ADVIES VAN DE COMMISSIE overeenkomstig artikel 251, lid 2, onder c) van het EG-verdrag, over de amendementen van het Europees Parlement op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad inzake het voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake nationale emissie maxima voor bepaalde luchtverontreinigende stoffen HOUDENDE WIJZIGING VAN HET VOORSTEL VAN DE COMMISSIE overeenkomstig artikel 250, lid 2 van het EG-verdrag

TOELICHTING

In artikel 251, lid 2, onder c), van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap wordt bepaald dat de Commissie advies uitbrengt over de in tweede lezing door het Europees Parlement voorgestelde amendementen.

De Commissie brengt in dit document advies uit over de negen amendementen die door het Europees Parlement zijn aangenomen.

1. Achtergrond

Indiening van het voorstel (COM(1999)125 def.) bij het Europees Parlement en de Raad (overeenkomstig artikel 175, lid 1, van het Verdrag) // 14 juli 1999

Advies van het Economisch en Sociaal Comité // 8 december 1999

Advies van het Comité van de Regio's // 14 juni 2000

Advies van het Europees Parlement - eerste lezing // 15 maart 2000

Vaststelling van het gemeenschappelijk standpunt // 7 november 2000

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement over het gemeenschappelijk standpunt (SEC (2000)1936 def.) // 10 november 2000

Advies van het Europees Parlement - tweede lezing // 14 maart 2001

Het Europees Parlement heeft in tweede lezing getracht het gemeenschappelijke standpunt op een aantal punten strikter te maken. Het heeft ambitieuzere nationale emissiemaxima voor zwaveldioxide, stikstofoxiden en vluchtige organische stoffen voorgesteld en data waarop aan de milieudoelstellingen op lange termijn moet worden voldaan. Tevens is de emissie door de internationale zeevaart en het vliegverkeer afgezien van de start- en landingsprocedure in de nationale emissiemaxima opgenomen en wordt de Commissie verzocht voorstellen voor economische instrumenten voor de hele EG in te dienen die ervoor moeten zorgen dat de maxima in acht worden genomen.

2. Doelstelling van het voorstel van de Commissie

In het voorstel van de Commissie voor een richtlijn inzake nationale emissiemaxima worden voor elke lidstaat maximale grenswaarden vastgesteld voor de totale emissie van de vier verontreinigende stoffen die verantwoordelijk zijn voor de verzuring, de eutrofiëring en de verontreiniging door ozon, maar wordt grotendeels aan de lidstaten overgelaten welke maatregelen zij willen nemen om aan deze grenswaarden te voldoen. Deze verontreinigende stoffen verplaatsen zich in grote hoeveelheden van lidstaat naar lidstaat. In 2010 moet aan de emissiemaxima worden voldaan.

Het voorstel heeft als doelstellingen op lange termijn dat de kritische belasting en de kritische niveaus voor verzuring en eutrofiëring niet worden overschreden en dat de richtsnoeren van de WHO voor ozon niet worden overschreden. Op grond van de huidige gegevens kan niet worden voorspeld op welke data deze doelstellingen kunnen worden gehaald. De door de Commissie voorgestelde emissiemaxima zijn dan ook bedoeld om te voldoen aan tussentijdse doelstellingen voor de verzuring die al door de Raad en het Parlement zijn vastgesteld, en daarnaast aan nieuwe doelstellingen voor ozon, en wel op een wijze die voor de Gemeenschap als geheel zo weinig mogelijk kosten met zich meebrengt. In het algemeen kunnen de lidstaten de doelstellingen niet elk afzonderlijk door alleen binnenlandse maatregelen op hun grondgebied verwezenlijken.

3. Advies van de Commissie over de amendementen van het Parlement

Op 14 maart 2001 heeft het Europees Parlement 9 amendementen aangenomen. De Commissie heeft één amendement (amendement 2) volledig en twee amendementen (amendementen 3 en 8) gedeeltelijk of in beginsel overgenomen. De overige amendementen kunnen niet worden overgenomen.

