NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 45/86

Zimbabwe

P6_TA(2008)0640

Resolutie van het Europees Parlement van 18 december 2008 over de situatie in Zimbabwe

(2010/C 45 E/15)

Het Europees Parlement,

— onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Zimbabwe, de meest recente die van 10 juli 2008 over de situatie in Zimbabwe (1),

— gezien Gemeenschappelijk Standpunt 2008/135/GBVB van de Raad van 18 februari 2008 houdende verlenging van beperkende maatregelen tegen Zimbabwe (2), waarbij de met Gemeenschappelijk Standpunt 2004/161/GBVB van de Raad van 19 februari 2004 (3) genomen beperkende maatregelen tegen Zimbabwe zijn verlengd tot 20 februari 2009, gezien Verordening (EG) nr. 1226/2008 van de Commissie van 8 december 2008 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 314/2004 van de Raad betreffende bepaalde beperkende maatregelen tegen Zimbabwe (4), en gezien de conclusies van de Europese Raad van 11-12 december 2008 over Zimbabwe, waarin ernstige bezorgdheid werd uitgesproken over de steeds erger wordende humanitaire situatie in Zimbabwe,

— gezien de resolutie over de toestand in Zimbabwe van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU, op 28 november 2008 aangenomen,

— gezien het verslag van de delegatie van verkiezingswaarnemers van het Pan-Afrikaans parlement over de geharmoniseerde verkiezingen in Zimbabwe op 29 maart 2008,

— gezien de resolutie over Zimbabwe, die werd goedgekeurd op de 11de Topconferentie van de Afrikaanse Unie, die van 30 juni tot en met 1 juli 2008 gehouden werd te Sharm el-Sheikh,

— gezien de overeenkomst van 15 september 2008 tussen de Afrikaanse nationale unie van Zimbabwe — patriottisch front (Zanu-PF) en de twee groeperingen van de „Movement for Democratic Change” (MDC), betreffende oplossingen voor de uitdagingen waar Zimbabwe voor staat,

— gezien het verdrag van de Zuid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenschap (SADC) en de daarbij horende protocollen, inclusief het SADC-verkiezingsprotocol,

— gelet op artikel 115, lid 5, van zijn Reglement,

A. overwegende dat Zimbabwe te kampen heeft met een enorme humanitaire crisis, met 5,1 miljoen mensen (ongeveer de helft van de bevolking) die honger lijden; dat een uitbraak van cholera, als gevolg van het wegvallen van de basisvoorzieningen voor water en sanitair, in Zimbabwe ten minste 783 slachtoffers heeft gemaakt en 16 400 personen heeft geïnfecteerd, en dat meer dan 300 000 personen die ernstig verzwakt zijn door een gebrek aan voedsel worden bedreigd door de epidemie,

B. overwegende dat de Zimbabwaanse autoriteiten duidelijk hebben gemaakt dat ze de humanitaire crisis niet kunnen bezweren en dat ze geen einde zullen maken aan de gewelddadige onderdrukking van hun tegenstanders; dat er een duidelijk verband bestaat tussen de humanitaire ramp en de bestuurscrisis, veroorzaakt door het feit dat Robert Mugabe er niet in is geslaagd eerlijke en geloofwaardige verkiezingen te organiseren en de politieke overeenkomst van 15 september 2008 te eerbiedigen inzake het beginsel om een nieuwe regering van nationale eenheid te vormen met als doel de crisis te bezweren, gesloten ondanks de bemiddelingspogingen van de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki,

C. overwegende dat de inflatie naar schatting ettelijke miljarden procent bedraagt, het hoogste cijfer ter wereld en overwegende dat 80 % van de bevolking overleeft met minder dan 1 USD per dag, zonder toegang tot basisvoorzieningen als voedsel en water,

D. overwegende dat volgens de internationale humanitaire organisatie „Artsen Zonder Grenzen”, ten minste 1,4 miljoen mensen het risico lopen te worden besmet met cholera, indien de uitbraak niet wordt bedwongen door de problemen die aan de basis liggen ervan aan te pakken; overwegende dat de uitbraak zich verspreidt naar Zuid-Afrika en Botswana,

E. overwegende dat vooral vrouwen en meisjes zwaar werden getroffen door het samenvallen van een economische, politieke en sociale crisis, en dat ze een bijzonder risico lopen om besmet te worden met cholera, doordat ze verantwoordelijk zijn voor het thuis verzorgen van zieken,

F. overwegende dat de levensverwachting in Zimbabwe in de loop van het laatste decennium is gedaald van 60 jaar voor zowel mannen als vrouwen, tot 37 jaar voor mannen en 34 jaar voor vrouwen; overwegende dat er momenteel 1,7 miljoen HIV-patiënten zijn in Zimbabwe,

G. overwegende dat er op de achtergrond van de politieke en de gezondheidscrisis een steeds erger wordende mensenrechtencrisis woedt in Zimbabwe, meest recentelijk gekenmerkt door een golf van ontvoeringen van verdedigers van de mensenrechten zoals Jestina Mukoko, wiens verdwijning past in een patroon van het lastigvallen en intimideren van mensenrechtenactivisten, uitgevoerd door mensen die ervan worden verdacht te handelen in opdracht van de Zimbabwaanse autoriteiten,

H. overwegende dat volgens UNICEF naar schatting slechts 40 % van de leraren in het land aan het werk is, en dat slechts een derde van de leerlingen aanwezig is in de klassen; overwegende dat leraren net als dokters en verplegers tijdelijke stakingsacties hebben opgezet, die door de politie op een gewelddadige manier de kop werden ingedrukt, terwijl ze enkel beroep deden op hun recht om vreedzaam te demonstreren,

I. overwegende dat „The Elders” (Groep der ouderen), bestaande uit Kofi Annan, gewezen secretaris-generaal van de VN, voormalig VS-president Jimmy Carter en Graça Machel, voorvechter van de rechten van vrouwen en kinderen, de toegang tot Zimbabwe is ontzegd,

J. overwegende dat een aantal Afrikaanse leiders, waaronder aartsbisschop Desmond Tutu, de Botswaanse president Ian Khama en de Keniaanse premier Raila Odinga, de heer Mugabe hebben opgeroepen afstand te doen van de macht,

K. overwegende dat de Franse president Sarkozy op 8 december 2008, tijdens de viering van de 60ste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, namens de EU heeft opgeroepen tot het aftreden van Mugabe, eraan toevoegend dat de heer Mugabe „de bevolking van Zimbabwe gegijzeld houdt” en dat „de Zimbabwaanse bevolking recht heeft op vrijheid, veiligheid en eerbied”,

L. overwegende dat de toestand in Zimbabwe bijna voldoet aan de criteria om een beroep te doen op de verklaring die in september 2005 op de VN-Top is aangenomen, en volgens dewelke er een internationale „verantwoordelijkheid voor bescherming” van mensen die het slachtoffer zijn van misdaden tegen de menselijkheid bestaat,

1. is uitermate bezorgd over de rampzalige humanitaire toestand in Zimbabwe, de cholera-epidemie, de hongersnood en de halsstarrige weigering van het Mugabe-regime om de crisis op een adequate manier aan te pakken; roept de Raad en de Commissie op opnieuw te bevestigen dat ze begaan zijn met het Zimbabwaanse volk, door een substantieel en langdurig programma voor humanitaire hulp op te starten;

2. wijst erop dat de EU onlangs 10 miljoen EUR aan steun heeft vrijgemaakt en roept de Zimbabwaanse autoriteiten op om alle beperkende maatregelen tegen humanitaire hulporganisaties op te heffen en ervoor te zorgen dat humanitaire hulp verleend kan worden volgens de beginselen van menselijkheid, neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid;

3. geeft zijn krachtige steun aan de reeds vernoemde delegatie van „The Elders” om de humanitaire crisis in Zimbabwe te beperken; acht het volkomen onaanvaardbaar dat de leden van deze delegatie geen inreisvisum kregen van het Mugabe-regime, aangezien ze hun invloed enkel wilden aanwenden om de onmiddellijke hulpverlening en de hulpverlening op langere termijn aan het land te verhogen, om op die manier een einde te maken aan de verschrikkelijke ontberingen waarmee de bevolking van Zimbabwe te kampen heeft;

4. veroordeelt met klem dat het Mugabe-regime niet aflaat geweld te gebruiken tegen leden en aanhangers van de MDC; is diep geschokt door de recente golf van ontvoeringen van mensenrechtenactivisten en vraagt de onmiddellijke vrijlating van Jestina Mukoko, de directeur van het Zimbabwe Peace Project, van Zacharia Nkomo, broer van vooraanstaand mensenrechtenadvocaat Harrison Nkomo, van Broderick Takawira, provinciaal coördinator van het Zimbabwe Peace Project, van Pascal Gonzo, een chauffeur bij het Zimbabwe Peace Project, en van een aantal leden van de MDC en activisten van maatschappelijke organisaties; vraagt dat degenen die verantwoordelijk zijn voor deze ontvoeringen verantwoording moeten afleggen voor hun daden;

