A4-0396/96

Resolutie over het verslag van de Europese Raad over de vorderingen van de Europese Unie in 1995 (uit hoofde van artikel D van het Verdrag betreffende de Europese Unie) (C4-0409/96)

Het Europees Parlement,

- gelet op artikel D van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

- gezien het verslag van de Europese Raad aan het Europees Parlement over de vorderingen van de Europese Unie in 1995 (C4-0409/96) en gezien de werkzaamheden van de Europese Raad in 1996,

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 18 juli 1996 over de geboekte vorderingen bij de ontwikkeling van het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid (januari-december 1995) ((PB C 261 van 9.9.1996, blz. 154.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 17 mei 1995 over de werking van het Verdrag betreffende de Europese Unie in het vooruitzicht van de Intergouvernementele Conferentie van 1996 - Verwezenlijking en ontwikkeling van de Unie ((PB C 151 van 19.6.1995, blz. 56.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 december 1995 over de agenda van de Intergouvernementele Conferentie van 1996 met het oog op de Europese Raad van Madrid ((PB C 17 van 22.1.1996, blz. 149.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 december 1995 over de vooruitgang die in 1995 is geboekt bij de tenuitvoerlegging van de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken krachtens titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie ((PB C 17 van 22.1.1996, blz. 179.)),

- gezien het eindverslag van de Reflectiegroep,

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 maart 1996 houdende (i) advies van het Europees Parlement inzake de bijeenroeping van de Intergouvernementele Conferentie en (ii) de evaluatie van de werkzaamheden van de Reflectiegroep en vaststelling van de beleidsprioriteiten van het Europees Parlement met het oog op de Intergouvernementele Conferentie ((PB C 96 van 1.4.1996, blz. 77.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 27 maart 1996 over het verslag van de Europese Raad aan het Europees Parlement over de vorderingen van de Europese Unie in 1994 (uit hoofde van artikel D van het Verdrag betreffende de Europese Unie) ((PB C 117 van 22.4.1996, blz. 6.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 juni 1996 over de Europese Raad van Florence en de Intergouvernementele Conferentie ((PB C 198 van 8.7.1996, blz. 78)),

- gezien het verslag van de Commissie institutionele zaken (A4-0396/96),

A. overwegende dat versterking van de democratische legitimiteit, bij uitstek belichaamd door het Europees Parlement, en van de nationale legitimiteit, die het duidelijkst gestalte krijgt in de Europese Raad, de belangrijkste doelstelling van het Verdrag is geweest,

B. overwegende, derhalve, dat de dialoog tussen de Europese Raad en het Europees Parlement, vastgelegd in artikel D van het Verdrag betreffende de Europese Unie, een essentieel element vormt van de nieuwe Europese architectuur,

C. overwegende dat een versterking van het Europese burgerschap, alsmede een daadwerkelijke subsidiariteit tussen de lidstaten en de Europese instellingen noodzakelijk is voor de verwezenlijking van deze architectuur,

D. overwegende dat het voeren van debatten over de stand van zaken in de Unie tijdens plenaire vergaderingen voor de Europese Raad geen voorwendsel mag zijn om zijn formele verplichtingen jegens het Europees Parlement niet na te komen,

E. overwegende dat de balans van de werking van het Verdrag op sociaal terrein vrij negatief is en dat moet worden gewerkt aan een wederopleving van de economie in Europa in een context van sociale integratie,

F. overwegende dat de huidige twijfels in verband met de moeilijke economische en sociale situatie het gevaar van nationalisme vergroten en dat dientengevolge versterking van de Europese integratie het enig juiste antwoord vormt,

G. overwegende dat de noodzakelijke totstandkoming van de EMU tot gevolg lijkt te hebben dat het accent meer en meer op het monetair beleid komt te liggen en dat derhalve een democratisch beheer van de economie steeds meer noodzakelijk wordt,

1. betreurt het ten zeerste dat het door de Europese Raad ingediende verslag beperkt blijft tot een louter formele opsomming van besluiten, van wetgevende of andere aard, die in de referentieperiode zijn genomen; is van oordeel dat de Europese Raad hiermee voorbij gaat aan de opdracht die is vervat in de derde alinea van artikel D van het Verdrag;

