COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 08.05.1996 
COM(96) 173 def. 
BESCHERMING VAN DE FINANCIËLE 
BELANGEN VAN DE 
GEMEENSCHAP 
FRAUDEBESTRIJDING 
JAARVERSLAG 1995 
(door de Commissie ingediend) 

INHOUD 
Inleiding 
Hoofdstuk I : Ontwikkeling van de horizontale regelgeving in 1995 (eerste pijler en 
Titel VI) 
Afdeling 1 
Afdeling 2 
Afdeling 3 
Afdeling 4 : 
Hoofdstuk 2 
Afdeling 1 
Afdeling 2 
Afdeling 3 
Afdeling 4 : 
Hoofdstuk 3 
Afdeling 1 
Afdeling 2 
Afdeling 3 
Afdeling 4 Inleiding en overzicht 
Activiteiten in het kader van de eerste pijler / Verbetering 
van het wetgevende kader 
1. Verordening betreffende de bescherming van de financiële belangen 
van de Europese Gemeenschappen 
2. Voorstel voor een verordening betreffende de controles en 
verificaties ter plaatse 
Activiteiten in het kader van Titel VI / Verbetering van de onderlinge 
verenigbaarheid van de wetgevingen van de Lid-Staten 
1. De Conventie 
2. Protocol bij de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële 
belangen van de Europese Gemeenschappen (tweede instrument, 
onder meer voor de gerechtelijke samenwerking) 
3. Protocol over de omkoping van ambtenaren 
Ontwikkelingen op het gebied van de georganiseerde financiële misdaad Blz. 
4 
7 
7 
9 
9 
,11 
13 
13 
Ontwikkeling van de sectoriële regelgeving in 1995 
Eigen middelen 
Landbouw 
Douane 
1. Douanevervoerregelingen 
2. Project "Douane 2000" 
3. Precursoren van drugs 
Wederzijdse bijstand op administratief gebied 
Overige Instellingen 
Europees Parlement 
Raad 
Rekenkamer 
Hof van Justitie 
Hoofdstuk 4 : De Lid-Staten 
Enige afdeling : 
De nationale verslagen over de verduistering van communautaire middelen en de 
stand van de toepassing van artikel 209A 
1. Methode 
2. Balans (van de toepassing van artikel 209A, eerste alinea, van het 
EG-Verdrag 
3. Balans (van de toepassing van artikel 209 A, tweede alinea, van het 
EG-Verdrag 
4. De denksporen 14 
16 
17 
20 
20 
20 
23 
23 
26 
27 
27 
29 
29 
30 
31 
31 
33 
33 
33 
34 
36 
37 
Hoofdstuk 5 : Samenwerking en partnerschap 
Afdeling 1 : Studiebijeenkomsten en uitwisselingen van ambtenaren 
Afdeling 2 : Raadgevend Comité voor de coördinatie van de 
fraudebestrijding (COCOLAF) 
Afdeling 3 : Partnerschap met de gespecialiseerde nationale diensten in de Lid-Staten 
Afdeling 4 : De wederzijdse administratieve bijstand op douanegebied tussen de 
Gemeenschap en derde landen 
Hoofdstuk 6 : Onderzoeken 
Afdeling 1 
Afdeling 2 
Afdeling 3 
Afdeling 4 
Afdeling 5 
Hoofdstuk 7 
Afdeling 1 
Afdeling 2 
Afdeling 3 
Afdeling 4 
Afdeling 5 Omvangrijke georganiseerde grensoverschrijdende fraudes 
Omvangrijke fraudes op het gebied van de oorsprong en de 
preferentiële stelsels 
1. Industriële produkten 
2. Textielprodukten 
3. Visserij produkten 
Overige fraudes op landbouwgebied 
Andere vormen van fraude op het gebied van het structuurbeleid 
1. Europees Sociaal Fonds 
2. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 
Andere vormen van fraude op het gebied van de directe uitgaven 
1. Onderzoek 
2. Energie 
3. Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) 
4. Milieu/Programma MEDSPA (Italië) 
Statistieken en analyses 
Toestand in 1995 
Ontwikkelingen 
Doorvoer 
Invordering 
Analyse van de wetgeving 
Tabellen van 1 tot 13 
Hoofdstuk 8 : Kredieten voor fraudebestrijding 
Afdeling 1 : Uitvoering van de begroting 1995 
Afdeling 2 : Kredieten van 1996 
Tabellen 14 tot 16 
Bijlage 
Lijst van afkortingen 41 
41 
43 
44 
45 
47 
49 
61 
61 
64 
66 
68 
74 
74 
75 
76 
76 
76 
77 
77 
78 
78 
80 
81 
81 
83 
97 
97 
97 
113 
114 
INLEIDING 
Het jaar 1995 was meer in het bijzonder gekenmerkt door aanzienlijke vooruitgang op 
wetgevingsterrein, en wel door de goedkeuring van twee fundamentele teksten, waarvan de ene 
betrekking had op controles en administratieve sancties (horizontale verordening), en de andere 
op de strafrechtelijke bescherming van de communautaire financiën (overeenkomst). Op 
operationeel gebied blijkt uit de onderzoeken die op initiatief van de Commissie te zamen met 
de nationale autoriteiten werden verricht, steeds duidelijker de meerwaarde die de Commissie 
op het terrein van de fraude kan realiseren. 
Deze dynamiek komt voort uit de in 1994 ingevoerde fraudebestrijdingsstrategie, die gebaseerd 
is op de volgende vier prioritaire krachtlijnen : 
versterking op het terrein; 
gebruik maken van "informatienetwerken" en een versterkt partnerschap tussen de 
Commissie en de Lid-Staten; 
verbetering van het kader van de communautaire regelgeving; 
meer onderlinge afstemming van de nationale wetgevingen als aanzet tot een beleid van 
strengere strafmaatregelen dat is aangepast aan de belangen die op het spel staan. 
Naast deze vooruitgang werden in 1995 op al deze fronten opmerkelijke vorderingen gemaakt. 
Wat de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap betreft, die in het eerste 
deel van het verslag wordt behandeld, hebben de door de Commissie in 1994 voorgestelde 
wetgevingsinitiatieven1 er enerzijds toe geleid dat de Raad een verordening heeft goedgekeurd 
waarin het begrip onregelmatigheid wordt gedefinieerd, en tot invoering van een samenhangend 
en doeltreffend systeem van controles en administratieve sancties ter voorkoming en bestraffing 
van deze gedragingen, en anderzijds tot de ondertekening van een conventie voor strafrechtelijke 
bescherming waarin voor de eerste maal een gemeenschappelijke definitie voorkomt van het 
begrip fraude. 
Deze teksten, die een betere bescherming beogen van de financiële belangen van de 
Gemeenschap volgens het in artikel 209A van het EG-Verdrag neergelegde beginsel, 
beantwoorden aan de vele malen in de publieke opinie uitgedrukte wens om fraude en verspilling 
van gemeenschapsgelden met de grootste kracht te bestrijden. Zij vormen een wezenlijke 
rechtsgrondslag voor de ontwikkeling van de toekomstige activiteiten op dit gebied. 
Hoewel er aanzienlijke vooruitgang is geboekt op het gebied van de wetgeving, heeft de 
ervaring, vanuit het oogpunt van de Commissie, aangetoond dat de juridische mogelijkheden die 
Europese Raad te Cannes van 26 en 27 juni 1995 en Europese Raad te Madrid van 15 en 
16 december 1995, waar met name de bescherming van de financiële belangen van de 
Gemeenschap en de bestrijding van communautaire fraude tot onderwerp zijn gemaakt van een 
afzonderlijk hoofdstuk van de conclusies van het Voorzitterschap. 
het Verdrag biedt, zwak zijn in vergelijking met de bedragen die in het spel zijn, en gezien de 
bescherming die een begroting als die van de Unie vereist. Daarom is zij van mening dat deze 
mogelijkheden bij gelegenheid van de Intergouvernementele Conferentie (IGC) moeten worden 
uitgebreid. Zij heeft dan ook de nodige initiatieven genomen om deze kwestie op de agenda van 
de IGC, die in maart 1996 begint, te doen plaatsen. 
De horizontale verordening bevat een zeer ruime definitie van het begrip onregelmatigheid. Dit 
begrip omvat zowel de gewone nalatigheid door vergissing of onachtzaamheid die de begroting 
van de Gemeenschappen schade kan berokkenen, als de opzettelijke of weloverwogen 
gedragingen die hunnerzijds overeenkomen met het meer restrictieve begrip fraude zoals dat is 
omschreven in de strafrechtelijke overeenkomst. De in het tweede deel van het verslag genoemde 
onderzoeken hebben betrekking op dossiers waar de Commissie een wezenlijke inbreng heeft 
gehad. Deze dossiers betreffen slechts onregelmatigheden die op communautair vlak van 
bijzonder belang zijn, en waarvan het opzettelijk of weloverwogen karakter nog niet 
noodzakelijkerwijs is aangetoond. Deze onregelmatigheden mogen derhalve niet alle als 
fraudegevallen in de strafrechtelijke betekenis van het woord worden beschouwd. Hetzelfde geldt 
voor de gegevens die zijn opgenomen in het statistisch deel van het verslag. 
De "postoperationele" fase is zeker even belangrijk. De laatste hoofdstukken van het verslag 
bevatten een analyse van de op het terrein en tijdens procedures vergaarde gegevens, die het 
mogelijk maakt tendensen van "fraude op grote schaal" aan de oppervlakte te brengen en de 
meest getroffen sectoren te identificeren zodat het communautaire kader waarbinnen de 
financiële besluitvorming plaatsvindt, kan worden aangepast. 
De hoofdlijnen zijn duidelijk : het aantal ontdekte fraudegevallen alle dossiers in acht genomen 
blijft stijgen (± 15 %), maar het totale bedrag dat ermee gemoeid is vertoont een zekere tendens 
tot stabilisering. Er moet op worden gewezen dat de helft van dit bedrag betrekking heeft op 
de lopende onderzoeken, die door de Commissie in nauwe samenwerking met de Lid-Staten 
worden gecoördineerd. I Iet aantal van deze onderzoeken stijgt. Uit de omvang van de bedragen 
die in deze dossiers aan de orde komen blijkt dat het instellen van een grondig onderzoek, samen 
met de gespecialiseerde diensten van de Lid-Staten, zodra er een vermoeden van fraude bestaat, 
ertoe kan leiden dat gevallen worden ontdekt van soms criminele netwerken, die doorgewinterde 
methoden gebruiken. Een snelle operationele, administratieve of gerechtelijke reactie is van het 
allergrootste belang om ervoor te zorgen dat de misbruikte of ontdoken bedragen alsnog kunnen 
worden teruggevorderd. 
Statistisch vertegenwoordigt de in 1995 ontdekte fraude ten aanzien van de door de Lid-Staten 
beheerde uitgaven (uitgaven op landbouwgebied en voor het structuurbeleid) een totaal bedrag 
van ongeveer 383 miljoen ecu, ofwel 0,6 % van de toegekende financieringen. Voor de 
rechtstreekse uitgaven, die door de diensten van de Commissie worden beheerd (via met de 
begunstigden in de Lid-Staten afgesloten overeenkomsten), beloopt dit bedrag ongeveer 
28 miljoen ecu, d.w.z. 0,3 % van de uitkeringen. 
Aan de ontvangstzij de bedraagt de fraude plm. 735 miljoen ecu (op het gebied van de 
traditionele eigen middelen), d.w.z. 3,6 % van de uit hoofde daarvan in 1995 ontvangen 
middelen. Hieronder vallen de ontdoken rechten en taksen, voornamelijk bij gelegenheid van 
commerciële transacties (handelsverkeer) tussen derde landen en de Gemeenschap. De Lid-Staten 
lijden de grootste verliezen. Daar namelijk het evenwicht een van de voornaamste beginselen van 
de Gemeenschapsbegroting is, wordt ieder verlies aan bijv. douanerechten of landbouwheffingen 
gecompenseerd door een verhoging van de rechtstreekse bijdragen van de Lid-Staten uit hoofde 
van de "vierde middelenbron", die is gebaseerd op het BNP van de Lid-Staten en ook wel 
"evenwichtsmiddelenbron" wordt genoemd. 
In het algemeen en schematisch uitgedrukt kan men stellen dat de fraude ten nadele van de 
Gemeenschapsbegroting, d.w.z. bekende gevallen, geverifieerde gevallen, waarin dus is 
overgegaan tot vervolging, en gevallen die worden onderzocht, niet meer bedraagt dan 1,4 % van 
de totale Gemeenschapsbegroting. De Lid-Staten hebben aangetoond dat het opsporingsstelsel 
goed functioneert; de Commissie heeft zich harerzijds grotendeels, met hulp van de 
gespecialiseerde nationale diensten, toegelegd op het uitvoeren van nauwgezet onderzoek zodra 
er een vermoeden ontstond van onregelmatigheid of fraude. 
De Commissie blijft voorts het partnerschap met de Lid-Staten versterken. Dit proces, waarin 
zij samen met de Lid-Staten is betrokken en dat de "codenaam" SEM 2000 draagt ("Sound and 
Efficient Management" - gezond en doeltreffend beheer), omvat drie fasen, waarvan de eerste 
twee, die begin 1996 werden voltooid, hebben bestaan in een krachtiger financieel beheer bij de 
Commissie zelf. De laatste fase, die nog lopende is, beoogt verbetering van het beheer van de 
gemeenschapsgelden dat door de Lid-Staten wordt uitgevoerd en zal tot meer transparantie 
enerzijds en meer veiligheid anderzijds leiden, hetgeen in het voordeel is van alle 
belastingplichtingen.. Deze nieuwe fase van overleg vindt plaats in dezelfde geest van 
partnerschap als het geval is met de eigenlijke fraudebestrijdingsactiviteiten, ook al wordt hierbij 
het kader van de fraudebestrijding overschreden. Zij zal in ieder geval een ontwijfelbaar effect 
hebben op het beleid van preventie en bestrijding van fraude. De in hoofdstuk 8 van dit verslag 
genoemde evaluatie van de wetgeving past dus in alle opzichten in het kader van de actie 
SEM 2000. 
Er wordt dan ook gewezen op het belang van het door de Lid-Staten geleverde werk bij de 
opstelling van de nationale verslagen betreffende de op nationaal niveau genomen maatregelen 
ter bestrijding van verspilling en verduistering van gemeenschapsgelden. De Commissie heeft 
een vergelijkende analyse opgesteld van deze verslagen, waaruit de vraagstukken en 
aangelegenheden die gemeenschappelijk moeten worden behandeld duidelijk naar voren komen. 
Terzelfder tijd heeft zij, eveneens op basis van deze verslagen, een overzicht opgesteld van de 
toepassing van het "gelijkstellingsbeginsel" bedoeld in het nieuwe artikel 209A van het EG-
Verdrag. Er is een vergelijkend synthesedocument aan de Raad voorgelegd, die er kennis van 
heeft genomen en de Instellingen en de Lid-Staten heeft verzocht hun inspanningen op dit gebied 
voort te zetten en met name te streven naar een niveau van bescherming van de communautaire 
financiën dat overal in de Gemeenschap gelijkwaardig is. 
In 1995 heeft de Commissie haar centrale structuur voor fraudebestrijding ook georganiseerd 
(SG/UCLAF : "Eenheid voor coördinatie van de fraudebestrijding") door de 
fraudebestrijdingsactiviteiten in deze operationele en pluridisciplinaire structuur te verenigen, 
ten einde deze in staat te stellen haar taak ten volle te vervullen, onafhankelijk van de 
ordonnateursdiensten en ten einde de algemene en geïntegreerde benadering, die voor de 
bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap werd uitgewerkt, meer concrete 
vorm te kunnen geven. 
Besluit van 14.02.1995. Zie document SEC(95)249, mededeling van de Commissie van 10.02.1995 
over de organisatie van haar fraudebestrijdingsdiensten. 

HOOFDSTUK 1 : ONTWIKKELING VAN DE HORIZONTALE 
REGELGEVING IN 1995 (EERSTE PIJLER EN TITEL 
VI) 
AFDELING 1 : INLEIDING EN OVERZICHT 
Een van de belangrijkste gebeurtenissen van 1995 was de afronding van de in 1994 begonnen 
wetgevende arbeid op het gebied van de bescherming van de financiële belangen van de 
Gemeenschap, welke tevens het vertrekpunt is voor de indiening van nieuwe voorstellen door 
de Commissie. De inspanningen van de Commissie en de politieke bereidheid op het hoogste 
niveau hebben dus tot concrete resultaten op dit gebied geleid3. 
De Commissie ging uit van het principe dat niet alleen de preventieve voorzieningen ter 
bescherming van de financiën van de Gemeenschap moesten worden versterkt, maar dat ook een 
homogeen systeem van sancties, zowel administratieve als strafrechtelijke, moest worden 
ontwikkeld. 
* Een eerste beschermingsniveau moet worden gevormd door de invoering van 
mechanismen van communautaire administratieve sancties op onregelmatigheden. 
Op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid bestonden al sancties, maar 
het principe daarvan moest worden uitgebreid tot andere financiële terreinen om te 
zorgen voor een uniforme bescherming over het gehele grondgebied van de Unie. Alleen 
het Gemeenschapsrecht is immers afgestemd op dit doel van een homogene bescherming. 
De Commissie heeft daarom een communautair instrument met horizontale toepassing 
voorgesteld, waardoor, voor de communautaire administratieve sancties, een specifiek 
juridisch kader voor de gehele begroting van de Unie wordt ingesteld. 
Dit gemeenschappelijke juridische kader voor de bescherming van de financiële belangen 
van de Gemeenschap is neergelegd in Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/954 die door 
de Raad op 18 december 1995 is goedgekeurd. 
Met deze verordening is de eerste reeks wetgevende initiatieven van de Commissie in het 
kader van de eerste pijler op gang gebracht. Dit algemene juridische kader bevestigt, 
vanuit een horizontale aanpak, dat het instrument van de communautaire administratieve 
sanctie overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese 
Gemeenschappen een van de kernelementen van de bescherming van de financiële 
belangen van de Gemeenschap vormt5. 
Een voorstel ter zake van de Commissie (verdrag voor de strafrechtelijke bescherming van de 
financiële belangen van de Gemeenschappen) was reeds sedert 1976 bij de Raad in behandeling 
Zie jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, doe. COM(95)98 def., hoofdstuk 1, afdeling 6. 
PB L 312 van 23.12.1995. 
De diensten van de Commissie hebben in nauwe samenwerking met de Lid-Staten een 
vergelijkende studie uitgevoerd van de wijze waarop onregelmatigheden bij de toepassing van het 
communautair douanewetboek worden bestraft. De uitkomsten van deze studie worden momenteel 
onderzocht. Later zal worden besloten of bijzondere wetgevende maatregelen moeten worden 
getroffen, met name in het kader van Verordening (EG) nr. 2988/95 van de Raad inzake de 
bescherming van de financiële belangen. 
7 
Het oorspronkelijke voorstel voor deze verordening over de bescherming van de 
financiële belangen was door de Commissie ingediend in juli 1994. Het voorzag, naast 
mechanismen van communautaire administratieve sancties, in algemene regels voor de 
communautaire maatregelen en controles6. Om pragmatische redenen heeft de Raad 
voorlopig slechts het deel aangehouden dat betrekking heeft op de communautaire 
administratieve sancties en de algemene controlemaatregelen, ten einde al in de eerste 
helft van de 1995 politieke resultaten te kunnen bereiken. Het deel "verificaties en 
controles" moet op een later tijdstip voorwerp zijn van een afzonderlijk juridisch 
instrument7. 
Met uitzondering van de BTW, die de Raad buiten het toepassingsgebied van de 
verordening heeft gehouden, is de algemene, horizontale aanpak die de Commissie in 
haar voorstel had aanbevolen, over het algemeen gevolgd. De verordening is dus van 
toepassing op alle uitgaven en de traditionele eigen middelen. 
Deze horizontale opvatting geeft een duidelijke en beslissende koers aan de ontwikkeling 
van de wetgeving ter bestrijding van fraude en is een belangrijke stap voorwaarts naar 
meer samenhang van de wet- en regelgeving ter bescherming van de financiële belangen 
van de Gemeenschap. Zij heeft bovendien een beweging op gang gebracht bij de Raad, 
die de Commissie heeft verzocht voorstellen in te dienen voor administratieve sancties 
van de Gemeenschap per onderdeel van de begroting. 
Voor de eerste maal bevat een communautair besluit een ruime definitie van het begrip 
onregelmatigheid waaraan al jaren behoefte bestond. 
Een tweede niveau van bescherming moet worden verzekerd door strafrechtelijke sancties 
van de Lid-Staten. 
Door hun exemplaire en doorzichtige karakter zijn dergelijke sancties het enige middel 
om overeenkomstig de voorschriften van de Europese jurisprudentie te komen tot een 
doeltreffende, evenredige en afschrikkende beteugeling van de ernstigste fraudes. Daarom 
heeft de Commissie een voorstel ingediend om het aantal onverenigbaarheden in het 
strafrecht van de Lid-Staten te verminderen8. De ongelijkheden die het gevolg zijn van 
het uiteenlopende strafrecht van de Lid-Staten scheppen een situatie die gunstig is voor 
de ontwikkeling van de grensoverschrijdende fraude, waarin de grote financiële 
delinquentie en de georganiseerde misdaad onmiddellijk hun plaats vinden. 
Ter verbetering van de overeenstemming tussen de nationale strafwetgevingen heeft de 
Raad op 26 juli 1995 op initiatief van de Commissie een akte aangenomen tot 
vaststelling van de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen 
van de Europese Gemeenschappen9. Deze conventie heeft lot doel het strafrecht van de 
Lid-Staten meer op dezelfde lijn te brengen door een gemeenschappelijke definitie in te 
voeren van fraude en ernstige onregelmatige handelingen die de communautaire belangen 
schaden. Voor de Unie is dit een belangrijke vernieuwing, want fraude ten nadele van 
de communautaire financiën krijgt dus voortaan in alle Lid-Staten een precieze 
incriminatie in het nationale recht. 
PB C 216 van 06.08.1994. Zie jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 6.1. 
Zie artikel 10 van Verordening (EG, EURATOM) nr. 2988/95 van de Raad. 
Deze onverenigbaarheden zijn naar voren gebracht in de studie van een groep onderzoekers onder 
leiding van Professor De lm as-Marty, in 1993. Zie jaarverslag "Fraudebestrijding" 1993, doe. 
COM(94) 94 def. 
PB C 316 van 27.11.1995, blz. 48. 
Bij de opstelling van haar voorstel voor deze overeenkomst had de Commissie rekening 
gehouden met het bestaan van titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie en 
haar initiatief op grond van artikel K31" in dit kader (samenwerking op het gebied van 
justitie en binnenlandse zaken) geplaatst. Hiermee is het vraagstuk van de communautaire 
bevoegdheid echter niet afgehandeld, want niets belet de Commissie ook in het kader van 
de eerste pijler op te treden, hetgeen trouwens de enige mogelijkheid is die het Europees 
Parlement aanvaardt wanneer het om de begroting gaat. 
De overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese 
Gemeenschappen is een mijlpaal door de omvang en de hoedanigheid van de 
werkzaamheden die institutioneel zijn verricht. Overeenkomstig de conclusies van de 
Europese Raad van Cannes zijn nog verdere ontwikkelingen nodig", maar de 
overeenkomst toont duidelijk het specifieke karakter van de financiële belangen van de 
Europese Gemeenschappen aan en bevordert aldus de totstandbrenging van vormen van 
samenwerking op het gebied van de justitie in strafzaken die op deze doelstelling van de 
Unie zijn afgestemd. 
* Bij de onderhandelingen over deze twee regelingen is gebleken hoe moeilijk het is 
regelgeving ter bescherming van de financiële belangen op basis van artikel 235 van het 
EG-Verdrag en titel VI van het Unie-Verdrag vast te stellen. Gelet op het verband tussen 
het EG-Verdrag en titel VI van het Unie-Verdrag wat de fraudebestrijding betreft is de 
Commissie voornemens een meer operationele grondslag voor de bescherming van de 
financiële belangen in te voeren. 
AFDELING 2: ACTIVITEITEN IN HET KADER VAN DE EERSTE PIJLER / 
VERBETERING VAN HET WETGEVENDE KADER 
1. Verordening betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese 
Gemeenschappen 
De goedkeuring van Verordening (EG, EURATOM) nr. 2988/95 van de Raad betreffende de 
bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen is een belangrijke 
stap op de weg die de Commissie in 1994 heeft aangegeven om het wetgevende kader van de 
Gemeenschap te verbeteren en aan de eisen van haar algemene fraudebestrijdingsstrategie aan 
te passen. 
Wat de sancties betreft, heeft de algemene, horizontale aanpak die de Commissie in haar voorstel 
van juli 1994 voorstond, het tenslotte gewonnen. 
Voor het deel "controles en verificaties ter plaatse" zijn twee krachtlijnen vastgesteld. In de 
eerste plaats hebben de Lid-Staten algemene verplichtingen wat betreft de primaire, traditionele 
controle12. Vervolgens wordt verwezen naar de sectoriële regelingen van de Gemeenschap voor 
de harmonisatie van deze controles, en zelfs naar de nationale wetgeving, teneinde voor een 
gelijkwaardige bescherming in de gehele Gemeenschap te zorgen. In de tweede plaats zijn 
algemene bepalingen betreffende de controles door de Commissie vastgesteld13. De bijzondere 
10 Voorstel voor een besluit van de Raad tot opstelling van deze overeenkomst, PB C 216 van 
06.08.1994. 
De tweede overweging van de overeenkomst stelt dit uitdrukkelijk : "een ander rechtsinstrument" 
zal het eerste moeten aanvullen "met het oog op een doeltreffender strafrechtelijke bescherming 
van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen". 
Artikel 8 van Verordening (EG, EURATOM) nr. 2988/95 van de Raad. 
Artikel 9 van de genoemde verordening. 
bepalingen betreffende de voorwaarden waaronder deze controles en verificaties ter plaatse 
moeten worden uitgevoerd zijn uit het oorspronkelijk voorstel van de Commissie gehaald en 
zullen worden opgenomen in een bijkomende regeling die de Raad van de Commissie 
verwacht14. 
De voornaamste verdienste van de verordening is dat zij een juridisch kader vaststelt met 
algemene voorwaarden voor het opleggen van communautaire administratieve sancties die op 
uniforme wijze op het gehele grondgebied van de Europese Unie kunnen worden toegepast, en 
wel in alle sectoren van het communautaire beleid waar er behoefte aan bestaat en de gepaste 
rechtsgrond kan worden vastgesteld. 
Deze regeling ligt volledig in de lijn van de koers die de Commissie inzake administratieve 
sancties in het gemeenschappelijk landbouwbeleid volgt, hetgeen herhaaldelijk is bevestigd in 
de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, met name in 199215 
en meer recent in 199516. 
De bevestiging van deze fundamentele koers, die de communautaire verworvenheden in stand 
houdt, is voorwerp geweest van bijzonder hevige debatten op het hoogste politieke niveau binnen 
de Raad en is uiteindelijk unaniem door de Lid-Staten aanvaard. Dit verschaft politieke 
legitimiteit aan maatregelen van de Commissie ter voortzetting van dit beleid in de 
landbouwsector en de uitbreiding van de communautaire administratieve sancties tot andere 
terreinen. 
De verordening bevestigt de grote doeltreffendheid van het systeem van sancties dat op het 
gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid bestaat en ligt ten grondslag aan een 
ontwikkeling die de Raad ertoe heeft gebracht te verzoeken om invoering van communautaire 
administratieve sancties op andere terreinen dan de landbouwsector. 
Voor de eerste maal wordt in het Gemeenschapsrecht een ruime definitie gegeven van 
handelingen die de goede toepassing van de communautaire financiële voorschriften in het 
gedrang brengen, onder toevoeging van het begrip rechtsmisbruik, worden de toepasselijke 
maatregelen en sancties beschreven en worden de personen aangeduid die aansprakelijk kunnen 
worden gesteld. 
Deze elementen gelden voor alle onderdelen van de communautaire begroting. Het begrip 
rechtsmisbruik vult een belangrijke leemte in het Gemeenschapsrecht aan. Personen die operaties 
opzetten welke strijdig zijn met de doelstellingen van de communautaire voorschriften, kan het 
eventuele voordeel van subsidies of de vrijstelling van douanerechten en andere belastingen 
worden ontzegd. 
Voor de toepassing van de communautaire sancties is een verjaringstermijn van vier jaar 
vastgesteld. Dit is een compromis tussen een doelmatige bescherming van de financiële middelen 
van de Gemeenschap en het principe van rechtszekerheid. Deze verjaringstermijn wordt toegepast 
zonder afbreuk te doen aan de bepalingen betreffende het financiële beheer van de 
communautaire ontvangsten en uitgaven, want hij heeft alleen betrekking op de sanctie en niet 
op de te innen schuldvordering. 
Artikel 10 van de genoemde verordening. 
Zaak 240/90, arrest van het Hof van 27.10.1992 : Bondsrepubliek Duitsland tegen Commissie van 
de Europese Gemeenschappen. 
Zaak C 104/94 "Cereal Italia SRL", arrest van het Hof van 12.10.1995. 
10 
Een ander belangrijk onderdeel van de verordening is de lijst van sancties, waarin expliciet de 
geldboeten en andere soorten sancties worden genoemd die de Commissie tot dusver heeft 
toegepast en die in de toekomst ook voor andere terreinen zullen gelden. 
Voorts wordt het verband aangegeven tussen de nationale strafrechtelijke procedures en het 
communautaire administratieve recht. Er is een genuanceerde oplossing gevonden waarbij het 
evenredigheidsbeginsel in acht is genomen. Het principe dat het Gemeenschapsrecht voorrang 
heeft blijft intact en tegelijkertijd wordt ervoor gezorgd dat rekening wordt gehouden met het 
billijkheidsbeginsel bij het opleggen van financiële sancties op grond van het Gemeenschapsrecht 
en het nationale strafrecht. De communautaire verworvenheden worden gerespecteerd, in die zin 
dat de administratieve geldboeten uit de landbouwsector uitdrukkelijk buiten de 
schorsingsregeling worden gehouden. Overigens zal het schorsingsmechanisme op de andere 
terreinen, doordat het beperkt is tot de parallelle instelling van gerechtelijke procedures, niet 
moeten spelen bij de instelling van procedures voor de toepassing van nationale sancties of 
transacties door de administratieve autoriteit. 
Gelet op de termijnen die de Europese Raad had vastgesteld, zijn sedert het begin van 1995 
intensieve werkzaamheden verricht, terwijl het Parlement in het kader van de 
raadplegingsprocedure het besluit onderzocht en voorstellen voor amendementen opstelde. 
Het Europees Parlement bracht op 15 maart 1995 advies uit over het voorstel van de 
Commissie17. Gelet op het verband tussen het deel "administratieve sancties" en het strafrecht 
en de behoefte aan een specifieke regeling voor het deel "controles en verificaties ter plaatse van 
de Commissie", heeft het voorzitterschap op 29 juni 1995 geoordeeld de laatste hand te moeten 
leggen aan een gemeenschappelijk standpunt, dat enkele wijzigingen op het oorspronkelijke 
voorstel bevatte en tegelijk een nieuwe raadpleging van het Parlement mogelijk maakte. Het 
Parlement heeft zich dan een tweede maal uitgesproken, over de tekst die uit de 
onderhandelingen voortvloeide, en een nieuw advies uitgebracht18. 
Ten slotte heeft de Raad op 18 december 1995, na de amendementen van het Parlement te 
hebben besproken, de verordening goedgekeurd. Gezien de politieke standpunten die waren 
ingenomen, met name binnen de groep ad hoc van het begrotingscomité, werden de 
amendementen van het Parlement niet aanvaard. De Commissie van haar kant heeft wel met 
enkele amendementen rekening gehouden en er de essentie van overgenomen in haar nieuwe 
voorstel betreffende de controles. 
2. Voorstel voor een verordening betreffende de controles en verificaties ter plaatse 
Met haar voorstel19 voldoet de Commissie aan het verzoek van de Raad hem een afzonderlijke 
verordening over het vraagstuk van de controles en verificaties ter plaatse voor te leggen. 
De Commissie heeft niet gekozen voor de optie die erin bestond te streven naar een harmonisatie 
of wijziging van de bepalingen betreffende de bevoegdheden van de controleurs van de 
Commissie die momenteel in elke sectoriële regelgeving voorkomen. Zij heeft de voorkeur 
gegeven aan een meer specifieke, horizontale aanpak van de fraudebestrijding en de opsporing 
van onregelmatigheden waardoor de sectoriële communautaire verworvenheden inzake 
administratieve controles en verificaties ter plaatse ongemoeid worden gelaten. 
Resolutie van het Europees Parlement van 15.03.1995, PB C 89 van 10.04.1995. 
Resolutie van het Europees Parlement van 30.11.1995, PB C 339 van 18.12.1995. 
Voorstel vastgesteld op 20 december 1995, doe. COM(95) 690 def 
11 
In het voorstel wordt het begrip controle ter plaatse nader aangegeven en is vermeld welke 
personen aan een dergelijke controle kunnen worden onderworpen. Het bevat regels betreffende 
de bevoegdheden en verplichtingen van de controleurs van de Commissie bij de uitvoering van 
controles ter plaatse en beoogt de juridische waarde te bevestigen van de vaststellingen die de 
controleurs van de Commissie hebben gedaan. 
Het voorstel verschaft een rechtsgrond voor het uitvoeren van controles en verificaties in het 
kader van de fraudebestrijding. Het gaat dus niet om het door de diensten van de Commissie 
uitgeoefende toezicht op de goede toepassing van de communautaire voorschriften door de 
nationale instanties. 
Dankzij deze verordening zullen specifieke, gerichte enquêtes in het kader van de 
fraudebestrijding kunnen worden uitgevoerd, vooral wanneer de mogelijkheden tot optreden van 
een bepaalde Lid-Staat overschreden zijn bij ingewikkelde of grensoverschrijdende 
fraudegevallen van grote omvang. 
Partnerschap tussen de Lid-Staten en de Commissie bij de bestrijding van fraude is de hoeksteen 
van de nieuwe horizontale regeling, welke gebaseerd is op een volledige samenwerking van de 
ambtenaren van de Commissie en die van de Lid-Staten bij de controles en verificaties ter 
plaatse. 
Gesteld kan dus worden dat deze verordening de nodige aanvulling vormt voor een duidelijke, 
uniforme en doeltreffende rationalisatie van de huidige werkmethoden bij de controles en 
verificaties ter plaatse door de diensten van de Commissie in het kader van haar opdracht en 
activiteiten inzake fraudebestrijding. 
Dit besluit vormt de concrete uitdrukking van het partnerschap tussen de Lid-Staten en de 
Commissie op het gebied van de fraudebestrijding. Het beoogt immers de doelstelling van artikel 
209A, tweede alinea, van het EG-Verdrag over de hulp die de Commissie de Lid-Staten moet 
verlenen in het kader van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, te 
verwezenlijken20. 
Ten slotte is deze regeling van groot belang voor de bepaling van de wijze waarop het fraude­
onderzoek moet verlopen en de methoden die daarbij moeten worden toegepast. Zij vormt het 
antwoord op het verzoek van de Europese Raad van Madrid van 15-16 december 1995, die erop 
aandrong zo spoedig mogelijk en nog vóór juni 1996 deze ontwerp-verordening aan te nemen. 
