COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(92) 192 def. 
Brussel, 15 mei 1992 
Voorstel voor een 
RICHTLIJN VAN DE RAAD 
inzake de bescherming van voor 
lanbouwdoeIe inden gehouden dieren 
(door de Commissie ingediend) 

- 2 -
TOELICHTING 
Het Europese Verdrag inzake de bescherming van landbouwhuisdieren is namens 
de Gemeenschap goedgekeurd bij Besluit 78/923/EEG van de Raad^1). In 1988 
werd de Gemeenschap Verdragsluitende Partij, nadat alle Lid-Staten het 
Verdrag hadden geratificeerd. Het bij het Verdrag opgerichte Permanent 
Comité, waarin de Gemeenschap aan de stemmingen deelneemt namens de 
Lid-Staten, doet aanbevelingen inzake het houden van verschillende soorten 
dieren. De verdragsluitende partijen moeten deze aanbevelingen ten uitvoer 
leggen via wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen. 
Het onderhavige voorstel heeft ten doel de bepalingen van voornoemd Verdrag 
ten uitvoer te leggen door geharmoniseerde voorschriften vast te stellen 
voor de huisvesting, de behandeling en de verzorging van 
landbouwhuisdieren, en door een juridische grondslag te verschaffen voor de 
goedkeuring van de aanbevelingen van de Raad van Europa via een procedure 
van de Commissie. 
In hoofdstuk l wordt bepaald dat de werkingssfeer van het voorstel dezelfde 
is als die van voornoemd Verdrag, en worden definities vastgesteld. 
In hoofdstuk II worden de beginselen inzake het welzijn van de dieren 
vastgesteld met betrekking tot de verantwoordelijkheid van eigenaars of 
houders, het ontwerp, de bouw en het onderhoud van onderkomens en 
voorzieningen voor dieren, de verzorging, de voedering en het fokken. 
Hoofdstuk III betreft de verantwoordelijkheden van de Lid-Staten op het 
gebied van de controle op de inachtneming van de richtlijn, en voorziet in 
de mogelijkheid voor de Commissie om controles ter plaatse uit te voeren. 
Voorgesteld wordt om voor de goedkeuring van verbindende aanbevelingen van 
het Permanent Comité van het Europese Verdrag en de aanpassing van de 
richtlijn aan de ontwikkelingen op technisch gebied de procedure van het 
raadgevend comité toe te passen. 
(1) PB nr. L 323 van 17.11.1978, blz. 12. 
- 3 -
Voorstel voor een 
RICHTLIJN VAN DE RAAD 
inzake de bescherming van voor 
lanbouwdoeIe inden gehouden dieren 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 43, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement^1), 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité^2), 
Overwegende dat alle Lid-Staten het Europese Verdrag inzake de bescherming 
van landbouwhuisdieren hebben geratificeerd; dat ook de Gemeenschap dit 
Verdrag bij Besluit 78/923/EEG^3^ heeft goedgekeurd en de Akte van 
goedkeuring heeft neergelegd; 
Overwegende dat de Gemeenschap, als Verdragsluitende Partij bij het 
Europese Verdrag inzake de bescherming van landbouwhuisdieren, de 
aanbevelingen van het bij het Verdrag opgerichte Permanent Comité dient op 
te volgen; dat het wenselijk is te bepalen dat de verbindende gedeelten van 
deze aanbevelingen worden goedgekeurd volgens een procedure waarbij de 
Commissie en de Lid-Staten samenwerken; 
Overwegende dat het Europese Parlement in zijn resolutie van 
20 februari 1987 over een welzijnsbeleid voor landbouwhuisdieren^4) de 
Commissie 'heeft verzocht voorstellen in te dienen voor communautaire 
voorschriften betreffende de algemene aspecten van de veehouderij; 
(1) 
(2) 
(3) PB nr. L 323 van 17.11.1978, blz. 12 
(4) PB nr. C 76 van 23.3.1987, blz. 185. 
- 4 -
Overwegende dat in de lijst van produkten vermeld in bijlage II bij het 
Verdrag ook dieren zijn opgenomen; 
Overwegende dat het houden van dieren voor landbouwdoeleinden een 
integrerend deel van de landbouw uitmaakt; dat deze activiteit voor een 
deel van de landbouwbevolking een bron van inkomsten is; 
Overwegende dat verschillen waardoor de mededingingsvoorwaarden kunnen 
worden vervalst, een belemmering vormen voor een goede werking van de 
gemeenschappelijke marktordening voor dieren en dierlijke produkten; 
Overwegende dat daarom gemeenschappelijke minimumnormen inzake de 
bescherming van voor landbouwdoeleinden gehouden dieren dienen te worden 
vastgesteld, ten einde een rationele ontwikkeling van de produktie te 
garanderen en de voltooiing van de interne markt voor dieren en dierlijke 
produkten te vergemakkelijken; dat met de reeds in communautaire 
voorschriften vastgestelde bepalingen inzake het welzijn van dieren 
rekening dient te worden gehouden, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD : 
- 5 -
HOOFDSTUK 
AIgemene bepaIi ngen 
Artikel 1 
1. Bij deze richtlijn worden minimumnormen vastgesteld inzake de 
bescherming van dieren die voor landbouwdoeleinden worden gefokt of 
gehouden. 
2. De richtlijn geldt onverminderd elders vastgestelde communautaire 
voorschriften inzake de bescherming van bepaalde soorten dieren. 
Artikel 2 
In deze richtlijn wordt verstaan onder : 
1. dier : een dier dat voor de produktie van voedsel, wol, huid of pels, of 
voor andere landbouwdoeleinden wordt gefokt of gehouden, met inbegrip 
van dieren die door wijzigingen in of door nieuwe combinaties van 
genetisch materiaal zijn verkregen; 
2. eigenaar of houder : elke natuurlijke persoon of rechtspersoon die 
eigenaar is van de dieren, of die, al dan niet tegen financiële 
vergoeding, de betrokken dieren moet houden-, 
3. intensief houderiJsysteem : een houderijsysteem waarbij de dieren in 
zodanige aantallen, in een zodanig dichte bezetting of onder zodanige 
omstandigheden worden gehouden, dan wel een zodanig hoge produktie 
moeten leveren dat frequente verzorging door de mens voor het welzijn 
van die dieren onmisbaar is. 
- 6 
HOOFDSTUK II 
Het welziln van dieren 
Artikel 3 
De Lid-Staten zien erop toe dat de dieren niet onnodig aan pijn, lijden of 
leed worden blootgesteld. 
Artikel 4 
De Lid-Staten zien erop toe dat : 
1. de eigenaar of houder van de dieren voor het welzijn van die dieren 
verantwoordelijk is en daartoe redelijke maatregelen treft; 
2. de dieren worden verzorgd door een voldoende aantal personen die met 
betrekking tot de dieren en het toegepaste houderijsysteem over de 
nodige theoretische en praktische kennis beschikken. 
Artikel 5 
De Lid-Staten zien erop toe dat de dieren worden gehuisvest, gevoederd, 
gedrenkt en verzorgd op een wijze die, met inachtneming van de soort en van 
de graad van ontwikkeling, aanpassing en domesticering, op de uit ervaring 
en wetenschappelijk onderzoek gebleken fysiologische en ethologische 
behoeften is afgestemd. 
Artikel 6 
De Lid-Staten zien erop toe dat geen natuurlijke of kunstmatige fokmethoden 
worden toegepast waardoor de betrokken dieren leed of letsel wordt of kan 
worden toegebracht; een dier mag alleen dan voor landbouwdoeleinden worden 
gehouden, als op basis van het geno- of van het fenotype redelijkerwijze 
mag worden verwacht dat de gezondheid of het welzijn van het dier daardoor 
niet worden geschaad. 
- 7 -
Artikel 7 
De Lid-Staten zien erop toe dat : 
1. de voor een dier, gelet op de diersoort en op grond van de ter zake 
opgedane ervaring en wetenschappelijke kennis, geëigende 
bewegingsvrijheid niet op zodanige wijze wordt beperkt dat het dier 
daardoor onnodig lijden of letsel wordt toegebracht; 
2. een dier dat permanent of geregeld wordt aangebonden of opgesloten, over 
een passende ruimte beschikt om aan de uit ervaring en wetenschappelijk 
onderzoek gebleken fysiologische en ethologische behoeften van dat dier 
te voldoen. 
Artikel 8 
De Lid-Staten zien erop toe dat verlichting, temperatuur, vochtigheid, 
luchtcirculatie, ventilatie en andere omgevingsaspecten, zoals 
gasconcentratie of geluidsintensiteit, op de plaats waar een dier is 
gehuisvest, met inachtneming van de diersoort en van de graad van 
ontwikkeling, aanpassing en domestieer ing, aan de uit ervaring of 
wetenschappelijk onderzoek gebleken fysiologische en ethologische behoeften 
z i jn aangepast. 
Artikel 9 
De Lid-Staten zien erop toe dat aan de dieren geen voeder of drinken wordt 
toegediend op zodanige wijze dat, of dat het aan de dieren toegediende 
voeder of drinken niets bevat waardoor aan de dieren onnodig lijden of 
letsel kan worden toegebracht. 
Aan de dieren mag, behalve voor therapeutische of profylactische 
doeleinden, niets anders worden toegediend, tenzij uit wetenschappelijk 
onderzoek inzake het welzijn van dieren of uit de opgedane ervaring is 
gebleken dat de betrokken stof de gezondheid of het welzijn van de dieren 
niet schaadt. 
- 8 
Artikel 10 
De Lid-Staten zien erop toe dat de algemene gesteldheid en de gezondheids-
en we Izijnstoestand van de dieren zo dikwijls grondig worden geïnspecteerd, 
dat onnodig lijden wordt vermeden; dieren in intensieve houderijsystemen 
dienen ten minste één keer per dag te worden geïnspecteerd. 
Artikel 11 
De Lid-Staten zien erop toe dat, wanneer een dier op het bedrijf moet 
worden gedood, dat doden volgens de regels geschiedt en in elk geval op 
zodanige wijze dat aan het betrokken dier of aan andere dieren geen 
onnodige pijn of onnodig leed wordt toegebracht. 
Artikel 12 
De Lid-Staten zien erop toe dat de technische voorzieningen die bij de 
intensieve houderijsystemen worden gebruikt, ten minste eenmaal per dag 
grondig worden geïnspecteerd en dat elk geconstateerd defect zo spoedig 
mogelijk wordt hersteld. Wanneer een defect niet meteen kan worden 
hersteld, dienen onverwijld de nodige tijdelijke maatregelen te worden 
genomen om het welzijn van de dieren te garanderen. 
9 -
HOOFDSTUK III 
Slotbepalinqen 
Artikel 13 
De nodige maatregelen voor de toepassing van de verbindende aanbevelingen 
van het Permanent Comité van het Europese Verdrag inzake de bescherming van 
landbouwhuisdieren en eventuele specifieke voorschriften voor de toepassing 
van deze richtlijn worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 17. 
Artikel 14 
De Lid-Staten dragen ervoor zorg dat de bevoegde autoriteiten de nodige 
controles uitvoeren om na te gaan of deze richtlijn in acht wordt genomen. 
Deze controles, die tegelijk met controles voor andere doeleinden mogen 
worden uitgevoerd, dienen jaarlijks in iedere Lid-Staat te worden verricht 
op een voor de houderijsystemen statistisch representatieve steekproef. 
Artikel 15 
Veterinaire deskundigen van de Commissie mogen, voor zover dat voor de 
eenvormige toepassing van deze richtlijn nodig is, in samenwerking met de 
bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten controles ter plaatse uitvoeren. De 
Commissie brengt de Lid-Staten van de uitkomsten van die controles op de 
hoogte. 
De Lid-Staat op het grondgebied waarvan een controle wordt uitgevoerd, 
verleent de deskundigen alle voor de uitvoering van hun taak vereiste 
bi jstand. 
Artikel 16 
De Commissie wordt bijgestaan door het bij Besluit 68/361/EEG van de 
Raad^5) ingestelde Permanent Veterinair Comité, hierna "het comité" te 
noemen. 
(5) PB nr. L 255 van 18.10.1968, blz. 23 
- 10 -
Artikel 17 
In de gevallen waarin naar de in dit artikel omschreven procedure wordt 
verwezen, gelden de volgende bepalingen : 
De vertegenwoordiger van de Commissie legt aan het comité een ontwerp voor 
van de te nemen maatregelen. Het comité brengt binnen een termijn die de 
voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie 
advies uit over dit ontwerp, zo nodig door middel van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere Lid-Staat het 
recht te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité 
uitgebrachte advies. Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop 
zij rekening heeft gehouden met zijn advies. 
Artikel 18 
De Lid-Staten nemen de nodige specifieke maatregelen om ervoor te zorgen 
dat inbreuken op deze richtlijn worden bestraft. 
Artikel 19 
De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen 
in werking treden om uiterlijk op 1 januari 1993 aan deze richtlijn te 
voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. 
Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen 
naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de 
officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing 
worden door de Lid-Staten vastgesteld. 
Artikel 20 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
Gedaan te Brussel, Voor de Raad 
De Voorz i tter 
- 11 -
ISSN 0254-1513 
COM(92)192def. 
DOCUMENTEN 
NL 03 
Catalogusnummer: CB-CO-92-211-NL-C 
ISBN 92-77-44018-X 
Bureau voor officiele publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg