COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(94) 515 def. 
Brussel, 23.11.1994 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT 
OVER 
DE WERKING VAN DE BTW-OVERGANGSREGELING 
VOOR INTRACOMMUNAUTAIRE TRANSACTIES 
ingediend overeenkomstig artikel 28terdecies van Richtlijn 77/388/EEG) 

SAMENVATTING 
I. WAT ONDER DE OVERGANGSREGELING WERD BEREIKT 
Afschaffing van de procedures bij overschrijding van een binnengrens 
Om op 1 januari 1993 het principe van vrij verkeer binnen de Gemeenschap te kunnen 
invoeren, moest eerst en vooral het intracommunautaire handelsverkeer in fiscaal opzicht 
niet langer meer worden behandeld als invoer en uitvoer. Pas dan zouden de procedures 
en controles die tot dan toe met name voor de toepassing van de BTW verplicht waren 
bij de overschrijding van een binnengrens, definitief kunnen worden afgeschaft. 
Met de goedkeuring van de overgangsregeling werd aldus een van de doelstellingen van 
de eerste richtlijn bereikt: de afschaffing van het belasten bij invoer en het ontlasten bij 
uitvoer in het intracommunautaire handelsverkeer. Dank zij deze belangrijke etappe zijn 
voortaan in de Gemeenschap alleen nog handelstransacties belastbaar: de procedures die 
voorheen voor particulieren golden, zijn dus definitief verdwenen (bij voorbeeld bij 
verhuizing). Reizigers kunnen voortaan aankopen doen tegen de marktvoorwaarden in 
de Lid-Staat van hun keuze, zonder in hun eigen Lid-Staat verplichtingen inzake aangifte 
en betaling van de belasting te moeten vervullen. 
Belasting op de plaats van bestemming van handelingen tussen belastingplichtigen die 
recht op aftrek hebben 
Voor handelingen tussen verschillende Lid-Staten die worden verricht door 
belastingplichtigen die recht op aftrek hebben, heeft de Raad voor een overgangsperiode 
een algemene regel willen handhaven volgens welke de belasting wordt geheven tegen 
het tarief en de voorwaarden van de Lid-Staat van bestemming. 
De hiertoe ingestelde regelingen (vrijstelling van leveringen van goederen die voor een 
andere Lid-Staat zijn bestemaVbelasting van intracommunautaire verwervingen) zijn door 
de bedrijven goed geaccepteerd en werken over het algemeen op bevredigende wijze. 
Voor een volledige toepassing van het door de Raad vastgestelde principe van belasting 
op de plaats van bestemming moesten echter bijzondere bepalingen worden ingevoerd 
om bepaalde intracommunautaire goederenbewegingen te kunnen volgen (overdrachten 
van goederen tussen Lid-Staten, goederenverkeer in verband met de uitvoering van 
werkzaamheden aan die goederen), alsmede voor de behandeling van bepaalde 
dienstverrichtingen tussen Lid-Staten (vervoerdiensten, diensten van tussenpersonen, 
ÜL. 
enz.). De toepassing van deze specifieke bepalingen is bijzonder ingewikkeld en vormt 
een bron van moeilijkheden voor de betrokken bedrijven. 
Om deze moeilijkheden te verhelpen, heeft de Commissie snel maatregelen voorgesteld 
om de behandeling van een aantal handelingen te vereenvoudigen. In dit opzicht zijn de 
grenzen echter bereikt, tenzij ingrijpend wordt geraakt aan de door de Raad vastgestelde 
principes ten aanzien van de plaats van belasting van de handelingen en ten aanzien van 
de plaats van aftrek van de belasting. 
Bijzondere regelingen inzake belasting op de plaats van bestemming 
Verkopen aan eindverbruikers (die dus geen recht op aftrek hebben) zijn in principe 
belastbaar in de Lid-Staat van waaruit zij worden verricht. Gezien het risico van 
concurrentieverstoringen ten gevolge van een onvoldoende onderlinge aanpassing van 
de belastingtarieven, zijn echter drie bijzondere regelingen inzake belasting op de plaats 
van bestemming ingesteld (voor aankopen die in andere Lid-Staten worden verricht door 
volledig vrijgestelde belastingplichtigen of door niet-belastingplichtige rechtspersonen, 
voor verkopen op afstand en voor verkopen van nieuwe vervoermiddelen). 
Elk van deze drie bijzondere regelingen houdt zware verplichtingen in voor de 
leveranciers (de regeling inzake verkoop op afstand) of voor de kopers (de regeling 
inzake aankopen van vrijgestelde belastingplichtigen en niet-belastingplichtige 
rechtspersonen en de regeling inzake aankopen van nieuwe vervoermiddelen). 
Wegens de complexiteit van de geldende bepalingen hebben sommige vooral kleine en 
middelgrote bedrijven ervan afgezien in andere Lid-Staten te kopen of te verkopen: op 
termijn zijn dergelijke belemmeringen voor het handelsverkeer een interne markt 
onwaardig. 
De totstandbrenging van de interne markt: een gedeeltelijk volbrachte taak 
Thans, na 22 maanden, kan worden gezegd dat de Gemeenschap er dank zij de in het 
kader van de overgangsregeling vastgestelde maatregelen in geslaagd is de belasting op 
de plaats van bestemming te handhaven en tegelijkertijd de voor fiscale doeleinden 
vereiste controles bij overschrijding van de binnengrenzen effectief af te schaffen. In dit 
verband zij opgemerkt dat de weliswaar nog voorlopige gegevens betreffende de BTW-
opbrengsten van de Lid-Staten in het algemeen een ontwikkeling vertonen die in 
overeenstemming is met de economische trends in 1993 en de eerste maanden van 1994. 
Zij wijzen niet op wijzigingen in het niveau van de opbrengsten die direct zijn toe te 
schrijven aan de bij de overgangsregeling ingevoerde nieuwe bepalingen. 
De reële moeilijkheden die de bedrijven ondervinden, herinneren er echter dagelijks aan 
dat de bedrijven en de consumenten nog niet alle van een interne markt verwachte 
voordelen genieten; het aantonen van het intracommunautaire karakter van hun 
handelingen, de lasten van de identificatie- en aangifteverplichtingen, alsmede de 
afschrikkende werking van sommige bepalingen blijven belemmeringen voor de 
ontwikkeling van het handelsverkeer tussen de Lid-Staten. 
In combinatie met het grote aantal geldende bepalingen leiden deze moeilijkheden tot 
ingewikkelde mechanismen voor de toepassing van het gemeenschappelijke BTW-
stelsel, waardoor de eenvoud van de principes waarop de werking ervan berust, in 
gevaar komt. 
II. VAN DE OVERGANGSREGELING NAAR DE DEFINITIEVE REGELING 
De beperkingen die thans voortvloeien uit de Zesde Richtlijn 
Om het door de Raad vastgestelde principe van belasting op de plaats van bestemming in 
de praktijk toe te passen, moesten in de overgangsregeling de consequenties worden 
getrokken uit niet alleen de bij de Zesde Richtlijn vastgestelde regels betreffende de 
plaats van belasting van de handelingen, maar ook uit de keuzemogelijkheden waarvan 
de Lid-Staten gebruik hebben gemaakt bij de vaststelling van een aantal van de 
elementen van de belastingheffing. 
Daardoor worden de Europese bedrijven met twee soorten moeilijkheden 
geconfronteerd: 
- hetzij zij moeten identificatie- en aangifteverplichtingen vervullen in elk van de 
Lid-Staten van waaruit zij handelingen verrichten; 
- hetzij zij moeten gebruik maken van langdurige en kostbare procedures om de 
belasting terug te krijgen die zij hebben betaald in Lid-Staten waar zij geen 
handelingen verrichten. 
Deze moeilijkheden zijn geenszins het gevolg van de voor de overgangsperiode 
vastgestelde regelingen: zij zijn een directe consequentie van de bij de Zesde Richtlijn 
vastgestelde regels betreffende de plaats van belasting van de handelingen en de plaats 
van aftrek van de belasting. Deze regels leiden tot het voortbestaan van beperkingen die 
moeilijk verenigbaar zijn met een goede werking van de interne markt. 
Waar het om gaat bij de voorbereiding van de definitieve regeling 
Dank zij de tijdens de overgangsperiode geldende bepalingen konden de controles aan 
de binnengrenzen worden afgeschaft, maar de ontwikkeling van het gemeenschappelijke 
BTW-stelsel moet in een veel ruimer perspectief worden gezien. 
Met de harmonisatie van de wetgevingen van de Lid-Staten inzake omzetbelasting 
worden immers twee doelstellingen beoogd: 
- het verzekeren van de neutraliteit van de belasting op het handelsverkeer binnen 
en tussen de Lid-Staten, waarbij gelijke tred moet worden gehouden met de 
algemene ontwikkeling van de communautaire opbouw; 
- het aldus mogelijk maken van "het totstandbrengen, in het kader van een 
economische unie, van een gemeenschappelijke markt waarin de 
mededingingsvoorwaarden niet worden vervalst en waarvan de kenmerken 
analoog zijn aan die van een interne markt". 
Het nastreven van elk van deze doelstellingen vormt ongetwijfeld de fundamentele keuze 
waarvoor de Unie nu een antwoord moet vinden in het kader van de werkzaamheden 
betreffende de invoering van een definitieve BTW-regeling die de goede werking van de 
interne markt garandeert. 
INHOUD 
BLZ. 
INLEIDING 9 
1. WAT MET DE OVERGANGSREGELING BEREIKT IS 11 
1.1. DE AFSCHAFFING VAN DE CONTROLES AAN DE BINNENGRENZEN 11 
1.1.1. De situatie vóór 1 januari 1993 11 
1.1.2. De situatie na 1 januari 1993 12 
1.2. DE ALGEMENE OPBOUW VAN DE OVERGANGSREGELING 12 
1.2.1. De algemene opzet van de overgangsregeling 13 
1.2.2. Een nieuwe belastbare handeling: intracommunautaire verwerving van 
goederen 16 
1.2.3. De bijzondere regelingen voor belastingheffing ter bestemming 19 
1.2.4. Intracommunautaire dienstverrichtingen 21 
1.3. HET EFFECT VAN DE NIEUWE REGELINGEN: EEN IN HET ALGEMEEN 
RUIMSCHOOTS POSITIEVE BEOORDELING 23 
1.3.1. Enquêtes bij de consumenten 23 
1.3.2. De enquêtes bij het bedrijfsleven 24 
1.3.3. De gevolgen van de nieuwe regeling voor de Lid-Staten 28 
1.3.4. Een per saldo ruimschoots positief oordeel 29 
2. DE NIEUWE BELASTINGREGELS VOOR INTRACOMMUNAU-TAIRE 
TRANSACTIES 31 
2.1. HET BEWIJS VAN HET RECHT OP VRIJSTELLING VAN 
INTRACOMMUNAUTAIRE LEVERINGEN VAN GOEDEREN 31 
2.1.1. Het bewijs van goederenvervoer uit de Lid-Staat van vertrek 31 
2.1.2. Het bewijs van de hoedanigheid van de koper 32 
2.1.3. De koper geeft geen kennis van zijn hoedanigheid 34 
2.2. DE BIJZONDERE REGELINGEN WAARBIJ DE BELASTING TER 
BESTEMMING WORDT GEHEVEN 35 
2.2.1. Aankopen door belastingplichtigen die geen recht op aftrek hebben en door 
niet-belastingplichtige rechtspersonen 35 
2.2.2. Verkopen op afstand 36 
2.2.3. Nieuwe vervoermiddelen 38 
2.3. INTRACOMMUNAUTAIRE DIENSTVERRICHTINGEN 40 
2.3.1. Intracommunautair goederenvervoer en diensten die samenhangen met intra­
communautair goederenvervoer, met inbegrip van door tussenpersonen 
verrichte diensten 40 
2.3.2. Andere diensten van tussenpersonen 41 
2.4. DE VERSCHEIDENHEID VAN DE UITVOERINGSVOORSCHRIFTEN 41 
2.4.1. Het begrip intracommunautaire handel 41 
2.4.2. De veelheid van uitvoeringsvoorschriften 42 
2.4.3. De nationale uitvoeringsvoorschriften 43 
2.5. EVALUATIE VAN DE OVERGANGSBEPALINGEN 45 
3. DE NALEVING VAN DE BELASTINGBEGINSELEN VAN DE 
ZESDE RICHTLIJN 47 
3.1. DE ALGEMENE REGELINGEN VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK BTW-
STELSEL 47 
3.1.1. De plaats van de belastingheffing 47 
3.1.2. De plaats en de wijze van uitoefening van het rechtop aftrek 48 
3.1.3. De draagwijdte en de consequenties van deze beginselkeuzen 49 
3.2. DE BELASTING VAN INTRACOMMUNAUTAIRE OVERBRENGINGEN VAN 
GOEDEREN 51 
3.2.1. De getroffen regelingen 51 
3.2.2. Beoogde situaties 52 
3.2.3. Bepalingen met een zeer ruime toepassing, gezien het voorraadbeheer in de 
praktijk 52 
3.2.4. Consequenties voor de bedrijven 55 
3.3. DE FISCALE BEHANDELING VAN WERKZAAMHEDEN DIE BETREKKING 
HEBBEN OP ROERENDE LICHAMELIJKE ZAKEN 57 
3.3.1. De fiscale kwalificatie van werkzaamheden die betrekking hebben op roerende 
lichamelijke zaken 57 
3.3.2. De behandeling van verrichtingen tussen Lid-Staten 58 
3.4. HANDELINGEN VAN NIET IN HET BINNENLAND GEVESTIGDE 
BELASTINGPLICHTIGEN 60 
3.4.1. Vervoerdiensten 60 
3.4.2. Driehoekstransacties 63 
3.4.3. Ketentransacties 67 
3.5. DE TOT VOLDOENING VAN DE BELASTING GEHOUDEN PERSOON 69 
3.5.1. Algemene problematiek in verband met de tot voldoening van de belasting 
gehouden persoon 69 
3.5.2. Door de Commissie bepleite aanpak 71 
3.6. KLEINE ONDERNEMINGEN DIE BELASTINGVRIJSTELLING GENIETEN 72 
3.6.1. Geldende bepalingen 72 
3.6.2. Ondervonden moeilijkheden 72 
3.7. EVALUATIE VAN DE BIJ DE ZESDE RICHTLIJN VASTGESTELDE 
PRINCIPES INZAKE DE BELASTINGHEFFING 74 
CONCLUSIE 77 
I. DE INVOERING VAN NIEUWE BELASTINGREGELS 77 
II. DE AANPASSING AAN DE VOORHEEN BESTAANDE BELASTINGREGELS 77 
III. DE INBREUKEN OP HET MECHANISME VAN DE GESPREIDE BETALINGEN 78 
IV. DE LERING DIE KAN WORDEN GETROKKEN UIT DE ERVARINGEN SINDS 
1 JANUARI 1993 80 
BIJLAGE 1 : DOOR DE LIDSTATEN BEPAALDE DREMPELBEDRAGEN 81 
BULAGE2 : IDE HARMONISATIE VAN DE WETGEVINGEN VAN DE LIDSTATEN 
BETREFFENDE OMZETBELASTINGEN 
- Referenties - 83 

INLEIDING 
(1) De totstandbrenging van de interne markt per 1 januari 1993 had voor de in de 
Gemeenschap geldende stelsels van belasting over de toegevoegde waarde (BTW) en 
accijnzen vier consequenties: 
- het beginsel van het vrije verkeer op het grondgebied van de Gemeenschap 
bracht noodzakelijkerwijs met zich dat alle douaneprocedures en -formaliteiten 
bij de overschrijding van een binnengrens moesten verdwijnen; dit zou slechts 
mogelijk zijn indien tevoren het fiscale begrip invoer definitief niet meer van 
toepassing zou zijn op handelsverkeer tussen de Lid-Staten; 
- daar de Raad evenwel had besloten dat het intracommunautaire handelsverkeer 
tussen bedrijven belast moest blijven worden in de Lid-Staat van bestemming, 
waren nieuwe belastingregelingen nodig, zowel voor de BTW als voor de 
accijnzen; 
- tevens moesten de niveaus en de structuren van de belastingtarieven in de 
Gemeenschap voldoende overeenkomen om in principe particulieren de vrijheid 
te geven in de Lid-Staat van hun keuze te kopen (met betaling van BTW en 
accijnzen); 
- de middelen en regels voor de administratieve samenwerking moesten worden 
aangepast aan de nieuwe omstandigheden van de interne markt en aan de nieuwe 
belastingregelingen. 
(2) Aan deze vier vereisten werd voldaan: op 1 januari 1993 waren de nieuwe 
regelingen gereed en de enkele problemen die zich voordeden waren van tijdelijke aard. 
(3) Krachtens artikel 28terdccies van de Zesde Richtlijn moet de Commissie voor 
31 december 1994 bij de Raad een verslag indienen over de werking van de 
BTW-overgangsregeling voor het handelsverkeer tussen Lid-Staten. 
(4) In dit verslag wordt de werking van de BTW-overgangsregeling voor 
intracommunautaire transacties uit drie invalshoeken onderzocht en geëvalueerd: 
- Deel 1 : wat met de overgangsregeling werd bereikt 
- Deel 2: de nieuwe belastingregels voor intracommunautaire transacties 
- Deel 3: de naleving van de belastingbeginselen van de Zesde Richtlijn. 
(5) Het doel van het verslag is uiteraard de balans op te maken na 18 maanden van 
toepassing van de overgangsregeling. Zonder uitputtend te zijn is deze evaluatie 
voornamelijk gericht op de problemen die in de praktijk werden ondervonden door zowel 
de bedrijven als de belastingdiensten van de Lid-Staten. Bovendien wordt getracht een 
antwoord te geven op de vragen en zorgen waartoe de toepassing van de 
overgangsbepalingen aanleiding heeft gegeven. Gelet op de veelheid en de complexiteit van 
de toepasselijke bepalingen, maken de ondernemingen zich zorgen over de wijze waarop de 
met de controle belaste administraties, onder voorbehoud van de controle van de rechter 
bevoegd inzake belastingen, de praktische modaliteiten ter invoering van de nieuwe 
regelingen zullen beoordelen. Ter zake dient te worden benadrukt dat het Hof van Justitie 
van de Europese Gemeenschappen zich nog niet heeft moeten uitspreken over deze nieuwe 
bepalingen. 
(6) In dit verslag wordt aldus getracht de oorzaken van de ondervonden moeilijkheden 
of storingen aan te wijzen zodat met name de maatregelen waarmede deze kunnen worden 
ondervangen kunnen worden geanalyseerd. In dit opzicht is het verslag tevens van 
betekenis voor de voorstellen die de Commissie aan de Raad moet doen voor de overgang 
op de definitieve regeling van de belasting op interne transacties in de Gemeenschap. 
(7) Dit rapport behandelt enkel de werking van de mechanismen van belastingheffing in 
het intracommunautaire handelsverkeer; noch de problematiek van het toepassingsgebied en 
het niveau van de belastingtarieven, noch de toepassing van de bepalingen betreffende de 
administratieve samenwerking*13) en de wederzijdse bijstand tussen de Lid-Staten, worden 
besproken. 
10 
1. WAT MET DE OVERGANGSREGELING BEREIKT IS 
1.1. DE AFSCHAFFING VAN DE CONTROLES AAN DE BINNENGRENZEN 
(8) Met de totstandbrenging van de interne markt per 1 januari 1993 moesten de 
administratieve procedures voorafgaande aan of gepaard gaande met de overschrijding van 
een binnengrens van de Gemeenschap worden afgeschaft: een beknopte vergelijking van de 
situaties vóór en na 1 januari 1993 doet het belang uitkomen van de stap die is gedaan met 
de invoering van de overgangsregeling. 
1.1.1. De situatie vóór 1 januari 1993 
(9) Vóór 1 januari 1993 leidde elk goederenverkeer binnen de Gemeenschap 
systematisch tot een fiscale behandeling wegens het feit dat elke binnenkomst van een goed 
op het grondgebied van een Lid-Staat als invoer een belastbaar feit vormde. Door dit feit 
alleen leidde elk goederenverkeer tot de verplichting de BTW aan te geven en te betalen: 
- ongeacht de herkomst (al dan niet communautair) van het goed dat aldus op het 
grondgebied van een Lid-Staat wordt gebracht, 
- ongeacht de bestemming van het goed (in het binnenland of elders), 
- ongeacht de "BTW status" van het goed (al dan niet reeds belast). 
(10) Gezien echter de consequenties die de strenge toepassing van dit beginsel voor 
bedrijven en particulieren zou hebben gehad werden voor de heffing van de BTW 
programma's tot vereenvoudiging van de administratieve procedures en formaliteiten ten 
uitvoer gelegd: 
- de verschillende vrijstellingen bij invoer maakten het mogelijk enkele van de 
invoerhandelingen, die door particulieren verricht werden niet te belasten 
(reizigersvrijstellingen, vrijstellingen in geval van verhuizing, enz.) 
- de door de Lid-Staten toegepaste vrijstellingen ingeval de goederen onder 
douaneregelingen met schorsende werking waren geplaatst maakten het 
eveneens mogelijk geen belasting te heffen op deze goederen gedurende de duur 
van de schorsingsregeling. 
- in vele gevallen (de arresten SCHUL bijvoorbeeld), had het Hof van Justitie in 
een prejudiciële uitspraak een eind gemaakt aan situaties van dubbele 
belastingheffing door Lid-Staten, daarbij met name steunende op artikel 95 van 
het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap 
11 
(11) Niettemin werd als algemeen beginsel belastingheffing bij invoer gehandhaafd. Dit 
vormde onbetwistbaar een belangrijk deel van de uit het niet bestaan van de interne markt 
voortvloeiende kosten. De verplichting bij elke invoer administratieve formaliteiten te 
vervullen en de belasting te voldoen of de betaling daarvan te waarborgen bracht immers 
niet te verwaarlozen kosten met zich voor de bedrijven en hield particulieren ervan af zich 
in andere Lid-Staten te bevoorraden. 
(12) De in het kader van het Cecchini-rapport over de kosten van het "niet-Europa" 
verrichte werkzaamheden hadden voorts duidelijk aangetoond dat met de afschaffing van 
de grenscontroles een aanpassing van het gemeenschappelijk BTW-stelsel, zodat uitsluitend 
verkopen belast worden, van uiterst groot belang was voor de versterking van de 
intracommunautaire concurrentie en voor de beëindiging van de marktsegmentering. 
(13) Derhalve was de definitieve afschaffing voor het handelsverkeer tussen de Lid-
Staten van invoer als belastbaar feit een onontbeerlijke voorafgaande voorwaarde voor de 
verwezenlijking van de doeleinden van de interne markt. 
1.1.2. De situatie na 1 januari 1993 
(14) Met de goedkeuring, op 16 december 1991, van Richtlijn 91/680/EEG tot 
wijziging, met het oog op de afschaffing van de fiscale grenzen, van de Zesde Richtlijn, 
hebben de Lid-Staten een essentiële stap gedaan voor de verwezenlijking van de interne 
markt. 
(15) Aangezien het intracommunautaire verkeer van goederen niet meer als een invoer 
wordt behandeld, is het vrije verkeer van goederen binnen de Gemeenschap een realiteit 
geworden, en zijn, tussen de Lid-Staten, in principe nog alleen de commerciële transacties 
van verkoop van goederen of diensten als een belastbare handeling aan te merken. 
(16) Het is om deze beide redenen dat de regeling die op 1 januari 1993 in werking trad, 
beantwoordt aan het perspectief van een "overgang naar een uniforme regeling van 
belastingheffing in het land van oorsprong, waarbij bovendien de dynamische gevolgen van 
de afschaffing van de grenzen zelf de gunstigste voorwaarden zullen creëren voor deze 
evolutie" (conclusies van de ECOFIN-Raad van 13 november 1989<7)). 
1.2. DE ALGEMENE OPBOUW VAN DE OVERGANGSREGELING 
(17) De aanpassing van het gemeenschappelijke BTW-stelsel om te komen tot de 
afschaffing van de controles aan de belastinggrenzen was zodanig van opzet dat zij 
beantwoordde aan de algemene beginselen van het BTW-stelsel zoals deze voortvloeien uit 
de Zesde Richtlijn en aan de regels die gelden voor binnenlandse transacties. 
12 
(18) Niettemin is dit bijzonder riskant en moeilijk gebleken gezien de door de ECOFIN 
Raad vastgestelde oriëntaties. De ECOFIN Raad stelde op 13 november 1989<7) de 
volgende tegelijk te verwezenlijken doelstellingen vast: 
- "in het geval transacties tussen verschillende Lid-Staten die worden verricht door 
belastingplichtigen moet de afnemer in het land van bestemming belast worden 
tegen het tarief en de voorwaarden van dit land; 
- vrijgestelde of niet-belastingplichtige organismen die voor een zeker bedrag 
aankopen in andere Lid-Staten verrichten moeten op dezelfde wijze behandeld 
worden; 
- een "gedifferentieerde behandeling" van de belasting ter bestemming van 
aankopen van voertuigen en van leveringen op afstand van een zekere omvang; 
- de lasten voor ondernemingen en overheidsdiensten moeten terzelfder tijd 
verlicht worden en concurrentiedistorties moeten worden voorkomen zonder het 
vrije verkeer van goederen te belemmeren." 
