COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 18.07.1997 
COM(97) 379 dcf. 
VERSLAG AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN HET 
ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ OVER DE EUROPSE STICHTING VOOR 
OPLEIDING 
(ARTIKEL 17 VAN VERORDENING (EEG) NR. 1360/90 VAN DE RAAD VAN 7 
MEI 1990) 
(door de Commissie ingediend) 

1. INLEIDING 1 
2. ACHTERGROND, DOELSTELLINGEN EN ROL VAN DE STICHTING 1 
2.1 Politieke achtergrond 1 
2.2 Doelstellingen en taken 3 
3. VESTIGING, ORGANISATIE EN ACTIVITEITEN VAN DE STICHTING 3 
3.1 Vestiging en infrastructuur 3 
3.2 Besluitvorming en interne organisatie 4 
3.3 Werkmethoden en activiteiten 5 
3.4 Financiële middelen en uitgaven 8 
4. EVALUATIE VAN DE EUROPESE STICHTING VOOR OPLEIDING 9 
4.1 Context en doelstellingen van de evaluatie 9 
4.2 Bevindingen, conclusies en aanbevelingen van de met de evaluatie 
belaste contractant 9 
4.3 Follow-up van de evaluatie , 11 
5. TOEKOMSTPERSPECTIEVEN VOOR DE EUROPESE STICHTING VOOR 
OPLEIDING 12 
5.1 Verduidelijking van de opdracht van de Stichting 12 
5.2 Oriëntaties voor de rol van de Stichting in de context van de 
communautaire acties 14 
6. CONCLUSIE ...16 
-X-
VERSLAG AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN HET 
ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ OVER DE EUROPSE STICHTING VOOR 
OPLEIDING 
(ARTIKEL 17 VAN VERORDENING (EEG) NR. 1360/90 VAN DE RAAD VAN 7 
MEI 1990) 
1. INLEIDING 
Het doel van dit verslag is het geven van een overzicht van de tot dusver door de 
werkzaamheden van de Europese Stichting voor Opleiding opgedane ervaring. Het verslag 
wordt overgelegd overeenkomstig artikel 17 van de verordening van de Raad tot oprichting 
van de Europese Stichting voor Opleiding1 dat bepaalt dat de Commissie een toezicht- en 
evaluatieprocedure voor de Stichting vastlegt en verslag over de eerste resultaten van deze 
procedure uitbrengt. 
Dit verslag behandelt vier onderwerpen (hoofdstukken 2-5): 
• achtergrond, doelstellingen en rol van de Stichting; 
• vestiging, organisatie en activiteiten van de Stichting; 
• evaluatie van de tot nu toe door de Stichting uitgevoerde werkzaamheden; en 
• beschouwingen over de toekomstige perspectieven van de Stichting. 
Zoals voorgeschreven in artikel 17 van de verordening van de Raad is het verslag 
gebaseerd op het bij het toezicht op de activiteiten van de Stichting verzameld materiaal en 
op een onafhankelijke evaluatie. Er is ook rekening gehouden met de ervaring van de 
Commissie bij de samenwerking met de Stichting. 
2. ACHTERGROND, DOELSTELLINGEN EN ROL VAN DE STICHTING 
2.1 Politieke achtergrond 
De Europese Raad, op 8-9 december 1989 te Straatsburg bijeen, heeft de Commissie 
verzocht een voorstel op te stellen voor de oprichting van een Europese Stichting voor 
Opleiding voor Midden- en Oost-Europa. Dit voorstel werd op 7 mei 1990 door de Raad 
goedgekeurd. 
De Europese Raad nam dit initiatiefin de context van de politieke, sociale en economische 
hervormingen die in Oost-Europa werden ingezet, om in te spelen op de noodzaak van de 
ondersteuning van de opkomende democratieën en markteconomiën. Het algemeen 
steunverleningsprogramma van de Gemeenschap ter ondersteuning van deze hervormingen 
(Phare) werd op 18 december 19892 door de Raad goedgekeurd, aanvankelijk voor 
Hongarije en Polen, en werd daarna tot de overige Midden- en Oost-Europese landen 
1 Verordening (EEG) nr. 1360/90 van de Raad van 7 mei 1990 tot oprichting van een Europese 
Stichting voor Opleiding (PB L 131 van 23 mei 1990, blz. 1 ), later gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 
2063/94 van de Raad van 27 juli 1994 (PB L 216 van 20 augustus 1994, blz. 9). Deze rechtsbesluiten 
worden hierna de "Verordening van de Raad" genoemd. 
2 Verordening (EEG) nr. 3906/89 van de Raad van 18 december 1989 (PB L 375 van 23 december 
1989, blz. 11) 
- < -
opleiding, een sector die belangrijk werd geacht voor de herstructrurering van de 
economieën van de partnerlanden in hun geheel.3 
De coördinatie van de buitenlandse steunverlening aan de partnerlanden werd destijds 
belangrijk geacht door de Groep van 24 geïndustrialiseerde landen (G 24) die de 
Commissie hebben verzocht de leiding te nemen van de coördinatie van deze 
steunverlening. Men was immers van mening dat de Stichting een nuttige rol kon spelen bij 
de coördinatie van de buitenlandse steun op het gebied van de beroepsopleiding. 
In deze context was het besluit tot oprichting van een Europese Stichting voor Opleiding 
gebaseerd op de volgende overwegingen: 
• De problemen in verband met de beroepsopleiding van de arbeidskrachten in Midden-
en Oost-Europa, en in het bijzonder de wederopbouw van de opleidingsstelsels in hun 
geheel, waren zodanig complex dat het nodig werd geacht een speciaal agentschap op 
te richten dat zich alleen met deze taak bezig hield. 
• De op het niveau van de Gemeenschap, door de lidstaten en door derde landen 
opgedane ervaring op het gebied van de beroepsopleiding, zowel in de particuliere als 
in de publieke sector, kon het efficiëntst ter beschikking worden gesteld van de 
transitielanden ter ondersteuning van hun hervormingen, als zij via aan passend 
institutioneel kader werd gekanaliseerd. 
• Hoewel de Stichting enige autonomie en flexibiliteit nodig had om met nationale en 
internationale instanties samen te werken, werd van haar toch verwacht dat zij een 
nauwe werkrelatie met de Commissie zou onderhouden en de algemene politieke 
verantwoordelijkheden van de Gemeenschap en haar instellingen zou respecteren. 
Hoewel de Europese Stichting voor Opleiding in mei 1990 bij verordening van de Raad 
wettelijk werd opgericht, is de verordening pas in oktober 1993 in werking getreden 
wanneer de Europese Raad van Brussel Turijn als zetel van de Stichting heeft 
aangewezen4. 
De uitgestelde start betekende dat de Stichting zich moest aanpassen aan een omgeving die 
verschilde van die waarin zij aanvankelijk was opgezet. Belangrijke communautaire 
steunverleningsprogramma's waren inmiddels ten uitvoer gelegd, te weten de programma's 
Phare en Tacis die zich richtten op de door de partnerlanden aangegeven prioriteiten in 
verband met de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen. Deze acties en prioriteiten 
vielen niet noodzakelijkerwijs samen met wat oorspronkelijk in de verordening van de 
Raad tot oprichting van de Stichting was vastgesteld (maar niet uitgevoerd wegens het 
ontbreken van een besluit over de zetel van de Stichting). Daarom werd het nodig geacht de 
Stichting bij de lopende steunverleningsprogramma's te betrekken door het toevoegen aan 
De Onafhankelijke Staten van de voormalige Sovjetunie en Mongolië werden bij Verordening (EG) 
nr. 2063/94 van de Raad van 27 juli 1994 (PB L 216 van 20 augustus 1994, blz. 9) als partnerlanden 
van de Stichting opgenomen ingevolge de aanbeveling van de Europese Raad van Brussel in oktober 
1993. De Commissie heeft de verdere uitbreiding van de geografische werkingssfeer van de Stichting 
tot de aan de MEDA-programma's deelnemende landen voorgesteld (Voorstel van de Commissie van 
28 april 1997, COM(97) 177). 
Besluit in onderlinge overeenstemming genomen door de Vertegenwoordigers van de Regeringen der 
Lid-Staten van 29 oktober 1993 (PB C 323 van 30 november 1993, blz. 1) 
5 haar statuten van een clausule die haar in staat stelde door de Commissie goedgekeurde 
opleidingsprogramma's uit te voeren5. 
