P6_TA(2006)0467

Oezbekistan

Resolutie van het Europees Parlement over Oezbekistan

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de Centraal-Aziatische republieken en Oezbekistan, met name zijn resoluties van 9 juni 2005 [1] en 27 oktober 2005 [2],

- gezien het strategisch document 2002-2006 van de Commissie over Centraal-Azië,

- gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds, en de Republiek Oezbekistan anderzijds, die op 1 juli 1999 in werking is getreden,

- gezien de conclusies van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 18 juli en 3 oktober 2005,

- gezien de verklaringen van het voorzitterschap van de Raad over de mensenrechtensituatie in Oezbekistan in 2005 en 2006,

- gezien het verslag van de VN-werkgroep inzake gedwongen of onvrijwillige verdwijningen gepubliceerd op 27 december 2005,

- gezien het verslag over procesmonitoring van het Bureau voor Democratische Instellingen en de Mensenrechten van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE/ODIHR) van 3 maart 2006,

- gezien het verslag van de speciale VN-rapporteur inzake marteling, Manfred Nowak over burger- en politieke rechten, inclusief de kwestie marteling en opsluiting, van 21 maart 2006,

- gezien de brief over de mensenrechtensituatie in Oezbekistan van 26 juni 2006 van de permanente vertegenwoordiger van de Republiek Oezbekistan bij de VN aan de secretaris-generaal van de VN,

- gelet op artikel 115, lid 5 van zijn Reglement,

A. overwegende dat de volgende bijeenkomst van de samenwerkingsraad tussen de Europese Unie en de Republiek Oezbekistan gepland is voor 8 november 2006,

B. overwegende dat de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen naar alle waarschijnlijkheid op 13 november 2006 zal besluiten of hij de sancties verlengt die vorig jaar na de gebeurtenissen van mei 2005 in Andizjan werden goedgekeurd,

C. overwegende dat de regering van Oezbekistan niet heeft voldaan aan de voorwaarden die de Raad bij de invoering van de sancties heeft opgelegd,

D. overwegende dat de regering van Oezbekistan nog geen enkel onafhankelijk onderzoek heeft toegestaan naar de gebeurtenissen in Andizjan van 13 mei 2005, ondanks het feit dat diverse internationale organen dit al meer dan een jaar onophoudelijk vragen,

E. overwegende dat de Oezbeekse autoriteiten na het bloedbad van 2005 in Andizjan hard zijn opgetreden tegen mensenrechtenverdedigers, onafhankelijke journalisten en organisaties van het maatschappelijk middenveld, en honderden mensen hebben vervolgd wegens vermeende betrokkenheid bij de opstand,

F. overwegende dat volgens internationale mensenrechtenorganisaties het afgelopen jaar geen nieuws is vrijgegeven over duizenden mensen die werden gearresteerd om de waarheid te verdoezelen; dat de vastgehouden personen een ernstig risico lopen op marteling en andere vormen van mishandeling; en dat er geen getuigen werden toegelaten op het proces van de talrijke personen tegen wie de doodstraf wordt geëist,

G. overwegende dat volgens het verslag van maart 2006 van de speciale VN-rapporteur inzake marteling, er geen fundamentele verandering heeft plaatsgevonden in het alom verspreide gebruik van marteling en evenmin in de beleidsvormen en praktijken die dit doeltreffend zouden kunnen bestrijden; dat de Oezbeekse regering geen betekenisvolle stappen heeft ondernomen om komaf te maken met de cultuur van straffeloosheid,

H. overwegende dat het kantoor van de hoge VN-commissaris voor de vluchtelingen (UNHCR) in Tasjkent op 17 maart 2006 werd gesloten,

I. overwegende dat na de gebeurtenissen in Andizjan honderden Oezbeekse burgers naar de republiek Kirgizië en andere buurlanden moesten vluchten; dat Oezbeekse vluchtelingen aan Oezbekistan werden uitgeleverd, wat volledig in strijd is met de Conventie inzake de status van vluchtelingen van 1951,