(19) Voorts moest elke beperking naar hoeveelheid of naar waarde van de met betaling 
van de belasting in andere Lid-Staten door reizigers binnen de Gemeenschap verrichte 
aankopen in ieder geval definitief afgeschaft worden. 
(20) Onder deze omstandigheden konden uitsluitend met een hybride belastingstelsel, 
waarin belastingheffing in beginsel bij de oorsprong gecombineerd wordt met afwijkende 
bepalingen inzake belastingheffing ter bestemming, alle door de Raad bepaalde 
doelstellingen verwezenlijkt worden. 
1.2.1. De algemene opzet van de overgangsregeling 
(21) Het algemeen concept van de overgangsregeling berust op drie begrippen zijnde de 
belastbare handeling, de fiscale plaats van oorsprong van die handeling en de fiscale plaats 
van bestemming van de goederen of diensten waarop die handeling slaat: 
- iedere handeling bestaande uit een levering van goederen of een dienst die onder 
bezwarende titel wordt verricht, is aan de BTW onderworpen. Elk van deze 
transacties wordt aangemerkt als een verkoop door de leverancier en een 
aankoop door zijn cliënt; 
- aan iedere handeling is een plaats van belastingheffing verbonden, te beschouwen 
als haar fiscale plaats van oorsprong. Deze fiscale oorsprong wordt geacht zich 
te bevinden in de Lid-Staat van waaruit de goederen worden geleverd of de 
diensten worden verricht; 
13 
- de plaats van bestemming van een goed of een verrichte dienst is de plaats waar 
de cliënt het goed of de dienst gebruikt. In het geval van commerciële 
ondernemingen, zal die plaats van gebruik samenvallen met de fiscale plaats van 
oorsprong van de handelingen die zij met de verkregen goederen of diensten 
zullen verrichten. 
(22) Aldus, en in tegenstelling met wat soms werd gesteld, is de overgangsregeling 
volledig gebaseerd op de principes die zijn weerhouden sinds de goedkeuring in 1977 van 
de Zesde BTW-Richtlijn voor wat de definitie van de belastbare handelingen en de bepaling 
van de plaats van belastingheffing betreft. 
Een ongewijzigd beginsel: belasting in de Lid-Staat van oorsprong 
(23) De regels waarmede in beginsel de plaats van goederenleveringen en 
dienstverrichtingen wordt bepaald, zoals deze werden vastgesteld in de Zesde Richtlijn, 
werden in de overgangsregeling gehandhaafd, zodat het beginsel van belasting in de Lid-
Staat waaruit deze goederen en diensten worden geleverd werd bevestigd. 
(24) Met de overgangsregeling werd aldus bereikt dat verkopen aan eindverbruikers 
worden belast in de Lid-Staat van oorsprong. Ook al zijn reizigers zich nog niet altijd 
bewust van de reële dimensie van de opgetreden veranderingen toch is het feit dat zij 
voortaan goederen kunnen verwerven tegen de marktvoorwaarden van de andere 
Lid-Staten, zonder dat zij in hun eigen Lid-Staat voor de BTW moeten voldoen aan 
aangifte- en betalingsverplichtingen. 
Bij wijze van overgang gehandhaafde afwijkingen: belastingheffing ter bestemming 
(25) Gezien de door de ECOFIN Raad bepaalde doelstellingen moest voor een aantal 
transacties tussen Lid-Staten belastingheffing ter bestemming geregeld worden. 
Daartoe werden twee bepalingen ingevoerd: 
- de invoering van een nieuwe belastbare handeling: de intracommunautaire 
verwerving van goederen, 
- de verplaatsing van de plaats van belastingheffing voor bepaalde handelingen: 
verkopen op afstand en bepaalde intracommunautaire dienstverrichtingen. 
14 
(26) De keuze van de technische modaliteiten van belastingheffing bij bestemming en de 
afbakening van hun toepassingsgebied beantwoorden aan twee bezorgdheden: het 
identificeren van de handeling die de belastingheffing bij bestemming rechtvaardigt (de 
aankoop of de verkoop) en het opleggen van de overeenkomstige aangifteverplichtingen 
aan de betrokken onderneming (de koper of de leverancier). Deze beide elementen werden 
op de navolgende wijze in werking gesteld: 
- in alle gevallen, waarvoor het mogelijk is de belastingheffing ter bestemming bij 
de koper te verzekeren werd de algemene regeling voor het belasten van 
intracommunautaire verwervingen van goederen ingevoerd. Overeenkomstige 
regels werden ingevoerd voor het belasten van intracommunautaire 
dienstverrichtingen ten behoeve van belastingplichtigen. 
- indien daarentegen de omzet vanuit een andere Lid-Staat dan die van 
bestemming van de goederen een zekere omvang heeft (d.w.z. wegens het 
gedrag van de verkoper) moet de belastingheffing plaatsvinden bij de verkoper. 
Dit wordt bereikt met de bijzondere regeling voor de belasting op verkopen op 
afstand. Daardoor heeft de koper (in het algemeen een particulier) geen enkele 
verplichting. Deze koper zou in geen geval kunnen voldoen aan aangifte- en 
betalingsverplichtingen. 
De autonomie van de Lid-Staten inzake de controle van de handelingen 
(27) De originaliteit, maar evenzeer de moeilijkheid, van de opbouw van de 
overgangsregeling ligt in het feit dat de door de Raad vastgelegde regels van 
belastingheffing bij bestemming in werking moesten worden gesteld, zonder afbreuk te 
doen aan de autonomie van iedere Lid-Staat inzake de controle van de handelingen 
(28) Iedere Lid-Staat moet inderdaad de mogelijkheid hebben zijn bevoegdheid inzake 
belastingheffing uit te oefenen, ongeacht de feiten die zich hebben voorgedaan in een ander 
land (andere Lid-Staat of een derde land). In het kader van een gemeenschappelijk stelsel 
van belastingheffing voor alle Lid-Staten, steunt de eerbiediging van dit principe integraal 
op de regels van territorialiteit van de handelingen. De plaats van belastingheffing verkrijgt 
aldus een kapitaal belang, dat nog wordt verhoogd door het feit dat aan de Lid-Staten 
opties worden geboden die hun toelaten af te wijken van de gemeenschappelijke regels van 
heffing (uitgaven of handelingen waarvoor geen recht op aftrek bestaat; facultatieve 
vrijstellingen; enz...). 
15 
(29) Deze bezorgdheid voor een onafhankelijke bevoegdheid tot belastingheffing gaat 
niet alleen de Lid-Staten aan; zij heeft tevens belangrijke gevolgen voor de ondernemers 
zelf. De verantwoordelijkheid van de ondernemers voor de correcte toepassing van de 
belasting mag niet in het gedrang komen door het fiscaal gedrag van hun partners. De 
voorwaarden voor taxatie of vrijstelling van een handeling moeten bijgevolg worden 
bekeken in hoofde van de ondernemer die de belastbare handeling verricht, wat ook het 
fiscaal gedrag van zijn handelspartner moge zijn. 
(30) In het kader van de overgangsregeling werd in het bijzonder aandacht besteed aan 
die principes. Zij verklaren grotendeels de opbouw zelf van de modaliteiten van de 
belastingheffing bij bestemming en de aanvullende maatregelen die werden aangenomen 
betreffende de administratieve samenwerking. De paradoks is zonder twijfel het feit dat 
bepaalde nationale maatregelen voor de toepassing van de overgangsregeling de 
draagwijdte ervan beperken, hetgeen bij de leveranciers en hun afnemers enige ongerustheid 
veroorzaakt aangaande hun verantwoordelijkheid. 
1.2.2. Een nieuwe belastbare handeling: intracommunautaire verwerving van goederen 
Beschrijving van het systeem 
(31) Al snel bleek dat wanneer goederen vervoerd werden tussen twee Lid-Staten in één 
van de situaties waarvoor de ECOFIN-Raad belastingheffing ter bestemming wenst te 
handhaven de zelfstandigheid van de Lid-Staten het best werd gewaarborgd door het 
definiëren, voor eenzelfde economische transactie, van een belastbare handeling in de Lid-
Staat van vertrek van de goederen - levering van goederen - en van een andere belastbare 
handeling in de Lid-Staat van aankomst van de goederen - intracommunautaire verwerving 
van goederen. 
(32) De totale onafhankelijkheid van elkaar van de twee fiscale handelingen - de levering 
van goederen door de verkoper in de Lid-Staat van vertrek en de intracommunautaire 
verwerving van goederen door de koper in de Lid-Staat van aankomst - stelt immers elk 
van de betrokken Lid-Staten in staat de voorwaarden voor belasting of vrijstelling van de 
op zijn grondgebied verrichte handeling te doen gelden, los van dat wat in de andere Lid-
Staat gebeurt. Daar bovendien de belastingbevoegdheden in de ruimte en in de tijd door 
deze methode complementair worden, wordt voorkomen dat een inbreuk kan worden 
gemaakt op het algemene beginsel van belastingheffing op handelingen die binnen de 
Gemeenschap verricht worden: 
16 
- op het tijdstip dat de voorwaarden voor het niet belasten in de Lid-Staat van 
fiscale oorsprong zijn vervuld, zijn de voorwaarden voor belastingheffing in de 
Lid-Staat van bestemming eveneens vervuld (definitie van de bedoelde 
handelingen); 
- iedere handeling die voldoet aan de voorwaarden om niet te worden belast in 
haar Lid-Staat van oorsprong, valt onder de territoriale bevoegdheid tot 
belastingheffing van een andere Lid-Staat (definitie van de plaats van 
belastingheffing voor de bedoelde handelingen). 
(33) Elke verkoop van goederen tussen belastingplichtigen waaraan een vervoer van 
deze goederen tussen twee Lid-Staten van de Gemeenschap is verbonden leidt dus tot twee 
belastbare handelingen: 
- een in de Lid-Staat van vertrek belastbare levering van goederen die echter 
vrijgesteld kan worden wanneer aan de twee volgende voorwaarden is voldaan: 
• de goederen worden door de verkoper of door de koper of voor hun rekening 
verzonden of vervoerd uit het grondgebied van de Lid-Staat van vertrek maar 
binnen de Gemeenschap; 
• de levering van goederen wordt verricht voor een andere belastingplichtige 
die als zodanig optreedt in een andere Lid-Staat dan de Lid-Staat van vertrek 
van de goederen. 
- een intracommunautaire verwerving van goederen, die door de afnemer in de 
Lid-Staat van aankomst van de goederen aan de belasting wordt onderworpen en 
die het spiegelbeeld is van de levering van goederen en die wordt gedefinieerd als 
het verwerven van als "de macht om als eigenaar te beschikken over een 
roerende lichamelijke zaak die door de verkoper of de afnemer, of voor hun 
rekening, met als bestemming de afnemer is verzonden of vervoerd naar een 
andere Lid-Staat dan die waaruit het goed is verzonden of vervoerd". 
(34) Voorts werd een regeling ingevoerd waarbij bepaalde overbrengingen van goederen 
gelijkgesteld worden aan belastbare handelingen/levering en intracommunautaire 
verwerving voor alle gevallen waarin goederen door een belastingplichtige in de 
Gemeenschap, voorafgaande aan een eventuele latere levering, worden verplaatst. 
17 
(35) In het kader van de bijzondere regelingen worden de intracommunautaire 
verwervingen door landbouwers die zijn onderworpen aan de forfaitaire regeling, door 
belastingplichtigen zonder recht op aftrek en door niet-belastingplichtige rechtspersonen 
eveneens met BTW belast in de Lid-Staat van bestemming van de goederen, zodra het 
totaalbedrag per jaar daarvan een door de Lid-Staten te bepalen drempelbedrag, dat echter 
niet lager mag zijn dan 10 000 ECU, overtreft (zie in Bijlage 1 de tabel waarin de door de 
verschillende Lid-Staten bepaalde bedragen zijn vermeld). 
Begeleidende maatregelen 
(36) Teneinde de bedrijven en de belastingdiensten in staat te stellen de belastingstatus 
van de betrokken kopers te kennen werd een nieuws centraal mechanisme ingevoerd: 
indentificatie voor BTW doeleinden. 
(37) Elke Lid-Staat heeft de nodige maatregelen moeten nemen om elke 
belastingplichtige die intracommunautaire transacties kan verrichten, aangeduid als iedere 
belastingplichtige die in het binnenland leveringen van goederen of diensten verricht die 
recht op aftrek doen ontstaan, met een individueel nummer te identificeren. 
(38) De Lid-Staten moesten dit ook doen voor niet-belastingplichtige rechtspersonen en 
belastingplichtigen zonder recht op aftrek waarvan de intracommunautaire verwervingen 
belast worden (zie eerdergenoemde bijzondere regeling). 
(39) De ondernemingen zijn verplicht een lijst te verstrekken van de voor 
BTW-doeleinden in een andere Lid-Staat geïdentificeerde afnemers aan wie zij met 
vrijstelling van BTW goederen hebben geleverd. Voor elk van deze afnemers, waarvan 
telkens het BTW-identificatienummer wordt vermeld, geeft de leverancier het totaalbedrag 
van de aan hem gerichte leveringen aan. Deze inlichtingen, die rechtstreeks ontleend 
kunnen worden aan de financiële administratie van de bedrijven, stellen de Lid-Staat van 
vertrek in staat aan de andere Lid-Staten opgave te doen van hun bedrijven waaraan met 
vrijstelling van BTW goederen werden geleverd. 
(40) Bij de controle van de handelingen verricht op zijn grondgebied, kan iedere Lid-
Staat aldus de gegevens integreren die hem zijn overgemaakt via het VIES-systeem. 
18 
1.2.3. De bijzondere regelingen voor belastingheffing ter bestemming 
(41) Zoals eerder werd uiteengezet geldt de algemene regeling voor het belasten van 
intracommunautaire verwervingen van goederen voor belastingplichtigen die recht op 
aftrek hebben en, voor zover zij per jaar een drempelbedrag van een zekere omvang 
bereiken, voor de verwervingen door de andere belastingplichtigen en de niet-
belastingplichtige rechtspersonen. Aan deze twee laatste categorieën van ondernemingen 
werd bovendien de mogelijkheid geboden te opteren voor de belastingheffing bij 
bestemming; zij kunnen aldus al hun intracommunautaire aankopen aan de BTW van hun 
Lid-Staat onderwerpen, zonder dat zij de overschrijding van de in de algemene regeling van 
toepassing zijnde drempel in het oog moeten houden. 
(42) De regeling voor het belasten van intracommunautaire verwervingen van goederen 
geldt ook voor aankopen van nieuwe vervoermiddelen door een ieder die niet onderworpen 
is aan de algemene regeling: belastingplichtigen die geen recht op aftrek hebben en 
niet-belastingplichtige rechtspersonen met een geringer bedrag aan aankopen dan het 
drempelbedrag, alsmede particulieren. 
(43) De regeling voor verkopen op afstand heeft tot gevolg dat de omzet van een zekere 
omvang van verkopers uit andere Lid-Staten dan die van verbruik ter bestemming wordt 
belast. 
Intracommunautaire verkopen van nieuwe vervoermiddelen 
(44) Met de belasting van intracommunautaire verwervingen van nieuwe 
vervoermiddelen werd voldaan aan de door de ECOFIN-Raad van 13 november 1989<7) 
verlangde belastingheffing ter bestemming. De verkopen van automobielen in het bijzonder 
werden immers altijd door de Lid-Staten beschouwd als uiterst gevoelig, gezien het totaal 
van de desbetreffende heffingen en het gevaar van concurrentiedistorties in verband met een 
onvoldoende onderlinge aanpassing van de BTW-tarieven. 
(45) De Lid-Staten kiezen de maatregelen om te bereiken dat enerzijds de verkoper voor 
de toepassing van de belasting en de controle daarop nodige gegevens verstrekt en 
anderzijds de kopers de belasting aangeven en betalen met betrekking tot deze 
intracommunautaire verwervingen van vervoermiddelen.. 
19 
De verplaatsing van de plaats van belastingheffing: het geval van de verkopen op afstand 
(46) De vrees dat zich systemen van verkoop op afstand - postorderverkopen of andere -
uit andere Lid-Staten dan die van bestemming en verbruik van de goederen zouden 
ontwikkelen was voor de Raad aanleiding voor dit type verkopen de belasting ter 
bestemming te heffen. Deze vrees was vooral sterk omdat een onvoldoende onderlinge 
aanpassing van de tarieven zou kunnen leiden tot een verplaatsing van de aankopen naar de 
Lid-Staten met de laagste tarieven en aldus tot concurrentiedistorties tussen de Lid-Staten 
ten koste van ondernemingen die goederen verkopen uit Lid-Staten met hogere tarieven 
(zowel waar het gaat om binnenlandse leveringen als om hun verkopen op afstand naar Lid-
Staten met lage tarieven). 
(47) De getroffen bijzondere regeling houdt in dat, wanneer aan de 
toepassingsvoorwaarden is voldaan, de plaats van de door de verkoper verrichte levering 
wordt verplaatst naar de Lid-Staat van aankomst van het vervoer van de goederen naar de 
koper. 
(48) Deze benadering werd, zoals opgemerkt, gekozen om de omzet van de verkoper ter 
bestemming te kunnen belasten en tevens om rekening te houden met de hoedanigheid van 
de kopers in het geval van deze bijzondere regeling: 
- belastingplichtigen zonder recht op aftrek of niet-belastingplichtige 
rechtspersonen die niet voor BTW doeleinden zijn geïdentificeerd en die het 
drempelbedrag waarboven intracommunautaire verwervingen van goederen 
belast worden niet hebben overschreden, 
- particulieren. 
(49) Verkoop op afstand werd gedefinieerd als elke levering van goederen waarvoor het 
vervoer van de goederen door de verkoper of voor zijn rekening wordt verricht. A 
contrario volstaat het dus dat het vervoer verricht wordt door de koper of voor zijn 
rekening om de bijzondere regeling niet van toepassing te doen zijn. Belastingheffing bij de 
oorsprong is dus beperkt tot verkopen aan kopers die de goederen in de bedrijfsruimte van 
de verkoper in ontvangst nemen. De toe te passen belastingregels variëren dus met de 
bepalingen van de verkoopcontracten. 
(50) Ook is deze regeling slechts van toepassing wanneer de belastingplichtige verkoper 
naar een Lid-Staat leveringen verricht voor een bedrag per jaar van meer dan een in 
beginsel op 100 000 ECU bepaald drempelbedrag; de Lid-Staten zijn echter bevoegd dit 
bedrag te verlagen tot 35 000 ECU (zie in Bijlage 1 de tabel van de door de Lid-Staten 
bepaalde drempelbedragen). 
20 
(51) Deze regeling heeft, evenals alle andere bijzondere regelingen, tot talloze 
moeilijkheden geleid. Deze worden behandeld in het kader van de analyse van de bij de 
toepassing van de overgangsregelingen ondervonden problemen (zie deel 2). 
1.2.4. Intracommunautaire dienstverrichtingen 
(52) De plaats van dienstverrichtingen werd in de overgangsregeling slechts gewijzigd 
voor zover strikt noodzakelijk was voor het goed functioneren daarvan. Aldus werd 
uitsluitend voor diensten die samenhangen met intracommunautair goederenvervoer de 
plaats gewijzigd teneinde een verzwaring van hun behandeling te voorkomen. Vóór 
1 januari 1993 was de waarde van deze diensten in het algemeen inbegrepen in de maatstaf 
van heffing bij de invoer van de goederen waarmee zij verband hielden. Door deze wijze 
van belastingheffing kan de dienstverrichter de betrokken diensten met vrijstelling van 
BTW in rekening brengen. 
(53) Met de opheffing, tussen de Lid-Staten, van de belastingheffing bij invoer, zijn alle 
verrichte diensten tussen Lid-Staten als dusdanig belastbaar en aan het BTW-tarief dat op 
hen toepasselijk is (opheffing van hun opname in de maatstaf van heffing bij invoer). In die 
kontekst diende de plaats van de volgende diensten te worden gewijzigd ten einde, zij het 
met andere middelen, de door de Raad gewenste belastingheffing bij bestemming te blijven 
verzekeren: 
- intracommunautaire goederenvervoerdiensten, 
- diensten die samenhangen met dit vervoer, 
- diensten van, namens en voor rekening van andere handelende tussenpersonen. 
Intracommunautaire goederenvervoerdiensten 
(54) Intracommunautair goederenvervoer wordt gedefinieerd als ieder vervoer van 
goederen waarvan de plaats van vertrek en de plaats van aankomst op het grondgebied van 
twee verschillende Lid-Staten gelegen zijn. Gedurende de overgangsperiode zijn deze 
diensten in principe belastbaar in de Lid-Staat van vertrek van het vervoer. 
(55) Wanneer echter de ontvanger van de dienst voor BTW-doeleinden in een andere 
Lid-Staat dan die van het vertrek van het vervoer is geïdentificeerd is het vervoer belastbaar 
op de plaats van identificatie van de ontvanger. 
(56) Op een gelijkaardige wijze als wat voor de goederen werd verwezenlijkt, stellen 
deze bepalingen het principe van de belastingheffing bij oorsprong (plaats van vertrek) en 
de afwijkende regel van de belastingheffing bij bestemming (plaats van aankomst), in 
functie van het "BTW-statuut" van de afnemer van de dienst, in werking. 
21 
(57) Bovendien, en om te vermijden dat de dienstverrichter belasting moet aanrekenen -
en de afnemer belasting moet dragen - in Lid-Staten waar zij niet zijn gevestigd, werden 
deze bepalingen aangevuld met bijzondere maatregelen inzake de aanduiding van de tot 
voldoening van de belasting gehouden persoon. De belasting is slechts verschuldigd door 
de dienstverrichter in de twee volgende gevallen: 
- hij is gevestigd in de Lid-Staat van belastingheffing, 
of * 
- de afnemer van de dienst is niet voor BTW-doeleinden geïdentificeerd. 
(58) In alle andere gevallen is de afnemer de persoon gehouden tot voldoening van de 
belasting over de vervoerdienst. 
Diensten die samenhangen met intracommunautair goederenvervoer 
(59) De regels voor de belasting op deze diensten volgen dezelfde logica als die welke 
gelden voor de belasting op intracommunautair goederenvervoer: 
- de met intracommunautair goederenvervoer samenhangende dienst is in beginsel 
belastbaar op de plaats waar die dienst materieel wordt verricht; 
- wanneer echter de ontvanger in een andere Lid-Staat dan die waar de dienst 
materieel wordt verricht is geïdentificeerd is de samenhangende dienst belastbaar 
op de plaats waar de ontvanger is geïdentificeerd; 
(60) De tot voldoening van belasting gehouden persoon wordt op dezelfde wijze bepaald 
als voor intracommunautaire goederenvervoerdiensten (cf § 57). 
De diensten van tussenpersonen 
(61) Wat de door de tussenpersonen verrichte diensten betreft, was de leidraad die in de 
overgangsregeling werd gevolgd, ervoor te zorgen dat deze diensten fiscaal op dezelfde 
wijze worden behandeld als de hoofdhandeling. Op het stuk van de BTW worden als 
tussenpersonen beschouwd, de ondernemingen die handelen in naam en voor rekening van 
anderen: de weerhouden heffingsregels zijn bijgevolg in overeenstemming met het bijzonder 
karakter van de handelsrelaties tussen de opdrachtgever, de tussenpersoon en de betrokken 
derde bij de handeling waarvoor de tussenpersoon tussenkomt (hoofdhandeling). 
(62) Deze belastingregels, die reeds van toepassing waren op tussenpersonen die 
bemiddelen bij het verrichten van immateriële diensten, zijn dus uitgebreid: 
22 
- de diensten van tussenpersonen bij het verrichten van intracommunautaire 
goederenvervoerdiensten en diensten die met dit vervoer samenhangen zijn 
onderworpen aan de in de paragrafen 54 tot 60 beschreven belastingregels; 
- diensten van tussenpersonen die bemiddelen bij andere handelingen - dit betreft 
met name tussenpersonen bij de intracommunautaire goederenleveringen en of 
-verwervingen - zijn belastbaar op de plaats waar de hoofdhandeling is 
gesitueerd. Ook hier echter is de dienst van de tussenpersoon gesitueerd en 
belastbaar in de Lid-Staat waar de ontvanger is geïdentificeerd wanneer de 
ontvanger in een andere Lid-Staat voor BTW doeleinden is geïdentificeerd. 
(63) De tot voldoening van de belasting gehouden persoon wordt op dezelfde wijze 
bepaald als voor intracommunautair goederenvervoer (cf § 57 en 58). 
