Het Fonds dekt wanbetalingen in verband met leningen en leninggaranties aan derde landen of in verband met projecten in derde landen. Het is ingesteld:

–leningen van de Europese Unie die een macro-economisch doel hebben – namelijk macrofinanciële bijstandsleningen ("MFB-leningen") aan derde landen, betalingsbalansleningen ("BB-leningen") ter ondersteuning van lidstaten die niet tot de eurozone behoren en die betalingsbalansmoeilijkheden ondervinden, alsook leningen in het kader van het Europees Financieel Stabilisatiemechanisme ("EFSM") ter ondersteuning van alle lidstaten die worden geconfronteerd met of ernstig worden bedreigd door een hevige economisch-financiële verstoring als gevolg van buitengewone gebeurtenissen die zij niet kunnen beheersen – en die gewoonlijk worden geactiveerd in combinatie met een financiëlebijstandspakket van het Internationaal Monetair Fonds (IMF);

Het verslag is gestructureerd als volgt: in hoofdstuk 2 worden de hoofdkenmerken van de door de EU-begroting gegarandeerde operaties gememoreerd; daarnaast worden verschillende andere aanvullende crisisbeheermechanismen gepresenteerd, die geen enkel risico voor de EU-begroting inhouden. In hoofdstuk 3 wordt de ontwikkeling van de gegarandeerde operaties uiteengezet. Vervolgens worden in hoofdstuk 4 de voornaamste risico's die door de EU-begroting worden gedekt onder de aandacht gebracht, terwijl in hoofdstuk 5 de activering van de garanties en de ontwikkeling van het Garantiefonds ("het Fonds") worden geschetst .

Dit verslag wordt ingediend overeenkomstig artikel 149 van het Financieel Reglement, waarin is bepaald dat de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad jaarlijks verslag moet uitbrengen over de EU-begrotingsgaranties en de desbetreffende risico's .

Met dit verslag wordt beoogd de kredietrisico's te bewaken die door de EU-begroting worden gedekt als gevolg van de garanties en de leningen die direct door de Europese Unie of indirect via de voor EIB-financieringsprojecten buiten de Unie verleende garantie zijn toegekend.

Als onderdeel van de reactie op de crisis zijn diverse andere mechanismen opgezet die echter geen enkel risico voor de EU-begroting inhouden:

– de Griekse Leningfaciliteit (GLF), die wordt gefinancierd via centraal door de Commissie beheerde bilaterale leningen van andere lidstaten van de eurozone aan Griekenland;

– Europese Faciliteit voor Financiële Stabiliteit (EFSF): De EFSF is in juni 2010 door de lidstaten van de eurozone opgezet als een tijdelijk reddingsmechanisme om in het kader van een macro-economisch aanpassingsprogramma financiële bijstand aan lidstaten van de eurozone te verlenen. Het verdrag tot instelling van een permanent reddingsmechanisme, het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM), is op 27 september 2012 in werking getreden. Sinds 1 juli 2013 zet de EFSF haar lopende programma's ten behoeve van zowel Griekenland (samen met het IMF en sommige lidstaten) als Ierland en Portugal (samen met het IMF, sommige lidstaten en de EU/het EFSM) voort, maar is zij niet langer bij nieuwe financieringsprogramma's of leningfaciliteitsovereenkomsten betrokken;

– Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM): Het ESM vormt een belangrijk onderdeel van de alomvattende EU-strategie die erop is gericht de financiële stabiliteit binnen de eurozone te beschermen door financiële bijstand te verlenen aan lidstaten van de eurozone die financiële moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden. Het ESM is een intergouvernementele volkenrechtelijke organisatie die in Luxemburg is gevestigd en die over een effectieve uitleencapaciteit van 500 000 miljoen EUR beschikt.

3.Ontwikkeling van de gegarandeerde operaties

In dit hoofdstuk wordt de ontwikkeling van de gegarandeerde operaties uiteengezet, eerst die welke rechtstreeks door de Commissie worden beheerd en vervolgens die welke door de EIB worden beheerd.

