ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (83) 240 
 
 
 
Vol. 1983/0 100 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation. 
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen 
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983, 
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003 
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit 
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5 
der genannten Verordnung freigegeben. 
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(83) 240 def.
Bryssel 30 mei 1983
JAARVERSLAG OVER 
DE INFORMATICA I N  D E  
COMMISSIE
3 9 8 2
(verslag van de Commissie aan de Raad en Europees Parlement)
COM(83) 240 def.

JAARVERSLAG OVER 
DE INFORMATICA I N  D E  
COMMISSIE
19  8 2

INHOUD
DEEL A: De informatica in de diensten van de Commissie
%
INLEIDING
1. DOELSTELLINGEN EN ORIËNTATIES
2. ORGANISATIE, PERSONEEL EN OPLEIDING
3. RICHTSCHEMA
4. REKENCENTRA
5. GEÏNTEGREERDE INFORMATIESYSTEMEN
6. ONTWIKKELING VAN DE INFRASTRUCTUUR
7. ONTWIKKELING VAN TOEPASSINGEN
8. INTERINSTITUTIONELE SAMENWERKING EN INSIS
9. KWALITEITSBEHEERSING EN INTERNE CONTROLE 
JO. INFORMATICABEGROTING
il. CONCLUSIE EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN
DEEL B: De informatica in het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek
INLEIDING
1. INSTALLATIE - ONTWIKKELING - RAMINGEN OP KORTE EN LANGE TERMIJN
2. DE HUIDIGE APPARATUUR VAN HET REKENCENTRUM
3. PERSONEEL BASISSOFTWARE EN EXPLOITATIE
4. VERLEENDE DIENSTEN
5. BEGROTING
6. CONCLUSIE
TABEL A: VERDELING VAN DE VERLEENDE DIENSTEN
TABEL B: VERDELING VAN DE KOSTEN
BIJLAGEN: Bijlage 1: Richtsnoeren voor 1981-86 met betrekking tot gedecentra-
.  liseerde informatica in de Instellingen van de EG,
Bijlage 2: Algemene oriëntatie voor het aanschaffen van informatica- 
-apparatuur en -diensten.
Bijlage 3: Informaticagids - inhoud.
Bijlage 4: Lijst van gebruikte afkortingen,

INLEIDING
Het Directiecomité Informatica van de Commissie (DCIC) heeft besloten de inhoud 
van de jaarverslagen ten behoeve van de Commissie en de Begrotingsautoriteiten 
te wijzigen en er de plannen op korte en middellange termijn met opgave van de 
daartoe noodzakelijke middelen, in te -verwerken.
De gestage uitbreiding van de informatica is er de oorzaak van dat in sommige 
jaren belangrijke investeringen moeten worden gedaan, ten einde de groei van de 
uitgaven tijdens de -volgende jaren af te remmen. Uitsluitend een beschrijving 
geven van de werkzaamheden van het voorbije jaar -volstaat dus niet om de pro­
blemen en de resultaten van het informaticabeheer te verklaren.
De gegevens van het plan zullen natuurlijk vaak worden gewijzigd om rekening te 
houden met prioriteiten, die het resultaat zijn van de activiteiten van de Commissie, 
en met nieuwe technische mogelijkheden op de markt. Wij achten het evenwel nut­
tig elk jaar een momentopname van het plan te publiceren met klare en berekende ge­
gevens ten behoeve van de begrotingsautoriteiten, de gebruikers en het informatica- 
personeel.
Het is duidelijk dat de in dit document geraamde uitgaven vrijblijvend zijn en 
de Commissie dus niet binden ten aanzien van de voorstellen die zij bij de be­
grotingsautoriteiten zou indienen.
Hierna volgen de belangrijkste in het verslag besproken elementen
.  Het plan verwacht dat de aan de verbruiker verleende informaticadiensten 
gemiddeld met 25 a 30 % per jaar zullen groeien. Er dient eyeneens een 
achterstand van 2 a 3 jaren te worden ingehaald,
,  De termijn voor het afhandelen van de””wachtlijst voor nieuwe toepassingen 
wordt bij constant blijvende middelen geraamd op 5 jaar (1938), Het plan 
voorziet dit terug te brengen tot 3 1/2 jaar (medio 1986) door verhoging 
van de kredieten.

-  2 -
Dc toename van de administratieve produktiviteit van de Commissie is 
grotendeels afhankelijk van investeringen in de nieuwe informatie­
technologieën en met name de bureautica. Daardoor zal het werk van 
een steeds groter aantal ambtenaren in de loop van de volgende jaren 
grondig worden gewijzigd. Om deze mutatie te doen slagen, is een zeer 
grote inspanning op het gebied van opleiding en een nauwe samenwerking 
met het personeel noodzakelijk.
Het Rekencentrum verwacht een tienvoudige uitbreiding van zijn capaciteit 
in 5 jaar tijd met een bijna stationaire begroting (constante Ecu).
In 1984 is een toename van de globale informaticabegroting met 7 miljoen Ecu 
(17 %) (constante Ecu 1983) noodzakelijk vooral voor het netwerk, de bu­
reautica en de ontwikkeling van toepassingen. Door deze investering zou 
de kritische rainimumdrempel voor de voortzetting van de latere uitbrei­
ding met een stationaire begroting (constante Ecu) zijn bereikt.
Het gegevenstransmissienet wordt het basiselement van de informatica- 
-architectuur,  vooral voor de interinstitutionele communicatie.
Ten gevolge van de heterogeniteit en de niet-compatibiliteit van de in de 
handel beschikbare apparatuur en programmatuur moeten moeilijke en dure 
technische oplossingen worden gezocht met betrekking tot gedecentraliseerde 
informatica, en moet een strenge discipline worden gehandhaafd inzake de 
toepassing van internationale normen voor informatieverwerking.
Er zal een bijzondere inspanning worden geleverd om de kwaliteit en de 
veiligheid van de informaticadiensten te verbeteren. Bovendien moeten 
kosten/batenanalyses de investeringen en ontwikkelingen op informatica- 
gebied beter oriënteren.
Door de uitbreiding van het informaticapersoneel onder contract, dat 
40 % meer kost dan intern personeel, ontstaat een gevaarlijke afhan­
kelijkheid op die punten waar geen toezicht en leiding is van ambte­
naren in vast dienstverband: met 20 extra posten kan dit probleem 
worden opgelost.
*

DEEL A
D E  INFORMATICA I N  D E DIENSTEN 
VAN D E  COMMISSIE

1. DOELSTELLINGEN EN ORIËNTATIES
De informatica (jt) heeft ten doel de doeltreffendheid van de administratie ten 
dienste waarvan zij staat, gestadig te verbeteren met behulp van de door de tech­
nische vooruitgang geboden middelen. Zij doet dit door de instrumenten voor be­
heer, communicatie en informatieverwerking te leveren. Aangezien niets minder ren­
dabel is dan besparen op produktieverhogende middelen en ten einde te voldoen aan 
de vraag van de Directoraten-generaal heeft het Directiecomité Informatica van 
de Commissie (DCIC) een gemiddelde jaarlijkse groei van de aan de gebruikers ver­
leende diensten met 25 a 30 % goedgekeurd met een matige toename -van de informa- 
tica-uitgaven. Deze evolutie stemde trouwens overeen met de gang van zaken in 
de rest van de wereld.
Wetend dat de informaticadiensten van de Commissie in het verleden veel bedrijfs­
middelen hebben gebruikt voor buitengewone inspanningen (fusie van de uitvoerende 
organen in 1967, verhuizing van Brussel naar Luxemburg in 1968-1969, zeven con­
versies tussen 1970 en 1981 ten gevolge van de vervanging van centrale computers 
door niet-compatibele apparatuur),  dient een aanvullende doelstelling te worden 
geformuleerd: de situatie rechttrekken en een achterstand van twee a drie jaren 
inhalen.
Daarom heeft het DCIC een herstel- en ontwikkelingsprogramma opgesteld dat loopt 
over verschillende jaren en met de volgende doelstellingen:
1981: - Verhuizing en reorganisatie van het Rekencentrum te Luxemburg
- voltooiing van de conversiewerkzaamheden (zie hoofdstuk 4)
- Vastleggen van een beleid op middellange termijn voor gespreide 
informatica (zie hoofdstuk 3 en bijlage 1)
- Herstructurering van de informatica-organisatie door toevoeging 
van de afdelingen telecommunicatie, bureautica en documentaire 
gegevensbases (zie hoofdstuk 2)
- Installatie van een nieuw telefoonnet te Brussel om te beant­
woorden aan de behoefte voor de jaren 82-90
(±) Onder "Informatica" dient te worden verstaan het geheel van informatieverwerkende 
diensten, inclusief kantoorautomatisering (bureautica) en telecommunicatie (tele­
matica) dat geleidelijk evolueert naar een integratie van gegevens, tekst, beeld 
en spraak.
5

-  2 -
1982: - Geleidelijke inplanting van gedecentraliseerde informaticadiensten
in de Directoraten-generaal (zie hoofdstuk 2)
- Ontwikkeling van beheersmethoden voor de informatica (planning - 
begrotingen - projectbeheer - opleiding)
- Eerste informaticaplan op middellange termijn
- Vastleggen van een nieuw beleid inzake de aanschaf van computer­
apparatuur, programmatuur en diensten (zie bijlage 2).
De doelstellingen voor 1981 en 1982 zijn bereikt.
1983: - Installatie van een nieuw datacommunicatienetwerk dat voorziet in de
behoeften voor de jaren 1984-1990 (zie hoofdstuk 6)
- Starten van een groot aantal toepassingsprojecten (zie hoofdstuk 7)
- Overleg met het personeel voor de integratie van nieuwe technieken 
in het arbeidsmilieu
- Verbetering van de informatica (kwaliteit, veiligheid, kosten/baten- 
analyse, produktiviteit van de ontwikkeling)
- Vastleggen van een nieuw beleid voor het beheer van gegevensbases.
1984-85: - Een belangrijke vooruitgang met betrekking tot de integratie van bu-
reautica en telematicadiensten op het niveau van de gebruikers
- Eerste inbedrijfstelling van de elektronische post (zie hoofdstuk 6)
- Installatie van de infrastructuur voor de jaren J986-1990 (zie 
hoofdstuk 8 INSIS)
t Ontwikkeling van belangrijke interinstitutionele toepassingen waarbij 
ook de administraties van de Lid-Staten zullen worden betrokken (zie 
hoofdstuk 8 INSIS).
deze planning zal het doel, namelijk een eersterangsinformatica bij de Com- 
in de loop van de tweede helft van dit decennium kunnen worden bereikt.

ORGANISATIE, PERSONEEL EN OPLEIDING 
ORGANISATIE
Sinds de eind 1981 doorgevoerde herstructurering van de informaticadiensten om­
vat de nieuwe structuur van beheerscomités voor de informatica (*):
" het Directiecomité Informatica van de Commissie (DCIC) voorgezeten door de 
Directeur-generaal Personeelszaken en Algemeen Beheer (DG IX) en bestaande 
uit de Directeuren-generaal van DG XIII, van het BSEG, van DG XVII en een 
afgevaardigde van het Secretariaat-generaal, de Adjunct Directeur-generaal 
van DG III en de Directeur van het departement A van het GCO te ISPRA.
Dit Comité beslist namens de Commissie over de strategie, de oriënteringen, 
de organisatie en de planning en begroting op grond van door de Directeur 
Informatica voorgelegde voorstellen.
Het DCIC wordt bijgestaan door twee hoofdcomités waarvan de Directeur In­
formatica de voorzitter is:
- het Gebruikerscoraité (GC),  dat bestaat uit de verantwoordelijken van de DG's 
die gebruik maken van de diensten van het Directoraat Informatica, en tot 
taak heeft de problemen met betrekking tot de gebruikers waaronder met name 
de plannen, prioriteiten, begrotingen en projecten, te regelen;
- het Comité Informaticatechnologie (CIT),  raadgevend orgaan dat verslag uit­
brengt bij het DCIC en bij de permanente kern voor industriële vernieuwing. 
Het bestaat uit de Directeuren van departement A van het GCO te ISPRA, van 
DG III/B en van DG XIII/B, en heeft tot taak aanbevelingen te doen over tech­
nologische kwesties met betrekking tot de oriënteringen voor gespreide in­
formatica;
- het CIT wordt bijgestaan door het Comité voor Normen en Standaarden (CNS),  
voorgezeten door de Directeur van het departement A van liet GCO te ISPRA, 
dat de opdracht heeft te waken over de toepassing van normen en standaarden;
Zie bijlage 4 voo.r de lijst der gebruikte afkortingen.

-  2 -
- het Personeelscomité heeft een sub-comité informatica opgericht dat regelmatig 
vergadert met de Directeur Informatica en zijn medewerkers om de personeels­
problemen naar aanleiding van de automatisering van de diensten te onderzoeken.
- Naast deze interne comités van de Commissie dient ook het Interinstitutioneel 
Comité Informatica (ICI) te worden vermeld. De voorzitter ervan is de Directeur 
Informatica van de Commissie en het is samengesteld uit leden van elke Instel­
ling. Het comité heeft een programma voor interinstitutionele samenwerking op­
gesteld en heeft zijn actieterrein uitgebreid tot het programma INSIS (zie 
hoofdstuk 8).
Het Directoraat Informatieverwerking (Dl) is de centrale pool van de nieuwe organisa­
tie van de informatica. Het bestaat nit de volgende afdelingen en diensten:
- Planning en Administratie (PAI): belast met de coördinatie van plannen en begrotingen, 
beheer van de kredieten, administratieve en contractuele aspecten van het aankoop­
proces, en het secretariaat van het gebruikerscomité.
- Kwaliteitsbeheersing en Interne Controle (KIC) doet aanbevelingen op grond van ana­
lyses met het oog op een verbetering van de informaticadiensten met betrekking tot 
kwaliteit, veiligheid, prestaties en ergonomie.
- Rekencentrum (RC) stelt de op de centrale computers beschikbare machinetijd ter be­
schikking van de gebruikers en verzorgt ook daarbij aansluitende diensten zoals 
"system engineering", steun aan de gebruikers, beheer en vastlegging van gegevens, 
waarbij moet worden opgemerkt dat deze laatste twee werkzaamheden geleidelijk moeten 
worden gedecentraliseerd,
-Geïntegreerde informatiesystemen (GIS), belast met telecommunicaties,  gespreide ap­
paratuur en bureautica, toegang tot interne en externe gegevensbases.  Zij biedt even­
eens steun aan de gebruikers voor deze diensten evenals voor ontwerp en project­
beheer ,
- Informaticatechniek (IT): staat in voor het ontwerpen en uitvoeren van de infrastruc­
tuur van de informaticadiensten. Zij bereidt de toekomst voor en zorgt voor de intro­
ductie van nieuwe methoden en technische voorzieningen,
- Ontwikkeling van toepassingen (OT):  belast met de conceptie, de uitvoering en het 
onderhoud van op centraal niveau ontwikkelde toepassingen.

In de Directoraten-generaal zijn lokale organisatiestructuren informatica opgericht.
De oravang en de verantwoordelijkheden ervan zijn afhankelijk van de automatiserings­
graad van de eenheden in het Directoraat-generaal,  De Directoraten-generaal hebben 
een directeur benoemd belast met de organisatie van de gegevenswerking en een "In­
formation system manager" (ISM) die het dagelijks bestuur uitoefent van de informa- 
ticawerkzaamheden binnen het DG.
Zij zijn, op gebied van management en beheer, het verbindingselement tussen de centra­
le organisatie en de gebruikers en zij maken deel uit van het gebruikerscomité waar 
de inforraaticaproblemen van het Directoraat-generaal worden besproken. Het Directoraat 
Informatica heeft op professioneel gebied gezag over het personeel in de DG, met name 
door middel van de in de Informaticagids (zie bijlage 3) gepubliceerde richtlijnen.
HET PERSONEEL
De yolgende tabel geeft de personeelssterkte van de inforraaticadiensten van de Com­
missie:
Tabel . 3
PERSONEELSSTERKTE 1982 LX .  BX TOTAAL
DI/PAI/KIC 7 21(a) 28
RC 88 — 88
GIS : 27 194(b) 221
IT 28 4 32
OT 41 2 43
Totaal Dir, Informatica 191 221!
412
Directoraten-generaal 60 73 131
Personeel onder contract 80 45 125
i
(a) Dit aantal omvat hoofdzakelijk het administratief en secretariaatspersoneel 
met name van PAI belast met het beheer en de adminstratie van het Directoraat 
Informatieverwerking,
(b) Dit hoog cijfer kan worden verklaard door de aanhechting aan het Directoraat 
Informatieverwerking van de telecommunicatiewerkzaamheden (centrale + telex) 
die werk bieden aan meer dan 340 personen.

- 4 -
De gemiddelde jaarlijkse groei met 25 a 30 % van het volume van de door het Directo­
raat Informatieverwerking verleende diensten, kan niet blijven doorgaan als de per­
soneelsbezetting van het Directoraat gelijk blijft.»Aangezien de tijdens de laat­
ste jaren gevraagde aanvallende posten regelmatig zijn geweigerd, steunt het infor- 
maticaplan op de hypothese van een snelle toename van het personeel onder contract.
Eind 1982 bereikt het een equivalent van 125 manjaren waarvan 83 permanente opdrach­
ten verzorgen. De werkingskosten liggen hoog aangezien mag worden aangenomen dat een 
extern contractant gemiddeld 40 % meer kost dan een ambtenaar met vergelijkbare be­
roepsbekwaamheid. Bovendien is de belangrijkheid van personeel onder contract zorg­
wekkend omdat daardoor een externe afhankelijkheid ontstaat op bepaalde gevoelige 
punten van de organisatie. Dit is het geval voor 20 manjaren.
In de Directoraten-generaal is steeds meer personeel voltijds of deeltijds betrokken 
bij de informaticawerkzaamheden, hetzij als gebruiker, hetzij als beheerder of ontwer­
per van toepassingen. Het in tabel 1 vermelde informaticapersoneel in de DG's omvat 
niet:
- het personeel voor gegevens- of tekstinvoer aangezien dit werk progressief wordt 
geïntegreerd in de andere administratieve werkzaamheden,
- de gebruikers die de inhoud van de gegevensbases beheren,
- de ambtenaren die computers gebruiken voor individuele berekeningen (statistiek, 
econometrie, enz.). Deze categorie omvat circa 170 personen die er 25 a 75 % van 
hun tijd aan spenderen.
De evolutie van het gebruik van informatica-instrumenten en de voor 1984-85 verwach­
te uitbreiding van de bureautica, betekenen een diepgaande wijziging van de werkzaam­
heden van de ambtenaren die slechts in nauwe samenwerking met het personeel kan worden 
doorgevoerd,
OPLEIDING
In dat verband wordt opleiding een eerste vereiste. Ten einde de doelmatigheid van de 
DG's te verbeteren, moet het informaticapotentieel ervan worden verhoogd en moet een 
toenemend aantal gebruikers worden opgeleid die voor hun werkzaamheden - die vroeger 
zuiver administratief waren - steeds meer gebruik zullen maken van informatica-instru­
menten (raadpleging van gegevensbases, bijwerken van bestanden, gebruik van hogere 
programmeertalen, enz.). Daarnaast moet ook de opleiding van de informatici zelf wor­
den verbeterd in verband met de snelle technische vooruitgang in de informatieverwer­
king en met het oog-op hun veranderende rol in de nieuwe organisatie.

