GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT (EG) Nr. 31/97 door de Raad vastgesteld op 7 juli 1997 met het oog op de aanneming van Richtlijn 97/. . ./EG van het Europees Parlement en de Raad van . . . tot wijziging van Richtlijn 87/102/EEG betreffende de harmonisatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake het consumentenkrediet (97/C 284/01)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (3),

Overwegende dat het ter bevordering van de totstandbrenging en de werking van de interne markt en om de consumenten een hoog beschermingsniveau te bieden wenselijk is in de gehele Gemeenschap één methode voor de berekening van het jaarlijkse kostenpercentage van het consumentenkrediet toe te passen;

Overwegende dat artikel 5 van Richtlijn 87/102/EEG (4) voorziet in de invoering van een communautaire methode of methoden voor de berekening van het jaarlijkse kostenpercentage;

Overwegende dat het met het oog op de invoering van deze ene methode wenselijk is één wiskundige formule op te stellen voor de berekening van het jaarlijkse kostenpercentage, en de hierbij in aanmerking te nemen kostenelementen van het krediet te bepalen door opgave van de kosten die hierbij buiten beschouwing moeten worden gelaten;

Overwegende dat in bijlage II van Richtlijn 87/102/EEG een wiskundige formule voor de berekening van het jaarlijkse kostenpercentage is ingevoerd en dat in artikel 1 bis, lid 2, van die richtlijn is bepaald welke kosten bij de berekening van de "totale kosten van het aan de consument verleende krediet" buiten beschouwing moeten worden gelaten;

Overwegende dat de lidstaten waar vóór 1 maart 1990 reeds een wetgeving van kracht was die het toestond voor de berekening van het jaarlijkse kostenpercentage een andere wiskundige formule te hanteren, deze wetgeving gedurende een overgangsperiode van drie jaar vanaf 1 januari 1993 konden blijven toepassen;

Overwegende dat de Commissie bij de Raad een verslag heeft ingediend, waaruit blijkt dat het, in het licht van de opgedane ervaring, mogelijk is in de Gemeenschap een uniforme wiskundige formule voor de berekening van het jaarlijkse kostenpercentage toe te passen;

Overwegende dat, aangezien geen enkele lidstaat gebruik heeft gemaakt van artikel 1 bis, lid 3, van Richtlijn 87/102/EEG, waarin wordt bepaald dat in sommige lidstaten bij de berekening van het jaarlijkse kostenpercentage met bepaalde kosten geen rekening hoeft te worden gehouden, dit overbodig is geworden;

Overwegende dat nauwkeurigheid tot op ten minste de eerste decimaal noodzakelijk is;

Overwegende dat een jaar wordt geacht 365, 365,25 of (voor schrikkeljaren) 366 dagen, 52 weken of 12 gelijke maanden te tellen; dat een gelijke maand wordt geacht 30,41666 dagen te tellen;

Overwegende dat het wenselijk is dat de consumenten de termen kunnen herkennen die in de verschillende lidstaten worden gebruikt om het jaarlijkse kostenpercentage aan te geven;

Overwegende dat het wenselijk is, op zeer korte termijn te bestuderen in welke mate een verdere harmonisatie van de kostenelementen van het consumentenkrediet nodig is zodat de Europese consument de door de instellingen van de onderscheiden lidstaten toegepaste jaarlijkse kostenpercentages beter met elkaar kan vergelijken en aldus een harmonische werking van de interne markt kan worden gegarandeerd,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Richtlijn 87/102/EEG wordt als volgt gewijzigd:

a) Artikel 1 bis, lid 1, onder a), wordt als volgt gelezen:

- in de Griekse versie van de richtlijn:

"Ôï óõíïëéêü åôÞóéï ðïóïóôü åðéâÜñõíóçò, ðïõ åîéóþíåé, óå åôÞóéá âÜóç, ôçí ðáñïýóá áîßá ôïõ óõíüëïõ ôùí ôñå÷ïõóþí Þ ìåëëïíôéêþí õðï÷ñåþóåùí (äáíåßùí, åîïöëÞóåùí êáé åðéâáñýíóåùí) ðïõ Ý÷ïõí óõìöùíçèåß áðü ôïí ðéóôùôÞ êáé ôï äáíåéæüìåíï, õðïëïãßæåôáé óýìöùíá ìå ôï ìáèçìáôéêü ôýðï ôïõ ðáñáñôÞìáôïò ÉÉ.";