1.3. HET EFFECT VAN DE NIEUWE REGELINGEN: EEN IN HET ALGEMEEN 
RUIMSCHOOTS POSITIEVE BEOORDELING 
(64) Vanaf de invoering van de overgangsregeling heeft de Commissie geluisterd naar de 
ondernemingen van Lid-Staten om zich op de hoogte te stellen van de werking van de 
overgangsregeling en teneinde aldus vereenvoudigende maatregelen te kunnen voorstellen 
om snel de ondervonden moeilijkheden te kunnen ondervangen. In het bijzonder heeft de 
Commissie begin 1993 een Comité voor overleg met het bedrijfsleven gevormd waarin de 
ondernemingen rechtstreeks hun meningen kenbaar kunnen maken. 
(65) Voorts werden een aantal studies verricht om inzicht te krijgen in het oordeel van 
de verschillende betrokkenen over de nieuwe BTW regeling. De resultaten van de 
verschillende studies worden hierna uiteengezet. 
1.3.1. Enquêtes bij de consumenten 
(66) In tegenstelling tot de bedrijven, die in het kader van deze studies werden gevraagd 
naar hun mening over de sedert 1 januari 1993 geldende regeling, werden bij consumenten 
weinig enquêtes gehouden om een inzicht te krijgen in hun mening over de voordelen die zij 
menen te hebben gekregen door de afschaffing van de douanecontroles en de vrijheid in de 
Lid-Staat van hun keuze met belasting aankopen te doen. 
(67) Niettemin blijkt uit een onlangs door Eurobarometer (in nummer 41 van 5 juli 1994) 
gehouden enquête dat de consumenten betrekkelijk weinig weten van de mogelijkheden die 
voor hen sedert 1 januari 1993 bestaan: 
23 
- in de eerste plaats blijkt dat 2/3 van de geënquêteerden sedert 1 januari 1993 
geen binnengrens van de Gemeenschap hebben overschreden en dat van de 
personen die zich naar andere Lid-Staten hebben begeven 2/3 van oordeel zijn bij 
de grensoverschrijding tijd te hebben gewonnen; 
- voorts weet 53% niet dat men vrijelijk in andere Lid-Staten kan kopen zonder in 
eigen land belasting te moeten betalen of formaliteiten te moeten vervullen. Van 
de consumenten die van deze mogelijkheden kennis hadden heeft slechts 20% 
daadwerkelijk daarvan gebruik gemaakt; 
- ten slotte meent nauwelijks 52% van de ondervraagden dat de afschaffing van de 
douanecontroles de prijs van de produkten zal verlagen. Daarentegen is 75% van 
oordeel dat dit de keuze van de aangeboden produkten zal verruimen. 
(68) Rekening houdend met deze gegevens, zou de inspanning tot 
informatieverstrekking aan de Europese burgers moeten worden hernieuwd teneinde een 
betere kennis van de hen geboden mogelijkheden te verzekeren. 
1.3.2. De enquêtes bij het bedrijfsleven 
(69) Sedert de inwerkingtreding van de BTW-overgangsregeling werd een aantal 
enquêtes bij het bedrijfsleven gehouden over de sedert 1 januari 1993 geldende nieuwe 
BTW-regeling. 
(70) Deze enquêtes vloeien voort uit zowel particuliere initiatieven (bij voorbeeld studie 
Deloitte Touche Tohmatsu, KPMG Peat Marwick, Duitse Industriebond (BDI)) als uit het 
initiatief van enkele Lid-Staten (bij voorbeeld studies van HM Customs and Excise in het 
Verenigd Koninkrijk en het Economisch Instituut voor het midden en klein bedrijf in 
Nederland). De Euro-Info-centers hebben eveneens in het kader van het door de Commissie 
gevormde Comité voor overleg met het bedrijfsleven kennis gegeven van hun ervaringen 
met de nieuwe BTW-regeling. 
(71) Uit de resultaten van deze studies komt een aantal constante meningen - zowel 
positieve als negatieve - die de bedrijven hebben over de BTW-overgangsregeling naar 
voren; ook worden de voornaamste elementen van de door de Commissie in oktober 1993 
opgemaakte balans bevestigd, in het bijzonder het feit dat de moeilijkheden beperkt zijn tot 
enkele kleine gebieden. 
(72) Bovendien werd in enkele studies ingegaan op het door de bedrijven geuite 
verlangen deze regeling op 1 januari 1997 vervangen te zien worden door een definitieve 
regeling. 
24 
De verlaging van de kosten van intracommunautaire transacties 
(73) In het algemeen maken de bedrijven melding van een aanzienlijke verlaging van de 
kosten. De meest genoemde redenen zijn : 
- het verdwijnen van de kosten in verband met de vervulling van de 
douaneformaliteiten, zoals de beloning van douane-agenten die belast waren met 
de uitvoering van de formaliteiten en procedures bij in- en uitvoer van goederen; 
- de afschaffing van de douane zekerheidstellingen en van de vóórfinanciering van 
de BTW in verband met invoer, hetgeen tot verbetering van de cash flow van de 
ondernemingen heeft geleid; 
- de verlaging van de transportkosten in verband met een aanzienlijke verkorting 
van de duur van het vervoer (twee dagen en meer) als gevolg van de afschaffing 
van de formaliteiten bij de overschrijding van een binnengrens in de 
Gemeenschap. 
- algemene verlaging van de administratiekosten: ondanks de invoering van 
nieuwe verplichtingen voor de belastingplichtigen (toevoeging van twee 
rubrieken in de periodieke aangiften, lijst van afnemers) worden deze door vele 
bedrijven als minder zwaar dan tevoren beschouwd; 
- derhalve heeft de vergroting van de mogelijkheden tot bevoorrading in de 
andere Lid-Staten onmiskenbaar tot een kostenverlaging geleid. Een aantal 
bedrijven wijst op de voordelen die zij hebben bij de mogelijkheden tot 
bevoorrading in andere Lid-Staten, waardoor zij betere prijzen kunnen krijgen. 
(74) Deze algemene verlaging van de kosten wordt, zij het in verschillende mate, in alle 
studies geconstateerd. In het bijzonder is een van de laatste studies, die van het Economisch 
Instituut voor het midden en klein bedrijf van Nederland zeer duidelijk ter zake: na één jaar 
kan een structurele lastenverlichting voor de ondernemingen worden geconstateerd. 
(75) Deze kostenverlaging heeft de cash flow van de ondernemingen duidelijk verbeterd 
en hen in staat gesteld financieringsmiddelen voor andere activiteiten aan te wenden. 
De ondervonden moeilijkheden 
(76) Als problemen die het meest werden aangehaald door de ondervraagde 
ondernemers, dienen de volgende punten te worden vermeld: 
25 
- de hoge kostprijs van de aanpassingen aan de nieuwe regeling; vermits deze 
lasten in het begin van het jaar 1993 werden gedragen, zijn zij momenteel te 
beschouwen als volledig gecompenseerd door de voordelen die zijn 
voortgekomen uit de afschaffing van de binnengrenzen; 
- bepaalde ondernemingen zijn evenwel van oordeel dat de verplichtingen 
opgelegd door de nieuwe regeling de voordelen te boven gaan. Deze kritiek is 
voornamelijk te wijten aan het feit dat de ondernemingen meestal het beheer en 
de behandeling van de gegevens, onder meer inzake statistiek, betreffende hun 
intracommunautaire handelingen niet op zich namen. Deze taken waren dan ook, 
in samenhang met de douaneformaliteiten, toevertrouwd aan derden en werden 
bijgevolg als externe lasten van de onderneming beschouwd; 
- een gebrekkige of laattijdige informatie inzake de toepassingsmodaliteiten, in 
iedere Lid-Staat, van de nieuwe heffingsregels; dit slaat onder meer op de 
regeling van de verkopen op afstand, de nieuwe rubrieken van de periodieke 
aangiften, de samenvattende lijsten. De behandeling van het driehoeksverkeer in 
de zin van Richtlijn 92/1 Il/EEG is eveneens weinig gekend en verkeerd 
begrepen door de ondernemingen, die hierdoor niet genieten van de 
vereenvoudigingsmaatregelen die hen worden geboden; 
- de moeilijkheden die meer en meer worden ondervonden door ondernemingen 
die handelingen verrichten in Lid-Staten waar zij niet zijn gevestigd: bepaling 
van de tot voldoening van de belasting gehouden persoon, behandeling van de 
kettingtransacties, kennis van de wetgevingen van de verschillende betrokken 
Lid-Staten; 
- de bewustwording van de verschillen van omzetting van de communautaire 
regels in de nationale wetgevingen. 
(77) In het algemeen zijn veel bedrijven van oordeel dat de BTW zeer ingewikkeld is 
geworden en zij spreken de vrees uit dat navorderingen het gevolg zullen zijn van een 
slechte toepassing van de regels als gevolg van een verkeerd begrip. 
Gunstig beoordeelde bepalingen 
(78) Een vergelijking van de positieve met de negatieve aspecten resulteert in verreweg 
de meeste studies in een gunstig oordeel over de nieuwe BTW-regeling. 
26 
(79) De beoordeling verschilt soms naar de betrokken afdelingen van de onderneming: 
de logistieke diensten hebben veelal een gunstiger oordeel dan de financiële administratie, 
waarvoor de fiscale verplichtingen lijken te zijn toegenomen. In een algehele evaluatie moet 
ook rekening worden gehouden met de inlichtingen die zijn ingewonnen bij 
voorraadbeheerders, transportafdelingen en het financieel beheer. 
(80) Dit per saldo positieve oordeel moet echter worden genuanceerd wanneer niet 
alleen de "klassieke" intracommunautaire transacties worden beschouwd waarbij twee 
belastingplichtigen uit verschillende Lid-Staten zijn betrokken die intracommunautaire 
leveringen van goederen, die tussen deze twee Lid-Staten vervoerd zullen worden, 
verrichten. 
(81) Waar de ondernemers de afschaffing van de voor-financiering van de BTW 
verschuldigd bij invoer verwelkomen, wordt dit voordeel evenwel slechts naar voor 
gebracht in die sectoren en Lid-Staten die voorheen de verlegging tot voldoening van de 
BTW via de periodieke BTW-aangifte (b.v. gemachtigde ondernemers, handelsverkeer in 
de Benelux-landen) niet toepasten. 
(82) Gezien de realiteit en de ernst van bepaalde door de bedrijven ondervonden 
moeilijkheden werd in het kader van de studies ook gevraagd of zij voorstander zijn van de 
overgang naar de definitieve regeling reeds in 1997: in de studie van Deloitte Touche 
Tohmatsu wordt vermeld dat 75% van de bedrijven voor de overgang op de definitieve 
regeling zijn, voor zover daarbij een gelijke behandeling van binnenlandse en 
intracommunautaire transacties verzekerd wordt. 
(83) Deze bij het bedrijfsleven geconstateerde algemene tendens werd bevestigd op de 
door de Commissie te Brussel op 27 en 28 juni 1994 georganiseerde conferentie die tot 
doel had een zo ruim mogelijke gedachtenwisseling mogelijk te maken over de 
doelstellingen waaraan de definitieve BTW regeling zou moeten voldoen. 
27 
1.3.3. De gevolgen van de nieuwe regeling voor de Lid-Staten 
(84) Vanaf de eerste maanden na de inwerkingtreding van de overgangsregeling heeft de 
Commissie op permanente wijze de Lid-Staten geraadpleegd teneinde hun bevindingen over 
de werking van de overgangsregeling te kennen. Deze raadplegingen hebben de algemeen 
bevredigende werking van de nieuwe regeling bevestigd. Tegelijkertijd hebben de Lid-
Staten de belangrijkste moeilijkheden waarmee de ondernemers worden geconfronteerd, 
meegedeeld. Voorts hebben de Lid-Staten hun instemming betuigd met de evaluatie die de 
Commissie heeft gemaakt over de werking van de overgangsregeling gedurende de eerste 
zes maanden en hebben de voorgestelde maatregelen tot verbetering en oplossing van de 
ontdekte moeilijkheden hun aandacht getrokken. 
(85) De Lid-Staten hebben tevens aangegeven dat zij, sinds de inwerkingtreding van de 
BTW-overgangsregeling, geen verschuivingen in de fiscale ontvangsten hebben 
geconstateerd die aan de nieuwe regels toerekenbaar zouden zijn. Weliswaar, hebben alle 
Lid-Staten in 1993 een daling van hun belastingontvangsten gezien tengevolge van de 
afschaffing van de betaling van de BTW bij invoer, en ter vervanging daarvan, de 
voldoening van de BTW over intra-communautaire verwervingen via de periodieke BTW-
aangifte. Alle Lid-Staten hebben er evenwel op gewezen dat zij slechts een definitieve 
beoordeling over de werking van de overgangsregeling kunnen geven wanneer zij in het 
bezit zijn van volledige en betrouwbare gegevens. De hiervoor door iedere Lid-Staat 
gegeven individuele beoordeling is nog steeds aktueel op de datum van opstellen van huidig 
rapport. 
(86) De vergelijking van de gegevens betreffende de jaren 1992 en 1993 stuit immers op 
niet te verwaarlozen methodologische moeilijkheden, rekeninghoudend met de afwezigheid 
van absoluut volledige en betrouwbare gegevens die zo een vergelijking toelaten, het aantal 
veranderlijke beinvloedingsfactoren (b.v. wijziging van BTW-tarieven, de perioden 
waarbinnen de BTW-aangifte moet worden ingediend en de betalingstermijnen) en de 
moeilijkheid om hun relatief belang in de vastgestelde fluctuaties in te schatten. Bovendien 
is het jaar 1993 in vele opzichten een overgangsjaar. In deze omstandigheden kunnen 
bijgevolg nog geen definitieve conclusies worden getrokken; aangezien in die 
omstandigheden no geen definitieve conclusies kunnen worden getrokken, zet de 
Commissie, met een bijzondere aandacht en in nauwe samenwerking met de administraties 
van de Lid-Staten, ter zake haar analyse voort. 
28 
(87) Men kan in ieder geval reeds naar voor brengen dat de evolutie van de inkomsten in 
belangrijke mate beantwoordt aan macro-economische tendenzen betreffende de inflatie, 
het verbruik en de invoeren. Als, over het geheel genomen, het rendement van de BTW in 
1993 werd gematigd, is de hoofdoorzaak ervan de zwakte van de binnenlandse vraag en in 
vele gevallen de gunstige evolutie van het saldo van de handelsbalans. Bovendien hebben de 
afschaffing van de verhoogde BTW-tarieven, één van de verworvenheden van het 
overgangsregime, en de verlegging van de BTW-inning bij invoer naar de periodieke BTW-
aangifte op de ontvangen inkomsten gewogen. Op grond van maandelijkse gegevens blijkt 
dat de conjuncturele verbetering zich slechts in enkele Lid-Staten heeft gemanifesteerd en 
dan enkel naar het jaareinde toe. 
(88) De voormelde evaluatie van de inkomsten houdt op geen enkele manier rekening 
met de andere voordelen die de overgangsregeling, op het vlak van administratieve kosten 
die door de Lid-Staten worden gedragen, zou betekend hebben: de volledige opheffing van 
de grenscontroles voor alle handelingen binnen de Gemeenschap heeft er ongetwijfeld voor 
gezorgd dat het personeel andere taken kan vervullen, zoals de controle van binnenlandse 
handelingen of verrichtingen met derde landen. Hoewel de weerslag van deze wijzigingen 
meestal niet te becijferen valt, vormt het één van de voordelen die uit de opheffing van de 
fiscale grenzen worden afgeleid. 
1.3.4. Een per saldo ruimschoots positief oordeel 
(89) Zoals reeds eerder werd opgemerkt werd de BTW-overgangsregeling over het 
algemeen goed aanvaard door de bedrijven. Zo werden de nieuwe begrippen 
intracommunautaire levering en intracommunautaire verwerving van goederen, die slechts 
de fiscale afspiegeling zijn van commerciële transacties, zonder bijzondere moeilijkheden 
geassimileerd. Zo werden ook de kernelementen van het nieuwe stelsel, zoals de 
kennisgeving tussen bedrijven van de BTW-identificatienummers en het bewaren van het 
bewijs van vervoer uit de Lid-Staat van vertrek snel geïntegreerd, dankzij een inspanning 
van de kant van de ondernemingen om te komen tot een snelle aanpassing. 
(90) Niettemin mogen de sedert de 1 januari 1993 gebleken moeilijkheden, die zowel 
door de bedrijven als door de Lid-Staten werden genoemd, in geen geval worden 
verwaarloosd. Naar hun aard kunnen zij in twee categorieën worden ingedeeld: 
- moeilijkheden die verband houden met de nieuwe belastingregels voor 
intracommunautaire transacties: deze worden onderzocht in deel 2 van dit 
verslag. 
29 
- moeilijkheden die aan het licht zijn gekomen na 1 januari 1993 en die in 
werkelijkheid verband houden met de regels die inherent zijn aan het 
gemeenschappelijk BTW-stelsel zoals dat voortvloeit uit de Zesde Richtlijn. 
Deze moeilijkheden zullen in deel 3 van dit verslag worden onderzocht. 
(91) Het is van groot belang de werkelijke oorzaken van de ondervonden moeilijkheden 
op te sporen en te analyseren: alleen dan kunnen passende antwoorden worden gevonden 
en zal het gemeenschappelijk BTW-stelsel een bevredigende ontwikkeling kunnen 
ondergaan. 
30 
2. DE NIEUWE BELASTINGREGELS VOOR INTRACOMMUNAU­
TAIRE TRANSACTIES 
(92) De voornaamste moeilijkheden die zich hebben voorgedaan bij de toepassing op 
intracommunautaire transacties van de met de overgangsregeling ingevoerde nieuwe 
belastingregels betreffen de volgende punten: 
- het bewijs van het recht op vrijstelling van intracommunautaire leveringen; 
- de bijzondere regelingen waarbij de belasting ter bestemming wordt geheven; 
- intracommunautaire dienstverrichtingen; 
- de verscheidenheid van de toepassingsvoorschriften. 
2.1. HET BEWUS VAN HET RECHT OP VRIJSTELLING VAN INTRACOMMUNAUTAIRE 
LEVERINGEN VAN GOEDEREN. 
(93) Uit het onderzoek van de door de communautaire bedrijven geuite klachten blijkt 
dat zij bepaalde moeilijkheden ondervinden bij het verzamelen van de bewijsstukken om aan 
te tonen dat is voldaan aan de voorwaarden voor vrijstelling van een intracommunautaire 
levering van goederen. 
2.1.1. Het bewijs van goederenvervoer uit de Lid-Staat van vertrek 
(94) De bedrijven moeten in de eerste plaats kunnen aantonen dat de geleverde goederen 
daadwerkelijk de Lid-Staat van vertrek hebben verlaten. Wanneer het vervoer door de 
verkoper zelf of door een zelfstandige vervoerder voor rekening van de verkoper of de 
koper wordt verricht beschikt de leverancier over handelsdocumenten zoals uitslag- en 
leveringsbonnen, waarmee dit bewijs kan worden geleverd. 
(95) Wanneer de koper zelf het vervoer verricht met zijn eigen vervoermiddel, dan kan 
de verkoper er alleen maar op vertrouwen dat de goederen daadwerkelijk ter bestemming 
van een andere Lid-Staat worden vervoerd. Een vrachtbrief of een alsdusdanig dienstdoend 
document of zelfs een door de koper formeel onderschreven verbintenis op het moment dat 
hij in het bezit van de goederen wordt gesteld, bewijst de daadwerkelijkheid van het 
transport niet. Onder deze omstandigheden, wordt vaak door de leveranciers de vrees 
uitgedrukt dat naar aanleiding van een BTW-controle hun verantwoordelijkheid in vraag 
kan worden gesteld en de door hen verleende vrijstelling zou worden verworpen. 
31 
(96) Deze moeilijkheden kunnen ook worden ondervonden door de kopers: sommige 
verkopers weigeren hun leveringen vrij te stellen wanneer het vervoer door de koper zelf 
wordt verricht. Eén Lid-Staat lijkt deze praktijk zelfs tot beginsel te hebben verheven. De 
koper heeft dan geen andere mogelijkheid meer dan zich voor BTW-doeleinden in die Lid-
Staat te laten identificeren teneinde deze goederen over te brengen naar de Lid-Staat van 
bestemming, welke handeling vermeld moet worden in een periodieke aangifte, waarin het 
recht op aftrek van de door de leverancier in rekening gebrachte BTW kan worden 
uitgeoefend. 
(97) Deze praktijken vormen een ernstige aantasting van de door de Raad bij de 
goedkeuring van Richtlijn 91/680/EEG genomen besluiten. Het is immers onaanvaardbaar 
dat de vrijstelling of de belasting van een intracommunautaire goederenlevering afhangt van 
de persoon die zich belast met het vervoer van de geleverde goederen: dit is in strijd met de 
gelijkheid van behandeling van verkoopvemchtingen die plaats vinden onder gelijke 
omstandigheden en beperkt aanzienlijk de keuzemogelijkheden van de bedrijven ten aanzien 
van hun plaats van bevoorrading. 
2.1.2. Het bewijs van de hoedanigheid van de koper 
(98) Kunnen genieten van de vrijstelling, uitsluitend de intracommunautaire 
goederenleveringen die bestemd zijn voor een belastingplichtige of een niet-
belastingplichtige rechtspersoon, die als zodanig handelt in een andere Lid-Staat dan die 
van het vertrek van de verzending of het vervoer van de goederen, en die, uit dien hoofde, 
gehouden is zijn intracommunautaire verwervingen van goederen te belasten bij 
bestemming. 
(99) Teneinde elke circulatie van documenten, ter rechtvaardiging van hun "BTW-
status", tussen ondernemers te vermijden, voorziet de overgangsregeling dat de Lid-Staten 
de nodige maatregelen nemen om hun ondernemers onder een individueel BTW-nummer te 
identificeren. Deze identificatieverplichting betreft twee categoriën belastingplichtigen : 
- de belastingplichtigen met recht op aftrek, ongeacht hun deelname aan het intra­
communautair handelsverkeer, moeten automatisch een BTW-nummer 
verkrijgen in die Lid-Staten waar ze handelingen verrichten die hun recht op 
aftrek van voorbelasting verleend; 
- de belastingplichtigen zonder recht op aftrek en de niet-belastingplichtige 
rechtspersonen die slechts betrokken worden in de overgangsregeling in zo ver 
hun verwervingen een bepaald bedrag overschrijden of wanneer zij er voor 
opteren hun verwervingen in de Lid-Staat van bestemming te laten belasten. 
32 
(100) Aldus kan iedere leverancier de hoedanigheid van zijn klient als intra-communautair 
verwerver veronderstellen aan de hand van het BTW-identificatienummer dat hem door 
deze laatste wordt meegedeeld. Opdat de verkopers zich zouden kunnen vergewissen van 
de geldigheid van de hun door de kopers meegedeelde BTW-nummers, is een renderend 
werkinstrument ter hunner beschikking gesteld: het VIES-net laat inderdaad toe dat zowel 
de ondernemers als de nationale administraties bevestiging omtrent de geldigheid ervan 
kunnen verkrijgen. Elke Lid-Staat heeft immers de verplichting om in een gegevensbank de 
informatie te stockeren met betrekking tot de ondernemers die hij voor BTW-doeleinden 
heeft geïdentificeerd. 
(101) Wat de voorwaarden voor de vrijstelling van de intracommunautaire leveringen van 
goderen betreft, dient evenwel te worden opgemerkt dat deze verificatie nodig noch 
voldoende is om de vrijstelling van de betrokken levering te rechtvaardigen. 
(102) In geval van betwisting van een door de leverancier toegekende vrijstelling getuigt 
de schriftelijke bevestiging dat de leverancier de gegevensbank geraadpleegd heeft slechts 
van het feit dat de leverancier het nodige heeft gedaan om zich te vergewissen van de 
geldigheid van het door de koper medegedeelde identificatienummber. A contrario kan het 
niet raadplegen van de gegevensbank niet tegen de leverancier worden aangevoerd voor 
zover hij beschikte over zodanige gegevens dat er geen twijfel was aan de status van zijn 
koper en de geldigheid van het hem medegedeelde identificatienummer. 
(103) Bepaalde ondernemers hebben het niettemin nuttig geacht, bij de aanvang van het 
jaar 1993, de geldigheid van de BTW-identificatienummers van al hun klanten na te gaan. 
Het dient onderlijnd te worden dat dergelijke verificatie slechts een "momentopname" 
verleent van de aan de ondernemers toegekende BTW-nummers van wie de "BTW-status" 
tot wijziging ontvankelijk is (b.v stopzetting van de activiteit, verandering in de fiscale 
natuur van de verwezenlijkte handelingen ...). 