- 5 -
In 1982 mag de globale interne opleiding van de Commissie op gebied van infor­
matieverwerking worden geraamd op iets meer dan 3.000 leerlingjaren opleiding. 
Dit omvat met name de opleiding van 150 ambtenaren in het ondervragen van ge- 
gevensbases, en van 130 andere personen in het gebruik van tekstverwerkings­
systemen terwijl de cursussen programmeertalen (COBOL, APL, enz.) een totaal 
van 450 leerlingjaren vertegenwoordigen. Een reeks voordrachten die werd gegeven 
door informatici van de Commissie en werd gegroepeerd onder de titel "Pratiques 
de 1'informatique" hebben 40 kaderleden van de Commissie een beter inzicht ge­
geven in de mogelijkheden van en de vastgelegde oriëntaties voor de interne ge­
gevensverwerking.
De deelneming aan specifieke acties van meer technische aard en aan externe 
cursussen of seminaries ten behoeve van beroepsinformatici werd vergemakkelijkt 
om het bijwerken en aanpassen van hun kennis te bevorderen.
Rekening houdend met de omvang van de behoeften dient evenwel een uitgebreider 
opleidingsprogramma te worden gevolgd. Aanbevelingen met betrekking tot de ver­
antwoordelijkheden, methoden en de organisatie van opleidingsacties informatica 
zijn opgesteld en verspreid.
De voor 1984-85 verwachte uitbreiding van de bureautica zal eveneens zorgvuldig 
moeten worden voorbereid en worden ondersteund door een aangepast opleidingspro­
gramma voor het betrokken personeel, ten einde de integratie van deze nieuwe 
technieken in het arbeidsmilieu onder gunstige omstandigheden te doen verlopen.

RICHTSCHEMA
Het richtschema legt de architectuur en de technische criteria vast voor 
alle in de periode 1983 tot 1990 te installeren computerapparatuur en 
-programmatuur.  Het is een moeilijk tot stand gekomen compromis tussen 
doelstellingen en beperkingen:
- Gespreide informatica
In 1980 heeft de Commissie gekozen voor de installatie van gespreide 
gegevensverwerking (zie bijlage 1) met het oog op de geleidelijke in­
tegratie van de toegang tot verwerking van gegevens, tekst, beeld en 
spraak bij de gebruiker (multifunctionele werkstations). Aangezien de 
prijs van mini- en microcomputers daalt (circa 20 % per jaar) kunnen 
deze dicht bij de gebruikers worden geïnstalleerd. De grote computers 
die ten dienste staan van alle gebruikers worden dan hoofdzakelijk ge­
bruikt voor het beheer van grote gegevensbases.  Het telecommunicatienet 
dat de computers en de werkstations onderling verbindt en zorgt voor de 
toegang op afstand tot de dienstverleners, wordt het basiselement van de 
informatica-architectuur.  De compatibiliteit van alle apparatuur en pro­
grammatuur, ongeacht de oorsprong ervan is dan een volstrekte voorwaarde
- Compatibiliteit van de apparatuur
Om niet afhankelijk te zijn van een enkele leverancier voor al haar 
informaticabehoeften dient de Commissie te eisen dat de apparatuur 
van de verschillende constructeurs onderling aansluitbaar is. In dat 
verband wordt de Commissie geconfronteerd met dezelfde problemen als 
de andere klanten in Europa. Daarom wil zij de toon aangeven door een 
aankoopbeleid inzake informatica-apparatuur vast te leggen (zie bijlage 
2).
Dit probleem kan slechts worden opgelost door internationaal erkende 
normen. De bestaande normen dekken slechts een miniem percentage van 
de behoeften. Een referentieraodel van in lagen georganiseerde norrn- 
categorieën heeft internationaal erkenning gevonden. Het betreft het 
Open System Interconnection (OSI) met de volgende lagen: 1. fysieke 
laag, 2. gegevensverbindingslaag, 3. netwerlclaag, 4. transportlaag,
5. sessielaag, 6. presentatielaag, 7. toepassingslaag.

Voor de lagen 1  tot 3 bestaan internationale normen waarmee in principe 
gegevens via de netwerken kunnen worden overgebracht. De normen voor de 
lagen 4 tot 7 betreffende de onderlinge communicatie tussen computers en 
werkstations ontbreken evenwel. Deze protocollen hebben vooral betrek­
king op software. In afwachting van een internationaal akkoord houden de 
constructeurs zich ondanks het feit dat zij de OSI-filosofie aanvaarden, 
aan hun eigen protocollen die onderling niet compatibel zijn (C.I.I./H.B.:  DSA 
Digital Equipment: DECNET, I.B.M.: SNA, I.C.L.: IPA, I.T.T.:  CNA, SIEMENS: 
TRANSDATA, UNIVAC: DC4, enz.). In het algemeen kan een'constructeur dus slecht 
verkopen binnen zijn eigen architectuur. Dat betekent een versnippering van de 
informaticamarkt hetgeen alleen voordelig is voor wie het grootste stuk van de 
taart bezit. Het is ondenkbaar dat de Commissie, of andere klanten, voor elke 
constructeur een volledig netwerk voor gespreide apparatuur zou installeren.
Dat is de belangrijkste hindernis voor de vooruitgang en daardoor ook 
dreigt het gevaar dat industriële investeringen niet verder komen dan 
het laboratorium. Voor de Europese informatica-industrie en -handel moet 
dus snel een beslissing over deze normen worden genomen, waarbij eventueel 
de momenteel meest verspreide normen moeten worden overgenomen.
Er zijn wel enkele uitzonderingen waar er normen voor de OSI-lagen 4 tot 7 
bestaan (teletype, teletex, videotex, bestandsoverdracht),  maar deze vol­
staan niet om de evolutie van de informatica-architectuur van de Commissie 
voort te zetten in vergelijking met wat technisch mogelijk is.
De technische mogelijkheden
Het ontbreken van normen en de economische moeilijkheden zijn er de oorzaak 
van dat nieuwe produkten minder snel op de markt doordringen dan met de 
huidige technologische vooruitgang mag worden verwacht.
Voor de jaren 84 tot 86 dient men zich te beperken tot de irtegratie van 
teksten en gegevens, de installatie van een numeriek net naast het analoge 
telefoonnet, het begin van elektronische post (steunend op teletex en op 
een snelle groei en een betere kwaliteit van de telekopie) en de verbetering 
en uitbreiding van de bestaande diensten. De minicomputers zullen nog een 
belangrijke rol spelen maar de opkomst van werkstations van het type micro­
computer zullen het succes ervan beperken. Deze evolutie voor 84-86 zal 
vooral de ontwikkeling van de kantoorautomatisering bevoi'deren.

-  3  -
Na proefprojecten in 84-86 mag voor de jaren 86-90 de introductie worden 
verwacht van lokale toepassingen met brede doorlaatband waarmee statische 
beelden en gesproken berichten kunnen worden geïntegreerd: lokale netwerken 
en archivering op optische schijven met complete berichtendienst. Er zij aan 
herinnerd dat het succes van de nieuwe lokale configuraties voor 1986 in 
grote mate afhankelijk zal zijn van de vraag of de momenteel nog ter dis­
cussie liggende internationale normen dan zullen bestaan.
Intussen zullen de teleconferentiediensten via parallelle communicatie­
kanalen (telefoon, kabel, satelliet), verder worden gemoderniseerd (tele- 
kopie, vaste beelden) met als eindresultaat de viseoconferentie op het 
ogenblik dat zulks economisch verantwoord zal zijn.
De^volledige integratie van communicaties via een numeriek netwerk met 
geïntegreerde diensten (NNID) wordt bij de Commissie niet voor 1990 ver­
wacht .
- Meertaligheid
Aan de behoeften van de Gemeenschappen inzake meertaligheid kan slechts 
worden voldaan ten koste van belangrijke technische en economische inspan­
ningen, maar dank zij de voordelen ervan zullen de resultaten waarschijnlijk 
een ruime verspreiding vinden. De Commissie werkt in het kader van de werk­
zaamheden van DG III aan de ontwikkeling van een meertalig klavier.
- Synchronisatie met het INSIS-programma (waarvan de doelstellingen in hoofd­
stuk 8 zijn bepaald)
INSIS verwacht de installatie van geavanceerde technische oplossingen die 
moeilijk in overeenstemming kunnen worden gebracht met de noodzaak om te 
wachten op de goedkeuring van internationale normen voor de keuze van appara­
tuur en programmatuur.
Rekening houdend met het voorgaande Le- de-architectuur als volgt vastgelegd.
De lokale configuraties met computers en werkstations in de nabijheid van de 
gebruikers zullen via een institutioneel gegevensnetwerk (dat alle gebruikers 
van de Commissie bedient) van het type pakketschakeling met internationale 
norm X25 zoals de openbare netwerken, toegang geven tot de centrale informa- 
ticadiensten (zie hoofdstuk 6, project 1).
Om te voorkomen dat de protocollen van de constructeurs zich tot het volledige 
werkterrein van de Commissie zouden uitstrekken, zal de toegang tot de centrale 
diensten in de mate van het raogelijke worden beperkt door niet aan de construc­
teurs gebonden protocollen: teletype en later ECMA-videotex voor de raadpleging 
van gegevensbases, NIFTP (Network Independant File Transfer Protocol) en later 
de norm ECMA voor bestandsoverdracht en verwerking op afstand, teletex voor 
tekstcoramunicatie.  De toegang met behulp van constructeurprotocollen is tijde­
lijk en is onderworpen aan een speciale vergunning. De aanpassing van de com­
puters aan de hierboven genoemde protocollen is een dure operatie (zie hoofdstuk 
6, project 2). t
1

- 4 -
Voor de lokale verbinding tussen werkstations en lokale computers moeten 
diverse niet-gestandaardiseerde oplossingen worden gezocht in afwachting 
van de installatie van een genormaliseerd lokaal netwerk. Constructeurs- 
protocollen zullen dus worden aanvaard voor zover het toepassingsgebied 
ervan lokaal blijft. Rekening houdend met het aantal directoraten-generaal 
die een lokale configuratie nodig hebben, kan een concurrentie-evenwicht 
tussen de diverse constructeurs worden bewaard. Een gevolg daarvan is 
evenwel dat deze configuraties zullen worden geconverteerd zodra de genor­
maliseerde apparatuur beschikbaar is.
Ten einde de lokale conversiekosten zo laag mogelijk te houden, legt het 
richtschema strenge vrorwaarden vast om de programmatuur zo onafhanke­
lijk mogelijk te maken van de gekozen apparatuur (draagbaarheid). Terwijl 
vroeger de basisprogrammatuur werd gekozen in functie van de computer moet 
voortaan meer aandacht worden besteed aan de selectie van programmatuur en 
dan te zorgen voor apparatuur waarop ze kan draaien. Een tweede maatregel 
om de conversie-inspanning te beperken, is een maximale standaardisatie 
van de wisselwerking tussen mens en werkstation: meertalige tekenset, 
klavieren, bedieningstalen, ergonomische omstandigheden.
Er zal ook bijzondere aandacht worden besteed aan het vastleggen van een 
nieuw beleid inzake het beheer van gegevensbases,  het belangrijkste toe­
passingsgebied bij de Commissie (zie hoofdstuk 1, doelstellingen 1983).
Vanuit technisch oogpunt bestaat het richtschema uit de definitie van 
infrastructuurprojecten (zie hoofdstuk 6), het opstellen van specificaties 
voor apparatuur en programmatuur met het oog op aanbestedingen en van richt­
lijnen voor de ontwikkeling van toepassingen ten behoeve van de Commissie 
(zie hoofdstuk 7).
Voor de tenuitvoerlegging van het leidend schema zal de rol van het comité 
voor de uitvoering van normen steeds belangrijker worden, niet alleen om 
te waken over de toepassing van normen (b.v. keuring van magneetbanden en 
van het TTY-protocol in 1982) maar ook om bij te dragen tot de opstelling 
van nieuwe normen voor de installatie van een informatica-infrastructuur.

REKENCENTRA
In 1981 beschikte het oude Rekencentrum te Luxemburg over een overbelaste. 
ICL 2980-computer,  een SIEMENS 7760 die zich in een ander gebouw bevond en 
een ICL 2976-computer, geëxploiteerd in servicebureau.
Overeenkomstig de aanvankelijk vastgelegde doelstellingen werden een nieuwe 
ICL 2982 (dual),  en de bestaande computers ICL 2976 en SIEMENS 7760 geher­
groepeerd in de computerzaal van het nieuwe Rekencentrum onder de leiding 
van het personeel van de Commissie en de machinezaal werd op een meer func­
tionele manier georganiseerd. De belasting van de ICL 2980 is volgens ratio­
nele criteria verdeeld over deze computers na een belangrijke conversie 
waarvan mag worden gehoopt dat het de laatste zal zijn van een reeks die 
de informaticadiensten van de Commissie heeft verlamd.
De beschikbaarheid van de diensten is geleidelijk verbeterd waarbij de 
beschikbaarheidsgraad steeg van 91 % eind 1980 tot een maandelijks ge­
middelde van 97 % begin 1983 (tabel 2 - lijn 4).
Het rekenvermogen is in één jaar tijd aanmerkelijk verhoogd van 4,4 mips tot 
7,5 mips (tabel 2 - lijn 1), of een verhoging van 70 %, terwijl de ge­
heugencapaciteit in dezelfde periode toenam met 88 %. Dit groeipercentage 
kan worden verklaard op grond van de abnormaal lage beginsituatie voor een 
organisatie zoals de Commissie. Deze toename was overigens nauwelijks vol­
doende om de evolutie van de vraag te volgen aangezien er op het einde van 
het jaar geen rcservevermogen meer was op de tweede SIEMENS 7551-computer 
die pas in mei 1982 was geïnstalleerd.
Deze snelle groei van de vraag doet zich niet alleen voor bij de Commissie.
In het algemeen wordt in grote overheidsorganisaties en particuliere instel­
lingen een jaarlijkse groei van de configuraties met circa 50 % vastgesteld. 
Dit groeipercentage is met name het gevolg van de installatie van beheers­
systemen voor gegevensbases die het de gebruikers gemakkelijk maken maar enorm 
veel machinetijd gebruiken.

-  2 -
Om overdag een kwaliteitsservice te kunnen bieden, wordt de grootte 
van de computerconfiguraties nog uitsluitend bepaald door de omvang 
van de transactionele verwerking aangezien het beschikbare vermogen 
ook voldoende is voor de stapelverwerking. Dientengevolge wordt in 
tabel 3 geen rekening gehouden met de dienstverlening in stapelver­
werking aangezien deze, ondanks de omvang, niet meer bepalend is 
voor de belasting. Het opdrijven van het computervermogen met het 
oog op afschaffing van nachtarbeid wordt trouwens een economisch ren­
dabele operatie (tabel 2, lijnen 5 en 8 voor 1984).
Tabel 3 verstrekt nadere gegevens over de evolutie van de middelen per 
soort toepassing (bovenste deel) en per gebruiker (onderste deel).  De 
meeteenheden zijn het gebruikte vermogen, uitgedrukt in Gins per jaar 
(giga-instructies) tijdens de interactieve periode, en de geheugenruimte 
op magneetschijf uitgedrukt in Mega-bytes per jaar. Het verbruik van 
externe middelen (servicebureaus) is in deze cijfers verwerkt behalve 
voor de laatste vier lijnen die alleen voor het Rekencentrum van de 
Commissie gelden (ontwikkeling en onderhoud, exploitatie, netto totaal- 
capaciteit en reserve).
De statistische, documentaire en administratieve systemen zijn de grootste 
gebruikers van informaticamiddelen, maar er zij toch op gewezen dat het 
sterkste groeipercentage wordt aangetroffen in de rubriek "andere direc- 
toraten-generaal",  wat wijst op een langzame veralgemening van het 
gebruiken van informaticamiddelen.
Ondanks een sterke jaarlijkse toename van de capaciteit van de configu­
raties zouden in de toekomst de kosten in constante MECU slechts een 
lichte stijging mogen te zien geven dank zij een duidelijke verbetering 
van de prestaties/prijsverhouding van de apparatuur. Deze doelstelling 
kan echter alleen worden bereikt door^middel van voortdurende onder- 
handelingen met de constructeurs in het kader van de bestaande overeen­
komsten. Rekening houdend met de daling van de personeelssterkte, zowel 
intern (tabel 2 - lijn 6) als extern (tabel 2 - lijn 7) zou de totale 
kostprijs van het Rekencentrum licht dalen en zou de kostprijs per eind 
1983 door het Rekencentrum geleverde vermogeneenheid (alle machines en 
rekening houdend met de personeelskosten) minder dan 50 % vertegen­
woordigen van de eenheidsprijs voor buitenshuis gehuurd vermogen.

Door de ontoereikendheid van de configuraties m  het intern Rekencentrum 
werd in toenemende mate een beroep gedaan op externe servicebureaus: EURÏS- 
centrum van CII/HB voor de documentaire bases, servicebureau IBM voor de 
toepassingen van het Directoraat-generaal Economische en financiële zaken. 
Het gebruikte brutorekenvermogen is tussen 1981 en 1982 met 50 % gestegen 
(tabel 2 - lijn 10), terwijl de beschikbare geheugenruimte groeide met 43 % 
(tabel 2 - lijn 11) en het aantal gelijktijdige toegangen met 24 % (lijn 
12). Tijdens dezelfde periode zijn de uitgaven voor deze externe service— 
bureaus (lijn 13) gestegen met 30 %.
Er is een kostenbeperkend programma gelanceerd, ten einde aan deze stijging van 
de uitgaven een einde te stellen. Men verwacht een globale besparing van 1,5 
MECU in een jaar tijd door de aanschaffing van een nieuwe computer. Aangezien 
deze apparatuur evenwel niet moet worden verwacht voor eind 1983 zal de weer­
slag ervan op de uitgaven voor externe centra pas in 1984 merkbaar zijn.
Voor de jaren 85-86 waarin de bestaande overeenkomsten vervallen, moet worden 
gedacht aan de vernieuwing van het computerpark. Deze operatie zal worden 
voorbereid door toepassing van de in het aankoopbeleid voor computerappara­
tuur en programmatuur vastgelegde grondbeginselen (zie bijlage 2).
Op korte termijn gelden voor het Rekencentrum voor 1983 de volgende prio­
riteiten:
- Reorganisatie en verbetering van de directe service aan de gebruikers.
- Kritische herziening van het beheer en de codering in het kader van de 
gespreide informatica, opstelling en uitvoering van een vastomlijnd 
plan voor de decentralisatie van beheer en gegevensvastlegging naar de 
verantwoordelijke gebruikers.
- Nieuwe verbetering van de prestatie/prijsverhouding van de apparatuur 
van het Rekencentrum op basis van de hierboven genoemde criteria.
- Afschaffing van de derde dienst (nachtarbeid), ten einde de toename van 
het rekenvermogen te financieren en de beschikbaarheid van het centrum 
tijdens de produktieve uren voor de gebruikersbevolking te verbeteren.
- Kritische herziening van de methoden voor informatie-opslag en archi­
vering, in het bijzonder voor de bandotheek.
- Normalisering van de contractuele en technische betrekkingen met de 
externe servicebureaus.

Tabel 2 .  REKENCENTRUM Eenheid
(a) 808182838485
INTERN (Luxemburg)
1.Rekenvermogen MIPS(b) 34.47.5152230
2.Geheugenruimte Gb (c) 10.618.735.15580110
3.Simultane gebruikers Aantal 45150170217280358
4.Beschikbaarheid van de computers % 91959797.59898.5
5.Uitgaven voor apparatuur (art. 
210) MECU(d) (e) (f)6.0 9.39.79.49.4
6.Personeel van de Commissie Aantal 1089288868686 /
7.Personeel onder contract Aantal 605350363228
8.Uitgaven voor personeel onder 
contract (art. 212)
EXTERN (Servicebureau)MECU(d) (e)2.82.71.81.61 .4
9.Aantal centra Aantal 999922
10.Rekenvermogen MIPS(b) 1  .62.13.04.11.61  .6
11 .Geheugenruimte Gb. (c) 3.03.55.05.03.33.5
12.Simultane gebruikers Aantal 476277807272
13.Exploitatiekosten (art. 213) MECU(d) (e)2.93.84.03.12.9
14.Totale uitgaven INTERN + EXTERN 
(art. 210, 212, 213)MECU(d) (e)11.7
(f)15.815.514.113.7
(a) Behalve voor de uitgaven geven deze cijfers de situatie per 31 december weer.
(b) MIPS = miljoen instructies per seconde. Voor de servicebureaus wordt de gekochte 
machinetijd weergegeven door het equivalente vermogen van een computer.
(c) Gb = Gigabyte = 1  miljard tekens.
(d) Reële prijzen voor 81, 82, 83. Constante prijzen (83) voor 84 en 85.
(e) De begrotingsnoraenclatuur had een andere definitie.
(f) De ICL 2976-overeenkomst bepaalt dat de huur voor het eerste exploitatiejaar 
gratis is.

