COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 03.09.1998 
COM(1998)511def. 
XUSSENXIJDS VERSLAG 
OVER HEX ACXIEPROGRAMMA 
VAN DE GEMEENSCHAP 
OP HEX GEBIED VAN VEILIGHEID, 
HYGIËNE EN 
GEZONDHEIDSBESCHERMING 
OP HEX WERK 
(1996-2000) 
(door de Commissie ingediend) 

TUSSENTIJDS VERSLAG OVER HET ACTIEPROGRAMMA VAN 
DE GEMEENSCHAP OP HET GEBIED VAN VEILIGHEID, 
HYGIËNE EN GEZONDHEIDSBESCHERMING OP HET WERK 
(1996-2000) 
De Commissie heeft toegezegd een verslag op te stellen over de stand van zaken van de 
activiteiten die in het kader van het actieprogramma van de Gemeenschap op het gebied 
van veiligheid, hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk (1996-2000)1 zijn 
uitgevoerd. 
Het programma werd voorgesteld na de totstandkoming van een groot corpus van 
krachtens artikel 118 A goedgekeurde Gemeenschapswetgeving. Het heeft tot doel de 
tenuitvoerlegging en toepassing van de bestaande wetgeving te ondersteunen en legt 
eveneens sterkere nadruk op niet-wetgevende maatregelen. 
DE PERIODE 1996-1998 
De volgende voor de periode 1996-1998 geplande maatregelen verdienen speciale 
aandacht. 
• Opzetten van het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het 
werk in Bilbao. 
Dit Agentschap is opgericht en operationeel. Zijn taak bestaat erin informatie over 
arbeidsomstandigheden, gezondheid en veiligheid op het werk te verstrekken, In dat 
verband zal het nauw samenwerken met de Europese Stichting tot verbetering van de 
levens- en arbeidsomstandigheden in Dublin, die een complementair werkprogramma 
voor 1998-2000 op dit gebied heeft opgezet. Het Agentschap van Bilbao zal voor alle 
betrokkenen een bron van wetenschappelijke, technische en economische informatie zijn. 
• Het SAFE-programma 
In 1995 legde de Commissie een voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling 
van een programma betreffende niet-wetgevende maatregelen ter verbetering van de 
veiligheid en de gezondheid op het werk (SAFE) aan de Raad voor2. Het SAFE-voorstel 
beoogt met name de financiering van begeleiding en voorlichting om de geldende 
wetgeving correct te helpen toepassen, met bijzondere aandacht voor de verbetering van 
de gezondheid en veiligheid in het midden- en kleinbedrijf. Het voorstel is in 1997 na 
raadpleging van het Europees Parlement3 gewijzigd en is herhaaldelijk door de 
werkgroep Sociale vraagstukken van de Raad besproken zonder dat daarbij 
overeenstemming is bereikt. 
Om aan de specifieke behoeften van het midden- en kleinbedrijf te helpen 
tegemoetkomen, om beste praktijken te bevorderen als norm voor de ontwikkeling van 
1 COM(95)282 def. - PB C 262 van 07.10.1995, blz. 18 
2 COM(95)282 def. - PB C 262 van 07.10.1995, blz. 18 
3 C:OM(96) 652 def. - PB L 92 van 21.03.1997, blz. 3 
een veilig, productief en concurrentieel arbeidsmilieu en om vooruitgang te boeken met 
de correcte en doeltreffende toepassing van de Gemeenschapswetgeving inzake 
gezondheid en veiligheid is een aantal voorbereidende en proefprojecten 
medegefinancierd. 
De Commissie vreest dat het programma niet wordt goedgekeurd. Het is met aanzienlijke 
steun van de sociale partners, de regeringen en het Europees Parlement voorgesteld ter 
bevordering van een cultuur van gezondheid en veiligheid als essentieel onderdeel van 
goed beheer en als sleutelelement van het streven van de Gemeenschap naar een betere 
toepassing van de bestaande wetgeving. 
De Commissie zal dit en andere hangende voorstellen op sociaal gebied met het 
Parlement en de Raad bespreken om te trachten op de betrokken punten vooruitgang te 
bewerken. 