33 
(104) Hoewel de hoedanigheid van de intracommunautaire verwerver aan de hand van 
zijn BTW-identificatienummer (cf § 100) kan worden verondersteld, hebben bepaalde Lid-
Staten bepalingen in hun wetgeving opgenomen waarbij het verlenen van de vrijstelling 
voor intra-communautaire leveringen wordt ondergeschikt aan de naleving van bijkomende 
vereisten zoals het bewijs dat de verwerving in de Lid-Staat van aankomst van het vervoer 
effectief aan de belasting werd onderworpen. Geconfronteerd met deze nogal verrassende 
bepalingen en tegenover het risico dat de door hen verleende vrijstelling voor hun intra­
communautaire levering in vraag wordt gesteld, zijn de ondernemers sterk verontrust 
omtrent de bescherming van hun goede trouw: door dergelijke bepalingen, zou hun fiscale 
verantwoordelijkheid inderdaad in vraag worden gesteld ten gevolge van een door hun 
commerciële partner begane onregelmatigheid of niet-nakoming en dit in volledige 
tegenstrijd met de principes weerhouden voor de controle over de goede toepassing van de 
belasting (cf § 29). 
2.1.3. De koper geeft geen kennis van zijn hoedanigheid 
(105) In alle gevallen waarin de koper zijn hoedanigheid van belastingplichtige of voor 
BTW-doeleinden niet-geïdentificeerde belastingplichtige rechtspersoon, niet ter kennis van 
de verkoper brengt zal de verkoper zijn levering in de Lid-Staat van vertrek moeten 
belasten, ook al wordt een intracommunautaire verwerving in de Lid-Staat van aankomst 
belast. 
(106) Enkele aanwijzingen vermelden dergelijke praktijken in bepaalde economische 
sectoren waar het verschil in BTW-tarief tussen de Lid-Staten belangrijk is: door zijn 
hoedanigheid van intra-communautair verwerver niet mee te delen, draagt de koper de 
BTW tegen het verlaagd tarief in de Lid-Staat van vertrek. Door zijn verwerving en de 
doorverkoop niet aan te geven, verliest de koper zijn recht op aftrek die zijn aankoop heeft 
bezwaard. Hij compenseert niettemin de last die door de betaling van de BTW in de Lid-
Staat van vertrek wordt vertegenwoordigd: de oprichting van parallelle trajecten van 
doorverkoop van de goederen laat hem toe om, in de Lid-Staat van aankomst, aan de 
directe en indirecte belastingen waaraan het aldus gerealiseerde omzetcijfer zou moeten 
worden onderworpen, te ontsnappen. 
(107) In dit verband zij opgemerkt dat deze situatie geen enkel gevaar met zich brengt 
voor de verkoper, daar de volle verantwoordelijkheid in dit geval berust bij de koper van de 
goederen die niet zijn hoedanigheid aan zijn verkoper heeft medegedeeld. De bevoegdheid 
van de Lid-Staat van aankomst voor de belasting op de intracommunautaire verwerving op 
zijn grondgebied is in ieder geval absoluut en staat los van de belasting op de levering die 
plaatsvond in de Lid-Staat van vertrek. 
34 
(108) De opsporing van niet in de boekhouding opgenomen aankopen is een moeilijke 
oefening, of het nu gaat om aankopen verricht in het binnenland, in andere Lid-Staten of 
derde landen: naast de verificatie van het "magazijnboek" (voorraad grondstoffen), kan, 
wanneer het ondernemers uit andere Lid-Staten betreft, de nodige informatie om de inbreuk 
vast te stellen bij de verscheidene leveranciers, via de administratieve 
samenwerkingsprocedures, gezocht worden. Controles naar de globale samenhang van de 
handelingen verricht door eenzelfde ondernemer, ongeacht de aard en de plaats van deze 
handelingen, bekleden een bijzonder belang in de opsporing van dergelijke praktijken. 
2.2. DE BIJZONDERE REGELINGEN WAARBIJ DE BELASTING TER BESTEMMING WORDT 
GEHEVEN 
(109) Deze drie bijzondere regelingen voor belastingheffing ter bestemming vormen 
onmiskenbaar een inbreuk op de vrijheid met betaling van belasting aankopen te doen 
binnen de interne markt. Met het oog op een onderlinge aanpassing van de BTW-tarieven 
die onvoldoende is om het gevaar van verleggingen van het verkeer naar Lid-Staten met 
lagere tarieven te voorkomen werden dus deze bijzondere regelingen getroffen. Niettemin 
moet worden geconstateerd dat de consequenties van het bestaan van deze regelingen 
aanzienlijk verder lijken te gaan dan het op peil houden van de ontvangsten. 
2.2.1. Aankopen door belastingplichtigen die geen recht op aftrek hebben en door niet-
belastingplichtige rechtspersonen 
(110) De betrokken instellingen moeten in de Lid-Staat van aankomst van hun goederen 
hun intracommunautaire verwervingen belasten zodra de totale waarde per jaar van deze 
aankopen een door de betrokken Lid-Staat op tenminste 10 000 ECU vastgesteld 
drempelbedrag overtreffen. Een overzicht van de door de verschillende Lid-Staten 
vastgestelde bedragen wordt gegeven in Bijlage 1. 
(111) Zodra zij het door hun Lid-Staat vastgestelde drempelbedrag overtreffen, moeten 
deze personen zich voor BTW-doeleinden doen identificeren zodat de aankopen die zij in 
andere Lid-Staten verrichten vrijgesteld worden en als intracommunautaire verwervingen 
van goederen belast worden in hun eigen Lid-Staat. Zij worden dus voor hun 
intracommunautaire aankopen behandeld als belastingplichtigen die recht op aftrek hebben. 
Zij kunnen ook kiezen voor belasting ter bestemming van al hun intracommunautaire 
verwervingen, ook al wordt de door hun Lid-Staat vastgestelde drempel niet overschreden. 
(112) Met deze regeling wordt verzekerd dat de belasting gelijk is voor aankopen in het 
binnenland en aankopen in een andere Lid-Staat. 
35 
(113) De betrokken instellingen worden min of meer aangemoedigd aankopen te doen in 
de andere Lid-Staten, al naar de omvang van het verschil in tarieven en de lasten van de 
verplichtingen die hun Lid-Staat oplegt indien hun verwervingen aldaar met BTW belast 
moeten worden. 
(114) Een te zware last aan verplichtingen zou hen er immers toe te brengen ervan af te 
zien in andere Lid-Staten aankopen te doen ten nadele van de ontwikkeling van de 
intracommunautaire handel. Deze regeling is trouwens eveneens aanvechtbaar omdat zij 
met name een rem vormt op de vrije toegang van de Europese ondernemingen tot 
overheidsopdrachten in alle Lid-Staten van de Gemeenschap. 
(115) Rekeninghoudend met het feit dat de betrokken belastingplichtigen en niet-
belastingplichtige rechtspersonen in het merendeel der Lid-Staten genieten van een 
volledige vrijstelling wat de administratieve verplichtingen inzake BTW betreft, is het 
volgen van de overschrijding van de drempel van belastingheffing van hun verwervingen 
een bijzonder zware verplichting voor de betrokken ondernemers en is de controle daarop 
door de fiscale administraties bijzonder moeilijk. 
2.2.2. Verkopen op afstand 
(116) De bijzondere regeling voor belastingheffing in de Lid-Staat van aankomst van de 
verzending of het vervoer geldt voor leveringen van goederen aan personen waarvan de 
intracommunautaire verwervingen van goederen niet met BTW belast worden, (ongeacht of 
het gaat om belastingplichtigen of niet-belastingplichtige rechtspersonen die niet de in 
punt 2.2.1 genoemde drempel hebben overschreden of een particulier), wanneer de 
goederen uit de Lid-Staat van vertrek naar een andere Lid-Staat worden vervoerd door de 
verkoper of voor zijn rekening. Het gaat dus om situaties waarin een bedrijf zich richt tot 
een veelheid van kopers in een andere Lid-Staat dan die van vertrek waaruit hij de 
verkochte goederen levert. 
(117) Deze bijzondere regeling geldt voor alle accijnsprodukten. Voor verkopen van 
andere goederen geldt de regeling indien de verkoper het door de Lid-Staat van 
bestemming van de goederen bepaalde drempelbedrag overschrijdt (100 000 ECU of 
35 000 ECU: zie in bijlage 1 de tabel met de in de Lid-Staten geldende bedragen). Dit 
impliceert dat de aan zijn afnemer door de verkoper in rekening te brengen BTW die van de 
Lid-Staat van aankomst van de goederen is. 
36 
(118) Benadrukt moet worden dat, in tegenstelling tot wat soms beweerd wordt, de 
ingevoerde regeling, geen groter gevaar voor niet-belastingheffing op de verrichte verkopen 
met zich brengt: zij zouden ten onrechte belast kunnen worden in de Lid-Staat van vertrek 
terwijl de Lid-Staat van aankomst de belastingbevoegdheid heeft, maar het uitblijven van 
belastingheffing is uitgesloten door het ingevoerde mechanisme. 
(119) Ingevolge de belastingheffing bij bestemming ter zake van zijn verkoper op afstand, 
is de verkoper derhalve verplicht zich in de Lid-Staat van aankomst van zijn verzendingen 
voor BTW-doeleinden te doen identificeren - eventueel moet een fiscaal vertegenwoordiger 
worden aangewezen - teneinde aldaar aan alle verplichtingen (met name 
aangifteverplichtingen) te voldoen die verband houden met het verrichten van belastbare 
handelingen in die Lid-Staat. De diversiteit van de modaliteiten van belastingheffing bepaald 
door de Lid-Staten (drempelbedragen, omvang van de aangifteverplichtingen, vaststellen 
van het toepasselijk tarief) ontmoedigt uiteraard deze vorm van moderne distributie en het 
is niet zelden dat bedrijven van verkoop afzien teneinde de omzetdrempel in een Lid-Staat 
van aankomst niet te overschrijden, vooral indien de verplichtingen er moeilijker vervuld 
kunnen worden. 
(120) In de huidige situatie is het ontmoedigende effect van de ingewikkeldheid van de 
mechanismen die zijn ingevoerd voor deze bijzondere regeling zodanig dat ze in 
verschillende bedrijfstakken beschouwd wordt als een reële belemmering voor de 
intracommunautaire handel. Aldus wordt het tegengestelde van wat bedoeld was bereikt, 
daar bedrijven, wegens de kosten en de ingewikkeldheid ervan, ontmoedigd worden te 
verkopen tegen de belastingvoorwaarden van de Lid-Staten van bestemming. 
(121) Indien men bovendien in aanmerking neemt dat voor accijnsprodukten 
(alcoholhoudende dranken bijvoorbeeld) geen enkel drempelbedrag geldt, zijn de 
belemmeringen voor de intracommunautaire handel in deze produkten, wanneer het vervoer 
voor rekening van de verkoper komt, vrijwel onoverkomelijk. Deze regeling van de 
verkopen op afstand ontmoedigt de directe verkoop aan de eindconsument en moedigt in 
het algemeen de inschakeling van een tussenpersoon in de Lid-Staat van bestemming aan. 
De prijzen worden voor de consument dientengevolge hoger, wegens de extra kosten van 
het beroep op deze tussenpersoon. 
37 
(122) De in de uitgeverij sedert 1 januari 1993 ondervonden moeilijkheden vormen van 
het voorgaande een illustratie. Het komt immers vaak voor dat een uitgever uit één enkele 
Lid-Staat in de gehele Gemeenschap tijdschriften verspreid. De verkoop van tijdschriften 
op abonnement leidt tot de verzending of het vervoer door de verkoper of voor zijn 
rekening. Wanneer dus de abonnee niet voor BTW-doeleinden geïdentificeerd is in een 
andere Lid-Staat dan die van het vertrek van de verzending of het vervoer, vallen deze 
leveringen onder de regeling voor verkopen op afstand en de belastingheffing vindt plaats in 
de Lid-Staat van aankomst van de goederen. Deze bedrijven worden dus geconfronteerd 
met de bovenbeschreven moeilijkheden in verband met het verrichten van belastbare 
handelingen in die Lid-Staat. 
(123) Ook al zijn de bij de toepassing van de regeling voor verkopen op afstand 
ondervonden moeilijkheden slechts de consequenties van de keuzen die de Raad gedaan 
heeft, kan de Gemeenschap als geheel, ook niet voor een overgangsperiode, geen genoegen 
nemen met dit onderdeel van de indirecte belastingen. 
(124) Op korte termijn zou een herziening van de regels voor fiscale vertegenwoordigers 
de regeling draaglijker kunnen maken voor de bedrijven (zie punt 3.6). 
(125) De harmonisatie van de drempels van belastingheffing in de Lid-Staat van 
bestemming zou eveneens de toepassing vereenvoudigen van de regeling inzake 
afstandsverkopen. De Commissie zal deze mogelijkheid opnieuw onderzoeken zodra de 
betrokken omzetcijfers beschikbaar zijn. 
2.2.3. Nieuwe vervoermiddelen 
(126) Deze bijzondere regeling heeft tot doel deze goederen te doen belasten in de Lid-
Staat van bestemming, ongeacht de afnemer. 
(127) Als nieuw worden beschouwd : 
- vervoermiddelen die binnen drie maanden nadat zij voor de eerste maal in 
gebruik zijn genomen worden geleverd, 
en 
- vervoermiddelen die na voor de eerste maal in gebruik te zijn genomen, als het 
een landvoertuig betreft, meer dan 3 000 kilometer heeft afgelegd, als het een 
boot betreft, niet meer dan 100 uren heeft gevaren of als het een luchtvaartuig 
betreft niet meer dan 40 uur heeft gevlogen. 
38 
(128) Met de goedkeuring van Richtlijn 94/5/EG van 14 februari 1994<8), werden voor 
landvoertuigen de drempelwaarden van 3 maanden en 3 000 kilometer verhoogd tot 
respectievelijk 6 maanden en 6 000 kilometer. De Lid-Staten moeten zich uiterlijk op 
1 januari 1995 aan deze nieuwe limieten hebben aangepast. 
(129) Sedert 1 januari 1993 hebben de Lid-Staten bijzondere maatregelen om kennis te 
krijgen van de intracommunautaire verwervingen van nieuwe vervoermiddelen die op hun 
grondgebied hebben plaatsgevonden en om de controle te verzekeren op de correcte 
toepassing van de verschuldigde BTW door particulieren en andere personen die a priori 
niet bij de bevoegde fiscale autoriteiten bekend zijn. 
(130) Het blijkt echter dat, hoewel de bijzondere regeling een zeer ruim toepassingsgebied 
heeft (48cc, 6 maanden en 6 000 km), enkele Lid-Staten getuigen van moeilijkheden die zij 
ondervinden bij het belasten in de Lid-Staat van aankomst van vervoermiddelen waarvoor 
een vrijstelling van registratie geldt (geringe cilinderinhoud of kleine boten van minder dan 
9 meter bijvoorbeeld). 
(131) Daar de fiscale behandeling in de Lid-Staat van vertrek, zoals wij hebben 
opgemerkt, geheel losstaat van de belasting op de verwerving in de Lid-Staat van aankomst 
is het gevaar van niet-belastingheffing of dubbele belasting niet te verwaarlozen en vraagt 
bijzondere aandacht. 
(132) Wanneer de verkoper echter zelf het goed van een particulier en in het binnenland 
heeft verworven, ontbreekt één van de voornaamste middelen om toezicht te houden op de 
belastingheffing - de aftrek door de verkoper van de bij aanschaf voldane belasting - in de 
Lid-Staten die aftrek onder deze omstandigheden weigeren. Hetzelfde probleem doet zich 
voor wanneer inlichtingen over verkopen van nieuwe vervoermiddelen aan niet-
geïdentificeerde kopers slechts worden gevraagd aan verkopers die zelf voor BTW-
doeleinden zijn geïdentificeerd. Deze Lid-Staten zijn dan niet in staat enigerlei inlichtingen 
te verstrekken aan de Lid-Staat van aankomst, noch spontaan, noch naar aanleiding van een 
verzoek om inlichtingen. 
(133) In ieder geval lijkt deze regeling een sterk dissuasief effect te hebben gehad, in het 
bijzonder voor particulieren, daar sommige consumentenverenigingen hun leden ontraden 
hun nieuwe vervoermiddelen in andere Lid-Staten te kopen, gezien de omvang en 
ingewikkeldheid van de formaliteiten die vervuld moeten worden. Deze situatie is uiteraard 
in strijd met de doelstellingen van de interne markt en draagt ertoe bij dat de 
distributienetten gesegmenteerd blijven. 
39 
(134) Elk van deze elementen op zich zou een beperking rechtvaardigen van het 
toepassingsgebied van de bijzondere regeling van toepassing op nieuwe vervoermiddelen. 
De Raad heeft niettemin de omgekeerde weg ingeslagen door, ter gelegenheid van de 
goedkeuring van de Richtlijn 94/5/EGK8), de criteria te herzien van toepassing op 
landvoertuigen. De Commissie zal de gevolgen van deze keuze met een bijzondere 
oplettenheid onderzoeken. 
2.3. INTRACOMMUNAUTAIRE DIENSTVERRICHTINGEN 
(135) Hier worden slechts diensten behandeld waarvoor sedert 1 januari 1993 nieuwe 
bepalingen gelden. De moeilijkheden die verband houden met de toepassing van de 
algemene beginselen van de Zesde Richtlijn worden onder punt 3.4 geanalyseerd. 
2.3.1. Intracommunautair goederenvervoer en diensten die samenhangen met intra­
communautair goederenvervoer, met inbegrip van door tussenpersonen verrichte 
diensten. 
(136) De territorialiteitsbeginselen die gelden voor intracommunautaire 
goederenvervoerdiensten, alsmede voor diensten die met dit vervoer samenhangen, zowel 
laad- en losdiensten als diensten die verricht worden door tussenpersonen die bemiddelen 
bij de levering van deze vervoerdiensten en de diensten die daarmee samenhangen, werken 
bevredigend voor de bedrijven en de belastingdiensten. 
(137) Dit kan worden verklaard uit de eenvoud van de ingevoerde belastingregels, die 
samengevat kunnen worden in drie vragen die de betrokken dienstverrichters zich moeten 
stellen: 
- is mijn cliënt voor BTW-doeleinden geïdentificeerd? 
- zo ja, is hij in dezelfde Lid-Staat geïdentificeerd als ik? 
- ben ik gevestigd in de Lid-Staat waarin mijn cliënt is geïdentificeerd? 
(138) Met deze drie vragen kan de dienstverrichter vaststellen of hij belastingschuldige is 
of niet en waar. Het feit echter dat deze regels slechts van toepassing zijn op enkele 
welomschreven situaties - intracommunautair goederenvervoer en samenhangende diensten 
- maakt het voor bedrijven moeilijk vast te stellen of zij zich inderdaad in een dusdanige 
situatie bevinden. 
(139) Enkele bedrijven - met name die welke gespecialiseerd zijn in het laden en lossen -
hebben mededeling gedaan van de moeilijkheden die zij ondervinden om vast te stellen of 
hun dienst met intracommunautair goederenvervoer samenhangt en om dit te bewijzen. 
40 
(140) Dit maakt niettemin integrerend deel uit van de vastgestelde regels en zal 
waarschijnlijk niet worden gewijzigd, tenzij de regels betreffende de plaats van de diensten 
betreffende goederenvervoer volledig herzien worden. 
2.3.2. Andere diensten van tussenpersonen 
(141) In de overgangsperiode wordt afgeweken van het beginsel dat de plaats van 
diensten de plaats is waar de dienstverrichter is gevestigd voor alle diensten van 
tussenpersonen die uit naam en voor rekening van andere handelen. 
(142) Alle diensten van tussenpersonen bij andere transacties dan de bovenbedoelde 
(zie § 136 tot 140) zijn gesitueerd op de plaats waar deze handelingen worden verricht, 
behoudens wanneer de ontvanger voor BTW-doeleinden is geïdentificeerd in een andere 
Lid-Staat dan laatstbedoelde, in welk geval de dienst is gesitueerd in de Lid-Staat die de 
ontvanger heeft geïdentificeerd. 
(143) Gezien de ingewikkeldheid van deze nieuwe belastingregels lijkt de omvang van hun 
consequenties niet altijd door de betrokkenen gewaardeerd te worden. 
2.4. DE VERSCHEIDENHEID VAN DE UITVOERINGSVOORSCHRIFTEN 
(144) Bij het belasten van hun handelingen worden de belastingplichtigen geconfronteerd 
met een grote verscheidenheid aan bepalingen: de moeilijkheden die zij ondervinden houden 
verband met zowel het ontbreken van een duidelijk begrip intracommunautaire handel als 
met de grote verscheidenheid van nationale uitvoeringsmaatregelen. 
2.4.1. Het begrip intracommunautaire handel 
(145) Voor de definitie van intracommunautaire handel komt een veelheid van mogelijke 
criteria in aanmerking. 
(146) Enerzijds moet er een goederenvervoer zijn tussen twee Lid-Staten. Anderzijds is er 
een verband met de BT W-statu s van de koper : 
- wanneer deze in een andere Lid-Staat dan die van het vertrek van het vervoer 
voor BTW-doeleinden is geïdentificeerd, wordt de levering vrijgesteld in de Lid-
Staat van vertrek en wordt de verwerving in de Lid-Staat van aankomst bij de 
koper belast; 
- wanneer hij in de Lid-Staat van vertrek van het vervoer is geïdentificeerd is de 
levering in beginsel in de Lid-Staat van vertrek bij de verkoper belastbaar; 
41 
- wanneer hij niet voor BTW-doeleinden is geïdentificeerd wordt de levering in de 
Lid-Staat van vertrek of van aankomst van het vervoer bij de verkoper belast. 
(147) Zo ook wordt het intracommunautaire karakter van een dienstverrichting bepaald 
door de combinatie een veelheid van criteria als: 
- het bestaan van een vervoer tussen twee Lid-Staten, 
- de BTW-status van de ontvanger (al dan niet belastingplichtige), 
- het al dan niet voor BTW-doeleinden geïdentificeerd zijn van deze ontvanger, 
- het gevestigd zijn of voor BTW-doeleinden geïdentificeerd zijn van de 
dienstverrichter en de ontvanger in twee verschillende Lid-Staten. 
(148) Deze criteria geven de betekenis niet weer die over het algemeen door de 
ondernemers wordt gewenst om een intra-communautaire handeling te qualificeren: voor 
het economisch milieu zou het "intra-communautaire" karakter van hun handelingen meer 
afhankelijk moeten zijn van de plaats van vestiging van hun klant of leverancier. 
2.4.2. De veelheid van uitvoeringsvoorschriften 
(149) De belasting op de transacties vindt ook plaats volgens verschillende regels al naar 
de aard van de transactie en de plaats van vestiging van de goederenleverancier en de 
dienstverrichter ten opzichte van die van de koper of de ontvanger. Zo zal, al naar het 
geval, de leverancier of zijn cliënt de tot voldoening van de over een verkooptransactie van 
goederen of diensten verschuldigde belasting gehouden persoon zijn. 
(150) Deze veelheid van belastingregels doet zich in het bijzonder voor bij de bijzondere 
regelingen, terwijl voor de regeling van verkopen op afstand, door de verplaatsing van de 
plaats van de leveringen die daarin bepaald is, de leveranciers de tot voldoening van de 
belasting gehouden personen zijn in de Lid-Staten waarin zij niet gevestigd zijn, zijn in de 
twee andere bijzondere regelingen de kopers de tot voldoening van de over hun aankopen 
verschuldigde BTW gehouden personen, terwijl zij geen enkele verplichting zouden hebben 
in een normale BTW-regeling. Ook bij de belastingregels voor diensten doen zich vele 
verschillende situaties voor. 
(151) Dit is een fundamentele afwijking van de beginselen die altijd ten grondslag hebben 
gelegen aan de werking van deze belasting en die inhouden dat in beginsel uitsluitend de 
belastingplichtige verkoper van goederen of diensten de lasten en verplichtingen in verband 
met de toepassing van de belasting draagt. 
42 
(152) Met betrekking tot ondernemers die handelen in eigen naam maar voor rekening van 
iemand anders, is het raadzaam er aan te herinneren dat ze geacht worden zelf koper en 
verkoper van de betrokken goederen of diensten te zijn (geval van inkoop- en 
verkoopcommissionnair). De plaats en de modaliteiten van belastingheffing van hun 
handelingen zijn dus afhankelijk van de fiscale aard van de handeling waarin ze 
tussenkomen: binnenlandse verkoop, intra-communautaire verkoop, afstandsverkoop, 
onderaanneming van transportdiensten, enz.... Deze belastingregels spelen ten volle in het 
geval van opeenvolgende handelingen met betrekking tot eenzelfde goed of dienst. Hoewel 
ze reeds gelden sinds de aanneming van de Zesde Richtlijn, schijnen deze regels niet altijd 
conform de communautaire principes te worden toegepast. 
2.4.3. De nationale uitvoeringsvoorschriften 
(153) De in communautair verband werkzame bedrijven worden voortdurend 
geconfronteerd met verschillen tussen de Lid-Staten in de tot uitvoering van de Zesde 
Richtlijn bepaalde voorschriften. Deze verschillen betreffen zowel de geldende bepalingen 
als de verplichtingen waaraan de belastingplichtigen moeten voldoen. 