Tabel 3
GEBRUIK VAN REKENCENTRA
P E R  TOEPASSINGGebruikte vermogen 
(GINS/jaar) (a)Geheugenruimte 
(Mb-jaren) (b)
8283848582 838485
Administratieve systemen 
Financiële systemen 
Statistische systemen 
Documentaire systemen 
Bewakingssystemen 
Modellen
Andere toepassingen 
Ontwikkeling en onderhoud 
Exploitatie van de computers 
Reserve
.ttototaalcapaciteit
PER GEBRUIKER (c)
GTCD 
BSEG 
DDU 
DG II 
DG III 
DG IV 
DG VI 
DG IX 
DG XI 
DG XII 
DG XIII 
DG XVI 
DG XVII 
DG XVIII 
Andere DG 
jtaal alle DG
Ontwikkeling en onderhoud 
^Exploitatie van de computers 
Reserve
Nettototaalcapaciteit1175
200
2238
1814
309
1407
41
3230
2183
2698
13425
243
2112
126
959
183
56 
188 
792
69
448
448
57 
132 
200
25
1146
3230
2183
2698
134252010
280
2970
2195
740
1860
80
3900
2400
4130
17760
250
2800
140
1350
600
100
300
1200
90
500
500
80
160
280
50
1725
3900
24£0
4130
177603110
420
5145
3095
1080
2515
240
4700
2 6 0 0
9940
30300
20 
4425 
180 
1965 
900 
200 
970 
1600 
110 
550 
550 
610 
320 
420 
200 
2585 
4700 
• 2600  
9940 
303004520
630
7800
4550
1600
3460
450
5600
2900
10840
38400
20
6650
250
2860
1350
300
1450
2100
150
6 0 0
600
1000
650
630
400
4000
5600
2900
10840
384003380
238
12376
3772
1733
1629
245
5726
1215
1415
286005410
350
16250
5320
2310
1930
270
6 0 0 0
1300
8860
44000
324
12189
279
1518
1454
5
586
2953
161
1 1 1
642
26
33
238
229
2625
5726
1215
1415
286007505
400
24545
6595
3900
2370
325
6300
1400
14205
64000
350
16000
310
1780
1000
10
900
4400
2 0 0
150
700
50
50
350
250
5340
6000
1300
8860
440009540
500
36750
7960
5550
2930
380
6600
1500
12150
8 0 0 0 0
400
24190
400
220 0
1500
20
1885
5000
230
170
750
125
500
400
300
7570
6300
1400
14205
64000500
36250
550
2730
20 0 0
30
3110
5500
260
2 0 0
800
240
700
500
350
9890
6600
1500
12150
80000
(a) Giga-instructies per jaar voor interactieve verwerking.
(b) Mb-jaren = 1  miljoen tekens opgeslagen gedurende één jaar.
(c) Voor de afkortingen, zie bijlage 4.

geïntegreerde  informatiesystemen
Ingevolge het besluit van de Commissie betreffende de oriëntatie van haar 
diensten naar "de integratie van informatica, bureautica en telecommuni- 
caties" (zie bijlage 1), diende een aangepaste administratieve structuur, 
de afdeling geïntegreerde informatiesystemen (G.I.S.), in het leven te 
worden geroepen met een geleidelijk op te richten organisatie. Begin 1982 
omvatte de afdeling de volgende vier sectoren: telecommunicaties (telefoon, 
telex); gespreide apparatuur (bureautica en netwerken werden gegroepeerd in 
lente 1982); andere dan de rechtstreeks door de diensten beheerde interne 
gegevensbases (ECO 1, ACTU en CELEX);  en het-team "nieuwe projecten".
Begin 1983 wordt een vijfde team "Data Information Service" geïnstalleerd.
De toename van het aantal gespreide uitrustingen (van 1982 tot 1983 zal het 
aantal minicomputers stijgen van IA naar 20 en het aantal niet-intelligente 
terminals van A59 tot 628), en een constante vraag van de gebruikers op het 
gebied van gegevensbases, zijn er de oorzaak van dat in de afdeling G.I.S. 
een grote behoefte bestaat aan bekwaam personeel om het hoofd te bieden 
aan de stijgende belasting op het gebied van assistentie, technische steun 
en opleiding van de gebruikers.
Met het oog op de doeltreffendheid en de kostenbeperking moet een dergelijk 
gedecentraliseerde expansie met vaste hand worden geleid. Dat is het doel 
van de opgerichte organisatie zowel voor de coördinatie als voor het vast­
leggen van de verantwoordelijkheden in de DG's.
Het is met name de taak van de lokale informatica-eenheden zich zo te or­
ganiseren dat zij geleidelijk en met hun eigen middelen zelf gaan zorgen 
voor de produktie-opdrachten op de apparatuur waarover zij beschikken en 
voor de gegevensvastlegging en het dagelijks operationeel beheer van hun 
informaticatoepassingen.

Zonder volledig te willen zijn, dient toch de organisatie te worden 
vermeld die DG II (Economische en Financiële Zaken) reeds geruime tijd 
heeft opgericht voor de toepassing van informatica in de verwerking van 
economische en monetaire statistieken en met name voor .de modelbere­
keningen. Dat geldt ook voor het Bureau voor de Statistiek van de 
Europese Gemeenschappen dat nagenoeg de helft van de totale nettoge- 
heugencapaciteit van de rekencentra gebruikt (zie tabel 3).
In het algemeen is in 1982 een aanmerkelijke vooruitgang vastgesteld in 
DG IX (Personeelszaken en Algemeen Beheer) en in DG XII (Wetenschappen, 
Onderzoek en Ontwikkeling) dat evenals DG XVII (Energie), geniet van 
het voordeel dat op dit gebied wordt geboden door een wetenschappelijk 
en technisch gevormd personeel. DG XVII heeft ook een autonome informa— 
tica-organisatie opgericht die beschikt over eigen apparatuur, die wordt 
gebruikt voor de toepassing Boekhouding splijtstofmaterialen. Deze appa­
ratuur werd in 1982 operationeel en beantwoordt aan moeilijke geheira- 
houdingsvoorwaarden.
Het Bureau voor Officiële Publikaties der Europese Gemeenschappen heeft 
in verschillende richtingen inspanningen gedaan om de werkzaamheden te 
automatiseren en maakt steeds meer gebruik van de informatica; DG XIV 
(Visserij) en DG XVI (Regionaal Beleid), evenals de DDU (Dienst Douane- 
unie) en DG III (Interne Markt en Industrie), hebben de enkele jaren 
geleden begonnen ontwikkelingen voortgezet.
GESPREIDE APPARATUUR
Tabel 4 geeft een overzicht van de evolutie van de gespreide apparatuur 
voor zowel informatica als bureautica. Daaruit blijkt tevens de enorme 
verscheidenheid van de huidige apparatuur, de extra kosten ten gevolge 
daarvan en het belang van de technische en economische rationalisering 
door de in te voeren multifunctionele werkstations. Kolom 2 van deze 
tabel toont aan dat de huidige begrotingsnomenclatuur voorbijgestreefd 
is en moet worden aangepast.
Een analyse van de cijfers brengt ons tot een onderverdeling in drie 
categorieën naar gelang van het evolutietempo van de apparatuur:
a) Apparatuur met klein groeipercentage (van 3 tot 5 % per jaar): 
het betreft hier klassiek bureauticamateriaal (schrijfmachines, 
kantoorrekenmachines,  microfichelezers,  kopieermachines, enz.). 
Voor deze ruim verspreide apparatuur is het noodzakelijk het 
vernieuwingspercentage van het bestand vast te leggen en dat 
wordt hoofdzakelijk bepaald door de leeftijdspiramide die erg 
onregelmatig is ten gevolge van de variaties van de in het ver­
leden aangekochte hoeveelheden.

- 3 -
b) Apparatuur met matig groeipercentage (20 tot .30 % per jaar):  het betreft 
bier informatica-apparatuur,  niet-intelligente terminals en zware termi­
nals (RJE),  De bezettingsgraad heeft de grens nog niet bereikt en het huidige 
groeipercentage zal waarschijnlijk tot in 1985 constant blijven. Op dat 
moment moet het geleidelijk worden vervangen door werkstations met ge­
ïntegreerde functies (microcomputers met tekstverwerking, teletex en netwerk 
interface),
c) Apparatuur met hoog groeipercentage (70 tot 100 % per jaar): het betreft 
hier de microcomputers, tekstverwerkingsstations,  telecopiers "groep 
III”,  die in 1984/85 zullen worden aangevuld met teletexstations.  Deze 
apparatuur evolueert momenteel zeer snel naar het geïntegreerd werkstation 
(terminal) van de toekomst,
Bij het invoeren van deze apparatuur (bijvoorbeeld tekstverwerkingsmachi- 
nes) zal een belangrijk deel van het personeel worden betrokken dat meestal 
nooit zal hebben gewerkt met dergelijke computerapparatuur. Opleiding en 
gebruikersteun zijn dus de dubbele voorwaarde voor het slagen van deze 
operatie. De beschikbaarheid van personeel en begrotingsmiddelen is 
evenwel de eerste voorwaarde voor de uitvoering van een aangepast oplei­
dingsprogramma waarmee kan worden voorkomen dat de risico's van dure mis­
lukkingen, zowel op economisch gebied als uit oogpunt van de doeltreffend­
heid yan de administratie en in menselijke termen, worden opgestapeld.
TELECOMMUNICATIES
Het telefoonnet is. in Luxemburg en in Brussel .uitgebreid, ten einde het hoofd 
te bieden aan het toenemend verkeer (6,6 miljoen binnenkomende gesprekken 
in 1982, verwachtingen voor 1983: 8 miljoen) dat met name in'verband staat 
met de uitbreiding van de inforroaticadiensten (telekopie, fac simile, enz.). 
Op het einde yan 19.81 is in Brussel een nieuwe automatische telefooncentrale 
geïnstalleerd met grote capaciteit (potentieel is 20.000 lijnen) die de 
gebruikers talrijke mogelijkheden biedt. Ook in Luxemburg is de capaciteit 
uitgebreid, ·
Het telexnet wordt verder ontwikkeld maar tegen een trager tempo (191 lijnen 
in 1982, verwachtingen voor 1983; 194), Het is de'vooi'loper'van de elektro­
nische post op basis van het gegevensnetwerk.
De groei van het gegevensnetwerk wordt bepaald door het aantal op dat net­
werk aangesloten terminals en bedraagt 20 tot 30 % per jaar,

- 4 -
In 1983 wordt begonnen met het standaardnetwerk X25 (zie 6 - Ontwikkeling 
van de infrastructuur) waarmee op middellange termijn het gegevensnetwerk, 
de telematica en de elektronische beric.htensystemen kunnen worden geïnte­
greerd. Voor deze integratie en voor de ontwikkeling van de bureautica is 
personeel nodig dat kan worden belast met de installatie en het onderhoud 
van de apparatuur en met de steun aan en de opleiding van gebruikers.
CEGEyENSBASES
In deze sector is.de vraag van de gebruikers zeer groot. Tabel 6 toont de 
verwachte belangrijke volumetoename van gegevensbases tijdens de volgende 
jaren, Het aantal raadplegingen zowel van interne als van externe bases 
neemt eveneens sterk toe. Een van de hoofddoelstellingen voor het jaar 1983 
is daarom het vastleggen van een beleid inzake beheer van gegevensbases (zie 
hoofdstuk 1),
Op gebied van organisatie is sinds enkele jaren een speciale structuur voor 
steun aan de gebruikers ingevoerd, In elk Directoraat-generaal hebben een. 
of meerdere personeelsleden de functie van "information officer", die de 
ambtenaren kan helpen bij het zoeken naar informatie. Bovendien is sinds begin 
1983 op centraal niveau een "data inforraation service" opgericht die de taak 
heeft het aanbod van alle data base managers belas, met het beheer van gege­
vens af te stemmen op de informatiebehoefte van de gebruikers.
De kwaliteit van de in de gegevensbases opgeslagen informatie en bijgevolg 
de kwaliteit van de geboden diensten, wordt in ruime mate bepaald door de 
goede voeding van de gegevensbases en daarom wordt speciaal gewerkt aan de 
organisatie op dat gebied.
In 1982 is de software ontwikkeld voor de opening van de Engelse en Duitse 
versie van de juridische gegevensbasis CELEX. Er moeten nog belangrijke be­
slissingen voor de begroting worden genomen, ten einde de meertaligheid en 
de volledigheid van de sedert de oprichting aangekondigde gebieden te verze­
keren ,
In 1982 is de gegevensbasis CRONOS (zie tabel 6) vergroot van 1 miljoen tot 
1,4 miljoen statistische reeksen. Deze uitbreiding doet evenwel bepaalde pro­
blemen rijzen in verhand met de kwaliteit en de betrouwbaarheid van de invoer- 
gegovens, Deze problemen vragen nog meer aandacht aangezien de basis voortaan 
ook buitenshuis toegankelijk is, Ook het aantal interne raadplegingen van CTRONOS 
en van de andere statistische bases is gestegen eia de "data shop" in Brussel heeft 
zijn steunactiviteiten moeten uitbreiden, ten einde te kunnen voldoen aan de 
punctuele vragen van gebruikers van de Commissie en van andere administratieve 
instellingen, .

- 5 -
Voor de voeding van gegevensbases zoals IFC of CERES (zie hoofdstuk 7 - Ont­
wikkeling van toepassingen) was in 1982 een verbeterde samenwerking noodza­
kelijk tussen diverse diénsten. De thans voltooide werkzaamheden voor het 
openen van de gegevensbasis SESAME in 1983 zijn het resultaat van ver doorge­
dreven integratie van de voorbereidende werkzaamheden tussen ‘ DG XII en DG 
XVII die noodzakelijk was voor een gemeenschappelijke gegevensbasis.
De grootste en oudste interne documentaire gegevensbasis, ECO 1, wordt momen­
teel herzien. Omdat de voeding verspreid is over nagenoeg alle Directoraten- 
-generaal is de kwaliteit van de informatie en de volledigheid op bepaalde 
gebieden verminderd. Daarom werd eind 1982 een kritische balans opgemaakt 
van de middelen, de methoden en de doelstellingen.

TABEL 4 Begr. Aantali
1Uitgaven 83 (mECU)!
Uitg.i
art.828384 j85A0HT 82 i
!
1. Schrijfmachine 220 4935 5090 5090 5090 398 178576 507
2. Kantoorrekenmachine 220 ,2206 22662366 ,2486 31* "  \3768 45
3. Niet-intelligente 211459628738;870524633 ;4701627 1053
terminal 222222426 :302-68 6
4. Microcomputer 211 21056 :12089—22111 14
5. Tekstverwerkingsstation 222198349449549606271948811056
6. Telex 23198888565 192 192 170
7. Teletex --2070— _ _
8. Coderingsstation 21130303028 233—222 222
9. Microfichelezer 22015817620122650—959 47
10. Telekopieur 2225696116146 185_185 117
11. Fotokopieermachine 22225626227228260700100860 90212. Kantoorprinter 211207290350400954453192 137
13. Snelle printer222601.10110120T - 3030 25
21.1 4667-49 49 32
14. Teleconferentiestudio1s222 11. 11 25—25 25
231 2466321 24 12
15. Zware terminals (RJE) 21126303234 274—274 240
16. Minicomputer 211142022241221-1221 771
222 68911-606—606 509
17. Software 211 - -•  -273 112
18. Leveringen en verhui- 211- -- --——281 139
zingen
19, Speciale apparatuur 222-- --400356147903 900
211-- - -- -899 574
20. Andere 220 31-1647 53
21. Prijsindexering211 44-1862 28
211 • f - -100 —
82838485
Uitgaven (mECU) 211 .332253115575663575224545415311 3322
2206507508451100510—240750 650
222354035384875503052224994773538 3540
2311822.162302503213 216 182
mECU s =  duizend ECU
A = aankoop
0 = onderhoud
H = huur, inclusief onderhoud
T ~ totaal

Tabel 5
TELECOMMUNICATIE
iEenheid82
i183 84 85
TELEFOONNET1
1|
i
tj
i
1.Huislijnen Aantal ;11000 13000 14000 15000
2.Buitenlijnen Aantal { 922 1012 1072 1112
3.Interne oproepen/jaar (miljoen) Aantal 18 20 24 30
4.Binnenkomende oproepen/jaar Aantal 6.6 810 14
(miljoen)
5.Uitgaande oproepen/jaar Aantal 11 13 15 18
(miljoen)
6.Uitgaven voor PTT-diensten mECU 5613 5644 5780 6190
(art.  231)
7.Uitgaven voor apparatuur (art. 222)mECU 192 180 190 200
TELEXNET
8.Lijnen Aantal 191 194 207 198
9.Uitgaven voor telexdiensten mECU 1760 1800 1900 2000
(art, 231)
GEGEVENSNETWERK
10.Buitenlijnen Aantal 18 22 24 26
11.Extern -verkeer (a) Kb/s 173 240 288 317
12.Huislijnen 1.200 b/s Aantal 238 290 350 440
13. 2.400 b/s Aantal 90 90100 110
14, 4.800 b/s Aantal 49 70 85100
15. 9.6Q0 b/s Aantal 130 3 50 3 80 210
16, 48.000 b/s
17.Intern verkeer (a) Kb/s .1984 2340 27 96 3252
18.Uitgaven voor PTT-diensten mECU 318 435 537 627
(art, 211.)
19.Uitgaven voor apparatuur (art. 211)mECU 740 1196 2812 2.158
20,Uitgaven voor apparatuur (art, 222)mECU :i8 32 35 40
Totale uitgaven: art, 21.1 . mECU 1058 163: 3355 2785
art, 222 mECU 210 212 225 240
art, 231 mECU 7373 7444 7680 83 90
mECU; duizend ECU
Ca) Uitgedrukt in duizend bits, waarbij een bit een elementaire informatie-' 
eenheid (Q of 1) is.

