Advies van het Comité van de Regio's over de "Hervorming van het GLB - Opvoering van het concurrentievermogen in landelijke gebieden"

(2000/C 317/03)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien het op 15 september 1999 door zijn bureau genomen besluit om overeenkomstig artikel 265, vijfde alinea, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een advies op te stellen over de "Hervorming van het GLB - Opvoering van het concurrentievermogen in landelijke gebieden" en commissie 2 (Landbouw, plattelandsontwikkeling, visserij) met de desbetreffende voorbereidingen te belasten;

gezien Verordening (EG) nr. 1257/1999 van de Raad van 17 mei 1999 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) en tot wijziging en intrekking van een aantal verordeningen(1);

gezien het door commissie 2 op 4 mei 2000 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 526/99 rev. 2) (rapporteur: mevrouw Mitchell, lid van de Dumfries and Galloway Council, VK, ELDR),

heeft tijdens zijn op 14 en 15 juni 2000 gehouden 34e zitting (vergadering van 14 juni) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Het Comité van de Regio's is voorstander van een duurzaam, alomvattend en geïntegreerd beleid inzake plattelandsontwikkeling. Ook in het nationale beleid zou ernaar gestreefd moeten worden plattelandsgemeenschappen levensvatbaar te houden, het landschap te beschermen en duurzame en efficiënte landbouwmethoden aan te moedigen. Daartoe is een beter evenwicht nodig tussen maatregelen ten behoeve van een gezonde landbouw enerzijds en maatregelen ten behoeve van een duurzame ontwikkeling van landelijke gebieden anderzijds.

1.2. Met de onlangs door de Commissie goedgekeurde Plattelandsontwikkelingsverordening (POV) en de structuurfondsenverordening kan van bovenstaande doelstellingen werk worden gemaakt. Hierbij zijn echter ook een rol en een kans weggelegd voor de nationale, regionale en lokale overheden. Het is zaak dat zij:

- de maatregelen uit hoofde van de plattelandsontwikkelingsverordening en de structuurfondsenverordening ondersteunen;

- soortgelijke maatregelen ten behoeve van de ontwikkeling van efficiënte en duurzame landbouw- en andere bedrijven op het platteland mogelijk maken en aanmoedigen.

1.3. Los van de onlangs afgebroken WTO-onderhandelingen staat buiten kijf dat de Europese landbouw ook in de toekomst met strenge beperkingen en sterke internationale druk te maken krijgt. Tegelijkertijd is echter duidelijk dat de landbouw en aanverwante industrieën en bedrijven in landelijke gebieden, wil het Europese platteland in sociaal, cultureel en economisch opzicht overleven, op lange termijn een cruciale rol moeten blijven spelen. Al deze factoren samen maken het nog noodzakelijker maatregelen te treffen om de Europese landbouw en plattelandsbedrijven te helpen efficiënter en concurrerender te worden en diversifiëring te bevorderen. Hopelijk leidt dit ertoe dat vele landbouwbedrijven zichzelf als levensvatbare en als duurzame plattelandsbedrijven gaan zien; ze zouden niet langer als een op zichzelf staande sector mogen worden beschouwd.

1.4. Tal van lokale en regionale overheden zijn reeds begonnen met de beoogde opvoering van efficiency en concurrentievermogen van de landbouwsector en het landelijke bedrijfsleven door hierover studies en onderzoeksprojecten te laten uitvoeren. In vele daarvan wordt ervoor gepleit ondersteunende diensten en partnerschapsverbanden op te zetten waarmee op innoverende wijze op de lokale behoeften kan worden ingespeeld.

1.5. Het CvdR vindt dat de lokale en regionale overheden ertoe moeten worden aangezet de plattelandseconomie op deze wijze te helpen ontwikkelen. Het meent echter ook dat naast de acties uit hoofde van de POV ook maatregelen uit hoofde van de structuurfondsenregeling kunnen worden ondernomen om de plattelandsontwikkeling direct - en zelfs nog efficiënter - te bevorderen. Daarbij dienen beide soorten maatregelen te worden geïntegreerd, zoals gepland voor een aantal zones, of moeten deze, indien ze voor alle plattelandszones in de Gemeenschap gelden, adequaat worden gecoördineerd.

1.6. Ingezien wordt dat lokale overheden een belangrijke rol spelen op het gebied van ruimtelijke ordening en grondbeheer. Zij zouden steun en aandacht moeten verlenen aan nieuwe plattelandsontwikkelingsmethoden en moeten nagaan hoe deze op plaatselijk niveau ingang kunnen vinden. Tegelijkertijd moet voor een weldoordachte en duurzame plattelandsontwikkeling worden gezorgd. De rol van lokale en regionale overheden bij de organisatie van de dienstverlening aan individuen, gezinnen, bedrijven en lokale gemeenschappen is cruciaal. Zonder verbetering van deze diensten is in plattelandsgebieden geen ontwikkeling mogelijk.

1.7. Het CvdR erkent dus de rol die lokale en regionale overheden vervullen, maar is tezelfdertijd van mening dat er ook voor de ministeries van landbouw van de lidstaten een belangrijke taak is weggelegd bij de ondersteuning en stimulering van inventieve methoden voor de herstructurering van de landbouw. In dit verband is er wel behoefte aan een nauwer partnerschap met lokale en regionale bestuursorganen. Flexibele interpretatie en tenuitvoerlegging van bijvoorbeeld de plattelandsontwikkelings- en staatssteunverordeningen kunnen eveneens tot een positieve ontwikkeling bijdragen.

2. De plattelandsontwikkelingsverordening

2.1. Met de plattelandsontwikkelingsverordening, onderdeel van de GLB-hervorming, zou volgens het CvdR vooral steun moeten worden verleend aan lokale initiatieven die de nationale, regionale en lokale beleidskaders aanvullen. Er moet gewerkt worden aan een strategische, multisectorale partnerschapsbenadering waarvoor een lokaal draagvlak bestaat en waarmee optimaal tot het herstel van de plattelandseconomie in sociaal, cultureel en milieu-opzicht kan worden bijgedragen. Het is absoluut noodzakelijk dat er over beleidsplannen overlegd wordt met andere instanties en partners. Dit moet gezamenlijke werkmethoden en strategische grensoverschrijdende samenwerking stimuleren. Ook dienen de benaderingen inzake het gebruik van de EU-structuurfondsen, Leader+ en de POV op elkaar worden afgestemd.

Met de plattelandsontwikkelingsverordening en het communautaire raamwerk voor de steunverlening aan de landbouw ontstaan nieuwe randvoorwaarden. De wijze waarop aan een en ander op nationaal en regionaal niveau concreet gestalte wordt gegeven, mag het optreden van de decentrale overheden op dit terrein echter niet belemmeren.

2.2. Het CvdR vindt het een goede zaak dat de POV breed is opgezet en derhalve op vele terreinen een helpende hand kan bieden. Zo kan hiermee op het platteland steun worden verleend voor landbouwactiviteiten, niet-landbouwactiviteiten en krachtige milieumaatregelen. Wordt er tussen deze drie elementen een juist evenwicht gevonden, dan ontstaan er enorme mogelijkheden om een duurzame ontwikkeling van het Europese platteland te bevorderen.

2.3. De POV-maatregelen dienen te worden geïntegreerd in of in ieder geval te worden gecoördineerd met de maatregelen die in het kader van de structuurfondsen worden genomen. Op die manier kan in de plattelandszones worden bijgedragen tot verwezenlijking van een van de prioritaire doelstellingen van de Unie, te weten economisch en sociaal herstel in zones met structurele handicaps.

2.4. In verband met hetgeen hierboven in par. 2.2 is opgemerkt, zijn er verschillende belangrijke beginselen waarvan het CvdR in dit advies uitgaat:

- plattelandsontwikkeling moet betrekking hebben op activiteiten binnen en buiten de landbouw;

- pluralisering van activiteiten en aanboring van verschillende inkomstenbronnen op het boerenbedrijf worden steeds belangrijker;

- boeren moeten de vrijheid hebben (en zullen aanloopsteun nodig hebben) om zowel binnen als buiten het kader van hun hoofdwerkzaamheden op de boerderij diversifiëringsactiviteiten te ontplooien;

- pluralisering en diversifiëring kunnen het best worden ondersteund in gebieden met een goed ontwikkelde plattelandseconomie die in financieel opzicht tegen een stootje kan. Het zou zinvol zijn een deel van het plattelandsontwikkelingsbudget te bestemmen voor het algemene economische herstel van lokale plattelandsgemeenschappen en marktplaatsen, met name daar waar voor het behoud of het creëren van lokale werkgelegenheid wordt gezorgd.

2.5. Nu de POV door de Europese Commissie is goedgekeurd, zou zij in de komende jaren moeten uitgroeien tot een essentieel instrument om de herstructurering van de landbouw aan te pakken. Wel beseft het CvdR dat de ene lidstaat veel meer middelen tot zijn beschikking heeft dan de andere en dat ook hun vermogen om snel op de POV te reageren sterk uiteenloopt. Voorts wijst het CvdR erop dat sommige regio's beter dan andere in staat zijn de externe druk op de landbouw en de plattelandseconomie het hoofd te bieden.

3. Een concurrerender en efficiënter platteland

3.1. De Structuurfondsenverordening

3.1.1. De Gemeenschap wil de economische en sociale samenhang versterken en streeft er daarom naar, de ontwikkelingsverschillen tussen de diverse regio's en de achterstand van de minst ontwikkelde regio's, inclusief de plattelandszones, te verkleinen. Daarbij worden de middelen ingezet van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en het Europees Sociaal Fonds (ESF) om bij te dragen aan de tenuitvoerlegging van de Europese werkgelegenheidsstrategie.

3.2. Terugdringing van de kosten van de landbouwproductie

3.2.1. Door de landbouwproductiekosten terug te dringen, de waarde van de producten te verhogen, horizontale en verticale coöperaties in het leven te roepen, bedrijven te fuseren en binnen of buiten de landbouw aanvullende inkomstenbronnen aan te boren, worden een efficiënt functionerende landbouw en een concurrerende, duurzame plattelandseconomie haalbaar. Vanzelfsprekend mag de terugdringing van de productiekosten niet ten koste gaan van het milieu, de productdiversiteit, de werkgelegenheid en het evenwicht tussen de plattelandsactiviteiten. Het is absoluut noodzakelijk dat rekening wordt gehouden met het specifieke karakter van landelijke gebieden, dat het platteland leefbaar blijft en dat de verontreiniging van bodem en water een halt wordt toegeroepen. Daarom moet de EU de steun voor regionale projecten terzake niet alleen handhaven, maar geleidelijk aan ook aanzienlijk opvoeren. De WTO, net als alle overige instanties die regels uitvaardigen voor de internationale handel, dient op een concrete en duurzame wijze aan deze vereisten tegemoet te komen.

3.2.2. In sommige gebieden kan de economische druk zo groot zijn dat landbouwbedrijven moeten worden samengevoegd. Het is een feit dat die druk er is, maar toch moet gestreefd worden naar een evenwicht tussen enerzijds de economische druk om levensvatbare bedrijven in stand te houden en anderzijds de noodzaak in meer landelijk gelegen gebieden kleinschalige activiteiten te ondersteunen indien samenvoeging ongewenst of onhaalbaar is. Daarom moet alles in het werk worden gesteld om juist kleinere boerenbedrijfjes te helpen overleven.

3.2.3. Een groot deel van de steunmaatregelen in het kader van de nieuwe Structuurfondsenregeling komt plattelandsgebieden in doelstelling-1-regio's ten goede en 28 % van de bevolking in doelstelling-2-regio's woont in wegkwijnende plattelandsgebieden. Op enkele uitzonderingen na is bij de planning van de regionale steunverlening evenwel uitgegaan van homogene strategieën en acties ten behoeve van zowel plattelandsgebieden als industriegebieden, stedelijke gebieden èn gebieden die van de visserij afhankelijk zijn.

3.2.4. Productiekosten kunnen ook naar beneden worden gebracht door in coöperaties te werken. De wijze waarop en de mate waarin dit gebeurt, varieert sterk per lidstaat. Het CvdR pleit er in dit advies vooral voor, bekendheid te geven aan navolgenswaardige praktijkvoorbeelden waarmee regio's zich in algemene zin beter en sneller kunnen aanpassen. Samenwerking op productiegebied, zoals een gemeenschappelijk beheer van machines en personeel, gezamenlijke plattelandsontwikkelingsinitiatieven (bijvoorbeeld bij landschapsinrichting en dorpsvernieuwing) en de afzet van en het toevoegen van waarde aan het basisproduct (met name op lokaal en regionaal niveau), zijn voorbeelden van activiteiten die moeten worden aangemoedigd, ofwel binnen bepaalde sectoren van de bedrijfstak, ofwel in de landbouw als geheel.

3.2.5. Anders dan stedelijke en industriegebieden, waar vooral grote projecten voor de nodige ontwikkelingsimpulsen zorgen, moeten plattelandsgebieden het in de regel hebben van zeer kleine investeringsprojecten (productie en dienstverlening), waarvan het beheer duurder uitvalt. Verder zijn de ontvolking en vergrijzing van de plattelandsbevolking en het gebrek aan infrastructuurvoorzieningen en diensten in plattelandsgebieden allesbehalve bevorderlijk voor het aantrekken van nieuwe investeringsprojecten. Daar komt ook nog eens bij dat dergelijke gebieden weinig mogelijkheden hebben om in te spelen op horizontale steunmaatregelen, waarbij geen rekening wordt gehouden met de specifieke situatie in plattelandsgebieden. Daarom moet voor dergelijke gebieden een aparte regeling worden uitgewerkt, d.w.z. een regeling waarin plattelandsgebieden niet op één hoop worden gegooid met stedelijke, industrie- en visserijgebieden. Alleen op die manier kan ervoor worden gezorgd dat de Structuurfondsensteun er op een adequate manier wordt ingezet. Voorwaarde hiervoor is evenwel dat de nodige toezicht- en evaluatieprocedures worden vastgesteld om de specifieke knelpunten in deze gebieden in kaart te brengen en de steunverlening zo nodig te kunnen bijsturen.

3.3. Productie en toegevoegde waarde

3.3.1. Sleutel tot succes in een sector waarin de internationale concurrentie steeds groter wordt, is kwaliteit. Consumenten geven er steeds vaker blijk van dat zij lokale, verse en traceerbare producten willen. Het CvdR wijst erop dat Europa een bijzonder rijke traditie heeft waar het gaat om de voortbrenging van streekproducten, die uitstekende commerciële kansen bieden om op lokaal niveau, maar ook elders in het land en daarbuiten, te worden afgezet. Initiatieven met het oog op de afzet van streekproducten moeten daarom worden gestimuleerd; tegelijkertijd moet er steun komen voor boerenmarkten, zodat de afstand tussen stal en tafel zo kort mogelijk wordt gehouden. Om initiatieven inzake de afzet van streekproducten te bevorderen, is het zaak de verordening betreffende overheidssteun nader te bezien, teneinde aanpak en tenuitvoerlegging te versoepelen. Hierbij moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt naar producten die slechts voor de lokale markt en niet voor de export zijn bestemd, zodat hiervoor steun beschikbaar kan komen en het ernstige probleem van verplaatsing van bedrijven kan worden tegengegaan. Naar de mening van het CvdR bestaan er in vele lidstaten allang goed functionerende netwerken ter waarborging van de kwaliteit bij de voedselproductie alsook bij de officiële levensmiddelencontrole.

3.3.2. Ook wijst het CvdR op het groeiende belang en de enorme commerciële mogelijkheden van ICT (informatie- en communicatietechnologie) als een essentieel instrument bij de ontwikkeling van het platteland en de marketing van streekproducten. Uitwisseling van ervaring op dit gebied, waarbij regio's ook via Internet met elkaar kunnen samenwerken, zal vele voordelen opleveren, o.a. handelsvoordelen.

Een voorbeeld van een navolgenswaardige praktijk is het binnen het Leader II-programma ondersteunde plattelandsmarktproject, waarbij in een samenwerkingsverband tussen regio's uit Oostenrijk, Frankrijk, Spanje en Griekenland streekproducten via het web worden afgezet.

3.3.3. Het CvdR merkt op dat de teelt van non-food-gewassen tot diversifiëring binnen het bedrijf kan bijdragen en een alternatieve of aanvullende inkomstenbron met een dikwijls hoge toegevoegde waarde kan vormen. Dit geldt vaak ook voor de productie van levensmiddelen voor lokale nichemarkten.