Verschillen in de geldende bepalingen 
(154) De Zesde Richtlijn behelst een groot aantal keuzemogelijkheden die in geen enkel 
opzicht werden gewijzigd door de overgangsregeling. Dit leidt tot verschillende regels in de 
Lid-Staten op fundamentele gebieden als : 
- het tijdstip waarop de belasting opeisbaar wordt, 
- de omvang van het recht op aftrek en de bepaling van de uitgaven die van dit 
recht zijn uitgesloten, alsmede de voorwaarden waarop dit recht wordt 
uitgeoefend, 
- de van de belasting vrijgestelde handelingen, 
- de bepaling van het toe te passen tarief. 
(155) Deze situatie heeft tot gevolg dat ondernemingen die in verschillende Lid-Staten 
werkzaam zijn, verplicht zijn kennis te nemen van de verschillende wetgevingen en brengt 
niet te verwaarlozen informatiekosten met zich. 
43 
Verschillen in de angifteverplichtingen 
(156) De verplichtingen waaraan men moet voldoen als men de tot voldoening van de 
belasting gehouden persoon is in een Lid-Staat, zijn eveneens zeer verschillend: hoewel de 
Zesde Richtlijn aan iedere tot voldoening van de belasting gehouden persoon een aantal 
verplichtingen oplegt, geeft ze niettemin de Lid-Staten de mogelijkheid bepaalde 
belastingplichtigen van hun verplichtingen te ontheffen of extra verplichtingen op te leggen. 
(157) Bovendien varieert de definitie van de strekking van eenzelfde verplichting 
aanzienlijk van land tot land. Ten aanzien van bijvoorbeeld de periodieke BTW-aangiften 
betreffen deze verschillen : 
- de periode waarvoor de aangifte moet worden gedaan (maand, kwartaal, jaar), 
- de in de periodieke aangiften te verstrekken meer of minder gedetailleerde 
inlichtingen, 
- het tijdstip van betaling van de in de aangifte vermelde verschuldigde netto 
belasting. 
(158) Ook ten aanzien van de verplichting tot afgifte van een factuur worden de bedrijven 
geconfronteerd met van land tot land verschillende bepalingen : 
- het tijdstip van verplichte afgifte van de factuur, 
- de inlichtingen die in de factuur moeten worden vermeld, 
- de consequenties voor de voorwaarden voor het recht op aftrek. 
(159) Deze zeer verschillende modaliteiten vertalen zich natuurlijk in moeilijkheden voor 
de betrokken ondernemingen en leggen hen bijkomende kosten op. Hoewel ze in het 
algemeen voortvloeit uit de verschillende faculteiten en optieregelingen waarin de Zesde 
Richtlijn voorziet, heeft deze situatie de ondernemers nochtans verrast: zij hebben 
inderdaad de afschaffing van de controles en formaliteiten aan de binnengrenzen als de 
verwezenlijking van de interne markt waargenomen dewelke evenwel moet samengaan met 
een geharmoniseerde behandeling van al hun verrichtingen binnen de Gemeenschap. Dit 
tweede doel, nochtans ingeschreven in de logica zelf van een gemeenschappelijk BTW-
systeem, is niet bereikt met de overgangsregeling. Deze situatie leidt ertoe hier terdege 
rekening mee te houden in de voorbereiding van het definitieve BTW-stelsel. 
44 
2.5. EVALUATIE VAN DE OVERGANGSBEPALINGEN 
(160) In het algemeen zijn de hierboven aan de orde gestelde moeilijkheden te wijten aan 
de specifieke voorschriften die zijn vastgesteld om de belasting van het intracommunautaire 
handelsverkeer gedurende de overgangsperiode te regelen: zij zijn, daar moet aan worden 
herinnerd, de onvermijdelijke consequentie van de beslissingen van de Raad. 
(161) Voor goederenleveringen is de problematiek in verband met het aantonen van het 
recht op vrijstelling weliswaar niet nieuw - deze bestond reeds vóór 1993, vooral wanneer 
de uitvoer werd verricht door de koper van de goederen -, maar het valt niet te ontkennen 
dat het bij de overgangsregeling ingestelde dualistische systeem de situatie ingewikkelder 
heeft gemaakt door de belasting of vrijstelling van door een belastingplichtige verrichte 
goederenleveringen afhankelijk te maken van twee cumulatieve criteria: de bekendheid met 
het fiscaal statuut van de koper en het bestaan van een goederenbeweging naar een andere 
Lid-Staat. 
(162) De combinatie van deze twee criteria is onvermijdelijk complex en verklaart ten dele 
de moeilijkheden die momenteel worden ondervonden, met name om het bewijs te leveren 
van het intracommunautaire karakter van een handeling, de plaats van belasting ervan of het 
recht op vrijstelling. Doordat de intracommunautaire verwerving van goederen door een 
belastingplichtige of een niet-belastingplichtige rechtspersoon aan de belasting wordt 
onderworpen en de afnemer de persoon wordt die is gehouden tot voldoening van de aldus 
over deze handeling verschuldigde belasting, zijn er onder de overgangsregeling bovendien 
veel meer gevallen waarin de koper - en niet de verkoper - de belastingschuldige is. 
(163) De situatie is niet anders op het gebied van de dienstverrichting: het statuut van de 
ontvanger is bepalend voor zover de dienst als "intracommunautair" wordt beschouwd. De 
bedrijven ondervinden ernstige moeilijkheden om zich ervan te vergewissen dat zij zich wel 
degelijk in een van de bedoelde gevallen bevinden. 
(164) De modaliteiten waarmee bepaalde communautaire bepalingen werden ingevoerd, 
brengen, in de praktijk, bepaalde principes van de opbouw van de overgangsregeling in het 
gedrang. Deze kwestie, die reeds meermaals met de administraties van de Lid-Staten werd 
besproken, maakt het voorwerp uit van een nauwlettend onderzoek vanwege de Commissie 
in het kader van het permanent toezicht op de omzetting van de communautaire bepalingen. 
45 
(165) Onafhankelijk van de ondervonden moeilijkheden bij de toepassing van de 
overgangsregeling, dient te worden onderstreept dat volgens de thans beschikbare 
informatie de nieuwe regels voor belastingheffing in het intracommunautaire handelsverkeer 
niet het pad hebben geëffend voor nieuwe fraudetechnieken. Bovendien werden, door de 
versteviging van de middelen tot administratieve samenwerking tussen de Lid-Staten, de 
gepaste informatie en instrumenten ter beschikking gesteld van de bevoegde diensten. De 
Commissie blijft waakzaam in deze kwestie die zij in nauwe samenwerking met de Lid-
Staten onderzoekt. 
46 
3. DE NALEVING VAN DE BELASTINGBEGINSELEN VAN DE 
ZESDE RICHTLIJN 
(166) Een aantal van de meest door de bedrijven genoemde moeilijkheden vloeit voort uit 
de fundamentele keuzen die rechtstreeks gebaseerd zijn op de Zesde Richtlijn zelf, uit 
welke keuzen voor de overgangsregeling de consequenties moesten worden getrokken bij 
de invoering van de systemen van belastingheffing ter bestemming. 
(167) Alvorens nader op deze problemen in te gaan dient een kort overzicht van de 
algemene systemen van het gemeenschappelijk BTW-stelsel te worden gegeven. 
3.1. DE ALGEMENE REGELINGEN VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK BTW-STELSEL 
3.1.1. De plaats van de belastingheffing 
De plaats van de belasting op goederenleveringen 
(168) De plaats van goederenleveringen, met uitzondering van verkopen aan boord, wordt 
geacht te zijn: 
- ingeval het goed door de leverancier, door de afnemer dan wel door een derde 
wordt verzonden of vervoerd: de plaats waar het goed zich op het tijdstip van de 
aanvang van de verzending of het vervoer naar de afnemer bevindt; 
- wanneer het goed door of voor rekening van de leverancier wordt geïnstalleerd 
of gemonteerd, met of zonder beproeven van het geïnstalleerde of gemonteerde 
goed, wordt als plaats van levering aangemerkt de plaats waar de installatie of de 
montage geschiedt; 
- ingeval het goed niet wordt verzonden of vervoerd: de plaats waar het goed zich 
bevindt op het tijdstip van de levering. 
(169) Transacties betreffende goederen zijn dus altijd gesitueerd, wanneer het gaat om 
goederenleveringen, op grond van de materiële situatie van de betrokken goederen. Aan dit 
beginsel, dat geldt sedert de aanneming van de Tweede Richtlijn^2) en werd bevestigd door 
de Zesde Richtlijn werd nooit getornd. Nooit werd door de Raad een ander 
lokalisatiecriterium - bijvoorbeeld de plaats van vestiging van de verkoper - overwogen. 
Integendeel de regel volgens welke elke levering van goederen gelokaliseerd wordt volgens 
de materiële situatie van de goederen werd steeds bevestigd. 
47 
(170) De openstelling van de markten voor ondernemingen uit andere Lid-Staten was 
voor vele bedrijven reden hun activiteiten over het gehele grondgebied van de 
Gemeenschap uit te breiden. Gezien de regels inzake de plaats van de BTW-heffing op 
goederenleveringen moeten deze leveranciers niettemin de belasting blijven toepassen tegen 
de tarieven en op de voorwaarden van elk van de Lid-Staten van waaruit zij goederen 
leveren, ook ingeval zij in die Lid-Staat geen juridische of commerciële vestiging hebben. 
De plaats van belastingheffing op diensten 
(171) Voor diensten is als criterium in beginsel de plaats van vestiging van de 
dienstverrichter bepaald, gedefinieerd als "de plaats waar de dienstverrichter de zetel van 
zijn bedrijfsuitoefening of een vaste inrichting heeft gevestigd van waaruit hij de diensten 
verricht". Op dit beginsel bestaan echter vele uitzonderingen die verband houden met de 
aard van de verrichte dienst: de plaats waar het onroerend goed is gelegen, de plaats van 
vertrek van het vervoer of de plaats waar het vervoer plaatsvindt, zulks naar verhouding 
van de afgelegde afstanden, de plaats waar de diensten materieel verricht worden of de 
plaats van vestiging van de ontvanger van een "immateriële dienst". 
(172) Al deze uitzonderingen hebben tot gevolg dat de strekking van het beginsel van 
belastingheffing op de plaats van vestiging van de dienstverrichter verminderd wordt tot er 
weinig van overblijft en de gevallen waarin een onderneming de belasting moet toepassen 
tegen de tarieven en op de voorwaarden van Lid-Staten waar zij niet is gevestigd worden 
vermenigvuldigd. Deze regels, die gelden sedert de goedkeuring van de Zesde Richtlijn, zijn 
slechts ten dele herzien met de overgangsregeling (zie punt 2.3). 
(173) Deze regels inzake de plaats van diensten hebben ernstige consequenties voor de 
bedrijven: zij moeten de belasting betalen in Lid-Staten waarin zij niet zijn gevestigd en 
worden dus geconfronteerd met de moeilijkheden die verband houden met de toepassing 
van bepalingen die zij niet kennen. Zij moeten ook de extra kosten van hun 
aangifteverplichtingen in andere Lid-Staten dragen. Deze moeilijkheden doen zich in het 
bijzonder voor op het gebied van het toerisme en dat van werken aan onroerend goed, op 
welke twee gebieden het vrij verrichten van diensten in de Gemeenschap niettemin 
werkelijkheid is geworden. 
3.1.2. De plaats en de wijze van uitoefening van het recht op aftrek 
(174) Elke belastingplichtige die belastbare handelingen verricht heeft recht op aftrek van 
de belasting op de uitgaven die hij doet voor het verrichten van deze handelingen, 
voorzover deze handelingen echter belast worden of vrijgesteld zijn omdat zij een 
bestemming in een andere Lid-Staat hebben of naar een derde land worden uitgevoerd. 
48 
(175) Dit recht op aftrek bestaat in ieder geval in de Lid-Staat die de gekochte goederen 
of diensten heeft belast. Daar in de overgangsregeling het beginsel van belastingheffing ter 
bestemming voor alle goederenleveringen en dienstverrichtingen ten behoeve van 
belastingplichtigen werd gehandhaafd is per definitie elke mogelijkheid van aftrek in een 
andere Lid-Staat dan die van de belastingheffing uitgesloten. 
(176) Onder deze omstandigheden moeten de belastingplichtigen hun recht op aftrek 
uitoefenen volgens regels die verschillen naar dat zij al dan niet in de Lid-Staat waar hun 
aankopen of invoer werden belast gevestigd zijn, of daar tot voldoening van de belasting 
zijn gehouden: 
- de belastingplichtige die gevestigd of tot voldoening van de belasting gehouden 
is in de Lid-Staat waar hem een BTW in rekening is gebracht kan deze 
terugkrijgen door rechtstreekse aanrekening op zijn periodieke aangiften, 
- de belastingplichtige die niet in de Lid-Staat waar hem een BTW in rekening is 
gebracht is gevestigd of tot voldoening van de belasting gehouden kan dit bedrag 
slechts terugkrijgen door middel van een verzoek om teruggave op de 
voorwaarden van de Achtste en Dertiende Richtlijnen. Gezien de 
teruggaaftermijnen zijn deze procedures moeizaam en kostbaar. 
(177) Afgezien van de wijze waarop het wordt uitgeoefend (aanrekening of teruggaaf) 
kan het recht op aftrek dat elke belastingplichtige heeft onderworpen zijn aan beperkingen, 
waarvan de omvang door elke Lid-Staat wordt bepaald binnen de bij de Zesde Richtlijn 
gestelde grenzen (deze gevallen betreffen bij voorbeeld de kosten van dienstreizen of 
uitgaven voor de aanschaf of het onderhoud van vervoermiddelen). Evenals voor het 
bepalen van de plaats van belastingheffing zijn de bepalingen betreffende het recht op aftrek 
dus gebaseerd op strikte territorialiteitsregels. 
3.1.3. De draagwijdte en de consequenties van deze beginselkeuzen 
(178) Het gemeenschappelijke BTW-stelsel berust op het beginsel van definitieve 
belastingheffing op al het eindverbruik in de Gemeenschap. Door de belastingheffing ter 
bestemming op intracommunautaire transacties komt de opbrengst van de belasting 
rechtstreeks ten goede van de Lid-Staat waar het eindverbruik wordt geacht plaats te 
vinden. 
49 
(179) Het voor de tenuitvoerlegging van deze beginselen gekozen middel is sedert de 
goedkeuring in 1967 van de Tweede Richtlijn^2) ongewijzigd gebleven: het berust volledig 
op regels betreffende de territorialiteit van verkooptransacties betreffende goederen of 
diensten. De plaats van belastingheffing op leveringen van goederen en dienstverrichtingen 
wordt voornamelijk bepaald volgens de veronderstelde plaats van verbruik van deze 
goederen of diensten: het verbruik van roerende lichamelijke goederen wordt geacht plaats 
te vinden daar waar de goederen worden onttrokken om ter beschikking gesteld te worden 
van de koper, en de plaats van belastingheffing op leveringen en diensten betreffende deze 
goederen wordt volgens hetzelfde criterium bepaald; voor transacties betreffende 
onroerende goederen wordt de plaats van verbruik bepaald aan de hand van plaats waar het 
onroerend goed zich bevindt; dit criterium is bepalend voor de plaats van belastingheffing 
op de betrokken handelingen; enz. 
De neutraliteit van de belastingregels 
(180) Gezien de beginselen die gelden voor de plaats van belastingheffing kan de 
neutraliteit van de BTW-heffing zelf slechts worden beoordeeld per Lid-Staat en betreft dus 
slechts de fiscale behandeling van transacties die onder de belastingbevoegdheid van elk van 
hen vallen. 
(181) In de eerste plaats moet elk verbruik, finaal of intermediair, dat plaats vindt in een 
bepaalde Lid-Staat belast worden tegen dezelfde tarieven en op dezelfde voorwaarden, 
ongeacht de herkomst van de goederen of van de dienst (aankoop of produktie in het 
binnenland, in een andere Lid-Staat of in een derde land). In het kader van de 
overgangsregeling wordt deze doelstelling voornamelijk verwezenlijkt door belastingheffing 
ter bestemming van de intracommunautaire verkopen, evenwel onder voorbehoud van het 
geval van bepaalde verkopen aan particulieren of daarmee gelijkgestelde bedrijven. 
Aanvullende maatregelen waren echter nodig voor de gevallen van goederen die tussen 
Lid-Staten worden overgebracht (zie 3.2) en handelingen die bestaan uit werkzaamheden 
die betrekking hebben op roerende lichamelijke zaken (zie 3.3). 
(182) Om de neutraliteit van de BTW te verwezenlijken moet in de tweede plaats elke 
verkoophandeling dezelfde belastingbehandeling krijgen, ongeacht of deze handeling wordt 
verricht door een nationaal bedrijf, door een onderneming uit een andere Lid-Staat of door 
een bedrijf uit een derde land. Juist met de toepassing van dit beginsel, dat met de 
overgangsregeling niet werd gewijzigd, ondervinden de bedrijven de meeste moeilijkheden: 
zij worden er met name mee geconfronteerd voor alle belastbare handelingen die zij 
verrichten in Lid-Staten waarin zij niet zijn gevestigd (zie 3.4). 
50 
(183) Deze moeilijkheden, die verband houden met de toepassing van de 
territorialiteitsregels, zijn vooral groot bij de bepaling van de tot voldoening van de 
belasting gehouden persoon (zie 3.5) en in het geval van handelingen die verricht worden 
door kleine ondernemingen (zie 3.6). 
3.2. DE BELASTING VAN INTRACOMMUNAUTAIRE OVERBRENGINGEN VAN GOEDEREN 
(184) Als aanvulling op de regels die gelden voor transacties die plaatsvinden tussen 
Lid-Staten en ten einde de doelstelling van belastingheffing ter bestemming die de Raad 
heeft gesteld volledig te verwezenlijken werden met de overgangsregelingen bijzondere 
bepalingen voor toezicht op bepaalde intracommunautaire verplaatsingen van goederen 
ingevoerd: deze bepalingen betreffen overbrengingen door belastingplichtigen tussen 
Lid-Staten. 
3.2.1. De getroffen regelingen 
(185) Elke belastingplichtige die goederen van zijn onderneming naar een andere 
Lid-Staat zendt wordt geacht een belastbare levering te verrichten in de Lid-Staat waaruit 
de goederen worden verzonden of vervoerd. Door deze gelijkstelling wordt de 
belastingplichtige geacht goederen aan zichzelf te leveren en dus moet deze "verkoop" 
behandeld worden als een met een derde gesloten transactie. 
(186) In de Lid-Staat van aankomst van het vervoer verricht de belastingplichtige een 
intracommunautaire verwerving van goederen: daar hij geacht wordt de goederen van 
zichzelf gekocht te hebben moet hij derhalve de belasting toepassen zoals voor elke 
aankoop bij een derde. De belasting van deze verwerving hangt dus af van de handelingen 
waarvoor het goed wordt gebruikt (handelingen die al dan niet recht op aftrek geven). 
(187) Wanneer de belastingplichtige voor BTW-doeleinden in elk van de Lid-Staten is 
geïdentificeerd voldoet de levering in de Lid-Staat van vertrek van het vervoer aan de 
voorwaarden voor vrijstelling van intracommunautaire transacties en zal als zodanig 
worden vermeld op de lijst van voor BTW-doeleinden geïdentificeerde afnemers. 
(188) De aldus met de overgangsregeling ingevoerde bepalingen hebben tot doel te 
verzekeren dat elk goed dat gebruikt wordt voor het uitvoeren van belastbare handelingen 
in een bepaalde Lid-Staat belast wordt met het tarief en tegen de voorwaarden van die 
Lid-Staat. Anders zouden het belastingtarief en de eventueel aftrekbare belasting bepaald 
worden volgens de wetgeving van de Lid-Staat waaruit het goed werd overgebracht, in 
tegenstelling met het beginsel van neutraliteit van de herkomst van een goed voor de 
belastingvoorwaarden. 
51 
3.2.2. Beoogde situaties 
(189) Niet elke intracommunautaire verplaatsing van goederen wordt uit hoofde van een 
overbrenging belast: uitsluitend beoogd worden die gevallen waarin de vervoerde goederen 
bestemd zijn voor het uitvoeren van handelingen in de Lid-Staat van aankomst van het 
vervoer, waar derhalve het eventuele recht op aftrek in die Lid-Staat moet worden 
uitgeoefend. 
(190) Het overbrengingsmechanisme wordt dus telkens geneutraliseerd wanneer de 
intracommunautaire verplaatsing van goederen van tijdelijke aard is: verzending van een 
kraan naar een bouwterrein, verzending van goederen voor reparatie, enz. 
(191) De verzending van goederen naar een andere Lid-Staat is tijdelijk zodra op het 
tijdstip dat het vervoer wordt aangevangen de goederen bestemd zijn terug te keren in de 
Lid-Staat van vertrek. Indien echter later niet meer aan deze voorwaarden wordt voldaan 
moet het bedrijf achteraf zijn situatie regulariseren en een belastbare overbrenging 
aangeven. Deze bepalingen zijn grotendeels gebaseerd op de regelingen inzake tijdelijke 
invoer met vrijstelling van douanerechten die gelden voor uit derde landen afkomstige 
goederen. 
(192) Terwijl de behandeling als belastbare handeling van andere dan tijdelijke 
overbrengingen los staat van de "aard" van de betrokken goederen (voor wederverkoop 
bestemde goederen of investeringsgoederen) hebben de bedrijven voornamelijk in het geval 
van voorraadveranderingen deze regeling moeten toepassen. 
3.2.3. Bepalingen met een zeer ruime toepassing, gezien het voorraadbeheer in de praktijk 
(193) Als leveranciers bepalen de bedrijven de plaats waar zij hun voorraden aanhouden 
zodanig dat zij het best en het snelst aan de verwachtingen van hun cliënten kunnen 
voldoen, de keuze van een opslagplaats wordt immers bepaald door omstandigheden als de 
infrastructuur van het vervoer en vermindering van de opslagkosten of verzendingskosten. 
(194) Als cliënten bepalen de bedrijven de vorming of wederopbouw van hun voorraden 
aan de hand van de mate waarin hun omzet door seizoenfactoren wordt bepaald of van hun 
verkoopvooruitzichten, en zij trachten een te lange vastlegging van hun kasmiddelen te 
voorkomen (bevoorrading "just in time"). De leveranciers beantwoorden aan dit streven 
door bijzondere methoden van bevoorrading van hun cliënten toe te passen: "call off 
stock", consignatieverkopen, enz. ... 
52 
(195) In elk van deze omstandigheden, die thans tot de dagelijkse praktijk in de 
economische organisatie van ondernemingen behoren, ongeacht het gebied waarop zij 
werkzaam zijn en de omvang van hun omzet, wordt het overbrengingsmechanisme 
toegepast. 
" Intra-Community call-off stock" 
(196) Beoogd geval: bedrijfB maakt voor zijn onderneming in Lid-Staat 2 zeer 
regelmatig gebruik van goederen die hem worden verschaft door bedrijf A dat gevestigd is 
in Lid-Staat 1. Ten einde de bevoorrading van zijn cliënten te versnellen vormt A in de Lid-
Staat van B - in het algemeen in de bedrijfsruimten van onderneming B of in door B 
aangewezen opslagplaatsen - een voorraad goederen waaraan B naargelang van zijn 
behoeften de nodige hoeveelheden onttrekt. Daartoe verplaatst A een deel van zijn 
voorraden van Lid-Staat 1 naar Lid-Staat 2. 
(197) De goederen blijven geheel en al eigendom van onderneming A tot de 
daadwerkelijke onttrekking door B. In dit verband zij er aan herinnert dat voor 
BTW-doeleinden de overdracht van de macht over de goederen te beschikken bepalend is 
voor het bestaan van een levering : 
- indien de overdracht van de macht te beschikken plaatsvindt zodra de voorraad 
is gevormd wordt de handeling beschouwd als een verkoop door A, 
- indien de overdracht van de macht te beschikken niet heeft plaatsgevonden gaat 
het om een belastbare overbrenging. De bijzondere bepalingen voor 
overbrengingen van goederen die door de Raad werden vastgesteld hebben 
immers tot doel te voorkomen dat goederen in de Gemeenschap circuleren 
zonder dat dit goederenverkeer een "belastingstatus" heeft. 
(198) In het hier bedoelde geval doet zich dus een overbrenging van belastbare goederen 
voor bij de vorming van de voorraad in Lid-Staat van A: daar de plaats van de door A 
verrichte levering/verkoop is gelegen in Lid-Staat 2, zijn de goederen niet meer bestemd 
voor het uitvoeren van belastbare handelingen in Lid-Staat 1 en deze verandering van 
territoriale situering moet derhalve beschouwd worden als een intracommunautaire 
overbrenging. 