Tabel 6
BELANGRIJKSTE INTERNE GEGEVENSBASESOravang (MB) 
82 P  83 :  84
•  !  i85
Systeem voor personeelsbeheer (SYSPER) 560560 560 560
Automatisch systeem voor het beheer van 
adressen en publikaties (SAGAP)225%
230 240 250
Boekhouding opgenomen en -verstrekte 
leningen (CRIMSON)120180 250 300
Statistische tijdreeksen (CRONOS) 3 8002400 2400 2400
Buitenlandse handel (SIENA)7003 500 2500 3000
Toegangssysteem tot de informatiebank 
van Europese nomenclaturen (SABINE)780940 33 00 1420
Juridische documentatie van de Instel­
lingen (CELEX)7001180 3300 3450
Interne documentatie van de Commissie 
(EC01)620700 750 850
Terminologische gegevensbank (EURO- 
DICAÜTOM)3 60200 240 280
Financiële instrumenten van de Gemeen­
schappen (IFC)7585 95 305
Controle op de toepassing van richt­
lijnen (ASMODEE)5055 60 65
Automatisch catalogiseringssysteem 
van de bibliotheek (ECLAS)5070 80 90
Micro-economische documentatie (DOME) 3039 53 66
Textielcontrole 50400 400 450
Toezicht staal40. 3  90 350 430
Andere operationele documentaire bases 
en hulpbestanden voor ontwikkeling 
(ACTU, PRC, ,.,)
Totaal97033 85-  3065 1330
69309914 33443 12826
Gegeyensbases in ontwikkeling 3 00840 33 3 5 4260
Totaal-generaal 703010754 3 4576· · 3 7086
''Kredieten voor externe bases (in mECU) 0.1440,230 0,450 0.450
Kredieten voor documentaire analyse 
(in mECU)0.7330.795 0,850
-  · ·  s *  s. 's0,850
• * V

ONTWIKKELING VAN DE INFRASTRUCTUUR
Het doel van de projecten informatie-infrastructuur is de tenuitvoerlegging 
van het richtschema (hoofdstuk 3) overeenkomstig de in de doelstellingen 
(hoofdstuk 1) vastgelegde prioriteiten.
Een eerste etappe op deze weg is de vervanging van het bestaande en primitieve 
gegevensnetwerk door een modern net waarmee de verschillende machines, terminals 
en bureauticastations onderling en met het openbaar net kunnen worden verbonden. 
(Tabel 1, project 1). Dit netwerk zal zijn gebaseerd op de norm X.25 die reeds 
wordt gebruik door Euronet en goedgekeurd is door alle Europese PTT-besturen 
voor hun gegevensnetwerk.
Voor de onderlinge verbinding van de heterogene apparatuur van de Europese markt 
zal veel werk moeten worden verricht op gebied van onderzoek, aanpassing van 
software, proeven en keuringen met het oog op de toepassing van normen en proto­
collen die worden gehanteerd op wereldvlak (ISO, CCITT),  Europees vlak (ECMA,
CEPT) en voor interne toepassingen (project 2). Een eerste prioriteit is de be- 
standsoverdracht tussen computers van verschillende constructeurs.
Door de ontwikkeling van een elektronisch postsysteem (INSEM) met gebruikmaking 
van het gegevensnetwerk, kan niet alleen de circulatie van documenten van de 
Instellingen worden versneld en vereenvoudigd, maar kunnen ook belangrijke be­
sparingen worden gedaan doordat het meermaals herschrijven van de documenten 
wordt vermeden (project 3 in samenwerking met het programma INSIS).
De elektronische post zal zijn rol evenwel slechts ten volle spelen wanneer hij 
zal worden gesteund door een op passende wijze geïntegreerde uitbreiding van 
de werkstations die momenteel geen gegevens kunnen uitwisselen.
Een eerste etappe in de integratie van tekst en gegevens binnen en tussen lokale 
configuraties inclusief de aanpassing^ervan aan genormaliseerde protocollen, 
moet in 1984 zijn voltooid (project 4). Dit project is noodzakelijk voor een 
beslissende vooruitgang inzake kantoorautomatisering vanaf 1984 (zie hoofdstuk 1)

-  2 -
Een tweede etappe waarvan de voorbereiding begint in 1983 en die zal zijn vol­
tooid in 1986 betreft, behalve tekst en gegevens, de integratie van documenten 
in grafische vorm (logos, fac simile), de ontwikkeling van lokale netwerken 
en elektronische archivering (project 5).
.diverse werkzaamheden voor de integratie van nieuwe technologieën zullen 
zijn gebaseerd op in het kader van INSIS verrichte onderzoekingen en proef­
nemingen met het oog op de voorbereiding van de operationele inbedrijf stel­
ling onder veilige voorwaarden en met een gedegen kennis van de Europese 
markt voor de periode 1986-1990 (zie hoofdstuk 8).
De statistische software die momenteel wordt gebruikt voor de voeding en de 
raadpleging van de grote statistische gegevensbases van de Europese economie, 
moet worden geconsolideerd, ten einde het hoofd te bieden aan de aanmerkelijke 
uitbreiding van de hoeveelheid opgeslagen gegevens (project 7). Deze software 
is evenwel ontoereikend om te voldoen aan de vraag naar gegevens voor econo­
mische analyses en toezicht en moet dus worden aangevuld met nieuwe ontwik­
kelingen met name voor het repertoriëren van gegevens, het verwerken van 
grote structurele bestanden en voor de aanpassing aan de nieuwe gespreide 
apparatuur (project 8).
In het licht van het toenemend gebruik van beheerssystemen voor gegevensbases 
als informatiedrager in de verschillende werkdomeinen van de Commissie, is een 
technische drager noodzakelijk die eveneens kan zorgen voor de uitwisseling 
tussen gegevensbases en de aanpassing ervan aan de evolutie van de werkstations 
(9).
De ontwikkeling van toepassingen (analyse en programmering) blijkt een kritieke 
factor te zijn in de ontwikkeling van de informatica zowel door de stijging 
van de relatieve kosten als door de inertie die erdoor ontstaat ten gevolge 
^van de wachttijden. De verhoging van de produktiviteit in dit domein vergt 
een belangrijke inspanning tegen een achtergrond van heterogene apparatuur 
en daartoe zijn aangepaste programmerings- en documentatie-instrumenten nood­
zakelijk.
Ten slotte moet de globale ontwikkeling van de diverse informaticatakken, 
rekening houdend met de complexe evolutie van de behoeften en de technologie, 
worden onderzocht, gepland en beheerd om te komen tot een betere verhouding 
tussen kosten en doeltreffendheid. Ten slotte moet een team deskundigen per­
manent beschikbaar zijn om de informatici in de DG's en de centrale diensten 
bij te staan en op te leiden (11).

Tabel 7
ONTWIKKELING VAN DE INFRASTRUCTUUREigen personeel 
(manjaren)Extern personeel 
(manjaren)
*8283 j848582838485
1. Gegevensnetwerk 1.01.5 1.0-0.601 .050.45 -
2. Compatibiliteit van de 
apparatuur1 .21.21 .0 1.00.451.963.903.00
3. Interinstitutionele elektronische 
post (INSEM) (a) -1.42.03.0-1.0510.0712.92
4. Lokale configuraties 84 .  6.14.54.0-0.604.057.96-
5. Lokale configuraties 86 -0.22.07.0-0.603.156.01
6. Proefprojecten en onderzoek INSIS (a) 2.35.84.02.0----
7. Consolidatie statistische software 5.05.52.0 1 .03.159.328.273.15
8. Nieuwe statistische software 2.01.55.06.01 .582.103.158.71
9. Ondersteuning gegevensbases 4.54.54.54.50.902.702.105.26
10, Produktiviteit ontwikkeling toepassin­
gen 2.52.73,03.01 .053.004.504.50
IJ, Richtschema, onderzoek, opleiding, 
beheer, technische steun7.45.25.56.5-1.201.501.50
Totaal: 32.034,034.034.08.3327.0345.0545.05
Uitgaven (in duizend Ecu) voor extern 
personeel en diensten - artikel 214 
(0,066 duizend Ecu per manjaar) 555180030003000
(a) Bijdragen tot het programma INSIS,

Bijgewerkt: 07.03.1983  
Versie nr.:  6
7. ONTWIKKELING VAN TOEPASSINGEN
Bij constante middelen zou de wachttijd voor nieuwe toepassingen vijf  
jaar bedragen en dat zou betekenen dat elke extra aanvraag slechts in  
1988 in aanmerking kan worden genomen. Aangezien deze situatie onaan­
vaardbaar is, voorziet het plan iri een belangrijke uitbreiding van het  
extern personeel, ten einde deze achterstand terug te brengen op 3 ,5  
jaar (dat wil zeggen medio 1986 - zie tabel 8 en 9).
In het kader van de gespreide informatica worden de directoraten-generaal  
verzocht meer en meer verantwoordelijkheid te nemen voor de ontwikkeling  
van de eigen specifieke toepassingen. Bepaalde DG's hebben een lokale  
informaticastructuur opgericht waarmee ze eigen toepassingen kunnen ont­
wikkelen of externe teams die belast zijn met de ontwikkeling van lokale  
projecten kunnen encadreren. Met name kunnen in deze worden geciteerd:  
het BSEG, het Bureau voor Officiële Publikaties, de DG II, VI, VII, XIV,  
XVII en de DTU (voor de betekenis van de afkortingen zie bijlage 4). Op  
het gebied van de ontwikkeling van toepassingen kan de interne inspanning  
van de DG momenteel worden geraamd op 55 manjaren.
De dienst ontwikkeling van toepassingen, belast met de uitwerking van  
interinstitutionele toepassingen of van toepassingen die voor meerdere  
directoraten-generaal van belang zijn, en het team van de afdeling S.I.I.  
dat belast is met het ontwerp en het beheer van projecten werken voor  
deze activiteiten samen op centraal niveau.
Na de goede afloop van het in hoofdstuk1:  4 -beschreven project conversie  
en overdracht van toepassingen, hebben de diensten zich toegelegd  
op de in tabel nr. 8 opgenomen ontwikkelingswerkzaamheden. Tabel 8 
is zowel een balans van het afgelopen jaar, als een actieplan voor het  
lopende jaar 1983 en een raming van de belasting tijdens de volgende  
jaren voor de in februari 1983 geïnventariseerde toepassingen.

Van de nieuwe systemen voor algemeen beheer en beheer van personeel kan de  
snelle installatie van de gegevensbasis MINI-SYSPER worden vermeld. Met be­
hulp van dit systeem verkrijgen de met het personeelsbeheer belaste diensten  
snel statistische of specifieke gegevens die nuttig kunnen zijn voor de be­
sluitvorming. Voortbouwend hierop zal het met het systeem SYSPER, dat momen­
teel wordt ontwikkeld, mogelijk zijn snel en gemakkelijk toegang te hebben  
tot de huidige personeelssituatie en de vroegere evolutie ervan. De besluiten  
inzake personeelsbeheer zullen worden geregistreerd en de opmaak van talrijke  
genormaliseerde documenten en van de repetitieve post zal worden geautomati­
seerd.
Het project SAFIR betreft de toewijzing van tolken voor vergaderingen. De  
Commissie heeft momenteel 400 ambtenaren-tolken en kan een beroep doen op circa  
1.200 free lance-tolken. In 1982 werd de toewijzing berekend voor 8.100 vergade  
ringen. De toewijzing van een dergelijk groot aantal tolken - het grootste ter  
wereld - is een operationele toepassing voor opzoekingen die onmogelijk  
manueel kan worden verwerkt. Het systeem dat momenteel voorlopig is opge­
bouwd, levert reeds waardevolle diensten.
Het toezicht op de produktie- en leveringsquota voor staalprodukten overeen­
komstig het besluit van de Raad in toepassing van artikel 58 van het EGKS-  
Verdrag, is voortgezet en uitgebreid met de installatie van een gegevens­
basis. De uitvoerbeperkingen naar de USA en het toezicht op de staalhandel  
in de Gemeenschap zijn bijna gereed.
De ontwikkelingswerkzaamheden op het gebied van financiële instrumenten is  
in diverse sectoren voortgezet, met name voor het Regionaal Fonds en het  
Sociaal Fonds en voor het Directoraat-generaal Krediet en investeringen.
Op het gebied van statistische enquêtes zijn de enquête naar de lonen en  
de structuurenquête ijzer- en staalindustrie beëindigd terwijl begonnen  
is met de ontwikkeling van de enquête ongevallen in de visserij en de  
enquête vervoerconjunctuur.
De gegevensbasis TARIC dient voor het beheer van het communautair geïnte­
greerd douanetarief in het kader van de Douane-Unie.
De gegevensbasis TEXTILES bevat alle textielgegevens van de buitenlandse  
handel en de beheers- en analysesoftware die wordt gebruikt bij multi-  
vezelbesprekingen.
De gegevensbasis SIENA bevat alle gegevens van de buitenlandse handel sedert  
1976 en de software voor de statistische verwerking ervan.

- 3 -
Op het gebied van statistieken Buitenlandse Handel zijn de statistieken  
SPG voor de controle van de invoer onder het nieuwe algemeen preferentie-  
stelsel en de statistieken ACP waarvoor de gegevens geleverd worden door  
het bureau voor de statistiek van de Verenigde Naties en waarmee de ge-  
gevensbasis CRONOS wordt gevoed, opgemaakt.
Op het gebied van documentaire toepassingen dienen twee in 1982 uitgevoerde  
ontwikkelingen te worden vermeld:
- de reorganisatie van de gegevensbasis CELEX voor het communautaire recht  
en de uitbreiding van de Franstalige moederbasis met een Engelstalige en  
Duitstalige versie;
- de opening van twee nieuwe bases met name de basis financiële instrumenten  
van de Gemeenschap die gegevens verstrekt over de regionale weerslag van  
financiële instrumenten, en een basis voor het beheer van onderzoeken (CERES)  
vanaf het indienen van de aanvraag tot het indienen van het eindverslag.
In het kader van de gegevensbasis "documentatie en informatie" (CEDIN) wordt  
voor 1983 de opening van ten minste twee nevenbestanden verwacht.
Bovendien zal een nieuwe gegevensbasis worden geopend voor demonstratie­
projecten van nieuwe energievormen (SESAME) en een toepassing voor het  
beheer van antwoorden op parlementaire vragen (ROGER).
De toepassing "boekhouding en splijtstofmaterialen" van DG XVII (zie bijlage  
4) die tot dusver in servicebureau werd verwerkt, is geconverteerd en wordt  
gedraaid op een in 1982 geïnstalleerde computer terwijl de exploitatie  
rechtstreeks wordt verzorgd door het personeel van dat directoraat-generaal.
Het systeem SAGAP voor beheer en verzending van publikaties van het Publika-  
tiebureau zal van de bestaande, te klein geworden computer worden overgebracht  
naar nieuwe apparatuur waarmee kan worden voldaan aan de toekomstige behoeften  
van het Publikatiebureau en die eveneens kan worden geïntegreerd in het ge-  
gevensnetwerk van de Commissie. De uitbreidingen van het systeem met betrekking  
tot het commercieel beheer (boeking van bestellingen, facturatie, boekhouding)  
zullen op de nieuwe apparatuur worden voortgezet.

Het aantal aanvragen voor nieuwe toepassingen (zie tabel 9) van de diensten  
van de Commissie stijgt snel. Vaak beogen ze de oprichting van informatie­
systemen die de Commissie moeten helpen bij de uitvoering van haar opdrachten:  
systemen voor toezicht, controle op de toepassing van verdragen en richtlijnen,  
beheer van fondsen, uitbreiding van statistische systemen voor de buitenlandse  
handel. De ontwikkeling van dergelijke toepassingen doet coördinatieproblemen  
rijzen hetzij binnen een dienst, hetzij tussen meerdere diensten met vergelijk­
bare problemen. Daarom verlangt het Directoraat Informatica de oprichting van  
interdienstgroepen met het oog op de harmonisering van verspreide aanvragen en  
bezuiniging op de middelen waarbij tevens de door de Commissie aan de desbetref­
fende diensten verleende bevoegdheden worden gerespecteerd. Bovendien moeten dé  
diensten die een aanvraag indienen zich formeel ertoe verbinden verantwoordelijk  
heid te nemen voor net dagelijks beheer van de toepassing zodra deze operationee  
is.
Tabel 8 geeft een kostenraming voor de ontwikkeling van nieuwe projecten  
in de periode 1983-1985. Een aantal daarvan is uit politiek oogpunt  
kritiek: uitbreiding van het staaltoezicht na juni 1983, beheer van staats­
hulp, beheer van fondsen, beheer en detectie van onregelmatigheden en fraude  
ten nadele van de Commissie, beheer van gegevens inzake energie. Het DCIC  
heeft nauwkeurige regels goedgekeurd om de prioriteit.van nieuwe toe­
passingen te bepalen (zie bijlage 3). De belangrijkste criteria zijn: een  
bijdrage tot de doelstellingen van de Commissie, een positieve kosten/baten-  
verhouding en een voldoende voorbereiding om het welslagen van een project te  
verzekeren.
Zoals de verwachtingen nu staan en op basis van de huidige begrotingsramingen  
en de tot dusver genoteerde vragen zal de ontwikkeling van talrijke projecten  
die zijn opgenomen in het bovenste gedeelte van tabel 9 geleidelijk kunnen  
worden uitgevoerd tegen eind 1985. Het onderste gedeelte geeft de beschikbare  
middelen tot eind 1985 en het tekort uitgedrukt in manjaren op grond van de  
geplande hypothesen. Dit tekort zou in de loop van 1986 kunnen worden bij ge­
werkt voor zover tegen die tijd geen nieuwe aanvragen worden ingediend wat  
weinig waarschijnlijk is. Figuurlijk uitgedrukt zou men kunnen concluderen  
dat ons orderboek vol is tot 1986.
De diensten ontwikkeling van toepassingen proberen de algemene evolutie van  
de informaticatechnieken te volgen. In dat verband steunen de toepassingen  
in stijgende mate op gegevensbases en op de onmiddellijke voorstelling van  
gegevens op beeldschermen waardoor de mens-machine-dialoog mogelijk wordt.  
De kwaliteit van de aan de gebruikers geleverde diensten stijgt daardoor.  
Een andere stap in die richting is het gebruik van door de gebruikers re­
latief gemakkelijk te hanteren ondervragingstalen voor gegevensbases.

jank zij het re brui k vîuî aan de hogergenoerr.de criteria bearitwoordende  
algemene software voor gegevensoasis Kon de productiviteit van ae toe­
passingen worden verhoogd. De diensten zijn van plan de in deze zin  
geleverde inspanningen voort te zetten en verder te zoeken naar software—  
-instrun; ent en waarmee de productiviteit kan worden verhoogd. De verschil­
lende oorsprong van de informâtica-apparatuur vergemakkelijkt deze opdracht  
evenwel niet en heeft zelfs een negatieve weerslag op de kosten.

I  Tabe] P
]  f. ■  J  1 ‘  T ; . /  ·}',;(} ']  \.l  T O . ' . Y A lS  I i ’ l u i ' j iEigen personeel,  
(man jarer) (*)Personeel buitenshuis !  
(manjaren ;  1
. ■ · . ·  « ."»ir: i si rut i eve sy st emen  
rinaneiële sy stemen  
St at isti sohe sy st emen  
joeumentai re systemen  
Svsteir.en voor toezicht
iM P ïh 'jï  PROJECTENTotaal
Parleïnentaire vragen (ROGER)  
(interinstitutioneel)
Basis van richtlijnen (ASMODEE II)
(HG, algemeen)
Juridische documentatie toegankelijk: voor derden  
(CELEX) (Interinstitutioneel) *
Statistische enquêtes (BSEG, DG VII, XI,
XVIII)
3tatis+ieken buitenlandse handel en GATT*-be~  
sprekingen (BSEG, DG I)
Geg ensbasis buitenlandse handel  
(SIENA, BSEG)
Peheer douanetarief (TAP.IC II)
(d t u)
Beheer tolken (SAFIR)
(GTCD)
Staaltoezicht  
(DG III)
Text i e It o e z i cht  
(DG III)
Sociaal Fonds (fase l)
(DG VI)
EOGFL ~ oriëntatie  
(DG VI)
Beheer van het Fonds voor ontwikkeling van derde  
landen (PICS) (DG VIIl)
Beheer van voedselhulpprogramma’s  
(DG VIII)
Personeelsbeheer (SYSFER)
( IX )
Beheer van contracten (DIODOD II en PROMAU)
(DG XII, XVIl)
legionaal Ontwikkelingsfonds  
(FEDER, fase 1) (DG XVI)
Documentatie onderzoek en energie  
(SESAFE) (DG XVIi)
boekhouding opgenomen on verstrekte leningen-  
(CRIKSOM) (DG XVIII)  
begrotingsbibliotheek (DG XIX)
!I DOELEN VOOR NIEUWE PROJECTS
’ ’ itgaven voor personeel en diensten  
(art. P1/j) (in duizend Keu)Totaal
TOTAALBr i 84858783 ! 184P 1 -
17.133.2413.0012.668.448.338.365.66
4.055.564.815.232.076.977.19 .  08
6.5?2.352.744.133.745.635.765.50
2.101.501.501.003.183.153.123.00
6.395.193.560.554.784.524.584.56
36.1927.8425.6123.5722.8128.6029.0125.92
0.100.20 --0.260.150.080.06
-0.50 -- -0.36 --
1.001.00--2.253.031.111.26
0.811.730.94-0.922.434.433.09
----1.763.003.004.50
---- -2.013.002.01
----0.562.511.76 -
1.080.750.670.956.669.019.673.33
1.893.830.200.201.163.11 --
1.890.90 --1.203.321.94 -
0.140.220.270.270.600.87 --
0.54 ---1.431.620.35 -
----0.322.793.001.00
---- ·0.061.61 --
1.343.303.816.054.702.014.684.85
----0.160.75 -
0.270.450.270-130.961.74 -
0.200.20 --0.270.170.0£0.06
0.951.680.940.671.821.410.8C0.86
0.600.60 -- -0.5£ -
10.8115.36 7.108.2725.0942.4fï  33.S£ 21.0?
-3.8014.2915.16 - 9.3:3 47.4' 1 65.67
47.0047.0047.0047.0047.9000.4-110.4'1112.61
3190535’5 735:> 7500
a) De interne personeelssterkte van dc verschillende DG’s is niet opgenomen omdat de nieuwe  
in Fii'P opger.ielite organisatie materieel niet de tijd heeft gehad om de ontwikkeling te  
noteren en ze tu isoleren van de andere informaticaworkzaamheden in de DG’;;.
De totale werkzaamheden worden geraamd op 55 manjaren per jaar.

