepaard gaande ver­
plicht ingen.
Daar artikel 25, lid 2, slechts een functionele definitie van de 
landbouwproducent en derhalve van de forfaitair belaste landbouwers  
behelst, zonder dat er een kwantitatief criterium betref­
fende de produktie of de jaarlijkse werkelijke omzet werd vast-

- 20 -
gesteld, hebben de Lid-Staten in het algemeen deze regeling  
als de van rechtswege voor de landbouw geldende regeling aangehouden
(soms zelfs voor  bepaalde aanverwante ofafgeleide activiteiten :  inkoop7  
inseminatie', verwerkings- en afzetcoöperaties), in enkele Lid-Staten  
soms met uitsluiting van bepaalde activiteiten, zoals agrarische  
diensten, tuinbouw en visteelt, maar slechts bij uitzonde­
ring met beperking van de toepassing op grond van de omvang van het  
bedrijf :  in feite worden uitsluitend in Frankrijk de grote rund­
veehouders uitgesloten (deze hoedanigheid hangt af van het aantal verkochte  
dieren of het bestand aan het eind van het jaar),  alsmede, sedert  
1 januari 1982, de bedrijven met een omzet van meer dan 300.000 frank. 
In 'Duitsland zijn sedert 1982  kapitaalvennootschappen
van de forfaitaire regeling uitgesloten.
Het ontbreken van een communautaire afbakening had tot gevolg dat de  
Lid-Staten het feit uit het oog verloren dat het ging om een mecha­
nisme dat was opgezet voor kleine bedrijven .  Het li jkt dus noodzake­
lijk aan de hand van de geproduceerde hoeveelheden of werkelijke  
omzet een maximum vast te stellen.
Het lijkt eveneens noodzakelijk de Lid-Staten erop te wijzen  
dat de gegeven definitie van landbouwbedrijven niet de activiteiten in 
de aan de landbouw voorafgaande of daarop volgende stadia omvat en  
dat derhalve de werkzaamheden van coöperaties van deze specifieke  
regeling moeten worden uitgesloten, evenals de wederverkoop van  
gebruikte agrarische investeringsgoederen.
Deze afwijkingen, die niet voldoen aan de beginselen van de  
zesde richtlijn, moeten worden gecorrigeerd.

- 21 -
2Problemen betreffende de grondslag van het mechanisme
Artikel 25, lid 3, bepaalt volgens welke beginselen
de forfaitaire compensatiepercentages moeten worden berekend.
Daarbij geldt als uitgangspunt dat alle forfaitair belaste land­
bouwers te zamen geen bedragen worden  terugbetaald die hoger zijn dan de  
voordruk aan BTW.
In het kader van het toezicht op de juiste toepassing van de  
betrokken bepalingen heeft de Commissie, na, in. een Lid-Staat te  
hebben geconstateerd dat de forfaitaire terugbetaling voor bepaalde pro-  
di'kten duidelijk hoger is dan de voorbelasting en derhalve een  
subsidiëring van de landbouwer vormt, tegen dit land  
een inbreukprocedure op grond van artikel 169 van het Verdrag  
geopend.
Bovendien hebben zich twee problemen voorgedaan die respectie­
velijk betrekking hebben op de .  staving van de berekenings­
grondslag en de wijze waarop met uitvoer rekening wordt gehouden.
a) staving___ van de berekeningsgrondslag van de forfaitaire
pe
rcentages
Het is gebleken dat de verplichting voor de Lid-Staten de gekozen  
percentages aan de Commissie mede te delen onvoldoende is. De  
daarmee gepaard gaande impliciete verplichting de kennisgeving  
vergezeld te doen gaan van de berekening waarop de aangehouden per­
centages berusten zou expliciet moeten worden gemaakt, zodat de  
Commissie, die niet over eigen statistieken betreffende de foi>-  
faitair belaste landbouw beschikt, zich een oordeel kan vormen  
over de gegrondheid van de percentages. Hier dient aan toe­
gevoegd te worden dat de meeste Lid-Staten moeilijkheden hebben  
ondervonden bij het toepassen van de berekeningselementen van bij­
lage C, waarnaar in artikel 25, lid 12, wordt verwezen.Zij beschikken  
namelijk meestal niet over specifieke statistieken betreffende  
forfaitair belaste landbouwers. De desöetreffende gegevens zijn meestal  
verwerkt in de statistieken van de landbouw als geheel. Nieuwe specifieke sta­
tistische methoden zouden moeten worden uitgewerkt ten einde de  
berekening betreffende de aan de normale regeling onderworpen  
landbouwers, welke naar aard een andere structuur hebben af te 
zonderen. Eventueel zou moeten worden aangegeven dat op de  
referentiegrondslag die gevormd wordt door het gemiddelde van de  
macro-economische gegevens van de laatste drie jaren, de BTW  
mag worden toegepast volgens het tarief dat geldt op het ogenblik  
dat de berekening wordt gemaakt. Aldus zou het een meer nauw­
keurige aanpassing aan de werkelijke druk aan voorbelasting mogelijk  
worden.

- 22 -
b) Wi.ize waarop rekening wordt gehouden met de uitvoer van forfai-  
tair belaste landbouwers
Met betrekking tot het al dan niet rekening houden met recht­
streekse uitvoer door forfaitair belaste landbouwers zijn dis-  
torties aan het licht gekomen die het gevolg zijn van een on­
volledige harmonisatie op dit gebied. In sommige Lid-Staten  
betreft de forfaitaire compensatie niet de rechtstreekse uitvoer  
door forfaitair belaste landbouwers; in andere Lid-Staten daaren­
tegen wordt deze compensatie ook voor de uitvoer gegeven. Indien  
de compensatie geschiedt door facturering aan de buitenlandse  
belastingplichtige koper f  verkeert deze laatste in de onmogelijkheid deze ii  
een andere Lid-Staat voldane BTW af te trekken.
F. Mogelijkheid voor de Lid-Staten om in afwijking van de zesde richtlijn  
vereenvoudigingsmaatregelen te handhaven of te treffen
1. De hier bedoelde afwijkende maatregelen moeten tot doel hebben de
heffing van belasting te vereenvoudigen dan wel bepaalde vormen van fraude of bela;  
tingontwijking te voorkomen. Bovendien mogen de Vereenvoudigings­
maatregelen geen rcemenswaardige invloed hebben op het belastingbedrag  
dat verschuldigd is in het stadium van het eindverbruik.
In artikel 27 wordt onderscheid gemaakt tussen de afwijkende maat­
regelen die reeds op 1 januari 1977 door de Lid-Staten werden toe-  
gep’ ast enerzijds encfedxarhen gewenste nieuwe afwijkende maatregelen  
anderzijds. De maatregelen van de eerste categorie, bedoeld in lid  
5 van artikel 27, moesten voor 1 januari 1978 aan de Commissie wor­
den medegedeeld. Voor de maatregelen van de tweede categorie geldt  
een bijzondere procedure die is omschreven in de leden 2 tot en met  
4 van artikel 27.
2. De "oude" maatregelen, waarvan de Commissie in het kader van lid 5  
in kennis werd gesteld, zijn vermeld in bijlage I bij dit verslag.
Hoewel de gestelde termijn niet door alle Lid-Staten in acht kon  
worden genomen is de Commissie van oordeel dat.gezien het ingevolge de  
negende richtlijn van 26 juni 1978 verleende uit**(■el van de in artikel 1 van de 
zesde richtlijn  vermelde datum geen schending van een belangrijke be­
paling heeft plaatsgevonden.

-  23  -
De Commissie hecht daarentegen zeer groot belang aan het na—
leven van de in lid 1 van artikel 27 gestelde basisvoorwaarden.
In dit verband behoudt zij haar oordeel over enkele van deze maat­
regelen voor; tegen enkele ervan werd trouwens reeds een inbreuk—  
procedure ingeleid.
België :  minimum belastinggrondslag voor nieuwe automobielen,  
gebruikte automobielen en directievoertuigen, alsmede voor gebouwen  
en bouwwerken.
Denemarken :  vrijstelling voor ruil van postzegels,
ongeacht de hoedanigheid van de C M s re a T k a T B ts lu ita T d e  partijen. - Vrijstelling voor  
de leveringen van voedingsmiddelen en dranken door collectieve  
restauratiebedrijven en kantines. - Vrijstelling voor de levering  
en de verhuur van andere vaartuigen dan pleziervaartuigen, met een  
tonnage van meer dan 5 ton. Dezelfde vrijstelling voor herstel en  
uitrusting, alsmede voor invoer, zulks ongeacht de bestemming  
van de schepen voor internationaal of nationaal verkeer. Dezelfde  
vrijstelling geldt voor luchtvaartuigen (niet medegedeeld).
Frankrijk :  forfaitaire bepaling van de maximale maatstaf van  
heffing voor de invoer en de levering van paarden van grote waarde.
Ierland :  teruggaaf aan niet voor de B T W  geregistreerde land-  
bouwers van de B T W  die drukt op bepaalde gebouwen en de droogmaking  
of de ontginning van grond.
Luxemburg :  toepassing van de forfaitaire landbouwregeling op de 
leveringen van goederen met inbegrip van investeringsgoederen die  
werden gebruikt ten behoeve van het landbouwbedrijf.
3. Aangezien op de meeste "nieuwe" maatregelen de procedure van  
de leden 1 tot en met 4 van artikel 27 werd toegepast, werden zij  
tot dusver zonder moeilijkheden aanvaard. Dit geldt voor de vol­
gende maatregelen :
|  Voor Duitsland :  minimum maatstaf van heffing voor bepaalde leve-  
ringen en bepaalde diensten waarvoor de geldelijke tegenprestatie  
bijzonder gering is. - Schorsing van de toepassing van de belasting  
in de handel in edele metalen.
Voor België :  forfaitaire vaststelling van de winstmarges van reis-  
bureau' S. — Verlegging  van de BTW-heffing,  in de bouwsector, van de door de  
voorafgaande schakels verschuldigde belasting naar de hoofdaannemer.
i

-  24  -
Voor Nederland :  verlegging naar de hoofdaannemer van dehef^ing van
fing van de BTW, die normaal verschuldigd zou zijn voer door onder­
aannemers uitgevoerde werken .  Deze bepaling geldt in
de bouwnijverheid, de metaalnijverheid en de scheepsbouw.
4. Ten aanzien van de maatregelen die aan haar zijn voorgelegd  evereenkemstig  
lid 2 van artikel 27 gaat de Commissie, evenals voor de "oude"  
maatregelen, na of aan de voorwaarden van lid 1 van dit artikel  
werd voldaan. Bovendien was de Commissie genoodzaakt, na een  
nieuw verzoek tot afwijking te hebben ontvangen dat haar in strijd 
leek te zijn met de grondbeginselen van de BTW, de grenzen aan  
te geven waarbinnen een afwijking zich moet bevinden ten einde in  
beginsel ontvanlcelijk te zijn. De Commissie is in het bijzonder  
van oordeel dat een afwijking niet tot gevolg mag hebben dat de  
BTW-regels in een gehele bedrijfstak buiten werking worden gesteld.  
Dit zou het geval zijn ten aanzien van een verzoek om afwijking dat  
tot gevolg zou hebben dat systematisch de belastingplichtigen in  
een bepaalde bedrijfstak die zich in het laatste stadium van de  
economische keten bevinden worden ontheven van de verplichting de  
belasting te betalen, terwijl de kopers-eindverbruilcers tot beta­
ling van de BTW verplicht zouden worden.

-  25  -
HOOFDSTUK II
Verschillen in verband met de mogelijkheid al dan niet voor
belastingheffing te kiezen
A. Rechtvaardiging van het keuzerecht
Het gemeenschappelijk stelsel van BTW omvat een gemeenschappe­
lijke lijst van vrijstellingen in de artikelen 13 tot en met 16  
van de zesde richtlijn. Bovendien kunnen de Lid-Staten in het  
kader van de overgangsbepalingen van artikel 28 de in bijlage F  
van de richtlijn genoemde handelingen blijven vrijstellen. Het  
gevolg van dit geheel van bepalingen is dat een groot aantal  
economische activiteiten voor vrijstelling van de BTW in aan­
merking komt, hetgeen een aantal moeilijkheden oplevert.
Gewezen zij op het feit dat het verrichten van vrijgestelde  
handelingen, tenzij anders is bepaald, leidt tot uitsluiting  
van het recht op aftrek van de BTW die drukt op de desbetreffende  
aanschaffingen (zie met name artikel 17, lid 2). Een dusdanige uit­
sluiting van het recht op aftrek houdt het bezwaar in dat op de  
goederen en diensten welke voorwerp uitmaken van een vrijgestelde  
activiteit, een verborgen  en niet bepaalbare belasting drukt die eventueel in  
verkoopprijzen kan worden afgewenteld. Onder deze omstandig-,  
heden is niet voldaan aan de voorwaarde van evenredigheid van  
de BTW met de prijs, hetgeen één van de grondbeginselen van het 
gemeenschappelijk stelsel van BTW vormt.
Een tweede bezwaar wordt gevormd door het feit dat de verkrijger van  
een dusdanig goed of dusdanige dienst, die het goed of de dienst  
gebruikt in het kader van zijn onderneming, niet op de een of andere  
wijze deze verborgen belastingdruk kan aftrekken, zodat er een  
cumulatie van belastingen optreedt ,  welke cumulatie weer in  
strijd is met het doel van neutraliteit van de BTW.
B. Keuzemogelijkheden volgens artikel 28
Het recht te kiezen voor belastingheffing, dat de Lid-Staten konden  
handhaven in het kader van de overgangsbepalingen van artikel 28,  
is aan de orde gesteld in het speciale verslag dat door de Commissie  
bij de Raad werd ingediend over deze overgangsbepalingen (doe. COM  
(82) 885).
Op deze keuzerechten wordt hier dan ook slechts pro memorie gewezen.

-  26  -
De mogelijkheden voor belastingheffing te kiezen krachtens artikel  
13, sub C, verdienen bijzondere aandacht, daar zij van blijvende  
aard zijn. Zij betreffen de volgende handelingen :
“ de verhuur en verpachting van onroerende goederen;
“ de leveringen van gebouwen na eerste ingebruikneming  en de leveringen
van andere onbebouwde onroerende goederen dan bouwterreinen;
“ de bancaire en financiële handelingen.
Voor een totaaloverzicht van de situatie in de verschillende  Lid-Staten  
zij verwezen naar bijlage II van dit verslag :  deze bijlage omvat  
drie tabellen, één voor elk van de bovengenoemde categorieën hande­
lingen.
a) De verhuur en verpachting van onroerende goederen
Ten aanzien van de verhuur van onroerende goederen kan het toe­
passingsgebied van het keuzerecht door de voorwaarden voor de  
uitoefening ervan in de betrokken zes landen worden beperkt tot  
bedrijven en beroepen; misbruik lijkt uitgesloten. Aangenomen  
mag worden dat de uitoefening van dit keuzerecht beantwoordt  
aan het met de richtlijn in het kader van artikel 13-B, sub b) na­
gestreefde doel; de bepalingen van dit artikel houden in de prak­
tijk slechts  een vrijstelling in voor de verhuur van voor bewoning bestem­
de gebouwen. Aan de hand van de ontwikkeling van de situatie
in de Lid-Staten zou de Commissie ertoe kunnen komen  
een nauwkeurigere en meer beperkte formulering van deze vrij­
stelling voor te stellen, zodat vermeden zou worden dat men neg langer  
zijn toevlucht moet nemen tot het systeem van het keuzerecht.
b) De leveringen van onroerende goederen
Ten aanzien van de leveringen van gebouwen of onroerende goe­
deren waarvoor het recht tot keuze voor belastingheffing kan gelden,  
hebben drie Lid-Staten van deze mogelijkheid gebruik gemaakt,  
zulks onder vrij sterk verschillende voorwaarden. Deze mogelijk­
heid is overigens slechts een aanvulling van de andere mogelijk­
heden die de richtlijn biedt op het gebied van onroerende goe­
deren :  soepele definitie van de begrippen "nieuwe gebouwen"C. Keuzemogelijkheden volgens artikel 13-C
4

-  27  -
en "bouwterreinen" in lid 3 van artikel 4, welke de Lid-Staten  
trouwens tijdens de overgangsperiode kunnen blijven vrijstellen.
Hoewel dit keuzerecht niet past in de doelstellingen van de richt­
lijn, lijkt het onder deze omstandigheden uitgesloten dat dit  
rechtop korue of middellange termijn kan worden opgeheven zonder  
een algemene verduidelijking van de toepassing van de belasting  
over de toegevoegde waarde in de sector onroerend goed.
c) De bancaire en financiële handelingen
F te t keuzerecht vaar belastingheffing tan aanzien van  de bancaire en finan­
ciële handelingen, die krachtens artikel 1 3 B -d ) zijn vrijgesteld,  
werd door drie Lid-Staten mogelijk gemaakt. Terwijl het keuze­
recht in België is beperkt tot betalingen en incasseringen, is  
het daarentegen in Duitsland en Frankrijk van  toepassing cp vrij­
wel alle handelingen die normaal zijn vrijgesteld, zij het  
onder geheel verschillende voorwaarden. In Duitsland is de keuze  
slechts mogelijk indien de ontvangervan de dienst zelf belasting­
plichtig is, zodat de uitoefening van het keuzerecht noodzake­
lijkerwijs leidt tot een voordeel voor degene die het uitoefent  
en tot een verlies aan belastingopbrengst. In Frankrijk,  
waar de keuze algemeen en onherroepelijk moet zijn, houdt de keuze  
een element van onzekerheid in. Het voordeel ervan is voor de  
onderneming die de keuze maakt minder duidelijk en ook de in­
vloed ervan op de belasting opbrengst kan moeilijk worden  
geschat. Deze situatie past slecht in de algemene doelstellin­
gen van de richtlijn, vooral in een sector waarvan de hande­
lingen vrijwel alle in principe zijn vrijgesteld. Weliswaar  
beantwoorden de vrijstellingen niet aan het beginsel van be­
lastingneutraliteit ,  maar het lijkt niettemin niet noodzake­
lijk keuzesystemen in te voeren die in strijd zijn met andere  
grondbeginselen, zoals belastinggelijkheid.
Hier dient gewezen te worden op het feit dat terwijl de andere  
gevallen van keuzerecht, die eerder werd behandeld, verband  
houden met een onvoldoende niveau van harmonisatie in een be­
paalde sector, dit niet geldt voor bancaire en financiële hande­
lingen :  de situatie op dit gebied zou dus opnieuw grondig  
moeten worden bestudeerd met het doel te komen tot een uniforme  
toepassing. 1

-  28  -
DEEL II
MOEILIJKHEDEN IN VERBAND MET DE INTERPRETATIE VAN EEN  
AANTAL BEPALINGEN VAN DE RICHTLIJN
Aangezien de richtlijnen van de Raad authentiek zijn in de  
verschillende talen van de Lid-Staten tot welke zij gericht zijn,  
moet het gebruik van juridische begrippen of uitdrukkingen waarvan  
de inhoud per land verschilt, beslist zoveel mogelijk worden vei^  
meden. Deze regel kan helaas niet altijd worden gerespecteerd; een  
te absolute toepassing ervan zou trouwens kunnen leiden tot een  
nauwelijks begrijpelijk taalgebruik, hetgeen eveneens tot interpretatie­
verschillen kan leiden. in cLe zesde richtlijn konden
deze twee specifieke klippen van het Gemeenschapsrecht niet geheel  
worden omzeild, evenmin als de interpretatiemoeilijkheden die  
inherent zijn aan de meeste nationale wetteksten.
Deze diverse categorieën moeilijkheden vormen bij uitstek  
stof tot nadenken voor het ingevolge artikel 29 van de zesde richtlijn  
ingestelde Raadgevende Comité voor de belasting over de toegevoegde  
waarde, dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten  
en van de Commissie. Dit Comité kwam voor de eerste maal bijeen op  
23 november 1977,  en vergaderde in de periode tot 3 1 december 1981  
in totaal 13 maal; in deze vergaderingen werden 77 werkdocumenten  
behandeld, waarvan 29 in het kader van een raadpleging.
In dit verslag wil de Commissie een aantal moeilijkheden uiteen­
zetten die karakteristiek zijn voor de bovenbeschreven situatie :
- kwalificatie van sommige economische activiteiten (artikel 4, lid 2);
- afbakening van de als overheid verrichte werkzaamheden (artikel 4,  
lid 5);
- interpretatieproblemen in het kader van de lokalisatie van diensten  
(artikel 9);
- interpretatieproblemen betreffende de maatstaf van heffing (arti­
kel 11);
- interpretatieproblemen betreffende de vrijstellingen (artikelen  13/
14 en 15);
- interpretatieproblemen betreffende de omvang van het recht op af­
trek (artikel 17) en de berekening van het pro rata voor de toe­
passing van de aftrek (artikel 19)·

-  29  -
HOOFDSTUK I
Moeilijkheden in verband met de Kwalificatie van sommige economische  
activiteiten (artikel 4 ,  lid 2)  gedurende de in artikel 28 geregelde  
overgangsperiode
In de in artikel 4, lid 2, van de zesde richtlijn gegeven alge­
mene definitie worden de economische activiteiten waardoor iemand  
BTvV-plichtig wordt, omschreven als "alle werkzaamheden van een fa­
brikant, handelaar of dienstverrichter, met inbegrip van de winning  
van delfstoffen, de landbouw en de uitoefening van vrije of daar­
mede gelijkgestelde beroepen". Een dergelijke formulering zou dis­
cussies en geschillen over het onderscheid tussen handelsactiviteiten  
en andere werkzaamheden of tussen handelsactiviteiten en landbouw in  
de praktijk overbodig moeten maken; in de Lid-Staten waar in prin­
cipe alleen de handels- en industriële activiteiten aan de BTW waren  
onderworpen, was dit een bekend probleem.
Dit soort moeilijkheden is helaas nog niet geheel, verdwenen,  
omdat de Lid-Staten gedurende de in artikel 28 geregelde over­
gangsperiode "de diensten van auteurs, kunstenaars,  vertolkers van  
kunstwerken, advocaten en andere beoefenaars van vrije beroepen"
(vgl. bijlage F, punt 2, van de zesde richtlijn) kunnen blijven  
vrijstellen.
In dit verband heeft de Commissie een onderzoek ingesteld naar  
de situatie van de trainers van renpaarden, wier werkzaamheden  
noch in Frankrijk, noch in Ierland aan de btw waren onderworpen. Ter recht­
vaardiging hiervan voerden de Franse autoriteiten aan dat deze  
werkzaamheden het karakter van een vrij beroep hebben; de Ierse  
autoriteiten argumenteerden dat het hier in het algemeen gaat om  
nevenwerkzaamheden  van een agrarisch beroep en dat deze werkzaam­
heden bijgevolg onder £e bijzondere regeling voor landbouwers vallen.
Na raadpleging van het BTW-Comité, waar de meningen van de  
verschillende delegaties verdeeld waren, kwam de Commissie tot de  
conclusie dat zij zich bij ontstentenis van een communautaire defi­
nitie van het begrip vrije beroepen niet kan verzetten tegen de  
tijdelijke handhaving van de vrijstelling in Frankrijk, aangezien  
krachtens artikel 28, lid 3» sub b), in combinatie met bijlage F,  
punt 2, een dergelijke vrijstelling is toegestaan "onder de in de  
Lid-Staten vigerende voorwaarden".
De Ierse autoriteiten hebben de desbetreffende  
regeling gewijzigd om haar in overeenstemming met het Gemeenschaps­
recht te brengen.