2. wijst erop dat de Europese Raad overeenkomstig het Verdrag tot taak heeft de Unie de impulsen te geven die noodzakelijk zijn voor haar ontwikkeling en algemene beleidsrichtsnoeren op te stellen; meent dat de taken van de Europese Raad derhalve verschillen van die van de Raad van de Unie;

3. is van oordeel dat het jaarlijks verslag dat de Europese Raad aan het Europees Parlement voor moet leggen, dient te beantwoorden aan bovenvermelde taakomschrijving; verzoekt derhalve de Europese Raad om in het vervolg in zijn jaarverslag een politieke beoordeling te geven van de vorderingen die zijn geboekt en van de eventuele problemen die zich hebben voorgedaan;

4. wenst voorts dat dit verslag het Europees Parlement vóór de maand maart bereikt en vergezeld gaat van een vermelding van de maatregelen die zijn getroffen om eventuele tekortkomingen die het Europees Parlement in zijn resolutie over het vorige jaarverslag heeft gesignaleerd, te verhelpen;

5. is van oordeel dat bovengenoemde werkterreinen een specifieke evaluatie vereisen, aangezien het ontbreken van maatregelen die voor de werking ervan noodzakelijk zijn de geloofwaardigheid van de Unie en haar instellingen schaadt;

Economische en Monetaire Unie

6. verwelkomt de besluiten die door de Europese Raad zijn genomen met het oog op de invoering van de eenheidsmunt; is van oordeel dat deze besluiten de onomkeerbaarheid bekrachtigen van de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie, overeenkomstig de convergentiecriteria, het tijdschema en de procedures vastgelegd in het Verdrag; is van oordeel dat het tevens nodig is de mechanismen die meer samenwerking op economisch, sociaal en fiscaal gebied mogelijk maken, te versterken;

Werkgelegenheid

7. herhaalt zijn overtuiging dat opneming in het Verdrag van een hoofdstuk over werkgelegenheid, waarin de doelstellingen, de beginselen en de procedures worden opgenomen die noodzakelijk zijn om te waarborgen dat de Gemeenschap en de lidstaten bij de uitvoering van al hun beleid de werkgelegenheid niet uit het oog verliezen, en waarin een werkgelegenheidscomité wordt opgericht met een soortgelijke status als die van het Monetaire Comité, een doelmatig instrument kan vormen in de gezamenlijke strijd tegen de werkloosheid; verklaart nogmaals ervan overtuigd te zijn dat een en ander méér moet inhouden dan alleen coördinatie tussen de lidstaten en dat de Unie de noodzakelijke middelen moet krijgen om op dit terrein een gemeenschappelijk beleid te voeren;

Interne markt

8. is van oordeel dat de interne markt een zeer belangrijke troef blijft van de Unie en dat hiervan optimaal moet worden geprofiteerd door de resterende obstakels uit de weg te ruimen; meent dat de Raad zich eindelijk moet uitspreken over het statuut van de Europese vennootschap en het juridische kader voor biotechnologische uitvindingen;

9. meent dat de nationale overheden stappen moeten ondernemen om het leven voor bedrijven eenvoudiger te maken door bureaucratische en kostbare obstakels die het creëren van werkgelegenheid in de weg staan, uit de weg te ruimen;

10. is van oordeel dat liberalisering niet ten koste mag gaan van de verworvenheden van onze samenleving en dat de bevordering van de diensten van algemeen belang als doelstelling moet worden opgenomen in de tekst van het Verdrag;

11. betreurt het dat de rechtsgemeenschap die onze Unie is en moet blijven in opspraak is gekomen en betreurt het feit dat tijdens de BSE-crisis is gekozen voor verlamming van de werkzaamheden van de instellingen als bestuursmethode;

Fraudebestrijding en bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap

12. is van oordeel dat het met het oog op de doelmatigheid van de bestrijding van frauduleus gebruik van communautaire middelen noodzakelijk is om in het Verdrag bepalingen op te nemen die de Unie in staat stellen via een democratische procedure de noodzakelijke maatregelen, van bestraffende of andere aard, te nemen;

