Advies over het "Jaarlijks verslag financieel cohesie-instrument 1993/1994"

(96/C 100/27)

Het Comité van de Regio's heeft op 13 maart 1995 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 C van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een advies op te stellen over het voornoemde verslag.

Commissie 8 "Economische en sociale samenhang - Sociaal beleid - Volksgezondheid", was met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden belast. Rapporteur was de heer Vieira de Carvalho.

Het Comité van de Regio's heeft tijdens zijn op 20 en 21 september 1995 gehouden negende zitting (vergadering van 21 september 1995) het volgende advies uitgebracht.

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gelet op Verordening (EEG) nr. 792/93 van de Raad van 30 maart 1993 tot instelling van een cohesie-financieringsinstrument;

gezien het advies van het Comité van de Regio's over het "Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot oprichting van een Cohesiefonds" en het "Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad houdende bepalingen ter uitvoering van de Verordening (EG) tot oprichting van een Cohesiefonds" (CDR 16/94);

gezien het feit dat de Rekenkamer een bijzonder verslag, nr. 1/95, over het cohesie-financieringsinstrument heeft uitbracht, dat dezelfde periode beslaat als het verslag van de Commissie;

gezien het vijfde communautaire actieprogramma inzake milieu en duurzame ontwikkeling;

gezien de mededeling van de Commissie over de toekomstige ontwikkeling van het gemeenschappelijk vervoerbeleid;

brengt het volgende advies uit:

1. Het Comité van de Regio's prijst de Commissie en de lid-staten voor hun inspanningen om het cohesie-financieringsinstrument in een dergelijk kort tijdsbestek in te stellen en is zich bewust van de moeilijkheden die zich hebben voorgedaan als gevolg van het gebrek aan rechtszekerheid, gezien het feit dat het Verdrag van Maastricht nog niet geratificeerd was.

2.1. Het Comité benadrukt dat het met de meeste opmerkingen over moeilijkheden of tekortkomingen bij het functioneren van het cohesie-financieringsinstrument beoogt te voorkomen dat dergelijke problemen ook bij de steunverlening in het kader van het Cohesiefonds zullen optreden. Deze opmerkingen worden dus gemaakt ter wille van een zo goed mogelijke werking van het Cohesiefonds.

2.2. Het Comité dringt erop aan dat al het mogelijke wordt gedaan om de doelmatigheid van het Fonds te waarborgen.

3. In het bijzonder had het Comité graag gezien dat de bevoegde regionale en lokale autoriteiten nauw betrokken waren geweest bij het beheer van het cohesie-financieringsinstrument.

3.1. Zo zouden regionale en lokale overheden een actieve rol moeten spelen bij het vaststellen van de prioriteiten en het bestuderen en selecteren van de projecten.

3.2. De rechtstreeks betrokken regionale en lokale autoriteiten zouden altijd voldoende inspraak moeten hebben bij het vaststellen van de prioriteiten in de begunstigde lid-staten, en niet alleen wanneer zij volledig bevoegd zijn om projecten te bepalen of uit te voeren in hun gebied.

3.3. Inspraak van de lagere overheden impliceert tevens dat de steunaanvragen vergezeld zouden moeten gaan van een beoordeling door de betrokken regionale en lokale autoriteiten van de gevolgen van het desbetreffende project op regionaal en interregionaal niveau. De Commissie zou bij de behandeling van de aanvragen rekening moeten houden met deze beoordeling.

3.4. Bovendien is het van essentieel belang dat regionale en lokale autoriteiten die bijdragen in de financiering van de projecten, ook betrokken worden bij het budgettair beheer van deze projecten.

3.5. Wat het toezicht op en de evaluatie van de projecten betreft, is het Comité ingenomen met de opmerking van de Commissie dat de lid-staten zich meer moeten inzetten om de analyse van de milieugevolgen van de projecten te verbeteren (). De lokale en regionale overheden zijn zich ervan bewust dat de projecten worden geselecteerd aan de hand van het vijfde actieprogramma voor het milieu. Niettemin willen zij erop aandringen dat de regels ter bestrijding van luchtvervuiling en geluidsoverlast, ter bescherming van water, voor de behandeling van vaste afvalstoffen en ter bescherming van vogels bij de gesteunde projecten in acht worden genomen.