53 
Consignatiezendingen, zendingen op zicht en zendingen onder voorbehoud van bevredigende 
beproeving 
(199) Bedoelde gevallen: een belastingplichtige A zendt goederen voor wederverkoop 
naar een bedrijf B in een andere Lid-Staat. B wordt echter eerst eigenaar van de goederen 
wanneer hij zelf een cliënt voor de goederen (consignatieverkoop) zal hebben gevonden of 
indien de goederen aan zijn verwachting beantwoorden (verkoop op zicht of onder 
voorbehoud van bevredigende beproeving). 
(200) Deze goederenzendingen hebben als gemeenschappelijk kenmerk dat zij bestemd 
zijn voor een potentiële koper die eerst onder bepaalde voorwaarden werkelijk koper 
wordt: een cliënt vinden (consignatieverkopen) of indien de goederen die hij heeft 
ontvangen aan zijn verwachting beantwoorden (aankopen onder voorbehoud). 
(201) In het geval van consignatiezendingen verricht belastingplichtige A een belastbare 
overbrenging van goederen. Verkoper A moet zich dus reeds bij de verzending doen 
identificeren in de Lid-Staat van aankomst, de overbrenging die leidt tot een 
intracommunautaire verwerving van goederen aangeven en zijn leveringen aan B belasten 
naar gelang van de verkopen die B realiseert. 
(202) In geval van zendingen op zicht of onder voorbehoud van bevredigende beproeving 
zouden de goederen geplaatst kunnen worden onder de regeling van tijdelijke invoer indien 
zij uit een derde land zouden komen. Bij de verzending van de goederen is het mechanisme 
van de belastbare overbrengingen dus geneutraliseerd. Niettemin moet de overbrenging 
belast worden zodra de zending niet meer tijdelijk is maar gevolgd wordt door een 
daadwerkelijke verkoop. Indien derhalve de potentiële koper de aldus ontvangen goederen 
koopt moet de belastingplichtige leverancier voor BTW-doeleinden geïdentificeerd zijn in 
de Lid-Staal van aankomst om de intracommunautaire verwerving van goederen te kunnen 
verrichten en vervolgens de belastbare levering in het binnenland aan te kunnen geven. 
Goederenverkopen op markten, jaarbeurzen of tentoonstellingen 
(203) Bedoelde gevallen: een uitgever van een Lid-Staat vervoert een voorraad boeken 
om deze te presenteren op een in een andere Lid-Staat georganiseerde boekenbeurs. Een 
deel van de boeken wordt ter plaatse verkocht en een ander deel keert terug naar de Lid-
Staat van vertrek. 
(204) De goederenzending leidt niet tot een belastbare overbrenging daar deze goederen 
geplaatst zouden kunnen worden onder de regeling van tijdelijke invoer indien zij uit een 
derde land kwamen: niettemin moet de overdracht belast worden zodra de zending niet 
meer tijdelijk is maar gevolgd wordt door een daadwerkelijke verkoop. 
54 
(205) In het bijzondere geval van een tentoonstelling, wanneer een boek verkocht wordt 
in de Lid-Staat van de tentoonstelling, wordt de overbrenging belastbaar daar de 
voorwaarden voor het niet-belasten niet meer vervuld zijn. Vanaf dat moment moet het 
bedrijf in die Lid-Staat geïdentificeerd zijn om de overbrenging te kunnen verrichten en de 
belastbare leveringen in het binnenland aan te kunnen geven naar gelang van de verkopen 
aan de verschillende kopers. 
3.2.4. Consequenties voor de bedrijven 
(206) Deze situatie heeft bij de bedrijven een zekere teleurstelling teweeggebracht. Zij 
hadden van de nieuwe regeling verwacht dat zij zowel in het intracommunautaire verkeer 
als in het binnenlandse verkeer verplaatsingen van hun voorraden of investeringsgoederen 
niet meer als belastbare handelingen zouden moeten behandelen. Niettemin dient in 
herinnering te worden gebracht dat, los van het overbrengingsmechanisme, de 
belastingplichtigen in ieder geval de bestemming en het gebruik van de goederen die onder 
de activa van hun onderneming zijn vermeld moeten rechtvaardigen. 
(207) In de Lid-Staat waar het bedrijf zijn recht op aftrek heeft uitgeoefend kan met de 
ingevoerde regeling de bestemming van de goederen die tot de activa van de onderneming 
behoren (voorraden of investeringsgoederen) en die recht op aftrek hebben gegeven 
worden gevolgd: met name kan worden geverifieerd of de bestemming voor de activiteiten 
van de belastingplichtige voortduurt en of de bestemming in het kader van de activiteiten 
van de belastingplichtige voor het verrichten van belastbare handelingen die recht geven op 
aftrek is gehandhaafd. In geval de goederen zich niet in de onderneming bevinden zijn de 
bewijsmiddelen: 
- het register waarin de goederen zijn ingeschreven die tijdelijk naar^een andere 
Lid-Staat zijn verzonden, 
- de tabel van de investeringsgoederen, de inventaris van de voorraden, enz..., 
- de verrichte overbrenging die werd geboekt als belastbare handeling. 
(208) In elk van de boven beschreven situaties wordt veelal de verplichting voor de 
leverancier zich voor BTW-doeleinden te doen identificeren in de Lid-Staat van aankomst 
van het vervoer voorgesteld als een nieuwe verplichting die voortvloeit uit de 
overgangsregeling en die uitsluitend verband houdt met het belastingmechanisme voor 
overbrengingen. De overbrenging wordt echter slechts als een intracommunautaire 
verwerving van goederen beschouwd wegens het, al dan niet incidenteel, verrichten van 
belastbare handelingen in de Lid-Staat van aankomst van het vervoer. 
55 
(209) De belastbare overbrenging is dus slechts het bij de overgangsregeling ingevoerde 
middel om vast te stellen dat de handelingen die verricht worden met de aldus vervoerde 
goederen vallen onder de belastingbevoegdheid van de Lid-Staat van bestemming. 
(210) Wanneer derhalve de gelijkstelling van overbrengingen met een levering en een 
intracommunautaire verwerving van goederen zou worden afgeschaft, zou dit geen eind 
maken aan de moeilijkheden die door de bedrijven worden ondervonden, daar zij in ieder 
geval dezelfde verplichtingen als thans zouden hebben ten einde te verzekeren dat in de 
Lid-Staat van bestemming van dit goederenverkeer de op zijn grondgebied verrichte 
goederenleveringen worden belast: elke navolgende levering wordt immers beschouwd als 
zijnde verricht vanuit die Lid-Staat en is dientengevolge aldaar belastbaar. 
(211) Enkele Lid-Staten hebben getracht de consequenties van de bepalingen betreffende 
intracommunautaire overbrengingen van goederen te verzachten. Daartoe zijn zij bereid -
onder zeer uiteenlopende voorwaarden en volgens zeer verschillende regels - de handeling 
te behandelen als een intracommunautaire verkoop, waardoor inbreuk wordt gemaakt op de 
territorialiteitsregels van de BTW-heffing: de verkoop wordt immers belastbaar in de Lid-
Staat van vertrek van het vervoer, terwijl het juist gaat om een handeling in het binnenland 
van de Lid-Staat van bestemming. AI naar het geval en de omstandigheden wordt deze 
"verkoop" beschouwd als te zijn verricht hetzij bij de verzending van de goederen voor 
voorraadvorming, hetzij op het tijdstip van onttrekking door de koper. Enkele 
belastingdiensten hebben bovendien niet geaarzeld de toepassing van deze maatregelen 
afhankelijk te maken van "wederkerigheidsvoorwaarden" waarvan zij echter niet de aard en 
de draagwijdte hebben omschreven. 
(212) Maatregelen van deze aard die worden ingevoerd zonder overleg tussen de Lid-
Staten hebben het onbegrip bij de bedrijven over de strekking zelf van het 
overbrengingsmechanisme slechts vergroot en zijn moeizamer gebleken dan de strikte 
toepassing van de bepalingen van de overgangsregeling. Bovendien zijn deze bepalingen 
geen aantasting van het beginsel zelf van het volgen van de goederen dat door de Raad 
werd aangenomen en dat vele malen door de belastingdiensten van de Lid-Staten werd 
bevestigd ter gelegenheid van door de Commissie bijeengeroepen werkgroepen. 
56 
3.3. DE FISCALE BEHANDELING VAN WERKZAAMHEDEN DIE BETREKKING HEBBEN OP 
ROERENDE LICHAMELIJKE ZAKEN 
3.3.1. De fiscale kwalificatie van werkzaamheden die betrekking hebben op roerende 
lichamelijke zaken 
(213) Bij de onderhandelingen over de overgangsregeling kon de fiscale behandeling van 
handelingen zijnde werkzaamheden die betrekking hebben op roerende lichamelijke zaken 
niet worden geharmoniseerd. Derhalve is het onderscheid tussen loonwerk en ander werk 
en vooral de fiscale kwalificatie van deze handelingen sterk verschillend van land tot land. 
Dit heeft twee typen schadelijke consequenties uit het oogpunt van de interne markt: 
- ongelijke behandeling en concurrentiedistorsies, 
- extra lasten voor de bedrijven die in een andere Lid-Staat werk doen verrichten 
dat in die Lid-Staat als dienstverrichting wordt aangemerkt en waar zij een BTW 
betalen die niet kan worden afgetrokken maar kon worden teruggegeven volgens 
de procedure van de Achtste (of Dertiende) Richtlijn. 
Het beginsel: werkzaamheden die betrekking hebben op roerende lichamelijke zaken zijn 
dienstverrichtingen 
(214) Werkzaamheden die betrekking hebben op roerende lichamelijke zaken (reparatie, 
bewerking, enz.) zijn in beginsel dienstverrichtingen. Deze diensten zijn belastbaar op de 
plaats waar zij materieel worden uitgevoerd en komen slechts voor vrijstelling in 
aanmerking indien de betrokken goederen uit de Gemeenschap worden uitgevoerd. 
Rekening houdend met de plaats en de wijze van uitoefening van het recht op aftrek wordt 
de ontvanger, die de werkzaamheden laat uitvoeren in een andere Lid-Staat, in het 
algemeen geconfronteerd met de procedures voor teruggave van de hem jn rekening 
gebrachte BTW. 
Uitzondering: loonwerk 
(215) De Zesde Richtlijn biedt de Lid-Staten de mogelijkheid als goederenleveringen te 
beschouwen werkzaamheden die beantwoorden aan de definitie van loonwerk. Niet alle 
Lid-Staten maken van deze mogelijkheid gebruik, zodat het naast elkaar bestaan van 
verschillende kwalificaties geleid zou hebben tot situaties waarin geen belasting wordt 
geheven of dubbele belasting wordt geheven in het bijzondere geval van verrichtingen 
tussen Lid-Staten. Om deze reden werden bijzondere bepalingen opgenomen in het kader 
van de overgangsregeling. 
57 
3.3.2. De behandeling van verrichtingen tussen Lid-Staten 
Loonwerk in de bilaterale intracommunautaire regeling 
(216) Intracommunautaire loonwerktransacties worden aangemerkt als 
goederenleveringen zodra het betrokken produkt weer teruggezonden wordt naar de Lid-
Staat waaruit het ruwe materiaal afkomstig was. Wanneer zijn afnemer voor BTW-
doeleinden is geïdentificeerd kan de loonwerker het door hem verrichte werk vrijstellen 
waarbij de handeling overigens leidt tot belastingheffing van een intracommunautaire 
verwerving in de Lid-Staat van de opdrachtgever. Hoewel ten slotte de verzending van de 
te bewerken materialen ontsnapte aan het mechanisme van de belastbare overbrengingen 
moet deze verzending niettemin afzonderlijk vermeld worden op de lijst van afnemers uit 
hoofde van transacties met bedrijven in andere Lid-Staten. 
(217) Deze bepaling betreft dus slechts "bilaterale" verrichtingen. Naast deze hypothese 
wordt op de opdrachtgever de belasting toegepast op de voorwaarden van de Lid-Staat van 
de loonwerker uit hoofde van een dienstverrichting of uit hoofde van een goederenlevering, 
al naar de wetgeving van die Lid-Staat. Hij moet bovendien de verzending van het ruwe 
materiaal behandelen als een belastbare intracommunautaire overbrenging. 
(218) Evenals in het geval van de overbrengingen zijn de bijzondere maatregelen voor 
loonwerk zeer bezwaarlijk gebleken voor de bedrijven en de ervaring heeft bovendien 
geleerd dat "bilaterale" loonwerksituaties betrekkelijk weinig voorkomen. 
(219) Als voorbeeld kan worden genoemd het geval waarin de opdrachtgever de goederen 
- hetzij als grondstof, hetzij als eindprodukt - doorverkoopt terwijl zij in de bewerking zijn 
bij een loonwerker in een andere Lid-Staat. Rekening houdend met de plaats van 
belastingheffing op goederenleveringen is in het huidige BTW-stelsel niet toegestaan te 
vermijden dat de opdrachtgever zich moet identificeren in de Lid-Staat van de loonwerker: 
hij verricht daar immers goederenleveringen en hij is aldaar gehouden tot met name de 
aangifteverplichtingen die daaruit voortvloeien. 
(220) Een geduldige analyse op initiatief van de Commissie heeft het niettemin mogelijk 
gemaakt in het kader van Werkgroep I tot praktische regelingen te komen die een groot 
aantal verrichtingen vereenvoudigen. 
58 
De vrijstellingsmaatregelen voor diensten in bilateraal intracommunautair verkeer 
(221) Met de overgangsregeling kon niet worden bereikt dat de belasting op 
werkzaamheden die betrekking hebben op roerende lichamelijke zaken, ander dan bilateraal 
loonwerk, plaatsvindt in een Lid-Staat waar de cliënt rechtstreeks de belasting in rekening 
kan brengen. De door deze situatie ontstane grote moeilijkheden waren voor de Raad 
aanleiding op hun verzoek elf Lid-Staten te machtigen tijdelijk deze diensten vrij te stellen 
voor zover zij verricht worden voor niet in het binnenland gevestigde belastingplichtigen 
die in ieder geval recht gehad zouden hebben op teruggaaf van de in rekening gebrachte 
BTW volgens de procedures van de Achtste en Dertiende Richtlijnen. 
(222) Deze vrijstellingsmaatregelen vinden dus geen toepassing wanneer de 
opdrachtgever de goederen doorverkoopt uit de Lid-Staat waar zij werden bewerkt, 
ongeacht de omstandigheden van deze verkoop: vóór of na voltooiing van de 
veredelingswerkzaamheden, in het binnenland, met bestemming in een andere Lid-Staat of 
voor uitvoer. 
Het zoeken naar nadere vereenvoudigingsmaatregelen 
(223) Elke vereenvoudiging van de fiscale behandeling van werkzaamheden die 
betrekking hebben op roerende lichamelijke zaken veronderstelt de voorafgaande 
harmonisatie van hun definitie, de grootst mogelijke eenvoud kan immers slechts worden 
bereikt indien loonwerk niet meer onder bijzondere bepalingen valt. 
(224) Daarnaast zou de plaats van deze handelingen heroverwogen moeten worden zodat 
beter kan worden voldaan aan de behoeften van de bedrijven en beter de doelstellingen van 
de geïntegreerde markt verwezenlijkt kunnen worden. In dit verband zou een belasting op 
deze dienstverrichtingen op grond van de plaats van BTW-identificatie van de 
opdrachtgever overwogen kunnen worden, naar het voorbeeld van de bepalingen die gelden 
voor diensten die samenhangen met een intracommunautair goederenvervoer (zie § 59). 
(225) Los van het feit dat zij een fundamentele aantasting vormen van het beginsel van de 
toepassing van de belasting door de dienstverrichter, zouden bepalingen van deze aard 
bovendien slechts een deel van de moeilijkheden die thans worden ondervonden oplossen. 
Voor opdrachtgevers die de goederen uit de Lid-Staat waar zij worden bewerkt 
doorverkopen hebben zij immers geen effect: 
- op de verplichting de belasting toe te passen tegen het tarief en op de 
voorwaarden van die Lid-Staat; 
- op de toepassing dientengevolge van de belastingmechanismen voor een 
intracommunautaire overbrenging van goederen. 
59 
3.4. HANDELINGEN VAN NIET IN HET BINNENLAND GEVESTIGDE 
BELASTINGPLICHTIGEN 
(226) Op grond van de territorialiteitsregels voor leveringen van goederen en diensten 
moeten de ondernemingen de belasting toepassen in Lid-Staten waar zij niet zijn gevestigd. 
Vooral op het gebied van vervoerdiensten, driehoekstransacties en ketentransacties zijn 
grote moeilijkheden gesignaleerd. Om deze moeilijkheden te verhelpen, heeft de Commissie 
vereenvoudigingsvoorstellen ingediend, waarvan er ten tijde van de opstelling van dit 
verslag een aantal nog bij de Raad in bespreking zijn. 
3.4.1. Vervoerdiensten 
(227) De plaats van belasting van vervoerdiensten is in principe de plaats waar het vervoer 
plaatsvindt, zulks naar verhouding van de afgelegde afstanden. Aangezien ten gevolge van 
de afschaffing van alle controles bij overschrijding van een binnengrens van de 
Gemeenschap echter niet meer kon worden gevolgd welke afstanden op de verschillende 
nationale grondgebieden werden afgelegd, moest derhalve althans voor het 
intracommunautaire vervoer een ander criterium worden gevonden. 
Intracommunautair personenvervoer 
(228) De huidige situatie met betrekking tot de belasting van het personenvervoer is nogal 
chaotisch: de regel van belasting naar verhouding van de afgelegde afstanden is bijzonder 
ingewikkeld om toe te passen en voorts maken alle Lid-Staten in meerdere of mindere mate 
gebruik van de door de Zesde Richtlijn geboden mogelijkheden om deze diensten te blijven 
vrijstellen. 
(229) Want hoewel het nationale vervoer in verreweg de meeste Lid-Staten wordt belast, 
ongeacht het gebruikte vervoermiddel, wordt het internationale vervoer of, nauwkeuriger 
uitgedrukt, het nationale gedeelte van een internationaal vervoer in een meerderheid van de 
Lid-Staten vrijgesteld: het zee- en luchtvervoer wordt in de gehele Gemeenschap 
vrijgesteld, terwijl het vervoer over de binnenwateren, het spoorvervoer en het wegvervoer 
slechts in sommige Lid-Staten worden belast. 
60 
(230) Deze situatie leidt uiteraard tot moeilijkheden, vooral voor de wegvervoerders, die 
de regels moeten kennen die van toepassing zijn in de verschillende Lid-Staten waar zij 
doorheen gaan bij een intracommunautair personenvervoer, en die bovendien de prijs van 
het vervoer moeten verdelen naar verhouding van de op elk nationaal grondgebied 
afgelegde afstanden. Een en ander wordt nog meer bemoeilijkt doordat de situatie met 
betrekking tot belasting of vrijstelling van de dienst, alsook de geldende tarieven, van 
Lid-Staat tot Lid-Staat variëren. Men kan zich derhalve afvragen of deze regels inzake de 
bepaling van de plaats in de praktijk wel goed worden toegepast, nu de Lid-Staten sedert 
de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen nog maar over weinig middelen 
beschikken om de belasting van de op hun grondgebied afgelegde afstanden te controleren. 
(231) Om aan deze moeilijkheden tegemoet te komen, heeft de Commissie op 
5 november 1992 bij de Raad een voorstel voor een Richtlijn betreffende de wijze van 
belasting van het personenvervoer (COM(92)416 def. van 30.9.1992, PB C 307 van 
25.11.1992, blz. 11) ingediend. 
(232) Volgens dit voorstel moet het personenvervoer over de weg of over de 
binnenwateren worden belast op de plaats van vertrek van het vervoer, zonder dat aan de 
thans toegepaste vrijstellingen wordt geraakt. 
(233) Dit criterium van de plaats van vertrek is voor de vervoerders gemakkelijker toe te 
passen dan het principe van belasting naar verhouding van de afgelegde afstanden, maar 
toch moet de vervoerder voor de BTW zijn geïdentificeerd in elke Lid-Staat waar hij een 
vervoer begint en moet hij daar verplichtingen vervullen, met name in verband met de 
aangifte. 
Goederenvervoer 
Intracommunautair goederenvervoer voor rekening van particulieren 
(234) Alle diensten inzake intracommunautair goederenvervoer ten behoeve van niet voor 
de BTW geïdentificeerde ontvangers zijn belastbaar in de Lid-Staat van vertrek van het 
vervoer, ongeacht de plaats van vestiging van de vervoerder. 
(235) Met name internationale verhuizers moeten derhalve identificatie- en 
aangifteverplichtingen vervullen in elke Lid-Staat van waaruit zij verhuizen. Wegens de aan 
deze verplichtingen verbonden kosten hebben een aantal van deze bedrijven verhuizingen 
uit Lid-Staten waar zij niet zijn gevestigd, niet aangenomen. 
61 
Vervoer binnen een Lid-Staat 
(236) Goederenvervoer dat begint en eindigt in een zelfde Lid-Staat, is daar belastbaar, 
ongeacht de plaats van vestiging van de dienstverlener. In gevallen van cabotage in een 
Lid-Staat waar hij niet is gevestigd, moet de vervoerder zich voor de BTW laten 
identificeren bij elk van de bevoegde belastingadministraties en alle aangifte- en 
betalingsverplichtingen vervullen, eventueel na een fiscaal vertegenwoordiger te hebben 
aangewezen. 
(237) Ontvangers van deze diensten die in de Lid-Staat van vertrek van het vervoer noch 
gevestigd, noch tot voldoening van de belasting gehouden zijn, moeten op grond van deze 
bepalingen gebruik maken van de procedures tot teruggave van de aldus gefactureerde 
belasting. 
(238) Deze regels zijn met name van toepassing op het zogenoemde 
"toenaderingsvervoer", d.w.z. vervoer waarvan de plaats van vertrek en de plaats van 
aankomst binnen een zelfde Lid-Staat zijn gelegen, maar dat voorafgaat aan of volgt op het 
eigenlijke intracommunautaire vervoer. Dikwijls ontstaan deze situaties doordat een 
hoofdvervoerder bepaalde gedeelten van een intracommunautair vervoer uitbesteedt of 
doordat de ontvanger gebruik maakt van de diensten van verscheidene achtereenvolgende 
vervoerders om goederen van de ene Lid-Staat naar de andere te verzenden. 
(239) Door middel van een besluit van de Raad zijn elf Lid-Staten op hun verzoek 
gemachtigd tijdelijke maatregelen tot vrijstelling van deze diensten te treffen, mits de 
ontvanger een voor de BTW geïdentificeerde belastingplichtige in een andere Lid-Staat is 
die voor teruggave van de belasting over de toegevoegde waarde in aanmerking zou komen 
op grond van de Achtste of de Dertiende Richtlijn. 
(240) In het voorstel voor een richtlijn dat zij op 9 maart 1994 heeft ingediend(10), heeft de 
Commissie ervoor gekozen de voor het intracommunautaire vervoer geldende bepalingen 
op dit toenaderingsvervoer toe te passen. Het voorstel heeft ook betrekking op 
bijbehorende diensten en op diensten van tussenpersonen die bemiddelen bij de levering van 
een van die diensten. 
(241) De huidige moeilijkheden van de vervoerders en hun klanten zijn dus zo goed als 
geregeld. Er is echter nog geen oplossing gevonden voor de vraag hoe moet worden 
aangetoond en gecontroleerd dat de dienst in kwestie bij een intracommunautair vervoer 
behoort. 
62 
Vervoer in verband met invoer van goederen 
(242) Vervoer in verband met de invoer van goederen is vrijgesteld in de Lid-Staat waar 
het plaatsvindt, voor zover dit vervoer is begrepen in de maatstaf van heffing voor de BTW 
bij invoer. Sedert 1 januari 1993 is gebleken dat in een aantal gevallen dit vervoer onder 
zodanige voorwaarden werd uitgevoerd, dat het niet in de maatstaf van heffing was 
begrepen en derhalve moest worden belast naar verhouding van de afgelegde afstanden. 
(243) Om deze situatie te verhelpen en de wijze van belasting van de diensten in verband 
met de invoer van goederen aldus te vereenvoudigen, moeten volgens het door de 
Commissie op 9 maart 1994 ingediende voorstel voor een richtlijn(10) alle bijkomende 
kosten worden inbegrepen in de maatstaf van heffing voor de BTW bij invoer, ongeacht de 
Lid-Staat waar deze invoer plaatsvindt en ongeacht de plaats van bestemming van het 
vervoer dat op de invoer volgt. 
3.4.2. Driehoekstransacties 
(244) Voor de Commissie is het een grote voldoening dat de weliswaar laattijdig 
goedgekeurde vereenvoudigingsrichtlijn van december 1992 in de meeste Lid-Staten reeds 
op 1 januari 1993 althans door middel van bestuursrechtelijke bepalingen ten uitvoer kon 
worden gelegd. Dank zij deze inspanningen en de snelle tenuitvoerlegging door de 
Lid-Staten kon dit probleem op bevredigende wijze worden geregeld, zowel voor de 
betrokken ondernemingen als voor de administraties die de belasting moeten heffen en 
controleren. 
