7. 3. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 56/35 
b) in plaats  van  een  principiële  opheffing,  beperkt 
tot drie  jaar,  voorkeur  voor  selectieve  maatregelen 
die het  mogelijk  zullen  maken  thans  reeds  een 
investeringsbeleid  op lange  termijn  te overwegen; 
c) behoud  van  de wil tot modernisering  van  het pro-
duktie-  en verwerkingsapparaat,  verbetering  van 
de produktiviteit  op lange  termijn  en aanpassing 
aan extra  afzetgebieden.  In ieder  geval  dienen  de 
investeringsprojecten  die  gebaseerd  zijn  op Ver-
ordening  nr.  17/64  in aanmerking  te blijven 
komen  voor  steun  van  het EOGFL; 
d) afschaffing  van steunmaatregelen  die zouden  lei-
den tot de uitbreiding  van  het melkveebestand  of 
de capaciteit  van  de verwerkingsindustrie  waar-
door  de produktie  zou  kunnen  worden  aange-
moedigd; 
e) voor  het  behoud  van  die in artikel  8 van  Richt-
lijn 72/159/EEG  bedoelde  steunmaatregelen  dient 
als enig  criterium  te gelden  dat de minimale  zelf-
voorzieningsgraad  voor  veevoeder  80 % bedraagt 
en dient  bijgevolg  iedere  vermelding  van  een  ver-
houding  tussen  het  aantal  melkkoeien  en het  in gebruik  zijnde  landbouwareaal  te worden  ge-
schrapt. 
3. Ten  slotte  heeft  het Comité  in dit voorstel  geen 
spoor  teruggevonden  van  hetgeen  het  in zijn  advies 
van 30 september  1976  naar  voren  heeft  gebracht. 
In het  bijzonder  is de wens  van  het  Comité,  een 
kwaliteitsproduktie  te bevorderen,  niet  in de tekst 
van het voorstel  verwerkt. 
4. Om  deze  reden  meent  het  Comité  haar  steun 
aan dit voorstel  slechts  te kunnen  verlenen,  indien 
bovenstaande  fundamentele  opmerkingen  in aanmer-
king worden  genomen. 
Gedaan  te Brussel,  24 november  1976. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
Basil  de FERRANTI 
BIJLAGE 
bij het advies  van  het Economisch  en Sociaal  Comité 
Het volgende  wijzigingsvoorstel  is tijdens  de beraadslagingen  verworpen: 
De tekst  sub  b) te schrappen: 
Uitslag  van  de stemming: 
Stemmen  voor:  22, stemmen  tegen:  64, onthoudingen:  2. 
Advies  inzake  een  voorstel  voor  een  besluit  van  de Raad  houdende  herziening  van  het 
programma  voor  onderzoek  en ontwikkeling  op energiegebied,  zoals  vastgesteld  bij het 
besluit  van  de Raad  van  22 augustus  1975 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in het Publika-
tieblad  van  de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 241  van 14 oktober  1976,  blz.  5. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 11 augustus  1976  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  over-
eenkomstig  de bepalingen  van  artikel  198  van  het Verdrag  tot oprichting  van  de Euro-
pese Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
Nr. C 56/36 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen 7.3.7% 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 24 en 25 november  1976  te Brussel  gehouden  143e 
zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  de adviesaanvrage  van  de Raad  van  de Euro-
pese Gemeenschappen  d.d.  11 augustus  1976, 
Gezien  het Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap,  in  het  bijzonder 
artikel  198, 
Gezien  het door  zijn  Bureau  op 28 september  1976 
genomen  besluit,  de Afdeling  voor  energie  en nucle-
aire vraagstukken  te "belasten  met  het opstellen  van 
een advies  en een rapport  inzake  deze  materie, 
Gezien  het advies  dat deze  Afdeling  tijdens  haar  28e 
vergadering  van 5 november  1976  heeft  opgesteld, 
Gezien  het door  de rapporteur,  de heer  Schlitt,  mon-
deling  uitgebrachte  verslag, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  de op 24 en 25 no-
vember  1976  gehouden  143e  zitting,  vergadering  van 
25 november  1976, 
Overwegende  de noodzaak,  als onderdeel  van  een 
gemeenschappelijk  energiebeleid  nieuwe  energiebron-
nen en -vormen  tot ontwikkeling  te brengen; 
Overwegende  dat hiertoe  aan  een  gemeenschappelijk 
onderzoeks-  en ontwikkelingsprogramma  een  essen-
tiële functie  moet  worden  toegekend; 
Overwegende  dat het met  het  oog  op een  optimale 
tenuitvoerlegging  van  dit programma  doelmatig  is, 
wijzigingen  aan  te brengen  in de voor  de verschillende 
programmapunten  toegewezen  middelen, 
BRENGT  HET  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  meerderheid  van  stemmen  (1 stem  tegen  bij 
2 onthoudingen)  wend  goedgekeurd. 