;JEÜWE PROJECTENont wi .<Jc e 1 i n gs we r k.z aamh e a en |
m  rr.an.iar-en
Totaal
B F S C H IK B A R E  M ID D E L E N  T O T  1 9 8 5  O V E R B E N K O FiS TIG  T A B E L  8  
(intern en extern personeel)
TEKORT VOOR DE PERIODE 1 983/8511 ..brfZHEAP. Eli OPSPORING VAN ONREGELMATIGHEDEN Eli FRAUDE DIE ESN IRBR.EJK VORMEN  
OP COi.IURAuTAIRE REGLEMENT ES (DG III, VI, XIX, XX, DTU, SG)
I
BEHEER VAX INBREUKEN (SG, DG III, VI)
BEHEER VAD STAATSSTEUN (DG IV, VI, XIV, XVII, SG)
Ten gevolge van de stijging van het aantal aan de controle van de Commissie  
onderworpen steunverleningen door de staat kunnen de dossiers niet langer  
manueel worden Beheerd.
BEHEER VAN KREDIETEN (CUC) (DG XIX, XX, algemeen)
Modernisering van de procedures voor financieel beheer.
GEGEVEKSBASIS COMMUNAUTAIR RECHT (CELEX) (algemeen)
Consolidering van het bestaande documentaire systeem.
GEGEVENSBASIS VAN DE DOOR DE EUROPESE INSTELLING GEPUBLICEERDE GEGEVENS  
EN VAN DE OVER DE INSTELLINGEN GEFUBLICEERDE GEGEVENS  
(CEDIN) (interinstitutioneel)
GEGEVSNSBASIS ENERGIE (SIRENE) (DG XVII, VI, BSEG)
STAALTOEZICHT (DG III)
Wijzigingen van het toezichtsysteem ten gevolge van vanaf jui)i 1983 te  
nemen politieke beslissingen.
BEHEER VAN DE DOOR DE LID-STATEN INGEZONDEN STATISTIEKEN VAN DE  
BUITENLANDSE HANDEL (BUITENLANDSE HANDEL)
BEHEER VAN HET SOCIAAL FONDS (fase 2) (DG V)
Voortzetting van de bestaande toepassing.
REGIONAAL ONTWIKKELINGSFONDS (fase 2) (FEDER) (DG XVl)
Voortzetting van de bestaande toepassing.
SIPA (DG IX - informatica)
Geïntegreerd systeem voor planning en algemeen beheer.
NIEUWE LONEN (DG IX)
Herwerking van een toepassing die te oud is om voldoende betrouwbaar te  
zijn en normaal te kunnen worden geëxploiteerd.
EOGFL-Visserij (DG VI, XIV)
Uitbreiding van de bestaande toepassing.
BEHEER VAN DIENSTREIZEN (TAMIS2) (DG IX)
Herwerking en modernisering van een oude toepassing.
HERWERKING EN UITBREIDING VAN DE BOEKHOUDING LANDBOUW (RICA) (DG VI)
BEHEER VAN BANKFONDSEN (CRIKSON TRESORERIE) ('DG XVIII)
BIBLIOTHEEK VAN HET STATUUT (DG IX, XX)
NIEUWE DOCUMENTAIRE EN BEHEERSBASIS
DOOR DE DG TE ONTWIKKELEN TOEPASSINGEN (MEERDERE DG’s)

Ik PC?Mail CAKREDI j lTEk m  EECO --------
Art. Omschrijving £ - Valst leggingskr edi et en 828334'a} i ‘> : al
D = Uitgaven
210Exploitatie in het Informâticacentrum E9.538.169.129.12
D9.309.709.409.40
211In formaticanetwerken E4.386.788.108.32
D4.386.948.939.42
212Prestaties van het exploitatiepersoneel E2.492.222.282. IC
informaticaD3.202.402.302.10
213Aan derden toevertrouwde exploitatiewerk-E3.803.873.142.89
zaamheden informaticaD3.804.003.112.89
214Aan derden toevertrouwde analyse— en pro—E3.956.319.7110.12grammeringswerkzaaraheden, voorbereidendeD3.757.2010.3610.49
analyses en speciale projecten
215Aan derden toevertrouwde documentaireE0.850.660.850.85
analyseD0.730.800.850.85
21Totaal hoofdstuk 21 (b)E25.0028.0033.2033.40
D25.2031.0035.0035.20
220KantoorraachinesE0.650.750.851.10
D0.650.750.851.10
222 Technische apparatuur en installaties (c)E3.753.755.105.27
• D3.753.755.105.27
231 Prankering en telecommunicaties (d)E7.607.707.908.50
D7.607.707.908.43
Totaal hoofdstuk 21, 22, 23 E37.0040.2047.0548.30
•D37.2043.2048.8550.00
(a) In constante MECU 83.
(i') De kredietaanvragen bedroegen 30,5^ MECU voor 19Ö2 en 32,50 MECU  
voor 1983.
!c) De cijfers houden geen rekening inet*ue in dat artikel voorziene kredieten  
die niet onder informatica vallen,
(d) De cijfers "betreffen uitsluitend de kredieten voor telefoonabonnementen.

C. I I !  T k R J Ij o T J T U T I O l i  < L E b A k Z I *  W E R IC I 1 · !  G  
EU I U S I S
Op initiatief van de hoofden van de administratie is een Interinstitutioneel  
Comité voor Informatica (iCl) opgericht, ten einde de informaticawerkzaamheden  
in de verschillende Instellingen te coördineren en de beschikbare middelen  
optimaal te gebruiken.
In 1982 hebben de Instellingen een samenwerkingsprotocol goedgekeurd met  
drie wederzijdse verbintenissen:
- alle besluiten met een interinstitutionele weerslag worden voor advies  
overgemaakt;
- voorstellen voor interinstitutionele aanbevelingen: na gunstig advies van  
ICI zorgt de afgevaardigde van de Instelling in het comité ervoor dat het  
voorstel op het gepaste niveau in zijn Instelling wordt goedgekeurd (8  
aanbevelingen in 1982);
- de systematische verspreiding van alle syntheseaocumenten betreffende de  
organisatie, de werkzaamheden of de beschikbaarheid van informaticadiensten  
en van alle documenten met betreKking tot de interinstitutionele aanbeve­
lingen.
Een der doelstellingen van deze aanbevelingen is de standaardisering van me­
thoden en van keuze van apparatuur en programmatuur met name voor de aan­
bestedingen. Het kritieke element hierin wordt gevormd door de normen die  
de compatibiliteit van de apparatuur in de diverse Instellingen rnoet ver­
zekeren (zie hoofdstuk 3).
Voor 1983 zal het comité een diepgaande analyse maken van de informatica-  
plannen van de verschillende Instellingen met het oog op een betere inte­
gratie van de inspanningen. Het comité zal er bij de hoofden van de  
administratie op aandringen een klein documentatiecentrum voor de informa­
tica op te richten met als taak de interinstitutionele samenwerking te  
ondersteunen. De Commissie is verzocht te zorgen voor het beheer van dit  
centrum dat ten dienste staat van de andere Instellingen,

Het 1CI vormt ever.eer.s het noodzakelijke kader voor het beheer van inter­
institutionele projecten (gebrui Jcerscoinité): administratief beheer van  
het personeel, publiicatiesy steen.,  interinstitutionele gegevensbasis  
(CiüLL'lC,  C.'aolh: zie tabel 6) en meer bepaald de projecten van het program­
ma IhSÏS.
IHSIS (int erinctitutional System of Integrated Services) is een ambitieus  
programma dat via de installatie van communicatiesystemen en van toepas­
singen van nieuwe informatietechndogieën die voor de Europese Instellingen  
en de besturen in ae Lid-Staten interessant zijn, de stimulering beoogt  
van de vernieuwing op de inforinaticamarkt in Europa en tevens de opstel­
ling van internationale normen voor compatibiliteit van apparatuur en  
programmatuur stimuleert.
de bijdrage van de Commissie tot dit programma is gebaseerd op de samen­
werking tussen de DG III, IX, XII, XIII en het SG (voor afkortingen, zie  
bijlage , Het Directoraat Informatica is door zijn verantwoordelijkheid  
tegenover de gebruiners in ruime mate betrokken bij dit programma en houdt  
rekening met het programma IIvSIS bij de opstelling van het zichtschema  
(hoofdstuk 3) en van de infrastructuurprojecten (hoofdstuk 6). Bij de  
eerste projecten met een belangrijke interinstitutionele weerslag behoren  
de oprichting van een interinstitutioneel netwerk voor elektronische post  
(IHSET··) (zie hoofdstuk 6 - tabel 7) en de proefnemingen voor videoconfe—  
rentie. Op korte termijn moet het door de uitvoering van experimentele  
projecten mogelijk zijn de technische besluiten voor middellange en lange  
termijn voor te bereiden.

9. k V;.  A L I T : I ï ; i  3 i - J  H h !  U V. S I i. C ü f i  I i H  K K H b C 0 i l  T R 0 L L
De kwaliteit van een infonriaticadienst wordt gemeten aan de tevredenheid van  
de gebruiker. £en goed uitgevoerde programmering van de toepassing volstaat  
niet orn de kwaliteit te verzekeren. Bovendien moet nog worden voldaan aan  
bepaalde voorschriften inzake betrouwbaarheid, veiligheid, ergonomie, com­
fort en gebruikerssteun.
Overal, eisen de gebruikers een steeds betere kwaliteit van de informatica­
toepassingen die ten slotte het in andere gebieden van de menselijke acti­
viteit (treinen, auto's, vliegtuigen) bereikte niveau zullen moeten evenaren.  
Bij de Commissie zal een bijzondere inspanning moeten worden geleverd ten  
gevolge enerzijds van do opeenvolgende conversies tijdens de laatste jaren  
(zie hoofdstuk 1, ■  l.  ) en anderzijds van de verscheidenheid van apparatuur  
en programmatuur.
Daarom heeft de Commissie besloten een dienst "kwaliteitsbeheer en interne  
controle" op te richten. Deze dienst is operationeel sinds de tweede helft  
van Hij werkt met een zwakke personeelsbezetting maar met een begro­
ting waarmee hij een beroep kan doen op de diensten van consultenbedrijven.
De belangrijkste opdrachten zijn:
- opstellen van plannen voor kwaliteitsbeheersing en veiligheid en controle  
van de tenuitvoerlegging ervan door de informaticadiensten.
Deze plannen omvatten eveneens de ergonomie die tot de kwaliteitsaspecten  
wordt gerekend en in nauwe samenwerking' met het personeelscomité en met  
het comité voor veiligheid en hygiëne wordt behandeld;
- uitvoering van interne controles (controle op de organisatie, op de pro­
jecten in ontwikkeling, op bestaande toepassingen).
Voor 1983 zal het programma hoofdzakelijk worden gericht op:
- koston/baten—analyses (methodologie en controles)j met het oog op het  
vastlegger van prioriteiten vooi· nieuwe projecten;
- kwaliteits— en veiligheidsnormen;
- interne controles;
- ergonomische analyses van werkstations.

10. ï i i  F 0 : i  k T I C B E G 2 0 T I - i  G
In 1982 zijn nieuwe methoden ingevoerd voor de planning van de informati—  
cawerkzaamheden op korte en middellange termijn. Ze steunen op ramingen  
van de uitgaven in de diverse hoofdstukken van dit verslag. Tabel 10  
geeft een samenvatting van de cijfers waarbij onderscheid wordt gemaakt  
tussen de vastleggingskreaieten en de uitgaven voor het informaticaplan.  
Het verschil tussen beide cijfers kan worden verklaard door overdrachten,  
voor contracten waarvan de uitvoering over tivee boekjaren is gespreid  
en door gebruikte kredieten.
1982 was ook het eerste volledig begrotingsjaar waarin de operationele  
integratie van de diverse takken van de automatische gegevenswerking (ge­
gevensverwerking, tekstverwerking, reprografie, telecommunicatie) ten  
volle werd uitgevoerd, ba deze eerste ervaring blijkt duidelijk de nood­
zaak om de begrotingsnomenclatuur te herzien, ten einde de aard van de  
informatica—uitgavente harmoniseren. Dit blijkt eveneens uit de tabellen  
van dit verslag.
Voor 1983 zal door het geleidelijk invoeren van een analytische boekhou­
ding het begrip totale kosten van de informaticawerkzaamheden kunnen  
worden uitgebreid. De eerste resultaten zullen worden gepubliceerd in  
het jaarverslag 1983.
Bij de analyse van tabel 10 komen drie kenmerken van de informaticabe—  
groting waarmee een uitbreiding van 25 a 30 1? van de aan de gebruikers  
geboden diensten per jaar moet worden gefinancierd, naar voren:
— Daling (in constante ECU) van de kredieten voor de artikelen 210, 212  
en 213 samen ondanks de snelle uitbreiding van de overeenstemmendo  
diensten. Dat is een gevolg van de rationalisatie, de onderbandelingon  
met de leveranciers, maar vooral van investeringen (artikel 210) waar­
mee de omvang van öe uitgaven voor diensten buitenshuis kan worden  
beperkt (artikel 212 en 213).
- Snelle stijging van de kredieten voor netwerken en gespreid.e apparatuur  
(artikel 211, 222) omdat deze sector een investeringsstroom nodig heeft  
op gebied van infrastructuuruitrustingen (gegevensnetwerken en elektro­
nische post) om zijn kruissnelheid te bereiken.

one ■  c sti 'gin; van de .:red: eten v·.;.,r ontwikceiing van do infrastructuur  
(hoordijiu ■ :  · „ · · ) en mei neme van de t-.;epn.33Innen (hoofd3tuk 7)· Deze sector  
had af ic rekenen met een abnor:.;.'’.'o'. ia/v nel :  van do financiële middelen  
('9 ,v van de totale begroting in -Jo2) waardoor de in het verleden opge­
lopen vertre.pon,·;: niet, kon worden ingehaaia.
Uit deze analyse bi. i.ikt duidelijk dat de infcrmaticakredieten moeten worden  
opgetrokken tot de kritische minimumdrerapei van 33,2 1I13CU (constant 3}) voor  
hoofdstuk 21 (zie tabel 10). Daarna kan dank zij de gedane investeringen  
de uitbreiding van de diensten tegen nagenoeg stationaire kosten (bi.i constante  
2CU) worden voort gezet door rat i onaliseringsprogramraa1s en ook door een  
galeideii ke vermindering van de prijs van informatica-apparatuur (zie  
tabel 10 - kredieten 85 voor hoofdstuk 21). Aansluitend op het onderzoek  
in i-?dl van drie externe consultante (een expert van de maatschappij DISBOLD,  
een ambtenaar van de Franse overheid en de directeur informatica van een  
groot Duits bedrijf), werden de begrotingsautoriteiten reeds gewezen op deze  
conclusies vcor de begrotingen 32 en 33· Hen moet inzien dat de spreiding  
in de ti d van de verhoging van dc kredieten tot het kritisch niveau alleen  
kan leiden tot een vertraging van de rationa!iseringsprograrama's waarmee de  
begroting kan worden gestabiliseerd.
Overwegend dat de uitgaven voor artikel 210, 212, 213, 215 en 231 uiteraard  
niet kunnen worden vermeden, zou een beperking van de gevraagde begroting  
een directe weerslag hebben op de volgende acties:
- de vooruitgang inzake bureautica en gespreide informatica met de overeen­
stemmende produktiviteitswinst (artikel 211 en 222);
- de oprichting van een interinstitutionele dienst voor elektronische post  
(artikel 214 - zie ook tabel 7, project 3);
- de lancering van nieuwe projecten (zie tabel 9) en de inspanning met het  
oog ou een beperking van de wachttijd van 5 tot 3,5 jaar (artikel 214)  
(zie hoofdstuk 7)·

i
i
%
11. C O S C L U ï I 2 3 3 T O 2 K O li S f ? 2 S 3 P B C T. I 2 V 2 H
De in hoofdstuk 1 vastgei e.;xle doelstellingen leunnen worden bereikt indien ener­
zijds de kritische rainimamdrerapei van de middelen (zie hoofdstuk 10) wordt goed­
gekeurd en anderzijds 20 extra pesten worden ioegekend. Deze posten hebben ten  
doel onze afhankeiijkheld ten opzichte van het personeel onder conti*act op te  
heffen op die gebieden die voor de Commissie gevaarlijk worden geacht (hoofd­
stuk ?). Dat geldt meer bepaald, voor het kaderpersoneel dat noodzakelijk is  
voor het toezicht cp het hoge aantal externe personeelsleden belast met de  
ontwikkel in / ;  van toepassingen.
In de sector ontwikkel.in.:; .  van toepassingen is het tekort aan middelen namelijk  
het zorgwekkendst.  !Ia meerdere jaren van conversie meet een aanmerkelijke  
achterstand worden ingelopen. Zelfs als men rekening houdt met een aanmerkelijke  
stijging ’ yan de in het informaticapian vast gei egde ontwikkel ingskredi et en,  zullen  
de bestaande middelen tot medio 86 volledig ’ worden opgebruikt. Daaruit volgt dat  
vti-r deze datum niet kan worden begonnen met nieuwe projecten die nog op de lipst  
van tabel ■ ' ) (hoofdstuk 7) zullen worden ingeschreven.
Er ’ worden inderdaad besparingen verwacht (zie hoofdstuk 4i hoofdstuk 6 - project  
10, hoofdstuk 7) maar het is moeilijk oen uitbreidingsterapo van 25 a 30 $ 
oer jaar aan te houden met een constante personeelsbezetting. En precies die  
uitbreiding ven de informatica kan de Commissie in staat stellen haar produktie  
te verhogen en nieuwe opdrachten ten behoeve van de Gemeenschap te aanvaarden.  
Daartoe ai in diepgaande wijzigingen in het administratief werk noodzakelijk en  
het succes daarvan is afhankelijk van een grote opleidingsactie en van een  
nauwe samenwerking met het personeel.
Op technisch gebied moet van de apparatuur- en programmatuurbedrijven in 'Europa  
een extra inspanning worden gevraagd om de compatibiliteit van de respectieve­
lijke uitrustingen te verbeteren. De integratie van heterogene uitrustingen  
is een dure zaak voor de Commissie (zie hoofdstuk 6, tabel 7 ~ project 2, 4 t 
5, 6) en voor tairi jke Europese organisaties die in toenemende mate met dezelfde  
situatie zullen worden geconfronteerd. Op dat gebied dient de Commissie een rel  
te spelen als beschermer van het informaticaclibnteel in Europa, een rol die in  
overeenstemming is met haar opdracht de informati ca-industrie te stimuleren.
Een versteviging van de beinngencualitie met vergeiijkbare besturen (zie hoofd­
stuk ö) sou een eerste stap in de goeue richting zijn.
En ten slotte is het duidelijk dat een verbetering van de samenwerk.i.ng tussen  
cie Europese insi o ' ·  l ’ngen van essen tieel belang is voor een verbetering van de  
communicatie on voor een zuiniger aanwending van de respectieve informatica-  
:ni édelen.

