STANDPUNT (EU) Nr. 9/2011 VAN DE RAAD IN EERSTE LEZING

met het oog op de aanneming van een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een actie van de Europese Unie voor het Europees erfgoedlabel

Vastgesteld door de Raad op 19 juli 2011

2011/C 285 E/01

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 167, lid 5, eerste streepje,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Comité van de Regio's (1),

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (2),

Overwegende hetgeen volgt:

Het VWEU voorziet ook in het burgerschap van de Unie, dat een aanvulling vormt op het nationale burgerschap van de afzonderlijke lidstaten en een belangrijk element is bij het beschermen en versterken van het proces van Europese integratie. Als men wil dat de burgers de Europese integratie volledig ondersteunen, moet meer nadruk worden gelegd op hun gemeenschappelijke waarden, geschiedenis en cultuur, als centrale elementen van hun lidmaatschap van een samenleving die is gebaseerd op de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de mensenrechten, culturele en taalkundige verscheidenheid, tolerantie en solidariteit.

Naast het versterken van het gevoel van de Europese burgers dat zij deel uitmaken van de Unie en het stimuleren van de interculturele dialoog, kan de actie ook bijdragen tot het vergroten van de waarde en verbeteren van de profilering van cultureel erfgoed, tot een grotere rol van erfgoed in de economische en duurzame ontwikkeling van regio's, met name door cultureel toerisme, tot het stimuleren van synergie tussen cultureel erfgoed en hedendaagse creaties en creativiteit, en meer in het algemeen tot bevordering van de democratische waarden en mensenrechten die ten grondslag liggen aan de Europese integratie.

Deze doelstellingen sluiten volledig aan bij de doelstellingen van de mededeling van de Commissie over „een Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering”, waaronder de bevordering van de culturele verscheidenheid en de interculturele dialoog, en van cultuur als katalysator voor creativiteit.

De procedure voor de selectie van sites krachtens de actie, dient in twee fasen te verlopen. Sites moeten in eerste instantie op nationaal niveau voorgeselecteerd worden. Telkens wanneer dit geschikt lijkt, kunnen de lidstaten de lokale en regionale autoriteiten daarbij betrekken. Vervolgens moet er een selectie op het niveau van de Unie plaatsvinden. Elke site waaraan een label is toegekend dient te worden gemonitord teneinde de continue naleving van de voor het label vastgestelde criteria te waarborgen.

Op dezelfde manier moet de actie, vanwege de transnationale dimensie van bepaalde sites, gezamenlijke aanvragen toelaten zowel in het geval van sites die in verschillende lidstaten gevestigd zijn, maar zich richten op een specifiek thema als in het geval van een site die op het grondgebied van ten minste twee lidstaten is gevestigd.

Aangezien de doelstellingen van dit besluit niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, vooral vanwege de noodzaak van nieuwe gemeenschappelijke, duidelijke en transparante criteria en procedures voor het label, en van betere coördinatie tussen de lidstaten, en derhalve beter op het niveau van de Unie kunnen worden bereikt, kan de Unie maatregelen nemen overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel als bedoeld in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat dit besluit niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken,

HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Instelling

Een actie van de Europese Unie („actie”) met de titel „Europees erfgoedlabel” („label”) wordt bij dit besluit ingesteld.

Artikel 2

Definities

In dit besluit wordt verstaan onder:

1) „sites”: monumenten, natuurlijke, onder water gelegen, archeologische, industriële of stedelijke locaties, cultuurlandschappen, plaatsen van herinnering, cultuurgoederen en -objecten en immaterieel erfgoed voor zover die met een bepaalde plaats verbonden zijn, met inbegrip van hedendaags erfgoed;

2) „transnationale site”:

meerdere sites in verschillende lidstaten die gericht zijn op een specifiek thema met het oog op het indienen van een gezamenlijke aanvraag, of

3) „nationale thematische site”: meerdere sites in dezelfde lidstaat die gericht zijn op een specifiek thema met het oog op het indienen van een gezamenlijke aanvraag.

Artikel 3

Doelstellingen

1. De actie draagt bij tot de volgende algemene doelstellingen:

2. Om de in lid 1 aangegeven doelstellingen te kunnen verwezenlijken, poogt de actie de volgende intermediaire doelstellingen te bereiken:

het bieden aan de Europese burgers van meer inzicht in de geschiedenis van Europa en de opbouw van de Unie, en in hun gemeenschappelijk maar divers cultureel erfgoed, vooral in verband met de democratische waarden en mensenrechten die ten grondslag liggen aan het proces van de Europese integratie.

3. De sites zelf pogen de volgende specifieke doelstellingen te bereiken:

Artikel 4

Deelname aan de actie

De lidstaten kunnen op vrijwillige basis aan de actie deelnemen.

Artikel 5

Meerwaarde en complementariteit van de actie ten opzichte van andere initiatieven

De Commissie en de lidstaten dragen zorg voor de meerwaarde en de complementariteit van de actie ten opzichte van andere initiatieven op het gebied van cultureel erfgoed, zoals de werelderfgoedlijst van Unesco, de representatieve lijst van het immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid van Unesco en de Europese culturele routes van de Raad van Europa.

Artikel 6

Voorwaarde om in aanmerking te komen voor het label

Sites in de zin van artikel 2 komen in aanmerking voor toekenning van het label.

Artikel 7

Criteria

1. Toekenning van het label vindt plaats aan de hand van de volgende criteria („criteria”):

hun plaats en rol in de Europese geschiedenis en de Europese integratie, en hun banden met belangrijke Europese gebeurtenissen, persoonlijkheden of ontwikkelingen;

hun grensoverschrijdend of pan-Europees karakter: hoe de invloed en aantrekkingskracht van de site nu en in het verleden, over de landsgrenzen van een lidstaat heen gaan;

Kandidaat-sites voor het label moeten een Europese symboolwaarde hebben en een belangrijke rol hebben gespeeld in de geschiedenis en de cultuur van Europa en/of de opbouw van de Unie. Kandidaat-sites moeten derhalve één of meerdere van de volgende elementen kunnen aantonen:

2. Wat betreft de in lid 1, onder b) en c), genoemde criteria wordt elke site aan een proportionele beoordeling onderworpen; daarbij wordt rekening gehouden met haar kenmerken.

Artikel 8

Europese jury

1. Er wordt een Europese jury van onafhankelijke deskundigen („de Europese jury”) ingesteld voor de selectie en de monitoring op het niveau van de Unie. De Europese jury zorgt ervoor dat de criteria naar behoren worden toegepast door de sites in alle lidstaten.

2. De Europese jury bestaat uit dertien leden, waarvan vier leden worden benoemd door het Europees Parlement, vier door de Raad, vier door de Commissie en één door het Comité van de Regio's, overeenkomstig hun respectieve procedures. De Europese jury kiest een voorzitter.

3. De leden van de Europese jury zijn onafhankelijke deskundigen met substantiële ervaring en deskundigheid op de terreinen die relevant zijn voor de doelstellingen van de actie. Iedere instelling en elk orgaan draagt er zorg voor dat de competenties van de deskundigen die door hen worden benoemd, zoveel mogelijk complementair zijn, en dat die deskundigen gekozen worden uit een evenwichtig geografisch spectrum.

4. De leden van de Europese jury worden benoemd voor drie jaar.

In 2012 benoemt het Europees Parlement evenwel vier deskundigen voor twee jaar, de Raad vier voor drie jaar, de Commissie vier voor één jaar, en het Comité van de Regio's één voor drie jaar.

5. De leden van de Europese jury melden belangenconflicten of potentiële belangenconflicten ten aanzien van een bepaalde site. Bij een dergelijke melding, of wanneer een belangenconflict bekend wordt, neemt het desbetreffende jurylid niet deel aan de beoordeling van de site of van andere sites in de betrokken lidstaat of lidstaten.

6. Alle verslagen, aanbevelingen en kennisgevingen van de Europese jury worden door de Commissie openbaar gemaakt.

Artikel 9

Aanvraagformulier

Teneinde de procedures zo gestroomlijnd en zo licht mogelijk te houden, stelt de Commissie op basis van de criteria een gemeenschappelijk aanvraagformulier („aanvraagformulier”) op waarvan alle kandidaat-sites gebruikmaken.