Betrokken transacties 
(245) De goedgekeurde vereenvoudigingsmaatregelen gelden voor transacfies waarbij 
betrokken zijn: 
63 
• drie Lid-Staten: 
• drie bedrijven: 
• twee verkopen: 
• een vervoer: LS1, LS2enLS3 
A, voor de BTW geïdentificeerd in LS1 
B, voor de BTW geïdentificeerd in LS3 
C, voor de BTW geïdentificeerd in LS2 
O verkoper 
D koper 
• plaats van vertrek van het vervoer 
• plaats van aankomst van het vervoer 
-»-»-»-»-»•» 
oooooooo oooooooooofl 
64 
Principes voor de belastingsheffing 
(246) Voor zover de levering van A aan B aanleiding geeft tot verzending of vervoer van 
de goederen naar Lid-Staat 2, verricht belastingplichtige B in die Lid-Staat een 
intracommunautaire verwerving van goederen. De goederen bevinden zich immers in 
Lid-Staat 2 bij aankomst van de verzending of het vervoer. De daaropvolgende levering 
van B aan C is derhalve een binnenlandse handeling in Lid-Staat 2 en moet daar aan de 
BTW worden onderworpen volgens de normale regels die in die Lid-Staat van toepassing 
zijn. 
(247) In het omgekeerde geval waarin B de goederen in ontvangst neemt in Lid-Staat 1, 
of indien zijn koper C zich in eigen naam en voor eigen rekening belast met het vervoer 
naar de Lid-Staat van aankomst 2, verricht B een binnenlandse aankoop in Lid-Staat 1, 
gevolgd door een intracommunautaire levering vanuit die Lid-Staat. 
Vereenvoudigingsmaatregelen 
(248) De vereenvoudigingsmaatregelen hebben ten doel bedrijf B te ontslaan van de 
identificatie- en aangifteverplichtingen in Lid-Staat 2: zij zijn dus slechts van toepassing in 
de hierboven in paragraaf 246 beschreven situatie. 
(249) Het hiertoe ontworpen mechanisme bestaat erin dat de belasting van de 
intracommunautaire verwerving die in principe belastbaar is in Lid-Staat 2, "buiten werking 
wordt gesteld" en dat de belasting van de door B aan C verrichte verkoop wordt 
verschoven naar C. 
(250) De aldus aangebrachte vereenvoudiging berust dus hoofdzakelijk op de invoering 
van een gemeenschappelijke oplossing met betrekking tot de belastingschuldfge voor de 
door B in Lid-Staat 2 verrichte levering. 
(251) Voor zijn intracommunautaire verwerving van goederen gebruikt B dus het 
BTW-identificatienummer dat hem is toegekend door een andere Lid-Staat dan de 
Lid-Staat van aankomst van het goederenvervoer (het door Lid-Staat 3 toegekende 
identificatienummer). Onder deze omstandigheden zou de regeling betreffende de belasting 
in die Lid-Staat van elke verwerving die niet daadwerkelijk wordt belast op de plaats van 
aankomst van het vervoer, in principe van toepassing zijn. Om deze belasting in Lid-Staat 3 
eveneens "buiten werking te stellen", zijn de nodige maatregelen ingevoerd. 
65 
Voorwaarden betreffende de plaats van identificatie voor de BTW 
(252) De maatregelen hadden ten doel B te ontslaan van de verplichting voor de BTW 
geïdentificeerd te zijn in de Lid-Staat van aankomst van het vervoer. Daarom hebben de 
Lid-Staten de mogelijkheid de vereenvoudiging niet te laten gelden voor bedrijven die in de 
Lid-Staat van aankomst reeds zijn geïdentificeerd doordat zij daar een fiscaal 
vertegenwoordiger hebben aangewezen. Voorts is geen enkele vereenvoudiging mogelijk 
indien B niet voor de BTW is geïdentificeerd of indien hij uitsluitend in de Lid-Staat van 
vertrek van het vervoer voor de BTW is geïdentificeerd. 
(253) Voor een bedrijf uit een derde land dat bij een driehoekstransactie is betrokken 
maar nog geen BTW-identificatienummer heeft, kunnen de vereenvoudigingsmaatregelen 
niet worden toegepast: naar gelang van de omstandigheden waaronder het bij de transactie 
is betrokken (zie § 246 en 247), moet dit bedrijf derhalve deze identificatie verkrijgen bij de 
Lid-Staat van vertrek of bij de Lid-Staat van aankomst van de goederen. 
(254) Men dient echter wel voor ogen te houden dat de verrichting van één enkele 
belastbare handeling in een Lid-Staat niet als voorwendsel mag dienen om een 
BTW-identificatienummer te verkrijgen dat vervolgens uitsluitend zou worden gebruikt 
voor deelneming aan driehoekstransacties. 
(255) Een dergelijk vraagstuk is aan de orde geweest in Ierland, waar de "High Court" 
heeft geoordeeld dat een BTW-identificatienummer moet worden toegekend zodra een 
onderneming een aankoop-wederverkooptransactie op het grondgebied verricht, zelfs al 
heeft deze transactie slechts een incidenteel karakter. Aan dit principe kan niet worden 
getornd, maar men kan zich wel afvragen hoelang een dergelijk identificatienummer geldig 
blijft: indien geen enkele andere belastbare handeling in die Lid-Staat wordt verricht «n dit 
nummer door een onderneming slechts wordt gebruikt om aan driehoekstransacties deel te 
nemen en te ontsnappen aan identificatie voor de BTW in andere Lid-Staten waar zij 
werkelijk aankopen en wederverkopen van goederen verricht, zou de schrapping of 
intrekking van dit identificatienummer moeten worden overwogen. 
66 
3.4.3. Ketentransacties 
(256) Wanneer goederen het voorwerp van achtereenvolgende transacties vormen, is elk 
van deze verkooptransacties belastbaar in de Lid-Staat waar zij wordt geacht te zijn 
verricht. Hoewel de regels inzake de bepaling van de plaats van goederenleveringen 
absoluut niet zijn gewijzigd bij de overgangsregeling voor de BTW, zijn de moeilijkheden 
bij de behandeling van ketentransacties sinds 1 januari 1993 veel groter geworden. Het is 
waarschijnlijk op dit gebied dat de lasten ten gevolge van de bepaling van de plaats van 
heffing door de bedrijven het minst worden geaccepteerd. 
(257) Voor een beter begrip van hun moeilijkheden moet eerst worden nagegaan waarom 
het probleem sinds 1993 zo acuut is geworden. Vervolgens dient te worden onderzocht 
welke vereenvoudigingen mogelijk zijn met inachtneming van de bij de Zesde Richtlijn 
vastgestelde beginselen. 
Ketentransacties met betrekking tot onder douanetoezicht geplaatste goederen 
(258) Tot 31 december 1992 kwamen de meeste produkten die het voorwerp van 
ketentransacties vormden, in aanmerking voor regelingen tot opschorting van de BTW, 
ongeacht hun oorsprong (communautaire goederen die zich reeds in het binnenland 
bevinden of die uit andere Lid-Staten afkomstig zijn, of niet-communautaire goederen) en 
ongeacht hun bestemming (produkten bestemd voor verbruik of gebruik in het binnenland, 
produkten bestemd voor een andere Lid-Staat of een derde land). Deze bepalingen hadden 
voornamelijk betrekking op goederen die in afwachting van een definitieve bestemming 
onder douane-entrepotregelingen en dergelijke waren geplaatst. In het algemeen waren de 
douane-autoriteiten van de Lid-Staten belast met het toezicht op de toepassing van deze 
regelingen. 
67 
(259) Voor de bedrijven bieden deze regelingen het voordeel dat zij gepaard gaan met een 
vrijstelling van alle transacties betreffende de goederen in kwestie, doordat de Lid-Staten in 
ruime mate gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheden die op dit gebied door de Zesde 
Richtlijn worden geboden. In de meeste nationale wetgevingen werd de vrijstellingsregeling 
aangevuld door bepalingen op grond waarvan de bedrijven van alle identificatie- en 
aangifteverplichtingen werden ontslagen. Dank zij deze maatregelen behoefden de bedrijven 
derhalve geen verplichtingen te vervullen in andere Lid-Staten dan die waar zij waren 
gevestigd en werden ondernemingen uit derde landen die uitsluitend handelingen 
verrichtten met betrekking tot onder een opschortende regeling geplaatste goederen, van 
elke verplichting in de Gemeenschap ontslagen. De voldoening van de verschuldigde 
rechten (BTW en eventueel douane- en accijnsrechten) vond eerst plaats wanneer de 
goederen niet meer vielen onder de regeling waaronder zij waren geplaatst, waarbij deze 
verschuldigde rechten moesten worden berekend op grond van de transactie die aanleiding 
gaf tot de effectieve vrijgave van de goederen. 
(260) Sinds 1 januari 1993 komen nog uitsluitend niet-communautaire goederen in 
aanmerking voor de douaneregelingen tot opschorting van de invoerrechten. De 
werkingssfeer van de tot dan toe toegepaste maatregelen, die van toepassing waren op alle 
communautaire zowel als niet-communautaire goederen, werd dus aanzienlijk beperkt. 
Doordat de Lid-Staten voor communautaire goederen geen andere entrepotregelingen dan 
de eigenlijke douane-entrepotregelingen hebben ingevoerd, waren de beginselen volgens 
welke elke verkoop van goederen moet worden belast tegen het tarief en de voorwaarden 
van de Lid-Staat waar de goederen zich bevinden, onverkort van toepassing: de bedrijven 
hebben derhalve de belasting moeten toepassen op handelingen die zij vóór 1 januari 1993 
vrijstelden. 
Andere ketentransacties 
(261) Voor ketentransacties die niet onder deze opschortende regelingen vielen, zijn de 
regels van het gemene recht altijd volledig van toepassing geweest: met name moeten 
belastingplichtigen die betrokken zijn bij ketentransacties in Lid-Staten waar zij niet zijn 
gevestigd, de belasting toepassen tegen het tarief en de voorwaarden van elk van de 
betrokken Lid-Staten en de door elk van die Lid-Staten vastgestelde verplichtingen 
vervullen (zie punt 3.5). 
(262) Deze bepalingen hebben ingrijpende consequenties voor de bedrijven, maar zijn 
niettemin onmisbaar om de neutraliteit van de plaats van vestiging van de bedrijven ten 
aanzien van de BTW-heffing te waarborgen. 
68 
Door de Commissie voorgestelde maatregelen 
(263) Reeds begin 1992 werd actief naar een oplossing gezocht om de moeilijkheden van 
de bedrijven te verlichten. Voor driehoekstransacties konden snel 
vereenvoudigingsmaatregelen worden vastgesteld (zie punt 3.4.2), maar er kon geen 
algemene oplossing worden gevonden voor alle soorten ketentransacties (handelingen op 
termijn of anderszins, handelingen op goederenbeurzen of op vrije markten, enz.), doordat 
de verschillende maatregelen die achtereenvolgens werden overwogen, fundamenteel 
indruisten tegen de bij de Zesde Richtlijn vastgestelde regels inzake de plaats van 
goederenleveringen. 
(264) Bij deze moeilijke taak heeft de Commissie er steeds naar gestreefd dat de fiscale 
behandeling van handelingen betreffende goederen die onder douane-entrepotregelingen 
kunnen worden geplaatst, ook kan worden toegepast op dezelfde handelingen die onder 
soortgelijke omstandigheden worden verricht, maar betrekking hebben op communautaire 
goederen. Hiertoe heeft zij voorgesteld(10) belastingentrepotregelingen in te stellen in 
Lid-Staten waar transacties betreffende goederen in douane-entrepôts zijn vrijgesteld Als 
deze aanpak door de Raad zou worden goedgekeurd, zou dit een belangrijke stap op de 
weg naar vereenvoudiging betekenen: aldus zou immers een zeer groot deel van de 
moeilijkheden van de bedrijven kunnen worden opgelost, en wel vooral van bedrijven die 
grondstoffen kopen en wederverkopen. Bovendien worden aldus de beslissingen van de 
Raad inzake de beginselen voor de BTW-heffing strikt nageleefd. Ten tijde van de 
opstelling van dit verslag is het door de Commissie ingediende voorstel nog steeds bij de 
Raad in behandeling. 
3.5. DE TOT VOLDOENING VAN DE BELASTING GEHOUDEN PERSOON 
•\ 
3.5.1. Algemene problematiek in verband met de tot voldoening van de belasting gehouden 
persoon 
(265) De regels betreffende de plaats van belasting van de handelingen leggen de 
bedrijven verplichtingen op inzake identificatie, aangifte en betaling van de belasting in elk 
van de Lid-Staten waar hun handelingen zijn gelokaliseerd. 
(266) Zodra zij goederen kopen en wederverkopen of diensten verrichten in een andere 
Lid-Staat dan die waar zij zijn gevestigd, zien deze belastingplichtigen zich zeer dikwijls 
gedwongen een beroep te doen op een fiscaal vertegenwoordiger. Dit wordt door de 
bedrijven meestal uiterst omslachtig, duur en buiten verhouding genoemd. 
69 
(267) Daarbij komen nog aanzienlijke verschillen tussen de nationale wetgevingen: het 
bedrijf moet derhalve te weten komen welke verplichtingen het heeft in elke Lid-Staat waar 
het handelingen verricht. 
(268) Bij de onderhandelingen over Richtlijn 92/11 l/EEG had de Commissie voorgesteld 
de bepalingen betreffende de tot voldoening van de belasting gehouden persoon volledig te 
herschrijven, want zij bleken een van de hoofdoorzaken te zijn van de moeilijkheden van de 
bedrijven bij de vervulling van hun verplichtingen in een Lid-Staat waar zij niet zijn 
gevestigd. 
(269) De Raad heeft het voorstel van de Commissie niet gevolgd en heeft besloten de 
bepalingen betreffende de tot voldoening van de belasting gehouden persoon slechts te 
wijzigen voor de behandeling van driehoekstransacties en de overige sedert de goedkeuring 
van de Zesde Richtlijn geldende bepalingen intact te laten. 
(270) De Commissie had echter in december 1992 toegezegd een verslag over de fiscale 
vertegenwoordiging bij de Raad te zullen indienen. Een grondig onderzoek van de in de 
Lid-Staten toegepaste bepalingen heeft bevestigd dat de wijze van belastingheffing van 
Lid-Staat tot Lid-Staat sterk uiteenloopt, niet alleen op het gebied van de fiscale 
vertegenwoordiging maar meer in het algemeen bij de aanwijzing van de tot voldoening van 
de belasting gehouden persoon. 
(271) De voornaamste moeilijkheden van belastingplichtigen die handelingen verrichten in 
een Lid-Staat waar zij niet zijn gevestigd, hebben betrekking op de volgende punten: 
- de vaststelling van de tot voldoening van de belasting gehouden persoon. Voor 
een zelfde categorie handelingen gelden van Lid-Staat tot Lid-Staat 
uiteenlopende bepalingen; bovendien varieert voor in een zelfde Lid-Staat 
verrichte handelingen de tot voldoening van de belasting gehouden persoon naar 
gelang van de aard van de handelingen; 
- de aard en de omvang van de verplichtingen van de tot voldoening van de 
belasting gehouden persoon. Voor een zelfde belastingschuldige verschillen deze 
verplichtingen van Lid-Staat tot Lid-Staat en binnen een zelfde Lid-Staat naar 
gelang van de aard van de verrichte belastbare handelingen; 
- de sterk uiteenlopende betekenissen die worden toegekend aan het begrip fiscaal 
vertegenwoordiger, terwijl de rol en de verplichtingen van de fiscaal 
vertegenwoordiger sterk variëren van Lid-Staat tot Lid-Staat; 
- de aan deze verplichtingen verbonden lasten en kosten, vooral voor het midden-
en kleinbedrijf; 
70 
- de belangrijke kasmiddelen die nodig zijn wegens de teruggaaftermijnen die door 
de Lid-Staten worden gehanteerd bij gebruikmaking van de Achtste en de 
Dertiende Richtlijn. 
3.5.2. Door de Commissie bepleite aanpak 
(272) Om deze moeilijkheden zo goed mogelijk te ondervangen, heeft de Commissie in 
haar mededeling aan de Raad en het Europees Parlement van 3 november 1994(14) de 
volgende aanpak bepleit: 
- er moet voor worden gezorgd dat er slechts één belastingschuldige per 
belastbare handeling bestaat; 
- het principe volgens hetwelk de belasting is verschuldigd door de 
belastingplichtige die de belastbare handeling verricht, moet zo algemeen 
mogelijk worden toegepast en derhalve moet worden afgezien van het 
systematische gebruik van de door de Zesde Richtlijn geboden mogelijkheid de 
fiscaal vertegenwoordiger of degene voor wie de handeling is bestemd, aan te 
wijzen als de belastingschuldige in plaats van de niet in het binnenland gevestigde 
belastingplichtige; 
- niet in het binnenland gevestigde belastingplichtigen moeten in de gelegenheid 
worden gesteld van de diensten van een fiscaal gemachtigde gebruik te maken 
onder dezelfde voorwaarden als voor in het binnenland gevestigde 
belastingplichtigen gelden; 
- tenslotte moet ervoor worden gezorgd dat de communautaire rechtsinstrumenten 
inzake administratieve samenwerking en wederzijdse bijstand zo doeltreffend 
mogelijk worden gebruikt. 
(273) De toepassing van dergelijke maatregelen door de Lid-Staten zou inderdaad een 
belangrijke vereenvoudiging van de momenteel ondervonden moeilijkheden betekenen, 
vooral met betrekking tot de aard van de verplichtingen van niet in het binnenland 
gevestigde belastingplichtigen. De verwachtingen van het bedrijfsleven gaan echter verder 
dan uitsluitend de kwestie van de belastingschuldige: de ondernemers gaan ervan uit dat de 
interne markt moet zorgen voor een niet-gedifferentieerde fiscale behandeling van alle 
handelingen die zij in de Gemeenschap verrichten. Deze verwachtingen kunnen echter niet 
worden vervuld gezien de thans geldende beginselen van het gemeenschappelijke 
BTW-stelsel met betrekking tot de bepaling van de plaats van belastbare handelingen. 
Slechts een fundamentele wijziging van deze regels zou een volledige oplossing voor de 
huidige problemen van de bedrijven kunnen bieden: dit vraagstuk moet centraal staan bij de 
overdenkingen in het kader van de voorbereiding van de definitieve BTW-regeling. 
71 
3.6. KLEINE ONDERNEMINGEN DIE BELASTINGVRIJSTELLING GENIETEN 
(274) Met betrekking tot de belasting over de toegevoegde waarde slaat het begrip 
"kleine onderneming" op bedrijven met een uiterst lage omzet (zie in Bijlage 1 de tabel met 
de omzetmaxima die door de Lid-Staten zijn vastgesteld voor de toepassing van de 
belastingvrijstellingsregeling). Voor deze ondernemingen vormen de moeilijkheden die in 
het algemeen worden ondervonden bij de toepassing van de regels voor de BTW-heffing, 
echte hinderpalen. 
3.6.1. Geldende bepalingen 
(275) Kleine ondernemingen waarvoor de belastingvrijstellingsregeling geldt, rekenen 
geen BTW aan over hun belastbare verkopen van goederen en diensten in de Lid-Staat 
waar zij gevestigd zijn. Aangezien deze vrijstelling eveneens geldt voor intracommunautaire 
leveringen van goederen aan voor de BTW geïdentificeerde kopers in een andere Lid-Staat, 
behoeven de betrokken kleine ondernemingen ook geen aangifteverplichtingen te vervullen 
in verband met de verrichting van dergelijke handelingen. 
(276) Evenals elke andere belastingplichtige zonder recht op aftrek moeten zij echter hun 
intracommunautaire verwervingen van goederen aan de belasting onderwerpen zodra de 
door hun Lid-Staat vastgestelde belastingdrempel wordt bereikt (zie punt 2.2.1.). In dit 
geval moet hen door hun belastingadministratie een BTW-identificatienummer worden 
toegekend en zijn zij verplicht de verwervingen in kwestie aan te geven en aan de belasting 
te onderwerpen. Gezien de door de Lid-Staten vastgestelde drempels behoeven echter 
slechts weinig ondernemingen die belastingvrijstelling over hun omzet genieten, hun 
intracommunautaire verwervingen van goederen te belasten, tenzij eventueel bij 
vernieuwing van hun vaste activa. 
(277) Deze ondernemingen ondervinden derhalve voornamelijk moeilijkheden bij de 
verrichting van belastbare handelingen buiten hun Lid-Staat van vestiging. 
3.6.2. Ondervonden moeilijkheden 
(278) De toepassing van de belastingvrijstellingsregeling is een mogelijkheid die de 
Lid-Staten door de Zesde Richtlijn wordt geboden. De werkingssfeer ervan blijft dus 
noodzakelijkerwijs beperkt tot handelingen die worden verricht op het grondgebied van de 
Lid-Staat die ervoor kiest van deze mogelijkheid gebruik te maken. 
72 
(279) Daardoor worden kleine ondernemingen met dezelfde moeilijkheden geconfronteerd 
als andere bedrijven wanneer zij handelingen verrichten op het grondgebied van een andere 
Lid-Staat. Dan gelden ook voor hen de algemene verplichtingen inzake identificatie voor de 
BTW en indiening van periodieke aangiften - eventueel na een fiscaal vertegenwoordiger te 
hebben aangewezen - voor de handelingen die zij in een andere Lid-Staat verrichten, terwijl 
zij op de plaats waar zij gevestigd zijn, in het algemeen van alle verplichtingen zijn 
ontheven. 
(280) Hoofdzakelijk bij de toepassing van de bijzondere regeling inzake de belasting van 
verkopen op afstand van accijnsprodukten worden de kleine ondernemingen met deze zeer 
zware verplichtingen geconfronteerd. 
(281) Deze moeilijkheden zouden slechts kunnen worden opgelost indien niet in het 
binnenland gevestigde bedrijven belastingvrijstelling zouden krijgen in elk van de Lid-Staten 
waar zij handelingen verrichten. De momenteel gehanteerde definitie inzake territorialiteit 
van de handelingen is echter in strijd met een dergelijke ontwikkeling: de status van kleine 
onderneming kan immers slechts echt worden beoordeeld in de Lid-Staat waar het bedrijfis 
gevestigd. In elke andere Lid-Staat zegt het bedrag van de handelingen van een niet in het 
binnenland gevestigde onderneming niets over haar totale omzet. 
(282) Derhalve zou uitsluitend een fundamentele wijziging van de regels betreffende de 
territorialiteit van de handelingen een oplossing voor deze moeilijkheid kunnen bieden 
zonder te tornen aan het zo belangrijke principe van neutraliteit van de BTW-heffing. In het 
kader van de gedurende de overgangsperiode geldende regeling kan geen bevredigende 
oplossing worden gevonden. 
73 
3.7. EVALUATIE VAN DE BU DE ZESDE RICHTLIJN VASTGESTELDE PRINCIPES INZAKE 
DE BELASTINGHEFFING 
(283) De gemeenschappelijke BTW-regeling berust in haar huidige opzet op een belasting 
op de plaats van oorsprong van de goederen of diensten, waarbij die plaats zodanig wordt 
omschreven dat een gelijke fiscale behandeling van de verkopen wordt verzekerd, ongeacht 
de herkomst van de goederen (goederen die zijn ingevoerd, in een andere Lid-Staat 
verworven, of in het binnenland gekocht) en ongeacht het bedrijf dat de verkopen verricht 
(al dan niet gevestigd in de Lid-Staat van belasting). Voorts verzekert de omschrijving van 
de plaats van belasting dat de belasting wordt geïnd in en door de Lid-Staat waar het 
eindverbruik van deze goederen en diensten waarschijnlijk zal plaatsvinden. Deze plaats van 
oorsprong voor fiscale doeleinden komt niet noodzakelijk overeen met de meer 
economische betekenis die de bedrijven eraan zouden willen geven, welke meestal meer 
geporteerd zijn voor de plaats waar het bedrijf is gevestigd dat de goederen verkoopt of de 
diensten verricht. De gevolgen van deze principiële keuzen zijn bekend en komen tot uiting 
in de moeilijkheden die in dit deel 3 aan de orde zijn gesteld. 