In dit verband is het wellicht nuttig te overwegen of het Agentschap van Bilbao dan wel 
de Stichting van Dublin enkele van de wezenlijke onderdelen van het SAFE-programma 
zou kunnen overnemen. Dit is alleen mogelijk indien voldoende middelen ter 
beschikking worden gesteld. Om dit in de praktijk om te zetten dient de 
bcgrotingsautoritcil de desbetreffende begrotingsregelingen aan te passen. 
• Omzetting en bijwerking van de bestaande wetgevende maatregelen 
Omzetting 
In 1996 waren de uit hoofde van artikel 118 A goedgekeurde richtlijnen voor (ca.) 74% 
door de lidstaten omgezet. Dit percentage is inmiddels gestegen tot 95%. 
Tijdens de betrokken periode heeft de Commissie ongeveer 30 met redenen omklede 
adviezen uitgebracht en in zes gevallen besloten om een zaak bij het Hof van Justitie 
aanhangig te maken. Het Hof heeft één arrest tegen een lidstaat geveld. Een en ander 
heeft geleid tot een aanzienlijke stijging van het omzettingspercentage. Momenteel zijn 
nog slechts negen zaken hangende. 
Bijwerking 
De richtlijn "chemische agentia" is op 7 april 1998 aangepast4. Deze tekst is het resultaat 
van lange besprekingen in het Europees Parlement en de Raad en is een voorbeeld van 
vereenvoudigde en gerationaliseerde wetgeving, aangezien hij verscheidene richtlijnen op 
dit gebied samenvat. 
Op soortgelijke wijze omvat de door de Raad goedgekeurde wijziging van Richtlijn 
89/655/EEG betreffende minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het 
gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats5 een uitbreiding van 
de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid tot mobiele arbeidsmiddelen 
en hijs- en hefhulpmiddelen. De bepalingen inzake steigers zijn bij deze gelegenheid niet 
door de Raad goedgekeurd. De Commissie overweegt een afzonderlijk voorstel te doen 
om aan de eisen in dit verband te voldoen. 
4 Richtlijn 98/24/EG van de Raad van 7.4.1998 - PB L 131 van 5.5.1998, blz. 11 
5 Richtlijn 95/63/EG van de Raad van 5.12.1995 - PB L 335 van 30.12.1995, blz. 28 
De Commissie heeft voorgesteld de richtlijnen betreffende gezondheid en veiligheid aan 
te passen aan de wetenschappelijke en technische vooruitgang en aan andere relevante 
factoren. Met name inzake de opstelling van indicatieve grenswaarden heeft de 
Commissie Richtlijn 96/94/EG houdende vaststelling van een tweede lijst van indicatieve 
grenswaarden aangenomen6. 
Richtlijn 90/679/EEG van de Raad betreffende de bescherming van de werknemers tegen 
de risico's van blootstelling aan biologische agentia op het werk is bij de richtlijnen 
97/59/EG7 en 97/65/EG8 van de Commissie aan de technische vooruitgang aangepast. 
Daarbij heeft de Commissie rekening gehouden met nieuw wetenschappelijk 
bewijsmateriaal inzake de overdraagbaarheid van het BSE-agens op mensen zodra dit 
beschikbaar was. Met name Richtlijn 97/65/EG garandeert de werknemers een 
aanzienlijk betere bescherming tegen blootstelling aan BSE- en TSE-agentia op het werk. 
Richtlijn 97/42/EG van de Raad van 27 juni 1997 tot eerste wijziging van Richtlijn 
90/394/EEG betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's van 
blootstelling aan carcinogene agentia op het werk werd in september 1995 door de 
Commissie voorgesteld en in juni 1997 door de Raad goedgekeurd. Dit is een belangrijke 
stap voorwaarts omdat hiermee het toepassingsgebied van de richtlijn wordt uitgebreid 
tot het hanteren van stoffen en preparaten (met een hoger kankerrisico) die niet in de 
vorige versie waren opgenomen. Daarnaast bevat de richtlijn een beroepsmatige 
grenswaarde voor een bekend carcinogeen. 
DE PERIODE 1998-2000 
De tweede periode van het Gemeenschapsprogramma zal plaatsvinden in een andere 
omgeving, na de politieke akkoorden die tijdens de top in Amsterdam en die in 
Luxemburg zijn bereikt en de start van de onderhandelingen over de uitbreiding. 