3.6. Het Comité wijst er eens te meer op dat het nodig is, de rechtstreeks betrokken regionale en lokale overheden deel uit te laten maken van de toezichtcomités, zoals thans in Ierland gebeurt. Het verdient de voorkeur deze regionale bestuursbevoegdheden over te laten aan gekozen lokale en regionale vertegenwoordigers in plaats van aan vertegenwoordigers van de centrale overheid.

3.7. Het Comité hoopt dat er in de toekomst meer projecten in de meest perifere regio's gefinancierd zullen worden. Een eventuele verhoging van de middelen voor deze projecten mag echter niet ten koste gaan van andere fondsen, zoals de Structuurfondsen.

3.8. Het Comité vindt dat geïsoleerde regio's in de cohesielanden voorrang moeten krijgen.

4. Het Comité herinnert eraan dat de Rekenkamer zich in zijn bijzonder verslag verontrust afvraagt of een aantal kleinschalige projecten niet uitsluitend steun via het cohesie-financieringsinstrument is verleend om de kredieten zo snel mogelijk te kunnen uitgeven. Het wijst erop dat de projecten een duidelijk effect op de regionale en interregionale ontwikkeling moeten hebben. Overigens is een dergelijk effect niet per se gerelateerd aan de omvang van het project.

5. Het Comité had graag informatie gehad over het totale aantal financieringsaanvragen, het percentage projecten dat is goedgekeurd, de belangrijkste redenen voor het afwijzen van projecten en de eventuele invloed van de regionale en lokale autoriteiten op de besluitvorming.

6. Het zou zinvol zijn, de sociaal-economische gevolgen (op zowel nationaal als regionaal en lokaal niveau) van de gefinancierde projecten te meten door bijvoorbeeld in de verslagen een paragraaf te wijden aan het effect van de projecten op lokaal, regionaal en interregionaal niveau.

Verder zou het Comité graag zien dat de Commissie in haar jaarverslagen gebruik zou maken van grafieken en kaarten om een globaal beeld van de ontwikkeling van de gesteunde projecten te geven.

Om beter te kunnen beoordelen of er bij de verdeling van de middelen sprake is van een evenwicht tussen vervoers- en milieuprojecten, zouden de verslagen gegevens van voorgaande jaren moeten bevatten. Zo is dat in de sector wegvervoer helaas relatief weinig steun gegaan naar milieuvriendelijkere vervoerswijzen. Om evenwel te kunnen bepalen of er daadwerkelijk een gebrek aan evenwicht bij de verdeling van de middelen is, zou men een veel langere periode dan een jaar moeten kunnen overzien.

7. Het Comité herinnert eraan hoe belangrijk het is te zorgen voor een goede coördinatie tussen de verschillende communautaire financieringsinstrumenten, nl. het cohesie-financieringsinstrument of het Cohesiefonds enerzijds en de Structuurfondsen, de Europese Investeringsbank, Interreg II en de overige communautaire maatregelen anderzijds.

Het Comité neemt nota van de kritiek van de Rekenkamer dat lid-staten in sommige gevallen projecten die voor steun van het EFRO of de EIB in aanmerking kwamen, hebben ingetrokken om ze via het cohesie-instrument te laten financieren. Dergelijke praktijken moeten in de toekomst worden uitgesloten. Met een betere coördinatie en meer informatie kan worden voorkomen dat projecten dubbel worden gefinancierd en dat het Cohesiefonds projecten subsidieert die in het kader van andere regelingen mogelijk geen steun zouden ontvangen. Bovendien kan zo de samenhang met de nationale infrastructuurprojecten worden verbeterd.