D E E L B
D E  INFORMATICADIENSTEN VAN HET  
GEMEENSCHAPPELIJK CENTRUM  
VOOR ONDERZOEK

INLEIDING
Het grootste gedeelte van de behoeften op het gebied van wetenschappelijke,  
technische en administratieve gegevensverwerking van de vestiging te Ispra  
komt voor rekening van het Rekencentrum.
Bovendien beschikken diverse laboratoria over gespecialiseerde minicomputers  
die worden gebruikt hetzij voor het vastleggen en de voorverwerking van expe­
rimentele gegevens hetzij voor de verwerking van zeer gespecialiseerde gegevens  
zoals beeldverwerking.
De ontwikkelingen op gebied van informatica volgen een in 1979-1980 ontwikkeld  
plan voor het programma 1980-1983 van het GCO.
r
De Afdeling Informatica van Departement A is behalve met de werkzaamheden voor  
projecten op het gebied van informatica belast met het beheer van het Reken­
centrum en het afdelingshoofd is hoofd vair het Rekencentrum.
Een "Uscrs' Committee" waarvan de leden zijn aangewezen door de directeur van  
de vestiging en dat in principe bestaat uit de directeurs van de verschillende  
departementen en di.rectoraten, bijgestaan door de nodige adviseurs, vergadert  
regelmatig op uitnodiging van de directeur van het Departement A die de ver­
gadering voorzit. Het Comité doet voorstellen voor de belangrijkste richt­
lijnen voor de verantwoordelijke van het Rekencentrum,ten einde beter tege­
moet te komen aan de eisen van de gebruikers.
Bovendien heeft elk afdelingshoofd een "Attaché Informatique" aangewezen die  
zorgt voor de contacten tussen de leden van de afdeling en de verantwoorde­
lijke van het Rekencentrum.

-  2 -
De begroting van het Rekencentrum bestaat uit een verzamelrekening (1.30.2)  
die wordt gespijsd door de verschillende programma's naarmate deze programma's  
een beroep doen op de diensten van het Centrum. Dat betekent dat de prestaties  
aan de verschillende gebruikers wordt aangerekend.
De werkzaamheden van het Rekencentrum omvatten:
de eigenlijke exploitatie van de computers inclusief het intern gegevens-  
transmissienet;
implementatie en onderhoud van de basis-software;
- implementatie en onderhoud van technisch-wetenschappelijke bibliotheken  
inclusief zeer grote algemeen bruikbare programma's, met name op het ge­
bied van engineering;
- gebruikerssteun bestaande uit
.  directe mondelinge informatie  
.  organisatie van lessen en studiebijeenkomsten
.  schriftelijke verspreiding van gedetailleerde informatie (10 publikaties  
per jaar)
.  opstellen van beknopte handboeken over technische onderwerpen.
De behoeften inzake, apparatuur en programmatuur worden periodiek vastgesteld  
door middel van enquêtes bij de gebruikers ter aanvulling van de gegevens  
die kunnen worden gedistilleerd uit de ontwikkelingsgeschiedenis van het  
Rekencentrum en uit de reële evolutie van het gebruik van de ter beschikking  
gestelde informaticamiddelen.
Het Rekencentrum koopt de apparatuur via aanbestedingen en na advies van het  
DCIC en van het CCAM-CCR.
Voor de keuze van de apparatuur eist het Rekencentrum dat ze beantwoorden  
aan de normen zoals vastgelegd in de aanbevelingen van het Comité voor Normen  
en Standaarden (CNS).
In de loop van hot 'jaar is de overeenkomst met AMDAHL Italia gewijzigd door  
een bijlage betreffende normen en standaarden.
ï

INSTALLATIE -  ONTWIKKELING
VERWACHTINGEN O P  KORTE E N  MIDDELLANGE  
TERMIJN
De huidige apparatuur is geselectioneerd aan. de hand van in 1979 en 1980  
gepubliceerde aanbestedingen.
De installatie is begonnen in augustus 1980 en werd voortgezet in 1981 en  
1982 naar gelang van de reële behoeften.
Het geïnstalleerd rekenvermogen wordt evenwel ontoereikend om te beant­
woorden aan de gebruiksbehoeften.
A i
i r
In dat verband zij erop gewezen dat uit de voorhandenc statistieken  
over een periode van meer dan 10 jaar blijkt dat de vraag naar ver­
werking op de centrale eenheid per jaar stijgt met nagenoeg 30 % ten  
opzichte van het voorgaande jaar. Dat is een normale waarde in verge­
lijking met de voor onderzoekcentra algemeen aanvaarde stijging van  
25 tot 35 %.
Voor de behoeften inzake direct toegankelijke massageheugens behandelen  
de bruikbare statistieken een kortere periode maar geven toch ook een  
uitbreidingscoëfficiënt van 1,3 per jaar.

-  2 -
Bovendien hebben de gebruikers laten blijken dat zij een diversifiëring  
van de rekentuigen wensen,ten einde de gebruikte programma's te kunnen  
draaien op hetzelfde type computer als die waarvoor ze zijn ontworpen  
waardoor het conversieprobleem dat in bepaalde gevallen erg moeilijk kan  
zijn, wordt omzeild.
/
1

D E  HUIDIGE APPARATUUR VAN. HET  
REKENCENTRUM
Het apparatuurbestand van bet Rekencentrum bestaat hoofdzakelijk uit een  
AMDAHL 470/VB-computer die 6,5 Mips levert, een omvangrijk park rand­
apparatuur en een netwerk bestaande uit 7 SOLAR 16-computers.
In de loop van 1982 is de capaciteit van de apparatuur opgevoerd door een  
uitbreiding van de capaciteit van het centrale en randgeheugen.
Circa 160 lichte terminals en een twintigtal minicomputers die dienst  
doen als zware terminal staan verspreid in de diverse gebouwen van de  
vestiging Ispra.
Nadere gegevens over de huidige configuratie staan in tabel C.
De toegang tot de computer wordt vergemakkelijkt door een intern netwerk  
dat bestaat uit de 7 SOLAR 16/65-computers van Franse makelij (SEMS) die  
niet alleen gebruikt worden voor het tele-informaticaproject maar ook  
instaan voor de toegang tot de centrale computer via EURONET.
Na gunstig advies van het DCIC is een van deze minicomputers eind 1982  
bij DG XII geïnstalleerd,ten einde de samenwerking tussen de diensten  
van de Commissie en van het GCO te verbeteren.
Dat project is uitgevoerd in samenwerking met DG IX en DG XIÏ-Brussel.

3. PERSONEEL, BASIS-SOFTWARE E  NEXPLOITATIE
PERSONEEL
Het personeel van het Rekencentrum telde in januari 1982 27 leden en 30 
in december 1982 wat minder is dan de in de begroting vastgelegde per­
soneelssterkte van 36 eenheden.
Het personeel is als volgt ingedeeld:
JANUARI DECEMBER
Algemeen beheer 2 2
Bewerkingen 10 10
Gegevensvastlegging 3 3
Basis-software 5 8
Netwerken 2 2
Gebruikerssteun 5 5
27 30
In de loop van het jaar heeft het personeel deelgenomen aan een reeks  
specialisatiecursussen en studiebijeenkomsten onder meer met het oog  
op de voorbereiding van latere ontwikkelingen.

-  2 -
BASIS-SOFTWARE
De computer werd tot december 1982 geëxploiteerd onder een volkomen  
verouderd systeem (MVT).
De overgang naar een ander systeem was pas mogelijk na de installatie  
in 1980 van een computer van een recentere generatie.
Toen de nieuwe computer beschikbaar was,  diende de overgang naar het  
nieuwe systeem zorgvuldig te worden voorbereid, ten einde de gebruikers  
nieuwe moeilijkheden te besparen tijdens de inplanting of op het ogen­
blik van de inbedrijfstelling en daartoe was een lange organisatie- en  
ontwikkelingsperiode noodzakelijk.
Het nieuwe exploitatiesysteein (MVS) is op 1  januari 1983 in gebruik ge­
nomen en beide systemen zullen gedurende 6 maanden parallel draaien om  
de gebruikers de mogelijkheid te bieden hun toepassingen geleidelijk en  
zonder hindernissen te converteren.
Tijdens de ontwikkeling van het MVS-systeem en tot: de afschaffing van  
het MVT-systeem draaien beide besturingssystemen onder een derde super-  
visiesysteem (VM) dat instaat voor een evenwichtige verdeling van de  
middelen tussen beide besturingssystemen.
De installatie en het onderhoud van de besturingssystemen wordt bijna  
uitsluitend door het personeel van het Rekencentrum uitgevoerd.
EXPLOITATIE
De computer 'wordt geëxploiteerd in:
- 2 stations met operatorbesturing van 07.00 uur tot 24.00 uur
- 1  station zonder operatorbesturing van 24.00 uur tot 07.00 uur.

- 3 -
Bovendien is de zaterdagochtend gereserveerd voor het onderhoud van  
op schijf geregistreerde bestanden. Dit gebeurt tijdens overuren.
Met behulp van de "unattended" exploitatie (zonder operatorbesturing)  
kunnen delen van zeer grote programma's worden verwerkt zonder gebruik  
te maken van extra werkstations die trouwens toch niet beschikbaar  
zijn.

4. GEBODEN DIENSTEN
G EG EV EN SV ER W E R K IN G
Tijdens 1982 werd het Rekencentrum als volgt gebruikt:
C.V.E.-uren voor gefactureerde problemen  
waarvan stapelverwerking  
en conversat.ionel e verwerking (TSO)2402
2018
384
hetzij
en99.100 opdrachten in stapelverwerking  
.76.600 opdrachten in Time Sharing.
De produktiestijging ten opzichte van 1981 bedraagt:
38 % voor stapelverwerking  
en 65 % voor conversationele verwerking.
De verdeling van deze diensten tussen de diverse programma's en ver-  
zamelrekeningen (administratie) is weergegeven in tabel A.
Men kan gemakkelijk vaststellen dat 90 % van de werkzaamheden van het Re  
kencentrum gewijd zijn aan diensten voor onderzoekprogramma's, 9 % aan  
assistentie van de algemene diensten en iets minder dan 1 % aan externe  
overeenkomsten waarvan sommige ten behoeve van andere organen van de  
Commissie,

-  2 -
GEBRUIKERSSTEUN
Behalve de mondelinge raadplegingen die kunnen worden geraamd op  
circa 30 per dag zijn cursussen georganiseerd over diverse onder­
werpen op het gebied van informatica en zijn 10 nummers van "Com-  
puting Centre Newsletter" en de 4 volgende publikaties uitgegeven:
Conyejrting CDC FTN4 to IBM FORTRAN IV mei 1982
JRC Computer Graphics mei 1982
The Librarian mei 1982
The Computing Centre Program Library september 1982
Volume I - Program Descriptions
Bovendien werkt het personeel yan het Rekencentrum mee aan opleidings­
acties in het GCO met een groot aantal informaticacursussen ten behoeve  
van de gebruikers van het Rekencentrum en gediversifieerd naar gelang  
van het door de cursisten bereikte opleidingsniveau.

BEGROTING
KOSTEN
Naast de secundaire begroting voor de lonen van het personeel beschikt  
het Rekencentrum over een hoofdbegroting voor alle andere uitgaven zo­
als huur van apparatuur, programmatuur, aankopen, onderhoud, verbruiks-  
goederen, enz.
In 1982 werden voor het Rekencentrum de volgende kredieten gebruikt  
(in duizend Ecu):
Hoofdbegroting
Secundaire3,000 
.1 .038
TOTAAL 4.038
Tabel B geeft de grote lijnen van de verdeling van de omvangrijke fi­
nanciële uitgaven.
P R IJ S /P R E S T A T IES
Het Rekencentrum kijkt nauwlettend toe op de prijs/prestatieverhouding  
van de apparatuur,

-  2 -
Dienaangaande hebben wij voor 1982:
prestatie centrale eenheid  
kosten op jaarbasis6,5 Mips  
840 KEcu
1  Mips per jaar 129,2 KEcu
schij fgeheugen  
kosten op jaarbasis.12,2 Gigabytes  
396 KEcu
1 Gigabyte per jaar = 35,4 KEcu
Terloops zij opgemerkt dat de installatie beschikt over circa 2  
Gigabyte massageheugen per Mips van de centrale eenheid.
Rekening houdend met de totale kosten van het Rekencentrum kan worden  
gesteld dat:
6,5 Mips + .11,2 Gigabytes in totaal 4.038 KEcu kosten.
De prijs voor 1 Mips + 2 Gigabytes bedraagt per jaar 621 KEcu of 28  
miljoen Bfr., hetzij 2.330.000  Bfr./maand.
De geleverde C.V.E.-tijd (2.402 uren) kost 1.681 Ecu per uur en dat  
betekent 0,0718 Ecu of circa 3,25 Bfr, per miljoen verwerkte instruc­
ties ,
"Vergeleken met de prijs van door servicebureaus en andere geboden diensten  
is deze prijs erg voordelig,

CONCLUS I  E  S
Voor 1982 zijn de werkzaamheden van het Rekencentrum gekenmerkt door een  
goede betrouwbaarheid van de gebruikte apparatuur en programmatuur, een  
toename van 35 % van het gebruik ervan en een lichte toename van de verwer-  
lcingsmiddelen met name op het gebied van de geheugencapaciteit.
Wij menen evenwel dat het verzadigingspunt van de centrale eenheid nadert  
en er is reeds in samenwerking met de gebruikers een voorbereidende planning  
onderzocht.

TABEL
VERDELING VAN DE VERLEENDE DIENSTEN TUSSEN DE DIVERSE PROGRAMMA’S
EN VERZAMELREKENINGEN
73001
73003
73004
73005
Totaal
73011 
7301 2
73013
73014
Totaal.
73021
73022
Totaal
73041
73043
73046Reactorveiligheid 43,36 % 
Veiligheid van kernmaterialen 0,67 % 
Controle en beheer van splijtstofmaterialen 3,20 %  
Testprogramma Super-SARA (SSTP) 22,3.1 %
Zonne-energie
Waterstofproduktie, energie-opslag  
en -vervoer
Thermonucleaire fusietechnologie  
Hogetemperatuurmaterialen
Milieubescherming  
Tele-obsorv.atie vanuit de ruimte
Informatica  
Assistentie BCR  
Opleiding en training0,96 % 
0,06 %
3,22 % 
0,61 %
8,40 % 
0,15 %
5,96 % 
1,16 %69,34 %
4,87 %
8,55 %
Totaal
1 .20
1.30.3 
1,40,2 
1.50.1
Totaal
1.94.07,12 %
Algemeen beheer en technische  
diensten - Ispra  
Centrale werkplaats - Ispra  
ESSOR
Wetenschappelijke afdelingen
Aan extern gebruikers verleende diensten7,89 % 
0,17 % 
0,41 % 
0,67 %
9,14 % 
0,96 %

TABEL B
VERDELING DER KOSTEN
Huur en onderhoud van de hoofdcoinputer 840.000 Ecu  
Huur en onderhoud van randapparatuur met directe toegang 396.000  Ecu 
Andere huurkosten en onderhoud van de apparatuur 784.000 Ecu  
Huur van software 390.000 Ecu  
Elektriciteit 125.000 Ecu  
Onderhoud lokalen (brandbeveiliging, enz,) 65.000 Ecu 
Verbruiksgoederen 125.000 Ecu  
Kleine investeringen (modems, rekken, enz.) 135.000 Ecu  
Diverse contracten 140.000 Ecu
3.000.000 Ecu

TABEL C
C O N F IG U R A T IE  VAN H E T  REKENCENTRUM
1 AMDAHL 470/V8-computer met een vermogen van
20 schijfeenheden met bewegende koppen en verwisselbare
magnetische dragers; capaciteit
24 schijfeenheden met beweegbare koppen en vaste magne­
tische dragers; capaciteit
1 schijfeenheid met vaste kop; capaciteit
1  massageheugen met directe toegang; capaciteit
6 magneetbandeenheden met hoge opslagdichtheid  
(6250/1600 bpi)
3 magneetbandeenheden met matige opslagdichtheid  
(1600/800 bpi)
2 kaartlezers/ponsers
J ponsbandlezer
3 impactdrukkers met een globale afdrukcapaciteit  
van 4000 lijnen per minuut
2 telecommunicatiebesturingseenheden die elk 96
communicatielijnen beheren en meer dan 160 lichte  
terminals en een tiental zware terminals recht­
streeks verbinden (waarbij enkele zware terminals  
op hun beurt andere zware of lichte terminals  
verbinden)6,5 Mips
3.6 Gigabytes
7.6 Gigabytes  
11,5 Gigabytes
23 Megabytes

$
BIJLAGE 1
RICHTSNOEREN VOOR 1981-86 INZAKE GESPREIDE INFORMATICA  
BIJ DE COMMISSIE EN BIJ DE ANDERE INSTELLINGEN VAN DE EG
INLEIDING
Op 7 mei 1980 heeft de Commissie het volgende besluit genomen:
"In beginsel en bij wijze van doelstelling op lange termijn, legt de Commissie  
haar beleid voor de ontwikkeling van nieuwe informatietechnologieën vast,ten  
einde de ontwikkeling van de informatica, de bureautica en de telecommunicatie  
in haar diensten te integreren; anderzijds gaat zij akkoord met het feit dat  
dit doel voornamelijk kan worden bereikt door binnen vijf a zes jaar een ge­
decentraliseerd netwerk te installeren" (C0M(80),  P.V. 558 § x 2a).
In toepassing van dit besluit heeft de Commissie op 20 mei 1981 een verslag  
goedgekeurd met in bijlage 2 "Oriëntaties voor 1981-86 inzake gedecentraliseerde  
informatica bij de Commissie" (1). De belangrijkste elementen van deze tekst worden  
hierna besproken maar de volledige tekst kan worden geraadpleegd in document  
SEC 780-1 gewijzigd 1, 2, 3.
Het Interinstitutioneel Comité voor de Informatica heeft op haar zitting van  
27.07.1982 dit document aangevuld ten einde de inhoud ervan een interinstitu­
tioneel karakter te geven.
Deze bijlage heeft ten doel een beschrijving te geven van de:
algemene ontwikkelingstendensen van de informatica .  (hoofdstuk 1)
specifieke factoren van de Commissie (hoofdstuk 2)
specifieke factoren van· de andere Instellingen (hoofdstuk 3)
(I) Doe. CII 81-08.

-  2 -
In dit document zal de term informatica niet in de enge zin van gegevensverwerking  
(EVP) maar in de ruimere zin van geleidelijke integratie van gegevens, tekst, beeld  
en. stem inclusief het kantoormateriaal (bureautica) en met de ondersteuning van een  
telecommunicatienet (telematica) worden gebruikt.
Onder "gedecentraliseerde informatica" dient te worden verstaan een netwerk van  
informatica-uitrustingen waarop alle gebruikersstations kunnen worden aangesloten  
en dat tevens toegang geeft tot de gecentraliseerde informaticacentra. Ook wanneer  
het woord gedecentraliseerd is weggelaten, behoudt informatica deze betekenis ter­
wijl de gecentraliseerde informaticadiensten steeds worden aangeduid met de term  
Rekencentrum.
1. ALGEMENE ONTWIKKELINGSTENDENSEN
1.1 Daling van de apparatuurkosten en stijging van de personeelskosten
De voortdurende vooruitgang op het gebied van micro-elektronika is de oorzaak  
van de dalende apparatuurkosten (geheugen 40 % per jaar, computerlogica 25 %  
per jaar, telecommunicaties 11 % per jaar).
Daarom moet de architectuur van informatiesystemen worden herzien. Goedkoop  
rekenvermogen kan ruimtelijk overal worden opgesteld waar dat noodzakelijk  
is. Aangezien de technische belemmeringen daardoor geleidelijk worden uit-  
geschalceld, worden de personeelskosten de bepalende factor voor het vast­
leggen van technische oplossingen. Het wordt dus mogelijk de produktieve  
investering per hoofd in de tertiaire sector aanmerkelijk te verhogen. Die  
investering bedraagt momenteel slechts 0,1 MBF tegen 1,4 MBF in de industrie  
en 2 MBF in de landbouw.
Gedecentraliseerde informatica zal een essentieel middel zijn voor de verbe­
tering van de menselijke produktiviteit en van de besluitvorming. Deze criteria  
dienen in de eerste plaats te worden gehanteerd bij de keuze van apparatuur  
of van een organisatiemodel ten dienste van de gebruikers.
1.2 De bekwaamheid van de gebruikers op gebied van informatica wordt een beslissende  
parameter
De opleidingsprogramma's informatica, de persoonlijke belangstelling en de  
door de leveranciers van computerapparatuur geboden technische mogelijkheden  
zijn er de oorzaak van dat talrijke gebruikers niet langer wachten op de assis­
tentie van de centrale diensten om hun produktiviteit te verbeteren. Zij  
zoeken mogelijkheden om eigen oplossingen te vinden, waarbij ze het eigen  
personeel gebruiken om de. middelen die zij nodig hebben aan te wenden, soms  
zonder rekening te houden met de vastgelcgde regels en prioriteiten.