Tabel 1: totale uitstaande bedragen die op 31 december 2014 door de EU-begroting waren gedekt (in miljoen EUR) Uitstaand bedrag in hoofdsom Opgelopen rente Totaal % Lidstaten* Euratom 324 1 326 < 1 BB-mechanisme 8 400 190 8 590 10 EIB 2 315 19 2 334 3 EFSM 46 800 707 47 507 56 Subtotaal lidstaten 57 840 917 58 757 69 Derde landen** MFB 1 829 13 1 842 2 Euratom 24 < 1 24 < 1 EIB*** 24 431 164 24 595 29 Subtotaal derde landen 26 283 178 26 461 31 Totaal 84 123 1 095 85 218 100 * Dit risico wordt rechtstreeks door de EU-begroting gedekt. Het omvat ook de Euratom- en EIB-leningen die aan landen zijn toegekend voordat deze tot de EU zijn toegetreden. ** Dit risico wordt door het Fonds gedekt. *** Inclusief leningen waarvoor subrogatie door de EU heeft plaatsgevonden na wanbetalingen door Syrië op EIB-leningen (bedrag: 107 miljoen EUR).

In de tabellen A1, A2a, A2b en A3 van het SWD wordt nadere informatie over deze uitstaande bedragen verstrekt, met name wat plafonds, uitbetaalde bedragen en garantiepercentages betreft.

3.1.Direct door de Commissie beheerde operaties

3.1.1.Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM)

In zijn conclusies van 9/10 mei 2010 ging de Raad (Ecofin) uit van een maximumomvang van het mechanisme van 60 000 miljoen EUR . In artikel 2, lid 2, van Verordening (EU) nr. 407/2010 van de Raad wordt het uitstaande bedrag van de leningen of kredietlijnen die aan lidstaten worden verstrekt, bovendien beperkt tot de voor de betalingskredieten beschikbare marge onder het plafond van de eigen middelen.

Ingevolge de besluiten van de Raad tot verlening van uniale financiële bijstand aan Ierland (maximaal 22 500 miljoen EUR) en Portugal (maximaal 26 000 miljoen EUR) zijn uitbetalingen van 22 500 miljoen EUR aan Ierland en van 24 300 miljoen EUR aan Portugal gedaan.

Ontwikkelingen gedurende 2014

In maart 2014 is de laatste tranche van 800 miljoen EUR aan Ierland uitbetaald, waarmee de maximale leningcapaciteit voor het land is opgebruikt.

Aan Portugal is in twee tranches 2 200 miljoen EUR uitgekeerd. De resterende 1 700 miljoen EUR zal niet worden aangesproken omdat de Portugese regering heeft besloten niet om de uitbetaling ervan te verzoeken. Bovendien is de uitbetalingstermijn verstreken.

Het EFSM, waarvan de maximumomvang 60 000 miljoen EUR bedraagt, had – op 31 december 2014 – een resterende capaciteit van 13 200 miljoen EUR om, indien vereist, verdere bijstand aan een lidstaat van de eurozone te verstrekken.

3.1.2.Betalingsbalansmechanisme

Het betalingsbalansmechanisme voor de verlening van financiële bijstand op middellange termijn door de EU is opnieuw geactiveerd, eerst in november 2008 om Hongarije, en vervolgens in januari en mei 2009 om respectievelijk Letland en Roemenië te helpen het marktvertrouwen te herstellen. Daarvoor is in totaal 14 600 miljoen EUR vastgelegd. Van dit bedrag is 1 200 miljoen EUR niet uitgekeerd omdat er geen verdere verzoeken zijn ontvangen en omdat de uitbetalingstermijn inmiddels is verstreken.

Ontwikkelingen gedurende 2014

Hongarije heeft 2 000 miljoen EUR terugbetaald en Letland 1 000 miljoen EUR.