Nr. C 160/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 7. 85 
king hebben. Dit is b.v. het geval met een studie over 
behandeling en opslag van het afval van varkensfokkerijen. 
In verband met deze problematiek zijn reeds talrijke (proef­
projecten in andere regio's uitgevoerd. De Commissie zou 
ervoor moeten zorgen dat alle betrokkenen (in mediterrane 
en andere regio's) van de hierbij verkregen resultaten kennis 
kunnen nemen en zóu met dezen eventueel andere, aanvul­
lende maatregelen moeten overwegen, waarbij met alle 
specifieke situaties (zoals die in de baai van Arta) rekening 
wordt gehouden. 
Het Comité laat zich niet uit over de voorgestelde commu­
nautaire financiering van een studie over afval van nikkelerts. 
Gedaan te Brussel, 27 maart 1985. 
1. Inleiding 
1.1. In februari 1981 publiceerde de Commissie het eerste 
periodiek verslag, waarover het Comité op 30 juni van het 
volgende jaar een advies uitbracht (J). 
1.2. Aangezien op macro-economisch niveau naar con­
vergentie van de economische en levensomstandigheden in de 
verschillende regio's van de Gemeenschap werd gestreefd en 
veranderingen werden voorgesteld die inderdaad in de 
EFRO-verordening zijn opgenomen, was het Comité destijds 
van mening dat een loffelijk begin was gemaakt met de 
uitvoering van een uiterst complexe en ingewikkelde taak. Er 
was zo tenminste een eerste poging gedaan om een methode 
te vinden waardoor de situatie in de verschillende regio's aan 
de hand van min of meer vergelijkbare statistieken beoor­
deeld zou kunnen worden. 
(!) PB nr. C 252 van 27. 9. 1982, blz. 20. Deze maatregel zou kunnen worden beschouwd als een 
ernstige inbreuk op het beginsel „de vervuiler betaalt"; alle 
andere bedrijven die ook moeite hebben om afval van 
nonferrometalen kwijt te raken, zouden zich op een dergelijk 
precedent kunnen beroepen. Zolang niet vaststaat wat de 
overwogen maatregel precies inhoudt, spreekt het Comité 
zich liever niet hierover uit. 
Specifieke maatregel nr. 10 
Het Comité meent dat er voor deze maatregel te weinig geld is 
uitgetrokken. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
G. MUHR 
1.3. Het Comité wordt nu verzocht een advies uit te 
brengen over het tweede periodiek verslag, dat op 4 april 
1984 is gepubliceerd. 
1.4. Dit verslag bevat een aantal verbeteringen en komt in 
verschillende opzichten tegemoet aan de kritiek die op het 
vorige verslag was uitgebracht. 
2. Doelstelling van het tweede periodiek verslag 
2.1. In het tweede periodiek verslag over de situatie en de 
sociaal-economische ontwikkeling van de regio's van de 
Gemeenschap waarin een beschrijving wordt gegeven van de 
situatie in de regio's aan het begin van de jaren '80 en van de 
ontwikkelingen sedert 1973, het tijdstip van de eerste 
oliecrisis, werpt de Commissie een blik op de toekomst. Het 
verslag schetst de vooruitzichten voor de ontwikkeling van de 
werkgelegenheid in de jaren '80 en de mogelijke gevolgen van Advies inzake het tweede periodiek verslag over de situatie en de sociaal-economische ontwikkeling 
van de regio's van de Gemeenschap 
(85/C 160/03) 
De Raad heeft op 10 april 1984 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap het Economisch en Sociaal 
Comité om advies te vragen inzake het bovengenoemde verslag. 
De Afdeling voor regionale ontwikkeling, die met de voorbereiding van de desbetreffende 
werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 15 februari 1985 goedgekeurd. Rapporteur was de 
heer Fuller. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 225e zitting van 27 en 28 maart 1985 
(vergadering van 27 maart) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is 
goedgekeurd: 
1. 7. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 160/9 
de uitbreiding van de Gemeenschap van tien tot twaalf 
Lid-Staten. De huidige economische crisis heeft een remmen­
de en in sommige opzichten zelfs negatieve invloed gehad op 
de verwezenlijking van de voornaamste doelstellingen van 
het regionaal beleid, nl. convergentie en evenwichtige groei 
van de economieën van de Lid-Staten. De andere doelstelling, 
t.w. compensatie van industriële achteruitgang en inkrim­
ping, vergde ten gevolge van de algemene recessie en de 
sectoriële onevenwichtigheden vooral in de centraal gelegen, 
sterk geïndustrialiseerde regio's intensievere inspanningen. 
2.2. In het verslag worden de regionale verschillen op het 
vlak van werkgelegenheid, produktie en produktiviteit ge­
analyseerd en wordt een beschrijving gegeven van andere 
factoren die ten grondslag liggen aan de regionale verschillen: 
bevolkingsdichtheid en -mutatie, periferiteit enz. Daarnaast 
wordt bekeken welke regionale verschillen in een Gemeen­
schap van twaalf Lid-Staten zullen bestaan. 
2.3. Het tweede periodiek verslag bestrijkt een aantal 
gebieden die in het eerste verslag niet aan de'orde zijn 
gekomen: 
— de infrastructurele uitrusting van de regio's van de 
Gemeenschap; 
— de bijzondere situatie van regio's die de gevolgen onder­
vinden van het verval van bepaalde industriesectoren; 
— de gevolgen van de uitbreiding van de Gemeenschap met 
Spanje en Portugal voor de industrie en de landbouw in de 
regio's van de Gemeenschap; 
— prognoses betreffende de werkgelegenheidssituatie in de 
regio's; 
— de regionale aspecten van de groei van de diensten­
sector; 
— de specifieke problemen van grensregio's; 
— de invloed van nieuwe informatietechnologieën in de 
regio's; 
— een „typologie" van de regio's die gebaseerd is op een 
nader onderzoek naar de aard van de regionale proble­
men en daardoor een aanvulling vormt op de kwantita­
tieve analyse van deze problemen. 
2.4. Bovendien worden de factoren „periferiteit" en „de­
mografische toestand" in het tweede verslag duidelijker 
geanalyseerd. 
3. Bevindingen van het verslag 
3.1. Wanneer men uitgaat van de doelstellingen van het 
regionaal beleid en in het bijzonder van het streven naar een 
grotere economische convergentie tussen de Lid-Staten, 
blijkt dat de verschillen tussen de regio's vooral bepaald 
worden door het produktieniveau, de produktiviteit en de 
uiteenlopende arbeidsmarktsituaties. 
3.2. Produktie en produktiviteit 
3.2.1. De regionale verschillen in produktie en produkti­
viteit zijn in de afgelopen tien jaar niet geringer geworden, maar zeer aanzienlijk gebleven. De groep van de tien regio's 
met de beste prestaties en de groep van de tien regio's met de 
geringste prestaties liggen respectievelijk 50% boven en 
50% onder het communautaire gemiddelde. 
3.2.2. De verschillen in BNP per hoofd van de bevolking 
hangen o.a. af van de leeftijdspyramide, de participatiegraad 
en de werkloosheidscijfers. De regionale verschillen in BNP 
per hoofd van de werkende bevolking vormen echter de 
belangrijkste factor en zijn voor 50 tot 75 % verantwoorde­
lijk voor de verschillen in produktieniveau. 
3.3. De arbeidsmarkt 
3.3.1. De verschillen tussen de arbeidsmarktsituaties in 
de regio's worden absoluut gezien bepaald door steeds 
grotere verschillen in de werkloosheidspercentages (van 5 tot 
20%). In het algemeen hebben de regio's met een laag 
produktieniveau ook een zeer hoog werkloosheidspercentage 
(Zuid-Italië, Ierland en Noord-Ierland bijvoorbeeld). Daar­
naast worden in het verslag de problemen belicht van regio's 
die betrekkelijk welvarend zijn geweest, maar door het verval 
van bepaalde sectoren verarmd zijn en steun nodig heb­
ben. 
3.4. Andere regionale verschillen 
3.4.1. De kwaliteit van de economische infrastructuur 
(vervoer, energievoorziening, telecommunicatie, watervoor­
ziening, enz.) houdt nauw verband met het produktiviteits-
niveau. Een goede regionale infrastructuur is zoniet de enige, 
dan toch wel een noodzakelijke voorwaarde voor een sterk 
ontwikkelde en gezonde economie. Betrekkelijk kleine ver­
beteringen in de infrastructuur kunnen plaatselijk daarom 
vaak belangrijke gevolgen hebben. 