Artikel 10

Voorselectie op nationaal niveau

1. De lidstaten zijn belast met de voorselectie van sites voor de toekenning van het label.

2. Elke lidstaat mag om de twee jaar maximaal twee sites voorselecteren.

3. De voorselectie geschiedt op basis van de criteria en het aanvraagformulier.

4. Elke deelnemende lidstaat stelt zijn eigen procedures en tijdschema vast voor de voorselectie, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, en streeft naar zo licht en flexibel mogelijke administratieve regelingen. De lidstaten zenden de aanvraagformulieren betreffende de voorgeselecteerde sites vóór 1 maart van het jaar van de selectieprocedure toe aan de Commissie, overeenkomstig het tijdschema in de bijlage.

5. De Commissie publiceert de volledige lijst van voorgeselecteerde sites en stelt het Europees Parlement, de Raad en het Comité van de Regio's hiervan onmiddellijk na afronding van de voorselectiefase in kennis, zodat het Europees Parlement, de Raad, de lidstaten of enige andere persoon of entiteit aan de Commissie opmerkingen kunnen voorleggen die gevolgen kunnen hebben voor de selectie van deze sites.

Artikel 11

Selectie op het niveau van de Unie

1. De selectie van de sites voor de toekenning van het label wordt verricht door de Europese jury, onder de verantwoordelijkheid van de Commissie.

2. De Europese jury beoordeelt de aanvragen betreffende de voorgeselecteerde sites en selecteert maximaal één site per lidstaat. Indien nodig kan de jury om aanvullende informatie verzoeken of een bezoek aan de site brengen.

3. De selectie geschiedt op basis van de criteria en het aanvraagformulier. De Europese jury houdt tevens terdege rekening met de in artikel 10, lid 5, bedoelde opmerkingen.

4. De Europese jury brengt uiterlijk op het eind van het jaar van de selectieprocedure een verslag uit over de voorgeselecteerde sites en zendt dit toe aan de Commissie. Dit verslag bevat een aanbeveling voor de toekenning van het label en een motivering van de conclusies van de Europese jury zowel wat de geselecteerde als de niet-geselecteerde sites betreft. De Commissie zendt dit verslag onverwijld ter informatie toe aan het Europees Parlement, de Raad en het Comité van de Regio's.

5. Kandidaat-sites die niet geselecteerd zijn, kunnen in de daaropvolgende jaren nieuwe aanvragen voor de voorselectie op nationaal niveau indienen.

Artikel 12

Transnationale sites

1. Om voor de toekenning van het label in aanmerking te komen, voldoet een transnationale site aan al de volgende voorwaarden:

2. Voor aanvragen betreffende transnationale sites geldt dezelfde procedure als voor andere sites. Na overleg tussen de deelnemende sites, waarbij ook de bevoegde nationale autoriteiten worden betrokken, vullen alle deelnemende sites een aanvraagformulier in dat zij aan de coördinator toezenden. De transnationale sites worden voorgeselecteerd door de lidstaat van de coördinator binnen het maximum aantal sites zoals bepaald in artikel 10, lid 2, en voorgedragen namens alle betrokken lidstaten, na instemming van die lidstaten.

3. Wanneer een transnationale site wordt geselecteerd, wordt het label toegekend aan de transnationale site als geheel en onder een gemeenschappelijke naam.

4. Indien een transnationale site aan alle criteria voldoet, wordt tijdens de selectie aan die site voorrang verleend.

Artikel 13

Nationale thematische sites

1. Om voor de toekenning van het label in aanmerking te komen, voldoet een nationale thematische site aan al de volgende voorwaarden:

2. Voor aanvragen betreffende nationale thematische sites geldt dezelfde procedure als voor andere sites. Alle deelnemende sites vullen een aanvraagformulier in en zenden dit toe aan de coördinator. De nationale thematische sites worden voorgeselecteerd door de betrokken lidstaat binnen het maximum aantal sites zoals bepaald in artikel 10, lid 2.

3. Wanneer een nationale thematische site wordt geselecteerd, wordt het label toegekend aan de nationale thematische site als geheel en onder de gemeenschappelijke naam.

Artikel 14

Aanwijzing

1. De Commissie wijst de sites aan waaraan het label zal worden toegekend, en houdt daarbij terdege rekening met de aanbeveling van de Europese jury. De Commissie brengt het Europees Parlement, de Raad en het Comité van de Regio's van de aanwijzing op de hoogte.

2. Het label wordt op permanente basis toegekend, voor zover de in artikel 15 vastgelegde voorwaarden worden nageleefd, voor zover de actie wordt voortgezet en onverminderd artikel 16.

