A4-0286/97

Resolutie over het speciaal verslag nr. 3/97 van de Europese Rekenkamer over het gedecentraliseerde systeem voor de tenuitvoerlegging van het programma PHARE, vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C4-0349/97)

Het Europees Parlement,

- gezien het speciaal verslag nr. 3/97 van de Europese Rekenkamer ((PB C 175 van 9.6.1997, blz. 4.)) (C4- 0349/97),

- gezien de "interim-evaluatie" van het PHARE-programma opgesteld door de evaluatie-eenheid van directoraat-generaal 1A van de Commissie,

- gelet op de artikelen 188 C, lid 4, en 206, lid 1, van het EG-Verdrag,

- gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole en het advies van de Commissie externe economische betrekkingen (A4-0286/97),

1. verwelkomt het speciaal verslag van de Rekenkamer als een objectief en kritisch onderzoek naar het gedecentraliseerde systeem (DIS) voor de tenuitvoerlegging van het programma PHARE; is echter van mening dat de decentralisatie van het financieel beheer, met name in het licht van de pre- toetredingsfase, veeleer een verplichting is dan een keuze en zo efficiënt mogelijk gemaakt dient te worden;

2. neemt kennis van de opmerkingen van de Rekenkamer met betrekking tot de ondoelmatigheden in het gedecentraliseerde systeem voor de tenuitvoerlegging; stelt vast dat ondanks het bestaan van het DIS de financiële besluitvorming nog steeds sterk gecentraliseerd is;

3. betreurt het feit dat sinds de instelling van het programma PHARE minder dan de helft van de aan het programma toegekende financiële middelen zijn omgezet in daadwerkelijke betalingen; neemt kennis van de opvatting van de evaluatie- eenheid van de Commissie dat dit voornamelijk te wijten is aan een gebrekkige programmering en politieke druk om de PHARE-begroting volledig ten uitvoer te leggen;

4. stemt in met de nieuwe nadruk die de Commissie legt op een beter gerichte, "toetredingsgestuurde" aanpak van de programmering voor PHARE; beklemtoont echter dat, wil deze benadering vrucht afwerpen in de vorm van een verhoogde effectiviteit van de uitgaven, er concrete beheershervormingen noodzakelijk zijn;

5. is ingenomen met de recente intentieverklaringen van de Commissie ten aanzien van de verscherping van de programmering en de procedures voor aanbestedingen en het financieel beheer van PHARE, onder meer door:

- een strenge handhaving van de termijn van zes maanden tussen de vastlegging van middelen en de ondertekening van het desbetreffende contract,

- een versnelling van de besluitvormingsprocedures, met inbegrip van de verwijdering van enkele van de huidige stappen uit het proces voor de goedkeuring van projecten,

- een "opschoning" van oude contracten, met inbegrip van, waar nodig, het beëindigen of annuleren van projecten, teneinde de middelen ten goede te laten komen aan vruchtbaarder activiteiten,

- maatregelen naar aanleiding van de werkzaamheden van de evaluatie- eenheid door een hervorming van de beheerspraktijken in het programma PHARE,

- een programma van sluiting van overtollige en onnodige PMU's,

- het uitbrengen van een in alle relevante talen vertaalde DIS-handleiding in september 1997;

- de hertoewijzing van voor nationale programma's bestemde, ongebruikte PHARE-kredieten voor voorzieningen voor horizontale ondersteuning van MKB's en Trans-Europese netwerken, door ze ter beschikking te stellen aan andere PHARE-landen, na voorlegging van adequate projectaanvragen;

verzoekt de Commissie om het Europees Parlement uiterlijk 31 december 1997 een verslag voor te leggen over de voortgang en de genomen maatregelen op elk van de hier genoemde terreinen;

6. stelt vast dat de delegaties van de Commissie in PHARE-landen een chronisch tekort blijven houden aan geschikt en gekwalificeerd statutair personeel; herhaalt zijn opvatting dat dit probleem niet zal worden opgelost zolang de Commissie geen aandacht schenkt aan de behoefte aan een eigen specifieke "Dienst buitenland";

7. verzoekt de Commissie te zorgen voor een grotere continuïteit in de personele bezetting van DG 1A, vooral in de hogere echelons van de directie van dit DG; is van mening dat het hoge personeelsverloop heeft bijgedragen tot een waarneembaar gebrek aan richting in het beleid en een structureel gebrek aan ervaring en institutioneel geheugen in het PHARE-programma;

8. betreurt dat, volgens de Rekenkamer, de toewijzing van de contracten voor technische bijstand al te vaak geschiedt zonder dat er sprake is van reële concurrentie tussen bedrijven via aanbestedingsprocedures; verzoekt de Commissie het Parlement vóór de behandeling van de kwijting voor 1996 op de hoogte te brengen van de maatregelen die terzake zullen worden getroffen; verzoekt de Commissie de lijst te publiceren van de 50 bedrijven die in de jaren 1994, 1995 en 1996 het vaakst werden geraadpleegd en het bedrag aan te geven van de contracten die aan elk van deze bedrijven werden toegewezen;

9. verwelkomt de instelling door de Commissie van een onafhankelijke evaluatie- eenheid binnen DG 1A als een constructieve innovatie; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de onafhankelijkheid van deze eenheid wordt vergroot en dat zij over voldoende middelen beschikt om haar taken op doeltreffende wijze uit te voeren;

10. beveelt aan:

a) om met ingang van het begrotingsjaar 1998 de verantwoordelijkheid voor het financieel beheer van specifieke PHARE-beleidsterreinen bij wijze van proef volledig te delegeren aan nationale bestuursinstellingen in de landen waarmee toetredingsonderhandelingen zijn gestart;

b) om met ingang van het begrotingsjaar 1999 op basis van de ervaringen die met de hierboven bedoelde proef zijn opgedaan, ten minste één PHARE-land de volledige verantwoordelijkheid te geven voor de tenuitvoerlegging van het nationale PHARE-programma, overeenkomstig de bepalingen van het Financieel Reglement (artikelen 107 en 109, lid 4) en op basis van regelmatige ex post controles door de Commissie;

c) om met ingang van het begrotingsjaar 1999 ten minste één delegatie van de Commissie in een PHARE-land waarmee nog geen toetredingsonderhandelingen zijn gestart de volledige verantwoordelijkheid te geven voor het financieel beheer van het nationale programma van dat land, en de desbetreffende delegatie de dienovereenkomstige prioriteit te geven met betrekking tot personeel en financiële middelen;

d) om maar in zeer beperkte mate gebruik te maken van de procedures van besloten aanbestedingen;

11. herinnert eraan dat de nationale PHARE-toewijzingen slechts een indicatief karakter hebben en opnieuw zouden kunnen worden verdeeld, rekening houdend met de resultaten van de begunstigde landen wat betreft de tenuitvoerlegging van nationale programma's;

12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, de Europese Rekenkamer en de regeringen van de PHARE-landen.