3.4.2. De geografische ligging van een regio kan een zeer 
belangrijke ongelijkheidsfactor zijn. Daarom moet rekening 
worden gehouden met de bijzondere afzet- en bevoorradings-
moeilijkheden van perifere regio's en met de daarmee 
verband houdende extra kosten. 
3.4.3. De invoering van nieuwe informatietechnologieën 
zal in grote mate bepalend zijn voor de ontwikkeling van de 
werkgelegenheidssituatie in de dienstensector van een regio. 
Het gevaar bestaat dat deze technologieën vooral in de 
voornaamste stedelijke gebieden tot ontwikkeling zullen 
komen, waardoor de regionale verschillen nog groter zullen 
worden. Daarom moet het telecommunicatienet ook tot de 
minder ontwikkelde regio's worden uitgebreid en dient de 
vestiging van nieuwe branches in de dienstensector in deze 
regio's te worden bevorderd. 
3.5. Uitbreiding 
3.5.1. In het verslag wordt gesuggereerd dat de uitbrei­
ding voor de regio's van de Gemeenschap tweeërlei gevolgen 
zal hebben. 
Wat de industrie betreft, wordt verwacht dat de positieve en 
negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid elkaar in het 
algemeen zullen opheffen en gelijkelijk over de regio's 
Nr. C 160/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 7. 85 
verdeeld zullen zijn. In de landbouwsector zal de concurren­
tiedruk door de invoer van specifieke Middellandse-Zeepro-
dukten echter sterker worden, terwijl landbouwprodukten 
uit Noord-Europa grotere afzetmarkten zullen vinden. 
Daarom zullen de Middellandse-Zeeregio's er ten opzichte 
van de andere regio's netto op achteruitgaan. 
3.5.2. In de uitgebreide Gemeenschap zullen de regionale 
verschillen veel groter zijn. Het economische ontwikkelings­
peil van de kandidaat-Lid-Staten ligt ver onder het commu­
nautaire gemiddelde. Bovendien zijn de werkloosheid en de 
bevolkingsdruk er groter. Een zeer groot deel van de actieve 
bevolking van deze landen is werkzaam in de landbouw. 
3.6. De relatieve intensiteit van de regionale problemen in de 
Gemeenschap 
3.6.1. Om de relatieve intensiteit van de regionale pro­
blemen in de Gemeenschap globaal te kunnen beoordelen 
werkt de Commissie met twee soorten gegevens: de produk-
tie die het niveau van de economische bedrijvigheid weer­
geeft, en de werkloosheid waarin de knelpunten op de 
arbeidsmarkt tot uiting komen. 
3.6.2. De regio's met bijzonder ernstige problemen verte­
genwoordigen ongeveer 52 miljoen personen of 19 % van de 
totale bevolking van de Gemeenschap. Hierbij komen nog de 
ongeveer 30 miljoen inwoners van regio's waarin diepgaande 
structurele veranderingen plaatsvinden. Sommige van deze 
regio's, met name de regio's aan de periferie van de Gemeen­
schap, waren tot nu toe afhankelijk van de middelen die zij 
uit het EOGFL ontvingen. De recente ombuiging van het 
GLB heeft tot gevolg dat deze regio's nu minder zullen 
ontvangen en dat hun problemen zullen toenemen. 
4. De statistische componenten 
4.1. Het Comité feliciteert de Commissie met de kwali­
tatieve en kwantitatieve verbeteringen ten opzichte van het 
eerste verslag. Bijzonder tevreden is het Comité over de 
verbeteringen die zijn aangebracht naar aanleiding van de 
kritiek die het in zijn advies over het eerste periodiek verslag 
heeft geformuleerd (x). 
4.2. Definitie van bet begrip „regio" 
4.2.1. Het eerste verslag was vrijwel uitsluitend geba­
seerd op de statistische vergelijking van niveau II-regio's, 
omdat destijds alleen hierover statistisch materiaal beschik­
baar was. Deze geografische eenheden waren echter qua 
omvang en samenstelling van land tot land zeer verschillend 
(Ierland en Luxemburg hadden maar één niveau II-regio, de 
Bondsrepubliek Duitsland had er 30 en het Verenigd Ko­
ninkrijk 11). 
4.2.2. Het gevolg was dat een verkeerde basis werd 
gelegd voor de verzameling van statistieken en voor de 
uitvoering van maatregelen op grond van deze statistieken. 
Het Comité uitte hierop kritiek in zijn advies en pleitte voor 
een rationelere indeling. 
(') PBnr. C252 van 27. 9. 1982, blz. 20. 4.2.3. Het Comité sprak zich uit voor vervanging 
door: 
— arbeidsmarktregio's (woon-werkregio's) in betrekkelijk 
dichtbevolkte regio's en 
— homogene beleidsregio's in betrekkelijk dun bevolkte 
(agrarische) regio's. 
4.2.4. In het tweede periodiek verslag heeft de Commissie 
in bepaalde opzichten gehoor gegeven aan de kritiek van het 
Comité. Hoewel duidelijk is dat in de praktijk nooit perfect 
homogene regio's zullen ontstaan, zijn toch enkele verbete­
ringen aangebracht. Zo is het aantal regio's in het Verenigd 
Koninkrijk uitgebreid van 11 tot 34 en zijn ook in enkele 
andere Lid-Staten correcties aangebracht. Het is duidelijk dat 
de Commissie enerzijds moet uitgaan van territoriale eenhe­
den waarover officiële statistieken beschikbaar zijn, en 
anderzijds regio's moet kiezen die voldoende homogeen zijn 
om een zinvolle onderlinge vergelijking mogelijk te maken. 
Het gebruik van arbeidsmarktregio's voor de statistieken 
levert in het Verenigd Koninkrijk en de Bondsrepubliek geen 
enkel probleem op, in andere Lid-Staten daarentegen wel. 
Een onderverdeling van Europa in „industriële" en „agrari­
sche" statistische zones zou in de huidige situatie onpraktisch 
zijn en vanuit sociaal oogpunt ook kritiek kunnen uitlok­
ken. 
4.2.5. Bovendien is het van belang dat een doorlopende 
vergelijking kan worden gemaakt, aangezien om de twee en 
een half jaar een nieuw verslag wordt uitgebracht. Indien de 
criteria voor het verzamelen van de regionale gegevens iedere 
keer gewijzigd worden, wordt het vrijwel onmogelijk voor­
uitgang of achteruitgang te meten. 
4.2.6. Het Comité waardeert het derhalve dat de definitie 
van de territoriale eenheden zoals deze in het tweede verslag 
gegeven wordt, een verbetering vormt ten opzichte van de 
indeling waarop het eerder kritiek had uitgeoefend. Toch 
spoort het de Commissie ertoe aan, kleine „logische" verbe­
teringen aan te brengen indien bepaalde factoren al te 
duidelijk misleidend blijken te werken. Een goed voorbeeld 
in dit verband vormt de voor Schotland toegepaste indeling 
waarbij de Schotse Hooglanden, de Schotse eilanden en de 
Grampians zijn samengevoegd tot één regio. Door toevoe­
ging van het gebied rond Aberdeen aan deze regio wordt het 
BNP kunstmatig opgetrokken en het werkloosheidspercen­
tage verlaagd, waardoor een onjuiste indruk van de situatie 
in het gehele gebied wordt gegeven. 
4.2.7. Het Comité stelt voorts met voldoening vast dat de 
Commissie verbeteringen wil gaan aanbrengen op het vlak 
van de niveau Hl-regio's. 
4.2.8. Wat de functionele regio's betreft, wij st het Comité 
erop dat in het Verenigd Koninkrijk en de Bondsrepubliek 
Duitsland reeds de nodige voorbereidingen (kaarten en 
informatiekanalen) zijn getroffen voor het verzamelen van 
gegevens inzake inmiddels duidelijk afgebakende 
woon-werkregio's. Het Comité hoopt dat de Commissie, 
wanneer eenmaal uitvoerigere en gedetailleerdere gegevens in 
de andere Lid-Staten beschikbaar zullen komen, in ieder 
geval de vervanging van administratieve grenzen door func­
tionele grenzen zal overwegen. 
