Nr.C 343/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 24. 12. 84 
Advies inzake een mededeling van de Commissie aan de Raad „Stimulering van de 
Europese wetenschappelijke en technische samenwerking en uitwisseling — Plan 
1985-1988" (») 
(84/C 343/04) 
De Raad heeft op 3 mei 1984 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Eco­
nomisch en Sociaal Comité om advies te vragen over de mededeling van de Commis­
sie aan de Raad: „Stimulering van de Europese wetenschappelijke en technische 
samenwerking en uitwisseling — Plan 1985-1988". 
De Afdeling voor energie en nucleaire vraagstukken, die met de voorbereiding der 
werkzaamheden dienaangaande was belast, heeft haar advies op 5 oktober 1984 goed­
gekeurd. Rapporteur was de heer J. Querleux. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 220e zitting (vergadering van 
25 oktober 1984) volgend advies uitgebracht, dat met algemene stemmen werd goedge­
keurd : 
Het Comité heeft met ontsteltenis vernomen dat dit 
advies waarschijnlijk nutteloos zal zijn nu de Raad 
voornemens is, de bedragen voor het stimuleren van 
onderzoek op de ontwerp-begroting voor 1985 vrij­
wel in hun geheel te schrappen. Het Comité betreurt 
een dergelijke houding omdat een Gemeenschap die 
ook wellicht maar tijdelijk van gezamenlijke activi­
teiten op dit terrein afziet, de buitengewoon ernstige 
politieke fout maakt dat zij niet bereid is zich in de 
wereld als een zone van vooruitgang te gedragen. 
Het advies wordt dan ook uitgebracht in de hoop 
dat de ontwerp-begroting 1985 alsnog wordt herzien. 
1. Algemene beoordeling 
1.1. Het Comité stemt in grote lijnen met de mede­
deling van de Commissie en het daarbij behorende 
ontwerp-besluit van de Raad in, maar heeft in zijn 
advies wel een aantal opmerkingen en suggesties 
opgenomen. Overigens heeft het Comité ditzelfde 
onderwerp reeds behandeld in een op 23 februari 
1983 uitgebracht advies (2) inzake het voorstel voor 
een besluit van de Raad tot vaststelling van een 
communautair testprogramma ter stimulering van 
de doeltreffendheid van het wetenschappelijk en 
technisch potentieel van de EEG (3). 
2. Algemene opmerkingen en voorstellen 
2.1. Volgens het Comité is de tijd rijp dat Europa 
voor de wetenschap één gebied wordt, waarvan de 
(') PBnr. C 142 van 29. 5. 1984, blz. 4. 
(2) PBnr. C 90 van 5. 4. 1983, blz. 4. 
(3) PB nr. C 337 van 22. 12. 1982, blz. 6. afmetingen met de VS overeenkomen. Deze reeds in 
het geciteerde advies van 1983 uitgesproken overtui­
ging wordt nog versterkt door de reeds bekende 
resultaten van het in 1983 van start gegane testpro­
gramma en het gedrag van de nationale onderzoeks-
en ontwikkelingsinstanties, welke te dien aanzien 
grote belangen hebben. 
Het Comité vindt dat het in de mededeling bepleite 
voornemen, een „Europese wetenschappelijke 
ruimte" tot stand te brengen, in het ontwerp-besluit 
onvoldoende uit de verf komt. Het verschil in toon­
zetting is opvallend: in het ontwerp-besluit wordt 
een aantal op zich zeer waardevolle en gewenste 
maatregelen alleen maar opgesomd, zonder dat deze 
nu direct in verband worden gebracht met de 
beoogde totstandbrenging van een „Europese 
wetenschappelijke ruimte", het novum waar het hier 
nu juist om gaat. Zo wordt in § 1 van de bijlage bij 
het ontwerp-besluit gesproken van „steun- en onder-
steuningsmaatregelen" ten behoeve van de Euro­
pese mobiliteit van onderzoekers, terwijl men hier 
de woorden „stimulering" of „organisatie" mocht 
verwachten. 
2.2. Volgens het Comité gaat het erom, de samen­
werking in de Europese Gemeenschap op 
O, O & D-gebied te organiseren en te stimuleren door 
het verkeer en de uitwisseling van onderzoekers 
doelgericht te bevorderen. 
Het stelt met name voor, bij voorrang en systema­
tisch netten van onderling samenwerkende laborato­
ria tot stand te brengen voor elk belangrijk onder-
24. 12. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 343/13 
zoeksgebied, waarin steeds een vooraanstaand labo­
ratorium met gebleken reputatie voor de nodige 
coördinatie zou moeten zorgen. Deze netten dienen 
over een grote beoordelingsmarge te beschikken en 
aan regelmatige wederzijdse uitwisseling van onder­
zoekers financieel voorrang te geven. 