- in de Engelse versie van de richtlijn:

"The annual percentage rate of charge which shall be that rate, on an annual basis which equalises the present value of all commitments (loans, repayments and charges), future or existing, agreed by the creditor and the borrower, shall be calculated in accordance with the mathematical formula set out in Annex II.".

b) Artikel 1 bis, lid 3, vervalt.

c) Artikel 1 bis, lid 5, vervalt.

d) Artikel 3 wordt als volgt gelezen:

Artikel 3

"Onverminderd de bepalingen van Richtlijn 84/450/EEG van de Raad van 10 september 1984 betreffende het nader tot elkaar brengen van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake misleidende reclame (*), alsook de regels en beginselen inzake oneerlijke reclame, moet in iedere reclamemededeling en in ieder in bedrijfsruimten aangebracht aanbod, waarin iemand zich bereid verklaart krediet te verlenen of te bemiddelen bij de totstandbrenging van kredietovereenkomsten en waarin de rente of enige andere cijfers betreffende de kosten van het krediet worden genoemd, ook het jaarlijkse kostenpercentage, worden aangegeven, eventueel door middel van een representatief voorbeeld indien andere methoden niet uitvoerbaar zijn.

(*) PB L 250 van 19. 9. 1984, blz. 17. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 97/. . ./EG (PB L . . .).".

e) Bijlage II wordt vervangen door bijlage I van deze richtlijn.

f) Bijlage III wordt vervangen door bijlage II van deze richtlijn.

Artikel 2

1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding ervan aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan in kennis.

Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt daarin of bij de officiële bekendmaking ervan naar de onderhavige richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

2. De lidstaten delen de Commissie de bepalingen van nationaal recht mede, die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 3

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te . . .

Voor het Europees Parlement

De Voorzitter

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) PB C 235 van 13. 8. 1996, blz. 8 en PB C 137 van 3. 5. 1997, blz. 9.

(2) PB C 30 van 30. 1. 1997, blz. 94.

(3) Advies van het Europees Parlement van 20 februari 1997 (PB C 85 van 17. 3. 1997, blz. 110), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 7 juli 1997 en beschikking van het Europees Parlement van . . . (nog niet verschenen in het Publicatieblad).

(4) PB L 42 van 12. 2. 1987, blz. 48. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 90/83/EEG (PB L 61 van 10. 3. 1990, blz. 14).

BIJLAGE I

"BIJLAGE II

BASISVERGELIJKING

DE BASISVERGELIJKING DIE DE GELIJKWAARDIGHEID VAN LENINGEN ENERZIJDS EN AFLOSSINGEN EN KOSTEN ANDERZIJDS WEERGEEFT

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Betekenis van letters en symbolen:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Opmerkingen:

a) De door beide partijen op diverse tijdstippen betaalde bedragen zijn niet noodzakelijk gelijk en worden niet noodzakelijk met gelijke tussenpozen betaald.

b) De aanvangsdatum is die van de eerste kredietverstrekking.

c) Het verschil tussen de data die gebruikt worden bij de berekeningsmethoden, wordt uitgedrukt in jaren of fracties van jaren. Een jaar wordt geacht 365, 365,25 of (voor schrikkeljaren) 366 dagen, 52 weken of 12 gelijke maanden te tellen. Een gelijke maand wordt geacht 30,41666 dagen te tellen (d.w.z.>NUM>365/>DEN>12).

d) De uitkomst van de berekening wordt tot op ten minste de eerste decimaal nauwkeurig weergegeven. Wanneer een bepaalde decimaal wordt afgerond, geldt de volgende regel: Als de decimaal die op deze bepaalde decimaal volgt groter is dan of gelijk is aan 5, wordt deze bepaalde decimaal met één vermeerderd.

e) De lidstaten zorgen ervoor dat de van toepassing zijnde berekeningsmethoden een zelfde resultaat opleveren als de voorbeelden in bijlage III."

BIJLAGE II

"BIJLAGE III

VOORBEELDEN VAN BEREKENINGEN

A. BEREKENING VAN HET JAARLIJKS KOSTENPERCENTAGE OP BASIS VAN EEN KALENDERJAAR (1 JAAR = 365 DAGEN, OF 366 DAGEN VOOR SCHRIKKELJAREN)

Eerste voorbeeld

Het geleende bedrag S = 1 000 ecu op 1 januari 1994.