1. 7. 85 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 160/11 
4.3. De samengestelde indicator 
4.3.1. De samengestelde indicator wordt gebruikt om de 
regio's te rangschikken naar gelang van hun economische 
problemen. Deze indicator bestaat voor gelijke delen uit het 
BNP-cijfer en het werkloosheidscijfer. Beide cijfers samen 
vormen de samengestelde indicator. 
4.4. Het bruto nationaal produkt 
4.4.1. Het Comité erkent dat de betekenis van het 
BNP-cijfer als indicator beperkt is, omdat zowel tussen als 
binnen de Lid-Staten verschillende methoden voor de vast­
stelling van het BNP worden gebruikt. Bovendien treden nog 
de volgende storende factoren op: 
a) een sterk forensenverkeer in kleine gebieden leidt tot 
onjuiste interpretaties van het BNP per hoofd van de 
bevolking; 
b) in sommige landen wordt de produktie toegeschreven 
aan de regio waarin de hoofdzetel gevestigd is en niet aan 
de regio waarin geproduceerd wordt; 
c) aangezien het onmogelijk is de omvang van de informele 
economie te evalueren, bestaat met name in bepaalde 
landen en regio's het gevaar dat het BNP-cijfer niet 
waarheidsgetrouw is. 
4.4.2. Waarschijnlijk naar aanleiding van de geuite kri­
tiek heeft de Commissie niettemin sedert het verschijnen van 
het eerste verslag deskundigen geraadpleegd en wijzigingen 
aangebracht. In het tweede verslag is de berekening niet meer 
op de cijfers van één jaar, maar op het gemiddelde van drie 
jaar gebaseerd. Bovendien worden de cijfers niet meer 
uitsluitend in Ecu uitgedrukt. De BNP-cijfers bestaan nu 
voor gelijke delen uit het BNP per werknemer in Ecu en het 
BNP per hoofd van de bevolking in koopkrachtpariteiten. 
Het Comité beschouwt dit als een verbetering waardoor de 
onnauwkeurigheidsmarge verkleind wordt, hoewel niet 
duidelijk is waarom de verhouding 50:50 is gekozen. 
4.4.3. Het Comité wijst er met klem op dat de kwaliteit 
van de methodes voor de verzameling van de BNP-gegevens 
in alle Lid-Staten beslist verbeterd moet worden en dat de 
minst efficiënte methodes op korte termijn op het niveau van 
de meest doeltreffende moeten worden gebracht. Harmoni­
satie van de methodes tussen de Lid-Staten is noodzakelijk. 
Statistieken moeten adequaat zijn en de gegevens dienen 
zonder uitstel te worden ingezonden. 
4.4.4. Mits aan deze voorwaarden wordt voldaan, gaat 
het Comité ermee akkoord dat het BNAP momenteel de beste 
beschikbare indicator is. 
4.5. Werkloosheid 
4.5.1. Deze indicator is gecompliceerder dan men op het 
eerste gezicht zou denken. De definities van de werkloosheid 
en de methodes voor de verzameling van statistieken lopen 
sterk uiteen. In het ene land kunnen geen cijfers worden 
verstrekt, in het andere land komen de cijfers erg laat. 
Sommige instanties werken met steekproeven. Het bedrijvig-
heidsniveau, in het bijzonder van vrouwen, loopt van land tot land sterk uiteen, dikwijls in verband met sociaal-cultu­
rele verschillen. Bovendien worden de statistieken enigszins 
vervalst door deeltijdarbeid, die vooral in de landbouw 
steeds vaker voorkomt, en door het „dubbel werken". 
4.5.2. Sommige, zij het niet alle, moeilijkheden zouden 
voorkomen kunnen worden door in plaats van cijfers 
betreffende de werkloosheid, waarvoor verschillende defini­
ties bestaan, bedrijvigheidsstatistieken te gebruiken, omdat 
de gegevens hiervoor eenvoudiger kunnen worden verkregen 
via de werkgevers of de belastingdiensten. Bovendien is de 
verhouding tussen de werkzame beroepsbevolking en de 
gehele beroepsbevolking een duidelijkere graadmeter voor de 
ernst van de werkloosheidssituatie in een bepaalde regio dan 
het aantal als werkloos ingeschrevenen of uitkeringstrekkers. 