3.1 Het door de Commissie overgenomen amendement

De Commissie is het ermee eens dat de emissie door de scheepvaart een belangrijke bijdrage levert tot de problemen in verband met verzuring, eutrofiëring en ozon op leefniveau in de Gemeenschap en dat hier iets aan moet worden gedaan. De bijdrage van de emissie door het vliegverkeer afgezien van de start- en landingsprocedure wordt niet groot geacht, maar dit moet nader worden gecontroleerd. In het algemeen wordt de emissie door de internationale scheepvaart het best aangepakt door maatregelen binnen de Internationale Maritieme Organisatie en de emissie door het vliegverkeer door maatregelen binnen de Internationale Organisatie voor de burgerluchtvaart. In artikel 9 is al sprake van internationale voorschriften voor de emissie door schepen en vliegtuigen. Door amendement 2 wordt de elfde overweging in overeenstemming met dit artikel gebracht.

3.2 In beginsel door de Commissie overgenomen amendementen

Amendement 3 houdt ook verband met de emissie door de scheepvaart. Het behelst de toevoeging van een nieuwe overweging waarin het belang van de emissie door de scheepvaart wordt genoemd en wordt gewezen op de verplichtingen van artikel 7, lid 3, van Richtlijn 1999/32/EG van 26 april 1999 inzake het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen. De Commissie geeft er de voorkeur aan de formulering van artikel 7, lid 3, zo veel mogelijk te volgen. Met het oog op deze verplichting hebben de Commissie, de lidstaten en Noorwegen de IMO vorig jaar met succes voorgesteld de Noordzee tot een zwavelarm gebied te verklaren. Daarnaast heeft de Commissie een inventarisatie gemaakt van de emissie door de scheepvaart in de Middellandse Zee en de Zwarte Zee, die door de EG en de internationale commissie in ruimere zin kan worden gebruikt. Tot op heden waren er alleen inventarisaties voor de Oostzee en de Noordzee. De Commissie heeft tevens een eerste studie afgerond over de mogelijkheden van communautaire maatregelen om de emissie door de scheepvaart terug te dringen. De diensten van de Commissie zijn nu bezig met verdere technische werkzaamheden op het gebeid van de emissie door schepen in de lucht, onder andere van zwaveldioxide, stikstofoxiden en vluchtige organische stoffen, teneinde eind 2001 een verslag over de toekomstige strategie bij de Raad en het Parlement in te kunnen dienen.

Amendement 8 behelst de verplichting dat de Commissie eind 2001 voorstellen indient voor economische instrumenten die ervoor moeten zorgen dat de doelstellingen van het voorstel worden gehaald. De Commissie zal bij de evaluatie van de richtlijn overeenkomstig artikel 9 in 2004 en 2008 bezien welke mogelijkheden er zijn om economische instrumenten te gebruiken. De Commissie kan dit amendement derhalve in beginsel en gedeeltelijk overnemen door de tekst van het Parlement te vervangen door "het mogelijke gebruik van economische instrumenten".

3.3 Niet door de Commissie overgenomen amendementen

De amendementen 1, 6, 7 (tweede deel) en 10 hebben direct betrekking op de nationale emissiemaxima. Amendement 10 voert in bijlage I weer de oorspronkelijk door de Commissie voorgestelde emissiemaxima voor zwaveldioxide, stikstofoxiden en vluchtige organische stoffen in, waar deze ambitieuzer zijn dan in het gemeenschappelijke standpunt van de Raad. De maxima voor deze verontreinigende stoffen in het gemeenschappelijke standpunt die ambitieuzer zijn dan in het voorstel van de Commissie, zouden onveranderd blijven. Voor ammoniak zou het gemeenschappelijke standpunt volledig onveranderd blijven, ook op de punten waar dit minder ambitieus is dan het voorstel van de Commissie.

De oorspronkelijk door de Commissie voorgestelde nationale emissiemaxima waren bedoeld om te voldoen aan de tussentijdse milieudoelstellingen die in 2010 moeten worden gehaald. De Commissie blijft aan deze doelstellingen vasthouden. De Raad heeft ze krachtig gesteund, maar is van mening dat er bepaalde onzekerheden zijn die de lidstaten ervan weerhouden zich nu als een juridisch bindende toezegging vast te leggen op de door de Commissie berekende maxima. In het gemeenschappelijke standpunt van de Raad zijn evaluaties opgenomen, gepland in 2004 en 2008, waarbij het tekort kan worden gecompenseerd. De Commissie kan zich verenigen met de combinatie van het gemeenschappelijke standpunt van de Raad en het gemeenschappelijke standpunt inzake grote stookinstallaties als een eerste stap op weg naar de verwezenlijking van de doelstellingen. De Commissie neemt amendement 10 derhalve niet over.