Artikel 15

Monitoring

1. Elke site met een label wordt regelmatig gemonitord om na te gaan of de site nog steeds aan de criteria voldoet en of het bij zijn aanvraag gevoegde project en werkplan worden nageleefd.

2. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de monitoring op alle op hun grondgebied gelegen sites. De monitoring op een transnationale site valt onder de verantwoordelijkheid van de lidstaat van de coördinator.

3. De lidstaten verzamelen alle noodzakelijke informatie en stellen om de vier jaar een verslag op, overeenkomstig het tijdschema in de bijlage. De lidstaten zenden uiterlijk op 1 maart van het jaar van de monitoringprocedure het verslag toe aan de Commissie. De Commissie legt het vervolgens ter bespreking voor aan de Europese jury.

4. De Europese jury dient uiterlijk op het eind van het jaar van de monitoringprocedure een verslag in over de toestand van de sites die het label hebben gekregen, indien nodig met aanbevelingen voor de volgende monitoringperiode.

5. De Commissie stelt, in samenwerking met de Europese jury, gemeenschappelijke indicatoren voor de lidstaten vast om een coherente benadering ten aanzien van de monitoringprocedure te waarborgen.

Artikel 16

Intrekken of afstand doen van het label

1. Wanneer de Europese jury vaststelt dat een bepaalde site niet langer voldoet aan de criteria of het bij zijn aanvraag gevoegde project en werkplan niet meer naleeft, gaat de Europese jury via de Commissie een dialoog aan met de betrokken lidstaat, om die te helpen bij de noodzakelijke aanpassingen van de site.

2. Wanneer na een periode van 18 maanden vanaf het begin van de dialoog de noodzakelijke aanpassingen van de site niet hebben plaatsgevonden, stelt de Europese jury de Commissie hiervan in kennis. Deze kennisgeving is gemotiveerd en bevat ook praktische aanbevelingen ter verbetering van de situatie.

3. Wanneer 18 maanden na de in lid 2 bedoelde kennisgeving geen gevolg is gegeven aan deze praktische aanbevelingen, richt de Europese jury een aanbeveling aan de Commissie om het label van de betrokken site in te trekken.

4. Wanneer de Europese jury vaststelt dat een site die deelneemt aan een transnationale of een nationale thematische site niet langer voldoet aan de criteria of het bij de aanvraag ervan gevoegde project en werkplan niet meer naleeft, wordt de in de leden 1, 2 en 3 beschreven procedure gevolgd. De intrekking overeenkomstig dit lid geldt voor de transnationale of nationale thematische site als geheel. In gevallen waarin de samenhang van de transnationale of nationale thematische site niet in het gedrang komt, kan de Europese jury echter aanbevelen dat de intrekking beperkt blijft tot de betrokken deelnemende site.

5. De Commissie neemt de beslissing tot intrekking van het label, en houdt daarbij terdege rekening met de in lid 3 bedoelde aanbeveling. De Commissie brengt het Europees Parlement, de Raad en het Comité van de Regio's op de hoogte van de intrekking.

6. Sites kunnen te allen tijde afstand doen van het label en in dat geval stellen zij de betrokken lidstaten daarvan op de hoogte, die op hun beurt de Commissie daarvan op de hoogte stellen. De Commissie formaliseert dit en brengt het Europees Parlement, de Raad en het Comité van de Regio's hiervan op de hoogte.

Artikel 17

Praktische regelingen

1. De Commissie voert de actie uit. Zij draagt in het bijzonder zorg voor:

de opstelling van richtsnoeren als hulp bij de selectie- en de monitoringprocedure in het licht van de doelstellingen en criteria; dit in nauwe samenwerking met de Europese jury;

2. De Commissie is belast met het verspreiden van informatie over het label en het waarborgen van de zichtbaarheid ervan op het niveau van de Unie en zorgt daar met name voor door het opzetten en het in stand houden van een speciale website. De Commissie draagt er ook zorg voor dat er een logo voor de actie wordt ontworpen.

3. De Commissie bevordert netwerkactiviteiten tussen sites waaraan het label is toegekend.

4. De in de leden 2 en 3 van dit artikel genoemde acties, alsmede de kosten van de Europese jury, worden gefinancierd uit de in artikel 20 bedoelde financiële middelen.

Artikel 18

Evaluatie

1. De Commissie zorgt voor een externe en onafhankelijke evaluatie van de actie. Deze evaluatie vindt om de zes jaar plaats, overeenkomstig het tijdschema in de bijlage, en betreft alle aspecten, met inbegrip van de doelmatigheid van de processen voor de uitvoering van de actie, het aantal sites, het effect van de actie, de uitbreiding van haar geografisch bereik, hoe de actie kan worden verbeterd en of zij moet worden voortgezet.

2. De Commissie legt binnen zes maanden na de afronding ervan een verslag over de in lid 1 bedoelde evaluatie voor aan het Europees Parlement, de Raad en het Comité van de Regio's, zo nodig vergezeld van passende voorstellen.

Artikel 19

Overgangsbepalingen

1. Lidstaten die niet hebben deelgenomen aan het intergouvernementele initiatief „Europees erfgoedlabel” van 2006 („intergouvernementele initiatief”) kunnen in 2013 maximaal vier sites voorselecteren voor toekenning van het label.

2. Lidstaten die wel hebben deelgenomen aan het intergouvernementele initiatief kunnen in 2014 maximaal vier sites voorselecteren voor toekenning van het label. Zij mogen sites voordragen die al een label hebben ontvangen in het kader van het intergouvernementele initiatief.

3. Alle in de leden 1 en 2 bedoelde sites worden op basis van dezelfde criteria door de Europese jury beoordeeld en worden aan dezelfde procedure onderworpen als de overige sites.

4. Indien een van de in de leden 1 en 2 bedoelde sites niet aan de criteria voldoet, of aanvullende informatie noodzakelijk wordt geacht, gaat de Europese jury via de Commissie een dialoog aan met de betrokken lidstaat, om na te gaan of de aanvraag kan worden verbeterd, voordat een beslissing wordt genomen. Indien nodig kunnen bezoeken aan de site worden georganiseerd.

Artikel 20

Financiële bepalingen

1. De financiële middelen voor de uitvoering van deze actie voor de periode van 1 januari 2012 tot en met 31 december 2013 worden vastgesteld op 650 000 EUR.

2. De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van het meerjarige financiële kader.

Artikel 21

Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

(1) PB C 267 van 1.10.2010, blz. 52.

(2) Standpunt van het Europees Parlement van 16 december 2010 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en standpunt van de Raad in eerste lezing van 19 juli 2011. Standpunt van het Europees Parlement van … en Besluit van de Raad van …

(3) PB C 319 van 13.12.2008, blz. 11.

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

1. De Commissie heeft haar voorstel op 9 maart 2010 goedgekeurd.

2. Het Comité van de Regio's heeft op 9 juni 2010 advies uitgebracht.

3. Het Europees Parlement heeft tijdens de plenaire vergadering van 16 december 2010 zijn standpunt in eerste lezing vastgesteld.

4. De Raad heeft op 19 juli 2011 zijn standpunt in eerste lezing vastgesteld overeenkomstig artikel 294, lid 5, VWEU.

II. DOEL

Het Europees erfgoedlabel is in 2006 begonnen als een intergouvernementeel initiatief. Omdat de praktische regelingen voor het initiatief enkele zwakke punten vertoonden, heeft de Raad de Commissie verzocht een voorstel in te dienen voor de instelling van het Europees erfgoedlabel door de Europese Unie. Met de actie van de Europese Unie voor het Europees erfgoedlabel worden drie doelen nagestreefd:

1. de algemene doelstellingen zijn: het versterken van het bewustzijn van de Europese burgers dat zij deel uitmaken van de Unie, op basis van elementen van de gemeenschappelijke geschiedenis en het gemeenschappelijk erfgoed, alsmede het stimuleren van de waardering van diversiteit, en het intensiveren van de interculturele dialoog;

2. de intermediaire doelstellingen zijn: het benadrukken van de symbolische waarde en het beter profileren van sites die een belangrijke rol gespeeld hebben in de geschiedenis en cultuur van Europa en/of de totstandbrenging van de Unie, en de Europese burgers meer inzicht geven in de geschiedenis van Europa en de totstandbrenging van de Unie en in hun gemeenschappelijk en toch verscheiden culturele erfgoed;

3. de specifieke doelstellingen hebben betrekking op de rechtstreekse verbeteringen die sites geacht worden op te leveren als resultaat van hun activiteiten in verband met het Europees erfgoedlabel.