20 Zie ook hoofdstuk 4, punt 3, blz. 36. 
12 
AFDELING 3 : ACTIVITEITEN IN HET KADER VAN TITEL VI / VERBETERING 
VAN DE ONDERLINGE VERENIGBAARHEID VAN DE 
WETGEVINGEN VAN DE LIDSTATEN 
1. De Conventie 
In het kader van haar in 1994 aangenomen nieuwe strategie voor fraudebestrijding had de 
Commissie ook een voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een conventie 
aangaande de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen voorgesteld, dat gebaseerd 
was op artikel K.3, lid 2, van titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unje21. 
Als het om de bescherming van de communautaire begroting ging, stond het Europees Parlement 
een aanpak via de eerste pijler voor. De Commissie wees dit standpunt niet van de hand, maar 
gaf toch, om redenen van opportuniteit en gelet op de draagwijdte van de voorgestelde 
maatregelen, de voorkeur aan de aanpak van titel VI en de intergouvernementele procedures 
waarmee de ministeries van justitie beter vertrouwd zijn; het bijzondere karakter van de 
bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en de verplichtingen die daaruit 
voor de Lid-Staten en de Instellingen voortvloeien, worden immers niet steeds ten volle 
begrepen. Aldus heeft de Commissie bijgedragen tot het gebruik van de nieuwe instrumenten van 
Maastricht zonder daaraan de conclusie te verbinden dat de communautaire pijler niet de 
geschikte antwoorden kan geven. 
In de resolutie van de Raad van 1 december 1994 zijn de elementen aangegeven waarmee 
prioritair rekening moet worden gehouden om zo spoedig mogelijk een rechtsinstrument ter 
bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap in het kader van het nationale 
strafrecht in het leven te roepen22. 
Gezien de moeilijkheden die de onderhandelaars binnen de instanties van "titel VI" hadden 
ondervonden, besloot de Raad van 9-10 maart 1995 voorlopig de draagwijdte van dit 
rechtsinstrument te beperken tot de omschrijving van fraude, de strafrechtelijke aansprakelijkheid 
van de leidinggevende personen, de sancties en de territoriale bevoegdheid. Daardoor kon de 
Europese Raad van Cannes in juni 1995 een akkoord bereiken, waarna op 26 juli 1995 de akte 
van de Raad tot vaststelling van de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële 
belangen van de Europese Gemeenschappen werd ondertekend, instrument dat echter zo spoedig 
mogelijk moet worden aangevuld23. 
De conventie, als aangenomen door de Raad, bevat dus niet alle elementen van het voorstel van 
de Commissie24. Zij vormt echter een zeer belangrijke stap naar een gelijkwaardige bescherming 
in de gehele Gemeenschap, zoals uitdrukkelijk gevraagd door de Europese Raad van Madrid. De 
vaststelling van een gemeenschappelijke definitie van fraude en de verplichting voor de Lid-
Staten om deze definitie in een incriminatie om te zetten vormen een beslissende stap in de 
richting van de nagestreefde homogene bescherming in de gehele Gemeenschap. 
23 
24 PB C 216 van 06.08.1994. 
PB C 355 van 14.12.1994. Zie jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 6.2, en 
hoofdstuk 2, afdeling 3 (met name gerechtelijke samenwerking, witwassen, aansprakelijkheid van 
rechtspersonen, omkoping). 
Zie het protocol onder punt 2 van deze afdeling en ook de akte van de Raad tot vaststelling van de 
overeenkomst, tweede overweging (PB C 316 van 27.11.1995, blz. 48). 
Zie jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 6.2. 
13 
De conventie is dus een belangrijke vooruitgang wat de bescherming van de financiële belangen 
van de Gemeenschap betreft, want alle Lid-Staten moeten fraude voortaan strafrechtelijk 
vervolgen. Ook betekent zij, op een specifiek terrein, een belangrijke etappe in de onderlinge 
aanpassing van het strafrecht van de Lid-Staten, welke het gepaste antwoord is op de problemen 
van de financiële delinquentie, in het bijzonder in geval van grensoverschrijdende fraude. De 
belangrijkste ontwikkeling is ongetwijfeld de definitie van het begrip fraude, met de twee 
aspecten - ontvangsten en uitgaven - van de communautaire begroting. Het principe van de 
specifieke incriminatie dat de Commissie toegepast wilde zien, is uiteindelijk niet aangehouden. 
De conventie voorziet in een methode voor het vaststellen van nieuwe incriminaties op basis van 
deze definitie. Dat kan de vorm aannemen van een specifieke incriminatie of van een 
uitdrukkelijke en expliciete opname van de bedoelde inbreuken in een algemeen fraudedelict. 
Overigens verplicht de overeenkomst de Lid-Staten voor gevallen van ernstige fraude (van meer 
dan 50.000 ecu) vrijheidsstraffen vast te stellen die tot uitlevering kunnen leiden. 
Zij bevestigt ook het principe van de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de leidinggevende 
persenen, weliswaar overeenkomstig de principes van het nationale recht, en geeft de 
basisprincipes aan voor gerechtelijke samenwerking op het gebied van de bescherming van de 
financiële belangen, waaronder het principe van centralisatie van de vervolging en dat van 
vervolging of uitlevering ("aut dedere aut judicare"). 
Bovendien stelt de conventie de bevoegdheden van het Hof van Justitie vast volgens het 
bepaalde in artikel K.3, lid 2, sub c, van het Verdrag betreffende de Europese Unie. De zeer 
restrictieve aanpak van de Lid-Staten komt niet overeen met het oorspronkelijke voorstel van de 
Commissie. Bij deze aanpak zal het Hof van Justitie geen echte uitleggingsbevoegdheid hebben 
voor vraagstukken in verband met de Europese begroting die een dergelijke regeling ongetwijfeld 
zal doen ontstaan. De Commissie is van oordeel dat de zaken op dit punt moeten worden 
hersteld en dat deze bevoegdheid aan het Hof van Justitie moet worden gegeven. 
De conventie bevat ook een gedetailleerde methode voor de omzetting van de verplichtingen van 
de Lid-Staten in hun strafrecht en bepaalt dat de Lid-Staten de omzettingsbepalingen moeten 
mededelen. De Commissie zal het ratilicatieproces volgen en de omzettingsprocedures 
analyseren25 ten einde bij de Raad verslag uit te kunnen brengen over de stand van omzetting 
van de verplichtingen in nationale strafrechtelijke bepalingen. 
Zonder ratificatie en omzetting binnen een korte termijn zouden de gemaakte vorderingen hun 
betekenis verliezen en, doordat de op het niveau van de staatshoofden bereikte overeenkomst 
geen effect zou sorteren, zouden de instrumenten van titel VI tot ondoelmatigheid veroordeeld 
zijn. 
2. Protocol bij de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van 
de Europese Gemeenschappen (tweede instrument, onder meer voor de gerechtelijke 
samenwerking) 
Een van de initiatieven van de Commissie dat nog door de Raad moet worden behandeld, is haar 
voorstel van 20 december 199526 voor een protocol bij de overeenkomst aangaande de 
bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen. Daarmee geeft de 
Commissie gevolg aan het uitdrukkelijke verzoek van de Europese Raad van Madrid om de 
25 Deze actie is opgenomen in haar werkprogramma fraudebestrijding 1996 (C()M(96)I7 clef). 
COM(95)693 def, gepubliceerd in PB C 83 van 20.3.1996. 
14 
conventie aan te vullen. In de akte zelf van de Raad tot vaststelling van de overeenkomst wordt 
trouwens naar deze eis verwezen. 
In het voorstel van de Commissie zijn enkele elementen van haar voorstel van juni 1994 
overgenomen die om politieke redenen (het door de Raad vastgestelde tijdschema) niet in de 
overeenkomst van 26 juli 1995 werden aangehouden. Zo beoogt het voorstel specifieke regels 
voor de gerechtelijke samenwerking en het uitvoeren van gezamenlijk onderzoek van 
grensoverschrijdende fraude vast te stellen, met name in verband met het principe van 
centralisatie van de vervolgingen dat in de overeenkomst is vermeld. In het voorstel wordt ook 
getracht gevolg te geven aan de resolutie van de Raad van 1 december 1994 die met name 
handelde over het witwassen27 en de aansprakelijkheid van rechtspersonen. 
Omdat de aard van het rechtsinstrument waarmee de conventie moet worden aangevuld niet 
precies werd aangegeven, heeft de Commissie gekozen voor een protocol met de hoofdzaken. 
Juridisch heeft het protocol dezelfde waarde en verbindende kracht als de conventie, want het 
wordt volgens dezelfde procedurevoorschriften aangenomen, namelijk die van titel VI van het 
Verdrag betreffende de Europese Unie en in het bijzonder de ratificatie door de nationale 
parlementen. 
Het protocol vult de conventie op hoofdpunten aan wat betreft : 
de elementen van materieel recht (aansprakelijkheid van rechtspersonen, met de passende 
sancties, definitie en specifieke incriminatie van het witwassen van de opbrengst van 
communautaire fraude); 
de elementen van procedureel recht die concreet uitdrukking moeten geven aan de 
doeltreffendheid van het nationale strafrechtelijke arsenaal op het niveau van de Unie 
(gerechtelijke samenwerking, centralisatie van de vervolgingen en opstelling van een 
gemeenschappelijk register van vervolgingen). 
De strafrechtelijke verantwoordelijkheid van rechtspersonen is een fundamenteel vraagstuk 
waarvan de Commissie de moeilijkheid zeker niet onderschat. Dit principe maakt niet in alle 
Lid-Staten deel uit van de rechtsorde, ook al kennen de meeste Lid-Staten een dergelijke 
aansprakelijkheid. Het gaat om een belangrijke juridische vernieuwing waarmee een eind moet 
worden gemaakt aan de strafrechtelijke immuniteit van de ondernemingen of andere organisaties 
die profiteren of frauduleus voordeel hebben van de financiële bepalingen in communautair 
verband. Voorkomen moet immers worden dat de gerechtelijke gevolgen van communautaire 
fraude alleen door ondergeschikten of leidinggevend personeel worden gedragen, terwijl de 
vennootschap of onderneming haar activiteit voortzet zonder te worden bestraft voor handelingen 
die door haar structurele organisatie mogelijk werden gemaakt en haar onwettige winsten hebben 
opgeleverd. 
Het protocol verplicht de Lid-Staten bovendien het witwassen van de opbrengst van fraude 
strafbaar te stellen. Een belangrijke voorziening van dit initiatief betreft de vraagstukken die 
verband houden met de gerechtelijke samenwerking en de procedures. De ervaring van de 
nationale opsporingsdiensten en de volkomen ontoereikende stand van het huidige recht ter 
zake28 tonen aan dat zonder uitstel wetgevende maatregelen moeten worden getroffen om 
27 
28 Zie jaarverslag" Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 6.3.2. 
Veel Lid-Staten wijzen in hun verslag over de stand van toepassing van artikel 209A van het EG-Verdrag 
15 
rechtsinstrumenten te scheppen waarmee de huidige uitdagingen kunnen worden aangepakt 
(bijzondere karakter van de begroting van de Unie, ontwikkeling van de financiële 
criminaliteit...). 
Met betrekking tot de gerechtelijke samenwerking vermeldt de overeenkomst slechts enkele 
principes, die thans door meer gedetailleerde voorschriften moeten worden aangevuld. Bij 
grensoverschrijdende fraude of ingewikkelde fraude met onderlinge vertakkingen worden de 
vervolgingen gecentraliseerd door de prioritaire bevoegdheid op basis van objectieve criteria bij 
een "chef de file" te leggen. De voorschriften betreffende de rechtshulp en de gerechtelijke 
samenwerking voorzien in de mogelijkheid van rechtstreekse contacten en rechtsbijstand tussen 
de gerechtelijke autoriteiten, waardoor de procedure aanzienlijk wordt vereenvoudigd en al 
concreet uitdrukking wordt gegeven aan het bepaalde in artikel 209A, tweede alinea, van het EG-
Verdrag. Ter aanvulling van de conventie kent het protocol ook een prejudiciële 
uitleggingsbevoegdheid toe aan het Hof van Justitie. 
Naar aanleiding van het verzoek in de akte van de Raad tot vas+stelling van de overeenkomst 
om deze zo spoedig mogelijk aan te vullen, heeft het Italiaanse voorzitterschap van de Raad dit 
protocol op zijn prioriteitenlijst voor het eerste halfjaar 1996 geplaatst. De Commissie is 
voornemens actief bij te dragen aan de werkzaamheden van de gespecialiseerde instanties van 
de Raad. 
3. Protocol over de omkoping van ambtenaren 
Corruptie was een van de punten in de resolutie van de Raad van 1 december 1994. Sinds 
10 augustus 1976 bevindt zich een ontwerp-verdrag ingediend door de Commissie op de tafel 
bij de Raad, zonder dat hierover een debat op gang gekomen is. 
Wat betreft het thema van de corruptie en rekening houdend met de snelheid waarbij het Spaanse 
voorzitterschap van de Raad reeds in juni een voorstel indiende29, heeft de Commissie ervan 
afgezien een eigen tekst in te dienen om een opeenstapeling van voorstellen en acties te 
voorkomen. Zij geeft er de voorkeur aan haar ontwerp-verdrag te handhaven en, op basis van 
de studies van haar eigen diensten over dit vraagstuk, actief tot de voorbereidende 
werkzaamheden van de Raad bij te dragen, opdat in verband met de bescherming van de 
financiële belangen terdege rekening zou worden gehouden met de corruptieproblematiek en er 
daarbij voor te zorgen dat de tekst niet alleen handelt over omkoping van communautaire 
ambtenaren, een verschijnsel onder vele, maar ook over omkoping van nationale ambtenaren. 
De werkzaamheden in de Raad hebben geleid tot de consensus die is opgenomen in de 
conclusies van de Europese Raad van Madrid van 15-16 december 1995. Dit is al een eerste 
resultaat. Hoofddoel is leemten weg te werken in de beteugeling van actieve of passieve 
corruptie waarbij de financiële belangen van de Gemeenschap in het gedrang komen; vaak is 
deze corruptie grensoverschrijdend en zijn er zowel communautaire als nationale ambtenaren bij 
betrokken. 
29 (zie hoofdstuk 4, blz.33) op de behoefte aan een doeltreffende gerechtelijke samenwerking, want de huidige 
regeling berust op een internationale wetgeving die dateert van de jaren '50 toen Europa nog geen 
gemeenschappelijke beleidsvormen en goederen had en de financiële criminaliteit slechts een individueel 
of een bendeverschijnsel was en niet zoals thans gebruik maakte van georganiseerde netwerken die een zeer 
respectabel uiterlijk kunnen hebben. 
In dit verband moet ook rekening worden gehouden met de toezegging van Spanje over deze belangrijke 
kwestie. 
16 
Het protocol beoogt in feite de tekortkomingen van de nationale wetgeving van de Lid-Staten 
te verhelpen door strafrechtelijke gelijkstelling van de ambtenaren van de Europese 
Gemeenschappen en die van de Lid-Staten, waarbij echter wel wordt gelet op het protocol 
betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese ambtenaren. Dit principe kwam 
reeds voor in het ontwerp-verdrag van 1976, waaruit trouwens, op enkele aanpassingen na, de 
huidige definitie van Europees ambtenaar als opgenomen in het voorstel van de Raad is 
overgenomen. 
Het protocol voorziet in een gemeenschappelijke incriminatie van actieve en passieve corruptie 
ten einde de verschillende concepten zoals zij in de Lid-Staten bestaan, meer te harmoniseren. 
De Leden van de communautaire Instellingen worden gelijkgesteld met hun ambtgenoten van 
hetzelfde niveau in de Lid-Staten, en dus niet met de ambtenaren zoals het strafrecht van 
sommige Lid-Staten bepaalt. 
Opgemerkt moet worden dat de Lid-Staat van vestiging van de Europese Instelling van de 
ambtenaar die de inbreuk gepleegd heeft, voortaan ook de gerechtelijke vervolging mo?t 
instellen. 
De regels betreffende de bevoegdheid van het Hof van Justitie zijn, zoals de overeenkomst, 
restrictief gehouden. 
Wat de procedure betreft wordt verwacht dat het protocol in de eerste helft van 1996 zal worden 
aangenomen, na de raadpleging van het Europees Parlement door het Spaanse voorzitterschap 
in december 1995. Overeenkomstig artikel K.6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie 
moet het Parlement worden geraadpleegd over de voornaamste aspecten van de activiteiten van 
de Raad op het gebied van titel VI. 
AFDELING 4 : ONTWIKKELINGEN OP HET GEBIED VAN DE GEORGANISEERDE 
FINANCIËLE MISDAAD 
Met de ondertekening op 26 juli 1995 van de conventie betreffende de strafrechtelijke 
bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen heeft de Raad met 
name een initiatief genomen dat bedoeld is als antwoord op het bestaan van georganiseerde 
criminele netwerken die dikwijls betrokken zijn bij grensoverschrijdende fraude die de 
ontvangsten en uitgaven van de Gemeenschap aantast. 
Deze vaststelling berust op de zuivere werkelijkheid op het terrein en de ervaringen die de 
Commissie en de gespecialiseerde nationale diensten via onderzoek hebben opgedaan30. 
Deze vaststelling wordt ook door een aantal Lid-Staten gedeeld. Uit het onderzoek van de 
nationale verslagen die door de Lid-Staten werden verstrekt in het kader van de balans van de 
toepassing van artikel 209A van het EG-Verdrag waarom door de Raad was verzocht, kon 
immers worden afgeleid dat bepaalde gespecialiseerde nationale overheidsdiensten, met name 
in Frankrijk, Denemarken en Italië, hadden ontdekt dat georganiseerde criminele netwerken 
betrokken zijn bij het opzetten van frauduleuze handelingen ten koste van de communautaire 
begroting31. 
30 
31 Zie met name het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1, over 
grensoverschrijdende fraude. 