Degenen die tijdelijk of deeltijdwerk verrichten, zouden pro 
rata kunnen worden geregistreerd. Ook zou het eenvoudiger 
worden de zelfstandigen nauwkeurig in de statistieken op te 
nemen, hetgeen in het huidige systeem problematisch is. Het 
dubbel werken zou wel een probleem blijven. Wellicht zou 
het logischer zijn een positieve BNP-indicator te combineren 
met een positieve werkgelegenheidsindicator die mede 
bepaald wordt door de totale economische bedrijvigheidsin-
dex, zoals de BNP-indicator mede bepaald wordt door de 
koopkracht van de totale bevolking. 
4.5.3. Deze indicator geeft echter geen uitsluitsel over het 
aantal onbezette vacatures of het aantal ontmoedigde werk­
zoekenden en ondertewerkgestelden, zoals degenen die on­
vrijwillig in deeltijd werken of een verkorte werktijd hebben. 
De werkloosheidscijfers geven dan ook slechts bij benadering 
de knelpunten op de arbeidsmarkt en de kapitaal- en 
opleidingsbehoeften weer. 
4.5.4. Niettemin is het Comité er verheugd over dat de 
Commissie zo snel over cijfers heeft kunnen beschikken die 
het resultaat zijn van de toepassing van de nieuwe methode 
voor de verzameling van vergelijkbare werkloosheidscijfers 
waarover Eurostat en de nationale statistische bureaus van 
de Lid-Staten in november 1982 overeenstemming hebben 
bereikt. 
5, Veelvoud van indicatoren 
5.1. In zijn advies over het eerste periodiek verslag heeft 
het Comité de mening naar voren gebracht dat twee indica­
toren niet voldoende zijn om een samengestelde index vast te 
stellen. Het pleitte ervoor hieraan andere kwalitatieve indi­
catoren toe te voegen. 
5.2. Uit de discussie met deskundigen is naar voren 
gekomen dat ook de volgende indicatoren bruikbaar zijn: 
— agglomeratiecoëfficiënten (bevolkingsdichtheid die niet 
te hoog en niet te laag mag zijn) - deze indicator lijkt 
bepaalde voordelen te bieden; 
— sectoriële opbouw, waarover door de Commissie cijfers 
bekendgemaakt zijn (percentage van de werkzame 
beroepsbevolking in de primaire, secundaire of tertiaire 
sector). Deze indicator is vooral interessant in verband 
met de ontwikkelingstrends, aangezien agrarische gebie­
den voortdurend achteruit lijken te gaan en het overwicht 
van de dienstensector geacht wordt op een dynamische en 
groeiende economie te duiden; 
Nr. C 160/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 1. 7. 85 
— een indicator die de stand van de infrastructuur op het 
vlak van de informatietechnologieën weergeeft; 
— een indicator die de mogelijkheden en het peil van de 
beroepsopleidingen naar leeftijdsgroep weergeeft; 
— een indicator die beter en duidelijker dan tot nu toe de 
periferiteit weergeeft, aangezien deze factor een belang­
rijke rol speelt. 
5.3. Het Comité is het ermee eens dat deze periodieke 
verslagen in de eerste plaats ten doel hebben momentopna­
mes te maken, d.w.z. zo nauwkeurig en zo snel mogelijk een 
situatie weer te geven. Hiertoe moeten de indicatoren 
gebaseerd zijn op statistieken die in alle Lid-Staten beschik­
baar zijn en zoveel mogelijk op vergelijkbare gegevens 
berusten. Wanneer men de hoeveelheid gegevens die de 
Commissie voor de samengestelde index zou moeten verza­
melen en verwerken gaat vergroten, bestaat het gevaar dat de 
periodieke verslagen aan actuele waarde inboeten. 
5.4. Indien deze verslagen echter gebruikt gaan worden 
ten behoeve van een rechtvaardige verdeling van de steun-
middelen onder de regio's met de ernstigste problemen, is het 
niet alleen noodzakelijk de temperatuur van de patiënt te 
nemen, maar moeten ook ten minste enkele van de sympto­
men van zijn ziekte worden gediagnostiseerd. Het Comité 
beschouwt het derhalve als een verbetering dat de Commissie 
nu analyses van de infrastructuurvoorzieningen presenteert 
en cijfers voor een sectoriële analyse verstrekt. Het hoopt dat 
in de toekomst meer van dergelijke aanvullende studies zullen 
worden verricht waardoor een beter inzicht in de problemen 
van de regio's wordt verkregen zonder dat aan de berekening 
van de samengestelde index wordt getornd. Kwalitatieve 
indicatoren zouden grafisch i.p.v. statistisch kunnen worden 
weergegeven. 
6. De uitbreiding 
6.1. Het Comité vindt dat de specifieke problemen die 
zich waarschijnlijk in de twee kandidaat-Lid-Staten zullen 
voordoen méér aandacht hadden moeten krijgen, zoals dit 
voor de tien huidige Lid-Staten gebeurd is. Meer in het 
bijzonder zou zo spoedig mogelijk moeten worden uitgezocht 
waaraan de regio's van Spanje en Portugal behoefte zullen 
hebben en in welke mate deze landen in staat zullen zijn de 
statistieken te verstrekken die noodzakelijk zijn voor de 
samengestelde index per regio. De Gemeenschap zou erop 
kunnen aandringen dat Spanje en Portugal het noodzakelijke 
statistische apparaat opzetten om ervoor te zorgen dat 
Eurostat straks over de basisgegevens kan beschikken. Een 
gedeelte van de communautaire middelen voor studies en 
onderzoek zou voor dit doel kunnen worden gereserveerd. 
Gedaan te Brussel, 27 maart 1985. 7. Presentatie 
7.1. Het tweede periodiek verslag is niet zeer leesbaar 
omdat de specifieke gegevens betreffende de veelsoortige 
problemen van een regio onder verschillende hoofdstukken 
moeten worden „opgespoord". Het Comité herhaalt derhal­
ve zijn verzoek uit het vorige advies om voortaan in het 
verslag zelf of - desgewenst - in een bijlage op enkele 
aparte bladzijden alle gegevens betreffende iedere regio 
afzonderlijk samen te vatten, zulks wellicht niet zozeer in een 
geschreven tekst maar vooral door middel van een aantal 
grafieken e.d. 
8. Conclusies 
8.1. Het Comité spreekt zijn waardering uit over de 
gevolgde methode en de kwaliteit van het verslag en moedigt 
de Commissie ertoe aan voor de volgende verslagen op deze 
weg verder te gaan. Deze serie verslagen vormt qua statisti­
sche inhoud een unicum in Europa en wellicht in de wereld. 
Zij is een belangrijk instrument om na te gaan hoever de 
economische convergentie, die één van de voornaamste 
doelstellingen van de Gemeenschap vormt, gevorderd is. 
8.2. Helaas krijgen de factoren die een dergelijke toene­
mende convergentie in de weg staan, steeds meer betekenis:, 
periferiteit, sectoriële achteruitgang en grote verschillen in 
infrastructuurvoorzieningen. Om deze problemen in de kern 
aan te pakken zijn meer wilskracht en meer middelen nodig. 
De meeste politieke beslissingen betreffende concurrentie, 
industriële investeringen, nieuwe technologieën, beroepsop­
leiding en landbouw bevatten een regionaal element. Het 
Comité hoopt daarom dat de besluitvormers bij de uitvoering 
van hun beslissingen op deze terreinen niet zullen aarzelen 
om met de in het periodiek verslag vervatte gegevens rekening 
te houden. Tegelijkertijd zouden in toekomstige periodieke 
verslagen de resultaten van EFRO-steun aan de regio's 
moeten worden geanalyseerd. Bovendien zou het een en 
ander moeten worden gedaan om de verbreiding en de 
kwaliteit van de beschikbare informatie te verbeteren. Hier­
voor is wellicht financiële steun nodig, niet alleen voor Spanje 
en Portugal (zie boven), maar ook voor andere perifere 
regio's. De statistische armoede van deze laatste, waarover de 
Commissie in haar verslag klaagt, staat momenteel immers 
een nauwgezette vergelijking van de regio's in de weg. 
8.3. Ten slotte is het Comité van mening dat de Commis­
sie in toekomstige periodieke verslagen ongestoord verder 
moet gaan op de reeds ingeslagen weg waarbij zij specifieke 
problemen in de verschillende regio's aan de hand van zuiver 
statistische analyses onder de aandacht brengt en ter illustra­
tie voorbeelden aanvoert. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
G. MUHR