2.2 Doelstellingen en taken 
Het doel van de Stichting, zoals omschreven in de verordening van de Raad (artikelen 1 en 
2), is bij te dragen aan de ontwikkeling van de beroepsopleidingsstelsels van de landen van 
Midden- en Oost-Europa en de voormalige Sovjetunie en Mongolië. De beroepsopleiding 
omvat volgens de definitie van de verordening zowel de initiële en de voortgezette 
opleiding als de omscholing van jongeren en volwassenen, in het bijzonder op het gebied 
van de managementopleiding. 
Om dit doel te bereiken is de Stichting belast met de uitvoering van vier kerntaken die haar 
primaire activiteitsgebieden zijn (artikel 3 van de verordening van de Raad): 
• de partnerlanden bijstaan bij het bepalen van de opleidingsbehoeften en de 
Gemenschap, de lidstaten en derde landen advies en informatie verschaffen over deze 
behoeften en over opleidingsinitiatieven (beleidsadvies); 
• 
• de Commissie bijstaan bij de tenuitvoerlegging van de opleidingsprogramma's als 
onderdeel van de steun van de Gemeenschap aan de partnerlanden (Phare en Tacis), en 
bij het toezicht op en de evaluatie van de opleidingshulp aan deze landen; 
de internationale samenwerking vergemakkelijken, met name door het bevorderen van 
joint ventures en het voorbereiden van proefprojecten. De bijdrage van de Stichting, 
die ook medefinanciering kan omvatten, moet leiden tot de financiering van 
multinationale projecten door een of meer landen. Meer in het algemeen is de Stichting 
opgericht om op te treden als "clearing house" voor de kanalisatie van het 
internationaal aanbod van opleidingshulp; 
verspreiden van informatie en aanmoedigen van de uitwisseling van ervaringen op het 
gebied van de beroepsopleiding, bijvoorbeeld door publicaties en vergaderingen. 
3. VESTIGING, ORGANISATIE EN ACTIVITEITEN VAN DE STICHTING 
3.1 Vestiging en infrastructuur 
Ingevolge het besluit van de Europese Raad en na een voorbereidingsperiode van 6 
maanden is de Stichting in januari 1995 met haar activiteiten in Turijn begonnen, waarbij 
de Commissie omvangrijke steun aan het startende agentschap heeft verleend. 
Het gebouw waarin de Stichting is gehuisvest, is door de Italiaanse autoriteiten tegen een 
nominale huurprijs voor dertig jaar ter beschikking gesteld. Omvangrijke renovatiewerken 
worden momenteel gefinancierd uit een subsidie van de Gemeenschap aan de Stichting (5 
MECU6). Bovendien is een totale investering van 3,3 MECU gedaan voor 
kantooruitrusting en algemene bedrijfskosten van 1994 tot 1996. In 1997 zullen de lopende 
Artikel 3, lid c), derde streepje, van de verordening van de Raad, toegevoegd bij Verordening (EG) nr. 
2063/94 van 27 juli 1994 (PB L 216 van 20 augustus 1994, blz. 9). 
6 1994: 2 MECU; 1995: 1 MECU; 1996: 1 MECU; 1997: 1 MECU. 
-3-
investerings- en exploitatiekosten circa 1,7 MECU per jaar bedragen. De Stichting beschikt 
thans over moderne gegevensverwerkingsfaciliteiten die haar in staat stellen een 
hoogwaardige Internet-site te bedrijven en wereldwijd een ruim publiek aan te spreken. 
Een overeenkomst tot vaststelling van de voorwaarden waaronder de Italiaanse regering 
met de huisvesting van de Stichting instemt en met name ter verduidelijking van de status 
van het personeel van de Stichting is op 19 december 1994 ondertekend en in april 1997 
door het Italiaanse Parlement geratificeerd. 
Het personeel van de Stichting is vanaf medio 1994 aangesteld, te beginnen met de 
aanwijzing van de directeur door de raad van bestuur van de Stichting op 20 mei 1994. 
Momenteel heeft de Stichting in totaal 150 personen in dienst (130 tijdelijke 
functionarissen, 16 hulpfunctionarissen en plaatselijke functionarissen, 4 gedetacheerde 
nationale deskundigen)7. De looptijd van de contracten, die kunnen worden verlengd, 
varieert van 3 tot 5 jaar. 
Zodra het besluit over de zetel van de Stichting was genomen, heeft de installatie daarvan 
in betrekkelijk korte tijd plaatsgevonden. 
3.2 Besluitvorming en interne organisatie 
De Stichting heeft een raad van bestuur, samengesteld uit vertegenwoordigers van de 
lidstaten en voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie, die optreedt als 
het hoogste besluitvormingsorgaan van het agentschap. Tijdens de periode 1994-97 heeft 
de raad van bestuur, die twee maal per jaar bijeenkomt: 
- de directeur en het adviesforum aangewezen; 
- regels voor de plaatselijke functionarissen en een personeelscomité goedgekeurd; 
- de financiële regels van de Stichting vastgesteld; 
- de jaarlijkse werkprogramma's van de Stichting goedgekeurd; 
- de jaarlijkse begrotingen goedgekeurd; 
- de directeur voor 1994 en 1995 kwijting voor de begroting verleend; 
- de ontwerp-jaarverslagen goedgekeurd. 
De directeur speelt een centrale rol in de organisatie. Hij zorgt voor de voorbereiding en de 
organisatie van de werkzaamheden van de raad van bestuur en is met name 
verantwoordelijk voor de opstelling en de tenuitvoerlegging van het werkprogramma, de 
uitvoering van de begroting en alle personeelsaangelegenheden. Hij is de wettelijke 
vertegenwoordiger van de Stichting en onderhoudt de contacten met de Commissie en de 
autoriteiten van de lidstaten en de partnerlanden. 
De Stichting bestaat uit drie operationele departementen die respectievelijk 
verantwoordelijk zijn voor beroepsopleidingsprogramma's, analyse en ontwikkeling en 
technische bijstand aan Tempus. Deze worden aangevuld met een directoraat, bestaande uit 
de directeur en twee adjunct-directeuren. De managementopleiding vindt plaats door 
middel van een horizontale matrixorganisatie, waarbij gebruik wordt gemaakt van het 
personeel van de operationele departementen. Deze departementen worden ondersteund 
door vier centrale diensteenheden: financiële en juridische aangelegenheden, administratie 
De personeelsformatie van de Stichting is opgenomen als bijlage 
en personeel, voorlichting en publicaties, en computersystemen. Een organisatieschema is 
als bijlage 2 bijgevoegd. 
De financiële controle op de uitgaven uit de eigen begroting van de Stichting wordt verricht 
door de Financiële Controleur van de Commissie. In het belang van de administratieve 
doeltreffendheid is deze taak onlangs gedelegeerd aan het bureau van de Financiële 
Controle van de Commissie te Ispra. De controle op de door de Stichting beheerde 
operationele fondsen voor Phare en Tacis wordt ook door de Financiële Controleur van de 
Commissie uitgevoerd. 
3.3 Werkmethoden en activiteiten 
De activiteiten van de Stichting hebben zich over een periode van bijna drie jaar vanaf 
medio 1994 sterk ontwikkeld. Tijdens de beginfase (1994) is de nadruk gelegd op de 
ontwikkeling van een conceptuele structuur, met name door het uitwerken van het concept 
van de Waarnemingspost. Sinds de vestiging van de Stichting te Turijn in 1995 zijn de 
programmabeheerstaken vastgesteld, te beginnen met de overdracht van de verlening van 
bijstand aan de Commissie bij het beheer van het Tempus-programma. De Commissie heeft 
actieve steun verleend bij de ontwikkeling van instrumenten en methodologieën, vooral 
wanneer deze bijzonder relevant waren voor de acties van de Gemeenschap 
(Waarnemingspost, beheer van communautaire programma's). 
Instrumenten van de Stichting - Waarnemingspost en Adviesforum 
Het doel van de Waarnemingspost, een door de Commissie uitgewerkt en ondersteund 
concept, is het verzamelen en analyseren van nauwkeurige en actuele informatie en het 
analyseren van de ontwikkelingen, behoeften en prioriteiten op het gebied van de 
beroepsopleiding in de partnerlanden. Deze informatie en analyses zijn in beginsel bestemd 
voor de bevoegde autoriteiten van de partnerlanden, alsook voor de instanties die de 
hervorming van de opleidingsstelsels in de partnerlanden willen steunen, in het bijzonder 
de Gemeenschap en haar lidstaten. De taken van de Waarnemingspost worden uitgevoerd 
met de steun van een netwerk van "nationale waarnemingsposten" in de partnerlanden 
(contractanten die verbonden zijn aan een bestaande instelling of autoriteit). Begin 1996 
waren in 11 landen in het Phare-gebied en in 8 landen in het Tacis-gebied nationale 
waarnemingsposten opgericht in samenwerking met de nationale autoriteiten van de 
betrokken landen. De Stichting heeft voor de nodige opleiding van het personeel gezorgd, 
heeft netwerkactiviteiten georganiseerd en heeft gestructureerde rapportage-, 
ondersteunings- en controlesystemen opgezet. In 1996 is een eerste reeks analytische 
verslagen over de beroepsopleidingsstelsels van de 11 Phare-landen opgesteld. Binnen de 
Stichting is een speciale waarnemingsposteenheid opgericht die onder meer een 
haalbaarheidsstudie naar de ontwikkeling van een gegevensbank heeft uitgevoerd (1996). 
Thans kan de Waarnemingspost als grotendeels operationeel worden beschouwd. 
Het Adviesforum van de Stichting, opgericht bij de verordening van de Raad en 
samengesteld uit deskundigen op het gebied van de beroepsopleiding uit de lidstaten, de 
partnerlanden, de sociale partners en internationale organisaties, vormt een belangrijke 
bron van kennis en ervaring in opleidingsaangelegenheden voor alle betrokken landen. Het 
Adviesforum komt één keer per jaar in plenaire vergadering en in subgroepen bijeen en 
staat de Stichting bij door het verstrekken van advies over beroepsopleidingskwesties en 
door het voorstellen van prioritaire gebieden voor de werkzaamheden van de Stichting. 
Algemeen gesproken zijn de activiteiten van de Stichting opgezet en ontwikkeld in lijn met 
haar basistaken (cf. punt 2.2. van dit verslag). Hieronder wordt de tot dusver geboekte 
vooruitgang beschreven: 
-5-
Bepaling van de opleidingsbehoeften en verschaffing van informatie en advies aan de 
Gemeenschap, de lidstaten en de partnerlanden (beleidsadvies) 
Na de ontwikkeling van haar taak als waarnemingspost heeft de Stichting haar analytische 
capaciteiten tot dusver vooral ingezet ten behoeve van de Commissie door het verstrekken 
van advies en informatie: 
Op verzoek van de Commissie heeft de Stichting een aantal analyses en 
strategiedocumenten opgesteld, bijvoorbeeld een bijdrage aan een evaluatie van de 
beroepsopleiding in de geassocieerde Midden- en Oost-Europese landen in de context van 
de voorbereiding van de toetreding (1996) en aan de indicatieve programma's 1996-99 en 
de actieprogramma's 1996-97 voor Tacis. Bovendien is een aantal concrete 
projectvoorstellen op gebieden van bijzonder groot belang door de Stichting voor de 
Commissie opgesteld. 
In tegenstelling tot de omvangrijke bijdrage aan de werkzaamheden van de Commissie 
steunen de lidstaten nog niet in dezelfde mate op de bijstand en het advies van de Stichting 
voor het programmeren en ontwerpen van hun bilaterale steunprogramma's. Dit blijft een 
gebied dat verder moet worden ontwikkeld. 
De Stichting heeft echter verschillende diensten verleend aan de autoriteiten van de 
partnerlanden, namelijk beleidsadvies, netwerking binnen en tussen partnerlanden en 
ontwikkeling van het menselijk potentieel. Sinds 1995 zijn doelgerichte programma's op 
het gebied van de personeelsontwikkeling opgezet ter bevordering van de competentie en 
de vaardigheden op het gebied van de beleidsontwikkeling van sleutelactoren in 
partnerlanden uit de publieke en particuliere sector en van de sociale partners. Regionale 
"partnerconferenties" waren het voornaamste forum voor netwerking en beleidsadvies. De 
Stichting heeft ook rondetafelconferenties, workshops en seminars voor de verspreiding 
van goede praktijken en de verstrekking van beleidsadvies georganiseerd en advies 
uitgebracht over de opstelling van nieuwe wetgeving inzake beroepsopleiding. Sinds 1995 
worden regelmatig vergaderingen voor de plaatselijke Programme Management Units 
(PMU's) in alle Phare-landen georganiseerd om de samenwerking op het gebied van de 
beroepsopleiding aan te moedigen. 
Verlening van diensten inzake programmabeheer aan de Commissie 
Het beheer, de technische ondersteuning en de bewaking van projecten/programma's voor 
de Commissie zijn in feite de belangrijkste elementen van de activiteiten van de Stichting 
in de eerste driejaar geworden. De Stichting heeft de Commissie bijgestaan bij het beheer 
en de bewaking van projecten/programma's op drie gebieden: 
• Een aantal Phare- en enige Tacis-projecten in verband met opleidingshulp, die op één of 
meerdere landen waren gericht en waarmee een totaal bedrag van 81,5 MECU8 was 
gemoeid, is aan de Stichting overgedragen. De Stichting verleende aanvankelijk deze 
administratieve diensten op grond van met de Commissie gesloten overeenkomsten 
waarin voor elk programma of project de opdracht van de Stichting en de besteding van 
de communautaire fondsen waren vastgelegd. 
In maart 1997 is tussen de Stichting en de Commissie een kaderovereenkomst gesloten 
voor de standaardisatie van de mechanismen voor de overdracht van het projectbeheer 
Een gedetailleerde lijst is bijgevoegd als bijlage 4. 
en ter verduidelijking van de rolverdeling tussen de Commissie en de Stichting in de 
cyclus van de Phare/Tacis-projecten. Krachtens deze overeenkomst geniet de Stichting 
autonomie bij het beheer van communautaire projecten, onder voorbehoud van controle 
achteraf, maar zij kan slechts onder leiding van de Commissie bijdragen aan de 
identificatie en het ontwerp van projecten. 
• Vanaf haar vestiging in Turijn is de Stichting belast met de verlening van technische 
bijstand aan de Commissie bij de tenuitvoerlegging van het Tempus-programma, ook 
op basis van jaarlijkse overeenkomsten. In dit verband heeft de Stichting volgens de 
richtsnoeren van de Commissie een aantal continue administratieve activiteiten 
verricht: de voorbereiding van de selectieprocedure voor de projecten, het beheer van 
de subsidiecontracten en de betaling van de subsidies, de bewaking van de projecten, 
de bevordering van de verspreiding van de resultaten, de opstelling en de publicatie 
van documenten en de verlening van algemene administratieve steun. Er zijn 
communautaire fondsen ten.belope van 321 MECU besteed. 
• In 1996-97 heeft de Commissie de Stichting betrokken bij de tenuitvoerlegging van 
maatregelen om de geassocieerde Midden- en Oost-Europese landen voor te bereiden 
op deelname aan het communautaire programma Leonardo da Vinci. 
Vergemakkelijking van de internationale samenwerking en kanalisatie van de 
internationale steun ('clearing house ') 
Op dit gebied zijn enkele veelbelovende initiatieven genomen, die ruimte laten voor de 
verdere ontwikkeling en verbreding van de activiteiten: 
Ingevolge een initiatief van de Russische ministers van Onderwijs en Arbeid is een 
gezamenlijk proefproject opgezet ter bevordering van de hervorming van de 
beroepsopleiding in vier sectoren (elektronica/telecommunicatie, toerisme, transport en 
houtproductie) in Noordwest-Rusland, door het leggen van contacten tussen EU- en 
Russische instellingen. Het project is in april 1996 van start gegaan en wordt actief 
ondersteund door Oostenrijk, Finland, Duitsland, Nederland en het Vlaamse Gewest. De 
Stichting speelt een coördinerende rol. Van de lidstaten wordt in 1996-97 een totale 
bijdrage van 1,5 MECU verwacht; de medefinanciering van de Stichting bedraagt tot nu toe 
0,175 MECU. 
Op meer algemeen vlak is de Stichting begonnen met het leveren van een bijdrage aan de 
coördinatie van de internationale opleidingshulp door de organisatie van een eerste "donors 
workshop" in juni 1996. Hieraan hebben vertegenwoordigers van de nationale ministeries, 
nationale en internationale financiers en deskundigen uit de partnerlanden deelgenomen. 
Soortgelijke workshops zijn gehouden in Albanië en Bosnië-Herzegovina (januari en april 
1997). Er is een studie in verband met strategieën voor internationale samenwerking 
uitgevoerd (1997). De toekomstige acties van de Stichting op dit gebied zullen op deze 
studie worden gebaseerd. 