2.3. Het Comité stelt een zekere tegenstrijdigheid 
vast tussen artikel 2 van het ontwerp-besluit en § 2 
van de bijlage. In artikel 2 wordt bepaald dat het sti­
muleringsplan betrekking heeft op alle door de 
exacte en natuurwetenschappen bestreken gebieden, 
terwijl in de bijlage bij wijze van voorbeeld acht 
gebieden worden geselecteerd die bijzondere aan­
dacht zullen krijgen. Het verdient duidelijk de voor­
keur, zich niet op deze acht voorbeelden vast te leg­
gen. 
De Commissie zou daarom duidelijker moeten aan­
geven dat elk onderwerp in aanmerking wordt geno­
men dat aan de volgende selectiecriteria voldoet: 
wetenschappelijke kwaliteit, belang van de ver­
wachte resultaten voor de Europese Gemeenschap, 
intrinsiek communautair belang van de werkzaam­
heden. 
Volgens het Comité kan dit stimuleringsprogramma 
zo nodig een aanvulling vormen op de maatregelen 
die zijn opgenomen in de specifieke programma's 
op het gebied van informatietechnologie (het 
ESPRIT-programma) en biotechnologie (BEP- en 
BAP-programma's): op deze toekomstgebieden bij 
uitstek dient Europa zijn positie te beschermen en te 
verbeteren en vooral naar veelbelovende industriële 
toepassingen te streven. 
Met betrekking tot de als voorbeeld genoemde 
speerpunten moet het Comité evenals in zijn advies 
van 1983 helaas vaststellen dat de sociale weten­
schappen verstek laten gaan. Het heeft begrepen dat 
de Commissie het na rijp beraad op het uitermate 
belangrijke gebied van de sociale wetenschappen 
heeft willen laten bij het FAST-programma, om het 
risico van overlapping te vermijden. Deze uitleg 
wordt door het Comité wel plausibel geacht. In een 
tijd waarin de maatschappelijke component van elk 
beleid van doorslaggevende betekenis is, zou een 
originele bijdrage van Europa op dit gebied evenwel 
zijn eigenheid en zijn op het menselijk welzijn 
gerichte streven alleen maar kunnen versterken: 
daarom dringt het Comité er bij de Commissie op 
aan, met spoed een onderzoekprogramma op het 
terrein van de sociale wetenschappen op touw te 
zetten. 
2.4. Gezien het algemene begrotingsklimaat van de 
Gemeenschap acht het Comité het oorspronkelijk 
voor het tijdvak 1985-1986 uitgetrokken bedrag van 40 miljoen Ecu redelijk; het leeuwedeel van deze 
kredieten zou voor het bevorderen van de samen­
werking tussen laboratoria, onderzoektoelagen en 
flankerende maatregelen ten behoeve van de mobili­
teit en de uitwisseling van onderzoekers moeten 
worden bestemd. Het is duidelijk dat de totstandko­
ming van een „Europese wetenschappelijke ruimte" 
veel meer het resultaat zal zijn van allerlei factoren 
rond de gemeenschappelijke en gecoördineerde 
werkzaamheden dan van een vier- of vijftal contrac­
ten voor specifieke werkzaamheden, die samen al 
25 % van het budget zouden opslokken. 
3. Bijzondere opmerkingen en voorstellen 
3.1. Het Comité adviseert particuliere onderzoek-
laboratoria bij het speurwerk van de Gemeenschap 
te betrekken; bij de uitvoering van het testpro­
gramma kon namelijk worden vastgesteld dat deze 
onvoldoende informatie hebben ontvangen en wei­
nig blijk van hun belangstelling hebben gegeven. De 
Commissie dient via de beschikbare media gebruik 
te maken van de maatschappelijke organisaties 
waarvan deze laboratoria (of zij nu klein of groot 
zijn) afhankelijk zijn en in de openbare aanbeste­
dingen met zoveel woorden mede te delen dat 
samenwerking met deze particuliere laboratoria niet 
slechts nagestreefd, maar zelfs zeer gewenst wordt. 
3.2. Een van de redenen waarom in de VS efficiënt 
kan worden gewerkt, is het tweerichtingverkeer van 
personen tussen universiteiten en bedrijfsleven. 