III. ANALYSE VAN HET STANDPUNT VAN DE RAAD IN EERSTE LEZING

Het standpunt van de Raad in eerste lezing is het resultaat van informele contacten tussen het Europees Parlement, de Commissie en de Raad, overeenkomstig de punten 16, 17 en 18 van de gemeenschappelijke verklaring over de wijze van uitvoering van de medebeslissingsprocedure (1).

Ofschoon het standpunt in eerste lezing een aantal structurele en ook inhoudelijke wijzigingen op het oorspronkelijke voorstel van de Commissie bevat, zijn zowel de door de Commissie voorgestelde basisaanpak als de belangrijkste elementen van het voorstel, zoals de selectie in twee fasen (een voorselectie op nationaal niveau en daarna een selectie op het niveau van de Unie), een beoordeling door een Europese jury van onafhankelijke deskundigen, het aanwijzen van sites door de Commissie en de invoering van maatregelen voor de overgang van het intergouvernementele initiatief naar een actie van de Europese Unie, behouden gebleven. De belangrijkste wijzigingen staan in de delen A en B.

A. Structurele wijzigingen

Overeenkomstig de gemeenschappelijke praktische handleiding voor de opstelling van communautaire wetgeving, worden alle definities in het standpunt in eerste lezing in één artikel samengebracht (artikel 2 — „Definities”). Deze verandering betreft de definitie van „transnationale sites” en die van „nationale thematische sites”, die vroeger respectievelijk in artikel 12 en in artikel 13 stonden.

B. Inhoudelijke wijzigingen

i. Definities (artikel 2)

Amendement van het Europees Parlement: 8

In het standpunt in eerste lezing wordt de definitie van sites in het oorspronkelijke Commissievoorstel uitgebreid tot drie nieuwe soorten sites: onder water gelegen, archeologische en industriële locaties.

ii. Geografisch bereik (artikel 18, lid 1, overweging 13)

Amendementen van het Europees Parlement: 6, 59

Het standpunt in eerste lezing volgt de basisaanpak van het Commissievoorstel, inhoudende dat gedurende het evaluatieproces de uitbreiding van het geografisch bereik van de actie, samen met andere elementen, moet worden bekeken (artikel 18, lid 1). Volgens overweging 13 moet reeds tijdens de eerste evaluatie, d.w.z. zes jaar na de inwerkingtreding van het besluit, worden nagegaan of het geografisch bereik kan worden uitgebreid, zodat de werking van de actie eerst onder de lidstaten van de EU kan worden uitgeprobeerd alvorens deelname, indien passend, open te stellen voor derde landen.

iii. Europese jury van onafhankelijke deskundigen (artikel 8)

Amendementen van het Europees Parlement: 34, 35, 36

Dat het Comité van de Regio's aan de selectie- en toezichtsprocedures deelneemt is belangrijk omdat sites met cultureel erfgoed vaak worden beheerd door plaatselijke of regionale instanties. Dat blijkt uit het standpunt in eerste lezing waarin een door het Comité van de Regio's benoemde deskundige wordt toegevoegd aan de door het Parlement, de Raad en de Commissie benoemde leden van de Europese jury (artikel 8, lid 2). In de tekst van het standpunt in eerste lezing wordt beklemtoond dat de betrokken Europese instellingen ervoor moeten zorgen dat de benoemde deskundigen complementaire competenties hebben en dat hun geografische vertegenwoordiging evenwichtig is (artikel 8, lid 3).

iv. Frequentie van de selectie (artikel 10, lid 2)

Amendement van het Europees Parlement: 40

In het standpunt in eerste lezing wordt de aanvankelijk door de Commissie voorgestelde jaarlijkse selectie van sites veranderd in een selectie om de twee jaar, met als hoofdreden dat een ongecontroleerde toename van het aantal sites, die het aanzien en de kwaliteit van het label zou ondermijnen, moet worden vermeden. Tegelijkertijd zal de tweejaarlijkse frequentie binnen een redelijke termijn zorgen voor een kritische massa aan sites zodat het label bij het grote publiek bekend wordt.

v. Versterking van de informatieverstrekking door de Commissie (artikel 10, lid 5, artikel 11, lid 4, artikel 16, leden 5 en 6)