De algemene context is dat de structuur van de werkende bevolking en de 
wcrkgelcgenheidspatronen aan het veranderen zijn: een vergrijzende arbeidsbevolking, 
een gestage groei van het percentage vrouwelijke werknemers, een toename van tijdelijk 
en deeltijdwerk en, in economische sectoren buiten de landbouw, van het aantal 
zelfstandigen, met een voortdurende banengroei in de dienstensector. De doelstelling van 
de Commissie is en blijft erin bestaan alle actoren te betrekken bij het tot stand brengen 
van een modern, effectief en efficiënt beleid inzake gezondheid en veiligheid in Europa 
dat de ongevallen- en ziektecijfers doet dalen en een positief effect heeft op de 
inzetbaarheid en het bedrijfsleven. 
De Commissie heeft haar prioriteiten inzake gezondheid en veiligheid voor de periode 
van nu tot het jaar 2000 aan een nieuw onderzoek onderworpen. 
6 PB L 338 van 28.12.1996, blz. 86 
7 PB L 282 van 15.10.1997, blz. 33 
8 PB L 335 van 6.12.1997, blz. 17 
PRIORITEITEN 1998-2000 
/ De wetgeving effectiever maken 
/ De uitbreiding voorbereiden 
/ De band met inzetbaarheid versterken 
/ Arbeidsomstandigheden in tijden van 
verandering: aandacht voor nieuwe risico's 
DE EUROPESE WETGEVING EFFECTIEVER MAKEN 
Inzake gezondheid en veiligheid op het werk is een omvangrijk en actueel corpus van 
Gemeenschapswetgeving voorhanden. De lidstaten hebben aanzienlijke inspanningen 
geleverd om deze wetgeving om te zetten, hetgeen inmiddels voor 95% is gebeurd. De 
Commissie onderzoekt momenteel of de nationale wetgeving aan de EU-normen voldoet. 
Een correcte omzetting moet gepaard gaan met een degelijke tenuitvoerlegging en 
praktische toepassing. De Commissie zal op basis van door de lidstaten in te dienen 
verslagen en aan de hand van haar eigen evaluatie zich een oordeel vormen over de 
tenuitvoerlegging van de nationale wetgeving, de mate van naleving op de arbeidsplaats 
en de handhavingsinspanningen bij de toepassing. Om doorzichtigheid te waarborgen is 
de Commissie voornemens de evaluatieverslagen aan het Europees Parlement, het 
Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de Regio's en de Raad toe te sturen. 
De Commissie zal een grotere betrokkenheid van de 9000 arbeidsinspecteurs in de 15 
lidstaten bevorderen ter aanmoediging van de daadwerkelijke handhaving van de 
Gemeenschapswetgeving. Het Comité van hoge functionarissen van de arbeidsinspectie 
verstrekt adviezen over problemen in verband met de naleving door de lidstaten van de 
Gemeenschapswetgeving inzake gezondheid en veiligheid op het werk. De Commissie 
werkt nauw samen met het Comité om initiatieven te ontwikkelen die nodig zijn om de 
Gemeenschapswetgeving daadwerkelijk te doen naleven en het Comité zal worden 
aangemoedigd om mee te werken aan de beoordeling van de tenuitvoerlegging van de 
Gemeenschapswetgeving op dit gebied. 
Ook is het van wezenlijk belang de standpunten van de sociale partners ter dege in het 
evaluatieproces te verwerken, aangezien zij de primaire verantwoordelijkheid dragen 
voor de toepassing van de regels in de praktijk. Hierbij worden het Raadgevend Comité 
voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats en het 
Permanent Orgaan voor de veiligheid en de gezondheidsvoorwaarden in de 
steenkolenmijnen en andere winningsindustrieën betrokken. 
De Commissie zal nagaan hoe zij in samenwerking met de nationale autoriteiten een 
reeks communautaire indicatoren kan opstellen die informatie kunnen bieden over de 
meeste effectieve beleidslijnen. De Europese statistieken over arbeidsongevallen (ESAW, 
European Statistics on Accidents at Work) en de Europese statistieken van 
beroepsziekten (EODS, European Occupational Diseases Statistics), een voor begin 1999 
geplande arbeidskrachtenenquête en studies van de Europese Commissie naar de sociaal-
economische kosten van arbeidsongevallen en beroepsziekten zijn elementen voor de 
opstelling van deze indicatoren. 
Doel is te helpen nagaan of de wetgeving daadwerkelijk de juiste veiligheids- en 
gezondheidsomstandigheden tot stand brengt en handhaaft, dan wel verbetering behoeft. 
Wijziging van bestaande wetgeving is wellicht ook nodig gezien de snel veranderende 
arbeidssituatie en het ontstaan van nieuwe risico's. De Commissie zal haar beleid van 
herziening van de bestaande richtlijnen voortzetten ten einde modernisering en 
rationalisering te waarborgen wanneer dit noodzakelijk is. 
De Commissie zal steun verlenen aan de initiatieven van de lidstaten die gericht zijn op 
het lot stand brengen, op zo vroeg mogelijke leeftijd, van de noodzakelijke 
veiligheidscultuur bij de individuele personen. De Gemeenschapswetgeving stimuleert de 
werkgevers en werknemers tot deelneming aan dit streven, en de verstrekking van 
informatie door het Agentschap van Bilbao en de Stichting van Dublin is een essentieel 
element in het beleid. In dit verband zal de Commissie opnieuw nagaan in hoeverre er 
ruimte is voor verbetering in de uitwisseling van informatie met de lidstaten over 
voorgestelde nationale wetgeving inzake veiligheid, hygiëne en gezondheid op het werk. 
Overleg in een vroeg stadium, zoals bedoeld in Besluit 88/383/EG van de Commissie, zal 
hiertoe bijdragen. 
Over het algemeen heeft het midden- en kleinbedrijf (MKB) weinig begrip voor het 
belang van gezondheids- en veiligheidsmaatregelen en het positieve economische effect 
daarvan, aangezien het deze vaak uitsluitend als bijkomende kosten ziet. De Commissie 
heeft een aantal acties ondernomen om het bewustzijn van het MKB aangaande 
gezondheid en veiligheid op het werk te verbeteren en methoden te ontwikkelen om 
goede prestaties en de uitwisseling van informatie te bevorderen. De reacties op de 
voorbereidende projecten voor SAFE hebben aangetoond dat het MKB ertoe kan worden 
gebracht goede veiligheids- en gezondheidsomstandigheden in de praktijk om te zetten. 
Uit een recent onderzoek in het Europese MKB blijkt dat gezaghebbend advies 
behulpzaam en doeltreffend is bij de tenuitvoerlegging van wetsvoorschriften. Met name 
kleine en middelgrote ondernemingen hebben behoeft aan informatie over nationale 
wetgeving en aan advies inzake beste praktijken, methoden voor het verbeteren van de 
normen in hun arbeidsplaats en over de noodzaak om bij het beheer van de onderneming 
rekening te houden met gezondheid en veiligheid. Voor ondernemingen en hun 
tussenpersonen in elektronische vorm toegankelijke actuele informatie over zowel de 
Europese als de nationale voorschriften inzake gezondheid en veiligheid is belangrijk en 
wordt momenteel verzameld. Bovendien werkt de Commissie aan een uitbreiding van de 
elektronische toegang tot de wetgeving en de bijbehorende begeleidende documenten. Zo 
zullen de werkgevers spoedig specifieke en gerichte informatie van hoge kwaliteit aan 
hun werknemers kunnen verstrekken. 
De Commissie is voornemens om in samenwerking met de lidstaten specifieke studies uit 
te voeren naar het effect van de Gemeenschapswetgeving op ondernemingsniveau, 
teneinde de invloed op de verbetering van gezondheid en veiligheid te beoordelen. 
Voorts draagt het beleid van de Gemeenschap, onder andere inzake vervoer en milieu, 
ook bij tot verbetering in de gezondheid en veiligheid op het werk. De Commissie is 
voornemens een verslag op te stellen over gezondheid en veiligheid in andere 
beleidslijnen 
DE UITBREIDING VOORBEREIDEN 
De Commissie heeft in haar Mededeling "Agenda 2000"9 haar toekomstige strategie 
betreffende de uitbreiding uiteengezet. Een van de belangrijkste principes is dat de 
kandidaat-lidstaten de rechten en verplichtingen van het lidmaatschap overnemen op 
basis van het acquis communautaire, en dat van hen verwacht wordt dat zij bij hun 
toetreding dit acquis toepassen, ten uitvoer leggen en doen naleven. De Commissie heeft 
gezondheid en veiligheid aangeduid als een van de essentiële elementen van het acquis 
op sociaal gebied en benadrukt dat het aanzienlijke inspanningen van de kandidaat­
lidstaten zal kosten om het niveau van veiligheid en gezondheidsbescherming van de 
Unie te halen. 