Verspreiding van informatie en uitwisseling van ervaringen 
Naast de internationale bijeenkomsten, zoals de "donors workshop", en de follow-up van 
de geplande maatregelen is de Stichting begonnen met de opstelling van twee thematische 
glossaria op het gebied van de beroepsopleiding en een lijst van algemene sleuteltermen op 
dit gebied met het oog op de bevordering van een gemeenschappelijke terminologie in de 
partnerlanden. 
De Stichting maakt ook gebruik van het netwerk van het Adviesforum en andere netwerken 
voor de bevordering van de uitwisseling van informatie en ervaringen. Zij steunt op haar 
samenwerking met het CEDEFOP voor de verzameling van informatie en materiaal voor 
de voorbereiding van de toetreding van de geassocieerde landen. Door beide agentschappen 
wordt een gedetailleerd memorandum van overeenstemming opgesteld, waarin concrete 
samenwerkingsmaatregelen worden aangegeven. 
3.4 Financiële middelen en uitgaven 
Aangezien de Stichting een Europees agentschap van de "tweede generatie" is, zouden haar 
financiële middelen in principe kunnen bestaan uit bijdragen van de verschillende 
betrokken partijen (artikel 9 van de verordening van de Raad). Tot dusver is de Stichting in 
feite uitsluitend door de Gemeenschap gefinancierd. 
De financiering door de Gemeenschap geschiedt door middel van een jaarlijkse subsidie 
(begrotingslijn B7-501), waarvan het bedrag wordt vastgesteld rekening houdend met de 
algemene oriëntaties voor de verlening van communautaire steun aan de partnerlanden van 
de Stichting (artikel 10 van de verordening van de Raad). Deze subsidie vormt de eigen 
begroting van de Stichting die door haar directeur wordt uitgevoerd. De subsidie van de 
Gemeenschap dient voor de financiering van het personeel van de Stichting, haar 
infrastructuur- en exploitatiekosten, de algemene kosten die voortvloeien uit de uitvoering 
van de statutaire taken van de Stichting (zie punt 1.1 van dit verslag) en de operationele 
uitgaven in verband met haar specifieke taken. 
De subsidie is als volgt gebruikt9: 
Begrotingsjaar 
1994 
1995 
1996 
1997 Financiering 
door de 
Gemeenschap 
5.000.000 
11.000.000 
16.500.000 
15.400.000 Bestede fondsen 
3.159.569 
10.079.446 
14.507.757 Naar het volgende 
jaar overgeboekte 
fondsen 
319.000 
142.370 
665.000 Niet gebruikte 
fondsen ' ° 
1.521.431 
778.184 
1.327.243 
Naast de subsidie die naar de begroting van de Stichting is gegaan, heeft de Commissie ook 
tijdens een beperkte aanloopperiode op grond van overeenkomsten extra financiële 
middelen ter beschikking gesteld voor de uitvoering van sommige statutaire sleuteltaken 
van de Stichting. Dit geschiedde om de oprichting van het netwerk van nationale 
waarnemingsposten te versnellen, waarvan andere communauatire acties mogelijkerwijs 
zullen profiteren (financiering uit de begroting van de Stichting tot nu toe: 0.95 MECU; 
medefinanciering door de Commissie: 2.57 MECU). 
De directe uitgaven in verband met de door de Stichting beheerde communautaire 
programma's zijn gefinancierd uit de begrotingen van de respectieve programma's, waarbij 
9 Een meer gedetailleerde verdeling is opgenomen als bijlage 3. 
10 De overschotten in 1994 waren het gevolg van de tijdspanne tussen de officiële vestiging van de 
Stichting en de aanstelling van personeel en investering in infrastructuur. De uitvoering van de 
begroting in 1995 en 1996 werd gehinderd door de late vrijmaking van in reserve gehouden fondsen 
door het Europees Parlement. 
de loonkosten van het personeel en de algemene kosten uit de jaarlijkse subsidie zijn 
gefinancierd. Met name de directe uitgaven als gevolg van het beheer van het Tempus-
programma zijn voor 1997 rechtstreeks gefinancierd uit de respectieve begrotingslijnen van 
de Gemeenschap (1,55 MECU). 
4. EVALUATIE VAN DE EUROPESE STICHTING VOOR OPLEIDING 
4.1 Context en doelstellingen van de evaluatie 
Er is een externe evaluatie uitgevoerd als onderdeel van een continue bewakings- en 
evaluatieprocedure die overeenkomstig artikel 17 van de verordening van de Raad tot 
oprichting van de Stichting gezamenlijk door de Stichting en de Commissie is ontwikkeld. 
Het bewakings- en evaluatieproces is bedoeld om de Stichting te helpen bij het in het oog 
houden van de nauwkeurigheid en de doeltreffendheid van haar procedures en is opgezet 
om vertrouwen in de Stichting te wekken. 
Deze evaluatie is van februari tot april 1997 door een externe en onafhankelijke contractant 
uitgevoerd. Daarbij werd de periode medio 1994 - begin 1997 geëvalueerd. De evaluatie 
had betrekking op: 
- verwezenlijkingen t.o.v. de doelstellingen van de basisverordening van de Raad; 
- organisatorische en operationele maatregelen. 
4.2 Bevindingen, conclusies en aanbevelingen van de met de evaluatie belaste 
contractant1 ' 
In dit punt worden de bevindingen, conclusies en aanbevelingen van het evaluatieverslag 
samengevat, die naar de mening van de Commissie nader moeten worden belicht: 
Bevindingen en conclusies 
• De met de evaluatie belaste contractant wijst erop dat de Stichting haar 
werkzaamheden thans concentreert op de uitvoering van de opleidingsprogramma's 
van de Commissie ingevolge de wijziging van de verordening van de Raad tot 
oprichting van de Stichting in 1994. Dit bewijst volgens de contractant dat een 
verschuiving heeft plaatsgevonden in haar rol, als men deze vergelijkt met de rol 
waaraan werd gedacht toen de Stichting in 1990 werd opgericht: in plaats van een 
internationaal "clearing house" is de Stichting een "uitvoeringsagentschap" van de 
Commissie geworden. Bijgevolg vindt de contractant dat de strategie van de Stichting 
in verband met haar "eigen" opdracht pas onlangs duidelijk naar voren is gekomen. 
Naar de mening van de Commissie is deze verschuiving grotendeels te wijten aan de 
vertraagde start van de Stichting (zie punt 2.1). 
• De contractant is van mening dat de Stichting een duidelijke "meerwaarde" ten aanzien 
van het beheer van de Phare- en Tacis-projecten biedt dankzij haar hoger 
personeelsniveau (in vergelijking met de diensten van de Commissie), haar technische 
bekwaamheid en haar deskundige kijk op de ontvangende landen. In geen van de 
Nadere bijzonderheden over de methodologie, de evaluatiewerkzaamheden en de resultaten daarvan 
staan vermeld in het volledige evaluatieverslag dat op verzoek verkrijgbaar is. De bevindingen, 
conclusies en aanbevelingen van de met de evaluatie belaste contractant vertegenwoordigen niet 
noodzakelijkerwijs het standpunt van de Europese Commissie. 
-9 
• 
• bezochte landen van ontvangst bestond twijfel over de expertise van de Stichting. De 
aan de Stichting toevertrouwde Phare- en Tacis-projecten verlenen volgens de 
contractant effectieve steun aan de hervorming van de beroepsopleiding. De Stichting 
heeft in aanzienlijke mate bijgedragen aan de vergroting van de doeltreffendheid van 
de projecten die vaak reeds waren begonnen. 
De met de Commissie ges.Ioten kaderovereenkomst (zie punt 3.3 hierboven) wordt 
beschouwd als een instrument voor de verduidelijking en standaardisering van de 
bijdragen van de Stichting aan de cyclus van de Phare en Tacis-projecten, waarbij de 
Commissie evenwel verantwoordelijk blijft voor het besluit betreffende de overdracht 
van de projecten, de identificatie en de programmering van de projecten en de ex post-
controle van het projectbeheer. De contractant is van oordeel dat de overeenkomst het 
pad effent voor een doeltreffender werking van de Stichting maar stelt ook vragen in 
verband met de thans nog beperkte betrokkenheid van de Stichting bij de identificatie 
van de Phare- en Tacis-projecten. 
De "nationale waarnemingsposten" worden beschouwd als een "uniek netwerk voor het 
creëren, analyseren en verspreiden van (relevante) gegevens". Zodra het volledig 
operationeel is, zal dit netwerk in staat zijn om bij te dragen aan de evaluatie van de 
behoeften en strategieën en de Stichting een waardevolle bron van informatie bieden 
voor de uitvoering van diepgaande studies en de opstelling van ander materiaal voor 
haar eigen gebruik, voor de Commissie en voor een breed publiek. De contractant is 
van mening dat het nodig is dat voor het netwerk van waarnemingsposten een strategie 
voor de ontwikkeling op de lange termijn wordt uitgewerkt, waarbij ervoor moet 
worden gewaakt dat het met teveel taken wordt overladen. Verder benadrukt hij dat het 
van belang is dat het netwerk blijft gesteund worden, vooral uit financieel oogpunt. 
De uit de eigen begroting van de Stichting gefinancierde activiteiten op het gebied van 
beleidsadvies en opleiding hebben concrete resultaten opgeleverd. Zowel de 
thematische workshops/seminars als de activiteiten op het gebied van de 
personeelsontwikkeling worden relevant geacht voor de vervulling van de kerntaak van 
de Stichting, namelijk het verstrekken van advies in 
beroepsopleidingsaangelegenheden, waarbij laatstgenoemde activiteiten als het beste 
instrument worden beschouwd voor het verstrekken van dergelijk advies. Naar de 
mening van de contractant is het Adviesforum van de Stichting eveneens in staat 
geweest om ondanks zijn grote omvang zijn impact ten aanzien van de ontwikkeling 
van het beroepsopleidingsbeleid aan te tonen. De opzet en de tenuitvoerlegging van een 
proefproject in Noordwest-Rusland met vijf bilaterale donors vormt naar het oordeel 
van de contractant een belangrijke verwezenlijking. 
De organisatiestructuur van de Stichting wordt geëigend beschouwd voor haar huidige 
rol (d.w.z. in hoofdzaak beheer van de programma's Phare en Tacis) maar zou moeten 
worden aangepast als de Stichting meer als "clearing house" en "centrum van 
opleidingsexpertise" zou moeten gaan fungeren. De deskundigheid van het personeel, 
die over het algemeen aan haar huidig taakprofiel beantwoordt, zou kunnen worden 
vergroot door de uitbreiding van het aantal personeelsleden met een specifieke 
expertise op het gebied van de beroepsopleiding in het departement dat voor de 
beroepsopleidingsprogramma's verantwoordelijk is. De Stichting beschikt naar de 
mening van de contractant over een goede basis voor de ontwikkeling van 
"institutionele expertise", d.w.z. voor het effectief benutten van zijn potentieel op een 
gegeven gebied. 
De met de evaluatie belaste contractant is tot de algemene conclusie gekomen dat de 
Stichting over een periode van twee jaar belangrijke positieve resultaten heeft geboekt. 
- 10-• 
Er is echter ook gewezen op sommige punten die moeten worden verbeterd in lijn met het 
standpunt van de Commissie dienaangaande: 
• Het beheer van de Stichting vereist een aantal aanpassingen, zoals (1) de installatie van 
een intern beheersinformatiesysteem om toezicht uit te oefenen op de voortgang van de 
verschillende programma's en projecten, en om deze informatie mee te delen aan de 
raad van bestuur en de betrokken diensten van de Commissie; (2) meer transversale 
communicatie binnen de Stichting, voortbouwen op reeds in uitvoering zijnde 
maatregelen, en ontwikkeling van bredere bekwaamheden om institutionele expertise 
op te bouwen; en (3) de totstandbrenging van een raamwerk voor een kwantitatieve, 
activiteitsgerelateerde kostenanalyse om de kosten van de verschillende activiteiten 
van de Stichting doorzichtig te maken. De contractant beschouwt het laatste als een 
dringende noodzaak. 
• De financiële procedures van de Stichting en de organisatie van haar financiële 
diensten moeten naar de mening van de contractant verder worden verbeterd. De 
contractant vindt dat de Stichting de huidige reorganisatie van haar financiële diensten 
moet voortzetten om een meer uniforme en transparante financiële functie te 
installeren, moet voortgaan met haar subjectgerelateerde opleiding en haar eigen 
aanbestedingsregels voor operationele activiteiten moet harmoniseren met die welke op 
de Phare- en Tacis-fondsen worden toegepast. 
Deze evaluatie komt overeen met het standpunt van de Commissie. De Financiële 
Controleur van de Commissie beveelt de invoering van een uniform financieel beheer 
aan, dat de verschillende activiteiten bestrijkt en een coherente aanpak in termen van 
financieel beheer, boekhouding en verslaglegging garandeert. De Commissie juicht ook 
het feit toe dat, volgens de contractant, thans maatregelen worden genomen om de 
kennis van en de bijstand aan de operationele managers bij het aanbesteden en gunnen 
van opdrachten te verbeteren. 
Aanbevelingen 
Er is een reeks concrete aanbevelingen gedaan die in detail en door de bevoegde organen 
moeten worden geanalyseerd. Wat het beleidsniveau betreft, stelt de contractant voor te 
overwegen om de nadruk van de huidige "volumestrategie" (d.w.z. dragen van 
verantwoordelijkheid voor zoveel mogelijk projecten) naar een "focusstrategie" te 
verschuiven. De Stichting zou zich meer moeten richten op haar "oorspronkelijke" 
opdracht als internationaal "clearing house" en centrum voor opleidingsexpertise, en 
daarom haar activiteiten in verband met de waarnemingspostfunctie, de 
personeelsontwikkeling, het beleidsadvies, enz. verder moeten ontwikkelen. Terwijl het 
beheer van projecten voor de Commissie moet worden voortgezet, zou de Stichting ook 
nauwer met de Commissie moeten samenwerken om ervoor te zorgen dat de overgedragen 
projecten in overenstemming zijn met de statutaire doelstellingen van de Stichting. 
4.3 Follow-up van de evaluatie 
Het wordt van cruciaal belang geacht dat de conclusies en aanbevelingen van de met de 
evaluatie belaste contractant worden geanalyseerd en zo nodig worden opgevolgd. De 
Stichting zelf is direct bij de evaluatie betrokken. Daarom is de Stichting en met name haar 
directeur in eerste instantie verantwoordelijk voor de passende follow-up van de evaluatie. 
Een aantal aanbevelingen is direct gericht op de verbetering van het beheer van de 
Stichting, haar financiële procedures en de relaties met de verschillende "cliënten" van de 
Stichting. 
11 
Er zou een meer algemene discussie over de toekomstige taken en strategie van de 
Stichting kunnen worden gevoerd op grond van de aanbeveling van de contractant dat de 
Stichting haar prioriteiten moet verduidelijken. Alle beleidsaangelegenheden zullen worden 
besproken door de bevoegde organen, met name de raad van bestuur van de Stichting die 
deze aangelegenheden binnenkort zal aansnijden bij de vaststelling van het 
werkprogramma van de Stichting voor de periode 1998-2000. 
De raad van bestuur van de Stichting heeft verklaard dat hij een bijdrage wil leveren aan de 
uit de evaluatie te trekken politieke conclusies en op de uitvoering van de nodige 
administratieve aanpassingen zal toezien. 
5. TOEKOMSTPERSPECTIEVEN VOOR DE EUROPESE STICHTING VOOR OPLEIDING 
In het volgende hoofdstuk worden de voorstellen van de Commissie in verband met de 
toekomstige strategie van de Stichting uiteengezet. Zij zijn bedoeld als een bijdrage aan 
een bredere discussie waarin verdere bijdragen welkom zijn. Er zullen twee thema's 
worden behandeld: een duidelijker omschrijving van de opdracht van de Stichting, zoals 
aanbevolen door de contractant, en oriëntaties voor de toekomstige werkzaamheden van de 
Stichting in het kader van de communautaire programma's en beleidsmaatregelen. 
5.1 Verduidelijking van de opdracht van de Stichting 
De Commissie neemt nota van de aanbeveling van de contractant dat de Stichting "meer 
energie moet besteden aan haar oorspronkelijke opdracht" als internationaal clearing house 
voor opleidingsinitiatieven en als expertisecentrum dat de hervorming van de 
beroepsopleiding door middel van doelgericht advies steunt. De Stichting zal de 
Commissie ongetwijfeld blijven bijstaan bij de tenuitvoerlegging van de communautaire 
projecten Phare en Tacis, maar dit mag niet ten koste gaan van de kerntaken van de 
Stichting. 
Ter versterking van haar oorspronkelijke taken beveelt de Commissie aan dat de Stichting: 
• haar analytische capaciteit veilig stelt. Hiervoor dienen in de eigen begroting van de 
Stichting de nodige fondsen te worden vrijgemaakt ter ondersteuning van het netwerk 
van waarnemingsposten; 
haar interne expertise en kennis van de Europese beste praktijken op sleutelgebieden 
van de beroepsopleiding blijft ontwikkelen door volledig gebruik te maken van de 
expertise van CEDEFOP; 
haar beleidsadviesactiviteiten voor de partnerlanden blijft ontwikkelen, waaronder 
personeelsontwikkelingsprogramma's, bijdrage aan de wetgeving in verband met de 
beroepsopleiding, doelgerichte studies, workshops en conferenties, enz.; 
• haar capaciteit als "clearing house" versterkt door het verstrekken van analyses van de 
behoeften aan nationale en internationale organen en door het kanaliseren van 
steuninitiatieven. Dit kan alleen geschieden in nauwe samenwerking met de 
partnerlanden. 
Rekening houdend met de oorspronkelijke taken van de Stichting, zoals vastgelegd in de 
verordening van de Raad (zie punt 2.2 hierboven), lijkt het dienstig meer gewicht te 
hechten aan het volgende: • 
• 
Verspreiding en uitwisseling van informatie en expertise 
Aangezien het proces van de hervorming van de beroepsopleiding in hoge mate afliangt 
van de directe beschikbaarheid van expertise en know-how, dienen de verspreiding van 
informatie en de uitwisseling van ervaringen te worden versterkt. De Commissie moedigt 
de Stichting aan een gestructureerde informatiestroom van de Europese Unie naar de 
partnerlanden (en ook tussen de partnerlanden) te blijven ontwikkelen via de oprichting van 
netwerken tussen de bevoegde organen en de uitvoering van doelgerichte 
informatieactiviteiten (publicaties, seminars, gebruik van Internet, enz.) om de 
partnerlanden in staat te stellen profijt te trekken van de beste praktijken van de Unie en 
hun beleid te richten op moderne Europese normen in verband met de beroepsopleiding. 
Bij het verstrekken van de voor de herstructurering van de beroepsopleidingsstelsels 
vereiste know-how dient de Stichting te steunen op: 
• het in het kader van artikel 127 van het Verdrag ontwikkelde Europese 
beroepsopleidingsbeleid en de door de Gemeenschap opgedane ervaring bij de 
uitvoering van haar verschillende beroepsopleidingsprogramma's. De in dit kader 
gedane actievoorstellen, bijvoorbeeld met betrekking tot de wederzijdse erkenning van 
kwalificaties, de transparantie van normen, de grensoverschrijdende mobiliteit en de 
nieuwe technologieën op opleidingsgebied, zijn evenzeer relevant voor sommige 
partnerlanden die worden geconfronteerd met dezelfde noodzaak om het 
concurrentievermogen te vergroten, de werkgelegenheidscrisis te overwinnen en de 
sociale uitsluiting te bestrijden. Het is duidelijk dat de nauwe samenwerking met het 
CEDEFOP in deze context moet worden voortgezet; 
• het beroepsopleidingsbeleid van de lidstaten en de op nationaal vlak opgedane 
ervaring, met name de expertise van de regionale, publieke en particuliere organen en 
instellingen in de lidstaten die een uitgebreide en gedifferentieerde bron van informatie 
vormen. 
Versterkte samenwerking met de lidstaten 
Overeenkomstig haar mandaat om de lidstaten van de Gemeenschap advies en informatie 
over de opleidingshulp aan de partnerlanden te verschaffen en op te treden als "clearing 
house" voor internationale samenwerking (artikel 3, sub b), van de verordening van de 
Raad) zou de Stichting haar samenwerking met de lidstaten kunnen verbreden door: 
• de gegevens en de analyses van het netwerk van waarnemingsposten van de Stichting 
systematisch ter beschikking van de lidstaten te stellen en op deze basis advies te 
verstrekken; 
• op grond van de positieve ervaring met het proefproject in Noordwest-Rusland verdere 
multinationale projecten te initiëren met technische en financiële bijdragen van de 
lidstaten en overeenkomstig de taken en doelstellingen van de Stichting; 
• de informatiestroom tussen de nationale autoriteiten over opleidingsbehoeften en -hulp 
te verbeteren via doelgerichte netwerkactiviteiten; 
• de rol van de raad van bestuur in verband met het werkprogramma van de Stichting te 
versterken door bijvoorbeeld het organiseren van discussies onder zijn leden over 
specifieke kwesties van gemeenschappelijk belang. 
13 
5.2 Oriëntaties voor de rol van de Stichting in de context van de communautaire 
acties 
Hoewel er een duidelijke behoefte bestaat aan de versterking van de oorspronkelijke rol 
van de Stichting, verwacht de Commisie ook dat de operationele band met de programma's 
Phare en Tacis blijft bestaan. Een precieze coördinatie met de relevante acties en 
beleidsmaatregelen van de Gemeenschap is daarom van cruciaal belang. De Commissie 
acht het bestaan van nauwe banden met de Stichting onontbeerlijk voor een 
gemeenschappelijke aanpak van het beroepsopleidingsbeleid. 
Kaderovereenkomst 
De onlangs ondertekende kaderovereenkomst verduidelijkt de operationele band van de 
Stichting met de Commissie en haar bijdrage aan de algemene 
steunverleningsprogramma's van de Gemeenschap. Zij zal dienen als instrument voor de 
nadere omschrijving van deze bijdrage door het duidelijk vaststellen van de gebieden 
waarop projecten aan de Stichting kunnen worden toevertrouwd. Hierdoor zal enigszins 
tegemoet worden gekomen aan de aanbeveling van de met de evaluatie belaste contractant 
om dergelijke programma's "zorgvuldig" te selecteren. 
Bijdrage van de Stichting aan het proces ter voorbereiding van de toetreding 
In de context van de communautaire acties ter voorbereiding van de toetreding van de 
geassocieerde Midden- en Oost-Europese landen wordt de Stichting als agentschap dat 
speciaal is opgericht om de betreffende landen bij te staan verzocht haar inspanningen te 
richten op de specifieke vereisten van de hervorming van de beroepsopleiding in het proces 
ter voorbereiding van de toetreding. In deze context kunnen de volgende prioriteiten 
worden vermeld: 
• De integratie van de geassocieerde landen in de Europese Unie veronderstelt het 
bestaan van beroepsopleidingsstelsels die flexibel genoeg zijn om te kunnen inspelen 
op de structurele economische aanpassingen die het lidmaatschap van de Unie 
waarschijnlijk met zich zal brengen, om het hoofd te kunnen bieden aan de 
concurrentiedruk en de marktkrachten in een uitgebreide Unie en om de 
werkgelegenheid te bevorderen. De systematische hervorming van de beroepsopleiding 
en de aanpassing van de beroepsopleidingsstructuren aan deze behoeften moet het 
hoofddoel van de Stichting zijn. Daarom moet de Stichting de overdracht van de door 
de Gemeenschap en haar lidstaten verworven expertise bevorderen (zie punt 5.1) en 
beleidsadvies op deze basis verstrekken. Zij moet haar 
personeelsontwikkelingsactiviteiten uitdiepen en zij zou de oprichting kunnen 
overwegen van netwerken tussen de referentiegroepen waarmee zij in de partnerlanden 
reeds in verbinding staat (beleidsmakers in beroepsopleidingsdiensten, sociale 
partners) en hun tegenhangers in de EU. 
• De tenuitvoerlegging van het acquis communautaire in het sociaal beleid kan aspecten 
van de beroepsopleiding in ruimere zin omvatten. Ten eerste moet de betrokkenheid 
van de sociale partners bij de identificatie van de arbeidsmarktbehoeften, de 
omschrijving van de vaardigheidseisen en de uitwerking van opleidingsmaatregelen, in 
het bijzonder maatregelen in verband met de voortgezette opleiding, worden vergroot. 
Ten tweede moet eventueel de samenwerking tussen de bedrijven en de autoriteiten bij 
de bevordering van de voortgezette opleiding van specifieke doelgroepen worden 
uitgediept. De nationale en regionale overheidsdiensten in de partnerlanden moeten 
ook vertrouwd worden gemaakt met de doelstellingen, methoden en procedures van de 
14 
Gemeenschap in deze context. Er kunnen eventueel verdere activiteiten worden 
ontwikkeld op grond van het reeds door de Stichting uitgevoerde voorbereidende werk. 
• De aanpassing aan het acquis communautaire in sleutelsectoren van de economie zal 
verschillende vormen van investeringen noodzakelijk maken, waarbij bijvoorbeeld 
gebruik dient te worden gemaakt van nationale investeringsfondsen en faciliteiten voor 
de financiering van het MKB. Naast de kapitaalsinvesteringen zal aandacht worden 
besteed aan de nodige immateriële investeringen. Beroepsopleidingshulp zou ook 
nodig kunnen zijn om de kapitaalsinvesteringen te ondersteunen en ervoor te zorgen 
dat zij het doel van de aanpassing aan de Europese normen dienen. De mogelijke 
bijdrage van de Stichting aan dergelijke sectorale maatregelen zal nader worden 
bestudeerd. 