Transparantie

13. is van oordeel dat een doorzichtige besluitvorming en de daarmee samenhangende openbaarheid van gegevens voor het publiek tot de essentiële rechten van de democratie behoren die expliciet in het nieuwe verdrag moeten worden gesanctioneerd; verzoekt om openbaarmaking van de stemmingen binnen de Raad en wenst dat de Raad in het openbaar vergadert wanneer hij zich uitspreekt over wetgeving;

Burgerschap

14. verwelkomt het besluit dat in toepassing van artikel 8 C van het EG- Verdrag is genomen inzake de bescherming van de burgers van de Unie door diplomatieke en consulaire vertegenwoordigingen en herinnert eraan dat het burgerschap een duidelijke juridische inhoud moet krijgen en derhalve beter moet worden gedefinieerd;

15. herinnert eraan dat iedere burger uit hoofde van artikel 8 A van het EG- Verdrag het recht heeft vrij op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven, maar dat de nodige begeleidende maatregelen die via de intergouvernementele procedure van titel VI van het EU-Verdrag hadden moeten worden vastgesteld, nog steeds op zich laten wachten en dat het zelfs niet mogelijk is geweest de doelstelling van het vrije verkeer van personen, vastgelegd in artikel 7 A van het EG-Verdrag, vóór 1 januari 1993 te realiseren, reden waarom het Parlement zich heeft gewend tot het Europese Hof van Justitie;

16. acht het noodzakelijk regels op te stellen voor de betrekkingen met derde landen, de rechten en plichten van binnen de Unie verblijvende burgers van derde landen vast te leggen, hun integratie te bevorderen en de strijd aan te binden met racisme, xenofobie, intolerantie en allerlei vormen van discriminatie op grond van religie, geloof of geslacht;

Wetgevingsprocedure en interinstitutionele betrekkingen

17. acht het noodzakelijk het besluitvormingsproces, dat te ingewikkeld en inefficiënt is geworden, te wijzigen door vereenvoudiging van de momenteel in het Verdrag vastgelegde procedures voor de medebeslissing, instemming en raadpleging;

18. bevestigt opnieuw dat het toepassingsgebied van de medebeslissing moet worden uitgebreid tot alle wetgevingsbesluiten, zulks omwille van de democratisering en vereenvoudiging van het Europese wetgevingsproces;

19. is van oordeel dat de balans van de medebeslissingsprocedure in 1995 als positief en bemoedigend kan worden gezien en als bewijs kan dienen voor de vitaliteit en de werkbaarheid van deze procedure; meent echter dat de medebeslissingsprocedure moet worden verbeterd en vereenvoudigd, zonder de aard hiervan geweld aan te doen;

20. stelt vast dat de meeste problemen in het kader van de medebeslissing betrekking hebben op de bemiddelingsprocedure en dat de delegatie van het Parlement vaak werd geconfronteerd met een Raad die niet in staat was om een dialoog te voeren en werd gebonden door een zeer vérgaande "solidariteit" zodra de belangen van een land of de Raad in het geding waren;

21. betreurt het dat de Raad streeft naar consensus, ook in de gevallen waarin met gekwalificeerde meerderheid zou kunnen worden beslist, aangezien dit de onderhandelingen aanzienlijk compliceert;

22. betreurt het ten zeerste dat de ministers niet altijd aanwezig zijn in het Bemiddelingscomité en dat zij zich laten vertegenwoordigen door permanente vertegenwoordigers;

Extern beleid

23. stelt vast dat de Unie de grootste verstrekker is van multilaterale ontwikkelingshulp en humanitaire hulp en tevens de belangrijkste leverancier is van troepen voor vredesoperaties, doch dat van dit alles in de internationale context uiteindelijk weinig te zien is omdat de Unie niet voldoende bevoegdheden heeft om een werkelijk gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te voeren;