De Commissie zal via de partnerschappen voor toetreding beoordelen in welke mate het 
acquis in de kandidaat-lidstaten is overgenomen en tegelijkertijd, onder andere via 
PHARE en TA1EX, steun verlenen aan deze landen bij hun inspanningen in het kader van 
een versterkte pre-toetredingsstrategie. Bij deze beoordeling zal worden nagegaan: 
=> wat de praktische stand van zaken is aangaande gezondheid en veiligheid op het 
werk in de kandidaat-lidstaten, zoals het aantal ongevallen en beroepsziekten; 
=> hoe de situatie in deze landen zich ontwikkelt (d.w.z. gaat het beter of slechter?); 
=> welke de grootste uitdagingen zijn voor het optrekken van de normen in deze 
landen (bijvoorbeeld gebrek aan voorlichting, schaarse middelen, verouderde en 
gevaarlijke installaties en uitrusting, onveilige input, milieufactoren, enz.?); 
=> hoe de wetgeving er uitziet in vergelijking met die in de EU, en wat de 
handhavingsprocedures zijn; 
=> wat de doeltreffendste maatregelen zijn die kunnen worden bevorderd om de 
gezondheid en veiligheid in de kandidaat-lidstaten te verbeteren. 
Uit deze beoordeling zal blijken welke hulp nodig is om de veranderingen door te voeren, 
bijvoorbeeld door steun voor de opleiding van specialisten op gebieden zoals 
arbeidshygiëne, recht en technische inspecties. Dit zal een aanzienlijke bijdrage vergen 
aan opleiding, voorlichting en technische kennis [die in grote mate zou kunnen worden 
verstrekt via het Agentschap van Bilbao en de Stichting van Dublin] alsmede 
deskundigheid uit de lidstaten en andere gezaghebbende bronnen. Op soortgelijke manier 
biedt het Comité van hoge functionarissen van de arbeidsinspectie een waardevol forum, 
niet alleen voor de uitwisseling van technische informatie, maar ook voor de dialoog 
tussen de kandidaat-lidstaten, die informeel in het Comité vertegenwoordigd zijn. 
COM(97) 2000 def. 
DE BAND MET INZETBAARHEID VERSTERKEN 
Voor het individu is een goede en veilige arbeidsomgeving uiteraard belangrijk voor het 
behoud van zijn gezondheid en arbeidsgeschiktheid, voor de bedrijven is het een 
belangrijke concurrentiefactor. De kwaliteit en de organisatie van het werk oefenen 
steeds meer invloed uit op de beschikbaarheid van geschoolde arbeidskrachten, de 
motivatie van het personeel en de ontwikkeling van de persoonlijke hulpbronnen in het 
algemeen. 
Een duurzame verhoging van de werkgelegenheid en de bevordering van de 
inzetbaarheid zijn twee van de belangrijkste aandachtspunten van de tijdens de 
topontmoetingen van Amsterdam en Luxemburg overeengekomen Europese 
werkgelegenheidsstrategie. Maatregelen om de gezondheid en veiligheid op het werk te 
verbeteren vormen een belangrijke bijdrage tot de inzetbaarheid van de arbeidskrachten. 
Deze beleidslijnen kunnen op twee manieren bijdragen tot het behoud en de verbetering 
van de inzetbaarheid. 
•=> Voorkomen van ongevallen en ziekten: elk jaar kan een aanzienlijk aantal van de 
werknemers die het slachtoffer worden van de 5 miljoen arbeidsongevallen en 
beroepsziekten tijdelijk of permanent niet meer werken. Het beleid inzake 
gezondheid en veiligheid beoogt arbeidsongevallen en beroepsziekten te vermijden 
en hun gevolgen voor de gezondheid te verzachten. Op deze manier kunnen 
maatregelen inzake gezondheid en veiligheid bijdragen tot een verbetering van de 
productiviteit en helpen de economische prestaties van de bedrijven te verbeteren. 