De Lid-Staten hebben de Raad voorts bijdragen verstrekt die dienden als grondslag voor de 
17 
Wat de grond van de zaak betreft, zijn de vaststellingen duidelijk : het verschijnsel van de 
georganiseerde misdaad heeft een internationale omvang bereikt; het vormt een bedreiging voor 
de veiligheid van de Lid-Staten enerzijds en voor de bescherming van de gemeenschappelijke 
belangen anderzijds, welke bedreiging niet kan worden ingedamd door een geïsoleerd optreden 
van de nationale structuren die met fraudebestrijding zijn belast. Bovendien profiteren de 
criminele netwerken met gemak van de discontinuïteit op strafrechtelijk gebied en de 
onverenigbaarheden tussen de repressieve arsenalen van de Lid-Staten. Het gemeenschappelijk 
belang en de bescherming van de financiële belangen vereisen derhalve niet enkel een 
harmonisatie van het strafrecht van de Lid-Staten om te komen tot gemeenschappelijke 
strafbaarstelling van de delicten die ten nadele van de Gemeenschap worden begaan, doch vooral 
de invoering van rechtsinstrumenten die de gerechtelijke samenwerking tussen de Lid-Staten 
stimuleren en het opgeven van de gerechtelijke autarkie beogen om zo de communautaire 
solidariteit in de hand te werken, zulks om te komen tot een gelijkwaardig beschermingsniveau 
en een homogene bestraffing32. 
In feite zijn de instrumenten waarover de Lid-Staten beschikken om op gerechtelijk gebied tegen 
de grensoverschrijdende financiële misdaad samen te werken, niet meer aangepast. Deze misdaad 
is immers grotendeels geïnternationaliseerd zodat hij van gunstige voorwaarden kan profiteren. 
De bewijzen die nodig zijn om de geïdentificeerde netwerken te ontmantelen, zijn moeilijk te 
leveren en vereisen veel tijd; hier is dan ook optreden op communautair niveau vereist, en zijn 
samenwerking en coördinatie onontbeerlijk. 
Aan de andere kant beschikken deze misdaadorganisaties dikwijls over aanzienlijke middelen. 
Deze vooral financiële middelen stellen hen in staat de internationale rechtsmechanismen te 
omzeilen. Dit geldt vooral voor het communautair douanevervoer, terrein waarop de regelgeving 
moet worden verscherpt, met name met betrekking tot gevoelige produkten33, om te voorkomen 
dat douanerechten en -heffingen worden ontdoken, welke een belangrijk deel van de traditionele 
eigen middelen vormen14. Ook voor de nationale begrotingen is dit van groot belang. 
Deze praktijken hielden tot op zekere hoogte weinig risico's voor de daders in omdat de 
organisatie binnen deze netwerken precies en mechanisch blijft, zodat de financiële winst in geen 
verhouding staat tot de gerechtelijke straffen die kunnen worden opgelopen. Ervaren 
misdadigers profiteerden en profiteren nog altijd van gesofistikeerde regelingen die het hun 
mogelijk maken door gebruikmaking van met name lege vennootschappen in minder repressieve 
gebieden aan elke vervolging te ontkomen, dikwijls zelfs onder het mom van wettelijkheid. 
De economische en financiële systemen worden thans afgestemd op de eis van snelheid en 
doeltreffendheid van het internationaal handelsverkeer35. Deze soepelheid is zeker nodig, maar 
32 
33 
34 opstelling van een verslag over de georganiseerde misdaad in de Europese Unie. Het Italiaanse 
Voorzitterschap heeft er zich, in aansluiting op de debatten die over de grote lijnen van dit verslag 
op gang werden gebracht, toe verbonden de werkzaamheden op dit gebied actief voort te zetten 
en een volgend verslag voor te leggen over de financiële misdaad in 1995. 
Zie meer in het bijzonder de conclusies van het onderzoek naar de vleescarrousel, dat werd 
beschreven in het voornoemde verslag voor 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1.2.2. 
Zie hoofdstuk 2, afdeling 3, over de douane, blz. 23 e.v., en hoofdstuk 6, afdeling 1, punt 1.14, 
over sigarettensmokkel, blz.58. 
Deze douanefraude komt veel voor en heeft allerlei vormen : van sigarettensmokkel (zie 
hoofdstuk 6, afdeling 1, punt 1.14, blz. 58) tot de caroussels van ladingen sterke drank en 
landbouwprodukten, alsook fraude op het gebied van anti-dumpingrechten (zie hoofdstuk 6, 
afdeling 1, blz. 47 e.v., en afdeling 3, blz. 68). Op ontvangstengebied is 2 % van de ontdekte 
fraudegevallen goed voor 66 % van de betrokken bedragen; op uitgavengebied is deze verhouding 
8 % van de gevallen tegenover 74 % van de betrokken bedragen. Deze cijfers sterken de 
Commissie in haar overtuiging dat het bij communautaire fraude niet om banale misdrijven gaat, 
maar om grote georganiseerde financiële misdaad. 
Zo kunnen bijvoorbeeld door het internationaal S WI1T -netwerk in enkele seconden 
18 
wanneer de regels voor criminele doeleinden worden omzeild, moet het antwoord ook kunnen 
worden aangepast. 
De doelstellingen van de bescherming van de financiële belangen kunnen niet worden bereikt 
door middel van instrumenten die dateren uit de jaren '50, toen Europa nog geen 
gemeenschappelijk beleid had door één enkele begroting beheerd36 en toen de commerciële en 
financiële stromen slechts een fractie waren van wat zij thans zijn. 
geldoverdrachten tussen banken van talrijke landen worden uitgevoerd. 
Wat betreft de werking van de onderlinge rechtshulp en de gerechtelijke samenwerking tussen de 
Lid-Staten, is het Verdrag van Straatsburg (1959), ook al blijkt het voor vormen van individuele 
misdrijven geschikt te zijn, ongeschikt voor de internationale economische criminaliteit, en voldoet 
het vooral niet aan de eisen van de bescherming van de financiële belangen van de Europese 
Gemeenschappen. 
HOOFDSTUK 2: ONTWIKKELING VAN DE SECTORIËLE 
REGELGEVING IN 1995 
In dit tweede hoofdstuk wordt getracht een zo concreet mogelijke beschrijving te geven van de 
ontwikkeling van de communautaire wet- en regelgeving in 1995 op het gebied van 
vereenvoudiging en, wat de maatregelen met financiële gevolgen betreft, de kwetsbaarheid voor 
fraude. 
Op landbouw- en douanegebied hebben zich belangrijke ontwikkelingen voorgedaan, met name 
wat de doorvoerregeling betreft. Op het gebied van het structuurbeleid werd in 1994 essentiële 
vooruitgang geboekt met de uitbreiding van de sectorale regelgeving en de goedkeuring van de 
Verordeningen (EG) nrs. 1681/94 en 1831/94 betreffende de onregelmatigheden en de 
terugvordering van ten onrechte uitgekeerde bedragen in het kader van de Structuurfondsen en 
het Cohesiefonds. De diensten van de Commissie hebben grote inspanningen geleverd om de 
tenuitvoerlegging van de regelingen37, die nog op uiteenlopende wijze door de Lid-Staten worden 
toegepast, af te ronden. 
AFDELING 1 : EIGEN MIDDELEN 
Het voorstel tot wijziging van Verordening (EEG, EURATOM) nr. 1552/89 van de Raad 
houdende toepassing van Besluit 88/376/EEG, EURATOM betreffende het stelsel van eigen 
middelen dat door de Commissie was ingediend38, is nog niet formeel goedgekeurd door de 
Raad. 
Het voorstel beoogt voornamelijk de procedure voor het mededelen aan de Commissie van 
inlichtingen over de door de Lid-Staten vastgestelde fraudes en onregelmatigheden te verbeteren 
door de inhoud van de meldingen gedetailleerd vast te stellen en de frequentie van de 
mededelingen te verhogen (zoals voor de uitgaven). Aldus zal de Commissie in staat worden 
gesteld de invordering van de bij de fraudes en onregelmatigheden betrokken bedragen beter te 
volgen. 
Op 17 november 1995 heelt de Raadeen gemeenschappelijk standpunt vastgesteld over de 
betrokken wijzigingen en dit in het kader van de raadplegingsprocedure aan het Europees 
Parlement gezonden. 
Tijdens de raadpleging hebben de twee takken van de begrotingsautoriteit een akkoord bereikt, 
zodat de verordening in het eerste kwartaal van 1996 kan worden aangenomen. 
AFDELING 2 : LANDBOUW 
Een van de voornaamste doelstellingen van het onderdeel "preventie" van de door de Commissie 
in maart 1994 vastgestelde strategie van fraudebestrijding39 is de bepalingen met een financieel 
karakter in de landbouwwetgeving te herzien en te verbeteren. In voortzetting van haar 
actieprogramma voor 199540 heeft de Commissie aan deze opdracht verdergewerkt, met de 
volgende resultaten. 
37 
38 
39 
40 Met name door opleidingsacties voor de betrokken nationale ambtenaren, zie hoofdstuk 5, afdeling 1, 
blz. 41. 
Zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 1. 
Fraudebestrijding : strategie van de Commissie en werkprogramma voor 1994, doe. COM(94) 92 def. 
Werkprogramma fraudebestrijding van de Commissie voor 1995, doe. COM(95) 26 def. 
20 
41 
42 
46 
47 
48 Verordening (EEG) nr. 4045/8941 van de Raad inzake de door de Lid-Staten uit te voeren 
controles op de verrichtingen in het kader van de financieringsregeling van het EOGFL-
Garantie moest nog worden aangevuld met specifieke regels voor met name de volgende 
terreinen : 
versterking van de procedures voor wederzijdse bijstand tussen de Lid-Staten 
(kader van artikel 7 van de genoemde verordening) en uitvoering van 
gezamenlijke acties wanneer de handelsdocumenten onvoldoende worden geacht 
of afkomstig zijn van buiten de Gemeenschap gevestigde maatschappijen. De 
discussies over een voorstel voor een verordening worden voortgezet door 
werkgroepen van de Commissie; 
normalisering van de documenten en de verslagen van de Lid-Staten om de 
controles te harmoniseren. Op 19 december 1995 heeft de Commissie 
Verordening (EG) nr. 2992/9542 tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 
1863/9043 houdende wijze van toepassing van Verordening (EEG) nr. 4045/89 
vastgesteld. 
De Commissie heeft strengere regels vastgesteld voor de toepassing van Verordening 
(EEG) nr. 386/9044 van de Raad inzake de controle bij de uitvoer van landbouwprodukten 
die in aanmerking komen voor restituties of andere bedragen, verordening die werd 
gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 163/9445 van de Raad : 
Verordening (EG) nr. 3122/9446 van de Commissie geeft de criteria aan die de 
Lid-Staten moeten toepassen bij het gebruik van risico-analysetechnieken om hun 
preventiestrategie vast te stellen voor fraude met landbouwprodukten die voor 
restituties in aanmerking komen. Deze verordening is op 1 januari 1995 van 
kracht geworden; 
Verordening (EG) nr. 2221/9547 van de Commissie heeft betrekking op de 
uitvoering van de materiële controles en de selectie van te analyseren stalen bij 
de uitvoer van landbouwprodukten die voor restituties in aanmerking komen. 
Deze verordening is op 1 januari 1996 van kracht geworden. 
Wat de communautaire landbouwprodukten betreft die met een restitutie naar derde 
landen worden uitgevoerd, is de Commissie bezig met een volledige codificatie van 
Verordening (EEG) nr. 3665/8748 van de Commissie. De codificatie zal in 1986 worden 
voltooid; rekening zal worden gehouden met de werkzaamheden die voorheen al zijn 
verricht. 
PB L 388 van 30.12.1989. Verordening gewijzigd bij de Verordeningen (EG) nrs. 3094/94 (PB L 24 van 
29.01.1994) en 3235/94 van de Raad (PB L 338 van 28.12.1994). Zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994. 
PB L 312 van 23.12.1995. 
43 PB L 170 van 03.07.1990. 
44 PB L 42 van 16.02.1990. 
45 PB L24 van 29.01.1994. 
PB L433 van 21.12.1994. 
PB L 224 van 21.09.1995. 
PB L 351 van 14.12.1987. 
21 
49 
50 
51 
52 Verordening (EG) nr. 2949/9449 van de Commissie, die op 1 april 1995 van 
kracht is geworden, bevat een stelsel van boeten en sancties welke worden 
toegepast naargelang van de ten onrechte uitbetaalde bedragen en wijzigt 
artikel 11 van Verordening (EEG) nr. 3665/87; 
Verordening (EG) nr. 2955/9450 van de Commissie wijzigt de artikelen 18 en 44 
van Verordening (EEG) nr. 3665/87 met betrekking tot de goedkeuring van de 
maatschappijen die op internationaal vlak gespecialiseerd zijn in controle en 
toezicht en belast zijn met het opstellen van de bewijzen van lossing en de 
documenten voor het vrije verkeer in derde landen. In deze op 1 januari 1995 van 
kracht geworden verordening is bepaald dat de erkenningsbevoegdheid toevalt aan 
de Lid-Staten. 
Tegelijkertijd heeft de vaststelling van deze verordening het mogelijk gemaakt 
criteria te bepalen voor de erkenningsprocedures die de Lid-Staten kunnen 
gebruiken. Bovendien zal regelmatig een lijst van de door de Lid-Staten erkende 
maatschappijen worden bekendgemaakt in reeks C van het Publikatieblad van de 
Europese Gemeenschappen; 
de Commissie is ook begonnen aan de herziening van artikel 15 van Verordening 
(EEG) nr. 3665/87 om te voorkomen dat landbouwprodukten die met restitutie uit 
de Gemeenschap zijn uitgevoerd, na verwerking worden wederingevoerd met 
verlaagde invoerrechten krachtens preferentiële overeenkomsten met de betrokken 
derde landen (landen en gebieden overzee, ACS-landen). In haar voorstel is onder 
meer bepaald dat de exporteur de ten onrechte uitgekeerde restitutie moet 
terugbetalen; 
Verordening (EG) nr. 138451 van de Commissie houdt een wijziging in van 
Verordening (EEG) nr. 3665/87 op het punt van de gedifferentieerde restituties, 
vooral om een zekere mate van stralbaarstelling in te voeren bij wijziging van de 
bestemming wanneer de restitutie voor de werkelijke bestemming lager is dan de 
vooraf vastgestelde restitutie. Doel is te voorkomen dat de bestemming waarvoor 
de hoogste restitutie geldt, ten onrechte vooraf wordt vastgesteld. 
Verordening (EG) nr. 1469/9552 van de Raad bevat een regeling voor het nemen van 
bepaalde maatregelen tegenover begunstigden van door het EOGFL-Garantie 
gefinancierde verrichtingen die niet betrouwbaar zijn (verordening "zwarte lijst"). Het is 
thans mogelijk een lijst op te stellen van handelaren (personen of firma's) die een grote 
nalatigheid of kwade bedoelingen aan de dag hebben gelegd. De Lid-Staten zullen hen 
strenger controleren, waarbij zij maatregelen kunnen nemen die gaan van schorsing tot 
uitsluiting van het gevraagde voordeel gedurende een bepaalde periode. 
Het voorstel van de Commissie betreffende de wijze van toepassing van deze verordening 
bevindt zich in de goedkeuringsfase. 
Wat ten slotte de medefinanciering door de Gemeenschap van de versterking van de 
controles van de Lid-Staten betreft heeft de Commissie een verslag opgesteld over de 
Verordening tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 3665/87 met betrekking tot de terugvordering van ten 
onrechte uitgekeerde bedragen en de sancties (PB L 310 van 03.12.1994). 
Verordening tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 3665/87 (PB L 312 van 06.12.1994). 
PB L 134 van 20.06.1995. 
PB L 145 van 29.06.1995. 
22 
toepassing van de huidige regeling, ten einde nieuwe voorstellen te formuleren waarmee 
de onvolkomenheden van de vroegere verordening53 kunnen worden verholpen. Het 
ontwerp zal binnenkort (in 1996) door de Raad worden aangenomen. In dit ontwerp is 
bepaald dat de controleverrichtingen in de Lid-Staten kunnen worden medegefinancierd 
op basis van een kosten/baten-analyse van elk project dat de Lid-Staten jaarlijks bij de 
Commissie indienen. 
AFDELING 3 : DOUANE 
1. Douanevervoerregelingen 
De Commissie heeft op 29 maart 1995 een mededeling aangenomen over "fraude in de regeling 
voor douanevervoer, voorgestelde oplossingen en toekomstperspectieven"54. Doel van deze 
mededeling is onder meer de betrokken economische subjecten, vooral hen die als aangever 
optreden, ten sensibiliseren voor de risico's die zij moeten voorkomen bij de uitoefening van hun 
beroep, want de Commissie kan in geen geval ingaan op verzoeken om uitstel van betaling van 
een douaneschuld. Op dit gebied bestaat er geen enkele juridische mogelijkheid en is de 
Commissie integendeel verplicht de eigen middelen van de Gemeenschap te beschermen. 
In de mededeling van de Commissie worden specifieke initiatieven aangekondigd met betrekking 
tot de verscherping van de controleprocedures en de verbetering en automatisering van de 
doorvoerprocedures. 
In dit deel wordt niet teruggekomen op de door de fraudeurs toegepaste technieken of de 
kenmerken van de fraude55, maar wordt getracht een precieze stand van zaken te geven van de 
maatregelen die in het kader van deze belangrijke mededeling van de Commissie werden 
aangekondigd. 
Procedures : 
Enkele van de in het document van de Commissie aangekondigde maatregelen zijn al in 1995 
genomen. 
Wijziging van de voorschriften inzake zekerheidsstelling voor communautair/ 
gemeenschappelijk douanevervoer6 van fraudegevoelige produkten57. 