1. Algemene  opmerkingen 
1.1. Bij  zijn  besluit  van  22 augustus  1975  (*) heeft 
de Raad  een  programma  voor  onderzoek  en ontwik-keling  op energiegebied  vastgesteld  voor  een  periode 
van vier  jaar,  namelijk  van  1 julli  1975  tot en met 
30 juni  1979.  De uitvoering  van  het programma  valt 
in twee  fasen  uiteen;  de eerste  fase  loopt  van  1 juli 
1975  t/m  31 december  1976  en de tweede  fase  van 
1 januari  1977  t/m 30 juni  1979.  Voor  de eerste  fase 
zijn 12 min.  rekeneenheden  uitgetrokken,  voor  de 
tweede  fase  47 min.  rekeneenheden.  Het  programma, 
dat in totaal  59 min.  rekeneenheden  zal gaan  kosten, 
omvat  de volgende  punten: 
1. energiebesparing, 
2. produktie  en gebruik  van waterstof, 
3. zonneënergie, 
4. geothermische  energie, 
5. systeemanalyse:  uitwerking  van moddllen. 
Deze  werkzaamheden  zullen  voornamelijk  als indi-
recte  actie  van  de Gemeenschap  op contract  worden 
uitgevoerd. 
1.2. Het  Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  zich 
op 28 mei  1975  uitgesproken  over  het  programma 
voor  onderzoek-  en ontwikkelingswerkzaamheden  in 
de energiesector  (2); daarbij  heeft  het zich  verheugd 
getoond  over  en ingestemd  met  de voorstellen  van 
de Commissie  betreffende  dit programma.  Het  'heeft 
destijds  vernomen  dat  het  werkterrein  van  de Ge-
meenschap  voornamelijk  beperkt  zou  blijven  tot de 
coördinatie  van  de reeds  in de Lid-Staten  aangevan-
gen of nog  aan  te vangen  werkzaamheden  op deze 
gebieden.  Het  Comité  was  ook  van  mening  dat voor 
de in het  programma  opgenomen  werkzaamheden 
voor  de eerstkomende  tijd voldoende  mididölen  "waren 
uitgetrokken  en dat de afzonderlijke  onderzoekspro-
jecten  in overeenstemming  waren  met  zijn  advies  in-
zake  het document  van  de Commissie  „Energie  voor 
Europa:  Onderzoek  en Ontwikkeling".  Het  Comité 
was bovendien  van  oordeel  dat het grootste  gedeelte 
van de middelen  moest  worden  bestemd  voor  die 
onderzoekterreinen  die tot een  spoedige  en optimale 
vermindering  van  de afhankelijkheid  van  aardolie-
invoer  zouden  kunnen  leiden.  Volgens  'het  Comité 
diende  in het bijzonder  de nadruk  te worden  gelegd 
op de energiebesparing.  Van  de andere  onderzoekge-
bieden,  die veel  meer  het karakter  van  pionierswerk 
hebben,  achtte  'het  Comité  de onderzoekprojecten 
(i) PB nr. L 231  van  2. 9. 1975,  blz.  1. (2) PB nr. C 263  van  17. 11. 1975,  blz.  30. 
7. 3. 77 Publikatieblad  van  dc Europese  Gemeenschappen Nr. C 56/37 
inzake  zonneënergie  en waterstof  'bijzonder  belang-
rijk; de vraag  of de hiervoor  uitgetrokken  middelen 
toereikend  zijn,  diende  bij de herziening  van  het pro-
gramma  te worden  onderzocht. 