-  30  -
HOOFDSTUK II
Criterium voor de als overheid verrichte werkzaamheden (artikel 4.
lid 5)
In de eerste alinea van artikel 4, lid 5, is bepaald dat " d e  staat,  
de regio’s, de gewesten, de provincies, de gemeenten en de andere  
publiekrechtelijke lichamen niet als belastingplichtigen worden aan­
gemerkt voor de werkzaamheden of handelingen die zij als overheid  
verrichten, ook niet indien zij voor die werkzaamheden of hande­
lingen rechten, heffingen, bijdragen of retributies innen."
Het wordt aan de Lid-Staten overgelaten de werkzaamheden die  
"als overheid worden verricht" te definiëren. Een communautaire defi­
nitie was niet mogelijk wegens de belangrijke verschillen op dit  
gebied tussen de Lid-Staten. Dez.e situe-tie leidt tot bepaalde moei-  
li jkheden waaraan gaai al te grote betekenis behoeft te worden tcegekend doordat in bijlage D van de  
richtlijn een opsomming wordt gegeven van de werkzaamheden waarvoor  
genoemde lichamen als belastingplichtig worden beschouwd.
Een duidelijk voorbeeld van deze moeilijkheden betreft de  
beoefenaars van bepaalde beroepen die mede als overheidsorgaan  
optreden (bijvoorbeeld notarissen). In twee Lid-Staten  
(België en Nederland) worden deze openbare autoriteiten als niet-  
belastingplichtig beschouwd voor het gedeelte van hun werkzaamheden  
waarvoor Zij in zekere zin geacht worden  rechtshandelingen te verrichten  
ter uitvoering van een overheidstaak.
De meerderheid van de delegaties in het BTW-Comité was van  
mening dat de beoefenaars van deze beroepen een vrij beroep uit­
oefenen en derhalve voor al hun handelingen BTW-plichtig zijn, met  
de mogelijkheid tot vrijstelling van hun diensten gedurende de over­
gangsperiode krachtens artikel 28 j° bijlage F, punt 2. In budgettair  
opzicht betreft het hier niet een louter theoretische kwestie, omdat  
financiële compensaties in het stelsel van de eigen middelen slechts  
mogelijk zijn voor belastingplichtige categorieën (die vrijstelling  
genieten gedurende de overgangsperiode). België betaalt trouwens  
uit hoofde van de BTW-middelen een compensatie die het geheel van  
de werkzaamheden van notarissen en deurwaarders dekt.
Een andere bron van moeilijkheden wordt gevormd door de tweede  
alinea van lid 5. van artikel 4, waarin staat dat, wanneer publiek­

-  31 -
rechtelijke lichamen werkzaamheden of handelingen zoals bedoeld  
in de eerste alinea verrichten, "zij daarvoor als belastingplichtige  
moeten worden aangemerkt indien een behandeling als niet-belasting-  
plichtige tot concurrentievervalsing van enige betekenis zou leiden".  
Het is soms moeilijk vast te stellen of deze laatste voorwaarde al  
dan niet is vervuld.
De Commissie acht een dergelijke situatie weinig bevredigend  
en vindt dat de voorwaarden en beperkingen voor de behandeling van  
publiekrechtelijke lichamen als belastingplichtigen duidelijker  
moeten worden omschreven.
Volgens de Duitse wetgeving bijvoorbeeld werden de kantoren  
van het kadaster niet als belastingplichtigen beschouwd, hoewel  
zij o.a. dezelfde werkzaamheden verrichten als landmeters, die als  
beoefenaars van een vrij beroep BTVV-plichtig waren. De Beroeps­
vereniging van Landmeters heeft toen protest aangetekend tegen het  
feit dat de kantoren van het kadaster als niet-BTW-plichtig werden  
behandeld. Aangezien een dergelijke situatie tot concurrentie­
vervalsing "van enige betekenis" zou kunnen leiden, hebben de Duitse  
autoriteiten met ingang van 1 .1 .1982 de handelingen van deze kan­
toren aan de BTW onderworpen tegen het normale tarief.

-  32  -
HOOFDSTUK III
Interpretatieproblemen betreffende de lokalisatie van diensten (ar-
A. Toepassing van lid 1 op de verhuur van andere roerende lichamelijke  
zaken dan vervoermiddelen
Volgens artikel 9, lid 1, van de zesde richtlijn wordt als plaats  
van een dienst (en derhalve als plaats waar de belasting wordt ge­
heven) aangemerkt de plaats waar de dienstverrichter de zetel van  
zijn bedrijfsuitoefening of een vaste inrichting heeft gevestigd  
van waaruit hij de dienst verricht, of bij gebreke van een derge­
lijke zetel of vaste inrichting, zijn woonplaats of zijn gebruike­
lijke verblijfplaats. Aangezien deze bepaling ten doel heeft  
diensten te belasten op de plaats waar zij daadwerkelijk aan de  
clientèle worden aangeboden (economisch criterium) en niet op de  
plaats waar zich eventueel een zuiver wettelijke zetel bevindt,  
werden er geen ernstige moeilijkheden van verwacht. Bij de op­
stelling van de tekst werd er namelijk van uitgegaan dat op de  
plaats waar een dienst wordt aangeboden, in de meeste gevallen  
een "zetel" - hoe rudimentair ook - moest zijn waar deze dienst  
bij hoorde.
Opgemerkt werd everwel dat zich  tijde toepassing van het huidige ar­
tikel 9, lid 1, een probleem kan voordoen wanneer in een
land een belastbare dienst wordt verricht zonder dat er enig spoor  
van een zetel (of van een woonplaats van de dienstverrichter) in  
dat land is. Concreet werd hier gedoeld op een buitenlandse ondex^  
neming die "de facto" geen zetel, geen inrichting, geen woonplaats  
en geen verblijfplaats heeft in dat land waar zij een roe­
rende lichamelijke zaak koopt om deze in datzelfde land te verhuren.
In dit geval zou een misschien iets te letterlijke toepassing van  
artikel 9, lid 1, ertoe kunnen leiden dat de verhuur aan de belas­
ting wordt onttrokken aan het land alwaar volgens het aan deze bepalinc  
ten grondslag liggende beginsel de belasting zou moeten worden
geheven, d.w.z. het land waar het goed wordt verhuurd (er zij aan herinnerd dat  
volgens de richtlijn zelfs als "de exploitatie van een zaak" de eniqe handeling  
vormt, zoals in dit geval dus de verhuur van een goed, zulks wordt beschouwd als  
economische activiteit). Daarbij komt nog dat deze verhuur hoogstwaarschijnlijk ook  
zou ontsnappen aan belastingheffing in het land waar de zetel van de voornaamste  
inrichting van de dienstverrichter zich bevindt, omdat de belastingdienst  
van dat lard moeilijk op de hoogte kan zijn van het feit dat in het buitenland  
een handeling is verricht. Daarom heeft de Commissie op 23 april 1979tikel 9)

-  33  -
bij de Raad een voorstel voor een tiende richtlijn ingediend be­
treffende de harmonisatie van de wetgevingen inzake omzetbelasting,  
waarbij wordt uitgegaan van het onweerlegbare vermoeden dat de dienst-  
verrichter is gevestigd in het land waar het verhuurde goed zich be­
vindt op het ogenblik waarop dit goed materieel ter beschikking van  
de huurder wordt gesteld. De verhuur van vervoermiddelen is hiervan  
uitdrukkelijk uitgesloten met het oog op de controle, aangezien deze  
per definitie mobiel zijn en gemakkelijk de grenzen kunnen over-  
schrijden.
Dit voorstel voor een richtlijn, waarover het Europese Parle­
ment en het Economisch en Sociaal Comité behoudens een aantal op­
merkingen over de algemene opzet van artikel 9 een gunstig advies  
hebben uitgebracht, dient zo spoedig mogelijk te worden aangenomen.
Het gaat niet tegen artikel 9, lid 1, van de zesde richtlijn in,  
maar maakt het door de invoering van bovenbedoeld vermoeden moge­
lijk in de meeste gevallen de problemen te vermijden die voort­
vloeien uit het niet-samenvallen van de plaats van vestiging en  
de plaats waar de handeling wordt verricht.
In het kader van de goedkeuring van het voorstel voor een  
tiende richtlijn is de Commissie bereid voor te stellen om het  
bepaalde in artikel 9, lid 2, sub d), dat geen zin meer zouden hebben,
te doen vervallen.
De Commissie heeft bovendien geconstateerd dat in verschei­
dene nationale wetgevingen bepalingen betreffende de lokalisatie  
van diensten in geval van verhuur van roerende lichamelijke zaken  
voorkomen die niet in overeenstemming lijken met het bepaalde in  
artikel 9, leden 1 en 2, van de zesde richtlijn.
In Duitsland is de plaats van een dienst welke bestaat  uit de 
verhuur van deze goederen met uitzondering van alle vervoermiddelen,  
de plaats waar Zij worden gebruikt. Bijgevolg wordt  irgevolge de Duitse regeling  
de verhuur van goederen in dat land belast zodra zij aldaar worden gebruikt, zelfs  
wanneer bedoelde goederen door de huurder zijn ingevoerd vanuit het land alwaar zij
ter beschikking van de huurder zijn gesteld en de verhuur aldaar ook aan de BTW werd  
onderworpen.
Ook Frankrijk en Italië hebben het gebruikscriterium algemeen  
toegepast, hoewel volgens de richtlijn dit criterium slechts geldt  
ingeval de goederendoor de verhuurder van een Lid-Staat zijn uitgevoerd  
naar een andere Lid-Staat. De toepassing van verschillende

-  34  -
criteria voor eenzelfde dienst in het internationale verkeer leidt  
echter tot dubbele belasting en soms tot niet-heffing van de
belasting.
De Commissie heeft de in artikel 169 van het Verdrag bedoelde  
procedure wegens inbreuk ingeleid tegen de Bondsrepubliek Duitsland,  
Italië en Frankrijk wegens niet-naleving van de zesde BTW-richtlijn  
en behoudt zich het recht voor in de toekomst ook op te treden tegen  
Denemarken, alwaar de desbetreffende voorschriften grondig dienen te wor­
den besproken met de betrokken autoriteiten ten einde na te gaan of  
zij in overeenstemming zijn met de communautaire bepalingen.
B. Betekenis van de term "vervoermiddelen" bedoeld in artikel 9 lid 2. sub d)
In artikel 9, lid 2, sub d), wordt een uitzondering gemaakt  
op het algemene beginsel volgens hetwelk de verhuur van roerende  
lichamelijke zaken wordt belast in het land van vestiging van de  
verhuurder, in die zin dat de plaats van belastingheffing wordt  
verlegd naar het land waar het gehuurde goed wordt gebruikt, wanneer het 
goed door de verhuurder wordt uitgevoerd. Aangezien deze uitzonde­
ring echter uitdrukkelijk niet van toepassing is op de verhuur  
van vervoermiddelen, geldt voor de verhuur daarvan bijgevolg het  
algemene beginsel volgens hetwelk de belasting wordt geheven in het  
land van vestiging van de verhuurder. Men begrijpt dus hoe belang­
rijk het is dat in alle Lid-Staten dezelfde inhoud wordt gegeven  
aan het begrip "vervoermiddelen" en men constateert de praktische gevolge 
welke voortvloeien uit de toepassing van het ene dan wel het andere criterium, vooral  
voor goederen die door hun aard tijdens hun gdaruik makkelijk over de grenzen wacdaa verplaatst  
aa daardoor uxr de toepassing van artikel 9» lid 2, sub d), in aa nmerking  
komen. Deze gevolgen hangen af van de inhoud van het begrip ver­
voermiddel in elke Lid-Staat :  indien bijvoorbeeld een container  
door de verhuurder van een Lid-Staat wordt verhuurd (en tegelijker­
tijd uitgevoerd) aan een huurder van een andere Lid-Staat, bestaat  
kans op dubbele of niet-heffing van belasting
wanneer de ene Lid—staat zo'n container wel en de andere niet tot de  
vervoermiddelen rekent.
Met een communautaire lijst van vervoermiddelen (waarin de  
meest problematische gevallen zouden moeten voorkomen) zou­
den in de meeste gevallen bovengenoemde moeilijkheden kunnen worden  
vermeden. Een dergelijke lijst zal waarschijnlijk binnenkort kunnen  
worden opgesteld doorhet Raadgevend Comité voor de BTW, hoewel nog

3 5
geen algemene overeenstemming kon worden bereikt over de afbakening
van het begrip "vervoermiddelen" ten aanzien van goederen die niet
met voertuigen in de gangbare betekenis van het woord gelijkgesteld  
kunnen worden.
C. Definitie van bepaalde in artikel 9. lid 2, sub e), vermelde diensten
In deze bepaling worden de diensten opgesomd die, in afwijking van  
de algemene regel volgens welke diensten belastbaar zijn op de  
plaats van vestiging van de dienstverrichter, onder bepaalde voor­
waarden belastbaar zijn op de plaats van vestiging van de ontvanger  
(met name in het handelsverkeer tussen de Lid-Staten wanneer de ontvanger in  
een andere Lid-Staat dan de dienstverrichter is gevestigd en BTW-  
plichtig is).
Nu is in sommige Lid-Staten de vraag gerezen of bepaalde diensten  
die niet uitdrukkelijk in deze opsomming worden vermeld, kunnen  
worden gelijkgesteld met de wel daarin opgenomen diensten, met  
als gevolg dat de belastingheffing zou worden verlegd naar het  
land van de ontvanger.
Deze interpretatieproblemen betroffen in de meeste gevallen het  
tweede en derde streepje van artikel 9, lid 2, sub e), en vooral  
de afbakening van de diensten op het gebied van de reclame, de  
diensten verricht door raadgevende personen en accountants alsmede  
die betreffende informatieverschaffing.
Zo meende een Lid-Staat veilingmeesters te kunnen gelijkstellen  
met raadgevende personen, terwijl een andere Lid-Staat het Raad­
gevend Comité voor de BTW heeft gevraagd of bepaalde kennisgevingen  
in kranten als reclame moesten worden beschouwd. Voorts dient het  
begrip informatieverschaffing, dat in de tekst van de richtlijn  
volgt op de term informatieverwerking, nader te worden toegelicht  
om uit te maken of dit begrip uitsluitend de verschaffing van  
computergegevens moet omvatten dan wel in de ruimste zin van het  
woord moet worden geïnterpreteerd.
Zonder het belang van de moeilijkheden te willen overdrijven is de  
Commissie niettemin voornemens te blijven streven naar verdere  
opheldering in het kader van de werkzaamheden van het Raadgevend  
Comité voor de BTW.

-  36  -
HOOFDSTUK IV
Interpretatieproblemen betreffende de maatstaf van heffing
(artikel 11)
De vaststelling van de maatstaf van heffing heeft een aantal  
moeilijkheden en geschillen doen rijzen die hierna worden behan­
deld.
A. Minimummaatstaf van heffing
In de wetgeving van een Lid-Staat wordt bepaald dat de voor de  
levering of invoer van nieuwe auto’s in aanmerking te nemen  
maatstaf van heffing niet lager mag zijn dan de catalogusprijs  
die geldt op het tijdstip waarop de belasting verschuldigd wordt.
Volgens de Commissie is deze maatregel strijdig met :
- artikel 11—A, lid 1 ,  sub a) ,  want daarin is met name voorgeschreven dat  
de maatstaf van heffing voor goederenleveringen in het binnen­
land alles is wat de leverancier als tegenprestatie verkrijgt
of moet verkrijgen;
- artikel 11-A, lid 3» sub a) en b), waarin is bepaald  dat prijs­
verminderingen wegens korting voor vooruitbetaling alsmede  
prijskortingen en -rabatten die aan de koper worden toegekend  
en die zijn verkregen op het tijdstip waarop de handeling
wordt verricht, niet in de maatstaf van heffing dienen te worden op­
genomen;
- artikel 11-B, lid 1, sub a) en b), en lid 4, waarin als cri­
teria voor de bepaling van de maatstaf van heffing bij invoer  
soortgelijke criteria worden vastgesteld als die voor de be­
paling van de maatstaf van heffing in het binnenland.
De Commissie heeft besloten deze kwestie bij het Hof van Jus­
titie aanhangig te maken.
B. Levering van een nieuw goed tegenjnruil van een gebruikt goed
In artikel 11-A, lid 1, sub a), van de richtlijn is ook bepaald dat  
de maatstaf van heffing voor goederenleveringen en diensten  
normaliter alles is wat de leverancier of dienstverrichter voor  
deze handelingen als tegenprestatie verkrijgt of moet verkrijgen  
van de zijde van de koper, van de ontvanger of van een derde.

37
In. de wetgevingen van twee Lid—Staten wordt echter bepaald dat in  
geval van levering door de leverancier van een nieuw goed tegen inruil  
van een soortgelijk gebruikt goed de maatstaf van heffing wordt  
verminderd met de waarde van het ingeruilde goed. Aangezien deze  
bepalingen in strijd zijn met artikel 11-A, lid 1, sub a), heeft  
de Commissie tegen deze beide landen de in artikel 169 van het Verdrag  
bedoelde inbreukprocedure ingeleid.
Ter rechtvaardiging van deze handelwijze wordt somtijds aangevoerd  dat 
het hier een bijzondere regeling betreft die tijdelijk is toe­
gestaan op grond van de tweede alinea van artikel 32; volgens deze  
bepaling kunnen de Lid-Staten de bestaande bijzondere regelingen op het  
gebied van gebruikte goederen handhaven totdat een communautaire rege­
ling van toepassing wordt.
Het is duidelijk dat een dergelijke stelling in dit geval niet  
houdbaar is. De levering van een nieuw roerend goed is immers  
een belaste handeling en de wijze van betaling verandert  
hieraan niets. In artikel 11 wordt trouwens duidelijk vastgesteld  dat de 
maatstaf van heffing alles is wat als tegenprestatie wordt ver^  
kregen of moet worden verkregen, hetgeen impliceert dat, ingeval  
de betaling deels in geld en deels in natura wordt verricht,  
de maatstaf van heffing van het nieuwe goed de som van deze beide  
elementen moet zijn.
C. Subsidies
Artikel 11-A, lid 1, SUb a), van de richtlijn schrijft voor dat door 
een belastingplichtige ontvangen subsidies die "rechtstreeks  
verband houden met de prijs" voor de door die belastingplichtige  
verrichte handelingen, in de maatstaf van heffing moeten worden  
opgenomen als door derden betaalde elementen van de prijs. De  
subsidies waarvan het bedrag wordt bepaald in verhouding tot de  
verkoopprijs van de qeleverde goederen of bewezen diensten of naar ge­
lang van de verkochte hoeveelheden, dan wel afhankelijk van de  
kosten van gratis aan het publiek aangeboden goederen of diensten,  
kunnen op het eerste gezicht vrij gemaklcelijk worden beschouwd als  
"rechtstreeks met de prijs verband houdend", maar er bestaat de  
grootst mogelijke twijfel over andere vormen van subsidies, zoals de zogenaamde  
compensatiesubsidies of de zogenaamde bedrijfssubsidies.  die worden verleend om  
de bedrijfsexploitatie van een onderneming te saneren en worden toegekend zonder  
dat met zoveel woorden enig verband met de prijzen wordt gelegd. Uit het

-  38  -
ontbreken van een wezenlijk verschil tussen deze vormen van
subsidies (de subsidies die "rechtstreeks met de prijs verband  
houden" hebben meestal ook een sanering ten doel), alsmede uit het  
feit dat een Lid-Staat een subsidie van het eerste type kan veran­
deren in een subsidie van het tweede type, blijkt dat het een pre­
caire zaak is het onderscheid te baseren op zuiver formele ele­
menten (de wijze waarop de subsidie wordt toegekend) en dus dat  
de formulering van de richtlijn in dit opzicht tekort schiet.
Verdere verschillen tussen de Lid-Staten vinden hun oorsprong in  
artikel 19,  lid 1, 2e streepje, van de richtlijn, op grond waarvan  
de Lid—Staten in de noemer van de breuk voor de berekening van het pro rata voor de  
toepassing van de aftrek, het bedrag van "niet rechtstreeks met de prijs verband
houdende subsidieq" .mogen opnemen. Dit komt neer op een soort  
verborgen en niet te bepalen belastingheffing over niet in de maatstaf  
van heffing opgenomen subsidies via een vermindering van het  
recht op aftrek van de belastingplichtige.
Het schijnt niet wel mogelijk te zijn de interpretatieverschillen over de  
aard van elke subsidie en de uit artikel 19,  lid 1, 2e streepje,  
voortspruitende verschillen tussen de nationale regelingen op 
te heffen door middel van een ruime en algemene definitie van de  
in de maatstaf van heffing op te nemen subsidies. Ideaal zou zijn om te  
kinnen beschikken over een communautaire lijst van subsidies welke moeten  
worden  beschouwd als "rechtstreeks met de prijs verband houdend".
De moeilijkheden waarop de opstelling van een dergelijke lijst  
zou stuiten, zijn overkomelijk voor een groot aantal subsidies  
waarvoor een communautaire regeling bestaat (EOGFL en andere).
Dit zou het voordeel hebben dat de verschillen tussen de Lid­
staten in een eerste fase aanzienlijk zouden worden verminderd,  
terwijl alleen voor de zuiver nationale subsidies de verschillen zouin
blijven bestaan. In eai tweecfe fase zouaai ook deze versdnillen geleidelijk kunnen verdwijnen in het ka­
der van sectoriële crcferzoeken (vervoer, landbouw, overhei d s lichangn.  enz.). Ban dargelijke op­
lossing heeft het nadeel dat een en ander waarschijnlijk een lang­
durige geschiedenis zou worden.
Een andere, veel drastischer oplossing zou zijn alle andere vormen 
van subsidies dan die welke de vergoeding voor diensten aan eind­
verbruikers vormen, niet meer in de maatstaf van heffing op te  
nemen, maar dan zou de tekst van artikel 11 van de zesde richt­
lijn op dit punt moeten worden gewijzigd.

-  39  -
In elk geval ia de Commissie van mening dat de gehele problematiek  
van de subsidies in de BTW—regeling opnieuw moet worden overdacht.  
Enerzijds is dit onderwerp namelijk in de richtlijn geregeld door  
middel van bepalingen die, zoals wij zagen, leiden tot verschillen  
tussen de Lid-Staten, en anderzijds is, gezien de aanzienlijke  
hoogte van sommige subsidies, het effect ervan op de BTW (en op de  
eigen middelen) te belangrijk om een gebrek aan harmonisatie op  
dit gebied te laten voortduren.
D. In de maatstaf van heffing op te nemen bijkomende kosten :  
rente bij verkoop op afbetaling
Lid 2, sub b), van artikel 11 gaat van het beginsel uit dat de bijkomende  
kosten die de leverancier in rekening brengt aan de verkrijger, in de 
maatstaf van heffing moeten worden opgenomen; dit beginsel wordt  
nog versterkt door de bepaling op grond waarvan uitgaven die bij  
afzonderlijke overeenkomst tussen de leverancier en de .  afnemer zijn  
geregeld, door de Lid—staten ook als bijkomende kosten mogen worden  
beschouwd.
In dit verband is de vraag gerezen welke regeling geldt voor de  
financiële kosten die bij verkoop op afbetaling door de verkoper  
aan de koper. in rekening worden gebracht bovejvop de prijs bij verkoop  
tegen contante betaling. Deze vraag is niet van belang ontbloot ardat kredietcperaties  
zijn vrijgesteld krachtens artikel 13-B-d. Indien men dergelijke  
financiële kosten , gezien hun karakter,eerder aanmerkt als bijkomende kosten,  
vallen zij niet onder de in artikel 13 geregelde vrijstelling voor interesten.
Het probleem wordt nog ingewikkelder  wanneer een ver­
koop op afbetaling wordt geregeld bij een overeenkomst die los  
staat van de eigenlijke verkoop van het goed :  dienen deze kosten  
in dit geval in de eerste plaats te worden gelijkgesteld met inte­
resten. dan wel met bijkomende kosten, hetgeen toegestaan zou zijn  
op grond van artikel 11-2-b) ?
De Lid-Staten hebben deze vraag uiteenlopend beantwoord, hetgeen  
heeft geleid tot een weinig bevredigende situatie die indruist  
tegen de fiscale harmonisatie op een gebied dat de "eindverbruiker"  
rechtstreeks raakt. Er dient dus een einde te worden gemaakt aan  
dit verschil, waarbij in de eerste plaats naar een gemeenschappelijke  
interpretatie van het begrip "bijkomende kosten" dient te worden  
gestreefd. De Commissie is voornemens dit vraagstuk binnenkort  
aan het Comité voor de BTW voor te leggen.

-  40  -
E. Nadere omschrijving van de eerste plaats van bestemming
In lid 3 van artikel 11—B is bepaald dat bij invoer de bijkomende kos­
ten tot de eerste plaats van bestemming in het binnenland in de  
maatstaf van heffing moeten worden opgenomen; deze eerste plaats  
van bestemming kan zijn de plaats die genoemd is in de vracht­
brief of een ander vervoerdocument of, bij gebreke van dergelijke  
vermeldingen, de plaats waar de eerste overlading van de goederen  
in het land van invoer geschiedt.
In Verordening (EEG) nr. 1224/80 inzake de douanewaarde van de  
goederen is voorgeschreven dat voor de vaststelling van de douanewaarde de  
werkelijk betaalde of te betalen prijs moet worden verhoogd met  
o.a. de kosten van vervoer en verzekering alsmede de kosten van  
het laden en van handelingen met de ingevoerde goederen in vej>-  
band met het vervoer (artikel 8, lid 1) tot de plaats van binnen­
komst in het douanegebied van de Gemeenschap.
Het begrip "plaats van binnenkomst" komt niet overeen met het be­
grip "plaats van bestemming", want de douanewaarde van de inge­
voerde goederen omvat niet de kosten van vervoer na invoer in  
het douanegebied van de Gemeenschap, op voorwaarde dat deze kosten kunnen wor­
den onderscheiden van de voor de ingevoerde goederen werkelijk  
betaalde of te betalen prijs. Zo worden de kosten, wanneer de  
goederen met hetzelfde vervoermiddel worden vervoerd, evenredig  
verdeeld over de buiten het douanegebied van de Gemeenschap af­
gelegde afstand en de daarbinnen afgelegde afstand. Fiscaal  
gezien moeten deze kosten daarentegen in de maatstaf van heffing  
worden opgenomen voor zover zij niet reeds daarin zijn begrepen  
(prijs franco-bestemming) en kunnen de Lid-Staten in de maatstaf  
van heffing zelfs de bijkomende kosten opnemen die voortvloeien  
uit het vervoer naar een andere plaats van bestemming in het  
binnenland, indien deze tweede plaats bekend is op het tijdstip  
waarop het belastbare feit bij invoer plaatsvindt.
Deze verschillen in de wijze van berekening van de elementen die  
de belastbare grondslag bepalen, bewijzen dat er zelfs na de goed­
keuring van Verordening (EEG) nr. 1224/80 inzake de douanewaarde  
verschillen blijven bestaan tussen de douanewaarde en de' maatstaf  
van heffing van de BTW, als de "eerste plaats van bestemming" niet tevens  
de "plaats van binnenkomst" is. De bepaling van artikel ll-B-2, op grond waar­
van de Lid-Staten de douanewaarde als maatstaf van heffing mogen aanhouden is  
dan ook ongewenst en vormt een bron van moeilijkheden.

-  4 1 -
Voor de berekening van de in de douanewaarde op te nemen bij­
komende kosten "tot de plaats van binnenkomst" in het douane­
gebied van de Gemeenschap regelen de artikelen 14 en 15 van 
de douaneverordening wat onder plaats van binnenkomst wordt  
verstaan en wordt een geheel van regels gegeven om deze plaats  
correct te kunnen vaststellen al naar gelang de wijze van aan­
voer van de goederen (over zee, langs binnenwateren, per spoor,  
over de weg, enz.)
Het begrip "eerste plaats van bestemming" wordt daarentegen  
in artikel ll-B-3 van de zesde richtlijn gedefinieerd, maar er  
wordt geen geheel van regels gegeven om deze plaats te kunnen  
vaststellen. Dit begrip vereist echter nadere toelichting naar  
gelang van de wijze van aanvoer van de goederen, vooral wanneer  
de plaats van bestemming wordt geacht de plaats te zijn "waar  
de eerste overlading van de goederen geschiedt".

4 2
HOOFDSTUK V
Interpretatieproblemen betreffende vrijstellingen (art. 13. 14» 15)
De interpretatiemoeilijkheden betreffende de vrijstellingen  
zijn van uiteenlopende betekenis; in sommige gevallen hebben zij  
een algemeen karakter en in andere gevallen betreffen zij een be­
paalde sector. Eerstgenoemde problemen kunnen alle worden samen­
gevat tot de vraag wat de exacte draagwijdte is van de inlei­
dende bepaling welke achtereenvolgens in het begin van de onderdelen  
A en B van artikel 13, van artikel 14 en van artikel 15 is opgenomen :  
deze kwestie wordt behandeld in de rubriek A hierna,
De moeilijkheden van sectoriële aard worden uiteengezet in de  
volgende rubrieken :
B - moeilijkheden betreffende bepaalde vrijstellingen van artikel  
13 - A;
C - moeilijkheden betreffende bepaalde vrijstellingen van artikel  
13 - B;
D — moeilijkheden betreffende bepaalde vrijstelling van de artikelen 14en 15;
E - interpnetatiepxblerren betreffencfe de cmvang van het recht op aftrek (artikel 17) en cfe berekening  
van het pro rata voor de toepassing van de aftrek (artikel 19).
A. Algemene interpretatiemoeilijkheden betreffende de draagwijdte
van de inleidende alinea (artikel 13A - artikel 13B - artikel 14
en artikel 15)
De tekst in kwestie luidt als volgt :
"1. Onverminderd andere communautaire bepalingen verlenen de  
Lid-Staten vrijstelling voor de onderstaande handelingen, onder  
de voorwaarden die zij vaststellen om een juiste en eenvoudige  
toepassing van de betreffende vrijstellingen te verzekeren en  
alle fraude, ontwijking en misbruik te voorkomen :  ...........
De
ze bepaling, die tijdens besprekingen op Raadsniveau in de  
richtlijn werd ingelast, kan op het eerste gezicht onschul­
dig lijken, want het is moeilijk voorstelbaar dat een Lid­
staat op dit gebied voorschriften ZOU mogen vaststellen zonder te  
trachten "een juiste en eenvoudige toepassing" van de door hem  
uitgevaardigde vri jstellingvsregelingen te verzekeren en fraude, 
belastingontwijking en misbruik te voorkomen.
Deze bepaling vertolkt evenwel de sterk levende wens van de  
Lid-Staten om zoveel mogelijk vrijheid te behouden ten aanzien  
van de voorwaarden voor de toepassing van de communautaire vrij­
stellingen. In feite wordt hier in een aan de doelstellingen

-  4 3  -
van de richtlijn aangepaste formulering herinnerd aan het in arti­
kel 189»  derde alinea, van het Verdrag gestelde beginsel, waarbij  
tegelijkertijd wordt toegegeven dat deze voorwaarden slechts de  
duidelijkheid en de bestrijding van belastingfraude en - ontwijking  
mogen dienen.
Deze beknopte verwijzing naar overwegingen van algemene aard lijkt niet  
overbodig tegen de achtergrond van de geschillen die in sommige Lid-Staten  
zijn uitgelukt op initiatief van personen die verlangen dat de een of  
andere bij de richtlijn vastgestelde vrijstelling wordt toegepast,  
terwijl die vrijstelling nog niet in de nationale wetgeving is  
opgenomen. Om dergelijke eisen te doen stranden, plegen de  
bevoegde autoriteiten van de betrokken Lid-Staten zich te beroepen  
op de -inleidende bepaling van artikel 13, waarbij zij  
aanvoeren dat deze bepaling de Lid-Staten een zekere beoordelingsvri j_ 
heid laat  en dat een bij de richtlijn vastgestelde vrijstelling
derhalve geen rechtstreekse werking kan hebben.  zolang op nationaal niveau  
geen uitvoeringsmaatregelen zijn vastgesteld.
Het Hof van Justitie heeft bij wijze van prejudiciële beslissing  
op grond van artikel 177 van het Verdrag op 19 januari 1982 een 
eerste arrest over dit onderwerp gewezen in zaak 8/81 :  het Hof  
heeft verklaard dat sommige bepalingen van de richtlijn onder be­
paalde VOOrwaarden een rechtstreekse werking kunnen hebben waarop  
particulieren zich kunnen beroepen, met name zolang de nationale  
wetgeving nog niet aan de richtlijn is aangepast.
B. Interpretatiemoeilijkheden betreffende bepaalde vrijstellingen van
artikel 13--A-1
De Commissie wenst de aandacht meer in het bijzonder te vestigen  
op de moeilijkheden in verband met de toepassing van de vrijstellin­
gen als bedoeld sub a), b), 1), m) en n) van artikel 13-A-1.
Zij is overigens altijd van mening geweest dat, aangezien de BTW  
een belasting op goederen en diensten is, de bij de richtlijn vast­
gestelde vrijstellingen volledig objectief hadden moeten zijn, waar­
door talrijke interpretatie- en afbakeningsproblemen zouden zijn  
vermeden.
a) Vrijstelling voor-de door openbare postdiensten verrichte Drestaties  
(art. 13-A-l-a))
Deze vrijstelling heeft betrekking op de door openbare post­
diensten verrichte diensten en daarmee gepaard gaande leveringen  
van goederen, met uitzondering van personenvervoer en tele-

-  44  -
commun? catiediensten.
Vastgesteld werd dat in de wetgeving van een Lid-Staat deze vrij­
stelling is uitgebreid tot vervoerondernemingen (spoorwegen, lucht­
vaartmaatschappijen) die met name post vervoeren voor rekening  
van de openbare postdiensten.
De autoriteiten van dit land stellen dat de bedoeling van de bij  
de zesde richtlijn ingestelde vrijstelling in aanmerking moet  
worden genomen en dat alle diensten die bijdragen tot de uitvoering  
van de taak van de openbare postdienst mogen worden vrijgesteld,  
zelfs indien het om ondernemingen uit de particuliere sector gaat, zulks 
zodra dergelijke ondernemingen  wettelijk verplicht zijntde ooenbare diensten  
hun medewerking te verlenen.
Deze opvatting wordt niet gedeeld door de Commissie, die zich  
verzet tegen een ruime interpretatie van de vrijstellingen;  
evenals elke andere vrijgestelde onderneming moet de openbare  
postdienst BTW betalen over de input welke betrekking heeft op haar 
vrijgestelde activiteiten.
De argumentatie van de betrokken Lid-Staat heeft trouwens gevolgen  
voor de vaststelling van de grondslag voor·de berekening van de  
eigen middelen van de Gemeenschappen, die in dit geval een vermin­
dering zou ondergaan.
De Commissie heeft tegen deze Lid-Staat de in artikel 169 van het  
Verdrag bedoelde inbreukprocedure ingeleid. · . ,
b) Vrijstelling voor ziekenhuisverpleging en medische verzorging door  
publiekrechtelijke lichamen of daarmee gelijkgestelde inrichtingen  
(art. 13-A-l-b))
De vrijstelling is relatief eenvoudig toe te passen /oor de sector  
ziekenhuisverpleging door overheids- of semi-overheidslichamen,  
maar niet voor andere ziekenhuizen, centra voor medische verzor­
ging en diagnose en andere inrichtingen van dezelfde aard. Deze  
kunnen namelijk vrijstelling genieten indien zij naar behoren  
erkend zijn en hun diensten verrichten "onder sociale voorwaarden  
welke vergelijkbaar zijn met die welke gelden" voor de overheids­
sector. Het gehele probleem is hoe de grens moet worden getrokken  
tussen de inrichtingen die aam deze voorwaarden voldoen en de

-  45  -
overige. Weliswaar mogen de Lid—Staten in het kader van de over­
gangsbepalingen (artikel 28—3—b en bijlage F punt 10 van de richt­
lijn) de inrichtingen die niet aan de voorwaarden van artikel  
13—A— 1—b) voldoen, hlijven vrijstellen, .doch daarmee
zijn de moeilijkheden voor wat de berekening van de "eigen middelen"  
van de Gemeenschappen betreft, nog niet opgelost, want als de  
Lid-Staten de aldus uitgebreide vrijstelling toepaasen, dienen zij 
financiële compensaties te betalen voor de handelingen die
normaal gesproken niet onder de vrijstelling van artikel 13-A-1-b)  
vallen.
De besprekingen hierover in het Comité voor de BTW hebben de zaak  
helaas niet verder gebracht.
c) Vrijstelling voor de gezondheidskundige verzorging van de mens in  
het kader van de uitoefening van medische en para-medische beroepen  
(art, 13-A-1-C)
«
Volgens de wetgeving van een Lid-Staat vindt  de vrijstelling toepassing  
voor de levering van goederen door de beoefenaars van medische en  
para—medische beroepen, -  voor zover die leveringen samenhangen met hun diensten :  
bijvoorbeeld de levering van brillen welke door hen worden voorgeschreven.
Naar de mening van de Commissie gaat het hier om een extensieve interpretatie  
van een bepaling van<ie richtlijn, die van directe invloed is op de  
eigen middelen van de Gemeenschappen. Derhalve heeft de Commissie  
tegen deze Lid-Staat de procedure van artikel 169 van het Verdrag ingeleid.
d) Vrijstelling voor diensten door instellingen zonder winstoogmerk  
met doeleinden van politieke, syndicale, e.d. aard (art. 13-A-1-1))
De vraag is gerezen wat de exacte draagwijdte van deze vrijstelling is, zulks 
mede gezien bepaalde taalkundige verschillen in de tekst.
In sommige talen wordt namelijk het begrip "syndicaal" gebruikt, dat  
vele betekenissen kan hebben, terwijl in andere talen de duidelijk  
afgebakende term "trade union" wordt gebezigd.

-  46  -
De Commissie is van mening dat deze verschillen geen praktische  
gevolgen zouden mogen hebben voor wat betreft  de organisaties  
zonder winstoogmerk (ongeacht of het gaat om beroeps-, werknemers-  
of werkgeversorganisaties) wier activiteiten beperkt blijven tot het 
behartigen van de gemeenschappelijke belangen van hun leden. In  
dat geval brengen deze instellingen immers
de collectiviteit van hun leden tot uiting en dan concretiseren  
de door de leden betaalde bijdragen het lidmaatschap van een collec­
tief orgaan zonder dat deze bijdragen de tegenprestatie voor verleende
diensten vormen. Deze organisaties zouden dus buiten de werkings­
sfeer van de BTW moeten vallen.
Organisaties zoals hierboven bedoeld wier activiteiten niet beperkt  
blijven tot de yemeenschapuelijke belangenbehartiging van hun leden
dienen wel binnen  de werkingssfeer van de belasting te vallen wanneer  
de geïnde contributies in feite de tegenprestatie vormen voor aan  
ieder van de leden verleende diensten.
De mening van de Commissie hierover werd door het Hof van Justitie  
bevestigd in de zaken 154/80 en 89/81. In zaak 89/81 verklaarde  
het Hof dat, wanneer iemands werkzaamheden uitsluitend bestaan  
in het verschaffen van prestaties zonder directe tegenprestatie,  
een belastinggrondslag ontbreekt en dat deze prestaties  
om niet derhalve niet aan de belasting over de toegevoegde waarde  
zijn onderworpen.
Ip. zaak 1.54/80 verklaarde het Hof dat, wil er sprake zijn van een
tegenwaarde voor een verleende dienst, een dergelijke tegenwaarde moet  
kunnen worden uitgedrukt in een bepaald bedrag in geld.
Tegen deze achtergrond moet de draagwijdte van de door artikel 
13-A-1-1) van de zesde richtlijn ingestelde vrijstelling worden  
beoordeeld en moeten bijgevolg de conclusies uit de hierboven  
gesignaleerde verschillen tussen de teksten in de diverse talen  
worden getrokken.
Gezien bovenstaande analyse is de Commissie van mening dat het  
effect van dergelijke verschillen miniem zou moeten zijn omdat  
het eventueel slechts betrekking zou hebben op de diensten die  
aan de leden worden verleend door beroeps- of werkgeversorgani­
saties die :
1) onder de werkingssfeer van de belasting vallen;
2) statutair vastgestelde contributies innen die als de tegen­
prestatie voor dergelijke diensten kunnen worden beschouwd.

-  47  -
e) Vrij stellingen voor ______"sommige diensten die nauw samenhangen
me
t de beoefening van sport" (art, 13-A-1-m)) en voor "bepaalde cultu­
rele diensten1 1  (art. 13-A-1-n))
De bijzonder onnauwkeurige formulering van deze beide categorieën  
vrijstellingen doet niet alleen de lezer versteld staan, maar  
leidt vooral ook tot toepassingsmoeilijkheden die gevolgen hebben  
voor de vaststelling van de grondslag voor de berekening van de  
eigen middelen van de Gemeenschappen.
Het schijnt paradoxaal gevallen van verplichte vrijstelling in te  
stellen waarvan de inhoud ter beoordeling van elke Lid-Staat wordt  
gelaten. Het lijdt echter geen twijfel dat de Raad bij de vast­
stelling van de tekst van deze bepalingen van oordeel  was dat de 
Lid-Staten op het gebied van sport en cultuur slechts beperkte  
vrijstellingen dienden te verlenen, want anders zouden de adjec­
tieven "sommige" en "bepaalde" ten onrechte zijn gebruikt. De  
Commissie acht het temeer noodzakelijk tot een werkelijke harmo­
nisatie in deze sectoren te komen, omdat de Lid-Staten gedurende  
de overgangsperiode de diensten die zouden moeten worden vrij­
gesteld, mogen blijven belasten :  er ontstaat aldus een incohe­
rente situatie omdat juist de draagwijdte van deze diensten niet is  
bepaald.

48
C. Moeili'ikheden betreffende bepaalde vrijstellingen van artikel 13-B
In deze rubriek dienen drie categorieën moeilijkheden te worden  
gesignaleerd, waarvan de eerste betrekking heeft op gouden munten,  
de tweede op de diensten van bepaalde financiële instellingen die  
"betaalkaarten" uitgeven, en de derde op kans- en geldspelen.
a) Gouden munten
Volgens artikel 13-B-d-4 geldt de vrijstelling voor handelingen  
betreffende munten die wettig betaalmiddel zijn, zij het met uitzcnSerirg ven  
mirten die als verzamelobject worden beschouwd, d.w.z. met name  
gouden munten die normaliter niet als wettig betaalmiddel wor­
den gebruikt of die een numismatische waarde hebben.
Deze zeer ruime definitie van munten die als verzamelobject  
worden beschouwd, moest kennelijk de rnogeiijkhead bieden oelasting  
te heffen op gouden munten die geen duidelijke numismatische  
waarde hebben en waarvan de aankoop meer een soort belegging  
vormt. In dit verband dient te worden opgemerkt dat eveneens  
BTW wordt geheven op goud dat in de vorm van staven, baren, enz.,  
wordt verkocht door een belastingplichtige (andere dan een cen­
trale bank) in het kader van zijn economische activiteit.
Een interpretatieprobleem heeft zich voorgedaan bij de overgangs­
bepalingen :  op grond van artikel 2 8 , lid 3» sub b), van de  
richtlijn in combinatie met punt 26 van bijlage F mogen de Lid­
staten namelijk de "handelingen met betrekking tot goud, met  
uitzondering van goud bestemd voor industrieel gebruik" voor-  
lopig blijven vrijstellen. Er rezen twee vragen :  bij de e e r s te  
vraag ging het erom of het begrip "niet voor industrieel gebruik  
bestemd goud" ook betrekking kon hebben op goudstukken die 
normaliter niet als wettig betaalmiddel worden gebruikt (zo niet,  
dan zou het stelsel van onmiddellijke belastingheffing van toe­
passing zijn); de tweede vraag betrof de criteria volgens welke,  
ingeval de eerste vraag positief zou worden beantwoord, een Lid­
staat die gebruik maakt van de mogelijkheid van artikel 2 8 , de 
voorlopige vrijstellingsregeling zou kunnen handhaven.
Ten aanzien van de eerste vraag tekende zich in het Raadgevend  
Comité voor de BTW een tendens af voor toepassing van de facul­
tatieve voorlopige vrijstellingsregeling voor gouden munten. In  
het Comité kon echter geen consensus worden bereikt over een  
uniforme toepassing van deze voorlopige vrijstelling (bijvoor­
beeld door te bepalen dat een Lid-Staat die hed besiotm de vrij-

-  49  -
stelling voor goudstukken  te handhaven, gouden munten zou  
moeten vrijstellen zodra deze op één van de markten van de  
Lid-Staten worden genoteerd).
De mening overheerste dat op grond van de richtlijn slechts  
gouden munten mogen worden vrijgesteld die reeds waren vrij­
gesteld op het tijdstip van de inwerkingtreding van de richtlijn,waar­
door het ontbreken van een uniforme regeling gedurende de  
overgangsperiode impliciet wordt bevestigd. Deze situatie  
heeft niet alleen tot gevolg dat ernstig gevaar ontstaat dat  
de mededinging wordt verstoord en de handelsstromen worden vei>-  
legd in een zo gevoelige en belangrijke sector als de goud-  
markt, maar ook dat moeilijkheden worden veroorzaakt bij de  
vaststelling van de bijdragen van de Lid-Staten tot de eigen  
middelen van de Gemeenschappen.
De Commissie constateert evenwel dat de situatie geleidelijk  
wordt genormaliseerd, want alleen Frankrijk en Luxemburg’  hebben  
een vrijstelling op dit gebied gehandhaafd.
b) Betaalkaarten
Een interpretatieprobleem heeft zich voorgedaan met betrekking tot  
bepaalde kaarten, bekend onder de naam "Travel and Entertainment cards"  
die de houders .ervan in staat stellen goederen
en diensten te kopen zonder deze aankoop contant te moeten  
betalen. Deze kaarten worden tegen betaling van een vaste jaar­
lijkse bijdrage uitgegeven door financiële instellingen die  
aan de verkopers van de goederen en dienstverrichters de aan hen verschul­
digde bedragen betalen (onder aftrek van een bedrag hetwelk de ver­
goeding voorde  financiële instelling vormt), waarbij de houder
van de kaart verplicht is na ontvangst van een overzicnt van zi’ jn rekening  
zijn schuld aan vorenbedoelde financiële instelling te betalen.
Deze vrij ingewikkelde situatie, die wordt gekenmerkt door ener­
zijds de betrekking tussen de uitgevende financiële instelling en de hou­
der van de kaart en anderzijds de betrekking tussen die financiële  
instelling en de verkopers van goederen en diens'tverrichters, wordt in  
de zesde richtlijn niet expliciet behandeld.. De fiscale regeling  
ervan hangt dus af vaneen/reet restrictie^'dan. extensievere interpretatie  
van de in deze richtlijn vastgestelde normen.

5 0
Het Comité voor de BTW, waaraan deze kwestie werd voorgelegd, was  
unaniem van oordeel dat d$ door de financiële instelling aan de  
houder van de kaart bewezen dienst een betalingsfaciliteit vormt  
en bijgevolg binnen het kader van de vrijstellingen van artikel  
13—B, sub d), valt. Minder duidelijk was welke regeling moet wor­
den toegepast op de verrekeningen tussen de instelling die de kaart  
heeft uitgegeven en de verkopers van goederen en de dienstverrichters. som­
mige Lid-Staten zijn geneigd hierin een soort ( belaste) reclame 
door de financiële instelling ten behoeve van de verkopers te zien,  
die bestaat in verkooppromotie en klantenwerving ten gunste van  
laatstgenoemden. Be meeste Lid-Staten alsmede de Commissie zijn  
daarentegen van mening dat deze prestatie eveneens valt onder de  
vrijstellingen van artikel 13-B-d.
De Commissie heeft kunnen  vaststellen dat zich in het Comité voor de BTW een  
ruime meerderheid aftekent ten gunste van dit laatste standpunt,  
zij zal blijven streven naar opheffing van de ongelijkheden.
c)  Kans- en geldspelen
Volgens artikel 13-B-f) verlenen de Lid-Staten vrijstelling voor  
"weddenschappen, loterijen en andere kans- en geldspelen, met  
inachtneming van de door elke Lid-Staat vastgestelde voorwaarden  
en beperkingen". De formulering van deze bepaling bekrachtigt  
slechts een feitelijke situatie, die hoofdzakelijk haar oorzaak  
vindt in de theoretische en praktische moeilijkheid de "omzet"
te bepalen voor de activiteiten in kwestie, die zich over het al­
gemeen beter lenen voor de toepassing van specifieke belastingen  
dan voor toepassing van de BTW. In de richtlijn staat echter on­
dubbelzinnig dat de werkingssfeer van deze vrijstelling door elke  
Lid-Staat kan worden beperkt, zodat bepaalde verschillen binnen de  
Gemeenschap mogelijk blijven. Symptomatische verschillen bleken  
vooral te bestaan in de sector van de speelautomaten die alle cfcar  
de spelers gedane inzetten aan de winnaars uitkeren. Sommige  
Lid-Staten leggen de nadruk op het kans- of geldspelaspect van deze  
automaten (hetgeen in principe vrijstelling van BTW impliceert),  
terwijl andere van mening zijn dat het ludieke karakter ervan niet

-  5 1 -
uitsluit dat ook manuele en psychische vaardigheid een min of  
meer belangrijke rol speelt, althans in voldoende mate om ervan  
uit te gaan dat het hier niet uitsluitend kans- of geldspelen  
betreft; deze Lid-Staten wijzen derhalve de toepassing van de  
vrijstelling af.
De Commissie heeft kunnen vaststellen dat zich in het Comité voor de BTW  
een ruime meerderheid aftekent ten gunste van dit laatste stand­
punt. zij zal blijven streven naar opheffing van de verschillen  
in deze bedrijfssector.
De procedure van artikel 169 van het Verdrag is ingeleid tegen  
een Lid-Staat die volgens de Commissie de vrijstelling extensief  
toepast op alle spelen met speelautomaten.

-  52 -
D. Moeilijkheden betreffende bepaalde vrijstellingen van de artikelen  
14 en 15
a) Moeilijkheden betreffende een vrijstelling van artikel 14 :  
wederinvoer van goederen die buiten het land van oorsprong  
bewerkingen hebben ondergaan
Het betreft hier de bepaling van sub f) van artikel 14 betreffen­
de de vrijstelling voor de wederinvoer van roerende zaken "wanneer  
deze zaken in een andere Lid-Staat een bewerking hebben ondergaan  
die is belast zonder dat ter zake recht op aftrek of teruggaaf is  
ontstaan".
Sommige Lid-Staten Zijn van mening dat deze vrijstelling geen zin heeft  
omdat zij overbodig zou zijn naast de
vrijstelling van sub e) van artikel 14betreffende "de weder­
invoer van goederen in de staat waarin zijn.werden uitgevoerd...  
indien de betreffende goederen voor vrijstelling van invoer­
rechten in aanmerking komen of daarvoor in aanmerking zouden  
komen indien zij zouden zijn ingevoerd uit een derde land".
D§ Commissie vindt dat de respectieve tekst van sub e) en sub f)  
een dergelijke conclusie niet rechtvaardigt. Deze is namelijk  
in strijd met het nagestreefde doel, dat erin bestaat dubbele  
belasting in de Gemeenschap te voorkomen.
Het is waar dat het risico van dubbele belasting! wordt
ondervangen door de werking van artikel 15-3»  op grond waarvan  
als "quasi-uitvoer" zijn vrijgesteld de "werkzaamheden met be­
trekking tot roerende zaken die zijn verworven of ingevoerd ten  
einde deze werkzaamheden te ondergaan (...) en die (...) worden  
verzonden (...) door de dienstverrichter of door de niet in het  
binnenland gevestigde ontvanger".
H§t risico van dubbele belasting blijft echter aanwezig
voor goederen die tijdelijk zijn ingevoerd zonder dat de impo3>*  
teur op het tijdstip van invoer de bedoeling had de goederen de  
in artikel 1 5»  lid 3»  bedoelde werkzaamheden te laten ondergaan.
In een dergelijk geval moeten de werkzaamheden worden belast  
in het land waar zij worden verricht en moeten de goederen wor­
den vrijgesteld bij wederinvoer in het land van herkomst. Deze  
vrijstelling wordt geregeld door artikel 1 4.1.f. voor de weder­
invoer van goederen die bewerkingen hebben ondergaan welke  
definitief zijn belast in het land waar zij zijn verricht. In  
de praktijk is deze vrijstelling nuttig voor particulieren en

-  53 -
vrijgestelde belastingplichtigen en moet zij uiteindelijk  
worden gezien als een aan particulieren binnen de Gemeenschap  
verleende belastingvrijdom, die het drievoudige voordeel biedt  
dat dubbele belasting, niet-heffing van belasting en
bepaalde belastingformaliteiten aan de binnengrenzen worden  
vermeden.
Wanneer de wederinvoer van de goederen daarentegen wordt ver­
richt door  een BTW-plichtige die recht heeft op aftrek of terug­
gaaf voor de werkzaamheden die de goederen hebben ondergaan, kan  
de vrijstelling in voorkomend geval slechts worden verleend op  
grond van artikel 14.1.e. Deze bepaling dekt in het algemeen  
elke wederinvoer van goederen in de staat waarin zij werden uit­
gevoerd en wel onder de voorwaarden die gelden voor de vrij­
stelling van invoerrechten. Deze thans bij Verordening (EEG)  
nr. 754/76 van de Raad (1) geregelde vrijstelling wordt slechts 
verleend voor bepaalde .limitatief opgesomde werkzaamheden (be­
handelingen welke nodig zijn om de goederen in goede staat te  
bewaren, herstellingen, revisies), indien deze werkzaamheden  
niet hebben geleid tot een stijging van de waarde die de
goederen op het tijdstip van uitvoer hadden.
Voor de Commissie is het dus zonder meer duidelijk dat de twee  
bepalingen in kwestie ( 1 4.1.f. en 14.1.e.) elk hun eigen wer­
kingssfeer hebben en dat dus niet kan worden aanvaard dat sommige
Lid-Staten verklaren de ene bepaling toe te passen omdat hun  
wetgeving in overeenstemming is met de andere bepaling.
(j) PB nr. L89 van 2.4.1976, blz. 1

-  54 -
b) Moeilijkheden betreffende een vrijstelling van artikel 15 s 
uitbreiding van de vrijstelling tot voor sloop bestemde  
schepen
Op grond van artikel 14, lid 1, sub a), in combinatie met arti­
kel 15, lid 4,  sub a) en sub b), en lid 5, is het toegestaan  
vrijstelling te verlenen voor de levering en invoer van  
zeeschepen die voor de uitoefening van bepaalde activiteiten
worden gebruikt. Vrijstelling wordt slechts verleend indien twee voorwaarden  
zijn vervuld :
- het moet gaan om zeeschepen;
— deze schepen moeten voor één van de met zoveel woorden in
lid 4, sub a) en sub b), van artikel 15 vermelde activiteiten  
worden gebruikt.
Derhalve kan voor de levering of de invoer van een voor sloop  
bestemd schip geen vrijstelling op grond van artikel 1 5,  lid 5,  
worden verleend indien de bepalingen van dit artikel restrictief  
worden geïnterpreteerd.
Opgemerkt zij dat daarentegen bij invoer uit een derde land alleen  
vrijstelling van invoerrechten kan worden verleend ingeval het  
schip bestemd is voor de sloop (89.04 van het G-DT).
Deze vrijstelling van invoerrechten bij invoer van voor sloop  
bestemde schepen is gebase,erd op bepaalde economisphe overwegin­
gen met betrekking tot' de exploitatie van de scheepswerven. Deze overwegin­
gen spelen een minder qrote rol voor de BTW omdat het sloopbedrijf het hem in re­
kening gebrachte belastingbedrag kan aftrekken (men mag echter niet uit het oog  
verliezen dat de financieringskosten hun werkzaamheden minder  
rendabel zouden kunnen maken).
Op verzoek van een vertegenwoordiger van een Lid-Staat heeft  
het Comité voor de BTW een onderzoek ingesteld naar de verschil­
lende aspecten van de fiscale regeling die in de Lid-Staten wordt  
toegepast bij aankoop of invoer van deze schepen ·  Men heeft toen  
vastgesteld dat de meeste Lid-Staten vrijstelling verlenen op  
grond van een ruime interpretatie van de bepalingen van
artikel 15 of op grond van andere bepalingen van de richtlijn.

-  55 -
Het onderzoek heeft bovendien uitgewezen dat de wetgever  
bij de goedkeuring van de zesde richtlijn een vrijstelling
voor ogen had staan, ook al is dit in de tekst duidelijk tot  
uiting gekomen. Daarom is het wenselijk elke dubbelzinnig­
heid weg te nemen en een uniforme toepassing van deze vrij­
stelling in alle Lid-Staten te verzekeren door een wijziging  
van artikel 1 5,  lid 5.

-  56 -
E. Interpretatieproblemen betreffende de omvang van Liet recht op aftrek  
(artikel 1 7)  en de berekening van het pro rata voor de toepassing  
van de aftrek (artikel 1 9)
voor wat het bankwezen en de financiële sector betreft zijn  
een aantal problemen betreffende de regeling inzake de aftrek van de  
"voorbelasting" gerezen.
Aangezien het merendeel van de handelingen in deze sector onder  
de vrijstellingen van artikel 13-B-d valt, zijn de mogelijkheden  
tot aftrek van de "voorbelasting" uiteraard beperkt door de toe­
passing van het algemene beginsel volgens hetwelk de "voorbelasting"  
slechts aftrekbaar is voor zover de goederen en diensten worden ge­
bruikt voor daadwerkelijk belaste handelingen (artikel 1 7,  lid 2).
Men heeft echter kunnen vaststellen dat in verscheidene Lid-Staten  
bepaalde administratieve gebruiken zijn gegroeid die zijn gebaseerd  
op een interpretatie welke min of meer afwijkt zo niet van dé letter, dan  
toch van de geest van de richtlijn en meer in het bijzonder van  
de bepalingen van artikel 19 betreffende de berekening van het pro  
rata voor de toepassing van de aftrek.
Deze gebruiken bestaan erin dat in de noemer van de breuk met be­
hulp waarvan het pro rata voor de toepassing van de aftrek wordt bepaald,  
het begrip "omzet" is 'vervangen door het begrip "bruto winst­
marge", hetgeen voor de betrokken ondernemingen leidt tot een verhoging  
van het recht op aftrek.
Tijdens de besprekinqen in het Comité voor de BTW kwam deze  
kwestie aan de orde met betrekking tot kredietoperaties,  valuta- 
operaties en effectentransacties .In het huidige stadium van de  
besprekingen kon nog geen overeenstemming worden bereikt, maar wel  
bestond er een vrijwel unanieme tendens om het begrip "bruto winst­
marge" niet te gebruiken voor de interesten.
Het begrip "bruto winstmarge" vindt daarentegen een zekere  
bijval met betrekking tot effectentransacties en valutaoperaties.
Ten aanzien van de effectentransacties :sprak men zich er vrijwel  
unaniem voor uit uitsluitend de bruto winstmarge in aanmerking  
te nemen, zelfs wanneer de bank in eigen naam optreedt. Er bleek  
een meerderheid te zijn voor eenzelfde behandeling van de valuta­
operaties.
Er tekent zich dus een begin van een algemene oplossing voor  
dit delicate probleem af, hetgeen de neutraliteit van de fiscale  
mededingingsvoorwaarden in het bankwezen ten goede zal komen.