Hoewel het Comité inziet dat op dit gebied niets 
kan worden afgedwongen, vindt het dat op initiatief 
van de communautaire instanties een voorlichtings-
en aanbevelingscampagne op touw dient te worden 
gezet, met name ten aanzien van de voorzieningen 
die worden getroffen om het vertrouwelijke karakter 
van de concrete resultaten van de gemeenschappe­
lijk uitgevoerde onderzoekwerkzaamheden te 
beschermen en per geval de algemene bescher­
mingsmaatregelen versterken: het werkelijke belang 
van fundamenteel onderzoek is immers zo spoedig 
mogelijk tot toegepast onderzoek over te gaan, 
omdat alleen daarvan positieve gevolgen voor de 
volkshuishouding te verwachten zijn. Het Comité 
acht het hiertoe gewenst dat de Commissie in haar 
stimuleringsbeleid nauwlettend streeft naar een 
evenwicht tussen zuiver wetenschappelijk onderzoek 
en praktijkgericht technisch onderzoek en dat zij 
wetenschapsmensen krachtig stimuleert tot het zoe­
ken van permanent contact met ingenieurs. 
3.3. Ten aanzien van de invoering van een ver­
voerkaart voor onderzoekers, meent het Comité dat 
van dit soort maatregelen de praktische wijze van 
uitvoering nauwgezet moet worden onderzocht, om 
ervoor te zorgen dat deze regeling aan het enige 
hiermee nagestreefde doel blijft beantwoorden, nl. 
het verlenen van financiële steun aan onderzoekers 
die werkbezoeken aan collega's brengen. 
Nr. C 343/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 24. 12. 84 
Ook de idee van carrièreperspectief voor de meest 
mobiele onderzoekers lijkt op het eerste gezicht aan­
trekkelijk, maar hoe dit in de praktijk precies in zijn 
werk zou moeten gaan, wordt niet nader aangeduid. 
3.4. Het Comité is het geheel eens met de oprich­
ting van een Europese databank. Hoewel deze bank 
onvermijdelijk veel geld zal kosten, is dit niettemin 
een zaak van fundamenteel belang. Volgens het 
Comité zou moeten worden afgestapt van de idee 
van uitwerking van „handboeken", omdat deze vrij­
wel niet bij te werken zijn, en zou vanaf het begin 
moeten worden toegewerkt naar een geautomati­
seerde databank die volgens de modernste informa­
tietechnieken functioneert. 
Gedaan te Brussel, 25 oktober 1984. 
Inleiding 
1. Als gevolg van de aanhoudende economische, 
financiële en werkgelegenheidscrisis in de Lid-Sta-
ten van de Europese Gemeenschap worden de 
sociale-zekerheidsstelsels met steeds grotere finan­
ciële problemen geconfronteerd. Met het oog hierop 
heeft de Commissie van de Europese Gemeenschap­
pen in een Mededeling aan de Raad enkele overwe­
gingen geformuleerd. Daarbij wordt een overzicht 3.5. Het CODEST moet een instantie van essen­
tiële betekenis blijven. Het is stellig gewenst, de 
samenstelling hiervan nader te bekijken en de Lid­
staten in onderling overleg te laten nagaan of de 
hierin zitting hebbende personen wel een voldoende 
aantal vakgebieden bestrijken en oog hebben voor 
de behoeften van de industrie. 
3.6. Het Comité stemt ermee in dat in beginsel 
elke twee jaar een evaluatie zal plaatsvinden, maar 
wijst er wel op dat sommige activiteiten een lange 
periode bestrijken en bij de aanvang hiervan moet 
worden gegarandeerd dat zij kunnen worden voort­
gezet. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
G. MUHR 
gegeven van de economische achtergrond, vormen 
en werking van de verschillende sociale-zekerheids­
stelsels in de Lid-Staten, de ontwikkeling van de uit­
gaven en inkomsten enerzijds en van de sociale 
bescherming anderzijds, en de financiering van de 
stelsels. 
2. Het Comité heeft besloten een initiatiefadvies 
over dit onderwerp uit te brengen. Daarbij is uitge­
gaan van rapporten van nationale deskundigen, Advies inzake de huidige sociale-zekerheidsproblematiek in de Lid-Staten van de 
Europese Gemeenschap 
(84/C 343/05) 
Procedure 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 27 april 1983 besloten, overeenkomstig 
artikel 20 (vierde alinea) van het Reglement van Orde, een advies op te stellen inzake 
de huidige sociale-zekerheidsproblematiek in de Lid-Staten van de Europese Gemeen­
schap. 
De Afdeling voor sociale vraagstukken was met de voorbereiding van de werkzaamhe­
den dienaangaande belast en heeft haar advies op 13 september 1984, uitgaande van 
het rapport van mevrouw Engelen-Kefer, opgesteld. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens de 220e zitting (vergadering van 
25 oktober 1984) volgend advies uitgebracht, dat met 56 stemmen vóór en 32 stemmen 
tegen bij 11 onthoudingen werd goedgekeurd (hoofdelijke stemming):