1.3. Volgens  artikel  4 van  het Besluit  van  de Raad 
zou het programma  aan  het einde  van  het eerste  jaar 
na advies  van  het  Comité  voor  wetenschappelijk  en 
technisch  onderzoek  (CREST)  worden  herzien,  ten 
einde  eventueel  noodzakelijke  wijzigingen  in het pro-
gramma  uiterlijk  begin  1977  ten uitvoer  te kunnen 
leggen.  Het  Comité  heeft  deze  maatregelen  destijds 
als doelmatig  aangemerkt. 
1.4. De  bevoegde  instanties,  met  name  de raadge-
vende  comités  voor  het  programmabeheer  en het 
CREST,  hebben  ingestemd  met  de in dit document 
opgenomen  wijzigingen  en aanvullingen  op het  pro-
gramma.  Thans  vraagt  de Commissie  de Raad  toe-
stemming  voor  deze  wijzigingen  en aanvullingen. 
1.5. De  voorgestelde  wijzigingen  betreffende  de vol-
gende  punten: 
2. produktie  en gebruik  van  waterstof, 
3. zonneënergie, 
4. geothermische  energie. 
1.6. Het  Comité  heeft  de indruk  dat de voorgestelde 
herziening  van  het  onderzoeks-  en ontwikkelings-
programma  op 'het  gebied  van  energie  geen  wezen-
lijke  veranderingen  met  zich  brengt.  De kern  van  alle 
programmapunten  (blijft  volledig  gehandhaafd.  De 
voorgestelde  wijzigingen  en aanvullingen  gaan  voorts 
in dezelfde  richting  als  de opmerkingen  van  het 
Comité  in zijn  reeds  eerder  uitgebrachte  advies  en 
stroken  dus  met  het standpunt  dat het destijds  heeft 
geformuleerd.  Ook  zijn  intussen  geen  nieuwe  aspec-
ten aan  het licht  gekomen  die het Comité  ertoe  zou-
den hebben  kunnen  brengen,  naast  de voorgestelde 
herziening  van  'het  programma,  nog  verdere  voor-
stellen  voor  aanvullingen  of wijzigingen  in te dienen. 
1.7. De  Raadgevende  Comités  voor  het programma-
beheer  en het  CREST  hebben  uiteindelijk  volledig 
ingestemd  met  de wijzigingen  en aanvullingen  op het 
onderzoeks-  en ontwikkelingsprogramma  op energie-
gebied.  De voorgestelde  wijzigingen  en aanvullingen 
hebben  slechts  een  gering  financieel  effect  en hebben 
niet tot gevolg  dat de voor  het totale  programma  uit-
getrokken  bedrag  moet  worden  verhoogd.  Sommige 
voorstellen  tot aanvulling  vergen  meer  geld,  doch  dit 
wordt  volledig  gecompenseerd  door  besparingen 
elders  onder  hetzelfde  programmapunt. 
1.8. Het  Comité  heeft  geen  opmerkingen  over  de 
kleine  vaktechnische  afwijkingen  ten  opzichte  van 
het oude  programma  en sluit  zich  aan  (bij  de uit-spraak  van  de Raadgevende  Comités  voor  het  pro-
grammabeheer  en van  het Comiité  voor  wetenschap-
pelijk  en technisch  onderzoek  (CREST).  Het  Comité 
keurt  de voorgestelde  herziening  daarom  goed. 
1.9. Verder  kan  men  de Commissie  gelukwensen  met 
het gedurende  het eerste  jaar  van  de uitvoering  van 
het programma  behaalde  resultaat.  Het  heeft  veel 
indruk  op het Comité  gemaakt  dat de in aansluiting 
op de goedkeuring  van  het programma  op 22 augus-
tus 1975  onderzoekscontracten  zo snel  ondertekend 
konden  worden. 
2. Bijzondere  opmerkingen 
2.1. Programmapunt  2:  produktie  en  gebruik  van 
waterstof 
2.1.1.  Project  C wordt  met  twee  onderdelen  uitge-
breid,  nl.: 
1. studies  met  betrekking  tot de problematiek  van 
de industriële  opslag  (op  middelgrote  schaal)  van 
waterstof; 
2. studie  van  de mogelijkheden  tot gebruik  van  be-
staande  netten  voor  de distributie  van waterstof. 