Dit wort terugbetaald in één enkele aflossing van 1 200 ecu op 1 juli 1995, d.w.z. 1,5 jaar of 546 (= 365 + 181) dagen na de datum van de lening.

De vergelijking wordt:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

of

(1 + i)546/365 = 1,2

1 + i = 1,1296204

i = 0,1296204

Dit bedrag wordt afgerond op 13 % (of 12,96 % indien de voorkeur wordt gegeven aan twee decimalen).

Tweede voorbeeld

Het overeengekomen bedrag is S = 1 000 ecu, maar de kredietgever houdt daarvan 50 ecu af voor onderzoeks- en dossierkosten, zodat de lening in feite slechts 950 ecu bedraagt; de terugbetaling van 1 200 ecu geschiedt evenals in het eerste voorbeeld op 1 juli 1995.

De vergelijking wordt:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

of

(1 + i)546/365 = 1,263157

1 + i = 1,169026

i = 0,169026

afgerond op 16,9 %.

Derde voorbeeld

Het geleende bedrag is 1 000 ecu op 1 januari 1994, terug te betalen in twee termijnen van elk 600 ecu, respectievelijk na een en twee jaar.

De vergelijking wordt:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Deze kan algebraïsch worden opgelost en heeft als uitkomst i = 0,1306623 afgerond op 13,1 % (of 13,07 % indien de voorkeur wordt gegeven aan twee decimalen).

Vierde voorbeeld

Het geleende bedrag is S = 1 000 ecu op 1 januari 1994 en de kredietnemer dient de volgende bedragen te betalen:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De vergelijking wordt:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Uit deze vergelijking kan i worden berekend door middel van opeenvolgende benaderingen, die in een zakrekenmachine kunnen worden geprogrammeerd.

De uitkomst is i = 0,13226 afgerond op 13,2 % (of 13,23 % indien de voorkeur wordt gegeven aan twee decimalen).

B. BEREKENING VAN HET JAARLIJKS KOSTENPERCENTAGE OP BASIS VAN EEN STANDAARDJAAR (1 JAAR = 365 DAGEN, OF 365,25 DAGEN, 52 WEKEN, OF 12 GELIJKE MAANDEN)

Eerste voorbeeld

Het geleende bedrag S = 1 000 ecu.

Dit wordt terugbetaald in één enkele aflossing van 1 200 ecu, 1,5 jaar (d.w.z. 1,5 × 365 = 547,5 dagen, 1,5 × 365,25 = 547,875 dagen, 1,5 × 366 = 549 dagen, 1,5 × 12 = 18 maanden, of 1,5 × 52 = 78 weken) na de datum van de lening.

De vergelijking wordt:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

of:

(1 + i)1,5 = 1,2

1 + i = 1,129243

i = 0,129243

Dit bedrag wordt afgerond op 12,9 % (of 12,92 % indien de voorkeur wordt gegeven aan twee decimalen).

Tweede voorbeeld

Het geleende bedrag S = 1 000 ecu, maar de kredietgever houdt daarvan 50 ecu af voor onderzoeks- en dossierkosten, zodat de lening in feite slechts 950 ecu bedraagt; de terugbetaling van 1 200 ecu vindt, evenals in het eerste voorbeeld, 1,5 jaar na de datum van de lening plaats.

De vergelijking wordt:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

of:

(1 + i)1,5 = >NUM>1 200/>DEN>950 = 1,263157

1 + i = 1,168526

i = 0,168526

Dit bedrag wordt afgerond op 16,9 % (of 16,85 % indien de voorkeur wordt gegeven aan twee decimalen).

Derde voorbeeld

Het geleende bedrag is 1 000 ecu, terug te betalen in twee termijnen van elk 600 ecu, respectievelijk na één en twee jaar.

De vergelijking wordt:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Deze kan algebraïsch worden opgelost en heeft als uitkomst i = 0,13066 afgerond op 13,1 % (of 13,07 % indien de voorkeur wordt gegeven aan twee decimalen).

Vierde voorbeeld

Het geleende bedrag S = 1 000 ecu en de kredietnemer dient de volgende bedragen te betalen:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De vergelijking wordt:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Uit deze vergelijking kan i worden berekend door middel van opeenvolgende benaderingen, die in een zakrekenmachine kunnen worden geprogrammeerd.