- 3 -
Deze ontwikkeling hoeft het personeel van de centrale gegevenswerking  
niet te verontrusten omdat ze de vooruitgang stimuleert zelfs indien  
daarvoor een dure leerperiode noodzakelijk is. Zij moet er de beroeps­
informatici evenwel toe aanzetten hun taak te herzien; zij moeten zich  
voortaan hoofdzakelijk bezighouden met infrastructuur, de oriëntering  
en de controle,ten einde de software-investeringen van de gebruikers  
te behoeden voor conversieproblemen die ontstaan ten gevolge van de  
voortdurend evoluerende technologie. Normen, methoden en een strenge  
begeleiding van de werkzaamheden komen thans op de eerste plaats.
1.3 Van terminal tot multifunctioneel werkstation
Traditioneel gezien, was een terminal een integrerend deel van de  
computerconfiguratie waartoe hij behoorde. Een gevolg daarvan is  
een aparte terminal voor elk soort toepassing.
Uit produktiviteitsoogpunt is het duidelijk dat niemand een reeks ter­
minals op zijn bureau wenst. Daarom moeten in de toekomst multifunc­
tionele werkstations worden geleverd met het vermogen van de huidige  
middelgrote computers en die toegang geven tot alle diensten: voorbe­
reiden, opstellen en verwerken van teksten, telex, teletext, videotex,  
facsimile, elektronische post, beheer van individuele bestanden, toegang  
tot de rekencentra via het net, verwijderde gegevensbasis en zelfs de

- 4 -
klassieke raogelijkKcden van de telefoon.
Deze integratie van diensten in het multifunctionele werkstation kan uiteraard  
niet van vandaag op morgen worden uitgevoerd, en er zullen talrijke gedeelte­
lijke integratiestappen nodig zijn voordat het einddoel is bereikt.
Het verdient dus aanbeveling de grootst mogelijke soepelheid op te leggen voor  
alle nieuwe ontwerpen inzake informaticatoepassingen^ten einde de latere in­
tegratie ervan mogelijk te maken.
Met betrekking tot Europa is de ontwikkeling van meertalige diensten en werk­
stations een extra moeilijkheid waarmee de uitgebreide Engelssprekende markt  
niet wordt geconfronteerd, maar verwacht wordt dat de Europese fabrikanten  
deze handicap zullen weten om te zetten in een leiderspositie.
1.4 Integratie van de diensten in het netwerk
Door de snelle ontwikkeling van de digitalè breedbandtransmissie wordt de  
integratie van gegevens, tekst, beeld en spraak op hetzelfde netwerk straks  
mogelijk. Dat zal dan leiden tot het digitale netwerk met geïntegreerde  
diensten (ISDN). De snelheid waarmee dat kan worden gerealiseerd, kan door  
allerlei extra-technische eisen worden bepaald. Daarom zou de vooruitgang  
aanmerkelijk trager kunnen zijn voor de openbare netten dan voor de parti­
culiere lokale netten die instaan voor de onderlinge verbinding van de werk­
stations van een en dezelfde organisatie. De integratie van alle diensten  
in het netwerk· is gelukkig geen voorwaarde voor de integratie van de diensten  
in het werkstation op voorwaarde dat het werkstation wel toegang verleent tot  
de verschillende beschikbare netten.
In de nabije toekomst zullen de werkstations en de. lokale bestanden worden  
verbonden met behulp van telefoonkabels en coaxiale kabels en nadien met  
behulp van lokale netwerk (ringvormig of stervormig, eventueel met optische

- 5 -
vezeltransmissie) waarvan de architectuur zal worden bepaald door de  
mogelijkheid om de gebruilcersgemeenschap aan te sluiten terwijl er  
interfaces voor het openbaar netwerk zullen beschikbaar zijn voor de  
externe diensten.
1.5 De toekomst van de rekencentra
Aangezien de prijs van de apparatuur daalt, zullen de exploitatiekosten  
van een rekencentrum in toenemende mate worden bepaald door de personeels­
kosten voor beheer, administratie, werking en engineering van het  
systeem. De minimumpersoneelssterkte van een rekencentrum zal dan een  
dergelijk hoog bedrag aan vaste kosten vertegenwoordigen dat alleen de  
centra met een belangrijk rekenvermogen economisch leefbaar zullen zijn.
Dientengevolge zullen de meeste bestaande rekencentra met matige omvang  
verdwijnen en worden vervangen door netwerkverbindingen met de grote  
centra.
De grote computers worden steeds meer gespecialiseerd in gegevensbases  
en de bijbehorende stapelverwerking waarvoor zij het beste zijn toegerust.  
Goed geconcipieerd, kunnen ze uitstekende en snelle diensten bewijzen in  
een kader van veelzijdige toepassingen.
Op grote computers heeft de toevoeging van een omvangrijke time-sharing-  
verwerking ten behoeve van afzonderlijke gebruikers bovenop de normale be­
lasting voor gegevensbases en stapelverwerking, steeds moeilijke  
beheersproblemen gesteld. Ten gevolge van deze individuele werkzaamheden  
ontstaan pieken in de werkbelasting die moeilijk zijn te controleren en  
die een negatieve weerslag hebben op de responsietijd voor alle andere  
toepassingen. Indien mogelijk verdient het dus aanbeveling deze indivi­
duele opdrachten aan conversationele minicomputers toe te vertrouwen die  
ten dienste staan van een kleinere gebruikersgroep.
Indien een toepassing om een of andere reden moet worden beveiligd tegen  
wisselwerkingen met andere toepassingen, kan in het uiterste geval uitkomst

-  6 -
worden geboden door gespecialiseerde computerapparatuur. Zulks betekent  
evenwel niet dat er geen verbinding met het netwerk kan worden tot stand  
gebracht. Het is dus een extra argument ten gunste van de algemene filoso­
fie van de gedecentraliseerde verwerking.
1.6 De rol van de minicomputers
De minicomputer met conversationele verwerking kan nog gedurende een zekere  
tijd een belangrijke rol spelen in de gedecentraliseerde verwerking. Hij beant­
woordt aan de interne behoeften van een kleine gebruikersgemeenschap en kan deze  
gemeenschap verbinden met. de via het netwerk beschikbare diensten. Hij kan  
trossen van 5 tot 30 terminals en lokale printers verbinden en functies ver­
richten die later in de multifunctionele werkstations zullen worden inge­
bouwd (zie § 1.3). De minicomputers zullen weldra beschikken over het ver­
mogen van de huidige middelgrote computers en zullen worden gespecialiseerd  
in conversationele opdrachten: individuele verwerking, tekstverwerking en  
lokale elektronische post. Zij zullen ook de gemeenschappelijke bestandem  
van de leden van de desbetreffende groep kunnen verwerken en instaan voor  
de verbinding met het netwerk waardoor toegang wordt verkregen tot gegevens-  
bases en stapelverwerking op afstand.
Belangrijk daarbij is dat de conversationele minicomputer geen verkleind  
model wordt van het rekencentrum aangezien deze oplossing weinig voordelig  
is in verband met het exploitatiepersoneel (zie § 1.5). De conversationele  
minicomputer moet dus autonoom zijn en kunnen werken zonder operator met  
uitzondering van de gebruiker bij het werkstation.
1.7 Informatiebeheer, bestanden en gegevensbases
Drie belangrijke factoren komen in aanmerking voor de kostprijs van het  
informatiebeheer: kosten in verband met het opstellen van gegevens (schrijven,  
intoetsen, verifiëren, correcties), met de gegevensopslag en met de toegang  
tot de gegevens.

- 7 -
De kostprijs voor het creëren van een aantal gegevens ligt 100 maal hoger  
dan de· kosten voor toegang per jaar en is 1.000'maal groter dan de geheu-  
genkosten per jaar. De voorbereiding van teksten en van gegevens is dus  
veruit de duurste bewerking in een organisatie omdat het hier bijna uit­
sluitend. gaat om personeelskosten.
In de toekomst zal dat nog duidelijker worden. Elk herschreven of opnieuw  
ingevoerd document is een pure verspilling. Daarom ook zijn tekstverwerking  
bij het ingangspunt van het netwerk en de mogelijkheden voor bestandsover—  
drachten van een gegevensbasis naar een andere de interessantste etappes  
in de ontwikkeling van de gespreide informatica.
De persoonlijke bestanden kunnen ter beschikking staan op het werkstation,  
de bestanden van een organisatie-eenheid kunnen ter beschikking staan op  
een eonyersationele minicomputer of op een lokaal netwerk, maar de gege­
vensbasis ten behoeve van een volledige organisatie of zelfs van de bui­
tenwereld zullen in de grote rekencentra blijven omdat alleen daar een  
goedkoop geheugen rendabel kan worden geïnstalleerd en het beheer voor­
handen is voor de controle van grote hoeveelheden informatie.
1>8 Inforroaticawerkzaamheden die kunnen worden gedecentraliseerd
Gedecentraliseerde informatica is geen synoniem voor autonome lokale in­
formaticatoepassingen, Waarschijulijker is dat de toekomstige toepassin­
gen tegelijk gebruik zullen maken van plaatselijke en van de verwijderde  
voorzieningen,
Voor decentralisering komen die functies in aanmerking waarvoor een klein  
aantal gegeyens nodig is die vaak worden geraadpleegd.

-  8 -
Deze functies zijn onder meer:
- werkstations (beeldschermstations,  toetsenborden, printers, enz.) voor  
de toegang tot telex, teletex, videotex, elektronische post en tele-  
kopie;
- gegevensvoorbereiding (inclusief vastlegging van tekst en gegevens, tekst­
verwerking, validering van gegevens, enz.);
- levering van gedrukte of grafische uitvoerrapporten op aanvraag;
- individuele gegevenswerking op lokaal bestand of op uittreksels van  
de centrale gegevensbases;
- beheer van kleine en middelgrote gegevensbases ten behoeve van een lokale  
gebruikersgroep.
1.9 Normen zijn een eerste voorwaarde voor de integratie
De gedecentraliseerde informaticanetwerken zullen zeker niet worden samenge­
steld met apparatuur van een en dezelfde fabrikant. De.onderlinge verbinding  
van apparatuur van verschillende herkomst is evenwel onmogelijk zonder toerei­
kende compatibiliteitsnormen. Aangezien elke leverancier momenteel slechts de  
compatibiliteit van de eigen produkten probeert te verbeteren, heeft de verbrui­
ker er alle belang bij dat internationale normen worden opgelegd. De inter­
nationale normen leggen dus het kader vast waarbinnen de vrije mededinging  
kan spelen ten gunste van de economie.
Het basisprobleem voor het vastleggen van normen is dat ze moeilijk kunnen  
worden opgelegd wanneer ze te laat worden opgesteld. Terwijl ze anderzijds  
de technologische vooruitgang blokkeren indien ze te vroeg worden opgelegd.  
Daarom zullen de normen meer dan elke andere factor de industriële expansie  
van de informaticaprodukten bepalen.

- '9 -
1.10 Pc technische? integratie van de diensten moet worden voorafgegaan door de  
integratie van de steunorganisatie
Ten gevolge van de integratie van de diensten bij de gebruiker (zie § 1.3  
- multifunctionele werkstations) zal deze laatste ook gaan eisen dat hij op  
één enkel adres steun kan vinden voor al die diensten. Voor de inbedrijfname  
van gedecentraliseerde informaticadiensten volstaat het niet gewoon apparatuur  
te kopen en te installeren. Er moeten doelstellingen op middellange en lange  
termijn worden vastgelegd met name voor de ontwikkeling van het net. De doel­
stellingen moeten zijn gesteund op alle gekende en te verwachten parameters  
met inbegrip van de behoefte van de gebruikers en van de strategieën om deze  
doelstellingen te bereiken.
De inbedrijfstelling zelf moet deze strategieën nauwgezet volgen en van dag  
tot dag evolueren waarbij de geboden technische mogelijkheden worden gebruikt  
om de onderlinge verbindingen te verbeteren en de nodige stappen worden gedaan  
met het oog op de compatibiliteit tussen de nieuwe en de bestaande apparatuur.
Dat is alleen mogelijk met een team dat in staat is de dagelijkse behoeften,  
de technische wijzigingen en het geheel van de installaties ten dienste van  
de gebruikersgemecnschap te behandelen.
Gedecentraliseerde informatica is evenwel veel meer dan een technisch integra­
tieprobleem; in de eerste plaats dient de gebruiker assistentie te worden ge­
boden; dat veronderstelt talrijke wijzigingen in de administratieve methoden  
en procedures. Gedecentraliseerde informatica kan niet worden ingevoerd zonder  
aangepaste motivering, opleiding, menselijke steun en follow-up. De daartoe  
vereiste bekwaamheid is niet technisch, maar multidisciplinair', gebaseerd op  
praktische zin, compromissen en inzicht in de houding ^van de gebruikers.
Met andere woorden, gedecentraliseerde informatica wordt niet automatisch ont*·  
wikkeld dank zij de technologische mogelijkheden, maar .uitsluitend indien ze  
wordt gesteund door een geïntegreerde steunorganisatie,

-  10  -
2. SPECIFIEKE FACTOREN VAN DE COMMISSIE
2.1 Een veeleisend milieu *
De Commissie vormt een veeleisend milieu inzake gedecentraliseerde informatica: 
een groot aantal geproduceerde gegevens en -meertalige teksten, grote gegevens- 
bases voor intern en extern gebruik, grote massa individuele werkzaamheden 
op het gebied van statistieken of andere, enorme vertalingswerkzaamheden, 
belangrijke informatiestroom tussen de diensten onderling, ononderbroken 
interinstitutionele contacten en ten slotte, maar niet in het minst, noodzaak 
van snelle en vlotlopende administratieve procedures.
Het hoeft geen betoog dat de investeringen voor gedecentraliseerde informatica 
ter ondersteuning van de in punt 1.8 beschreven functies voor de Commissie en 
de andere Europese Instellingen groot zijn. In het algemeen wordt aanvaard dat 
de algemene produktiviteit (produktie per hoofd) in de administratie met circa 
20 % kan worden verbeterd door deze investeringen en dat kan uiteraard bij­
dragen tot een uitbreiding van de activiteiten van de Commissie zonder pro­
portionele uitbreiding van het personeel.
2.2 Gebruikersparticipatie
Talrijke gebruikers bij de Commissie hebben op eigen initiatief maatregelen 
genomen op het gebied van gespreide verwerking, niet alleen om de in § 1.2 
besproken redenen die voor de meeste moderne organisaties gelden, maar ook 
omdat het personeel van de centrale informatica sedert vele jaren overbelast 
was ten gevolge van de conversiewerkzaamheden, De begrotings- en personeels- 
beperkingen hebben deze initiatieven niet afgeremd en dat bewijst de drin­
gende aard van de gebruikersbehoeften.
Het betreft hier een positieve 
ordelijk kan worden geleid. Inen veelbelovende evolutie op voorwaarde dat 
het kader van een gedecentraliseerd netwerkze
zou

-  11  -
de anarchistische ontwikkeling van onafhankelijke gebruikers onvermijdelijk 
tot chaos leiden.
Daarom is besloten een beheers- en controlestructuur op het niveau van de 
Commissie in haar geheel op te richten. Binnen deze structuur zullen het 
centrale informaticapersoneel en de gebruikers samenwerken in een eenvormig 
kader van reglementen en procedures waarin de verantwoordelijkheden van alle 
partners duidelijk zijn omschreven.
2.3 Intern netwerk van de Commissie
Om historische redenen is het informaticamateriaal in de hoogste en in de 
laagste klasse van de Commissie niet door dezelfde fabrikant geleverd en 
daardoor worden moeilijke compatibiliteitsproblemen -veroorzaakt. Dat is 
een handicap en tevens een uitdaging omdat het ons meer nog dan in andere 
organisaties., die proberen het ogenblik waarop deze kwestie moet worden aan­
gepakt uit te stellen, tot de kern van het probleem brengt,
De planning en de ontwikkeling van het intern netwerk dat zorgt voor de on­
derlinge verbinding van dit brede gamma van .uitrustingen en dat de gebruikers 
geïntegreerde diensten levert, wordt in dit verband een dringende priori­
teit waaraan de nodige middelen moeten worden besteed, Het concept en de 
planning van dit netwerk zijn van essentieel belang omdat zij het kader en 
de toekomstverwachtingen voor de volgende vijf jaar zijn waarbinnen de nieuwe 
geïntegreerde diensten kunnen worden ontwikkeld en nieuwe uitrustingen en 
toepassingen in gezamenlijk overleg kunt. en worden ingevoerd. Op 3ie manier 
kan aan de dringende behoeften worden voldaan onder yoorwaarden die geen 
hypotheek leggen op de toekomst.

-1 2 -
2.4 Industrieel beleid - onderzoek - innovatie - interne dienst
Het industrieel beleid van de Commissie inzake informatica en telematica in 
Europa eist van de interne diensten een bepaalde discipline om dit beleid in de 
praktijk te steunen, De Commissie wil de PTT en de Europese industrie stimuleren 
door onderzoek- en innovatieprojecten te lanceren waarvan de draagwijdte de in­
terne behoeften kan overtreffen en waarvoor de samenwerking van de interne dien­
sten en van de gebruikers -van de Commissie wordt verlangd opdat deze innovatie­
projecten werkelijk het gestelde doel zouden bereiken. Anderzijds zouden de ge­
ïntegreerde interne diensten aangepaste en betrouwbare instrumenten moeten leveren 
aan alle gebruikers ook aan hen die niet betrokken zijn bij de prioriteiten van het 
innovatiebeleid. Het is normaal dat de doelstellingen van het innovatiebeleid en 
het intern gebruik leiden tot praktische verschillen in het dagelijks beheer. Er 
moeten dus aangepaste organen en mechanismen worden gecreëerd om deze technische 
verschillen op te lossen en ze op het geschikte niveau te regelen. De beste mid­
delen daartoe zijn: het opstellen van interne normen, het aankoopbeleid en de 
innovatieproj ecten,
Bij een -doeltreffende coördinatie en harmonisering van de verschillende doelstel­
lingen inzake informatica van de Commissie, zouden de Directoraten-generaal III,
IX, XII (GCO) en XIII moeten worden betrokken.
2.5 Interne normen
De interne normen moeten in overeenstemming zijn met de internationale normen 
en worden aangevuld door plaatselijke overeenkomsten in overeenstemming met het 
beleid van de Commissie indien goedgekeurde normen ontbreken. Tijdelijke afwij­
kingen van de interne normen moeten met een gemotiveerde en goedgekeurde aanvraag 
worden gerechtvaardigd en vanuit een centraal controlepunt worden gevolgd. Er 
moeten gestandaardiseerde interfaces worden geïnstalleerd om de niet-compatibele 
apparatuur te integreren.

- 13 -
2,6 Aankoopbeleid
«
Het aankoopbeleid moet in overeenstemming zijn met de goedgekeurde normen en 
er moet een contractuele overeenkomst worden gesloten met de leveranciers met 
het oog op de bekrachtiging van deze goedgekeurde normen en van het beleid van 
de Commissie ter zake,.