Voor alle doorvoerverrichtingen moet een zekerheid worden gesteld ter dekking van de 
douanerechten en andere heffingen die opeisbaar kunnen worden bij niet-zuivering van 
het T-document. De regeling communautair/ gemeenschappelijk douanevervoer voorziet 
in drie soorten zekerheden : de doorlopende, de forfaitaire en de afzonderlijke. De 
doorlopende zekerheid (de meest soepele voor de handelaren) dient ter dekking van alle 
verrichtingen van een zelfde aangever in een bepaalde periode. De hoogte ervan wordt 
berekend met behulp van parameters die zijn vastgesteld in de regelgeving, welke slechts 
53 
54 
55 
56 
57 Verordening (EEG) nr. 307/91 van de Raad, PB L 37 van 09.02.1991. 
Doe. COM(95) 108 def. 
Zie Jaarverslag "fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 5. 
Herinnering : de gemeenschappelijke douanevervoerregeling is een uitbreiding van de communautaire 
regeling tot de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) bij een overeenkomst van 1987. 
Te weten : sigaretten, landbouwprodukten, boter, melkpoeder, alcohol, suiker, vlees en textiel. 
23 
58 
59 
60 
61 
62 in een zeer gedeeltelijke dekking van de op deze transacties verschuldigde douanerechten 
(en andere heffingen) voorziet. 
Artikel 360 van Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie58 bepaalt dat de Lid-
Staten de Commissie toestemming kunnen vragen de toepassing van de doorlopende 
zekerheid tijdelijk te verbieden wanneer het gaat om verrichtingen met produkten die een 
"buitengewoon" risico op fraude inhouden. 
Over het verbod op het gebruik van de doorlopende zekerheid heeft de Commissie twee 
beschikkingen genomen59 : op verzoek van Spanje, voor het vervoer van sigaretten, en 
op dat van Duitsland, voor het vervoer van bepaalde landbouwprodukten (levende 
runderen, bevroren rundvlees, melk en room, boter, kaas, bananen, alcohol en 
alcoholhoudende produkten, suiker, rogge en tarwe). 
Het Comité Douanewetboek (afdeling douanevervoer) heeft striktere criteria voor het 
gebruik van de doorlopende zekerheid vastgesteld, die begin 1996 in de regelgeving zijn 
verwerkt. 
Ook de bepalingen van de verordening betreffende de forfaitaire zekerheid (berekend in 
veelvouden van 7.000 ecu)60 zijn gewijzigd met het oog op de verhoging van deze 
zekerheid tot 100 % van de betrokken rechten en heffingen voor produkten waarop het 
verbod van de forfaitaire zekerheid van toepassing is. 
Versnelde zuiveringsprocedure voor risicogevoelige goederen (communautair/ 
gemeenschappelijk douanevervoer en TIR61). 
Deze procedure werd opgesteld in de vorm van een administratieve regeling (zodat nog 
op de dag van aanbieding van de goederen op het kantoor van bestemming een kopie van 
het doorvoerdocumcnt kan worden gezonden aan het kantoor van vertrek). Deze 
bepalingen zijn ook in de regelgeving opgenomen. 
Voor de TIR-regeling zijn bij Resolutie nr. 49 van 3 maart 199562 versnelde 
zuiveringsprocedures vastgesteld (per fax), die op 1 september werden ingevoerd. 
Maatregelen betreffende het vervoer : transportperiode (communautair douanevervoer/ 
TIR) en verplichte reisweg (TIR). 
Deze maatregelen hebben betrekking op het vervoer van goederen. Over het algemeen 
stelt de handelaar vrij het traject naar het kantoor van bestemming vast, dat overigens kan 
veranderen, zoals bij herverkoop van de goederen (andere cliënt). Hij moet alleen zorgen 
voor de aanbieding van de goederen met het doorvoerdocument op het kantoor van 
bestemming. Voortaan kunnen de kantoren van vertrek een verplichte reisweg vaststellen 
PB L 253 van 11.10.1993. Deze verordening bevat bepaalde voorschriften ter uitvoering van Verordening 
(EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (PB L 302 van 
19.10.1992). 
Beschikkingen van de Commissie nrs. 95/521/EG van 28.11.1995 op verzoek van Spanje (van kracht 
geworden op 01.02.1996), PB L 299 van 12.12.1995, en 96/37/EG van 20.12.1995 op verzoek van 
Duitsland (van kracht geworden op 01.04.1996), PB L 10 van 13.01.1996. 
Artikel 367 van Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie. 
Regeling voor het internationale douanevervoer over de weg, vastgesteld in de TIR-overeenkomst van 1975. 
Besluit 95/285/EEG van de Raad van 24.07.1995 houdende goedkeuring van deze resolutie, PB L 181 van 
01.08.1995. 
24 
en verbieden dat het kantoor van bestemming wordt veranderd als het gaat om 
fraudegevoelige goederen. 
Op het gebied van de TIR-regeling voorziet voornoemde Resolutie nr. 49 in de 
mogelijkheid aanbiedingstermijnen en verplichte reiswegen vast te stellen voor 
risicogevoelige goederen (maatregelen met onmiddellijke werking). Een andere maatregel 
betreft de uitsluiting, in geval van ernstige en herhaalde onregelmatigheid, van het 
voordeel van deze regeling voor de betrokken handelaren (artikel 38 van de 
overeenkomst). 
Bepaalde maatregelen konden in 1995 niet worden genomen, zoals : 
de vaststelling, in het kader van de gemeenschappelijke douanevervoerregeling, van de 
verschillende communautaire bepalingen betreffende de zekerheden. Voor deze maatregel 
is overeenstemming tussen alle partijen nodig. Dit was in 1995 niet het geval, want 
Zwitserland heeft het verbod op het gebruik van de doorlopende zekerheid voor het 
vervoer van sigaretten niet willen aanvaarden; 
de berekening van de doorlopende zekerheid à 100 % (in plaats van ten minste 30 % 
zoals thans) van de betrokken rechten en belastingen, met een beperking van het bedrag 
per zekerheidscertificaat; 
de invoering van de verplichting dat het douanekantoor van vertrek een verkorte termijn 
moet vaststellen voor de indiening van het T-document op het kantoor van aankomst; 
de vaststelling van de financiële aansprakelijkheid van andere personen dan de aangever, 
vooral de vervoerder; 
de invoering van de verplichting een zekerheid te stellen voor doorvoergoederen die over 
zee worden vervoerd; 
de invoering van de verplichting het bewijs te leveren van de communautaire status van 
over zee vervoerde goederen. 
Waarschuwingssysteem (Early Warning System) 
Een andere belangrijke maatregel betreft de toepassing van een systeem van voorafgaande 
kennisgeving voor risicogevoelige goederen (communautair/ gemeenschappelijk douanevervoer, 
TIR-regeling). Het kantoor van vertrek brengt het kantoor van bestemming rechtstreeks op de 
hoogte van de regeling waaronder bepaalde goederen zijn geplaatst. I Iet kantoor van bestemming 
heeft dus de nodige tijd om onderzoek over de aangegeven bestemmeling te verrichten of vast 
te stellen dat de goederen niet zijn aangeboden en dit aan het kantoor van vertrek mede te delen. 
Voor de TIR-regeling is het systeem van voorafgaande kennisgeving reeds in gebruik sedert 
1 juli 1994. 
De Commissie werkt aan de verbetering van dit systeem om de verstrekking van informatie nog 
meer te bespoedigen. 
Automatisering van de doorvoerregeling 
De Commissie, de Lid-Staten en de EVA-landcn zijn aan automatisering begonnen om drie 
doelstellingen te bereiken : 
25 
voor de douane-administraties de doorvoerprocedure doelmatiger en doeltreffender 
maken; 
het voorkomen en opsporen van fraude verbeteren; 
meer soepelheid, veiligheid en snelheid van de doorvoerverrichtingen door de handelaren. 
Er moge aan worden herinnerd dat de investeringsinspanningen van de Lid-Staten en de 
Gemeenschap zijn geraamd op resp. 13 miljoen ecu en 10 miljoen ecu over een periode van 
5 jaar. Alleen reeds door de exploitatiewinsten zouden deze kosten al na enkele jaren zijn 
afgeschreven, terwijl de fraude in 5 jaar met ongeveer 1.200 miljoen ecu zou kunnen dalen. Door 
de verdere uitwerking van het systeem, die thans aan de gang is, kunnen deze ramingen worden 
bijgesteld. 
Task force 
De Commissie heeft een task force "communautair douanevervoer" opgericht om op basis van 
de in dit verband verrichte algemene analyse van de doorvoerregeling toe te zien op de 
tenuitvoerlegging van de maatregelen tot versterking en verbetering van het systeem. 
Er zal een kritische stand van zaken van de regeling worden opgemaakt, de werkelijke oorzaken 
van de crisissituatie zullen worden opgespoord en er zullen evenwichtige oplossingen worden 
voorgesteld met inachtneming van de regelgeving en de budgettaire beperkingen. 
2. Project "Douane 2000" 
De Commissie heeft op 4 april 1995 een voorstel aangenomen voor een besluit van het Europees 
Parlement en de Raad63 tot vaststelling van een actieprogramma voor de douane in de periode 
1 januari 1996 - 31 december 2000, waardoor het in 1994 begonnen proefproject wordt versterkt 
en uitgebreid64. Dit programma, dat "Douane 2000" wordt genoemd, heeft tot doel de algemene 
doelmatigheid van het optreden van de douane te verbeteren en de controles aan de 
buitengrenzen van de Europese Unie homogener te maken door meer doorzichtigheid van het 
optreden van de douane en een nauwere samenwerking op douanegebied tussen de Lid-Staten. 
Dit programma heeft onder meer de bedoeling voor een optimaal beheer van de interne markt 
te zorgen en tegelijkertijd tot betere resultaten te komen op het gebied van de invordering van 
de verschuldigde rechten en de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. 
Voor dit laatste doel zijn fraudebestrijdingsacties uitgewerkt. Zij passen in het algemene beleid 
van de Commissie op dit gebied en beogen met name : 
een optimaal gebruik van de huidige regelgeving en indien nodig wijziging daarvan; 
verbetering van de inzameling van gegevens en het gebruik van informatienetwerken op 
communautair niveau door een opgevoerd gebruik van computertechnieken en 
verdergaande automatisering van de douanediensten; 
opheffing van belemmeringen voor een snel optreden en een doelmatige samenwerking 
van de douanerecherchediensten, met name wat betreft hun opsporingsbevoegdheden; 
63 
64 Doe. COM(95) 119 def. 
Zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 4. 
26 
toepassing van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties; 
voortzetting en ontwikkeling van gecoördineerde acties, zoals de organisatie van 
communautaire enquête- en controlemissies in derde landen; 
nauwere samenwerking met deze laatste, vooral met de geassocieerde landen van 
Midden- en Oost-Europa, alsmede met de bevoegde internationale organisaties en de 
betrokken beroepskringen; 
financiële nabehandeling van de onregelmatigheden. 
3. Precursoren van drugs 
Het kader voor het communautaire optreden met betrekking tot de controle op de chemische 
uitgangsstoffen voor drugs is aangegeven in Verordening (EEG) nr. 3677/90 van de Raad65. De 
Commissie heeft de praktische maatregelen voor de toepassing van deze verordening uitgebreid 
tot de nieuwe Lid-Staten. Ook heeft zij voor hen opleidingscursussen verzorgd over het gebruik 
van de communautaire databank PREXCO66. 
De activiteit van de Commissie in deze sector67 wordt steeds belangrijker. In 1995 heeft de 
Commissie de Lid-Staten in het kader van de wederzijdse bijstand 36 gevallen medegedeeld 
(tegen 7 in 1994). 
Op 24 september 1995 heeft de Commissie van de Raad een onderhandelingsopdracht gekregen 
voor de totstandbrenging van overeenkomsten over de controle op precursoren met de 34 landen 
die lid zijn van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS). In dit verband is zij onmiddellijk 
aan onderhandelingen begonnen met de vijf leden van het Andespact6X. Deze onderhandelingen 
werden snel afgerond, zodat de Gemeenschap op 18 december 1995 de betrokken 
overeenkomsten heeft kunnen goedkeuren en ondertekenen. 
AFDELING 4 : WEDERZIJDSE BIJSTAND OP ADMINISTRATIEF GEBIED 
Voor de communautaire douane- en landbouwaangelegenheden heeft de Commissie de 
besprekingen voortgezet met de overige instellingen over haar voorstel (van 1992) voor een 
verordening betreffende de wederzijdse bijstand op douane- en landbouwgebied. Doel van dit 
voorstel is de bepalingen ter zake in Verordening (EEG) nr. 1468/8169 van de Raad te verbeteren 
en bij te werken en een rechtsgrond te leveren voor de vorming van een databasis van de 
gegevens die worden uitgewisseld via het douane-informatiesysteem (DIS) over gevallen die 
onder de bevoegdheid van de Gemeenschap vallen70. 
Wat betreft het DIS hebben de Lid-Staten in het kader van "titel VI" een overeenkomst inzake 
het gebruik van informatica op douanegebied aangenomen en een akkoord betreffende de 
voorlopige toepassing van deze overeenkomst door een aantal Lid-Staten gesloten. De 
65 
66 
67 
68 
69 
70 PB L 357 van 20.12.1990. Volgens artikel 7 van deze verordening zijn de bepalingen van Verordening nr. 
1468/81 betreffende de wederzijdse bijstand tussen de Lid-Staten op douane- en landbouwgebied hier 
"mutatis mutandis" van toepassing. 
PRecursor Exportation COntrol. 
De operationele bevoegdheid van de Commissie is sedert 1 juni 1995 van DG XXI (Douane en indirecte 
belastingen) overgedragen aan het SG/UCLAF. 
Bolivie, Colombie, Ecuador, Peru en Venezuela. 
PB L 144 van 02.06.1981. 
Zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 4, en hoofdstuk 2, afdeling 1.2.3. 
27 
overeenkomst moet nog door de Lid-Staten worden geratificeerd, en de centrale databank die de 
kern van het DIS vormt zal pas worden gecreëerd wanneer de nieuwe verordening betreffende 
de wederzijdse bijstand van kracht wordt71. 
In december 1994 heeft de Raad een gemeenschappelijk standpunt over deze verordening 
aangenomen en dit in juli 1995 aan het Europees Parlement medegedeeld. Het Parlement heeft 
nog geen standpunt ingenomen. 
Op 26 juli 1995 werd een intergouvernementele overeenkomst op grond van artikel K.3 van het 
Verdrag betreffende de Europese Unie ondertekend die betrekking heeft op het gebruik van de 
informatica voor douanczaken72. Deze overeenkomst levert onder meer een rechtsgrond voor de 
opname van gegevens over de bestrijding van de handel in drugs en andere fraudegevoelige 
produkten in de gegevensbank die na de vaststelling van de verordening over de terreinen die 
onder de communautaire bevoegdheden vallen, en waarbij Verordening (EEG) nr. 1468/81 wordt 
ingetrokken, zal worden ingesteld. 
Tot dusver zijn, onder meer na de uitbreiding van het netwerk tot de nieuwe Lid-Staten, 323 
SCENT/DIS-terminals71 geïnstalleerd bij de diensten die de Lid-Staten hebben aangewezen 
(centrale administratie, grote havens en luchthavens). Dit informatica-instrument zal zowel voor 
communautaire als voor niet-communautaire aangelegenheden worden gebruikt. 
71 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 4. 
72 PB C 316 van 27.11.1995, blz. 33. 
73 System for a Customs Enforcement Network, netwerk waarvan het DIS een module is. 
28 
HOOFDSTUK 3: OVERIGE INSTELLINGEN 
De Instellingen van de Gemeenschap hebben, in het kader van hun respectieve opdrachten, hun 
analyses of acties voortgezet om, evenals de Commissie, de strijd tegen fraude op te voeren 
zoals de Europese belastingplichtige burger dat verlangt. 
De noodzaak om de strijd tegen fraude onophoudelijk voort te zetten werd op het hoogste 
politieke niveau bevestigd. Deze aansporing was met name gericht tot de Lid-Staten en tevens 
tot alle communautaire Instellingen. Niet alleen de Commissie moet dus op dit gebied successen 
boeken. In dit verband vormt de ontwikkeling van een vruchtbare samenwerking tussen de 
Instellingen een belangrijk element, zodat terecht een hoofdstuk van dit verslag wordt gewijd aan 
de activiteiten inzake fraudebestrijding van het Europees Parlement, de Raad en de Rekenkamer 
in 1995. 
AFDELING 1: EUROPEES PARLEMENT 
Het Europees Parlement heeft de opdracht het gebruik van de communautaire financiën te 
controleren. Als begrotingsautoriteit oefent het Europees Parlement, gesterkt door zijn 
democratische legitimiteit, ten volle zijn institutionele verantwoordelijkheid uit via de Commissie 
Begrotingscontrole. Vooral in het kader van de werkzaamheden van deze commissie volgt het 
Parlement alle kwesties in verband met fraudebestrijding en met de bescherming van de 
financiële belangen van de Gemeenschap op de voet en zo nodig neemt het op dit gebied ook 
eigen initiatieven. 
Naast zijn normale activiteiten, zoals interpellatie van Europese Instellingen en 
begrotingscontrole, heeft het Parlement, om aan zijn optreden de gepaste politieke dimensie te 
geven, evenals in 1993 een openbare hoorzitting gehouden over de strijd tegen fraude ten nadele 
van de begroting van de Europese Unie74. Drie thema's werden behandeld: corruptie en 
georganiseerde misdaad tegen de begroting van de Europese Unie, invordering van gefraudeerde 
bedragen en instrumenten voor de juridische bescherming van de financiële belangen van de 
Europese Unie (wetgeving, procedures van vervolging en onderzoek). 