(284) Deze moeilijkheden verergeren nog zodra de op BTW-gebied geldende regels 
moeten worden gecombineerd met de regels die van toepassing zijn op het gebied van 
accijnsrechten, douane of statistieken. Telkens wanneer goederen in de Gemeenschap 
worden ingevoerd door een andere Lid-Staat dan de Lid-Staat van bestemming van de 
goederen, kan de samenhang met de douaneregels slechts worden verzekerd door hetzij de 
opschorting van het feit waardoor de belasting bij invoer verschuldigd wordt, hetzij de 
techniek van de overbrenging in aansluiting op de invoer, en in beide gevallen zijn zware 
verplichtingen voor de bedrijven het gevolg. Evenzo is de samenhang met de regels die van 
toepassing zijn op het gebied van de verstrekking van statistische gegevens weliswaar 
groot, maar niet totaal doordat de registratie van de handelstransacties niet .altijd 
overeenkomt met de goederenbewegingen in de Gemeenschap waarop de statistische 
informatie betrekking heeft. Tenslotte stroken de regels betreffende de accijnzen niet altijd 
met die betreffende de BTW, waardoor de bedrijven met grote moeilijkheden worden 
geconfronteerd zodra zij accijnsprodukten op communautair niveau gaan verhandelen. 
Hoewel constant wordt gestreefd naar een grotere samenhang bij de toepassing van de 
bepalingen op het gebied van douane, belastingen (BTW en accijnsrechten) en statistieken, 
kan ten gevolge van de verschillende structuren op elk van deze gebieden deze doelstelling 
niet volledig worden bereikt. 
74 
(285) Al deze moeilijkheden zijn inherent aan de huidige principes met betrekking tot de 
bepaling van de plaats van verkooptransacties: zij zouden hetzelfde blijven en hun acute 
karakter behouden indien de voor de overgangsperiode geldende regels zouden worden 
afgeschaft zonder dat de huidige omschrijving van de plaats van belasting van verkopen van 
goederen en diensten zou worden gewijzigd. 
75 

CONCLUSIE 
(286) Zonder aanspraak te maken op volledigheid, wordt in dit verslag getracht de 
werking van de overgangsregeling te analyseren, uiteen te zetten wat daarmee is bereikt en 
de meest in het oog springende problemen die kenmerkend zijn voor de toepassing van het 
gemeenschappelijke BTW-stelsel sinds de afschaffing van de controles aan de 
binnengrenzen, te evalueren. Uit deze analyse kunnen reeds nu in grote lijnen enkele 
conclusies worden getrokken. 
I. DE INVOERING VAN NIEUWE BELASTINGREGELS 
(287) Dank zij de op 1 januari 1993 ingevoerde maatregelen konden de controles aan de 
binnengrenzen van de Gemeenschap worden afgeschaft en aldus de noodzakelijke 
voorwaarden voor de totstandbrenging van de interne markt binnen de gestelde termijnen 
worden gerealiseerd. De laattijdige goedkeuring van de nieuwe bepalingen heeft echter wel 
geleid tot moeilijkheden bij hun omzetting door de Lid-Staten, soms ten koste van de 
informatieverstrekking aan bedrijven en consumenten. 
(288) De nieuwe regeling wordt over het algemeen positief gewaardeerd, zoals blijkt uit 
de enquêtes die in verschillende kringen van belanghebbenden zijn gehouden, en zoals de 
Commissie heeft geconstateerd ter gelegenheid van de vergaderingen die zij geregeld heeft 
georganiseerd met bedrijven en met de belastingadministraties van de Lid-Staten. De 
nieuwe bepalingen hebben het daadwerkelijk mogelijk gemaakt de controles die voorheen 
om fiscale redenen nodig waren bij de overschrijding van een binnengrens, definitief af te 
schaffen en tegelijkertijd de belastingheffing op de plaats van bestemming, waartoe door de 
Raad besloten was, effectief toe te passen. 
II. DE AANPASSING AAN DE VOORHEEN BESTAANDE BELASTINGREGELS 
(289) Hoewel de in het kader van de overgangsregeling ingevoerde bepalingen over het 
algemeen bevredigend functioneren, kan de Commissie haar evaluatie van de werking van 
het gemeenschappelijke BTW-stelsel niet tot deze constatering beperken. De moeilijkheden 
die de bedrijven ondervinden, herinneren er dagelijks aan dat het bedrijfsleven en de 
consumenten nog niet alle van een interne markt verwachte voordelen plukken. Met name 
hebben de bedrijven nog lang niet hun verwachting in vervulling zien gaan dat alle 
handelingen die zij in de Gemeenschap verrichten, op dezelfde wijze worden behandeld. 
77 
(290) Deze situatie vloeit voort uit de belastingprincipes die de grondslag van het 
gemeenschappelijk BTW-stelsel vormen, want de bepalingen van de overgangsregeling zijn 
slechts een aanpassing van deze principes aan het speciale geval van het 
intracommunautaire handelsverkeer. De definitie van de plaats van belasting van de 
handelingen refereert immers nog steeds aan de plaats van verbruik van de goederen en 
diensten, zodat het nodig blijft de goederen en diensten die het voorwerp van 
handelstransacties vormen, "materieel" te volgen. 
(291) De bedrijven zijn derhalve verplicht hun handelingen waarvan de plaats van 
bestemming in andere Lid-Staten is gelegen, te blijven onderscheiden. Aangezien het 
intracommunautaire karakter van een handeling wordt bepaald aan de hand van een groot 
aantal criteria die variëren naar gelang van de aard van de transacties, is de toepassing van 
de gedurende de overgangsperiode geldende bepalingen bijzonder ingewikkeld. Wegens 
deze moeilijkheden zien sommige bedrijven en met name kleine en middelgrote 
ondernemingen ervan af in andere Lid-Staten te kopen of te verkopen, maar ook 
particulieren hebben ermee te maken in het kader van de regeling voor nieuwe 
vervoermiddelen. 
(292) De handhaving van regels inzake belasting op de plaats van bestemming gedurende 
de overgangsperiode beschermt de Lid-Staten zowel als de bedrijven tegen de risico's van 
concurrentieverstoringen ten gevolge van het feit dat de onderlinge aanpassing van de 
bepalingen betreffende de tarieven onvoldoende is, maar hiervoor wordt een hoge prijs 
betaald in de vorm van complexe regelingen. 
III. DE INBREUKEN OP HET MECHANISME VAN DE GESPREIDE BETALINGEN 
(293) De recente ontwikkeling van het gemeenschappelijk BTW-stelsel wordt gekenmerkt 
door een zeer belangrijke stijging van het aantal handelingen waarvoor de belasting 
verschuldigd is door de koper of de ontvanger. Hierbij gaat het niet alleen om de 
intracommunautaire verwervingen van goederen, maar ook om vele diensten van niet in het 
binnenland gevestigde belastingplichtigen. Vooral in de gevallen waarin de belasting wordt 
geheven op de plaats waar de afnemers voor de BTW zijn geïdentificeerd, is de neutraliteit 
van de belastingheffing niet meer gewaarborgd, te meer daar de bedrijven kunnen kiezen of 
zij hun BTW-identificatienummer al dan niet meedelen en, indien zij verscheidene 
identificatienummers hebben, bovendien kunnen kiezen onder welk nummer deze dienst hen 
zal worden verleend. 
78 
(294) Deze ontwikkeling is bijzonder verontrustend omdat zij een van de hoofdkenmerken 
van de BTW in gevaar brengt. Het meest evidente voordeel van de BTW in vergelijking 
met andere verbruiksbelastingen is waarschijnlijk de eenvoud van de modaliteiten en 
mechanismen van de belastingheffing: de belasting van een gegeven handeling hangt 
uitsluitend af van de hoedanigheid van belastingplichtige van de leverancier en van de 
fiscale aard van de handeling die hij verricht. 
(295) Dank zij deze "objectiviteit" bij de toepassing van de belasting behoeven de 
leveranciers het BTW-statuut van hun afnemers niet te kennen en is er altijd sprake van een 
duidelijke verdeling van de verantwoordelijkheid: de verkoper is uitsluitend 
verantwoordelijk voor de belasting van een verkoop, en de koper behoeft uitsluitend zijn 
eventuele recht op aftrek van de hem aangerekende belasting te rechtvaardigen. Dank zij 
deze bepalingen kunnen bedrijven niet aansprakelijk worden gesteld voor het fiscale gedrag 
van hun afnemer of leverancier. 
(296) Elke inbreuk op deze algemene constructie is een bron van moeilijkheden: de 
problemen in verband met het aantonen van de voorwaarden voor vrijstelling van een 
intracommunautaire goederenlevering vormen hiervan slechts een illustratie; hetzelfde kan 
worden gezegd voor de diensten die belastbaar zijn op de plaats waar de ontvangers voor 
de BTW zijn geïdentificeerd. 
(297) Indien een dergelijke ontwikkeling, die voornamelijk verband houdt met de huidige 
onmogelijkheid in een andere Lid-Staat gefactureerde BTW af te trekken, zou doorzetten, 
zou daardoor de aard van de belasting over de toegevoegde waarde fundamenteel worden 
veranderd en zou er een belasting bij aankoop van worden gemaakt. In dat geval zouden 
het niveau van de tarieven en de controle op de toepassing van de belasting 
dienovereenkomstig moeten worden herzien. Het huidige principe van belastmg door de 
leverancier en aftrek door de koper garandeert de Lid-Staten dat zij de 
belastingopbrengsten incasseren in de loop van het economisch proces en maakt het 
mogelijk hoge tarieven toe te passen; geen enkel stelsel van eenmalige belasting in 
uitsluitend het stadium van de verkoop aan een eindverbruiker garandeert dezelfde 
resultaten. 
79 
IV. DE LERING DIE KAN WORDEN GETROKKEN UIT DE ERVARINGEN SINDS 
1 JANUARI 1993 
(298) Het bij de Europese Akte vastgestelde doel van de afschaffing van de controles bij 
overschrijding van een binnengrens van de Gemeenschap sluit aan bij "het doel van de 
afschaffing van het belasten bij invoer en het ontlasten bij uitvoer in het handelsverkeer 
tussen de Lid-Staten", dat bij de Eerste Richtlijn werd vastgesteld en met de goedkeuring 
van de overgangsregeling werd bereikt. 
(299) De invoering en de ontwikkeling van het gemeenschappelijke BTW-stelsel moeten 
echter in een veel breder perspectief worden gezien. Het proces van harmonisatie van de 
wetgevingen van de Lid-Staten inzake omzetbelasting is onverbrekelijk verbonden met 
twee andere doelstellingen: 
- het verzekeren van de neutraliteit van de belasting op het handelsverkeer binnen 
en tussen de Lid-Staten, welk proces gelijke tred moet houden met de algemene 
ontwikkeling van de communautaire opbouw; 
- het aldus overeenkomstig het Verdrag mogelijk maken van "het instellen, in het 
kader van een economische unie, van een gemeenschappelijke markt waarin een 
gezonde mededinging bestaat en waarvan de kenmerken analoog zijn aan die van 
een binnenlandse markt"(2). 
(300) Het nastreven van elk van deze doelstellingen vormt ongetwijfeld de fundamentele 
keuze waarvoor de Gemeenschap een antwoord moet vinden in het kader van de 
werkzaamheden betreffende de totstandbrenging van een definitieve BTW-regeling die de 
goede werking van de interne markt verzekert. 
80 
BIJLAGE 1 
DOOR DE LIDSTATEN BEPAALDE DREMPELBEDRAGEN 
(Bedragen in ECU) 
BELGIQUE/BELGIE 
DANEMARK 
DEUTSCHLAND 
ELLAS 
ESPANA 
FRANCE 
IRELAND 
ITALIA 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
PORTUGAL 
UNITED KINGDOM DREMPLE VAN 
BELASTINGHEFFING 
VAN DE 
VERWERVINGEN 
10 000 
10 000 
12 255 
10 000 
10 000 
10 000 
41 600 
10 000 
10 000 
10 000 
10 000 
59 000 DREMPEL VAN 
BELASTINGHEFFING 
BIJ 
AFSTANDSVERKOOP 
35 000 
35 000 
100 000 
35 000 
35 000 
100 000 
35 000 
35 000 
100 000 
100 000 
35 000 
100 000 TOEPASSINGSGRENS 
VAN DE BELASTINGS-
VRIJSTELLING 
(maatstaf) 
5 000 
1200 
12 255 
6 000 
2 000 
— 
10 000 
50 000 
— 
10 000 
— 
6 600 
9 445 
59 000 
ï A 

BIJLAGE 2 
DE HARMONISATIE VAN DE WETGEVINGEN 
VAN DE LIDSTATEN BETREFFENDE OMZETBELASTINGEN 
- Referenties -
I. HARMONISATIE VAN DE WETGEVINGEN DER LID-STATEN INZAKE 
OMZETBELASTINGES SUR LE CHIFFRE D'AFFAIRES 
(1) EERSTE RICHTLIJN van de Raad van 11 april 1967 betreflende de harmonisatie van de 
wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting (67/227/EEG) - P.B. nr 71 van 14.4.67, 
blz. 1301/67 
(2) TWEEDE RICHTLIJN van de Raad van 11 april 1967 betreffende de harmonisatie van 
de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting - Structuur en wijze van toepassing 
van het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde -
(68/227/EEG) - P.B. nr 71 van 14.4.67, blz. 1303/67 
(3) ZESDE RICHTLIJN van de Raad van 17 mei 1967 betreflende de harmonisatie van de 
wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting - Gemeenschappelijk stelsel van 
belasting over toegevoegde waarde: uniforme grondslag - (77/388/EEG) - P.B. nr L 145 
van 13.6.77, blz. 1, zoals gewijzigd: 
• door de richtlijnen van de Rand: 
- Negende Richtlijn van de Raad van 26 juni 1978 betreflende de harmonisatie van de 
wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting (78/583/EEG) - P.B. nrL 194 
van 19.7.78, blz. 16 
- Tiende Richtlijn van de Raad van 31 juli 1984 betreflende de harmonisatie van de 
wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting, tot wijziging van Richtlijn 
77/388/EEG - Toepassing van de belasting over de toegevoegde waarde op de 
verhuur van roerende lichamelijke zaken (84/386/EEG) - P.B. nr L 208 van 3.8.84, 
blz. 58 
- Elfde Richtlijn van de Raad van 26 maart 1980 betreffende de harmonisatie van de 
wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting - uitsluiting van de Franse 
overzeese departementen van de werkingssfeer van Richtlijn 77/388/EEG -
(80/368/EEG) - P.B. nr L 90 van 3.4.80, blz. 41 
- Vijftiende Richtlijn van de Raad van 19 december 1983 betreffende de harmonisatie 
van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting - Uitstel van de invoering 
van het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde in de 
Helleense Republiek - (83/648/EEG) - P.B. nr L 360 van 23.12.83, blz. 49 
- Achttiende Richtlijn van de Raad van 18 juli 1989 betreflende de harmonisatie van 
de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting - intrekking van een aantal 
afwijkingen bedoeld in artikel 28, lid 3, van de Zesde Richtlijn 77/388/EEG -
(89/465/CEE) - P.B. nr L 226 van 3.8.89, blz. 21 
- Eenentwintigste Richtlijn van de Raad van 16 juni 1986 betreffende de harmonisatie 
van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting - Uitstel van de 
toepassing van het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde 
waarde in de Helleense Republiek - (86/247/EEG) - P.B. nr L 164 van 20.6.86, 
blz. 27 
• bij de akten betreffende de toetredingsvoorwaarden: 
- van de Helleense Republiek (P.B. nr L 291 van 19.11.79, blz. 95, 163, 169) 
- van het Koninkrijk Spanje en de Portugese Republiek (P.B. nr L 302 van 15.11.85, 
blz. 167, et 168) 
(4) ACHTSTE RICHTLIJN van de Raad van 6 december 1979 betreffende de harmonisatie 
van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting - Regeling voor de teruggaaf van 
de belasting over de toegevoegde waarde aan niet in het binnenland gevestigde 
belastingplichtigen - (79/1072/EEG) - P.B. nr L 331 van 27.12.79, blz. 11 
(5) DERTIENDE RICHTLIJN van de Raad van 17 november 1986 betreffende de 
harmonisatie van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting - Regeling voor de 
teruggaaf van de belasting over de toegevoegde waarde aan niet op het grondgebied van de 
Gemeenschap gevestigde belastingplichtigen - (86/560/EEG) - P.B. L326 van 21.11.86, 
blz. 40 
84 
II. DE DOELSTELLING VAN AFSCHAFFING VAN DE BELASTINGGRENZEN TUSSEN DE 
LID-STATEN 
(6) DÉ DOOR DE COMMISSIE INGEDIENDE VOORSTELLEN VOOR 
RICHTLIJNEN: 
- Voltooiing van de interne markt: aanpassing van de tarieven en harmonisatie van de 
structuren van de indirecte belastingen - Algemene Mededeling van de Commissie -
COM (87) 320 
- Voorstel voor een Richtlijn van de Raad tot aanvulling van het gemeenschappelijk 
stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en tot wijziging van Richtlijn 
77/388/EEG - Onderlinge aanpassing van de BTW-tarieven - Voorstel ingediend door 
de Commissie bij de Raad op 7.8.87 - COM (87) 321 def. van 4.8.87 verbeterd door 
COM (87) 321 def./2 - (P.B. nr C 250 van 18.9.87, blz. 2) 
- Voorstel voor een Richtlijn van de Raad tot aanvulling van het gemeenschappelijk 
stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en tot wijziging van Richtlijn 
77/388/EEG - Afschaffing van de belastinggrenzen - Voorstel ingediend door de 
Commissie bij de Raad op 7.8.1987 - COM (87) 322 def. van 4.8.87 verbeterd door 
COM (87) 322 def. /2 - (P.B. nr C 252 van 22.9.87, blz. 2) 
- De voltooiing van de interne markt - de invoering van cen BTW-clcaringstclscl voor het 
intracommunataire handelsverkeer - Werkdocument van de Commissie - Datum van 
indiening bij de Raad 7.8.87 en bij het E.P. 19.7.88 - COM (87) 323 def. van 4.8.87 
verbeterd door COM (87) 323 dcf./2 
- Voorstel voor een Richtlijn van de Raad tot bewerkstelling van convergentie van de 
tarieven van de belasting over de toegevoede waarde en de accijnzen - Voorstel 
ingediend door de Commissie bij de Raad op 7.8.1987 - COM (87) 324 def. van 4.8.87 
verbeterd door COM (87) 324 def. 13 - (P.B. nr C 250 van 18.9.87, blz. 3) 
(7) DE CONCLUSIES VAN DE RAAD ECOFIN: Algemeen Secretariaat van de Rand -
Persmededeling 9850/89 (Pers 206 - G) 
85 
Hl. DE SINDS 1 JANUARI 1993 GELDENDE BEPALINGEN 
(8) DE OVERGANGSREGELING VOOR HET BELASTEN VAN HET 
HANDELSVERKEER TUSSEN DE LID-STATEN: 
- Voorstel tot wijziging van het voorstel voor een Richtlijn van de Raad tot aanvulling 
van het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en tot 
wijziging van Richtlijn 77/388/EEG - Fiscale overgangsregeling voor de 
totstandbrenging van de interne markt - Voorstel ingediend door de Commissie bij de 
Raad op 17.5.90 en het E.P. op 10.7.90 - COM (90) 182/def. SYN 274 van 19.6.90 
verbeterd door COM (90) 182 def/2 - P.B. nr C 176 van 17.7.90, blz. 8 
- Wijziging van het voorstel voor een Richtlijn van de Raad tot aanvulling van het 
gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en tot wijziging 
van Richtlijn 77/388/EEG: - Afschaffing van de belastinggrenzen en fiscale 
overgangsregeling voor de totstandbrenging van de interne markt - Voorstel ingediend 
door de Commissie bij de Raad op 2.5.91 en bij het E.P. op 14.5.91 -
COM (91) 157 def. van 2.5.91 (P.B. nr C 131 van 22.5.91, blz. 3) 
- Richtlijn van de Raad van 16 december 1991 tot aanvulling van het gemeenschappelijk 
stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en tot wijziging, met het oog op de 
afschaffing van de fiscale grenzen, van Richtlijn 77/388/EEG - 91/680/EEG - P.B. 
nrL 376 van 31.12.91, blz. 1 
- Richtlijn van de Raad van 14 februari 1994 tot wijziging van de Richtlijnen 
69/169/EEG en 77/388/EEG en houdende verhoging van het niveau van de 
vrijstellingen voor reizigers uit derde landen en van de grenzen voor belastingvrije 
aankopen tijdens intracommunautaire reizen - 94/4/EG - P.B. nrL60 van 3.3.94, 
blz. 14 
- Richtlijn van de Raad van 14 februari 1994 tot aanvulling van het gemeenschappelijk 
stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en tot wijziging van Richtlijn 
77/388/EEG - Bijzondere regeling voor gebruikte goederen, kunstvoorwerpen, 
voorwerpen voor verzamelingen en antiquiteiten - 94/5/EG - P.B. nr L 60 van 3.3.94, 
blz. 16 
(9) DE BTW-TARIEVEN 
- COM (87) 321 (zie punt 6 hierboven) 
86 
- Wijziging van het voorstel voor een Richtlijn van de Raad tot aanvulling van het 
gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en tot wijziging 
van Richtlijn 77/388/EEG, voorstel ingediend door de Commissie bij de Raad op 
24.1.92 en bij het E.P. op 28.1.92 - Onderlinge aanpassing van de BTW-taricven -
COM (92) 005 def. van 23.1.92 - (P.B. nr C 44 van 19.2.92, blz. 21) 
- Richtlijn van de Raad van 19 oktober 1992 tot aanvulling van het gemeenschappelijk 
stelsel van de belasting over de toegevoegde waarde en tot wijziging van Richtlijn 
77/388/EEG - Onderlinge aanpassing van de BTW-tarieven - 92/77/EEG - P.B. 
nrL 316 van 31.10.92, blz. 1 
(10) DE MAATREGELEN TER VEREENVOUDIGING VAN DE WERKING VAN DE 
OVERGANGSREGELING: 
- Voorstel voor een Richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG en tot 
invoering van vereenvoudigingsmaatregelen - Voorstel ingediend door de Commission 
bij de Raad op 4.11.92 en bij het E.P op 5.11.92 - COM (92) 448 def. van 4.11.92 -
(P.B. nr C 335 van 18.12.92, blz. 10) 
- Richtlijn van de Raad van 14 december 1992 tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG en 
tot invoering van vereenvoudigingsmaatregelen op het gebied van de belasting over de 
toegevoegde waarde - 92/11 l/EEG - P.B. nr L 384 van 30.12.92, blz. 47) 
- Voorstel voor een Richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG en tot 
invoering van nieuwe vereenvoudigingsmaatregelen op het gebied van de belasting over 
de toegevoegde waarde - werkingssfeer en praktische regeling voor de toepassing van 
bepaalde vrijstellingen - Voorstel ingediend door de Commissie op 2.3.94 -
COM (94) 58 - (P.B. nr C 107 van 15.4.94, blz. 7) 
(11) DE ADMINISTRATIEVE SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN DE 
INDIRECTE BELASTINGEN: 
- Voorstel voor een Verordening (EEG) van de Raad betreffende administratieve 
samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen - Voorstel ingediend door de 
Commissie bij de Raad op 17.5.90 en bij het E.P. oplO.7.90 - COM (90) 183 def. -
SYN 275 van 19.6.90 - (P.B. nr C 187 van 27.7.90, blz. 23) 
87 
- Wijziging van het voorstel voor een Verordening (EEG) van de Raad betreffende 
administratieve samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen - Voorstel 
ingediend door de Commissie bij de Raad op 7.5.91 en bij het E.P. op 21.5.91 -
COM (91) 115 def. - SYN 275 van 30.4.91 - (P.B. nr C 131 van 22.5.91, blz. 112) 
- Verordening (EEG) nr. 218/92 van de Raad van 27 januari 1992 betreffende de 
administratieve samenwerking op hel gebied van de indirecte belastingen (BTW) - P.B. 
nrL 24 van 1.2.92, blz. 1 
IV. VERSLAG EN MEDEDELING VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE WERKING VAN 
DE OVERGANGSREGELING VOOR DE BELASTINGHEFFING IN HET 
HANDELSVERKEER TUSSEN DE LID-STATEN 
(12) Tussenkomst van Mevrouw Scrivener aan de ECOFIN-Raad van 25.10.93 - Zes maand 
werking van de nieuwe regelingen inzake de indirecte fiscaliteit: een eerste voornamelijk 
positieve balans 
(13) Verslag van de Commissie aan de Raad en het E.P. - Toepassing van Verordening (EEG) 
nr 218/92 van de Raad van 27 januari 1992 betreffende de administratieve samenwerking 
op het gebied van de indirecte belastingen (BTW) - COM (94) 262 def. van 23.6.94 
(14) Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de leogevoegde waarde: belastingheffing op 
handelingen verricht door niet in het binnenland gevestigde belastingplichtigen -
Mededeling en Verslag van de Commissie aan de Raad en het E.P. - COM (94) 471 def. 
van 3.11.94 
88 

ISSN 0254-1513 
COM(94)515def. 
DOCUMENTEN 
NL 09 02 
Catalogusnummer : CB-CO-94-555-NL-C 
ISBN 92-77-82721-1 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
Lr2985 Luxemburg