Voormalige Joegoslavische republieken en Albanië 
In deze landen moet de Stichting haar activiteiten ter ondersteuning van de herstructurering 
van de beroepsopleidingsstelsels en de coördinatie van het werk van de donororganisaties 
voortzetten en verbreden. 
Tacis-landen 
Een sleuteluitdaging in deze landen zal de bewustmaking zijn van het belang van de 
hervorming van de beroepsopleiding, aangezien de instorting van de centraal geleide 
economieën en de vroegere overgespecialiseerde opleidingscursussen voor fundamentele 
problemen zorgen. Bijgevolg dient deze kwestie een hoger profiel in de Europese en 
internationale steunverlening te krijgen. Hieruit volgt dat de Stichting: 
• zich in eerste instantie moet richten op de analyse van de vaardigheidsbehoeften met 
het oog op de vaststelling van de precieze aard van de in deze landen vereiste 
structurele hervormingen van de beroepsopleiding en de ontwikkeling van haar 
vermogen om deskundig advies aan deze landen, de Commissie en internationale 
donors te verstrekken; 
• op verzoek van de Commisie een belangrijker bijdrage moet leveren aan de 
programmering en de opzet van beroepsopleidingshulp in het kader van de Tacis-
programma's, en innovatieve oplossingen voor de problemen moet nastreven; 
• de coördinatie van de internationale opleidingshulp moet verbeteren. 
Uitbreiding tot de MEDA-landen - Wijziging van de verordening van de Raad 
De Euro-mediterrane conferentie van Barcelona, waarvan de conclusies door de Europese 
Raad in november 1995 zijn goedgekeurd, heeft het belang van de beroepsopleiding voor 
de Euro-mediterrane samenwerking onderstreept. Het door de conferentie goedgekeurde 
werkprogramma deed onder meer een beroep op de medewerking van de Europese 
Stichting voor Opleiding. De Commissie is het ermee eens dat in het voor de Stichting 
geschapen institutionele kader de ervaring van de Gemeenschap op het gebied van de 
beroepsopleiding ook ter beschikking van de mediterrane partners wordt gesteld en heeft 
daarom voorgesteld de geografische werkingssfeer van de Stichting uit te breiden tot de 
aan het MEDA-programma deelnemende landen door middel van een wijziging van de 
basisverordening van de Raad tot oprichting van de Stichting12. 
De Commissie heeft hard gewerkt aan de verbetering van de technische en 
beroepsopleiding in de MEDA-regio en heeft daarbij een nauwe en vruchtbare werkrelatie 
met de instellingen en adviesdiensten van de lidstaten tot stand gebracht. Zij juicht de 
betrokkenheid van de Stichting toe als extra bron waaruit zij kan putten. Om met nieuwe 
activiteiten in deze regio te kunnen starten is het nodig dat de Stichting haar interne 
deskundigheid uitbouwt en in nauwe samenwerking met de MEDA-diensten van de 
Commissie haar rol definieert. De uitwerking van analyse-instrumenten lijkt een logische 
en mogelijke eerste stap. 
Doeltreffende samenwerking met communautaire beleidsmaatregelen en organen 
Het wetsvoorstel tot uitbreiding van de basisverordening van de Raad tot oprichting van de 
Europese Stichting voor Opleiding tot de mediterrane landen bevat ook enkele maatregelen 
om de doeltreffendheid van de Stichting verder te vergroten. Deze maatregelen kunnen 
worden beschouwd als complementair met de bevindingen van de externe evaluatie. Er 
wordt met name voorgesteld om de Stichting algemene beleidsrichtsnoeren te verstrekken 
die het mogelijk maken haar activiteiten op doeltreffende wijze op een lijn te brengen met 
de voor de partnerlanden goedgekeurde communautaire beleidsmaatregelen, in het 
bijzonder de strategie ter voorbereiding van de toetreding. De Commissie zal ook de 
doeltreffende coördinatie met andere communautaire organen, met name het CEDEFOP, 
versterken. 
6. CONCLUSIE 
De Commissie deelt het algemene positieve oordeel van de met de evaluatie belaste 
contractant over het werk van de Stichting en haar personeel en is van mening dat de 
verwezenlijkingen van de Stichting tot nu toe bevestigen dat zij in staat is om een 
waardevolle bijdrage te leveren aan de hervorming van de beroepsopleiding in de 
partnerlanden. 
De vooruitgang van de Stichting is naar het oordeeel van de Commissie mogelijk gemaakt 
door de raad van bestuur van de Stichting die zich veel moeite heeft getroost voor de 
vestiging en de ontwikkeling van de Stichting door de snelle goedkeuring van alle nodige 
regels, jaarlijkse begrotingen en werkprogramma's en door de omvangrijke steun die hij 
heeft verleend. 
De Stichting heeft haar succesvolle en snelle vestiging ook te danken aan de constructieve 
en significante bijdrage van de Italiaanse autoriteiten op nationaal, regionaal en lokaal 
niveau. 
Als samenvatting van de bevindingen van de evaluatie zou kunnen worden gesteld dat de 
Stichting in staat is geweest haar "meerwaarde" aan te tonen op sleutelgebieden: het beheer 
van de Phare- en Tacis-opleidingsprojecten, de verzameling en analyse van informatie via 
haar netwerk van waarnemingsposten, en de verstrekking van deskundig advies aan de 
Commissie en de partnerlanden in beroepsopleidingsaangelegenheden. 
12 Voorstel van de Commissie van 28 april 1997, C0M(97)I77. 
- 16 
In het kader van het mandaat van de Stichting verdienen sommige activiteitsgeleden 
echter meer aandacht. Het gaat hierbij met name om: samenwerking met de lidstaten, 
vergemakkelijking van de internationale samenwerking ("clearing house"); en verspreiding 
van informatie over Europese expertise en ervaringen op het gebied van de 
beroepsopleiding. Er moet meer op deze behoeften worden ingespeeld zonder afbreuk te 
doen aan de continue betrokkenheid van de Stichting bij de tenuitvoerlegging van de 
Phare- en Tacis-programma's. De laatste zal meer doelgericht worden als gevolg van het 
sluiten van een kaderovereenkomst met de Commissie. De Commissie verwacht dat de 
nodige aandacht zal worden besteed aan de aanbevelingen van het evaluatieverslag over de 
beheers- en financiële procedures van de Stichting. 
De Stichting zal een rol spelen in het proces ter voorbereiding van de toetreding. Haar 
bijdrage in de context van het MEDA-programma moet zorgvuldig worden gepland, zodra 
de wetgevende basis daarvoor door de Raad is gelegd. In deze context acht de Commissie 
het onderhouden van nauwe banden met de Stichting onontbeerlijk voor een 
gemeenschappelijke aanpak van het beroepsopleidingsbeleid. Zij heeft enkele wijzigingen 
in de verordening van de Raad voorgesteld om de leiding en de doeltreffendheid van de 
Stichting verder te verbeteren. 
De Commissie zou een bredere discussie over de toekomstige oriëntaties van de Stichting 
toejuichen en verzoekt met name de raad van bestuur om hieraan mee te werken. 
17 
Bijlage 1. 
Personeelsformatie 
tfc-
Tijdelijke functionarissen 
A 2 1 
A 3 2 
A4 7 
A 5 16 
A 7 34 
B 1 4 
B 3 10 
B 5 32 
CI 2 
C 3 3 
C 5 19 
ALGEMEEN TOTAAL 130 
Andere functionarissen van de Stichting 
Hulpfunctionarissen A Q.25 fte* 
B 3.50 fte 
C 3.16 fte 
D 0.66 fte 
Totaal 7.75 fte 
Lokale functionarissen 9.00 fte 
Gedetacheerde nationale deskundigen 4.00 fte 
fte = full time equivalent 
\CA 
Bijlage 2. 