3.4. Neveninkomsten

3.4.1. Neveninkomsten kunnen verworven worden door diversifiëring binnen of buiten het bedrijf. Er bestaat reeds een vrij goed ontwikkeld geheel van maatregelen om diversificatie op de boerderij te stimuleren, hoewel sommigen misschien terecht zullen opmerken dat hiervoor onvoldoende financiële middelen zijn uitgetrokken. Maar als de landbouw voor zijn voortbestaan moet vechten met alle instrumenten die hem ter beschikking staan, moet ook het groeiende belang van diversifiëring buiten het bedrijf worden erkend (en moeten landbouwers dus ook toegang krijgen tot de mogelijkheden die er op dit gebied bestaan). In de plattelandsontwikkelingsverordening en de EFRO-verordening (1783/1999) wordt uitvoerig uiteengezet welke activiteiten mogelijk zijn, maar ook hier geldt dat de ministeries van landbouw van de lidstaten zich soepel en vernieuwend moeten opstellen om te bereiken dat lokale "bottom-up"-activiteiten het juiste effect sorteren. Het kan hierbij gaan om toerisme, sport en ontspanning op en om de boerderij, vervaardiging en verkoop van verwerkte producten en handwerk, verhuur van woonverblijven, ondersteuning en ontwikkeling van lichte industrie en micro-ondernemingen, gespecialiseerde dienstverlening, inkomsten uit handel of activiteiten die met het milieu te maken hebben, en algemene vernieuwingsactiviteiten in dorpen en marktplaatsen. Een goed ontwikkeld en goed werkend breedbandnet is naar de mening van het CvdR een belangrijke voorwaarde voor de opvoering van het concurrentievermogen in landelijke gebieden.

Daarnaast zou het goed zijn voor bepaalde regio's onderzoek te doen naar innovatieve landhervormingsmethoden, die voor sommige landbouwbedrijven ruimere handelsmogelijkheden zouden kunnen opleveren.

Alle lidstaten wordt verzocht de geldende wetgeving op het gebied van belastingen, sociale zekerheid en beroepsopleiding zo aan te passen dat landbouwbedrijven werkelijk de mogelijkheid krijgen tot diversifiëring van hun activiteiten.

3.4.2. Het welslagen van de POV, de Structuurfondsenverordening en andere lokale diversifiëringsmaatregelen zal evenwel afhangen van het vermogen van de landbouwsector en de plattelandsbevolking om veranderingen door te voeren. Dit betekent dat doeltreffende maatregelen moeten worden genomen met het oog op vaardigheidstraining en opleiding, ontwikkeling en ondersteuning van landbouwers en andere plattelandsondernemers. Het CvdR vindt dat steun voor scholing niet op zich moet staan, maar gekoppeld moet zijn aan diversifiëring, herstructurering en nieuwe vormen van samenwerking tussen bedrijven, omdat dergelijke scholing de reguliere landbouwopleidingen niet kan vervangen. Scholings- en bijscholingsmogelijkheden moeten ook geboden worden voor beroepen buiten de landbouw, zodat voor landbouwondernemers en landarbeiders de kans toeneemt om elders op parttime- of fulltimebasis werk te vinden.

3.4.3. Om landbouwbedrijven te herstructureren en de werkzaamheden te diversifiëren door ook andere dan de reguliere of traditionele activiteiten te verrichten, is voorts een gedegen bedrijfsplanning noodzakelijk. Even belangrijk is de toegang tot flexibele vormen van financiering en financiële instrumenten. Ter aanvulling op ontwikkelingsprojecten waarvoor subsidies worden verstrekt, moet ook de beschikbaarheid van zachte leningen en risicodragend kapitaal worden vergroot om nieuwe en in opbouw zijnde ondernemingen te helpen. In dit verband wordt aangedrongen op integratie en coördinatie van de maatregelen uit hoofde van de Structuurfondsen en de activiteiten in het kader van de Plattelandsontwikkelingsverordening, die bovendien ook duidelijker van elkaar moeten worden onderscheiden.

3.4.4. Duurzame ontwikkeling is pas mogelijk als landbouw op een milieuvriendelijke manier wordt bedreven. Vele lokale en regionale overheden zien de kwaliteit van het milieu als een belangrijk onderdeel van de aantrekkelijkheid van plaats of regio voor toeristen en investeerders. Milieumaatregelen in de landbouw zullen weliswaar op nationaal niveau ten uitvoer worden gelegd, maar dat neemt niet weg dat zij geïntegreerd moeten worden in het beleid dat op een meer lokaal of regionaal niveau wordt gevoerd. Vergoedingen voor milieubeschermingsactiviteiten kunnen voor welkome en duurzame aanvullende inkomsten voor boeren zorgen.