Het Europees Parlement heeft tevens gebruik gemaakt van de bevoegdheid die het werd 
toegekend bij het Verdrag betreffende de Europese Unie: het enquêterecht. Het heeft beslist deze 
nieuwe bevoegdheid aan te wenden op het gebied van de fraudebestrijding en met name bij de 
regeling voor communautair douanevervoer, een onderwerp dat reeds door het Parlement 
specifiek werd behandeld met name binnen de Commissie Begrotingscontrole. Door een besluit 
van 13 december 1995 werd een tijdelijke commissie ingesteld met het doel de kritieke toestand 
van de regeling voor communautair douanevervoer te onderzoeken. Dit was de eerste commissie 
van deze aard die door het Europees Parlement werd opgericht op grond van artikel 138 C van 
het EG-Verdrag. Zij bestaat uit 17 leden en zal bij het Parlement verslag uitbrengen uiterlijk 
twaalf maanden na de publikatie van dit besluit75. 
Ten slotte heeft het Europees Parlement een "interparlementaire" conferentie (waarop leden van 
de nationale parlementen zullen worden uitgenodigd) over fraude ten nadele van de begroting 
van de Europese Gemeenschappen aangekondigd. Deze wordt op initiatief van de voorzitter van 
Deze hoorzitting vond plaats op 29 en 30 mei 1995. 
75 Het desbetreffende besluit werd bekendgemaakt in PB C 7 van 12.01.1996. 
29 
het Parlement georganiseerd en vindt plaats op 23 en 24 april 1996, dus bij het begin van de 
Intergouvernementele Conferentie. 
AFDELING 2: RAAD 
De werkzaamheden van de Raad hebben in 1995 geleid tot uitermate bevredigende resultaten op 
het gebied van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Er kon 
gedeeltelijk tegemoet gekomen worden aan de eisen van de Europese Raad in Essen van 
december 1994). De verslagen van de Lid-Staten, de (in Madrid voorgestelde) vergelijkende 
analyse76 en de goedkeuring van wetteksten (in Cannes en Madrid) zijn een eerste fase in het 
leggen van de rechtsgrondslagen, die onontbeerlijk zijn voor een doeltreffende bescherming van 
de communautaire financiën. 
In de eerste plaats heeft het voorstel van de Commissie voor een horizontaal besluit over 
communautaire controles, maatregelen en administratieve sancties geleid tot de goedkeuring van 
een verordening betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap77. 
De werkzaamheden van de Raad worden voortgezet om deze regeling aan te vullen met een 
onderdeel betreffende de controles. De Europese Raad van Madrid heeft erop aangedrongen dit 
onderwerp zo spoedig mogelijk te behandelen maar zeker vóór het einde van het eerste halfjaar 
199678. 
In de tweede plaats heeft de Raad, na de besluiten die de Commissie op het gebied van de derde 
pijler (Titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie) had voorgesteld in de 
aangewezen werkgroepen en coördinatiecomité's71' te hebben onderzocht, op 26 juli 1995 een 
Overeenkomst aangaande de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de 
Gemeenschap80 goedgekeurd. 
Het strategische belang van deze politieke boodschap aan de Europese burgers, was zo groot dat 
de besprekingen over de ontwerp-overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële 
belangen van de Gemeenschap niet konden worden afgesloten binnen de door de Raad en de 
Commissie voorziene termijn. Een aanvullend protocol, waarvan het ontwerp in behandeling is, 
heeft ten doel de vervolging voor corruptie van nationale of Europese ambtenaren en van leden 
van communautaire of nationale Instellingen te harmoniseren. 
In de derde plaats zal de Raad zijn onderzoek en analyse van de verslagen van de Lid-Staten 
over de toepassing van artikel 209A van het EG-Verdrag en de maatregelen ter bestrijding van 
verspilling en verduistering van communautaire financiële middelen voortzetten. Het 
synthesedocument dat de Commissie op verzoek van de Raad heeft opgesteld is een tussentijds 
verslag dat, steunend op de conclusies van de Raad, zal dienen tot basis voor de voortzetting van 
de analysewerkzaamheden. 
Zie hoofdstuk 4, enige afdeling, blz. 33. 
Zie hoofdstuk 1, afdeling 2, punt 1, blz. 9. 
De Raad heeft de werkzaamheden rond dit onderwerp toevertrouwd aan het begrotingscomité (zie 
Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 2, afdeling 3). Sinds de Commissie dit jaarlijks 
verslag betreffende de fraudebestrijding en de bescherming van de financiële belangen van Europa 
uitgeeft, levert dit gespecialiseerde comité uitstekend werk bij de voorbereiding van de politieke 
impulsen die de Raad in specifieke conclusies omzet en waardoor in 1995 aanzienlijke vooruitgang 
werd geboekt. 
Zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, ibid. De werkgroep "Strafrecht / Gemeenschapsrecht" 
heeft in 1995 bijzonder intensief gewerkt en aanzienlijke concrete resultaten bereikt. 
Zie hoofdstuk 1, afdeling 3, blz. 13. 
30 
Op die manier kwam de Europese Raad van Madrid ertoe vast te stellen dat het de plicht van 
de Lid-Staten en de Instellingen is om overal in de Gemeenschap een gelijke mate van 
bescherming van de communautaire financiën te waarborgen, hetgeen verder gaat dan het 
assimilatiebeginsel81 van artikel 209A, eerste alinea, van het EG-Verdrag. 
* 
* * 
Tijdens de Europese Raad van Madrid werd, met name door de thema's over de bestrijding van 
communautaire fraude in een afzonderlijk hoofdstuk op te nemen, uitdrukkelijk de noodzaak 
bevestigd de inspanningen voort te zetten om de Gemeenschap werkelijk efficiënte middelen te 
bezorgen, enerzijds om haar financiële belangen te verdedigen en anderzijds om een 
daadwerkelijke bestraffing te waarborgen in geval van gerechtelijke vervolging van grootschalige 
financiële delicten. 
AFDELING 3: REKENKAMER 
De Rekenkamer, de Instelling die belast is met de audit van de Gemeenschappen, heeft bij de 
uitvoering van haar traditionele taken — het onderzoek van de wetmatigheid en de rechtmatigheid 
van ontvangsten en uitgaven en het goed financieel beheer van de Gemeenschappen — zich een 
duidelijke mening gevormd over het probleem van de fraude ten nadele van de communautaire 
begroting. 
In haar jaarverslag 199482 heeft de Rekenkamer haar rol op dit gebied toegelicht en er nogmaals 
op gewezen dat in de eerste plaats de autoriteiten die de tenuitvoerlegging van het financiële 
beleid van de Gemeenschappen beheren en controleren, verantwoordelijk zijn voor het 
voorkomen, opsporen en onderzoeken van fraude. 
Samenwerking met de Commissie is in dit verband bijzonder belangrijk, want de Commissie 
moet zorgen voor een zo groot mogelijke doorzichtigheid van alle uitgaven en inkomsten en 
bovendien moet zij duidelijke en nauwkeurige regels vaststellen, in het bijzonder betreffende de 
fraudebestrijding en de uitwisseling van inlichtingen en gegevens tussen de gespecialiseerde 
diensten van de twee Instellingen. 
Momenteel wordt onderzocht hoe Rekenkamer en Commissie beter kunnen samenwerken. 
AFDELING 4: HOF VAN JUSTITIE 
Op het gebied van de bescherming van de Gemeenschapsbegroting is de rol van het Hof van 
Justitie van de Europese Gemeenschappen altijd van het grootste belang geweest. Onlangs kwam 
deze ten volle tot uiting toen enkele beslissende arresten werden gewezen. 
In het arrest van 21 september 198983 werd de grondslag gelegd voor de verplichtingen van de 
Lid-Staten ter zake van de Gemeenschapsbegroting, die inmiddels zijn opgenomen in artikel 
209A van het EG-Verdrag, eerste en tweede alinea. Het gaat hier om het beginsel dat de Lid-
Staten bij de fraudebestrijding de financiële belangen van de Gemeenschap gelijk stellen met hun 
eigen financiële belangen en om de bepaling inzake de samenwerking die hiertoe moet worden 
81 Zie hoofdstuk 4, enige afdeling, punt 2, blz. 34. 
82 PBC 303 van 14.11.1995. 
83 Zaak 68/88. 
31 
ingesteld. Deze beginselen zijn later door het Hof bevestigd (arrest van 14 juli 1994: 
"Milchwerke Köln/Wuppertal e.G. tegen Hauptzollamt Köln-Rheinau"84). 
In andere zaken die in dit verslag reeds werden vermeld85 (met name in het eerste hoofdstuk), 
heeft het Hof uitvoerig gemotiveerde arresten gewezen over de wettigheid van de communautaire 
administratieve sancties die in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid worden 
opgelegd, en erkend dat de Commissie bevoegd is om dergelijke sancties in haar 
uitvoeringsbesluiten op te nemen (arrest van 27 oktober 199286 en arrest van 12 oktober 199587). 
Deze sancties kunnen inhouden dat de betrokkene tijdelijk van een steunregeling wordt 
uitgesloten en een groter bedrag moet betalen dan de ten onrechte ontvangen steun88 of niet 
betaalde heffingen. 
De toetsing door de rechter staat centraal en moet worden aangevuld door de instrumenten van 
titel VI op het gebied van de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de 
Gemeenschap. 
Hoewel op grond van artikel 8 van de Overeenkomst aangaande de bescherming van de 
financiële belangen van de Europese Gemeenschappen, die op 26 juli 1995 werd ondertekend, 
geschillen aan het Hof van Justitie kunnen worden voorgelegd en de Commissie zich tot het Hof 
kan wenden (betreffende de artikelen 1 of 10 van deze Overeenkomst), blijft het vraagstuk van 
de prejudiciële bevoegdheid open89. De Commissie heeft aan haar voorstel voor een aanvullend 
protocol bij de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de 
Gemeenschappen90 een artikel 17 toegevoegd waarin het Hof onder meer prejudiciële 
bevoegdheid bij de interpretatie van het protocol wordt toegekend. De werkgroep "Hof van 
Justitie" van de Raad, die met deze vraagstukken is belast, onderhandelt momenteel over de 
prejudiciële bevoegdheid van het Hof in het kader van de EUROPOL-overeenkomst. De 
Commissie acht het noodzakelijk het eventuele resultaat van deze onderhandelingen op zijn 
minst uit te breiden tot de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen 
van de Gemeenschappen, gezien de centrale rol die aan het Hof is toegekend om de 
verplichtingen van de Lid-Staten op het gebied van de fraudebestrijding nader te definiëren. 
Zaak C 352/92. 
Zie tevens het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1992, titel I, afdeling 2, punt 8. 
Zaak 240/90. 
Zaak C 104/94. 
Artikel 5 van Verordening (EG, EURATOM) nr. 2988/95 van de Raad betreffende de bescherming 
van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen. 
Bij de ondertekening van de overeenkomst hebben verschillende delegaties namelijk verklaringen 
neergelegd waarin de ratificatie afhankelijk wordt gesteld van de toekenning van prejudiciële 
bevoegdheid aan het Hof van Justitie met betrekkig tot de EUROPOL-overeenkomst, de DIS-
overeenkomst en de "bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen". 
Zie hoofdstuk 1, afdeling 3, punt 2, blz. 14. 
32 
HOOFDSTUK 4: DE LID-STATEN 
In het eerste gedeelte van het jaarverslag van de Commissie over de antifraude-activiteiten van 
de Lid-Staten is vanzelfsprekend veel aandacht besteed aan een versterking van het partnerschap 
tussen de nationale overheidsdiensten, die veel activiteiten ter plaatse ontplooien, en de 
Commissie, die uit hoofde van haar begrotingstaken moet toezien op een correct beheer van de 
communautaire middelen91. 
Fraudebestrijding, die feitelijk in de eerste plaats onder de verantwoordelijkheid van de 
Lid-Staten valt, is een zaak die iedereen aangaat. In 1995 deden zich tal van ontwikkelingen voor 
die betrekking hebben op de verdeling van de verantwoordelijkheden. Op het hoogste politieke 
niveau kwamen deze ontwikkelingen concreet tot uitdrukking in de opstelling van nationale 
verslagen - ook van de nieuwe Lid-Staten - over de maatregelen die op nationaal niveau zijn 
genomen ter bestrijding van de verspilling en de verduistering van communautaire middelen. 
Vanaf de conclusies van de Europese Raad van Essen in december 1994 tot en met de Europese 
Raad van Madrid zijn bijzonder veel werkzaamheden verricht. Daarvan wordt in de eerste 
afdeling van dit hoofdstuk verslag gedaan. 
ENIGE AFDELING : DE NATIONALE VERSLAGEN OVER DE VERDUISTERING VAN 
COMMUNAUTAIRE MIDDELEN EN DE STAND VAN DE TOEPASSING VAN 
ARTIKEL 209A 
In zijn conclusies van 11 juli 1994 over de bestrijding van fraude92 verzocht de Raad 
(Economische Zaken - Financiën) de Commissie uiterlijk eind 1995 de balans op te maken van 
de toepassing door de Lid-Staten van artikel 209 A van het EG-Verdrag. 
De Europese Raad van Essen van 9 en 10 december 1994 verzocht de Lid-Staten verslagen voor 
te leggen over de maatregelen die zij op nationaal niveau nemen om verspilling en verduistering 
van communautaire middelen tegen te gaan. 
De Europese Raad van Cannes van 26 en 27 juni 1995 heeft akte genomen van de verslagen van 
de Lid-Staten en de Commissie verzocht een vergelijkend synthesedocument op te stellen, dat 
aan de Europese Raad van Madrid van 15 en 16 december 1995 werd voorgelegd. 
1. Methode 
In het vergelijkend synthesedocument, dat op de nationale verslagen is gebaseerd, wordt 
enerzijds de balans opgemaakt van de toepassing van artikel 209A van het EG-Verdrag, dat 
betrekking heeft op de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, en wordt 
anderzijds een synthese gegeven van de maatregelen die de Lid-Staten hebben genomen om 
verduistering van communautaire middelen tegen te gaan. 
Om verslagen met eenzelfde inhoud te ontvangen, zodat de nationale systemen ook echt kunnen 
worden vergeleken, heeft de Commissie op verzoek van de Raad een algemeen schema voor de 
verslagen van de Lid-Staten vastgesteld, dat op 20 februari 1995 door de Raad (Economische 
Zaken -Financiën) werd goedgekeurd. De Lid-Staten hebben over het algemeen de grote lijnen 
van het voorgestelde schema gevolgd. Toch zijn de nationale verslagen nog tamelijk verschillend, 
91 
92 In dit verband is het wellicht nuttig erop te wijzen dat 80% van de uitgaven ten laste van de 
Gemeenschapsbegroting via de nationale Schatkisten loopt. 
PB C292 van 20.10.1994. 
33 
omdat sommige Lid-Staten vooral de recente ontwikkeling van hun wet- en regelgeving inzake 
fraudebestrijding hebben beschreven, terwijl andere de klemtoon op de organisatie van hun 
controlediensten hebben gelegd. 
Rekening houdend met de korte termijn waarover de nationale rapporteurs beschikten, bevatten 
de verslagen van de Lid-Staten in het algemeen voldoende informatie voor de Commissie om 
de verlangde synthese en balans te kunnen verwezenlijken93. Voorts heeft de Commissie, 
teneinde gevolg te geven aan het verzoek van de Raad, denksporen uitgezet die als uitgangspunt 
moeten dienen voor acties ter versterking van de strijd tegen fraude en verspilling, zodat een 
doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap wordt gewaarborgd. 
2. Balans (van de toepassing van artikel 209A, eerste alinea, van het EG-Verdrag) 
In artikel 209A, eerste alinea, van het EG-Verdrag wordt het gelijkstellingsbeginsel bekrachtigd: 
"De Lid-Staten nemen ter bestrijding van fraude waardoor de financiële belangen van de 
Gemeenschap worden geschaad, dezelfde maatregelen als die welke zij treffen ter bestrijding van 
fraude waardoor hun eigen financiële belangen worden geschaad." 
Deze Verdragsbepaling vormt de bekrachtiging van de jurisprudentie van het Hof van Justitie 
van de Europese Gemeenschappen, te weten van het arrest van 21 september 1989, waarin de 
draagwijdte van artikel 5 van het EG-Verdrag nader wordt bepaald. Uit de verslagen van de 
Lid-Staten valt af te leiden dat zij tegelijkertijd artikel 5 van het EG-Verdrag, als geïnterpreteerd 
door het Hof van Justitie, en artikel 209A van het EG-Verdrag toepassen. Zij bespreken dus 
meestal zowel de maatregelen die worden genomen om de bestrijding van nationale en 
communautaire fraude "gelijk te stellen", als de doeltreffendheid van hun systemen voor de 
sanctionering van inbreuken op het Gemeenschapsrecht. 
2.1 De regelgeving 
In de verslagen is weinig aandacht besteed aan de preventieve maatregelen. De Lid-Staten 
beschikken echter wel over afzonderlijke sanctieregelingen voor de ontvangsten (op het gebied 
van het belasting- en douanerecht) en voor de uitgaven (met geringe verschillen in de diverse 
categorieën). 
Met betrekking tot de ontvangsten wordt de gelijkstelling op het repressieve vlak 
beoordeeld door een vergelijking tussen de regeling die de Lid-Staten op de 
communautaire ontvangsten (traditionele eigen middelen) toepassen, en de regeling die 
wordt toegepast op de nationale middelen (BTW, accijnzen). 
Met betrekking tot de uitgaven bestaat in enkele Lid-Staten een specifieke 
strafbaarstelling van subsidiefraude, waaronder ook de uitgaven van de Gemeenschap 
vallen. 
Aldus konden verschillen worden vastgesteld tussen de regeling voor de ontvangsten en die voor 
de uitgaven met betrekking tot de doeltreffendheid van de juridische maatregelen. Bepaalde 
Lid-Staten dienen derhalve een verhoging van het beschermingsniveau na te streven. 
Vooraleerst moeten twee conclusies worden getrokken: 
93 Zie het syntheseverslag "Vergelijkende analyse" en de samenvatting van het synthesedocument, 
COM(95) 556 def. 