-  57 -
DEEL III
PROBLEMEN WAARVAN DE OPLOSSING DOOR DE ZESDE RICHTLIJN  
NAAR EEN LATER TIJDSTIP IS VERSCHOVEN
De zesde richtlijn vormde slechts een nieuwe etappe in het  
fiscale harmonisatieproces. Het was onvermijdelijk dat een aan­
tal vraagstukken voorlopig niet werd behandeld. De Raad beperkte  
er zich toe de Commissie opdracht te geven de nodige voorstellen  
in te dienen, met of zonder vermelding van termijnen. Het is op  
basis van dit tijdscriterium dat de Commissie de balans opmaakt  
van de werkzaamheden die reeds zijn of nog moeten worden verricht :
1. in het kader van de artikelen 1 4,  15 en 16 betreffende de vrij­
stellingen bij invoer, uitvoer en het internationale goederen­
verkeer;
2. in het kader van artikel 1 7,  lid 4, betreffende de teruggaaf
van de BTW aan niet in het binnenland gevestigde belastingplichtigen;
3. in het kader van artikel 17,  lid 6, betreffende de uitsluiting
van het recht op aftrek van de belasting welke drukt op bepaalde uit­
gaven ;
4· in het kader van artikel 28, lid 5, betreffende het personen­
vervoer;
5» in het kader van artikel 32 betreffende de bijzondere regeling  
voor gebruikte goederen;
6. in het kader van de bestrijding van belastingontduiking en  
-ontwijking.

-  58 -
HOOFDSTUK I.... ■ " " ■ ■ ■ '  1
1 
. Nog t6 harmoniseren toepassinqsmodaliteiten voor de vrijstellingen bij invoer.  
uitvoer, en het internationale goederenverkeer (artikelen 14. 15. en 16 van de  
zesde richtlijn)
Wat de in het internationale regime toegestane vrijstellingen  
betreft, heeft de Raad er zich in het kader van verscheidene arti­
kelen van de zesde richtlijn (artikel 14, lid 2, artikel 15, leden  
4 en 10, artikel 16, lid 3) toe verbonden op voorstel van de Com­
missie communautaire .belastingregels vast te stellen waarbij
de werkingssfeer en de wijze van toepassing van de­
ze vrijstellingen worden omlijnd.
Deze bereidheid, welke de Raad niet heeft getoond voor de b t w- 
vrijstellingen in het binnenland, heeft verscheidene redenen :
- voor de invoer- en uitvoertransacties met derde landen bleek het no­
dig de communautaire douanewetgeving aan te vullen door voldoende nauw­
keurige fiscale bepalingen die zoveel mogelijk bij de douanevoor-  
schriften aansluiten. Het is uiteraard een administratief vereiste dat  
de diverse voorschriften welke op eenzelfde transactie op ver­
schillende  gebieden (douane, belastingen, maar ook landbouw,  
statistiek) van toepassing zijn, op elkaar zijn afgestemd. Gezien  
echter de uiteenlopende behoeften, doelstellingen en structuren  
van al deze stelsels kon slechts tijdelijk, en dus niet als defi­
nitieve oplossing, van douanevoorschriften worden uitgegaan  
wanneer het gaat om de toepassing van de BTW. Het is deze gedragslijn  
welke in de zesde richtlijn werd aangehouden. Naast de douanewetgeving van de Ge­
meenschap moet dus een communautaire belastingwetgeving tot stand worden gebracht  
die somtijds minder precies is of van verwijzingen naar de douanewetgeving ge­
bruikt maakt, maar waarin rekening wordt gehouden met d^ eisen  
inzake de belastingharmonisatie;
- wat de voorschriften voor het intracommunautaire handelsverkeer  
betreft, moet bij de opstelling van communautaire regels een  
maximale vereenvoudiging van het reeds bestaande worden na­
gestreefd, dat grotendeels dateert uit de periode v66r de 
Gemeenschappelijke markt. De voorstellen die de Commissie de  
Raad zal voorleggen moeten dus zoveel mogelijk een maximale vereenvoudiging  
meebrengen van de voor fiscale doeleinden toepasselijke procedures  
en formaliteiten, en dus beantwoorden aan een van de doelstellin­
gen van de belastingharmonisatie :  de totstandbrenging van een  
echte binnenlandse markt.

-  59 -
A. Bij de Raad in behandeling zijnde voorstellen
Drie voorstellen Zijn inmiddels bij de Raad ingediend. De eerste  
twee betreffen het handelsverkeer' tussenderde landen en-de Lid-staten,  
het derde alleen het intracommunautaire handelsverkeer.
a) Het voorstel voor een richtlijn dat op 23 januari 1980 (1) door  
de Commissie bij .de Raad werd ingediend, beoogt een communau­
taire regeling te treffen voor de fiscale vrijstellingsn voor 
bevoorradingsprodukten van internationale vervoermiddelen (luchtvaar­
tuigen, schepen, treinen). Het principe van deze vrijstelling  
komt reeds voor in de zesde richtlijn; doel van het voorstel is 
het toepassingsgebied en de wijze van toepassing nader vast te stellen.  
Bovendien heeft de voorgestelde regeling, om redenen van vereen­
voudiging van de op een zelfde handeling toe te passen fiscale  
voorschriften en om tot een reële harmonisatie te komen, zowel
op de BTW als op de accijnzen betrekking en sluit zij dicht aan  
bij de reeds jaren geleden bij de Raad ingediende ,  doch nog steeds  
niet goedgekeurde regeling voor de douanerechten (2).
b) Doel van het richtlijnvoorstel dat op 13 juni 1980 (3) (4) bij de  
Raad werd ingediend, is een nadere regeling te geven voor de  
werkingssfeer van artikel 1 4,  lid 1, sub d), dat bepaalt dat
"de definitieve invoer van goederen waarvoor een andere douane-  
vrijstelling geldt dan die bedoeld in het gemeenschappelijk  
douanetarief of die hiervoor in aanmerking zouden komen indien  
zij uit een derde land zouden zijn ingevoerd" door de Lid-Staten  
wordt vrijgesteld, waarbij deze echter de mogelijkheid hebben  
"de vrijstelling niet te verlenen, indien de concurrentievoor-  
waarden op de binnenlandse markt door het verlenen van de vrij­
stelling ernstig kunnen worden verstoord". De toepassingssfeer  
van dit voorstel is bijzonder ruim :  het dekt uiteenlopende  
vrijstellingen zoals die welke worden verleend aan studenten voor  
persoonlijke bezittingen en studiebenodigdheden, aan ondernemin­
gen VOOr hun uitrusting en voorraden ter gelegenheid van de over­
brenging van hun bedrijf naar een andere Lid-Staat of aan  
filantropische instellingen voor invoer van bepaalde goederen.
71 )pb nr.  c 31 van 8.2.1980, blz. 10
(2) pb nr. C 73 van 23.3.1978
(3) pb nr.c 171 van 11 .7.1980, blz. 8
(4) De richtlijn werd op 28.3.1983 door de Raad aanvaard (PB nr. L 105 van 23.4.1983).

-  60 -
Dit zijn slechts enkele voorbeelden uit een regeling welke een vijftig­
tal artikelen omvat.
Zoals voor de bevoorradingsprodukten en om dezelfde administratieve
redenen van praktische aard heeft de Commissie besloten de fiscale regeling en de re­
geling voor douanevrijstellingen als omschreven in haar voorstel van  
14 maart 1979 zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen. De  
doelstellingen en vraagstukken van de twee gebieden (douane en  
belastingen) zijn echter niet dezelfde en deze verschillen zullen  
uiteraard in de redactie van de beide regelingen zijn terug te vinden.  
Bepaalde douanevrijstellingen, bijvoorbeeld te verlenen wegens de  
geringe economische betekenis ervan, kunnen in de fiscale regeling  
worden opgenomen, maar andere zouden als zij ook werden overgenomen  
tot concurrentievervalsing kunnen leiden. Dit is het geval met  
produkten van educatieve, wetenschappelijke en culturele aard,  
waarvoor de Commissie de bepalingen van internationale overeen­
komsten heeft overgenomen en douanevri jstellingen heeft voor­
gesteld. Anderzijds kan op fiscaal vlak een vrijstelling
concurrentiedistorsies doen ontstaan ten nadele van de producenten  
in de Gemeenschap. Om dezelfde redenen is de Commissie van oordeel  
dat de belastingvrijstelling restrictiever moet zijn dan de douane-  
vrijstelling wanneer het gaat om de invoer van goederen ten behoeve  
van liefdadige of filantropische instellingen ter verwezenlijking  
van algemene doelstellingen of ten bate van gehandicapten.
Overigens zal, terwijl een douanevrij stelling per definitie beperkt is tot de  
invoer uit derde landen, het fiscale besluit niet alleen op deze 
invoer betrekking hebben maar ook op de handelingen die in het  
intracommunautaire verkeer plaatsvinden. Wat deze laatste be­
treft streeft de Commissie naar vereenvoudiging van de controles  
aan de binnengrenzen door bepaalde fiscale vrijstellingen te  
verlenen (invoer van voorraden en uitrusting van ondernemingen  
die hun bedrijf naar een andere Lid-Staat overbrengen;
invoer van studiebenodigdheden door studenten; invoer van auto­
wrakken na een ongeval in een andere Lid-Staat, enz.) of door de  
vrijstellingsvoorwaarden te versoepelen.

-  6 1  -
Zowel VOOr deze regeling als voor de douaneregeling wordt verwacht  
dat de Raad snelle vorderingen zal maken.
c) Na talloze besprekingen met de belasting- en douanediensten van  
de Lid—Staten heeft de Commissie een voorstel voor een verordening  
inzake tijdelijk gebruik ingediend (1). Doel is het vrije verkeer  
te verzekeren van goederen, verkregen onder de algemene belasting-  
VOOrwaarden van de interne markt van een Lid-Staat, welke tijde- 
-^.jk in een of meer andere Lid-Staten worden gebruikt, door in de  
plaats van de huidige procedures een communautaire procedure te  
stellen waardoor de formaliteiten worden vergemakkelijkt en bij­
gevolg het vrij verrichten van diensten binnen de Gemeenschap  
wordt bevorderd.
Momenteel brengt het verkeer van goederen die uit een Lid-Staat  
worden verzonden om tijdelijk in een of meer andere Lid-Staten te  
worden gebruikt, mee :
- hetzij een opeenvolging van nationale formaliteiten (tijdelijke  
uitvoer - doorvoer - tijdelijke invoer - wederuitvoer - doorvoer -  
wederinvoer );
- hetzij het gebruik van de ATA-procedure welke is vastgesteld 
in de Douaneovereenkomst inzake de tijdelijke
invoer van goederen, gesloten te Brussel in 1961 onder auspiciën  
van de Internationale Douaneraad .
Deze stand van zaken is de oorzaak van talloze klachten vanwege
de gebruikers en heeft de bijzondere aandacht van het Europese Parlement
getrokken.
Het voorgestelde .regime bestaat uit twee regelingen :  een normale  
en een vereenvoudigde regeling welke als volgt kunnen worden  
beschreven :
- de normale regeling is van toepassing op alle goederen die zich  
in het vrije verkeer bevinden als bedoeld in het EEG- en het  
EGKS-verdrag, en die onder de. normale voorwaarden werden ver­
kregen van de Lid-Staat van waaruit zij worden verzonden, zonder dat 
wegens hun uitvoer enigerlei vrijstelling van omzetbelasting of  
andere verbruiksbelastingen is verleend.
(1  ) PB  n r C  227 van 8.9.1 981 e n  n r .C  247 van 21.9.1982

-  62 -
Om het vervoer ervan in de Gemeenschap mogelijk te maken worden  
de goederen onder dekking van een communautair carnet van tijde­
lijk verkeer geplaatst, dat door de douaneautoriteiten van de  
Lid-Staat van vertrek kosteloos en zonder zekerheidstelling  
wordt uitgereikt aan iedere persoon die een vaste vestiging in  
de Lid-Staat van vertrek heeft. Dit document begeleidt de goede­
ren en stelt de Lid-Staat waar het tijdelijke gebruik plaatsvindt  
in staat toezicht uit te oefenen op de voorwaarden waaronder de  
goederen worden gebruikt.
Zuivering geschiedt door inlevering van het communautaire verkeers-  
camet,onder gelijktijdige aanbieding van de goederen op een bevoegd  
douanekantoor van de Lid-Staat van vertrek.
- de vereenvoudigde regeling heeft tot doel het tijdelijke gebruik  
van bepaalde goederen binnen de Gemeenschap vrijwel zonder forma­
liteiten aan de binnengrenzen gedurende een periode van twaalf  
maanden mogelijk te maken. Zij zal van toepassing zijn voor goederen  
die op jaarbeurzen, tentoonstellingen of gelijkaardige manifesta­
ties worden getoond of gebruikt, voor materiaal van pers, radio en televisie ·  
en voor·, het materiaal of outillage welke dienstverrichters die zich regelmatig  
naar andere Lid-Staten begeven, bij de uitoefening van hun beroep nodig hebben.
Zowel de Commissie als het Europese Parlement en het Sociaal  
en Economisch Comité achten een spoedige aanvaarding van het  
voorgestelde regime van bijzonder groot politiek belang. Dit  
regime leidt immers in praktisch opzicht tot belangrijke vereen­
voudigingen voor onder meer ambachtslieden, kunstenaars, verslag­
gevers, journalisten en deelnemers aan jaarbeurzen;  die bij de  
uitoefening van hun beroep in een andere Lid-Staat diensten  
verrichten. Door middel van dit nieuwe regime wil de Commissie  
een aantal vereenvoudigingen invoeren op een gebied alwaar blij­
kens talrijke klachten heel wat burgers van de Gemeenschap, zulks  
in het bijzonder in de grensstreken, door de thans voorgeschre­
ven ingewikkelde formaliteiten en procedures in ernstige mate

-  63 -
worden g ehinderd. De urgentie van een regeling van deze problemen  
werd eveneens door de Europese Raad tijdens de in^ecember 1982 in  
Kopenhagen gehouden vergadering erkend en wel door dit speciale  
voorstel van de Commissie in het prioriteitenprogramma ter verster­
king van de Europese binnenmarkt op te nemen.
B. Nog uit te werken voorstellen
Ir het kader van de zesde richtlijn moet nog een aantal voord­
stellen worden uitgewerkt waaraan steeds dringender behoefte bestaat.
Daarbij zal rekening moeten worden gehouden met de douane­
wetgeving, die een gemeenschappelijk juridisch patrimonium  
vormt waarmee de internationale betrekkingen van ieder land  
van de Gemeenschap met derde landen worden geregeld. Door  
een uniforme toepassing van de belasting over de toegevpegde  
waarde op handelingen i.v.m. het internationale goederenverkeer met derde landen
kan de Gemeenschap zich ten overstaan van deze landen als een geharmoni­
seerd geheel, dat niet tot de toepassing van het GDT beperkt  
is, opstellen.
Bovendien zal door· deze harmonisatie de economische inter-  
penetratie van de Lid—Staten worden versterkt met behulp van  
voldoende soepele voorschriften voor de formaliteiten aan de  
binnengrenzen. Deze voorschriften moeten beantwoorden aan  
de vereisten met betrekking tot de heffing van de eigen midde­
len en het mogelijk maken concurrentieverstoringen te voor­
komen, maar zij moeten ook de economische subjecten in de  
Gemeenschap de realiteit van de gemeenschappelijke markt  
doen inzien, want zij zullen niet meer verschillende fiscale  
voorschriften naar gelang van het land waarmee zij handels­
betrekkingen onderhouden, benoeven na te leven.

-  64 -
De nog uit te werden voorstellen betreffen drie groepen of cate­
gorieën van vrijstellingen :
1. Een regeling voor de tijdelijke invoer is voorgeschreven door artikel
14, lid 2, en artikel 16, lid 3.
Het is een vrij ingewikkeld stelsel,, gelet op de verrichtingen die
vanaf de invoer ten aanzien de onder dit stelsel vallende goederen kunnen plaats­
vinden (leveringen, diensten) en de bepalingen uit de zesde richtlijn inzake be­
lastbaar feit, verschuldigheid van de belasting en maatstaf van  
heffing wanneer de goederen van dit stelsel naar dat van het vrije verkeer  
overgaan.
Omdat het stelsel zo ingewikkeld is, hebben de diensten van de  
Commissie in het kader van hetzelfde ontwerp over verscheidene  
rechtsakten verdeelde voorschriften opgesteld, opdat ieder  
aspect zou zijn behandeld en de diverse problemen beter zouden zijn  
afgebakend. Zij heeft te dien einde bij de Raad voorstellen ingediend voor :  
een richtlijn betreffende de tijdelijke invoer van bepaalde  
vervoermiddelen (personenauto's, pleziervaartuigen e.d.) ( 1)  en een  
verordening betreffende het verkeer en het gebruik van goede­
ren (zie A.c)), beide beperkt tot het intracommunautaire ver­
keer. Opgesteld moeten nog worden :  voorschriften betreffende  
de tijdelijke invoer van bedrijfsvoertuigen (zowel uit de Lid­
staten als uit derde landen) en betreffende het verkeer en het  
gebruik van goederen uit derde landen.
2. Volgens artikel 16, lid 3, moeten de regelingen inzake de bijzondere.vrijstel­
lingen in verband met het internationale goederenverkeer
worden geharmoniseerd, zodat zo spoedig mogelijk zowel de in­
voer als de levering van goederen en van diensten met betrek­
king tot de zich onder deze stelsels bevindende goederen  
worden geregeld. Het betreft de stelsels voor vrije zones, douane-  
entrepots, belastingentrepots en het actieve veredelingsverkeer. Gezien  
het economische belang van deze stelsels is fiscale harmoni­
satie niet alleen gewenst maar ook noodzakelijk om te voor­
komen dat in een land fiscale voordelen worden toegestaan  
die veel groter zijn dan die waarvan dezelfde ondernemingen  
in de andere landen genieten.
(1) De richtlijn werd op 28.3.1983 door de Raad aanvaard (PB nr.L 105
van 23.4.1983).

-  65 -
De vrijstelling voor invoer en levering van goederen die  
bestemd Zijn om al dan.iiiet na verwerking door een belastingplichtige te  
worden uitgevoerd en voor diensten die met de gebruikelijke uitvoeractivileit van 
deze belastingplichtige verband houden, verdient bijzonder onder­
zoek. Harmonisatie van de voorschriften terzake is des te  
noodzakelijker daar het toepassingsgebied ervan in iedere  
Lid-Staat verschillend is.
3· In artikel 14, lid 2, wordt voorgeschreven dat de voorschriften met betrek­
king tot een derde groep stelsels, namelijk die voor de  
wederinvoer van goederen (artikel 14, lid 1, sub e) en  
sub f)), moeten worden geharmoniseerd. Daarbij zal onder^  
meer een regeling moeten worden gevonden voor in het buiten­
land gerepareerde personenauto's en goederen welke worden terug­
gezonden omdat het contract niet is uitgevoerd. Bovendien  
moet worden voorkomen dat concurrentievervalsing optreedt  
(art. 14, lid 1, sub g)) en dat de BTW niet of tweemaal  
wordt geheven, hetgeen ondermeer het gevolg kan zijn van  
de mogelijkheid die de Lid-Staten werd gegeven om bepaalde  
werkzaamheden (art. 11, B, lid 5) als levering van goederen  
of diensten te beschouwen. De harmonisatie moet plaats­
vinden met inachtneming van de vrijstelling van artikel 15,  
lid 3» welke diensten betreft bestaande in werkzaamheden  
met betrekking tot roerende zaken die bestemd zijn om te  
worden uitgevoerd.

-  66 -
HOOFDSTUK II
Teruggaaf van BTW aan niet in het binnenland gevestigde belasting­
plichtigen (artikel 17, lid 4)
Volgens dit artikel moeten via een bijzondere richtlijn communautaire uit­
voeringsbepalingen worden gegeven voor de teruggaaf van BTW aan  
ondernemingen die in een andere Lid-Staat zijn gevestigd dan die  
waarin de belaste goederen of diensten werden gefactureerd.
Het door de Commissie in januari 1978 ingediende voorstel werd  
door de Raad na gunstig advies van het Economisch en Sociaal Comité  
en het Europese Parlement op 6 december 1979 goedgekeurd (achtste  
richtlijn van de Raad betreffende de harmonisatie van de wetge­
vingen van de Lid-Staten inzake omzetbelasting) (1).
De Lid-Staten dienden hun wetgeving zodanig aan te passen dat  
de achtste richtlijn op 1 januari 1981 van .toepassing zou zijn.
Alleen de Italiaanse Republiek was niet in staat dit tijdstip in acht te 
nemen, maar bij Decreet nr. 793 van 30 december 1 981 werd
de richtlijn met terugwerkende kracht tot 1 januari 1981 ingevoerd.
De richtlijn is nog te kort van toepassing om een kritische beoordeling  
van de werking van het ingevoerde stelsel te kunnen geven.
Toch kan reeds worden vastgesteld dat er verschillen in  
interpretatie zijn van artikel 1 volgens hetwelk.: "als een niet in het 
binnenland gevestigde belastingplichtige wordt beschouwd, de belas­
tingplichtige die (......) in het betrokken land noch
de
 zetel van zijn bedrijfsuitoefening, noch een vaste inrichting
heeft gehad van waaruit de handelingen worden verricht, ( ......)
en
 die (.....,) geen leveringen van goederen of diensten heeft
ve
rricht waarvan de plaats geacht wordt in het betrokken land
te zijn gelegen ( ......)". Deze moeilijlcheden worden thans door
he
t BTW-comité onderzocht.
Anderzijds moet worden opgemerkt dat de achtste richtlijn  
slechts betrekking heeft op "communautaire" belastingplichtigen  
en dus niet op belastingplichtigen die in derde landen zijn  
gevestigd. Voor laatstbedoelde belastingplichtigen laat de zesde richtlijn de  
Lid-Staten alle vrijheid, zelfs tot totale uitsluiting van teruggaaf.
(1)pBnr.L331 van 27.12.1979

-  67 -
Bij d.6 bespreking .van de achtste richtlijn gaf laatstgenoemde situatie aan­
leiding tot ernstige kritiek van de zijde van verscheidene communautaire instellin­
gen, waarop de Commissie toezegde zo spoedig mogelijk bij de Raad een voorstel in  
te dienen inzake de teruggaaf van BTW aan niet op het grondgebied van de Gemeen­
schap gevestigde belastingplichtige!.
Deze materie is het voorwerp van het voorstel voer een dertiende  
richtlijn dat de Commissie onlangs heeft ingediend (i).
HOOFDSTUK III
Uitsluiting van het recht op aftrek van de BTW welke drukt op bepaalde uit­
gaven van de ondernemingen (artikel 17«  lid. 6)
De mogelijkheid bepaalde categorieën uitgaven van het recht  
op aftrek uit te sluiten werd reeds bij de vaststelling van de  
tweede richtlijn van 11 april 1967 erkend :  in artikel 11, lid 4,  
is de formulering te vinden van een facultatieve uitsluiting van  
goederen en diensten "waarvan verwacht kan worden dat zij uit­
sluitend of gedeeltelijk worden gebruikt voor de privébehoeften  
van de belastingplichtige of van zijn personeel".
Hoewel de tweede richtlijn door de zesde kwam te vervallen,  
blijven de redenen voor uitsluiting dezelfde; in artikel 17, 
lid 6, van de zesde richtlijn is bepaald dat de Raad op voorstel  
van de Commissie zal bepalen "voor welke uitgaven geen recht
op aftrek van de belasting over de toegevoegde waarde bestaat.
De uitgaven die geen strikt professioneel karakter hebben ( .....)
zi
jn in elk geval van het recht op aftrek uitgesloten".
In deze context moet het voorstel voor een twaalfde richt­
lijn dat de Commissie onlangs bij de Raad heeft ingediend (2)  
worden geplaatst; doel van het voorstel is de ongelijkheden die  
momenteel in de Lid-Staten zijn waar te nemen, op te heffen door  
Van het recht op aftrek van de voorbelasting uit te sluiten b^aalde categorieën uit­
gaven die niet noodzakelijk rechtstreeks verband houden met de  
activiteit van de onderneming Of die door hun aard niet geacht kunnen worden  
uitsluitend ten behoeve van de onderneming te zijn aangegaan :  uitgaven voor perso­
nenauto's, reiskosten, uitgaven voor ontvangsten, luxe-uitgaven.  enz.
(1) PB nr. C 223 van 27.8.1982
(2) PB nr. C 37 van 10.2.1983

-  68 -
HOOFDSTUK IV
Regeling voor het personenvervoer (artikel 28, lid 5)
'Ih Uri/Ü 5 van artikel 28 (overgangsbepalingen) is bepaald dat  
het personenvervoer in de uiteindelijke regeling in het land van  
vertrek zal worden belast voor de binnen de Gemeenschap afgelegde  
afstand, volgens door de Raad op voorstel van de Commissie vast  
te stellen nadere bepalingen.
Gedurende de overgangsperiode kunnen de Lid-Staten de vrij­
stellingen die vóór de aanvaarding van de zesde richtlijn in hun land  
golden, blijven toepassen (artikel 28, lid 3, sub b), en bijlage F, punt 17).
AlieLid-Staten hebben van deze overgangsbepalingen ruim gebruik  
gemaakt voor het internationale lucht- en zeevervoer en de meeste  
ook voor het internationale vervoer over land; enkele Lid-Staten maken  
er ook gebruik van voor het binnenlandse vervoer.
Paradoxaal genoeg bevinden de Lid-Staten die van oordeel zijn  
dat zij het internationale vervoer moeten belasten voor de op hun  
grondgebied afgelegde afstand (overeenkomstig het beginsel van ar­
tikel 9, lid 2, sub b), van de zesde richtlijn) zich in moeilijk­
heden wegens de belemmeringen die aldus bij het passeren van hun  
grenzen ontstaan.
De Commissie zal te zijner tijd een voorstel indienen om de  
overgang naar de definitieve regeling voor het personenvervoer  
mogelijk te maken.
*
- HOOFDSTUK V
Bijzondere regeling voor gebruikte goederen
Met het voorstel voor een zevende richtlijn betreffende de  
harmonisatie van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelas­
ting dat zij in januari 1978 bij de Raad heeft ingediend, heeft de  
Commissie wat haar betreft de in artikel 32 van de zesde richtlijn  
gegeven opdracht vervuld.

-  69 -
In het voorstel voor de zesde richtlijn was gedacht aan  
een bijzondere BT’ .V-regeling voor gebruikte goederen, kunstwerken  
antiquiteiten en voorwerpen voor verzamelingen, waarbij belasting­
plichtigen die goederen uit het stadium van het eindverbruik kopen  
om deze weer te verkopen, recht op aftrek hebben van een bedrag  
dat geacht werd overeen te stemmen met de voorbelasting. De Raad is echter
niet tot een besluit ter zake kunnen komen wegens het ingewikkelde  
karakter van de op te lossen problemen.
Het nieuwe richtlijnvoorstel voorziet voor bepaalde gebruikte  
goederen en kunst— en verzamelingsvoorwerpen in een correctie van  
de belastbare grondslag, bestaande uit hetzij een vast percentage  
van de verkoopprijs, hetzij uit het verschil tussen de verkoop-  
en de aankoopprijs; voor andere gebruikte goederen, zoals voer- en vaar­
tuigen, zal de bijzondere aftrekregeling die reeds in het voorstel  
voor de zesde richtlijn was opgenomen, worden toegepast.
Ondanks grondig onderzoek tijdsns tal vai vergaderingen en alle  
pogingen om de uiteenlopende standpunten van de Lid-Staten met elkaar te ver­
zoenen, is nog geen akkoord bereikt over de twee hoofdelementen  
van het richtlijnvoorstel, te weten :
- het toepassingsgebied;
- de praktische toepassingsvoorwaarden.
Het eerste vraagstuk dat moet worden opgelost betreft immers  
de goederen waarvoor een bijzondere regeling moet worden getroffen  
ten einde dubbele belasting te voorkomen en de concurrentiedis-  
torsies te elimineren die zich kunnen voordoen tussen de verkoop  
van nieuwe en van gebruikte goederen of tussen verkoop binnen een  
handelskringloop en daarbuiten. De Lid-Staten nemen zeer ver­
schillende standpunten in; sommige kunnen het toepassingsgebied  
dat door de Commissie is voorgesteld aanvaarden, andere verlangen  
slechts een bijzondere regeling voor bepaalde categorieën goede­
ren, waarbij sommige dan nog andere categorieën beogen.

-  70 -
Wat nu de praktische toepassingsvoorwaarden betreft, sommige  
Lid-Staten verkiezen voor alle goederen die onder een bijzondere rege­
ling vallen het gebruik van de aftrekmethoden "belasting van belas­
ting" of "grondslag van grondslag", omdat deze billijker zijn voor  
de belastingplichtige. Andere willen uitsluitend de forfaitaire re­
geling toepassen, omdat deze meer zekerheid biedt wat de belasting­
ontvangsten betreft en hen niet voor dezelfde controlemoeilijkheden  
stelt. Nog andere denken aan verschillende systemen naargelang van  
de aard van de goederen,
De gevolgen van het gebrek aan overeenstemming over het voor­
stel voor een zevende richtlijn zijn ernstig, zowel op juridisch  
vlak als opdat van de belastingharmonisatie.  Volgens ar­
tikel 32, tweede alinea, mogen de Lid-Staten immers geen nieuwe bij­
zondere regelingen invoeren of wijziginqen in de bestaande bijzondere regelingen  
aanbrengen om de gevolgen van dubbele belasting of een verstoring  
van de concurrentie op de binnenlandse markt te verhelpen. Boven­
dien kunnen alleen door een communautaire regeling verleggingen van  
het handelsverkeer binnen de Gemeenschap worden voorkomen, terwijl door  
een gelijke toepassing van de BTW op de belastbare handelingen een  
voor alle Lid-Staten billijkere vaststelling van de heffingsgrond­
slag voor de eigen middelen wordt bewerkstelligd.
De Commissie dringt er bij de Raad op aan dat spoedig een  
besluit wordt genomen over dit reeds meer dan vier jaar oude voor­
stel, dat zij heeft gewijzigd in het licht van de opmerkingen van  
het Europese Parlement.
HOOFDSTUK VI
Bestrijding van belastingontduiking en -ontwijking
In de rosde richtlijn komt belastingontduiking en -ontwijking  
slechts ter sprake om de bijzondere maatregelen die de Lid-Staten op  
nationaal vlak hebben getroffen, te rechtvaardigen :  het gaat hier­
bij hetzij om maatregelen die door de richtlijn bewust buiten het  
harmonisatieproces werden gelaten, hetzij om maatregelen die daar  
wel betrekking op hebben maar van de een of andere bepaling van de  
richtlijn afwijken.
Onder de eerste categorie vallen de maatregelen betreffende  
de toepassingsvoorwaarden van de vrijstellingen van de artikelen 1 3,
14 en 15, alsmede de in het kader van artikel 22, lid 8, getroffen

-  71
maatregelen betreffende de verplichtingen van de belastingplichtigen.  
Onder de tweede categorie vallen de op grond van artikel 27 getroffen  
vereenvoudigingsmaatregelen.
Hieruit kan slechts één conclusie worden getrokken, namelijk
dat de bestrijding van belastingontduiking en —ontwijking in de eerste
plaats tot de taak van de nationale autoriteiten wordt gerekend.Dit betekend evenwel
ni<dat de communautaire instellingen geen belangstelling zouden hebben  
voor een vraagstuk dat door de budgettaire en economische moeilijk­
heden bijzonder actueel is geworden. Artikel 35 van de zesde richt­
lijn biedt de Gemeenschap trouwens alle ruimte op dit gebied, want  
het bepaalt dat steeds passende richtlijnen ter aanvulling van het  
gemeenschappelijk BT'7—stelsel kunnen worden getroffen. Een eerste  
etappe in de bestrijding van de belastingontduiking en -ontwijking  
heeft de Gemeenschap reeds afgelegd met het gemeenschappenjke kader  
dat zij heeft geschapen voor de wederzijdse bijstand van de belasting­
diensten van de Lid-Staten :  met Richtlijn 79/1070/EEG (1) heeft de  
Raad wederzijdse bijstand door uitwisseling van gegevens voor de  
correcte vaststelling van de BTW ingesteld en met Richtlijn 79/1071/
EEG (2) wederzijdse bijstand bij de invordering van deze belasting.
Deze twee richtlijnen zijn van kracht geworden op 1  januari 1981.
De stand wat de toepassing van deze richtlijnen door de Lid­
staten betreft is als volgt :
'Wederzijdse bijstand door uitwisseling van gegevens (Richtlijn  
79/1070/EEG)
België :  wet van 8.8.1980, artikel 36, Staatsblad van 15*8.1980
Denemarken :  instructie nr. 6 van 2 januari 1981
Bondsrepubliek Duitsland :  inbreukprocedure ingesteld
Frankrijk : wet nr. 81/1179 van 31 december 1981» art. 11 j.o.
1 .1 .1982)
Ierland : ministerieel besluit, S.I. nr. 407 van 1980
Italië :  decreet nr. 506 van 5 juni 1982 (G U.  215 van
6.8.1982)
Luxemburg :  wet van 4 juni 1981, wetgeving A nr. 36 van 11 juni  
1981, blz. 855
rUpBnr.L331 van 27.12.1979, blz. 8 
(2)pb nr.l331 van 27.12.1979,  blz. 10

- 72 -
Nederland :  nieuwe maatregelen dienden niet te worden getroffen  
omdat de bestaande Nederlandse wetgeving de uitwisseling van  
gegevens reeds mogelijk maakte
Verenigd Koninkrijk :  afdeling 17(2) van de Finance Act 1980.
Wederzijdse bijstand bij de invordering (Richtlijn 79/1071 /EEG)
België ï wet van 8 augustus 1980, artikelen 76 en 77, Staats­
blad van 15.8.1980
Denemarken :  wet nr. 589 van 19*12.1980
Bondsrepubliek Duitsland :  wet van 7.8.1981 (BbBL I, blz. 807)
Frankrijk :  wet nr. 81-1179 van 31 december 1 9 8 1,  artikel 11  
(J.O. van 1.1.1982)
Ierland :  ministeriële besluiten, S.I. nr. 406 van 1980
Italië :  inbreulcprocedure ingesteld
Luxemburg :  wet van 4 juni 1 9 8 1,  wetgeving A nr. 36 van 11 juni  
1981, blz. 856
Nederland :  wet van 4.6.1 9 8 1,  Staatsblad nr. 334  
Verenigd Koninkrijk :  afdeling 17 (1) van de Finance Act 1980.
Het is momenteel nog te vroeg om de resultaten van deze twee richtlijnen  
te beoordelen.  maar de Commissie zal in de loop van 1983 in samenwerking met  
de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten een eerste balans opmaken. Zij  
merkt in dit verband op dat de bevoegde werkgroep reeds de moge­
lijkheden heeft onderzocht om voor bepaalde handelingen een auto­
matische uitwisseling van gegevens in te stellen. De diensten  
van de Commissie zijn voornemens dit onderzoek voort te zetten.

- 73 -
CONCLUSIE
Door middel van dit verslag wilde de Commissie de aandacht vestigen op  
de bijzondere betekenis van hetgeen zij beschouwt als een eerste  
balans over de toepassing van het gemeenschappelijk BTW-stelsel  
sedert'de aanvaarding van de zesde richtlijn.
Daar iedere balans uit een actief- en een passiefzijde bestaat  
en in het verslag de aandacht vooral ging naar de moeilijkheden die  
bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn zijn gerezen, zou men op  
het eerste gezicht een negatief oordeel icunnen uitbrengen. Dat zou echter  
arbitrair en onjuist zijn, want de moeilijkheden waarop men gestuit is, zijn niet  
meer dan onvolmaaktheden, welke aan het daglicht zijn getreden bij het onderzoek  
van een samenhangend geheel waarvan de werking bevredigend is.
Bovendien blijkt uit heel het verslag dat deze onvolmaaktheden  
vaal: verband houden met afwijkingen die in de richtlijn uitdrukkelijk  
werden gehandhaafd (zoals de bevoegdheden, keuzemogelijkheden en af­
wijkingen die in deel i werden onderzocht) of met problemen waarvan  
de oplossing naar een latere datum werd verschoven (zie deel m).
Er is dus geen sprake van slechte werking van het gemeen­
schappelijk BTW-stelsel wanneer het gaat om moeilijkheden die juist  
aan een gebrek aan harmonisatie zijn te wijten. De in deel II  
onderzochte verschillen in interpretatie kunnen, zoals reeds werd  
geconstateerd, over het algemeen worden overwonnen; vaak gaat het  
trouwens slechts om een min Of meer onzorgvuldig woordgebruik met de bedoel-  
ling in bijzondere gevallen een zekere mate van "niet-harmonisatie"  
in stand te houden. Telkens wanneer dat mogelijk was heeft de Com­
missie een praktische oplossing gegeven om de moeilijkheid te ver­
helpen.
De geleidelijke opheffing van de verschillen - zowel "a  
priori", waarbij het om een welbewuste keuze gaat, als "a posteriori",  
waarbij de reqeling van de Gemeenschap anders wordt geïnterpreteerd -  
vormt in de eerste plaats een noodzakelijke voorwaarde voor de verbete­
ring van de heffing van de eigen middelen uit de BTW.

- 74 -
De Commissie moge eraan herinneren dat wegens het kwantita­
tieve en somtijds kwalitatieve belang van de tijdelijke afwijkin­
gen die in het kader van artikel 28 van de zesde richtlijn werden  
gehandhaafd, een ingewikkeld geheel van nu eens positieve dan  
weer negatieve correcties diende te worden ingevoerd, hetgeen  
voor de Lid-Staten en de Commissie een aanzienlijke verzwaring  
van het administratieve beheer van de eigen middelen betekent.
De verschillen in interpretatie, die in beginsel geen aan­
leiding kunnen geven tot compensatie, zijn zonder meer strijdig  
met het beginsel van billijkheid dat de grondslag vormt van het  
stelsel van de eigen middelen van de Gemeenschappen.
Tussen de tijdelijke afwijkingen en de interpretatiever­
schillen bevindt zich het onduidelijke gebied van bevoegdheden en  
keuzemogelijkheden, waarvan de budgettaire weerslag moeilijk is  
te meten omdat het varieert in de tijd.
Wegens de budgettaire functie die het gemeenschappelijke  
BTW-stelsei heeft, is het derhalve absoluut noodzakelijk dat de  
inspanningen tot harmonisatie van de in dit verslag onderzochte  
punten worden voortgezet.
Naast het budgettaire aspect mag evenwel niet uit het oog  
worden verloren dat een verdergaande harmonisatie van de BTW ook  
een noodzakelijke voorwaarde is voor de totstandkoming binnen de  
Gemeenschap van een echte binnenlandse markt. Het waarborgen van  
het vrije verkeer van personen en goederen binnen de Gemeenschap  
hangt in beslissende mate af van de voortgang van het harmonisa-  
tieproces van de BTW.
In dit verband wil de Commissie de aandacht vestigen op drie  
soorten maatregelen die naar haar mening wegens de gunstige  
weerklank die zij bij de publieke opinie zullen vinden, van  
bijzonder politiek belang lijken te zijn. Het betreft :
- de vereenvoudiging van de formaliteiten aan de grenzen;
- de verruiming van de vrijstellingen voor reizigers bij invoer;
- de afschaffing van de dubbele belasting op door particulieren  
ingevoerde gebruikte goederen.
Voor wat de eerste groep maatregelen betreft heeft de Com­
missie het voorstel voor een veertiende BTW-richtlijn inzake de  
verlegging van de door belastingplichtigen bij invoer verschul­
digde BTW ingediend (1).
(1) PB nr. C 201 van 5.8.1982, blz. 5

- 75 -
Volgens de zesde richtlijn zijn zowel de invoer van goederen
als de leveringen van goederen in het binnenland aan de BTW
onderworpen. Bij invoer is de belasting in beginsel verschuldigd  
zodra het goed het land binnenkomt, doch de Lid-Staten mogen  
ingevolge artikel 23 van die richtlijn de betaling naar een
latere fase verleggen, nl.  naar het tijdstip waarop de periodieke  
aangifte moet worden ingediend. Door vier Lid-Staten wordt momen­
teel, zij het op verschillende wijze, van deze bevoegdheid ge­
bruik gemaakt. Een dergelijke situatie leidt van Lid-Staat tot
Lid-Staat tot verschillen in behandeling van de belaste handelin­
gen, hetgeen strijdig is met een harmonieuze ontwikkeling van het  
intracommunautaire handelsverkeer. Het Commissievoorstel voorziet  
in een verplichte communautaire regeling, inhoudende een verleg­
ging van de betaling van de bij invoer van goederen uit een
andere Lid-Staat verschuldigde BTW tot het tijdstip waarop de  
belastingplichtige zijn periodieke aangifte moet indienen, op  
welk tijdstip deze belasting kan worden afgetrokken van de door  
deze belastingplichtige over het totaal van diens verrichte  
handelingen verschuldigde belasting.
Dit voorstel vormt een belangrijk onderdeel van de door de  
Commissie in het kader van de versterking van de binnenmarkt  
ontplooide activiteiten, ten einde de belemmeringen voor het  
intracommunautaire handelsverkeer uit te weg te ruimen (1).
Voor de tweede groep maatregelen heeft de Commissie eveneens  
de nodige voorstellen ingediend (2).
Aangaande de derde groep maatregelen moge de Commissie  
verwijzen naar het belangrijke arrest van het Hof van Justitie,  
op 5 mei 1982 gewezen in de zaak 15/81 (G. Schul). Volgens dit
arrest is het de Lid-Staten :
"ingevolge artikel 95 van het Verdrag verboden de invoer van  
produkten uit een andere Lid-Staat die door een particulier  
zijn geleverd aan BTW te onderwerpen, wanneer deze belasting  
niet wordt geheven terzake van levering door een particulier  
van gelijksoortige produkten binnen de Lid-Staat van invoer,  
voor zover geen rekening wordt gehouden met het restant van  
de in de Lid-Staat van uitvoer betaalde BTW dat op het  
tijdstip van invoer nog in de waarde van het produkt is begrepen".
(1) Mededeling van de Commissie aan de Raad over de versterking van de  
binnenmarkt (doe. COM(82)399def.)
(2) PB nr. C 114 van 28.4.1983

- 76 -
Dit arrest is onmiddellijk van praktische betekenis. Ener­
zijds is dit het geval voor de burger die een gebruikt goed  
vanuit de ene in een andere Lid-Staat wenst in te voeren en die  
zich thans kan beroepen op het verbod tot dubbele belasting.  
Anderzijds dienen de belastingdiensten van de Lid-Staten overeen­
komstig de rechtspraak van het Hof rekening te houden met de in  
een andere Lid-Staat over de gebruikte goederen betaalde BTW.  
Gelet op het vorenstaande bestudeert de Commissie momenteel de  
vraag of het nodig is een voorstel in te dienen om een prak­
tische, communautair geregelde toepassing van de door het Hof  
gestelde principes mogelijk te maken.
Meer algemeen ten slotte zal de Commissie maatregelen nemen  
of voorbereiden die haar noodzakelijk voorkomen om de doorzich­
tigheid en fiscale neutraliteit zonder verstoring van de concur­
rentie te verbeteren; deze maatregelen kunnen schematisch als  
volgt worden voorgesteld :
- uniforme interpretatie van de zesde richtlijn;
- geleidelijke opheffing van de "keuzemogelijkheden" en "bevoegd­
heden "  ;
- afschaffing van de tijdelijke afwijkingen;
- opvulling van de leemten in de richtlijn.
Daartoe zal de Commissie de steun van alle communautaire  
instellingen nodig hebben.

- 77 -
BIJLAGE  I
Kennisgevingen op grond van artikel 27,  lid 5, 
van de zesde richtlijn

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27, LID 5. VAN PK ZESDE RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de 
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
Duitsland 27.12.1977 Artikel 9> 
lid 2, sub b)Gelijkstelling van in het binnenland afgelegde korte 
vervoersafstanden met internationaal vervoer en vice 
versa
27.12.1977 Artikel 10, 
lid 2Opschorting van de belasting voor termijntransacties 
op de termijnraarkt in Londen
27.12.1977 Artikel 28, 
lid 2 (nul­
tarief )Opschorting van de belasting voor bepaalde diensten 
welke door de Duitse Spoorwegen in grensstations aan 
de spoorwegen van de aangrenzende landen worden ver­
leend (bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van per­
soneel of lokalen)
27.12.1977 Artikel 10, 
lid 2Opschorting van de belasting voor bepaalde leveringen 
na invoer (bijvoorbeeld voor ingevoerd fruit)
27.12.1977 Artikel 11-C,  
lid 2Omrekening van bedragen in vreemde valuta in DM tegen 
de gemiddelde koers van de maand of tegen de dagkoers 
bij afwijking van de algemene regel van omrekening aan 
de hand van de laatst vastgestelde wisselkoers
Artikel 17Forfaitaire aftrekbaarheid van de belasting op reis­
kosten
Artikel 10, 
lid 2Bijzondere regeling volgens de Frans-Duitse overeenkomst 
inzake de verbetering van de infrastructuur van de Rijn
Artikel 10, 
lid 2Soortgelijke andere intemationale overeenkomsten

BIJLAGE
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27, LID 5, VAN DE ZESDE RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de  
kennisgevingBetrokken  
bepaling van de  
zesde richtlijn Object van de maatregel
Duitsland  
(vervolg)27.12.1977 Artikel 16,lid 1 Niet-belasten van bepaalde handelingen ten behoeve van in een  
vrijhaven gevestigde ondernemers die geen recht op aftrek hefcfoen
Artikel 11-A,  
lid 1 a)Forfaitaire bepaling van de maatstaf van heffing voor buiten­
landse vervoerders van personen
België 23.12.1977 Artikel 21,lid 1  
en artikel 22,  
lid 3 a)Uitreiking van de factuur en voldoening van de belasting door de  
afnemer in plaats van door de leverancier
Artikel 10,lid 2  
en artikel 11-A,  
lid 1 a)Voldoening van de belasting in een voorgaande fase
a) heffing van BTW op tabaksfabrikaten
b) verkopen "van deur tot deur"
Artikel 22, lid 4,  
en artikel 21,  
lid 1 a)Voldoening van de belasting op een andere bijzondere wijze
a) verkoop van toegangsbiljetten
b) regeling-agentschappen voor weddenschappen op paardenwedrennen
c) voldoening van de belasting door middel van fiscale zegels  
(wisselagenten,  kunstschilders,  enz.)
Artikel 11-A,  
lid 1 a)Betaling van de belasting op forfaitaire basis
a) buitenlandse vervoerders van personen
b) commissieloon uitbetaald door organisators van  
sportpronostieken
Artikel 21 Regeling waarbij de voor een bepaalde handeling ver­
schuldigde BTW wordt voldaan naar aanleiding van een  
andere belaste handeling en dan op een forfaitaire  
wijze kan worden berekend
Artikel 4, lid 1,  
en artikel 10,  
lid 2Regelingen waarbij de in de in aanmerking komende fase  
normaal verschuldigde BTW niet wordt betaald
a) personen die drukwerken van deur tot deur bezorgen,  
dagbladcorrespondenten
b) recuperatiestoffen (niet aan de belasting onder­
worpen )

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27, LIP 5. VAN DE ZESDE RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de 
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
België
(vervolg)23.12.1977 Artikel 10, lid 2
Artikel 10, lid 3 
Artikel 10, lid 2
_ n _
mm ^  mm
Artikel 10, lid 2, 
of artikel 28,  
lid 2c) compensatie van bloemenorders
d) vennootschappen die auteurs en componisten vertegen­
woordigen - voldoening van de belasting door deze 
vennootschappen, voorgaande fase (auteur of componist— 
vennootschap) niet aan de belasting onderworpen
e) zeevisserij :  niet—belasten van de invoer van vis die 
rechtstreeks van het vissersvaartuig naar de vismijn 
wordt gebracht
f) parels en edelstenen :  vrijstelling van de leveringen 
aan personen die handelaar zijn in deze goederen met 
behoud van het recht op aftrek
g) bijzondere regeling voor "kettingverkopen" van 
petroleumprodukten en scheikundige produkten
h) uitzendkrachten :  vrijstelling van hun prestaties op 
bepaalde voorwaarden
i) opschorting van de heffing voor de levering en de 
invoer van binnenschepen en de diensten die erop 
betrekking hebben alsmede voor het commissieloon van 
reisbureaus in verband met de verkoop van interna­
tionale spoorwegbiljetten
Artikel 11-A, 
lid 1 a)Minimummaatstaf van heffing :
a) nieuwe en tweedehandse personenauto's en directie- 
wagens;
bijzondere regeling voor onderdelen
b) gebouwen en werk in onroerende staat
iArtikel 11-A, 
lid 1 a)Geen herziening van de maatstaf van heffing wanneer het 
recht op korting voor contante betaling verloren gaat

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27, LID 5, VAN DE ZESDE RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de 
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
België
(vervolg)23.12.1977 Artikel 11-C, 
lid 3» eerste 
streepjeGeen herziening van de maatstaf van heffing wanneer 
verpakkingsmiddelen niet worden teruggezonden
Artikel 11-B Binnen bepaalde grenzen ontheffing van regularisatie 
wanneer de bij invoer geheven belasting te laag bleek te zijn
Denemarken 21.12.1977
Artikel 2 
Artikel 2
Artikelen 2 en 
11
Artikel 2 
Artikel 2 
Artikel 2
Artikel 2Vrijstelling van de werkzaamheden van bepaalde categorieën
ondernemingen
a) Vrijstelling van tandtechnische laboratoria, tandartsen 
en tandtechnici voor de verkoop van prothesen, enz.
b) Vrijstelling van de verkoop van bepaalde goederen door 
verzekeringsmaatschappijen en door banken en spaar­
banken
c) Vrijstelling van de verkoop van postzegels zonder 
toeslag, ongeacht de hoedanigheid van partijen bij de 
overeenkomst
d) Vrijstelling van de distributie van interne en vakbladen  
door verenigingen
e) Vrijstelling van de leveringen van catalogussen en 
fotokopieën door bibliotheken, musea, enz.
f) Vrijstelling van de verkoop van rekeningboekjes -... 
indien de prijs van de desbetreffende artikelen niet 
hoger is dan de aankoopprijs
g) Vrijstelling van de levering van voedingsmiddelen en 
dranken door cateringbedrijven, kantines, e.d.
i
%

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27, LID 5, VAN DE ZESDE RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de 
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
Denemarken
(vervolg)21.12.1977 Artikel 2
Artikel 5, lid 6, 
en art. 6, lid 2
Artikel 2, 
artikel 15, 
sub 4 a) en b) en 
sub 5, alsmede 
bijlage F, sub 18
Artikel 2, 
artikel 15, sub 6, 
en bijlage F, 
sub 23
Artikel 22, 
lid 3 a)h) Vrijstelling van leveringen en dienstverrichtingen door 
blinden
Vaststelling van forfaitaire bedragen voor de uit hoofde 
van eigen verbruik verschuldigde belasting
Vrijstelling van de levering en de verhuur van vaartuigen, 
met uitzondering van pleziervaartuigen, van meer dan 5 ton, 
Zelfde vrijstelling voor reparatie en uitrusting en voor 
invoer, ongeacht de bestemming van de vaartuigen, in het 
nationale of internationale verkeer
Zelfde vrijstelling voor luchtvaartuigen (geen kennis­
geving)
Facturering en aftrek bi.i uitwisseling van leveringen van  
goederen of diensten tussen belastingplichtigen
Frankrijk 23.12.1977 Artikel 2
Artikel 10
Artikel 11-B, 
sub 1 en 2Regeling voor aardolieprodukten en daarmee gelijkgestelde
produkten
a) handelingen met betrekking tot deze produkten v66r hun 
aangifte tot verbruik op de binnenlandse markt uit­
gevoerd met opschorting van de BTW
b) belastbaar feit gevormd door de aangifte tot verbruik 
op de binnenlandse markt bij het verlaten van de 
raffinaderijen en opslagplaatsen
c) bij de aangifte tot verbruik toegepaste maatstaf van  
heffing forfaitair bepaald

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27, LID 5, VAN DE ZESDE RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de 
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
Frankrijk
(vervolg)23.12.1977 Artikel 2
Artikel 2
Artikel 11
Artikelen 2 en 
21
Artikel 11 
Artikel 11Regeling betreffende investeringsgoederen van onderne­
mingen die werkzaamheden in verband met de exploitatie 
van het continentaal plat verrichten
- Verwerving van hun installaties, met opschorting van 
de belastingheffing
Regeling betreffende de invoer en de wederverkoop in 
ongewijzigde staat van geruwde schapevachten, vlies­
wol en ruwe plantaardige vezels
— opschorting van de BTW
Forfaitaire bepaling van maximale maatstaven van 
heffing voor de invoer en de levering van paarden van 
grote waarde
Het belasten van de aankopen bij niet-belastingplichtigen 
van aan indirecte rechten onderworpen dranken, verduur­
zaamde voedingsmiddelen, kostbare parels, enz.
Het belasten over het totale bedrag van transacties welke 
worden verricht door personen die bij de levering van 
produkten door niet-belastingplichtigen bemiddelen
Mogelijkheid om bij de levering van onroerende goederen 
de reële handelswaarde aan te houden in plaats van de 
tussen partijen overeengekomen prijs
Ierland 6. 3.1979 Artikel 22,lid 2 
Artikel 17,lid- 3Vereenvoudiging van de voorschriften voor kleinhandelaars
Teruggaaf van de belasting aan buitenlandse belasting­
plichtigen

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27, LID 5, VAN DE ZESDE RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de  
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
Ierland
(vervolg)6. 3.1979 Artikel 25, lid 5
Artikel 28, lid 2
Artikel 4, lid 1
Artikel 12, lid 4, 
artikel 2 van de 
eerste BTW—richt­
lijn
Artikel 5
Artikel 6
Artikel 12Teruggaaf aan niet-ingeschreven landbouwers van de BTW 
op bepaalde gebouwen en op het droogleggen of ontginnen 
van gronden
Toepassing van het nultarief op meststoffen, veevoeder 
en zaden
Vrijstelling voer de leveringen door vissers aan belasting­
plichtigen van de produkten van hun vangst
Bij tevering van vee en van onroerende góederen wordt de  
maatstaf van Heffing gesplitst. Op het ene deel is het' nultarief  van toepassing/.op het andere het tarief van 10 %. De effectieve  
tarieven komen dan neer op respectievelijk 1 en 3 %.
De leveringen van voedingsmiddelen worden als dienst aangemerkt  
zodat in plaats van het nultarief het tarief van 10 % wordt  
toegepast
De verhuur van onroerende goederen wordt als levering aangemerkt
Toepassing van een hoger tarief onder bepaalde omstandig­
heden
Italië 28.11.1979 Artikel 10, lid 2, 
en artikel 11-A, 
lid 1  a)
Artikel 21Voldoening van de belasting in een voorafgaande fase :  
tabaksfabrikaten, lucifers en tijdschriften
Voldoening van de belasting in verband met de openbare 
telefoondiensten en het stedelijk vervoer in één fase 
(respectievelijk door de concessiehouder en de vervoeder, 
zelfs indien tussen dezen en de gebruiker een tussen­
persoon optreedt) op basis van de door de gebruiker 
betaalde prijs

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27, LID 5. VAN DE ZESDE RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de 
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
Italië
(vervolg)28.11.1979 Artikelen 11 en 17
Artikel 6
Artikel 5 
Artikel 10
Artikel 6
Artikel 15, ü d  52.1. De maatstaf van heffing voor de sector voorstellingen 
en spelen (behalve loterijen en weddenschappen) is 
die welke wordt aangehouden bij het berekenen van de 
belasting op voorstellingen
De voordruk aan belasting in deze sector wordt op 
forfaitaire wijze berekend (2/3 van de verschuldigde 
belasting)
Handelingen, zoals overdrachten enz., in verband met 
auteursrechten welke door de auteurs- of hun erfgenamen 
worden verricht (met uitzondering van die betreffende 
werken op het gebied van film, architectuur en reclame) 
en de daarop betrekking hebbende diensten van tussen­
personen worden niet als diensten beschouwd omdat zij 
buiten het toepassingsgebied van de BTW vallen
Toepassing van het nultarief op de leveringen van goud 
in plakken
Opschorting: van de betaling van de belasting voor de 
verkoop van landbouw- en visserijprodukten aan coöpe­
ratieve verenigingen met het oog op de wederverkoop 
ervan voor rekening van de producenten
Bepaalde diensten welke bestaan in het controleren van 
de kwaliteit van produkten en het voorzien van kwaliteits­
merken zijn niet belastbaar omdat zij buiten het toe­
passingsgebied van de BTW vallen
Mededeling van de Italiaanse regering betreffende de 
invoering van een vrijstelling ten aanzien van de leve­
ringen van voor sloop bestemde schepen (vrijstelling 
inmiddels in Italië van toepassing)is

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN  OP GROND VAN ARTIKEL 27, LID 5, VAN DE ZESDE RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de 
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
Luxemburg 29.12.1977 Artikelen 8 en 9
Artikel 13-A, 
lid 1  1)
Artikel 21, lid 1, 
sub a) en b)
Artikel 11—G,  lid 
2
Artikel 11
Artikel 9, lid 2, 
sub b)
Artikel 24
Artikel 10, lid 2, 
en artikel 11-A, 
lid 1  a)Tenzij de belastingplichtige het tegendeel bewijst, worden 
belastbare handelingen geacht in het binnenland te zijn 
verricht
Activiteiten welke door verenigingen zonder winstoogmerk 
in het belang van hun leden en tegen een contributie wor­
den verricht vallen buiten het toepassingsgebied van de 
belasting (deze uitsluiting  is bij wet van 1979 omgezet 
in -vrijstel ling)
Verplichting tot het betalen van de belasting ten laste 
van de niet in het binnenland gevestigde leveranciers en 
dienstverrichters - fiscaal vertegenwoordiger
Omrekening van bedragen in vreemde valuta in Luxemburgse 
franken tegen de gemiddelde koers van de maand of tegen 
de dagkoers bij toegestane afwijking van de algemene re­
gel van omrekening aan de hand van de laatst vastgestelde 
wisselkoers
Bij de wet geopende mogelijkheid om voor bepaalde belaste 
handelingen forfaitaire of minimale maatstaven van 
heffing te bepalen
Gelijkstelling van vervoer dat voor een onbeduidend ge­
deelte in het buitenland plaatsvindt met nationaal ver­
voer
Mogelijkheid om ten behoeve van bepaalde categorieën 
belastingplichtigen forfaits vast te stellen voor het 
bepalen van het bedrag van de belasting in de volgende 
en voorafgaande fasen
Toepassing van een stelsel van heffing aan de bron voor 
de invoer en de leveringen van tabaksfabrikaten

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27, LID 5, VAN DE ZESDE RICHTLIJN
Lid—StaatDatum van de 
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
Luxemburg
(vervolg)29.12.1977 Artikel 25 Toepassing van de forfaitaire regeling voor de landbouw I 
op de leveringen van goederen, inclusief investerings- 
goederen, die ten behoeve van het landbouwbedrijf werden I  
gebruikt
Nederland 12. 6.1979 Artikel 6
Artikel 10, lid 2, 
en artikel 11—A, 
lid 1 a)
Artikel 10, lid 2, 
en artikel 14, 
lid 1 h)
Artikel 22 en 
eventueel 
artikel 24Bijzondere regeling voor de afzet van goederen via een 
veiling
Toepassing van een stelsel van heffing aan de bron voor 
tabaksfabrikaten
Toepassing van het nultarief voor de invoer en de leve- 
ring aan veilingen van vis welke wordt aangebracht per 
schip dat terugkeert van de visvangst
forfaitaire methoden ter berekening van de BTW- bij 
toepassing van het kasstelsel.* indien verschillende  
tarieven van toepassing zijn I
24. 7.1980 Artikel 10, lid 2
Artikel 17
Artikel 11-A, 
lid 3 b)Voor de levering van goederen welke door een 
buitenlandse ondernemer aan een in Nederland gevestigde 
ondernemer in consignatie worden gegeven, wordt de 
belasting eerst verschuldigd bij de leveing in het binnenland
Bijzondere regeling voor veehandelaren
Bijzondere regeling voor zegels en waardebonnen