Het zwaartepunt  van  de werkzaamheden  dient  te 
blijven  liggen  bij de produktie  van  waterstof.  Over-
eenkomstig  de naar  aanleiding  van  aanbestedingen 
ingekomen  voorstellen  blijkt  het  evenwel  zinvol  te 
zijn, de programmawerkzaaimheden  in verband  met 
de opslag  van  waterstof  niet  tot de opslag  op kleine 
schaal  (b. v. in motorvoertuigen)  te beperken,  maar 
tot de opslag  van  waterstof  op middelgrote  schaal 
(op industrieel  gebied,  bij voorbeeld  in de chemische 
industrie)  uit te breiden.  Bovendien  wordt  voorge-
steld,  ook  onderzoekingen  te verrichten  naar  de 
mogelijkheid,  bestaande  pijpleidingen  voor  de distri-
butie  van waterstof  te gebruiken.  , 
2.1.2.  De  voorgestelde  aanvullingen  vereisen  geen 
verhoging  van de toegewezen  middelen. 
2.2. Programmapunt  3: Zonneënergie 
2.2.1.  Project  C (fotovoltaïsche  omzetting)  wordt  met 
twee  onderdellen  uitgebreid,  nl.: 
1. nieuwe  of verbeterde  inkapselingsmaterialen, 
2. verzameling  van gegevens. 
In dit project  worden  weinig  ingrijpende  uitbreidin-
gen zoals  verbeterde  inkapselingsmateriaJen  en ver-
zameling  van  gegevens,  voorgesteld.  Ook  voor  dit 
project  behoeven  niet  méér  middelen  te worden  uit-
getrokken. 
Nr. C 56/38 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 7. 3. 77 
2.3. Programmapunt  4: Geothermische  energie 
2.3.1.  Project  D: onderdeel  3 (hete  gesteenten)  wordt 
door  het  volgende  hoofdstuk  vervangen:  nieuwe 
stimulatiemethoden. 
Project  E (nieuw):  Hete  gesteenten: 
1. fracturatiestudies  en -experimenten, 
2. warmte-extriactiestudies  en -experimenten. 
Het vroegere  project  E (training  van  specialisten)  is 
nu project  F geworden. Wat de geothermische  energie  'betreft,  is het Raad-
gevend  Comité  voor  programmabeheer  de mening 
toegedaan  dat  de werkzaamheden  onder  het  hoofd 
„Hete  droge  gesteenten"  afzonderlijk  moeten  worden 
vermeld.  De Commissie  heeft  zich  in beginsel  achter 
dit voorstel  geschaard. 
Gedaan  te Brussel,  25 november  1976. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
Basil  de FERRANTI 
Advies  inzake  een voorstel  voor  een verordening  (Euratom)  van de Raad  betreffende  vast-
stelling  van  bepalingen  die de Internationale  Atoomorganisatie  in staat  moet  stellen  in-
specties  en verificaties  te verrichten  op de grondgebieden  van de Lid-Staten  van de Europese 
Gemeenschap  voor  Atoomenergie 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in het Publika-
tieblad  van  de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 207  van 2 september  1976,  blz.  2. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 28 juli  1976,  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  overeen-
komstig  de bepalingen  van  artikel  170  van  het  Verdrag  tot  oprichting  van  de 
Europese  Gemeenschap  voor  Atoomenergie  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 24 en 25 november  1976  te Brussel  gehouden  143e 
zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  de adviesaanvrage  van  de Raad  van  de Euro-
pese Gemeenschappen  d.d.  28 juli 1976, 
Gezien  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Gemeenschap  voor  Atoomenergie,  met  name 
artikel  170, 
Gezien  het  op 28 september  1976  door  zijn  Bureau 
genomen  besluit,  de Afdeling  voor  energie  en nucle-
aire vraagstukken  te belasten  met  het  opstellen  van 
een advies  en een rapport  over  dit onderwerp, Gezien  het  advies  dat  deze  Afdeling  tijdens  haar 
28e vergadering  van  5 november  1976  heeft  opge-
steld, 
Gezien  het door  de rapporteur,  de heer  Schlitt,  mon-
deling  uitgebrachte  verslag, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  de op 24 en 25 no-
vember  1976  gehouden  143e  zitting  (vergadering  van 
25 november  1976), 
Overwegende  dat  de Gemeenschap  krachtens  artikel 
2, sub  e), van  dit Verdrag  middels  passende  controle