34 
Uit de vergelijkende analyse blijkt dat slechts een deel van de nodige gegevens kon 
worden verzameld. Aanvullende informatie, in het bijzonder over de preventie, is 
onontbeerlijk; 
De gedifferentieerde aanpak (waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen ontvangsten en 
uitgaven) leidt tot problemen met betrekking tot de samenhang en de doeltreffendheid 
van de maatregelen, omdat de mechanismen die door de georganiseerde financiële 
misdaad worden gebruikt, per sector verschillen maar verreweg gelijkaardig zijn bij 
ontvangsten en uitgaven. 
2.2 De administratieve organisatie 
In de nationale verslagen wordt de organisatie van de diensten beschreven; er blijken specifieke 
structuren te bestaan of te worden opgezet die voor alle eigen middelen bevoegd zijn. Wat de 
controle van de landbouwuitgaven betreft, beogen de nationale betaalorganen hoofdzakelijk in 
kwantitatief opzicht te voldoen aan de eisen van de communautaire reglementering. Voor het 
handelsverkeer (uitvoerrestituties) bestaat, evenals voor de controle van de ontvangsten, een 
onafhankelijke dienst (er wordt met name op de rol van specifieke inspectiediensten gewezen 
en op die van de nationale Rekenkamer). 
De controle ten aanzien van de Structuurfondsen wordt verricht door de diensten die belast zijn 
met de tenuitvoerlegging van de communautaire programma's, in het bijzonder op plaatselijk 
niveau. 
Uit de synthese blijkt dat de Lid-Staten een sterke voorkeur hebben voor diensten die op ruime 
ervaring kunnen bogen en die met betrekking tot de nationale financiën (douane, belastingen) 
hebben aangetoond dat zij doeltreffende controles kunnen uitvoeren. Voorts zijn meer in het 
algemeen de boekhoudkundige regels voor de overheidsfinanciën, met behulp waarvan de 
nationale financiële belangen in alle Lid-Staten worden beschermd, tevens van toepassing op de 
communautaire uitgaven, die grotendeels via de nationale begrotingen verlopen. Desondanks 
worden de belangen van de Gemeenschap aan de "uitgavenzijde" minder goed beschermd dan 
aan de "ontvangstzijde". De controles worden nog vaak toevertrouwd aan de beheerders zelf of 
aan diensten die weinig vertrouwd zijn met technieken voor de bestrijding van grootschalige 
financiële criminaliteit en die zich veeleer met de inspectie van de diensten en financiële controle 
bezighouden. Het gevaar bestaat dat de door deze diensten toegepaste technieken weinig 
doeltreffend blijken tegen de methoden die door de grootschalige financiële criminaliteit en de 
georganiseerde misdaad worden gebruikt. 
Een manier ter verbetering van het beschermingsniveau bestaat uit de instelling van een 
specifieke fraudebestrijdingscontrole. Deze controle moet worden uitgevoerd door specialisten 
op nationaal niveau, die in structuren met uitgebreide opsporingsbevoegdheden worden 
gegroepeerd en die hun taak onafhankelijk van de beheerders van de kredieten uitvoeren. 
2.3 De resultaten 
Met betrekking tot de resultaten bevat slechts de helft van de nationale verslagen kwantitatieve 
gegevens over de uitgevoerde controles en over de administratieve en strafrechtelijke sancties. 
Bovendien moeten de verstrekte cijfers met de nodige terughoudendheid worden geïnterpreteerd. 
Het betreft een gevoelig onderwerp dat op zeer uiteenlopende manieren kan worden 
geïnterpreteerd: de vastgestelde ontwikkeling kan zowel duiden op een - prijzenswaardige -
verbetering van de verstrekking van statistische gegevens, als op een intensivering van de 
werkzaamheden bij de fraudebestrijdingsdiensten of op een toename van het verschijnsel zelf. 
Dat is vermoedelijk de reden waarom maar weinig Lid-Staten gedetailleerde statistieken hebben 
35 
verstrekt, of analyses en opmerkingen hebben ingediend die direct kunnen worden gebruikt. Er 
werden geen risicosectoren aangeduid en het soort gegevens in gestandaardiseerde vorm waarmee 
nader onderzoek kan worden uitgevoerd om typologieën te ontdekken, die in de gehele 
Gemeenschap kunnen gelden, werden niet verstrekt. 
Wat de invordering94 van de fraudebedragen betreft, kan op basis van de nationale verslagen niet 
worden vastgesteld in hoeverre aan het gelijkstellingsbeginsel is voldaan. Uitzonderingen 
daargelaten, wordt in de verslagen geen wet- en regelgeving vermeld waarin de overheid 
(waaronder de Gemeenschap) als preferente schuldeiser wordt aangemerkt. De 
invorderingsprocedures worden niet beschreven en er wordt geen aandacht besteed aan de band 
tussen de invorderingsdiensten en de opsporingsdiensten. 
Voorts dienen met betrekking tot de grensoverschrijdende handelingen de mogelijkheden van de 
wederzijdse bijstand op het terrein van douane, landbouw en eigen middelen beter te worden 
benut. 
3. Balans van de toepassing van artikel 209A, tweede alinea, van het EG-Verdrag 
Artikel 209 A, tweede alinea, van het EG-Verdrag heeft betrekking op de versterking van de 
samenwerking: "Onverminderd andere bepalingen van dit Verdrag coördineren de Lid-Staten hun 
optreden om de financiële belangen van de Gemeenschap tegen fraude te beschermen. Zij stellen 
daartoe met de hulp van de Commissie een nauwe en geregelde samenwerking tussen hun 
bevoegde overheidsdiensten in." 
Deze nieuwe bepaling is een aanvulling op de verplichting die in de eerste alinea van dit artikel 
is neergelegd. Zij beoogt de voorwaarden te scheppen die nodig zijn voor de intensivering van 
de strijd tegen de georganiseerde criminele netwerken die de begroting van de Gemeenschap als 
doelwit hebben. Te dien einde moet een nauwe en geregelde samenwerking tussen de betrokken 
diensten worden ingesteld. Vooral met het oog hierop heeft de Commissie het Raadgevend 
Comité voor Coördinatie van de Fraudebestrijding (COCOLAF)95 opgericht. 
Met betrekking tot de administratieve samenwerking (bijstand op basis van 
niet-communautaire instrumenten) blijkt uit de gegevens van de Lid-Staten dat de 
instrumenten voor samenwerking, die dienen ter bescherming van de nationale financiën, 
niet ongebruikt zijn gebleven. Desondanks is meer gestructureerdere samenwerking nodig 
om het door artikel 209A van het EG-Verdrag vereiste beschermingsniveau van de 
communautaire financiën te bereiken en om een oplossing te vinden voor de huidige 
problemen (in het bijzonder met betrekking tot de antwoordtermijnen). 
Met betrekking tot de samenwerking op strafrechtelijk gebied beoogt artikel 209A van 
het EG-Verdrag in het bijzonder bredere samenwerking tot stand te brengen, die nodig 
is voor de bestrijding van grensoverschrijdende fraude door georganiseerde netwerken. 
De ongelijkheden met betrekking tot de strafrechtelijke behandeling in de Lid-Staten, die 
uit nationale verslagen blijkt - vormen namelijk een groot risico - en tonen aan dat er 
behoefte bestaat aan directe en snelle samenwerking. 
Daarnaast wordt in enkele verslagen aandacht besteed aan de politiële samenwerking, 
zonder dat daarbij een duidelijk onderscheid wordt gemaakt met de justitiële 
samenwerking. Er wordt met nadruk gewezen op de noodzaak van administratieve 
samenwerking op dit terrein, vanaf het stadium van het eerste onderzoek (uitwisseling 
94 
95 Zie hoofdstuk 7, afdeling 4, blz.81. 
Zie hoofdstuk 5, afdeling 2, blz.43. 
36 
van informatie tussen de Lid-Staten en met de Commissie). Voorts worden bijzonder 
concrete voorstellen gedaan om de samenwerking op strafrechtelijk gebied te 
intensiveren, in het bijzonder de mogelijkheid om de nationale opsporingsambtenaren 
vergelijkbare bevoegdheden toe te kennen. 
Met betrekking tot de administratieve samenwerking en de wederzijdse bijstand (op basis 
van communautaire instrumenten) tonen de nationale verslagen aan dat deze instrumenten 
weliswaar niet ongebruikt zijn gebleven, maar evenmin ten volle zijn benut. In sommige 
verslagen wordt de aandacht zelfs gevestigd op een aantal moeilijkheden waardoor het 
onderzoek en de strafvervolging kunnen worden vertraagd (administratieve, juridische en 
technische verschillen die de uitwisseling van informatie tussen de Lid-Staten 
bemoeilijken). 
4. De denksporen 
Ofschoon het document een groot aantal denksporen bevat, kon de oorspronkelijke doelstelling 
van de vergelijkende analyse - vaststellen of er volledige gelijkstelling bestaat tussen de 
maatregelen en de middelen ter bescherming van de nationale financiën en die ter bescherming 
van de financiële belangen van de Gemeenschap - niet worden verwezenlijkt. De nationale 
verslagen verstrekken weliswaar bijzonder veel informatie, maar bij gebrek aan voldoende 
gedetailleerde gegevens bleek het onmogelijk de resultaten van de bestrijding van fraude ten 
nadele van de nationale begroting en ten nadele van de communautaire begroting aan een 
vergelijkende analyse te onderwerpen. 
Bijgevolg dient men - ondanks de beweerde gelijkstelling in de verslagen - bijzonder 
terughoudend te zijn met het doen van uitspraken over de werkelijke gelijkstellingsgraad in de 
Unie. Uit de analyse van de bestaande instrumenten (wet- en regelgeving, organisatie van de 
diensten) blijkt dat de ontvangsten in het algemeen beter worden beschermd dan de uitgaven en 
dat, de landbouwuitgaven beter lijken te worden beschermd dan die voor de structurele acties. 
Hoe het ook zij, in het huidige stadium van de besprekingen en de analyses kan er niet vanuit 
worden gegaan dat het volledige gelijkstellingsniveau is bereikt. Voorts bestaan er met 
betrekking tot de bescherming van de financiële belangen verschillen tussen de Lid-Staten. De 
concrete maatregelen die zijn genomen, moeten derhalve voortdurend worden geëvalueerd om 
ervoor te zorgen dat het financieel beheer van de Gemeenschap volledig transparant is en er geen 
enkele twijfel bestaat over de bescherming van haar financiële belangen. Dit leidt tot het 
denkspoor dat het gelijkstellingsbeginsel moet worden aangevuld door een gelijkwaardig 
beschermingsniveau overal in de Gemeenschap. 
Dientengevolge heeft de Commissie in haar synthesedocument een reeks denksporen aan de Raad 
voorgesteld, die in de vorm van conclusies na elk beschrijvend gedeelte zijn opgenomen. 
De eerste reeks denksporen betreft het assimilatiebeginsel. Behalve op de nadelen van 
een gedifferentieerde aanpak, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen de bescherming 
van de ontvangsten en het juiste gebruik van de uitgaven, wordt vooral gewezen op de 
noodzaak om zich de juiste middelen te verschaffen, dat wil zeggen middelen die 
doeltreffend en afschrikwekkend zijn voor georganiseerde netwerken die zich in 
financiële criminaliteit hebben gespecialiseerd. Dit geldt tevens voor het onderdeel 
preventie, dat op grond van de informatie in de nationale verslagen niet afdoende kon 
worden geanalyseerd. 
Uitgaande van deze vaststelling blijkt dat een duidelijk beleid moet worden vastgesteld 
met betrekking tot de administratieve sancties op het gebied van de uitgaven. Dergelijke 
sancties bestaan reeds op nationaal niveau en behoren vanzelfsprekend tot de autonome 
37 
96 
98 bevoegdheid van de Lid-Staten, maar zij kunnen worden aangevuld door de 
communautaire administratieve sancties die bijvoorbeeld op landbouwgebied voorzien 
zijn. De horizontale verordening van de Commissie, waaraan de Raad zijn goedkeuring 
heeft gehecht96, verschaft een rechtsgrond die een referentiekader moet bieden, in het 
bijzonder voor de invoering van doeltreffende sancties op het algemene terrein van de 
uitgaven. 
Voorts dient de omzetting in nationaal recht van de Overeenkomst aangaande de 
bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen97 de 
rechtsgrond te leveren die de Lid-Staten nodig hebben om frauduleuze handelingen ten 
nadele van de communautaire begroting uitdrukkelijk strafbaar te stellen. In dit 
perspectief is het logisch dat rechtspersonen in hun hoedanigheid van begunstigde van 
communautaire steun in geval van fraude worden bestraft. 
Door meer gelijkwaardige sancties in de diverse lidstaten wordt het ontstaan van zones 
van minder repressie tegengegaan en wordt voorkomen dat economische activiteit wordt 
verlegd naar de ligstaten met geringere sancties. 
De tweede reeks denksporen betreft de organisatie van de nationale diensten die belast 
zijn met de controle en de bestrijding van fraude. De gespecialiseerde opsporingsdiensten 
zouden de beschikking moeten krijgen over de bevoegdheden die nodig zijn om hun 
taken in een steeds moeilijkere context te kunnen uitvoeren. In dit verband zij met nadruk 
gewezen op het feit dat de Lid-Staten multidisciplinaire structuren opzetten die over 
dergelijke bevoegdheden beschikken. Er zijn tal van voorbeelden, zoals de Centrale 
Dienst voor de Bestrijding van de Georganiseerde Economische en Financiële 
Delinquentie (CDGEFD) in België, die bestaat uit ambtenaren van de douane en de 
belastingen, alsmede uit magistraten en politiefunctionarissen. Voorts is in Italië de 
Guardia di Finanza op weg om het belangrijkste instrument te worden voor een beleid 
dat op het hoogste niveau wordt vastgesteld, namelijk door het interministerieel comité 
voor de bestrijding van communautaire fraude98. 
De lijst zou nog langer kunnen zijn, maar deze twee voorbeelden zijn toereikend om de 
aandacht te vestigen op een tendens die belangwekkend is omdat zij aantoont dat de 
Lid-Staten rekening houden met het specifieke karakter van de strijd tegen 
communautaire fraude (die langdurig, grootschalig onderzoek vergt, waarbij deskundigen 
uit diverse gebieden moeten worden betrokken). 
De derde reeks denksporen gaat over de resultaten van de fraudebestrijding. 
Vermindering van het frauderisico vereist dat er maximaal profijt wordt getrokken uit de 
verworven inlichtingen. In dit verband blijkt onder meer uit de nationale verslagen dat 
de Lid-Staten zich bewust zijn geworden van het transnationale karakter van de fraude 
en van de maatregelen die bijgevolg moeten worden genomen. 
De hoeveelheid informatie over fraude is echter zo groot dat meer gedetailleerde kennis 
van de resultaten van de fraudebestrijding onontbeerlijk is, vanaf het stadium van het 
Zie hoofdstuk 1, afdeling 2, blz.9. 
Zie hoofdstuk 1, afdeling 3, blz 13. 
Italië richtte dit comité in 1992 op, in de geest van artikel 209A van het EG-Verdrag. Het 
ressorteert onder het departement voor de coördinatie van het communautair beleid van het 
voorzitterschap van de Ministerraad. Bij decreet van de voorzitter van de Ministerraad van 
11.01.1995 werd binnen dit comité de operationale eenheid "Guardia di Finanza" opgericht. 
38 
eerste onderzoek tot en met de invordering van de fraudebedragen en de oplegging van 
sancties. 
De nationale praktijken op communautair niveau dienen meer op één lijn te worden 
gebracht. Dit geldt met name voor de controles, die in de gehele Gemeenschap op een 
vergelijkbaar niveau moeten worden uitgevoerd, alsmede voor de regels inzake 
invordering en administratieve sancties en de toepassing daarvan. 
Ten slotte dient volgens verschillende nationale verslagen onophoudelijk naar een 
vereenvoudiging van de communautaire wetgeving te worden gestreefd. Dit standpunt 
wordt door de Commissie gedeeld en haar optreden is er derhalve op gericht te 
verzekeren dat de fraude door de toepassing van een buitensporig ingewikkelde 
regelgeving niet in de hand wordt gewerkt. 
De laatste reeks denksporen betreft de samenwerkingsverbanden. In verscheidene 
nationale verslagen is erop gewezen dat de samenwerking moet worden geïntensiveerd. 
Dit zou een raamwerk kunnen bieden voor het oplossen van de bezwaren die zijn geuit 
met betrekking tot de werking van de mechanismen voor wederzijdse bijstand. 
Ook is het nodig de operationele banden te versterken tussen de diensten die belast zijn 
met het vervolgen van ernstige en ingewikkelde fraudezaken, in het bijzonder door de 
ontwikkeling van persoonlijke contacten en de uitwisseling van ambtenaren. 
Met betrekking tot de samenwerking op strafrechtelijk gebied blijkt uit de verslagen van 
de Lid-Staten dat de nationale autoriteiten zo spoedig mogelijk de beschikking moeten 
krijgen over doeltreffende middelen waarmee de financiën van de Unie kunnen worden 
beschermd. Hierbij valt onder meer te denken aan ongehinderde uitwisseling van 
informatie tussen de inspectiediensten van de Lid-Staten en de bevoegde diensten van de 
Commissie, de toekenning van ruimere controlemiddelen en -bevoegdheden aan de 
ambtenaren die met fraudebestrijding zijn belast, en - op het gebied van het strafrecht -
het treffen van de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de Overeenkomst 
aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap spoedig in 
werking treedt. 
Voorts werd onderstreept dat het informatiesysteem voor wederzijdse bijstand dient te 
worden aangepast. Bepaalde, door de nationale verslagen naar voren gebrachte 
samenwerkingsvormen moeten worden onderzocht en verder ontwikkeld (zoals de 
gevolgen die worden gegeven aan de gekruiste controles inzake goederen die in het vrije 
verkeer zijn gebracht). 