3.4.5. Overal in Europa speelt het probleem dat de landbouwbevolking vergrijst, hetgeen de noodzakelijke herstructurering in de weg kan staan. Jonge boeren moeten geholpen worden om landbouwbedrijven over te nemen, of anders om op het platteland te blijven teneinde andere bedrijfsactiviteiten op te starten. Zo kan ertoe worden bijgedragen de landbouw te herstructureren en tegelijkertijd de plattelandsgemeenschappen levensvatbaar te houden. Verjonging van landbouwbedrijven moet een specifieke doelstelling van het Europese landbouwbeleid worden. Het Comité stelt voor alle reeds bestaande communautaire bepalingen terzake opnieuw onder de loep te nemen, ze aan te passen en onderling op elkaar af te stemmen teneinde een specifiek Europees beleid ten gunste van jonge landbouwers uit te stippelen. Het Comité prijst het door de Europese Raad van jonge landbouwers opgezette programma van educatieve uitwisselingen voor jonge landbouwers als een goed voorbeeld van het delen van ervaringen.

4. Conclusies

4.1. In dit advies wordt erop gewezen dat onze plattelandsgemeenschappen voortdurend onder druk staan om veranderingen door te voeren en dat de levensvatbaarheid van het platteland nog steeds nauw verbonden is met de toekomst van de landbouw en aanverwante bedrijfstakken. Op de GLB-hervorming en de wenselijkheid daarvan wordt in het advies niet ingegaan, daar deze kwesties reeds elders aan de orde zijn gesteld.

4.2. Het CvdR meent dat de plattelandsontwikkelings- en Structuurfondsenverordeningen positief kunnen uitwerken. In het advies wordt aangegeven hoe daarnaast op lokaal niveau ondersteunende activiteiten kunnen worden bevorderd waarvan gehoopt wordt dat zij de mogelijk gunstige effecten van de POV verder versterken. Voorts wordt beschreven waarom het goed zou zijn de efficiency en het concurrentievermogen van landbouw- en andere bedrijven op het platteland op te voeren. Dit zou moeten gebeuren door actiever ervaringen uit te wisselen (met name ten aanzien van coöperatieve samenwerkingsvormen), de productiekosten terug te dringen, voor lokale toegevoegde waarde te zorgen en doeltreffende alternatieve inkomstenbronnen aan te boren.

4.3. De bovengenoemde voorgestelde maatregelen stuiten echter dikwijls op beperkingen van kleinschaligheid of kritische massa. Het CvdR is in dezen van mening dat samenwerking tussen regio's en/of lidstaten kan helpen om meer bedrijven de weg naar succes te doen inslaan. Zo kan het delen van ervaringen commerciële relaties stimuleren en nieuwe, interessante markten ontsluiten.

4.4. Volgens het CvdR kunnen dergelijke maatregelen heel goed op lokaal niveau door lokale en regionale overheden ten uitvoer worden gelegd. Deze mogelijkheid dient dan ook aangemoedigd en verder ontwikkeld te worden.

4.5. De integratie en coördinatie van de acties in het kader van de verordening inzake plattelandsontwikkeling en de acties in het kader van de Structuurfondsen en de desbetreffende communautaire initiatieven, zoals Leader+ en Interreg, zal de doeltreffendheid ervan ten goede komen en de invloed van de Europese, nationale, regionale en plaatselijke steun aan de ontwikkeling en het concurrentievermogen van de plattelandsgebieden versterken.

4.6. Het concurrentievermogen van de plattelandsgebieden van de doelstellingen 1 en 2 wordt beïnvloed door de programmering van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en het Europees Sociaal Fonds. Bedoeling is dat de financiële middelen die deze fondsen ter beschikking stellen worden afgestemd op de omvang van de bevolking en het grondgebied en toereikend zijn om de gebieden in kwestie in staat te stellen tekortkomingen op het gebied van infrastructuur en dienstverlening weg te werken en hun activiteiten te diversifiëren, op grond van een eigen ontwikkelingsstrategie en door middel van maatregelen die op hun specifieke problemen zijn toegesneden. Plattelandsgebieden vereisen namelijk andere maatregelen dan industriegebieden, stedelijke gebieden en visserijregio's. Met deze verschillen dient overigens ook bij het toezicht op en de evaluatie van de steunverlening rekening te worden gehouden.

Brussel, 14 juni 2000.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jos Chabert

(1) PB L 160 van 26.6.1999, blz. 80.