- 14 -
Leveringen ten behoeve van interne diensten moeten in het algemeen een kwaliteits­
garantie meekrijgen, terwijl leveringen voor innovatieprojecten kunnen worden ge­
bruikt als stimulans voor de Europese industrie om nieuwe produkten te ontwikkelen 
die beantwoorden aan de specificaties van de aanbesteding.
2.7 Innovatieproj ecten
Indien de door de Commissie gesteunde innovatieprojecten bestemd zijn voor een 
interne dienst, moet de Directeur Informatica daar van bij de aanvang worden bij 
betrokken. In dat geval moet zijn organisatie niet alleen alles in het werk stel­
len om liet project te doen slagen, maar ook de risico's beheren die onvermijdelijk 
verbonden zijn aan een innovatieproject. Het zal dus nodig zijn voor elk geval af­
zonderlijk een akkoord te bereiken over de verantwoordelijkheidskwestie vooraleer 
het project voor operationeel gebruik wordt afgeleverd.
2.8 Het Rekencentrum van de Commissie
Vooral voor grote informatiesystemen is de concentratie van het rekenvermogen 
voor algemeen gebruik in een enkele plaats economisch verantwoord (zie § 1.5).
Door de ontwikkeling van de gespreide verwerking zal de inplanting in Luxemburg 
nog aanvaardbaarder zijn dan vroeger op voorwaarde dat een aangepast intern net­
werk van fle Commissie de toegankelijkheid voor elke gebruiker aanmerkelijk verbe­
tert. Zoals in § 1.5 uiteengezet verdient het eveneens aanbeveling individuele 
berekeningen af te leiden naar minicomputers die werken in verbinding met het Re­
kencentrum te Luxemburg en ertoe bijdragen een kleinere gebruikersgemeenschap te 
bedienen indien zulks wenselijk is,
2.9 De ontwikkeling van gespreide informatica is prioritair
De nieuwe centrale organisatie van de informatica waartoe werd besloten op 1.8.1981 
moet de basis vormen voor de op te richten structuur die de ontwikkeling van ge­
decentraliseerde informatica moet coördineren, steunen en controleren. Het is na­
melijk prioritair dat een organisatie bestaat om de lokale ontwikkelingen van de 
informatica bij de gebruikers te kanaliseren en te coördineren, ten einde een 
anarchistische ontwikkeling te voorkomen die op lange termijn nadelig zou zijn 
voor de gebruikersgemeenschappen van de Commissie in haar geheel.
Bovendien ontstaat er een institutionele samenwerking met name via de gemeenschap­
pelijke projecten zoals het interinstiju’tioneel netwerk INSIS en vanaf nu moet 
ervoor worden gezorgd dat het gespreid informaticasysteem van de Commissie compa­
tibel is met INSIS.

-  1 5  -
3 SPECIFIEKE FACTOREN VAN DE ANDERE INSTELLINGEN
.3.1 Het milieu
De Commissie vormt een complex en gevarieerd milieu met een personeelssterkte 
van meer dan 10.000 ambtenaren of meer dan de andere Instellingen samen.
Deze Instelling heeft operationele sectoren, maar ook doelstellingen inzake in­
dustrieel beleid en normalisering, met name op het gebied van informatica.
De eerste in het kader van INSIS verrichte onderzoekingen tonen aan dat deze In­
stelling volgens de ramingen voor 1990 meerdere duizenden gebruikers van werk­
stations zou kunnen hebben.
De andere Instellingen vormen een kleiner milieu dat toch nog enkele duizenden 
ambtc-nai-en kan tellen. Die Instellingen hebben hoofdzakelijk operationele functies 
en dus :
specifieke behoeften in verband met hun rol in de werking van de Gemeenschap 
(beheer van parlementaire procedures, beheer van lopende zaken, vergaderin­
gen van deskundigen, voorbereiding en opstelling van documenten, enz.);
- behoefte aan verbinding met het netwerk van de CEG, met name met het oog op 
de toegang tot grote documentaire gegevensbases (met, in bepaalde gevallen, 
medewerking bij het voeden van die bestanden).
De informatica in de andere Instellingen moet alleszins worden opgesteld in de 
nabijheid van de gebruiker die betrokken is bij elk van de toepassingen.
3.2 Gedecentraliseerde informatica in de andere Instellingen
De in § 1 en met name in § 1.5 en 1.6 besproken algemene opmerkingen over de 
toekomst van de rekencentra en de rol van minicomputers zijn toepasselijk voor 
alle Instellingen van de Gemeenschap.
Daarom kan het volgende worden opgemerkt:
enerzijds moeten de andere Instellingen geen rekencentra ontwikkelen met 
het oog op stapelverwerking of op de exploitatie van grote documentaire 
gegevensbases, Dergelijke centra zijn, rekening houdend met de beheerskos­
ten en de kosten voor ontwikkeling van toepassingen, economisch niet ver­
antwoord wanneer ze slechts beperkte afmeting hebben, De moderne tclecom- 
mmicatiemiddolen doen de handicap die zou kunnen ontstaan door de afstand 
tot het dienstencentrum verdwijnen.

- 16 -
anderzijds moet een gemeenschap, die 2.000 'tot 3.000 personen kan tellen, 
worden bediend door een kleine conversationele computer.
Dergelijke gemeenschappen hebben namelijk een werkbelasting in time sharing- 
-verwerking die zelfs niet door een grote computer économisch en 
doeltreffend kan worden verwerkt. Een overconcentratie van een rekencentrum 
en van de werkbelasting ervan kan zoals uiteengezet op bladzijde 5, slechts 
leiden tot een algemene verslechtering van de responsietijd voor alle ge­
bruikers samen, Dat is met name vastgesteld binnen de Commissie en geldt 
dus a fortiori voor het geheel van de Gemeenschap.
3.3 Integratie van de informatica-instrumenten van de andere Instellingen met die
van de Commissie
De integratie moet zoals reeds uiteengezet in § 1.10 tegelijk op gebied van 
de steunorganisatie en op het technische gebied van diensten worden doorge­
voerd,
a) Integratie van de organisatie
Ter aanvulling van de beheers- en controlestructuren binnen elke Instel­
ling (zie blz, 11) heeft het interinstitutioneel comité voor de informa­
tica een coördinatietaak op een overkoepelend niveau, Het comité -moet 
evenwel over een minimum personeelssterkte beschikken die voltijds werkt 
aan:
het bijwerken van het eengemaakt kader van reglementen, procedures 
en communautaire beleidsvormen waarbinnen alle partners moeten samen­
werken;

- informatie en documentatie verzamelen en verstrekken over alle 
beschikbare instrumenten, apparatuur en programmatuur en over 
alle lopende projecten.
Technische integratie van instrumenten en diensten
In het algemeen vereist een technische integratie compatibiliteit en 
vaak zelfs gelijkvormigheid van de apparatuur. Een strikte gelijk­
vormigheid beperkt evenwel de marktmogelijkhedcn en zou de instel­
lingen in het slechtste geval aan een enkele leverancier kunnen binden, 
wat onaanvaardbaar is. Daarom moet deze integratie worden doorgevoerd:
1. met inachtneming van de door het I.C.I. goedgekeurde normen en 
standaarden en dat zowel voor de levering van apparatuur als voor 
de ontwikkeling van programmatuur;
2. in de integratie van de netwerken. Voor de in dit document be­
sproken periode 1981-1986 kan zulks worden bereikt door:
- compatibiliteit van terminalprocedures en de groei naar een 
veralgemeend gebruik van terminals. Op dat gebied heeft de 
Commissie projecten ter studie (met name LDll-soft ware en 
RPP-protocol);
- veralgemening van de bestandsoverdracht tussen verschillende 
computers. In afwachting van internationale normen volgt de 
Commissie een gestandaardiseerd systeem N1FTP (Network Indé­
pendant File. Transfert Protocole) ;
- de rechtstreekse, onderlinge verbinding van computers wanneer 
dat verantwoord is (dat wil zeggen wanneer de software-be- 
lasting van deze verbinding wordt gecompenseerd door bespa­
ringen in machinetijd)-^
- het gezamenlijk gebruik van de telecommunicatieiniddelen of 
op korte termijn het particulier pakket schakelingsnetwerk 
van de Commissie en op langere termijn het interinstitutioneel 
net INSIS.

BIJLAGE  2 
03.02.1983 - Versie 1
ALGEMENE 
AANSCHAF V A NORIËNTATIES VOOR D E  
INFORMATIE A-UITRUSTI 
E N  DIENSTENN  G  E  N
FACTOREN DIE DE AANSCHAF VAN UITRUSTINGEN BEÏNVLOEDEN
1. Ingevolge de technische vooruitgang moeten de selectiecriteria voor de vervanging 
of de aanschaf van informatica-uitrustingen thans worden gewijzigd (*).
De apparatuurkosteri blijven dalen (momenteel vertegenwoordigen ze 30 % van de 
totale kosten); de loonkosten stijgen voortdurend (ze vertegenwoordigen de res­
terende 70 % van de totale kosten).
2. Bij de evaluatie van de uitrusting moet voortaan dus niet alleen rekening worden 
gehouden met de prijzen van de apparatuur maar ook met de bijbehorende loonkosten:
- voor de werking van de uitrustingen van verschillende fabrikanten zijn ver­
schillende personeelsbezettingen nodig (met name gebruikers), en dat heeft 
een weerslag op de totale kosten;
- de conversiekosten (rechtstreekse loonkosten plus factor storingen - blokkering 
van nieuwe ontwikkelingen tijdens de conversie) moeten zoveel mogelijk worden 
vermeden.
HET PROBLEEM WAARMEE DE COMMISSIE EN DE ANDERE GEBRUIKERS IN EUROPA DIENEN AF TE 
REKENEN
3. In het kader van de. ontwikkeling naar een gespreide verwerking worden de 
Commissie on alle andere Europese gebruikers van informatica-uitrustingen 
met hetzelfde probleem geconfronteerd. Zij willen niet afhankelijk zijn van 
een enkele leverancier en moeten dus werken met verschillende fabrikanten 
en verschillende servicebedrijven.
Daarom moet apparatuur en programmatuur niet alleen beantwoorden aan de 
behoeften van de gebruiker met een concurrentiële prijs/prestatieverhouding 
maar moet ze ook beantwoorden aan de internationale en Europese normen met 
het oog op de onderlinge verbinding van uitrustingen van verschillende 
leveranciers.
(i) Onder uitrusting dient te worden verstaan de apparatuur plus de programmatuur 
(b.v. besturingssysteem, enz.) die nodig zijn om de machine te doen werken. 
Informatica omvat, meer dan gegevensverwerking. De term informatica wordt ge­
bruikt in zijn meest ruime betekenis en betekent geleidelijke integratie van 
tekstgegevens, beeld en stem, en met name de bureautica, die wordt ondersteund 
door een telecommunicatienet (telematica).

- 2 - 03.02.1983 - Versie 1
4. Bovendien willen zij de kosten en de verlammende invloed van een conversie 
van de programma's wanneer de uitrusting van een fabrikant moet worden ver­
vangen door de uitrusting van een andere, vermijden behalve indien dat ab­
soluut noodzakelijk blijkt te zijn op grond van de kosten/batc.nanalyse.
De conversiekosten worden meestal onderschat omdat van de drie componenten 
uitsluitend de rechtstreekse conversiekosten berekenbaar zijn.
a) De rechtstreekse conversiekosten omvatten de lonen (manjaren) en de 
uitgaven om de conversie uit te voeren (b.v. wijzigingen van softwaïre, 
overlappende huur van de uitrusting, opleiding van de gebruikers, enz.).
b) De kosten van storingen omvatten de produktiviteitsdaling van de ge­
bruikers tijdens de verandering alsmede de extra kosten ter compen­
satie van de kwaliteit van de dienst.
c) De kosten van de keuze betreffen de kansen die worden gemist wanneer de 
kredieten van de informaticabegroting niet worden gebruikt voor nuttige 
investeringen in toepassingsprojecten en worden besteed aan conversie- 
werlczaamheden. Voor verantwoorde projecten zijn de voordelen tijdens de 
levensduur van de toepassing veel groter dan de gedane investering.
In de mate van liet mogelijke moet dus worden geprobeerd het gewicht van al 
deze factoren in de conversiekosten te ramen. Bij de totale kostenraming 
moet met beide vormen van indirecte kosten rekening worden gehouden. Indien 
ze om een of andere reden niet kunnen worden becijferd, mag worden aange­
nomen dat elk van beide de rechtstreekse kosten evenaart.
De vervanging van een computer door minder dure computers is slechts ver­
antwoord indien de desbetreffende totale conversiekosten worden gecompen­
seerd door een groot verschil in huurprijs- of door andere voordelen.
5. De Commissie zou een voorbeeld moeten zijn voor en de weg wijzen aan andere 
gebruikers door een beleid vast te leggen waarin de conversieproblemen zoveel 
mogelijk worden ontweken en dat de Commissie (of elke andere gebruiker) niet 
in een situatie brengt waarin ze ten gevolge van haar bindingen het risico 
loopt geëxploiteerd te worden.
AANKOOPBELEID
6. Er zullen geregeld aankondigingen van aanbestedingen worden gepubliceerd zowel 
voor aanvullende uitrustingen en diensten als voor de vervanging van uitrus­
tingen op de vervaldag van het contract. Deze aankondigingen zijn niet alleen 
bestemd voor potentiële leveranciers maar moeten ook de huidige leveranciers 
de mogelijkheid bieden de prijs/prestatieverhouding en de kwaliteit van de 
bestaande uitrustingen te verbeteren door concurrc.ntiële uitbreidingen en/of 
vervangingen voor te stellen.

- 3 -
7. Dg criteria voor de keuze van wijzigingen/uitbreidingen van uitrustingen  
of diensten zijn gebaseerd op de totale kostprijs rekening houdend met:
de prijs/prestatieverhouding van de nieuwe installatie;
- de draagbaarheid van de toepassingen (in voorkomend geval gemakkelijke 
overdracht van software tussen de machines), ten einde latere conversie- 
kosten te voorkomen;
de kosten voor conversie naar de nieuwe installatie; 
het aantal personen voor de werking ervan;
- de aan de gebruiker geleverde diensten;
- de kwaliteit van de uitrusting en de daarmee verbonden diensten 
(software, steun, enz.);
de verbindingsmogelijkheden met andere uitrustingen (beantwoordt ze aan 
de internationale normen);
de beschikbaarheid van toepassings-software.
Deze criteria zullen niet alleen voor de aanbestedingen worden gehanteerd 
maar zullen ook worden vergeleken met de reële prestaties met name voor de 
bestaande leveranciers (classific.atie/verkoper) .
8. De Commissie zal ook de mededinging tussen de bestaande leveranciers garan­
deren door een permanente evaluatie op te maken op basis van de in punt 7 
vermelde criteria.
Nieuwe of herwerkte toepassingen (werkzaamheden voor de computer) zullen 
niet worden toevertrouwd aan een uitrusting van een leverancier die niet 
of onvoldoende beantwoordt aan de beoordelingscriteria.
De gevolgen daarvan zijn:
de fabrikant die het best voldoet aan de beoordelingscriteria krijgt 
een groeiend aandeel in de handelsbetrekkingen van de Commissie;
- de fabrikant die het meest beantwoordt aan de criteria zal zijn aandeel 
in de handel zien slinken. Wanneer immers een toepassing moet worden 
herwerkt, zal van de gelegenheid gebruik worden gemaakt om ze op een 
van de andere machines in te planten. Ten slotte zal dat leiden tot
de eliminatie van de uitrusting„ven de fabrikant op het ogenblik dat 
de resterende werkbelasting het behoud ervan niet langer rechtvaardigt.
Daardoor zal de conversie-inspanning om de niet-beantwoorde uitrusting op de 
vervaldag van het contract te vervangen tot het minimum worden beperkt.
Indien een uitrusting ondanks de gevoerde acties niet voldoet en toch moei­
lijk over te dragen toepassingen blijft exploiteren, zal de conversie naar 
de nieuwe uitrusting zoveel mogelijk in de tijd worden gespreid. Dat bete­
kent dat de aanbesteding voor de vervaldatum van het contract moet worden 
gepubliceerd (b.v. twee jaren voor grote computers) met het oog op een snelle 
start van de conversiewerkzaainheden, een toereikende beproevingstijd en een 
geleidelijke overgang naar de nieuwe uitrusting. In voorkomend geval zullen 
de bestaande contracten worden verlengd, ten einde de conversicbewerking te 
voltooien.

- 4 -
9. De Commissie moet dus:
- in normale omstandigheden overstappen naar de apparatuur van een nieuwe 
leverancier indien de prijs/prestatieverhouding van de bestaande leve­
rancier (rekening houdend met de conversiekosten) ontoereikend zou zijn;
- ervoor zorgen dat ze geen gebonden klant wordt door een reële concur­
rentie tussen bestaande en potentiële leveranciers te garanderen.
OVEREENSTEMMING TUSSEN HET INDUSTRIEEL BELEID VAN DE COMMISSIE EN HET VOORGESTELDE 
AANKOOPBELEID
10. De gebruikers in Europa (met name de Commissie) zullen dit aankoopbeleid 
in de loop van de volgende jaren moeten volgen. Het is dus normaal dat de 
Commissie als gebruiker, de weg toont aan de andere gebruikers in Europa.
11. Deze handelwijze stemt volkomen overeen met het industrieel beleid van de 
Commissie die ten doel heeft de Europese marktvoorwaarden vast te leggen 
(naleven van normen en standaarden, draagbaarheid, enz. om een werkelijke 
mededinging te garanderen - onderlinge verbinding van de uitrusting van 
verschillende fabrikanten, afkeuring van gebonden markten/consumenten).

BIJLAGE 1
INFORMATICAGIDS
%
INHOUD
Oriëntaties voor 1981/1986 op het gebied van gedecentraliseerde informatica in de 
Commissie
De informatica-organisatie van de Commissie 
Beheer van informaticaprojecten
Gebruikerscomités en beheerscomités voor de informatica in de directoraten-generaal 
Aanbevelingen inzake draagbaarheid
Informatica-opleiding: verantwoordelijkheden, methoden en organisatie
Samenwerkingsprotocol tussen CETIS, GCO ISPRA en de informaticagebruikers van de 
Commissie
Prioriteiten en beheer van informaticamiddelen
Richtschema
Algemene richtlijnen voor de aanschaf van informatica-uitrustingen en diensten
Samenstelling van de comités en lijst van de afdelings/diensthoofden van het 
Directoraat Informatica
Lijst van de directeurs-generaal/directeurs belast met de organisatie van de 
informatica, ISM

BIJLAGE 4
LIJST DER GEBRUIKTE AFKORTINGEN
R C Rekencentrum
GCO Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek
DCIC Directiecomité voor de Informatica van de Commissie
ICI Interinstitutióneel Comité voor de Informatica
CIT Comité voor de Inforraaticatechnologie
GC Gebruikerscomité
OT Dienst Ontwikkeling van Toepassingen
Dl Directoraat Informatica
IT Afdeling Informaticatechniek
INSEM Interinstitutional Service for Electronic Mail
INSIS Interinstitutional System of Integrated Services
PAI Dienst Planning en Administratie Informatica
BSEG Bureau voor de Statistiek van de Europese Gemeenschappen
KIC Dienst Kwaliteitsbeheer en Interne Controle
GTCD Gemeenschappelijke Tolken en Conferentiedienst
SG Secretariaat-Generaal
CNS Comité voor Normen en Standaarden
GIS Afdeling Geïntegreerde Informatiesystemen
JD Juridische Dienst
DDU Dienst Douane-Unie

BIJLAGE 4
DIRECTORATEN-GENERAAL
DG I Buitenlandse betrekkingen
DG II Economische en financiële zaken
DG III Interne markt en industrie
DG IV Concurrentie
DG V Werkgelegenheid, sociale zaken en onderwijs
DG VI Landbouw
DG VII Vervoer
DG VIII Ontwikkeling
DG IX Personeelszaken en algemeen beheer
DG X Voorlichting
DG XI Milieuzaken, consumentenbelangen en nucleaire veiligheid
DG XII Wetenschappen, onderzoek en ontwikkeling
DG XIII Informatiemarkt en innovatie
DG XIV Visserij
DG XV Financiële instellingen en fiscale zaken
DG XVI Regionaal beleid
DG XVII Energie
DG XVÏII Krediet en investeringen
DG XIX Begrotingen
DG XX Financiële controle