=> Werkgelegenheid voor mensen met een handicap: volgens de in 1997 door Eurostat 
uitgevoerde Europese huishoudpanelenquête (European Household Panel Survey) 
beschouwde ongeveer 17% van de bevolking in de werkende leeftijd zich in de 
dagelijkse activiteiten als ernstig of in zekere mate gehinderd door een chronisch 
fysiek of mentaal gezondheidsprobleem, een ziekte of een handicap. Wanneer 
werknemers een handicap oplopen, door een arbeidsongeval, een beroepsziekte of 
een andere oorzaak, mag er niet van worden uitgegaan dat deze mensen permanent 
van de arbeidsmarkt dienen te worden uitgesloten. Werknemers met een handicap 
dienen hulp te krijgen bij het vinden van een baan, en in de arbeidsomgeving moet 
rekening worden gehouden met hun specifieke behoeften. Ramingen van Eurostat 
op basis van een in 1991/1992 in 10 lidstaten gehouden telling wijzen erop dat in 
de meeste lidstaten ongeveer 10-12% van de bevolking een handicap heeft. 
Vooruitgang in de werkgelegenheid van mensen met een handicap vergt fundamentele 
veranderingen in de acties voor het verwijderen van gevestigde arbeidsmarktnadelen. 
Dit omvat toegang tot opleidings- en onderwijsprogramma's van hoog gehalte, opheffing 
van discriminerende praktijken in de arbeidsmarkt, en aanpassing van werkplekken. Hier 
ligt een rol voor de wetgeving inzake gezondheid en veiligheid. 
Om deze redenen is het essentieel de infrastructuur te verbeteren teneinde de toegang tot 
de arbeidsplaatsen te vergemakkelijken. Het is belangrijk de nodige aanpassingen aan de 
werkplekken aan te brengen zodat zij beter aan de individuele behoeften en vaardigheden 
van mensen met een handicap beantwoorden; voorts draagt een dergelijke verbeterde 
gezondheids- en veiligheidssituatie op het werk bij tot een betere inzetbaarheid van 
mensen met een handicap. 
De Commissie is voornemens een debat op gang te brengen teneinde bij de opstelling van 
de toekomstige werkgelegenheidsrichtsnoeren met deze kwesties rekening te houden. 
ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN IN TIJDEN VAN VERANDERING: 
AANDACHT VOOR NIEUWE RISICO'S 
De arbeidsmarkt is aan het veranderen. Een belangrijke trend is de omvorming van de 
economie in een diensteneconomie die nieuwe uitdagingen voor arbeidshygiëne en 
-veiligheid met zich brengt. Arbeidsongevallen komen in deze sector minder vaak voor 
dan in de traditionele bedrijfstakken met een hoog risico, zoals landbouw, bouwbedrijf en 
productie-industrie. In de dienstensector, waar 65% van de werknemers werkt, gebeuren 
45%) van de arbeidsongevallen. Daarentegen komen andere gezondheidsproblemen, zoals 
stress, nu vaker voor. 
Een ander aspect waarmee rekening moet worden gehouden is de gestage toename van 
hel aantal werkende vrouwen. De participatiegraad van de vrouw is van 44% in 1975 
gestegen naar meer dan 50% in 1996, en verwacht wordt dat de cijfers blijven stijgen. Dit 
brengt specifieke gezondheids- en veiligheidsvereisten met zich. 
Een derde trend is de vergrijzing van de arbeidskrachten. Volgens de prognoses zal het 
percentage werknemers van 40 jaar en ouder van ongeveer 45% in 1996 stijgen naar iets 
meer dan 50%» in 2005 en meer dan 54% in 2020. Dit onderstreept de noodzaak dat 
werknemers langer op de arbeidsmarkt blijven en kan tevens specifieke eisen op het 
gebied van veiligheid en gezondheid impliceren. 
Een vierde factor die de gezondheids- en veiligheidsomstandigheden beïnvloedt, is de 
verandering van de economie in een diensteneconomie en de ontwikkeling van nieuwe 
vormen van arbeidsorganisatie. Dit heeft geleid tot een verandering van de 
arbeidspatronen, met een toename van het deeltijdwerk van minder dan 11% in 1985 naar 
meer dan 16% in 1996, een stijging van 12-13 miljoen, en in termen van tijdelijke 
arbeidsovereenkomsten, van 9% naar bijna 12%. De grootschalige toepassing van nieuwe 
technologieën en van nieuwe vormen van werkorganisatie kan wellicht oude risico's 
verminderen, maar kan eveneens tot nieuwe problemen leiden. 
=> De Commissie zal meer nadruk leggen op de implicaties van deze veranderingen en 
de te verwachten ontwikkelingen teneinde ervoor te zorgen dat in de toekomstige 
beleidslijnen inzake gezondheid en veiligheid met deze kwesties rekening wordt 
gehouden. De veranderende arbeidspatronen hebben mogelijk ook aanzienlijke 
gevolgen voor de tenuitvoerlegging van het beleid inzake arbeidshygiëne en 
-veiligheid. Zo kunnen zij een uitwerking hebben op de opleiding, is de keten van 
toezicht wellicht niet voldoende en kan er een gebrek aan continuïteit voor het 
personeel ontstaan dat op zijn beurt leidt tot een verlies aan bedrijfskennis over 
gezondheids- en veiligheidsproblemen en de aanpak ervan. 
De Commissie zal een debat over de veranderende arbeidsomstandigheden op gang 
brengen om het bewustzijn van de gevolgen voor gezondheid en veiligheid te 
verhogen en de ontwikkeling van beleid ter verbetering van de 
arbeidsomstandigheden te stimuleren. 
Monitoring van de effecten van dergelijke wijzigingen wordt nu ondersteund door 
de eerste gegevens op basis van een geharmoniseerde methodologie op Europees 
niveau over arbeidsongevallen en beroepsziekten. Het Bureau voor de Statistiek 
van de Europese Gemeenschappen (Eurostat) heeft Europese statistieken over 
arbeidsongevallen (ESAW) verzameld vanaf het referentiejaar 1993. De 
proefgegevens van de Europese statistieken van beroepsziekten (EODS) over 31 
punten van het Europees schema van beroepsziekten worden nu jaarlijks door 
Eurostat verzameld om de Commissie en de lidstaten een duidelijk beeld te geven 
van hoe goed de lidstaten in vergelijking met elkaar presteren en om de beste 
praktijken op Gemeenschapsniveau en de gebieden waarop nadere acties nodig zijn 
te identificeren. De Commissie (Eurostat) en de betrokken instanties in de lidstaten 
gaan voort met het ontwikkelen van een systeem van geharmoniseerde gegevens 
over ongevallen en beroepsziekten. De Commissie zal tevens aandacht besteden 
aan statistieken uit andere bronnen. 
De beschikbare gegevens zullen worden gebundeld in een verslag over "De stand 
van zaken van gezondheid en veiligheid in de EU", dat door de Commissie zal 
worden gepubliceerd. Hiervoor zal gebruik worden gemaakt van een gedetailleerd 
technisch verslag waaraan het Agentschap van Bilbao werkt, alsmede van 
wetenschappelijke en technische informatie van de Stichting van Dublin en andere 
Agentschappen. 
De arbeidsomstandigheden in de Europese Unie worden ook beïnvloed door 
technologische vernieuwingen, economische veranderingen en de waarneming van 
gezondheid en veiligheid in de rest van de wereld. Soortgelijke veranderingen 
vinden ook elders ter wereld plaats, en de bilaterale contacten worden voortgezet. 
Het gezamenlijke actieplan van de EU/VS, bijvoorbeeld, vermeldt gezondheid en 
veiligheid als een prioritair gebied in de context van de oprichting van een Nieuwe 
Transatlantische Markt. De Commissie zal tevens met Japan verdere initiatieven 
ontplooien. Deze veranderingen in de arbeidsomstandigheden worden ook 
weerspiegeld in het werk van de internationale organisaties. De Commissie zal 
blijven samenwerken met de internationale organisaties (zoals VN, WGO, IAO) die 
de gezondheid en de veiligheid op het werk bevorderen. 
Dit zal mede worden ondersteund door de relevante activiteiten betreffende 
onderzoek naar gezondheid en veiligheid in het voorstel voor een besluit van de 
Raad tot goedkeuring van een specifiek programma over "Levenskwaliteit en 
beheer van hulpbronnen" (1998-2002) in de context van het Vijfde 
Kaderprogramma van de EG voor onderzoek, technologische ontwikkeling en 
demonstratie. 
10 
ISSN 0254-1513 
COM(98)511def. 
DOCUMENTEN 
NL 04 05 16 17 
Catalogusnummer : CB-C0-98-519-NL-C 
ISBN 92-78-38906-4 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
«