5. is verheugd over de recente uitbreiding van de EU-lijst met verbannen individuen die banden hebben met het Mugabe-regime, en roept op om nog meer namen van vooraanstaande aanhangers van Mugabe aan de lijst toe te voegen, zoals die van Florence Chitauro, een gewezen belangrijk Zanu-PF-minister, die momenteel blijkbaar in Londen leeft, en weigert Mugabe te veroordelen, alsook zonder problemen van en naar Zimbabwe reist;

6. roept de VN-Veiligheidsraad op te overwegen doelgerichte sancties (zoals een reisverbod en het bevriezen van activa) op te leggen aan de heer Mugabe en personen die actief betrokken zijn bij geweldpleging en bij schendingen van de mensenrechten; roept in het bijzonder China, Rusland en Zuid-Afrika op om in de VN-Veiligheidsraad hun steun te verlenen aan krachtige maatregelen tegen het Mugabe-regime en de Afrikaanse regeringen duidelijk te maken dat ze niet langer bereid zijn steun te verlenen aan het Mugabe-regime;

7. spreekt zijn waardering uit over de integriteit van de regeringen van Kenia, Botswana en Zambia, die zich publiekelijk tegen de heer Mugabe hebben gekant, en drukt zijn diepe ontgoocheling uit over het feit dat zoveel andere Afrikaanse regeringen nog steeds bereid zijn hun ogen te sluiten voor de misdaden van zijn regime;

8. benadrukt dat het Zimbabwaanse volk dringend nood heeft aan politieke veranderingen en veroordeelt de weigering van de heer Mugabe om de overeenkomst die hij op 15 september 2008 heeft ondertekend uit te voeren, en belangrijke ministeries over te dragen aan de partij van Morgan Tsvangirai, of om een politieke hervorming op gang te brengen;

9. geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat de dringende roep om onmiddellijke, ingrijpende en democratische verandering van het Zimbabwaanse volk genegeerd blijft worden door het onderdrukkende, manipulatieve en enkel aan zichzelf denkende Mugabe-regime;

10. vraagt dringend om verhoogde druk door de Afrikaanse landen en de regionale instellingen, met inbegrip van de SADC en, in het bijzonder, de Afrikaanse Unie als garant voor de overeenkomst van 15 september 2008, alsook door vooraanstaande Afrikanen, om te zorgen voor een eerlijke en billijke oplossing van de situatie in Zimbabwe, op basis van de geloofwaardige verkiezingen van maart 2008, en om op een evenwichtige manier toezicht te houden op elke politieke overeenkomst;

11. roept de Raad op de Afrikaanse Unie aan te sporen zich klaar te houden voor een actieve interventie, om de burgerbevolking van Zimbabwe te beschermen;

12. roept de Raad op waakzaam te blijven in verband met de mogelijke gevolgen voor de regio van de opzettelijke nalatigheid en het wanbeleid van ZANU-PF, die Zimbabwe destabiliseren;

13. drukt zijn diepe bezorgdheid uit over de toestand van de vluchtelingen uit Zimbabwe in het gebied en betreurt de gewelddaden tegen deze vluchtelingen in de buurlanden; vraagt de Commissie om de buurlanden met financiële en materiële hulpprogramma's voor de vluchtelingen bij te staan;

14. verzoekt alle belanghebbenden en de internationale gemeenschap met klem bereid te zijn de economische en maatschappelijke wederopbouw van Zimbabwe te steunen, eens een regering is gevormd die op alle niveaus daadwerkelijk rekening houdt met de wil van het Zimbabwaanse volk en eens er tastbare tekenen zijn dat de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat opnieuw worden geëerbiedigd;

15. roept de Raad en de lidstaten op hun diplomatieke activiteiten in Afrika te versterken om te zorgen voor actieve steun voor veranderingen in Zimbabwe;

16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regeringen van de G8-landen, de regeringen en parlementen van Zimbabwe en Zuid-Afrika, de secretaris-generaal van het Gemenebest, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de voorzitters van de Commissie en de Uitvoerende Raad van de Afrikaanse Unie, het Pan-Afrikaanse Parlement, de secretaris-generaal en de regeringen van de SADC en het Parlementaire Forum van de SADC.

(1) Aangenomen teksten, P6_TA(2008)0364.

(2) PB L 43 van 19.2.2008, blz. 39.

(3) PB L 50 van 20.2.2004, blz. 66.

(4) PB L 331 van 10.12.2008, blz. 11.