8. Het Comité is zich bewust van de problemen die zich voordoen doordat de communautaire wetgeving inzake het toekennen van overheidsopdrachten in sommige landen niet in acht wordt genomen. Het hoopt dat deze problemen spoedig tot het verleden zullen behoren.

9. Het Comité kan niet anders dan ingenomen zijn met het feit dat er bij de goedgekeurde projecten geen onregelmatigheden of fraudegevallen zijn geconstateerd.

Brussel, 21 september 1995.

De voorzitter van het Comité van de Regio's

J. BLANC

() Reactie van de Commissie op het bijzonder verslag van de Rekenkamer.

BIJLAGE bij het advies van het Comité van de Regio's over het "Jaarlijks verslag financieel cohesie-instrument 1993/1994"

Het Comité van de Regio's heeft op 18 juli 1995 besloten, overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een advies op te stellen over het voornoemde verslag.

Commissie 8 "Economische en sociale samenhang - Sociaal beleid - Volksgezondheid", was belast met de voorbereiding van dit advies, dat als bijlage bij het advies over het "Jaarlijks verslag financieel cohesie-instrument 1993/1994" [COM(95) 1 def.] is gevoegd. Rapporteur was de heer Vieira de Carvalho.

Het Comité van de Regio's heeft tijdens zijn op 20 en 21 september 1995 gehouden negende zitting (vergadering van 21 september 1995) het volgende advies uitgebracht.

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gelet op Verordening (EEG) nr. 792/93 van de Raad van 30 maart 1993 tot instelling van een cohesie-financieringsinstrument;

gezien het advies van het Comité van de Regio's over het "Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot oprichting van een Cohesiefonds" en het "Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad houdende bepalingen ter uitvoering van de Verordening (EG) tot oprichting van een Cohesiefonds" (CDR 16/94);

gezien het feit dat de Rekenkamer een bijzonder verslag, nr. 1/95, over het cohesie-financieringsinstrument heeft uitbracht, dat dezelfde periode beslaat als het verslag van de Commissie;

gezien het vijfde communautaire actieprogramma inzake milieu en duurzame ontwikkeling;

gezien de mededeling van de Commissie over de toekomstige ontwikkeling van het gemeenschappelijk vervoerbeleid;

gezien het "Jaarlijks verslag financieel cohesie-instrument 1993/1994" [COM(95) 1 def.]:

1. Het Comité van de Regio's stelt tot zijn genoegen vast dat er verbetering is gebracht in de onevenwichtige verdeling van de middelen tussen vervoersprojecten en milieuprojecten ten nadele van deze laatste, zoals bij de evaluatie van het cohesie-instrument werd geconstateerd.

2. Het Comité verheugt zich eveneens over de tendens op het gebied van de vervoersinfrastructuur om meer middelen aan spoorwegprojecten toe te kennen dan deze in het kader van het cohesie-instrument ontvingen.

3. De opmerkingen die het Comité in zijn advies over het cohesie-instrument met betrekking tot de rol van regionale en lokale autoriteiten naar voren heeft gebracht (par. 3), gelden ook voor hun rol bij de steunverlening in het kader van het Cohesiefonds.

4. Het Comité herhaalt dat het van belang is, in de verslagen een paragraaf aan het effect van de projecten op lokaal, regionaal en nationaal niveau te wijden. In het huidige jaarverslag is bij de technische beschrijving van de projecten weliswaar een paragraaf over de sociaal-economische voordelen van de projecten opgenomen, maar uitgebreidere informatie over de gevolgen van de projecten zou zeker welkom zijn.

5. Het Comité verzoekt opnieuw om informatie over het totale aantal financieringsaanvragen, het percentage projecten dat is goedgekeurd, de belangrijkste redenen voor het afwijzen van projecten en de eventuele invloed van de regionale en lokale autoriteiten op de besluitvorming.

6. Het Comité neemt er nota van dat zich bij de goedgekeurde projecten enkele onregelmatigheden hebben voorgedaan.