De uitkomst is: i = 0,13185 afgerond op 13,2 % (of 13,19 % indien de voorkeur wordt gegeven aan twee decimalen).".

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

1. De Commissie heeft op 25 april 1996 een voorstel ingediend voor een richtlijn, gebaseerd op artikel 100 A van het EG-Verdrag, tot wijziging van Richtlijn 87/102/EEG (zoals gewijzigd bij Richtlijn 90/88/EEG) betreffende de harmonisatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake het consumentenkrediet (1).

2. Het Europees Parlement heeft zijn advies op 20 februari 1997 uitgebracht. Naar aanleiding van dat advies heeft de Commissie op 21 maart 1997 een gewijzigd voorstel ingediend (2).

Het Economisch en Sociaal Comité heeft zijn advies op 26 september 1996 uitgebracht (3).

3. Op 7 juli 1997 heeft de Raad zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld overeenkomstig artikel 189 B van het Verdrag.

II. DOELSTELLING

4. Het Commissie beoogt, conform artikel 1 bis, lid 5, onder b), van Richtlijn 90/88/EEG, de toepassing van een uniforme wiskundige formule voor de berekening van het jaarlijkse kostenpercentage (hierna "JKP" te noemen) van het consumentenkrediet.

III. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

5. Algemene opmerking

Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad wijkt van het gewijzigd Commissievoorstel alleen af in zoverre het de amendementen van het Europees Parlement grotendeels overneemt, behalve voor de omzettingsperiode (artikel 2, lid 1, van het gemeenschappelijk standpunt); op dit punt vond de Raad het, aangezien de datum van inwerkingtreding nog niet bekend is, geschikter een periode van twee jaar na de inwerkingtreding te nemen, in plaats van een vaste datum, om de bevoegde autoriteiten en het bedrijfsleven in staat te stellen de nodige aanpassingen aan te brengen.

6. Specifieke opmerkingen

De Raad heeft de volgende wijzigingen, die door de Commissie aanvaard zijn, aangebracht in het gewijzigd voorstel:

i) Bijlage I, opmerking c) (definitie van "jaar"), en negende overweging

De Raad heeft een alternatieve definitie van een standaardjaar van 365,25 dagen toegevoegd, overeenkomende met de gemiddelde duur van het jaar berekend over een periode van vier jaar (drie gewone jaren plus een schrikkeljaar), en de negende overweging aangepast om dit verschil tot uiting te laten komen.

ii) Bijlage I, opmerking d) (nauwkeurigheid van de berekening), en achtste overweging

Net als het Europees Parlement vindt de Raad het niet nodig dat de berekening tot op de tweede decimaal nauwkeurig is. Wel heeft hij deze mogelijkheid open gelaten voor de lidstaten met de formulering "tot op ten minste de eerste decimaal nauwkeurig".

iii) Bijlage I, opmerking e) (berekeningsmethoden)

Waar het mogelijk is verschillende methodes te gebruiken ter vaststelling van de vergelijking voor de berekening van het JKP, lijkt het de Raad wenselijk ervoor te zorgen dat die methodes hetzelfde resultaat opleveren en dat de voorbeelden uit bijlage II geen aanleiding geven tot een afwijkende interpretatie.

iv) Bijlage II (voorbeelden van berekening)

De berekeningsvoorbeelden worden gegeven voor de verschillende definities van "jaar" als bedoeld in bijlage I, opmerking c).

v) Artikel 6 (omzettingsperiode)

Zoals hierboven onder punt 5) is uiteengezet, heeft de Raad in artikel 2, lid 1, van het gemeenschappelijk standpunt een omzettingsperiode van twee jaar na de inwerkingtreding van de richtlijn vastgesteld.

vi) Elfde overweging (harmonisatie)

Omdat de Raad gevoelig is voor de bezorgdheid die het Europees Parlement in zijn eerste amendement tot uiting brengt, geeft hij in een nieuwe overweging te kennen dat het wenselijk is te bestuderen in welke mate een verdere harmonisatie van de kostenelementen van het consumentenkrediet eventueel nodig is.

(1) PB C 235 van 13. 8. 1996, blz. 8.

(2) PB C 137 van 3. 5. 1997, blz. 9.

(3) PB C 30 van 30. 1. 1997, blz. 94.