24. is van oordeel dat de externe identiteit van de Unie moet worden versterkt, dat de Unie met één stem moet spreken als het gaat om economische vraagstukken en dat zij niet langer een onderscheid mag maken tussen de handel in goederen en de handel in diensten;

GBVB

25. is van oordeel dat de tenuitvoerlegging van het GBVB in 1995 op een laag pitje is komen te staan, hetgeen des te markanter is in een jaar dat de externe acties van de Unie bijzonder intensief waren; betreurt het dat het aantal gemeenschappelijke standpunten en acties zowel in kwaliteit als in kwantiteit achter zijn gebleven bij die van 1994;

26. stelt vast dat het noodzakelijk zal zijn een analysecentrum op te richten dat in staat is vanuit Europees gezichtspunt de risico's en bedreigingen in kaart te brengen;

27. betreurt het dat het niet mogelijk is gebleken een interinstitutioneel akkoord te sluiten over de toepassing van artikel J 7 van het EU-Verdrag en verzoekt de Raad het Parlement regelmatig op de hoogte te stellen van de ontwikkeling van het GBVB en het Parlement vooraf te raadplegen over gemeenschappelijke standpunten en optredens die hij voornemens is vast te stellen;

Justitie en binnenlandse zaken

28. stelt vast dat het beleid van de Unie op dit terrein nog steeds de tekortkomingen toont van de huidige regeling: het ontbreken van een democratische controle (artikel K 6 van het EU-Verdrag wordt systematisch geschonden), het ontbreken van justitiële controle en de eis van unanimiteit, die de besluitvorming bemoeilijkt;

29. benadrukt dat de besluiten die worden genomen in toepassing van titel VI van het EU-Verdrag rechtstreekse gevolgen hebben voor de burgers en dat deze derhalve absoluut openbaar moeten worden gemaakt;

30. betreurt het dat het Verdrag tot oprichting van Europol, dat met enige vertraging tot stand is gekomen, voorziet in het beginsel van "opting out" ten aanzien van de bevoegdheid van het Hof van Justitie;

31. verwelkomt de inspanningen die zijn verricht ter coördinatie van de strijd tegen het terrorisme: de Verklaring van Gomera en het Verdrag betreffende vereenvoudigde uitleveringsprocedures tussen de lidstaten - en meent dat deze inspanningen in de toekomst moeten worden voortgezet; meent dat er meer moet worden gedaan om de bestrijding van terrorisme te coördineren;

Uitbreiding

32. is van mening dat de uitbreiding een buitengewone gelegenheid vormt voor politieke eenwording van Europa en voor versterking van de beginselen die ten grondslag liggen aan de Unie: vrijheid, vrede, democratie, bescherming van de rechten van de mens en een harmonische economische en sociale ontwikkeling; benadrukt echter dat de Intergouvernementele Conferentie de Unie moet uitrusten met de noodzakelijke instrumenten om tot deze uitbreiding te kunnen overgaan; is voorts van oordeel dat de kandidaat-lidstaten moeten beseffen dat de Europese Unie meer is dan alleen de interne markt en tevens staat voor politieke, economische en monetaire eenheid tussen de lidstaten;

Intergouvernementele Conferentie

33. betreurt het derhalve dat de Raad heeft besloten het Europees Parlement, de enige communautaire instelling die door middel van rechtstreekse en universele verkiezingen door de burgers wordt gekozen, uit te sluiten van de werkzaamheden van de IGC en zelfs niet als waarnemer toe te laten, ondanks het feit dat het Italiaanse voorzitterschap hiervoor heeft gepleit;

34. betreurt de gebrekkige inzet die de onderhandelaars in de IGC tot nog toe aan de dag hebben gelegd, alsmede de niet aflatende stroom verklaringen van regeringswoordvoerders die het verloop van deze conferentie belemmeren;

35. bevestigt nogmaals dat er zonder een verregaande institutionele hervorming van de Unie geen sprake kan zijn van uitbreiding en verzet zich met klem tegen elke poging om de werkelijke problemen die deze IGC moet oplossen, uit te stellen tot een volgende hervorming;

36. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad van de Europese Unie, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten.