Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lid-staten inzake maatregelen tegen de uitstoot van verontreinigende gassen en deeltjes van inwendige verbrandingsmotoren die worden gemonteerd in niet voor de weg bestemde mobiele machines" ()

(96/C 153/02)

De Raad heeft op 7 november 1995 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100A van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over voornoemd voorstel.

De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 februari 1996 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Barros Vale.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 333e Zitting (vergadering van 28 februari 1996) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen stemmen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. De Europese Unie moet weliswaar blijven streven naar een grotere economische en sociale ontwikkeling, maar dit mag niet ten koste gaan van het milieu en de natuurlijke rijkdommen, die bepalend zijn voor de kwaliteit van het menselijk leven en de duurzaamheid van die ontwikkeling.

1.2. Het spreekt voor zich dat ook harmonisering van de regelgeving van alle lid-staten dringend geboden is om de technologische ontwikkeling in goede banen te houden.

1.3. Vermindering van de uitstoot van verontreinigende stoffen heeft met name een gunstige invloed op de volksgezondheid en komt het milieu in het algemeen ten goede.

1.4. De EU heeft regels opgesteld inzake de werking van motoren die in voor het wegverkeer bestemde voertuigen worden gemonteerd, maar op het gebied van niet voor de weg bestemde machines is tot dusver niets wettelijk geregeld. Dit voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad wil deze lacune aanvullen.

1.5. Deze regels zijn - evenals de wetgeving die momenteel in de Verenigde Staten wordt voorbereid - gebaseerd op ISO-norm 8178 (International Standards Organization). Deze norm werd overgenomen door de Amerikaanse EPA, de "California Air Resources Board", de ECE van de VN en door Japan.

1.6. De Commissie schat de totale jaarlijkse kosten van technische aanpassingen op ongeveer 31 miljoen ecu tijdens de eerste fase en 125 miljoen ecu tijdens de tweede fase. Deze kosten zullen op de consument worden afgewenteld en zullen resulteren in een prijsstijging van de motoren met 1 tot 3 % tijdens de eerste fase en 3 tot 8 % tijdens de tweede fase, wat zijn weerslag zal hebben op de marktwaarde van de machines.

1.7. Per ton vermindering van de uitstoot van verontreinigende stoffen komt dat neer op 1 400 ecu tijdens de eerste fase en 2 600 ecu tijdens de tweede fase.

2. Samenvatting van het voorstel van de Commissie

2.1. Het voorstel van de Commissie heeft tot doel de luchtvervuiling door verontreinigende stoffen afkomstig uit nieuwe inwendige-verbrandingsmotoren die worden gemonteerd in niet voor de weg bestemde mobiele machines, aanzienlijk te verminderen. Dit voorstel is niet van toepassing op landbouw- en bosbouwtrekkers. Het gaat hier immers om machines die ook in voor de weg bestemde voertuigen worden gebruikt en daarom aan een andere keuringsprocedure worden onderworpen.

2.2. In tegenstelling tot de uitstoot door wegvoertuigen, die dank zij de in de loop der tijd ontstane regelgeving geleidelijk is verminderd, is de uitstoot door niet voor de weg bestemde voertuigen nog nooit aan communautaire regelgeving onderworpen.

2.2.1. Wanneer de luchtvervuiling door beide soorten machines (wel of niet voor de weg bestemd) wordt vergeleken, blijken de niet voor de weg bestemde voertuigen voor een flink vervuilende uitstoot van vooral stikstofoxyde (NOx) en vaste deeltjes (PT) te zorgen, die het milieu zwaar belasten.

2.3. De motoren waarop dit voorstel voor een richtlijn van toepassing is, worden gemonteerd in machines die worden gebruikt in de industrie, in de landbouw en voor specifieke transportdoeleinden. Het gaat hier dus bijvoorbeeld om compressoren, bulldozers, vorkheftrucks, mobiele kranen en machines voor goederenbehandeling met een motor van minstens 18 Kw.

2.4. In het voorstel van de Commissie wordt bepaald dat de lid-staten de noodzakelijke maatregelen moeten nemen om ervoor te zorgen dat de motoren waarop deze richtlijn van toepassing is, aan de vastgestelde emissienormen voldoen.

2.5. Voorgesteld wordt de nieuwe emissienormen in twee stappen in te voeren: de eerste fase loopt van juni 1997 tot december 1998 en de tweede fase van januari 2001 tot december 2003. Motoren die in deze periode worden geproduceerd ("Engine Built Date") moeten aan de dan geldende normen voldoen.

3. Algemene opmerkingen

3.1. Het voorstel van de Commissie komt tegemoet aan de eisen van een beter milieu, waaraan in een groot deel van de thans geldende regelgeving reeds aandacht wordt besteed. Dat is ook nodig, omdat de kwaliteit van de lucht in Europa zorgwekkend blijft. Daarom zijn alle maatregelen ter vermindering van de luchtvervuiling, met name de vermindering van emissies, dringend noodzakelijk.

3.1.1. De Commissie denkt dat de voorgestelde maatregelen de uitstoot van stikstofoxyde door deze motoren met ongeveer 23 %, van koolwaterstoffen met 11 % en van vaste deeltjes met 27 % zal verminderen. Tijdens de tweede fase zou dat respectievelijk 42 %, 29 % en 67 % zijn.

3.2. Het Comité is blij met het voorstel van de Commissie, met name omdat het in overeenstemming is met de desbetreffende regelgeving die op dit moment in de Verenigde Staten wordt uitgewerkt.

3.2.1. Voor de uitbreiding van de afzetmogelijkheden van dit soort motoren in de wereld is het van buitengewoon groot belang dat de normen van de VS en de Europese Unie met elkaar overeenstemmen. Dat maakt de produktie een stuk eenvoudiger en stimuleert de concurrentie.

3.2.2. Aangezien de regelgeving voor de tweede fase noch in de VS, noch in de EU al helemaal rond is en de beoogde normen nog aan verandering onderhevig kunnen zijn, zouden beide partijen er belang bij hebben dat de uitvoering van de tweede fase in de VS en de EU harmonisch en op grond van wederzijdse erkenning verloopt.

3.3. Het Comité is verheugd dat de instanties die keuringscertificaten afgeven en waartoe de producenten ook hun certificatie-aanvraag moeten richten, onder de bevoegdheid van de lid-staten vallen.

3.4. Gezien de gezondheidsrisico's die de emissies door dergelijke motoren met zich meebrengen, zijn de in de richtlijn opgenomen maximumwaarden aanvaardbaar. Deze waarden zijn een compromis tussen milieubescherming en de huidige technische, financiële en uitvoeringsmogelijkheden van de producenten. De producenten moeten van de periode tot de inwerkingtreding van de richtlijn gebruik maken om de problemen op te lossen die m.n. in het geval van kleinere motoren (18 tot 37 Kw) in de tweede fase t.a.v. de naleving van de maximumwaarden zouden kunnen ontstaan.

4. Bijzondere opmerkingen

4.1. In bijlage I bij het voorstel voor een richtlijn worden de machines of installaties genoemd waarvan de motoren onder deze regelgeving vallen. Deze lijst is wel niet uitputtend, maar het Comité vindt toch dat ook generatoren moeten worden vermeld, aangezien ook compressoren worden genoemd.

4.2. De keuringsinstanties in de lid-staten, die de "typegoedkeuring" verlenen, moeten controleren of nieuwe motoren aan alle eisen voldoen.

4.2.1. De producent moet zelf periodieke verslagen opstellen, aan de hand waarvan de controle kan plaatsvinden, en moet de noodzakelijke informatie in zijn archief opslaan. Het Comité vindt het echter overdreven dat deze gegevens in sommige gevallen 30 jaar moeten worden bewaard. Dat is nl. wel érg lang en hierdoor kan het bedrijfsleven voor problemen komen te staan.

4.3. Wanneer motoren die voor het wegverkeer zijn bestemd en reeds aan een goedkeuringsprocedure werden onderworpen, in niet voor het wegverkeer bestemde voertuigen of machines worden gebruikt, behoeven deze volgens het Comité niet nogmaals aan dezelfde procedure te worden onderworpen.

4.4. Nadat alle parameters zijn vastgesteld en dienovereenkomstig wordt overgegaan tot de typegoedkeuring van een motor of een serie motoren van hetzelfde type, moeten deze motoren volgens het Comité ook tijdens hun levensduur regelmatig worden gecontroleerd om te kunnen beoordelen of de uitstoot van verontreinigende stoffen op hetzelfde peil blijft.

4.4.1. Hoewel het Comité een controlesysteem absoluut noodzakelijk vindt, wijst het erop dat het wegens het ontbreken van een merkteken op deze voertuigen/installaties moeilijk kan zijn tijdens de levensduur van een machine een periodieke controle uit te voeren omdat de machines onmogelijk zijn op te sporen, vooral wanneer dit systeem ook op benzinemotoren wordt toegepast. Het is tegenwoordig algemeen bekend dat de emissies van in gebruik zijnde motoren niet kunnen worden gecontroleerd. De "International Standards Organization" werkt momenteel aan een rookproef bij belaste motor ("loaded smoke test"), die dit probleem moet oplossen. Dat zal echter tot de nodige beperkingen leiden bij het ontwerpen van motoren die een geringe hoeveelheid rook ontwikkelen. Ook zullen t.a.v. het gebruik de nodige maatregelen moeten worden genomen. Deze test zou beschikbaar moeten zijn wanneer de nieuwe emissienormen van de tweede fase van kracht worden.

4.5. Er zou een omrekeningsmethode voor de emissie van deeltjes moeten worden vastgesteld, zodat ten aanzien van de verschillen in zwavelgehalte zowel door de VS (incl. Californië) als door de EU brandstoffen met verschillende specificaties kunnen worden gebruikt.

4.6. Het voorstel van de Commissie inzake het gebruik van merktekens vormt een probleem. In paragraaf 3.3 van bijlage I ("Merktekens op de motor") wordt over aanvullende merktekens gesproken, maar in een compacte omgeving kunnen die wel eens minder goed zichtbaar zijn. In het voorstel voor een richtlijn wordt echter bepaald dat zowel de hoofd- als de aanvullende merktekens duidelijk zichtbaar moeten zijn. Dat maakt het gebruik van een tweede merkteken dus overbodig. Dit onderdeel van de ontwerp-richtlijn moet dan ook meer met de werkelijkheid in overeenstemming worden gebracht.

4.7. Het is een goede zaak dat de lid-staten fiscale stimuleringsmaatregelen nemen om de snelle invoering van motoren die aan de emissienormen van de tweede fase voldoen, aan te moedigen.

5. Conclusies

5.1. Het Comité is ingenomen met het voorstel van de Commissie, dat de vervuiling door niet voor het wegverkeer bestemde machines wil verminderen. Het is immers het eerste voorstel voor een richtlijn van de Europese Unie waarin dit probleem aan de orde komt. Het Comité hoopt echter dat ook voor machines die niet onder deze richtlijn vallen, nog voorstellen worden ingediend.

5.2. Aangezien de markt voor dit soort motoren erg uitgebreid is en deze in talloze toepassingen voorkomen, ziet het Comité in dat de producenten er alle belang bij hebben dat de regelgeving in deze sector zo snel mogelijk vorm krijgt en in overeenstemming wordt gebracht met de geldende regelgeving in de VS, zodat certificaten in beide gebieden geldig zijn. Het Comité vindt dat de Commissie er alles aan moet doen om te bereiken dat de door de desbetreffende instanties van de VS en de EU afgegeven certificaten wederzijds worden erkend.

5.3. Het Comité hoopt voorts dat alles in het werk wordt gesteld om ervoor te zorgen dat de desbetreffende apparaten en machines op aardgas of koolzaadolie worden overgeschakeld.

5.4. Het Comité is voorstander van het gebruik van milieuvriendelijke en biologisch afbreekbare alternatieve brandstoffen omdat is gebleken dat bij gebruik van ecodiesel per verbruikte liter 2,3 kg CO2 minder uitgestoten wordt.

5.5. Het Comité vindt het belangrijk dat de fabrikanten sancties krijgen opgelegd als zij, nadat voor een motor van een bepaald type een typegoedkeuring werd verkregen, motoren van dezelfde motorfamilie blijven produceren zonder dat deze laatste aan de in de goedkeuringsprocedure gestelde en goedgekeurde eisen voldoen.

5.6. De nationale instanties die zich met de "typegoedkeuring" bezighouden, moeten ook de controle uitvoeren. Zij moeten tevens de noodzakelijke maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat zij op de hoogte zijn van eventuele wijzigingen van bepaalde onderdelen van het "goedkeuringsdossier". Voorts moeten zij controleren of de produktie aan alle eisen voldoet.

Brussel, 28 februari 1996.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

C. FERRER

() PB nr. C 328 van 7. 12. 1995, blz. 1.