Organisatieschema 
20 
M EUROPESE STICHTING VOOR OPLEIDING: Organisatieschema 
Organisatieschema 
Bureau van 
de directie 
2A,1C 
Afdeling Tempus 
Olivier RAMSAYER 
16A, 12B, 4C 
Sectie Phare 
Peter 
BEDEWELL Sectie Tacis 
Sandra 
STEFANI Directeur 
Peter DE ROOI] 
IA 
Adjunct-directeur 
Ulrich HILLENKAMP 
IA, IC 
Afdeling Beroepsonderwijs 
en -opleiding 
Jean - Raymond MASSON 
16A, UB, 3C 
Sectie Phare 
Anthony 
GRIBBEN Sectie Tacis 
Markku 
JUNKKARI December19% 
Adjunct-directeur 
Uvio PESCIA 
IA, IC 
Afdeling Analyse en ontwikkeling 
Hans Konrad KOCH 
12A, 5B, 2C 
Sectie 
Observatorium 
Ton 
FARLA Sectie Strategie 
Lindsay 
JACKSON MJ»~ 
Management­
opleidings­
programma 
Afdeling Financiën en 
juridische zaken 
Dominique HUBART 
4A, 6B, 2C Afdeling Administratieve en 
Pers oneels aangelegenheden 
Francesco PANZJCA 
2A, 4B, 5C Afdeling Voorlichting en publicaties 
Gisela SCHÜRINCS 
2A, 3B, 4C Afdeling Computer en 
Systeembeheer 
JeffHARRIS 
3A, 5B, IC 
Bijlage 3. 
Staat van ontvangsten en uitgaven 
21-
Begrotings 
-jaar Begrotmgstitel Communautaire 
financiering Aangegane 
betalings­
verplichtingen Naar het volgende 
jaar overgedragen 
middelen 
1994 Titel 1 - Personeelskosten 
Titel 2 - Gebouwen, uitrusting en exploitatiekosten 
Titel 3 - Operationele uitgaven 
Titel 9 - Reserve Niet-gebruikte 
middelen 
1.391.750 
3.323.250 
285.000 620.089 
2.387.193 
152.286 319.000 771.661 
617.057 
132.714 
TOTAAL 5.000.000 3.159.569 319.000 1.521.431 
1995 Titel 1 - Personeelskosten 
Titel 2 - Gebouwen, uitrusting en exploitatiekosten 
Titel 3 - Operationele uitgaven 
Titel 9 - Reserve 6.769.953 
2.471.538 
1.658.509 
100.000 6.360.136 
2.271.926 
1.447.384 142.370 409.817 
199.612 
68.755 
100.000 
TOTAAL 11.000.000 10.079.446 142.370 778.184 
1996 Titel 1 - Personeelskosten 
Titel 2 - Gebouwen, uitrusting en exploitatiekosten 
Titel 3 - Operationele uitgaven 
Titel 9 - Reserve 9.794.188 
2.485.062 
4.220.750 8.715.845 
2.453.404 
3.338.508 665.000 .078.343 
31.658 
217.242 
TOTAAL 16.500.000 14.507.757 665.000 1.327.243 
Bijlage 4. 
Lijst van door de Stichting beheerde Phare- en Tacis-projecten 
^r 
LAND PROGRAMMATITEL Overeenkomst 
NR. BEGROTING Betaald door 
ESO 31/12/96 Datum van 
ondertekening Einde 
overeenkomst 
(/i Tsjechische 
Republiek 
Estland 
Letland 
Litouwen 
Polen 
Roemenië 
Slovaakse 
Republiek 
Slovenië 
Albanië 
Estland 
Letland 
Bulgarije 
Bulgarije 
Estland 
Estland 
Phare (verschei­
dene landen) 
Phare (verschei­
dene landen) 
Phare (verschei­
dene landen) 
Phare (verschei­
dene landen) 
Phare Hervorming beroepsonderwijs en -opleiding 
Hervorming 
Hervorming 
Hervorming 
Hervorming 
Hervorming 
Hervorming beroepsonderwijs en 
beroepsonderwijs en 
beroepsonderwijs en 
beroepsonderwijs en 
beroepsonderwijs en 
beroepsonderwijs en -opleiding 
-opleiding 
-opleiding 
-opleiding 
-opleiding 
-opleiding 
Hervorming beroepsonderwijs en -opleiding 
Hervorming beroepsonderwijs en -opleiding 
Handels- en hoger onderwijs, talenopleiding 
Hervorming handelsonderwijs 
Managementopleiding 
Hervorming beroepsonderwijs en -opleiding 
Hoger-ondervvijswetenschap 
Onderwijs, wetenschap, informatiesysteem 
Personeelsontwikkeling 
Nationale waarnemingsposten 
Hoger onderwijs 
Afstandsonderwij s 
Voorbereidende maatregelen CZ9305 
ES9409 
LA9408 
LI9410 
PL94016 
RO9405 
SR9403 
SL9405 
AL9506 
ES9502 
LE9502 
BG9315 
BG9506 
ES961201 
ES961202 
ZZ9432 
ZZ 9407 
ZZ9520 
ZZ9507 
Leonardo 4.000.000 
3.000.000 
3.000.000 
4.000.000 
4.000.000 
25.000.000 
4.000.000 
3.000.000 
700.000 
1.700.000 
1.000.000 
1.399.000 
9.000.000 
1.600.000 
600.000 
1.400.000 
1.000.000 
3.500.000 
5.000.000 
700.000 3.215.836 
1.244.163 
2.069.795 
2.048.079 
3.442.759 
10.491.487 
1.144.220 
1.803.197 
641.435 
122.237 
1.885.140 
558.473 
339.016 
64.000 
13.788 
510 14.2.95 
14.2.95 
14.2.95 
14.2.95 
14.2.95 
14.2.95 
14.2.95 
14.2.95 
14.3.96 
1.3.96 
1.3.96 
17.10.96 
26.6.96 
18.2.97 
18.2.97 
15.3.95 
23.3.95 
15.7.96 
16.7.96 
23.1.96 31.12.97 
31.12.98 
31.12.98 
31.12.98 
31.12.97 
31.12.98 
31.12.98 
31.12.98 
31.12.99. 
31.12.99 
31.12.99 
31.12.97 
31.12.99 
31.12.99 
31.12.99 
31.12.98 
31.12.98 
31.12.98 
31.12.98 
30.11.97 
LAND PROGRAMMATITEL Overeenkomst BEGROTING Betaald door Datum van Einde 
NR- ESO 31/12/96 ondertekening overeenkomst 
Tacis (verschei­
dene landen) 
Tacis (verschei­
dene landen) 
Tacis (verschei­
dene landen) 
Tacis (verschei­
dene landen) 
Tacis (verschei­
dene landen) 
Tacis (verschei­
dene landen) 
TOTAAL Nationale waarnemingsposten Tacis 
Nationale waarnemingsposten Tacis 
Managementopleiding 
Voorlichting, verspreiding, bewaking Tempus 
Talenopleiding 
Talenopleiding 93,0509 
96,5166 
96,5167 
WW94.03 
96.5168 
96.5572 602.400 
969.800 
530.200 
577.000 
500.000 
' 782.649 
81.561.049 101.320 
100.000 
174.032 
131.456 17.8.95 
3.7.96 
3.7.96 
10.11.95 
3.7.96 
7.2.97 
29.590.942 31.12.97 
31.12.97 
31.12.97 
31.12.96 
31.12.97 
31.12.97 
P Phare 
Phare 
Phare 
Phare 
Phare 
Tacis 
Tacis 
Tacis 
Tacis Tempus Il-programma (1995-98) 
Tempus Il-programma (1996-99) 
Tempus Il-programma (1997-2000) 
Technische bijstand Tempus 
Technische bijstand Tempus 
Tempus Il-programma (1995-1998) 
Tempus Il-programma (1996-1999) 
Tempus Il-programma (1997-2000) 
Technische bijstand Tempus Tempus 
Tempus 
Tempus 
Tempus 
ZZ9432 
Tempus 
Tempus 
Tempus 
Tempus II Phare 
II Phare 
II Phare 
II Phare 
II Tacis 
II Tacis 
II Tacis 
II Tacis 102.100.000 
83.000.000 
56.500.000 
930.000 
1.200.000 
23.000.000 
29.660.000 
24.000.000* 
624.360 66.534.495 
24.244.002 
1.058.428 
15.265.082 3.4.96 
27.1.95 
27.1.95 
22.1.97 
15.3.95 
9.3.95 
30.6.96 
22.1.97 
22.1.97 31.12.98 
31.12.99 
31.12.2000 
31.12.97 
31.12.96 
31.12.98 
31.12.99 
31.12.2000 
31.12.97 
TOTAAL 321.014.360 107.102.007 
TOTAAL-
GENERAAL 
* Skating 402.575.409 136.692.949 
ISSN 0254-1513 
COM(97) 379 def. 
DOCUMENTEN 
NL 16 il 
Catalogusnummer : CB-CO-97-369-NL-C 
ISBN 92-78-22810-9 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
z>