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27, LID 5. VAN DB ZESDB RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de 
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
Nederland . 24. 7.1980 Artikel 2, lid 1 1. Heffing van de belasting in het kader van de termijn- 
handel alleen over transacties waaruit daadwerkelijk 
een levering in de zin van artikel 2 van de zesde 
richtlijn voortvloeit
2. Toepassing van het nultarief op transacties betreffende 
partijen koffie tot de uitslag ervan bij het veem- 
bedrijf
Artikel 11-A,lid 2 Uitsluiting van verpakkingskosten van de maatstaf van 
heffing zonder dat bij niet-terugbezorging van de ver­
pakking een herziening plaatsvindt (in feite handhaving 
van de oude regeling ondanks de overeenkomstig de zesde 
richtlijn vastgestelde nieuwe wettelijke bepalingen)
Verenigd
Koninkrijk28.12.1977, Artikel 22 en 
eventueel 
artikel 24
Artikel 11-A, 
lid 3 h)
Artikel 2 en 
artikel 28,  lid 2
Artikel 11
Artikel 2, lid 1, 
en artikel 6Forfaitaire methoden ter berekening van de BTW bij toepassing van het kasstelsel, indien verschillende  
tarieven van toepassing zijn
Regeling op het gebied van kortingszegels :  de uitgifte 
van de zegels wordt beschouwd als een verkregen korting
Systeem waardoor als niet aan de BTW onderworpen kunnen 
worden beschouwd belastingplichtigen van wie de leve- 
ringen uitsluitend onder het nultarief vallen
Bijzondere regeling voor tussenpersonen die betrokken 
zijn bij de verkoop van kosmetica :  berekening van de 
BTW over de verkoopprijs voor de consument
Toepassing van het nultarief op termijntransacties in het 
kader van de termijnmarkten en op diensten van de "mar­
kets members"

BIJLAGE I
KENNISGEVINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 27. LID 5, VAN DE ZESDE RICHTLIJN
Lid-StaatDatum van de 
kennisgevingBetrokken 
bepaling van de 
zesde richtlijnObject van de maatregel
Verenigd
Koninkrijk
(vervolg)2 8 .1 2 .1 9 7 7 Artikelen 6, 11 
en 13-B, sub b)Bijzondere regeling voor langdurig verblijf in hotels ;  
vermindering met80%van de maatstaf van heffing

- 90 -
BIJLAGE II
(keuzerecht ingevolge artikel 13-C)
Overzicht nr. 1  - Recht om voor belastingheffing te
kiezen in geval van verhuur en 
verpachting van onroerende goederen
Overz i  cht nr. 2 - Recht om voor belastingheffing te
kiezen in geval van leveringen van 
zogenaamde "oude" gebouwen en van  
onbebouwde onroerende goederen
Overzi cht nr. 3 - Recht om voor belastingheffing te
kiezen in geval van bancaire en 
financiële verrichtingen

-  9 1
OVm iCHT * * ■ '
TQETAPgfN-» VAN ARTIKEL f ‘ . ::, : H  . VAK PK 7.KWK bT'*-T?H-’UTI.MN
BEKNOPT OVERZICHT BETTftEfFENPE - -  . h e t m;rHT •>* vr-r-R n::'.Af-T i n ;tr r : ? - :zv.k in i:;v a i. vah km vehtachting  van onhoekende  goedefe » .
V r:f,'ii:'i7 /'.NJE' in.' va» l:- : r ->  ”  “ In r i  *-n. snit bi.ln  ïr.hinon.irtiAiiDKLiiiuEN
L iA -S ta a t
DUITSLAND
OBfrBIARKZN
FRANKRIJK
IERLAND
LUXEM BU RG
NEDERLANDK a n aalin g en  w aarop 
da n a t io n a le  w e tg e v in g  
b e tr e k k in g  h e e f t
V e rh u u r van o n ro e ren d e 
g o ed e re n  (b e h a lv e  ten  
a a n z ie n  van h e t  g e d e e l­
t e  d a t  v o o r p e r s o o n lijk  
g e b r u ik  i a  b e e te n d )
V erh u u r van o n ro e re n d e
g o ed e re n  d ie  v o o r com­
m e r c ië le  d o e le in d e n  
z i j n  bestem d (b e h a lv e  
te n  n a n z ie n  v-un h u t 
g e d e e lte  d /it v o o r p e r ­
s o o n l i jk  g e b ru ik  iu 
b es le m j)
V erh u u r van lo d ig e  
o n ro e ren d e g o ed e re n  
t . b . v .  cotnmerc iB le 
a c t i v i t e i t e n  ( z e lf n  
in d ie n  h e t o n ro e ren d  
goed w oonruim ten om­
v a t)
V e rh u u r van o n ro e­
re n d e  go ed e re n
V erh u u r van o n ro o - 
re n d e  g o ed e re n  k ra c h ­
te n s  een g e r e g is ­
t r e e r d e  h u u ro v e re e n ­
kom st
V erh u u r van 
o n ro e re n d e  g o ed e re n  enAa .  
dun gebouwen o f  ge­
d e e lte n  vnn gebouwen 
d ie  a i s  w oningen 
w orden g e b r u ik tU ito e f e n in g  van h e t  k e u ie re c h l H o e danigheid ” vun de h u u rd e r
Voor « Ik *  h a n d e lin g , te  bepa­
le n  d o o r de o p ta n t 
N ie t van to e p a s s in g  op :
-  k le in e  on d em e aan g e n  d ie  
v r i j s t e l l i n g  g e m e te n  o f
-  f o r f a i t a i r  b e lu s te  la n d ­
bouw ers
P e r  o n ro e ren d  goed
? o r  o n ro e ren d  goed o f g e h e e l 
van o n ro orondc g o ed e re n  (de 
keuze vorm t goon b e l e ts e l  
v o o r h o t e v e n tu e le  g e n o t van 
een v n  j;i t e l l i n g  o f  d o g re o - 
u ie v o  v e rm in d e rin g  op grond 
v;in de r e g e lin g  v o o r k le in e  
ondernem ingen)
In  t o t a a l
Voor e lk  o n ro e ren d  goort o f 
g e d e e lte  van een o n ro e ro ad  
/toed i n t  een n f z b r .d c r lijk e  
e e n h e id  v o rm t, m d ie n  hf’ t 
o n ro e ren d  goed v o lle d ig  o f , 
bi,i /:emoiu*d «gebruik, /o o r 
een ov civ cg ci.d  d o o l w ordt 
g e b r u ik t d o o r de h u u rd o r 
d i e  h u t r e c h t h e e f t do voor­
b e l a s ti n g  a f  tc  tro k k e n . Po 
1  re ,:e l m geu v o o r k le in e  o n d e r- 
iirmi >ii't<n en f o r f a i t a i r  bo- 
jn rrte landbouw er:’ z i j n  op 
ie  o n d e rh a v ig e  h a n d e lin g e n  
n . c t  vim to e p u r r in g  
Voor e lk  o n ro e re n d  goed 
N ie t van to e p a a s in g  op l 
k le m o  ondernem ingen d io  
v r i j s t e l l i n g  g o n ie te n  o f 
f o r f u . t n i r  bo L oste 
landbouw ersP e ln o tin g p lio h -  
lig e  d ie  h e t or>- 
ro e n m d  g->ed veer 
z i j n  ondorunnui 
zul g e b ru ik e n  
(ook v o o r v r i j ­
g e s te ld e  h n n d e- 
i in g en )
V ist in  nnn- 
P a rk in g  te  
•eircn
lio lu n tln r p lln h -  
t i g e  ( oo ‘  Lmbai 
v r ijg o a le ld ) »
r.'ivt in  iu m -’  
mor* in /: le  
nemen
T le lu o tin g p lie h - 
tig o  d io  re c h t 
h e e f t op n f t r c<>ord v u l de 
h u u rd e r
:. i?t v e r e i s t
l ro t v o re it‘ 1, 
l •  h ilv e  Ind ie n  
t k e u s e ru rh t 
. i-lenn do g*»l- 
I <*hoiduduur 
|v « i eon h u u r- 
o .oroonkomti t 
r. u d t  u itg o o e -
foi|.|
i  L  v e rw in t
*;iu t v e r e i n t
N ie t v e r e i o t
.IaV oorafgaande k e n n isg e v in g  
o f  m a c h tig in g
N ie t v e r e i s t ;  de b e tro k k e n  O nbepaald 
h a n d e lin g e n  m oeten e c h te r  
a f z o n d e r l ij k  w orden geboekt
V oorafgaand# k e n n isg e v in g
V oorafgaande k « u n in g ev in g
V oornfgn.inde m n o h ttg tn g  
v m  do b e ln o ttn g -  
udmin i n l n l  ie
V oorafgaande m a c h tig in g  
vun de b e l a s ti n g ­
a d m in is tr a tie
Op g e z a m e n lijk  v e rz o e k , 
voornfgnuiide m a c h tig in g  
viu: de b e J a s tin g -  
n d m lm n tr H tieT erm ijn
M in ste n s 
v o o r 
2 jim r
G e ld t t o t 
h e t e in d e  
vnn h e t lo 
ja n r j kan 
d a a rn a  
s t i l z w i j ­
gend wonki 
v e r le n g d , 
p e r  periotfr 
vnn b ja n r  
T ot h er­
ro e p in g
O nbepaald
O nbepaaldH e rro e p in g
L i j k t  n o g e l i j r
k e g e lijk
N ie t m o g e lijk  
Pe keuze v er—  
va 11 van 
rech tsw eg e 
b i j  v eran ­
d e r in g  van 
stemming
Machtiging 
vnn de lie ia s -  
t i n r f d n i m p -  
t r n t i e . o p
voorwon rd e dn t 
een e v e n tu e e l 
p o s i t i e f  v e r -  
n c h il tu s s e n  
in  de p e rio d o  
w a arin  de k eu- 
ze g o ld lm a x .
10 jo n r '’  v e r - 
k re g en  te r u g -  
iMve en be­
ta a ld e  n o tto -  
b e ln c tin g  wordt 
•i.-m ceruiverd
I.i.ik t moge- 
Üj*>. « e t nam  
b i j  een n ie u ­
we h u u ro v e r­
eenkom st
l- ijk t mogeli^ik 
in  o n d e rlin g e  
ev e re en n  tan*- 
n in g jb i.i ver­
a n d e rin g  vnn 
v e rh u u rd e r o f 
h u u rd e r vet—
11 e e t de keu­
ze h a a r  grondB ijr.o n d ere ge­
v o lg e n  v o o r de 
o p ta n t
E v e n tu e le  h er­
z ie n in g  gedu­
re n d e  10 j a a r  
na h e t  e e r s t e  
g e b ru ik  d o o r 
de o p ta n t
E v e n tu e le  h e r­
z ie n in g  gedu­
ren d e 10 j a a r  
na de v e r k r i j ­
g in g
De o p ta n t v e r­
k r i j g t  o . a .  ee n  
b e g in k r e d ie t 
v o o r z o v e r h i j  
le v o o rb e la s tin g  
n i e t  ,ron a f ­
tre k k e n  (1 /1 0  
p e r k a le n d e r ­
ja a r )  (1 )
(2)
E v e n tu e le  h e r ­
z ie n in g  gedu­
re n d e 10 j a a r  
u i de bouw o f 
de v e r k r i j g in g
E v e n tu e le h e r ­
z ie n in g  gedu­
re n d e 10 j n a r  
nn e e m te  ge­
b ru ik  o f  v e r ­
k r i j g i n g'J io t m  n a n - 
w ü-ning te  
tomen
(1) De uitoefening van het keuxerecht brengt vrljetelilng van de loonbelaetln*
oet zich. .  « m »—  i - i  — .(2) De lero® wetgeving onvat geen regeling voor het hortlen van de efgetrowten
belaatlng op Invoeteringegoederen.

- 92 -
O V E R Z IC H T  NR. 2
TOEPASSING VAN ARTIKEL· 13-B. SUB g) EN h).  VAN DE ZESDE RICHTLIJN  
BEKNOPT OVERZICHT B E T T R E F F E N D E  HET RECHT OM VOOR BELASTINGHEFFING TE KIEZEN IN GEVAL VAN LEVERINGEN
VAN ZOGENAAMDE "O U D E ' GEBOUWEN EN VAN ONBEBOUWDE ONROERENDE GOEDEREN
Lid-Staat
DUITSLAND
LUXEMBURG
NEDERLANDHandelingen waarop de  
nationale wetgeving  
betrekking beeft
In beginsel alle onder  
deze letters vallende  
bandelingen (inclu­
sief de overdracht van  
bepaalde onroerende  
zakelijke rechten)
O)
Levering van onroeren­
de goederen (inclu­
sief de overdracht  
van bepaalde onroe­
rende zakelijke  
rechten (1)
Levering van onroe­
rende goederen (in­
clusief de over-  
dracht van bepaalde  
onroerende zakelijke  
rechten) (2)Uitoefening van het  
keuzerecht
Voor elke handeling, te  
palen door de optant  
Niet van toepassing op :
- kleine ondernemingen  
die vrijstelling ge­
nieten of
- forfaitair belaste  
landbouwersbe- Belastingplichti­
ge die het on­
roerend goed voor 
zijn onderneming  
zal gebruiken  
(ook voor vrijge­
stelde handeling  
gen)
Voor elk onroerend goed  
of gedeelte van een on­
roerend goed dat een af­
zonderlijke eenheid vormt,  
indien het onroerend goed  
volledig of, bij gemengd  
gebruik (3), voor een  
overwegend deel wordt ge­
bruikt door de koper die  
recht heeft op aftrek van  
de voorbelasting. De re­
gelingen voor kleine on­
dernemingen en forfaitair  
belaste landbouwers zijn  
op de onderhavige hande­
lingen niet van toepassing
Voor elk onroerend goed  
Niet van toepassing op :
- kleine ondernemingen  
die vrijstelling ge­
nieten of
- forfaitair belaste  
landbouwersBelast ingpl i cht i-  
ge die recht  
heeft op aftrekHoedanigheid van  
de koper
Niet in aan­
merking te  
nemenAkkoord van  
de koper
Niet vereist
Nifct vereist
Ja ^Voorafgaande kennis­
geving of machtiging
Niet vereist; de be­
trokken handelingen  
moeten echter afzon­
derlijk worden ge­
boekt
Machtiging van de  
belastingadminis­
tratie véftr het  
passeren van de  
authentieke akte
Op gezamenlijk vei>-  
zoek, voorafgaande  
machtiging van de  
belastingadminis­
tratieTermijn Herroeping
Niet van toe­
passingNiet van toe­
passingBijzondere gevolgen voor  
de optant
Niet van toe-Niet van toe-Gedurende 10 jaar na de  
passing passing bouw of de belaste ver—
krijging; het niet of gedeel­
telijk  aftrekken kan aanlei­
ding geven to t een herziening 
(de onderhoudskosten zijn 
daarvan uitgesloten)
Niet van toe-(Niet van toe-Gedurende 10 jaar na het  
passing passing eerste gebruik of de be­
laste verkrijging; het 
niet- of gedeeltelijk 
aftrekken kan aanlei­
ding geven tot een her­
ziening (4)
(1) De levering van nieuwe gebouwen en van bouwterreinen is vrijgesteld.
(2) Bij de levering van een gebouwd goed is de vrijstelling eerst vanaf twee jaar  
na het eerste gebruik ervan van toepassing.
(3) De keuze betreft in dit geval het gehele onroerende goed. Voor de koper hcudt  
dit in dat hij slechts naar evenredigheid recht heeft op aftrek.( 4 )De overdracht van een onroerend goed is -vrijgesteld van de overdrachts­
belasting indien over de levering BTW wordt geheven en de leverancier :
1) het onroerend goed niet als bedrijfsmiddel heeft gebruikt (een si-  
tuatie die zich bijvoorbeeld bij een handelaar in onroerende goederen  
voordoet) of
2) het onroerend goed als bedrijfsmiddel heeft gebruikt zonder dat de  
koper recht heeft op aftrek van de voorbelasting.

*at
OVOZICHT JtR. 3
BEKNORT 0VEEZICHT B E T T R E F F E N D E .TOEPASSING VAN ARTIKEL 13-B, 3TTB d! ). VAN DE ZESDE RICHTLIJN 
'  HET HECHT OM VOOR BELASTINgiEFFI NG TE KIEZEN IN GEVAL VAN BANCAIRE EN FINANCIËLE VERRICHTINGEN
Lid-Staat
DUITSLAND
BELGIE
FRANKRIJKHandelingen waarop de  
nationale wetgeving  
betrekking beeft
Handelingen bedoeld  
in art. 13-B, sub d),  
nr. 1-5
Betalings- en in-  
cass overriobtingen
Handelingen die  
effectief werden  
onderworpen aan de  
belasting op bank­
zaken en financiële  
transacties (TAF,  
afgescbaft per 1.1.  
1979) (1), uitgevoerd  
door personen op wie  
deze belasting van  
toepassing was of  
van toepassing zou  
zijn geweest (2)Uitoefening van  
bet keuzerecbt
Voor elke bandeling  
te bepalen door de  
optant
Niet van toepassing  
op kleine onderne­
mingen die vrij­
stelling genieten
In totaal
In totaalHoedanigheid van  
de ontvanger
Belastingplichtige  
die voor zijn ondej>-  
neming van de ban­
deling gebruik zal  
maken (ook voor  
vrijgestelde han­
delingen)
Niet in aanmer­
king te nemen
Niet in aanmer­
king te nemen. De  
keuze geldt echter  
niet voor hande­
lingen tussen :
- instellingen die  
ressorteren onder  
de Chambre syndi­
cale des banques  
populaires ;
- onderlinge kre­
dietbanken die  
zijn aangesloten  
bij de Confédéra­
tion nationale
du crédit mutuel;
- onderlinge land-  
bouwkredietbankenAkkoord; van  
de ontvj anger
Niet ve reist
Niet ve
Niet vereist
reistVoorafgaande kennis­
geving of machtiging
Niet vereist; de be­
trokken handelingen  
moeten echter afzon­
derlijk worden ge­
boekt
Voorafgaande kennis­
geving bij een perio­
dieke aangifte te  
voegen
Voorafgaande kennis­
gevingTermijn
Onbepaald
Onherroe­
pelijk
Onherroe­
pelijkHerroeping
Niet van toepas­
sing
Niet van toepas­
sing
Niet van toepas­
sing. De keuze  
vervalt indien de  
optant niet meer  
aan de gestelde  
voorwaarden vol­
doet |zie voet-Bijzondere gevolgen  
voor de optant
Voor de optant geldt  
een lager tarief van  
de bijzondere belas­
ting op uitstaande  
kredieten (3)
noot (2))
(1) Het gaat hier om bepaalde handelingen als bedoeld in artikel 13-B, sub d),  
in het bijzonder :
- handelingen betreffende rekeningen en cheques (vergoedingen voor het bij­
houden van een rekening, het afsluiten van een rekening, het certifiëren  
van cheques, enz.);
- handelingen betreffende handelspapieren (behalve het innen van disconto  
en daarmee gelijkgestelde vergoedingen, enz.);
- krediet- en garantieverrichtingen (behalve voor interesten en daarmee  
gelijkgestelde vergoedingen, enz.);
- wisselverrichtingen (behalve in verband met exportfinanciering);
- handelingen betreffende goudstukken verricht door  aan
de belasting op bankzaken en financiële transacties onderworpen personen;
- beheer van gemeenschappelijke beleggingsfondsen;
- uitgifte van maaltijdbonnen.
(2) Het keuzerecht geldt derhalve voor bankiers, financiële instellingen, make­
laars in effecten, geldwisselaars, discontogevers,  beursagenten en andere  
personen die hoofdzakelijk handelingen verrichten op het gebied van de  
bancaire of financiële activiteiten.(3) Deze belasting is op 1.1.1979 in de plaats gekomen van de belasting op  
bankzaken en financiële transacties om de budgettaire gevolgen van de  
afschaffing van deze laatste belasting te compenseren.

- 9M-
BIJLAGE III
Arresten van het Hof van Justitie betreffende de toepassing 
van de tweede en zesde richtlijn inzake het gemeenschappelijk 
stelsel van belasting over de toegevoegde waarde
Zaak nr. Betreft
111/75 artikel 6 van de tweede richtlijn
51/76 artikelen 11 en 17 van de tweede richtlijn
126/78 artikel 6, lid 2, en bijlage B, sub 5, van de tweede
richtlijn
181 en 229/78 artikel 4 en bijlage A, sub 2, van de tweede richtlijn
154/80 artikel 8 van de tweede richtlijn
89/81 artikelen 4 en 11, lid 2, eerste alinea, van de tweede
richtlijn
222/81 artikel 8, eerste alinea, sub b), van de tweede richt­
lijn
8/81 artikel 13-B, sub d) 1, van de zesde richtlijn
15/81 artikel 2, sub 2, van de zesde richtlijn
(en artikel 95 van het Verdrag)
255/81 artikel 13-B, sub a),  van de zesde richtlijn