Amendementen van het Europees Parlement: 43, 45, 49, 55, 56

In het standpunt in eerste lezing wordt een verplichting ingevoerd voor de Commissie om het Parlement, de Raad en het Comité van de Regio's in ieder stadium van het selectieproces te informeren: bij de voorselectie van sites door de lidstaten, de selectie door de Europese jury, de aanwijzing van de geselecteerde sites door de Commissie, de intrekking van een label van een site en de verzaking aan het label door een site. Dankzij deze transparante procedure krijgen alle belanghebbenden de gelegenheid hun opmerkingen over kandidaat-sites onder de aandacht van de Commissie te brengen (artikel 10, lid 5).

vi. Transnationale sites (artikel 2, lid 2, artikel 12, overweging 15)

Amendement van het Europees Parlement: 46

In het standpunt in eerste lezing wordt dit soort site, zoals het in het oorspronkelijke Commissievoorstel staat, gehandhaafd. Er worden echter specifiekere voorwaarden gesteld waaraan een dergelijke site moet voldoen, in het bijzonder dat er een coördinator moet zijn en dat sites die aan een transnationale site meedoen hun bevoegde nationale autoriteiten moeten raadplegen (artikel 12, lid 2).

vii. Transnationale thematische sites (artikel 2, lid 3, artikel 13, overweging 14)

In het standpunt in eerste lezing worden „nationale thematische sites” ingesteld als een nieuw type site, zodat de zich in een gegeven lidstaat bevindende sites die door een gemeenschappelijk thema verbonden zijn, een gezamenlijke aanvraag kunnen indienen.

viii. Verzaking (artikel 16, lid 6)

Amendement van het Europees Parlement: 56

In het standpunt in eerste lezing wordt een nieuwe procedure ingesteld die het mogelijk maakt dat een site die niet meer aan de actie wenst deel te nemen, aan het label kan verzaken. Deze bepaling strookt met de vrijwillige aard van de actie (artikel 4).

ix. Overgangsbepalingen (artikel 19, overweging 11)

Het standpunt in eerste lezing volgt de basisaanpak van het aanvankelijke voorstel van de Commissie, die inhield dat de overgang van het intergouvernementeel initiatief naar een door de Europese Unie beheerde actie wordt gewaarborgd doordat de lidstaten ook de sites mogen voorstellen die al een label hadden ontvangen in het kader van het intergouvernementele initiatief. Alle sites die voor het label worden voorgedragen tijdens de tweejarige selectieperiode, gedurende welke overgangsbepalingen van kracht zijn, moeten worden beoordeeld volgens dezelfde criteria en moeten dezelfde procedures doorlopen als de sites die tijdens de gewone jaren worden genomineerd (artikel 19, lid 3). Om te garanderen dat lidstaten met sites met een intergouvernementeel label en lidstaten zonder zulke sites gelijk worden behandeld, staat in het standpunt in eerste lezing dat een lidstaat maximaal vier sites mag nomineren op grond van de overgangsbepalingen. Artikel 19 zoals het door de Commissie was voorgesteld, is geherstructureerd met als bedoeling de overgangsprocedures te verduidelijken en te vereenvoudigen.

x. Financiële bepalingen (artikel 20)

Het bedrag dat de Commissie oorspronkelijk als budget had voorgesteld was gebaseerd op de aanname dat de eerste selectieprocedure in 2012 zou plaatsvinden. Aangezien in de nieuwe tekst één jaar wordt toegevoegd voor voorbereidend werk is het budget voor de Europese actie voor 2012-2013 teruggebracht tot 650 000 EUR.

IV. CONCLUSIES

Het standpunt in eerste lezing is het resultaat van de informele onderhandelingen tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie en handhaaft de aanpak en de juridische architectuur die de Commissie had voorgesteld. Het standpunt stelt gemeenschappelijke, duidelijke en transparante criteria en procedures voor het Europees erfgoedlabel vast en versterkt de coördinatie tussen de lidstaten. Er zijn ingrijpende wijzigingen aangebracht aan de frequentie van de selectie, de samenstelling van de Europese jury, de soorten sites en de informatieverstrekking. Voorts is een aanzienlijk aantal verduidelijkingen aangebracht, bijvoorbeeld met betrekking tot de definities, criteria, voorwaarden voor transnationale en nationale thematische sites, verzaking en overgangsbepalingen.

(1) PB C 145 van 30.6.2007, blz. 5.