Amendement 6 houdt in dat de term "in grote lijnen" uit de inleidende zin van artikel 5 in het gemeenschappelijke standpunt wordt geschrapt. Hier wordt gesteld: "De nationale emissieplafonds van bijlage I hebben tot doel dat de Gemeenschap als geheel in 2010 in grote lijnen" de in het artikel vermelde tussentijdse milieudoelstellingen haalt. Amendement 1 houdt in dat het woord "globaal" uit de elfde overweging wordt geschrapt. Zowel de emissiemaxima in het gemeenschappelijke standpunt als de door het Parlement in tweede lezing voorgestelde emissiemaxima gaan minder ver dan degene waarvan is berekend dat ze nodig zijn om in de hele Gemeenschap de milieudoelstellingen te halen. Ze zullen echter een positieve bijdrage leveren en de termen "in grote lijnen" en "globaal" zijn een goede beschrijving van het verwachte resultaat. De Commissie neemt de amendementen 1 en 6 dan ook niet over.

Amendement 7 (tweede deel) behelst dat de bepaling in artikel 9, lid 1, dat de Commissie, wanneer zij in 2004 en 2008 verslag uitbrengt bij het Parlement en de Raad, evalueert in hoeverre een verdere emissiereductie nodig is om aan de in artikel 5 van het voorstel opgenomen tussentijdse milieudoelstellingen te voldoen. Zoals al is gesteld, gaan zowel de emissiemaxima in het gemeenschappelijke standpunt als de door het Parlement voorgestelde emissiemaxima minder ver dan nodig is om de tussentijdse milieudoelstellingen te halen. De Commissie kan dit amendement derhalve niet overnemen. (De Commissie heeft tijdens het debat in plenaire zitting op 13 maart gesteld dat zij het tweede deel van amendement 7 in beginsel kan overnemen, mits het nieuwe artikel dat bij amendement 9 zou worden ingevoegd, op bevredigende wijze zou worden geformuleerd. Het Parlement heeft amendement 9 echter niet aangenomen.)

Amendement 4 behelst de vaststelling van data om de doelstellingen op lange termijn, namelijk dat de kritische belasting en de kritische niveaus voor verzuring en eutrofiëring niet worden overschreden en dat de richtsnoeren van de WHO voor ozon niet worden overschreden, te verwezenlijken. De Commissie blijft aan de verwezenlijking van deze doelstellingen op lange termijn vasthouden. Met de huidige kennis kan echter onmogelijk worden voorspeld wanneer, hoe en tegen welke kosten ze kunnen worden gehaald. De Commissie neemt dit amendement dan ook niet over.

De amendementen 5 en 7 (eerste deel) hebben weer betrekking op de emissie door de internationale zeevaart en het vliegverkeer afgezien van de start- en landingsprocedure. Zoals reeds is uiteengezet, is de Commissie het er mee eens dat er iets aan de emissie door de scheepvaart moet worden gedaan en dat de emissie door het vliegverkeer nader moet worden onderzocht. De Commissie kan de amendementen 5 en 7 (eerste deel), die inhouden dat deze emissies in de nationale emissiemaxima worden opgenomen, echter niet overnemen. In de eerste plaats is het niet duidelijk hoe de emissie door schepen en vliegtuigen die tussen derde landen reizen, aan de lidstaten kunnen worden toegerekend. In de tweede plaats kan deze emissie om juridische redenen niet door de lidstaten worden gereguleerd. Daarvoor zijn internationale maatregelen nodig.

3.4 Opnieuw behandeld voorstel

Overeenkomstig artikel 250, lid 2, van het EG-Verdrag wijzigt de Commissie haar voorstel zoals in het voorgaande is vermeld.