J. overwegende dat de Oezbeekse samenleving grotendeels seculier is en dat het beperkte religieuze extremisme wordt gevoed door sociaal onrecht; dat de strijd tegen religieus extremisme enkel kan worden gevoerd met legale middelen en niet via onderdrukking,

K. overwegende dat het maatschappelijk middenveld in Centraal-Azië, met inbegrip van Oezbekistan, steeds meer aandringt op een opener samenleving waarin individuele vrijheden en mensenrechten volledig worden geëerbiedigd, alsook op democratische veranderingen,

1. herhaalt het belang van de betrekkingen tussen de EU en Oezbekistan en erkent de cruciale rol van Oezbekistan in Centraal-Azië, maar benadrukt dat deze betrekkingen gebaseerd moeten zijn op wederzijdse eerbiediging van de beginselen van democratie, rechtsstaat en mensenrechten, zoals duidelijk is vastgelegd in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Oezbekistan;

2. verzoekt de Raad op 13 november 2006 met het oog op betere relaties in de toekomst een weloverwogen besluit te nemen over de mogelijke verlenging van de sancties, op basis van de toezeggingen die Oezbekistan op 8 november 2006 op de samenwerkingsraad EU-Oezbekistan doet, alsook op basis van de informatie van Europese diplomaten die in de regio zijn gevestigd;

3. wijst erop dat het beleid van gerichte sancties tot nu toe geen positieve resultaten heeft opgeleverd, en verzoekt de Commissie en de Raad bijgevolg de situatie zorgvuldig opnieuw te bekijken om middelen te vinden om de vooropgestelde beleidsdoelstellingen te halen;

4. dringt aan op het behoud van het embargo voor wapenverkoop en militaire transfers;

5. verzoekt Oezbekistan volledig samen te werken met de OVSE en de VN, met name in het kader van het verzoek om een geloofwaardig en transparant onafhankelijk onderzoek, het internationaal recht na te leven en open te staan voor alle speciale procedures van de VN in het kader waarvan verzoeken zijn ingediend, alsook voor controleurs van de OVSE en onafhankelijke waarnemers;

6. verzoekt de Raad in het kader van de VN-mensenrechtenraad alle nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat Oezbekistan niet langer onder de vertrouwelijke "1503"-procedure valt, en dit land te onderwerpen aan een openbaar onderzoeksmechanisme, zoals aanbevolen door Louise Arbour, de hoge VNcommissaris voor de mensenrechten, in haar verslag van juli 2005 over het bloedbad in Andizjan;

7. verzoekt de regering van Oezbekistan met klem alle mensenrechtenverdedigers, journalisten en oppositieleden die nog worden vastgehouden vrij te laten, hen vrij en zonder angst voor vervolging te laten werken en een einde te maken aan het opzettelijk lastigvallen van NGO's;

8. verzoekt de Oezbeekse autoriteiten met klem de heropening van het UNHCR-kantoor in Tasjkent toe te staan;

9. verzoekt de republiek Kirgizië en de andere buurlanden de Conventie inzake de status van vluchtelingen van 1951, die bepaalt dat vluchtelingen niet onder dwang naar hun land van herkomst mogen worden teruggestuurd, volledig te eerbiedigen en bijgevolg geen Oezbeekse vluchtelingen aan Oezbekistan uit te leveren; verzoekt de Raad en de Commissie in dit opzicht de situatie van alle Oezbeekse vluchtelingen die reeds aan Oezbekistan werden uitgeleverd, op de voet te volgen;

10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de speciale EUvertegenwoordiger voor Centraal-Azië, de president, de regering en het parlement van Oezbekistan en van Kirgizië, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de secretaris-generaal van de OVSE.

[1] PB C 124 E van 25.5.2006, blz. 560.

[2] Aangenomen teksten, P6_TA(2005)0415.

--------------------------------------------------