De wederzijdse bijstand op het gebied van de invordering van communautaire 
vorderingen moet doeltreffender worden, ongeacht het betrokken begrotingsterrein. 
Het Raadgevend Comité voor Coördinatie van de Fraudebestrijding komt regelmatig 
bijeen om de sterke en zwakke kanten van de maatregelen vast te stellen en de nodige 
aanpassingen voor te stellen. 
De door de Commissie uitgevoerde analyse vormt de eerste etappe van een omvangrijke opdracht 
die erin bestaat de fraude van alle kanten gelijktijdig te bestrijden en die alle aspecten van 
antifraude activiteiten omvat van preventie, nakoming van de regels, tot en met administratieve 
en justitiële samenwerking. De volgende fases in het programma zullen betrekking hebben op 
39 
het realiseren van deze nieuwe initiatieven en de vooruitgang hiervan zal worden gerapporteerd 
op de toekomstige vergaderingen van de Europese Raad. Zowel het nationaal als het 
communautair toezichtkader moet optimaal worden gemaakt, uitgaande van de reële risico's en 
de omstandigheden waarmee men wordt geconfronteerd. De geloofwaardigheid van de op het 
hoogste politieke niveau opgezette acties kan alleen worden verzekerd door concrete vooruitgang 
op alle gebieden die samenhangen met de bescherming van de financiële belangen van de 
Gemeenschap. 
Zoals op de Europese Raad van Madrid werd beklemtoond, kan een doeltreffende bescherming 
van de communautaire financiën uitsluitend worden gewaarborgd wanneer de toepassing van de 
regels overal in de Gemeenschap op vergelijkbare wijze wordt gecontroleerd. De werkzaamheden 
van de instellingen en van de Lid-Staten worden hierop afgestemd. 
40 
HOOFDSTUK 5 : SAMENWERKING EN PARTNERSCHAP 
In dit hoofdstuk wordt zoals gebruikelijk verslag uitgebracht over de door de Commissie op 
eigen initiatief of op verzoek van de Lid-Staten op het gebied van de fraudebestrijding 
georganiseerde studiebijeenkomsten. De dialoog met de gespecialiseerde nationale 
bestuursinstellingen blijft niet beperkt tot deze activiteiten maar wordt ook gevoerd in het kader 
van bilaterale ontmoetingen met de bevoegde autoriteiten binnen het institutionele kader dat, ten 
aanzien van het Fraudebestrijdingsbeleid, wordt gevormd door het Raadgevend Comité voor de 
Coördinatie van de acties op dit gebied (COCOLAF). Dit comité heeft in 1995 een zodanige 
werkwijze gekozen dat het voor een algemeen overzicht van het preventieve 
fraudebestrijdingsbeleid kan zorgen. 
Tegelijkertijd gaan de Lid-Staten van hun kant voort met de aanpassing van hun gespecialiseerde 
diensten aan de interdisciplinaire en multisectoriële dimensie van de communautaire fraude. De 
contacten met de Commissie worden uitgebreid en er zijn talrijke initiatieven genomen op 
verschillende gebieden. Er worden in dit hoofdstuk enkele voorbeelden gegeven (afdeling 3). 
AFDELING 1 : STUDIEBIJEENKOMSTEN EN UITWISSELINGEN VAN 
AMBTENAREN 
Sedert de oprichting van de SG/UCLAF (in 1988) is een groot aantal algemene informatieve 
studiebijeenkomsten georganiseerd mede om bekendheid te geven aan het gecoördineerde 
optreden van dit directoraat en de andere gespecialiseerde diensten van de Commissie. Daarbij 
zijn vele onderwerpen behandeld, die onder de aandacht zijn gebracht van praktisch alle 
betrokken nationale diensten, in elk van de Lid-Staten. 
Het was namelijk van wezenlijk belang de werkmethoden (controles en onderzoekingen ter 
plaatse) aan te passen aan de communautaire dimensie van de fraude. De economische context 
ontwikkelt zich voortdurend, en hetzelfde geldt voor de wijze waarop de fraudeurs tewerk gaan; 
daarom waren de "algemene" studiebijeenkomsten die door de Commissie werden georganiseerd 
er in eerste instantie op gericht de functionarissen ter plaatse te attenderen op de bijzondere 
kenmerken van de transnationale communautaire fraude. 
Deze algemene studiebijeenkomsten hebben (afgezien van de acties ten aanzien van de nieuwe 
Lid-Staten) in 1995 plaatsgemaakt voor studiebijeenkomsten met specifieke onderwerpen. De 
Commissie is overeenkomstig haar werkprogramma eveneens voortgegaan met het organiseren 
van specifieke opleidingen voor de nationale ambtenaren die in het kader van hun nationale 
structuren belast zijn met het bestrijden van fraude ten nadele van de gemeenschapsbegroting. 
Er zijn algemene opleidingsacties georganiseerd ten behoeve van de ambtenaren van de 
nieuwe Lid-Staten; te Brussel voor kleine groepen hoge ambtenaren 
(bewustmakingsséminaries voor Zweedse, Finse en Oostenrijkse ambtenaren), en 
eveneens in de Lidstaten (Finland en Zweden") voor grotere groepen ambtenaren. 
Deze ambtenaren waren afkomstig uit diensten voor belastingen, douane, financiële 
controle, de politie en de gerechtelijke autoriteiten. 
Er zal in het eerste kwartaal van 1996 een studiebijeenkomst worden georganiseerd in Oostenrijk. 
41 
Een andere prioriteit van de Commissie betreft de gespecialiseerde opleiding ten behoeve 
van diensten en organen die zich bezighouden met de bestrijding van economische en 
financiële criminaliteit, inclusief strafvervolgingen en andere incriminaties (operationele 
teams in het veld, administratieve en gerechtelijke autoriteiten, enz.). 
Zo zijn er specifieke opleidingsprogramma's georganiseerd te Brussel ten behoeve van 
hoge ambtenaren van de Deense politie, voor enquêteurs van het bureau voor 
economische controle (de ECD, die ressorteert onder het Nederlandse ministerie van 
Economische zaken) en voor enquêteurs van de Guardia di Finanza van Italië. Vijf 
studiebijeenkomsten zijn in de Lid-Staten gehouden ; op het gebied van de 
Structuurfondsen100 ten behoeve van de functionarissen van de IGAT (algemene inspectie 
van landsbeheer) in Portugal; in Keulen (Duitsland) voor Officieren van Justitie die belast 
zijn met de vervolging van economische delicten, inclusief fraude ten nadele van de 
communautaire financiën; te Barcelona (Spanje) over het Cohesiefonds; te Deauville 
(Frankrijk) voor leden van de Justitiële Politie en te Athene (Griekenland) voor 
functionarissen belast met het beheer, de controle en de vervolging van 
onregelmatigheden op het gebied van het structuurbeleid. 
De Commissie hoopt door deze verschillende soorten opleiding te organiseren, een rechtstreekse 
en vruchtbare samenwerking met deze nationale organen te kunnen ontwikkelen101. Het leggen 
van rechtstreekse contacten tussen het communautaire niveau en de met de dagelijkse 
fraudebestrijding belaste diensten is voor de Commissie namelijk een zaak van begrip en 
wederzijds vertrouwen - welke aspecten eveneens worden ontwikkeld in het kader van de 
"workshops"102 - bij de voorbereiding van de onderzoeken of in gevallen waarin multisectoriële 
onderzoeken noodzakelijk zijn. 
Bovendien organiseert de Gemeenschap in het kader van de voortzetting van de strategie met 
het oog op de toetreding in de landen van Midden- en Oost-Europa voorlichtingsseminaries en 
ontmoetingen met de met de handhaving van de economische orde belaste diensten, waarmee 
zij in de min of meer nabije toekomst voortdurend zal moeten samenwerken bij de vervolging 
van fraude. Een eerste voorlichtingsactic betreffende operationele samenwerking en uitwisseling 
van gegevens, waaraan 8 enquêteurs van de douanediensten van de Republiek Tsjechië 
deelnamen (waarmee de Commissie ten aanzien van bepaalde afzonderlijke onderzoeken heeft 
samengewerkt), kon te Brussel worden uitgevoerd. 
De volgende studiebijeenkomsten die de Commissie denkt te organiseren zullen, in de lijn van 
de sedert 1994 uitgevoerde acties, evenementen op kleinere schaal zijn (waarvan de 
doelmatigheid thans is aangetoond), en zullen een meer gespecialiseerde aanpak kennen. 
Ten slotte zijn er in 1995 veertien studiebijeenkomsten georganiseerd in het kader van het 
Mattheusprogramma (communautair actieprogramma voor de beroepsopleiding van douane­
ambtenaren, beheerd door DG XXI), waarvan 7 meer in het bijzonder waren gewijd aan de 
bestrijding van douanefraude. Evenzo zijn er 11 studiebijeenkomsten gehouden in het kader van 
het programma Mattheus Tax103. Drie daarvan zijn speciaal georganiseerd ten behoeve van 
101 
102 Aan dit specifieke onderwerp en aan het Cohesiefonds /al in 1996 aanhoudend aandacht worden 
besteed wat betreft de opleiding. 
Zie afdeling 3 van dit hoofdstuk, blz. 44. 
Deze werkgroepen vormen, uitgaande van studies betreffende concrete gevallen, een uitstekend 
middel om gezamenlijk te beraadslagen over de ervaren problemen en de nodige oplossingen 
daarvoor. In het algemeen houden deze oplossingen verband met uitbreiding van de justitiële 
samenwerking (zie hoofdstuk 2, afdeling 3, blz. ...), of zijn daarvoor reeds beschikbare of nog in 
het leven te roepen actiemiddelen nodig (hetgeen eventueel kan inhouden dat de Commissie nieuwe 
rechtsgrondslagen moet voorstellen). 
Het doel van dit programma is de administratieve samenwerking te verbeteren en wederzijds 
42 
ambtenaren belast met de controle van de BTW en de accijnzen in de drie nieuwe Lid-Staten, 
en hadden betrekking op de communautaire regelingen inzake BTW en accijnzen. Ambtenaren 
van de Lid-Staten hebben inleidingen verzorgd over de werking van de interne markt en hebben 
hun know how overgedragen door het uiteenzetten van hun controlesysteem en methoden. 
In het kader van deze Mattheus- en Mattheus Tax-programma's vinden voorts uitwisselingen van 
ambtenaren plaats tussen de douanediensten van de Lid-Staten (390 uitwisselingen in 1995) en 
tussen de met fiscale aangelegenheden belaste overheidsdiensten (waarbij in 1995 
118 ambtenaren waren betrokken). Terzelfder tijd is er een actie in de Lid-Staten uitgevoerd die 
60 uitwisselingen behelsde uitsluitend op het gebied van de ontwikkeling van auditmethodes bij 
de boekhoudkundige nacontrole van de rekeningen van ondernemingen. 
AFDELING 2 : RAADGEVEND COMITE VOOR DE COÖRDINATIE VAN DE 
FRAUDEBESTRIJDING (COCOLAF) 
De activiteiten van het COCOLAF zijn in 1995 uitgebreid. Op basis van de ervaring van het 
voorgaande jaar104 hebben de Commissie, die dit comité voorzit, en de delegaties van de Lid-
Staten hun werkzaamheden voortgezet betreffende de verschillende thema's die verband houden 
met de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, met name in het kader van 
het onderzoek van het werkprogramma van de Commissie inzake fraudebestrijding voor 1995 
en haar jaarverslag over 1994. 
Zo heeft het Comité in 1995 drie voltallige vergaderingen gehouden : op 1 februari, op 31 mei 
en 1 juni (2 dagen) en op 4 oktober. 
Op het belang van de werkzaamheden van het Comité heeft de Raad gewezen in zijn conclusies 
van 19 juni 1995 en van 27 november 1995 betreffende de fraudebestrijding, met name in 
verband met de werkzaamheden betreffende de follow-up van het werkprogramma van de 
Commissie inzake fraudebestrijding en het onderzoek van haar jaarverslag over 1994, alsmede 
betreffende de follow-up van de nationale verslagen en van de vergelijkende analyse van de 
Commissie ten aanzien van de aspecten die onder het EG-Verdrag vallen105. 
De werkvergaderingen waren, behalve aan het onderzoek van de genoemde verslagen, 
voornamelijk gewijd âan de ontwikkeling van de juridische en praktische middelen om de 
fraudebestrijding doelmatiger te maken. Zij hebben de Lid-Staten de gelegenheid geboden om 
rechtstreekse informatie te verkrijgen bij bevoegde ambtenaren van de Commissie. 
Veel aandacht werd besteed aan de vraagstukken in verband met een regelmatige 
informatiestroom tussen de Lid-Staten enerzijds, en tussen de gespecialiseerde nationale diensten 
en de centrale dienst van de Commissie (SG/UCLAF) anderzijds (zeer in het bijzonder ten 
aanzien van de melding van door de Lid-Staten in verband met de Structuurfondsen en het 
Cohesiefonds ontdekte onregelmatigheden). 
Er is een overzicht gegeven van het bestaan en de werkwijze van de verschillende sectoriële 
comités die zich met fraudebestrijding bezighouden. Zo vormen het comité "wederzijdse 
bijstand", het Raadgevend comité voor de eigen middelen (RCEM) en het Permanent comité 
inzicht te ontwikkelen in de wijze waarop de Lid-Staten de interne markt op het gebied van de 
indirecte belastingen verwezenlijken. De controlemaatregelen ter voorkoming van fraude vormen 
een belangrijk deel van de betrokken maatregelen. 
Het COCOLAF is opgericht bij een besluit van de Commissie van 23.2.1994. Zie hiervoor het 
reeds genoemde jaarverslag "Fraudebestrijding" over 1994. 
Zie hoofdstuk 4, enige afdeling, blz.33. 
43 
voor administratieve samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen de voor elk van 
de betrokken gebieden specifieke colleges voor de behandeling van de vraagstukken in verband 
met de fraudebestrijding. 
Deze comités kunnen subcomités of "technische" werkgroepen omvatten, waarvan deskundigen 
van de Lid-Staten en vertegenwoordigers van de bevoegde diensten van de Commissie deel 
uitmaken wier werkzaamheden een weerslag hebben op de fraudebestrijding : hiervan kunnen 
met name de werkgroep SCENT/CIS (dat ressorteert onder het comité "wederzijdse bijstand") 
worden genoemd, evenals de subgroep "onregelmatigheden" op landbouwgebied, de werkgroepen 
"informatica en boekhouding" en de subgroep "invordering" van het RCEM, en ten slotte de 
subgroep voor fraudebestrijding van het Permanent comité voor administratieve samenwerking 
op het gebied van de indirecte belastingen. 
AFDELING 3 : PARTNERSCHAP MET DE GESPECIALISEERDE NATIONALE 
DIENSTEN IN DE LID-STATEN 
In het jaarverslag van de Commissie over 1994 werd reeds gewag gemaakt van de tussen de 
Commissie (SG/UCLAF) en bepaalde gespecialiseerde organen in de Lid-Staten tot stand 
gebrachte contacten. Deze contacten, die vaak informeel zijn, vinden plaats in het kader van een 
globaal beleid dat deel uitmaakt van het fraudebestrijdingsprogramma van de Commissie. 
De uitwisseling van ervaringen vindt plaats tijdens ontmoetingen in het kader van gezamenlijk 
uitgevoerde fraudebestrijdingsonderzoeken waarbij voorrang wordt gegeven aan het operationele 
aspect - waarbij de resultaten onmiddellijk meetbaar zijn. Andere activiteiten, zoals opleiding 
of gerichte studiebijeenkomsten vormen evenzo vele gelegenheden waarvan de Commissie serieus 
en oordeelkundig gebruikmaakt. 
De contacten hebben op constructieve en positieve wijze plaatsgehad, en de Commissie had 
gedurende geheel 1995 actief samengewerkt met elke nationale dienst die belast was met het 
opsporen, vervolgen en beteugelen van de fraude ten nadele van de gemeenschapsbegroting in 
de Lid-Staten. Het gaat hier in het bijzonder om de douanediensten, die in de eerste plaats 
betrokken zijn wanneer de fraudes ingewikkelde transacties behelzen op het gebied van het 
handelsverkeer in produkten, en er een grote mate van coördinatie nodig is tussen de diensten 
aan de hand van op het niveau van de Unie beproefde procedures. Het gaat echter ook om de 
diensten voor financiële controle die ressorteren onder de ministeries van Economische zaken 
(zoals de Inspection Générale des Finances in Frankrijk en de IGAE106 in Spanje), de nationale 
inspectiediensten in diverse sectoren (met name de sociale sector) en de recherchediensten voor 
dossiers die strafvervolging noodzakelijk maken (diensten die ressorteren onder de nationale 
politie zoals de rijkspolitie), bv wanneer georganiseerde financiële-misdaadnetwerken betrokken 
zijn. 
Zo kan bij wijze van voorbeeld de Centrale dienst voor de bestrijding van de georganiseerde 
economische en financiële delinkwentic over 1994107 worden genoemd. Deze dienst functioneert 
onder toezicht van het Belgische ministerie van Justitie en bestaat uit ter beschikking gesteld 
personeel uit de justitiële sector afkomstig van de Rijkswacht, de Gerechtelijke Politie bij de 
Parketten en het Hoog Comité van Toezicht. Aangezien iedere dienst zijn eigen tradities en zijn 
eigen aanpak heeft, streeft men (in de woorden van het verslag) er naar om een nieuwe 
"politiecultuur en ondernemingsgeest ten dienste van de Justitie" tot stand te brengen. 
106 Intervención General de Ia Administración del Estado. 
107 Deze dienst heeft zijn eerste activiteitenverslag in november 1995 gepubliceerd. 
44 
Deze dienst voert operationele onderzoekstaken uit betreffende die sectoren van de 
gemeenschapsbegroting welke rechtstreeks te lijden hebben onder fraude op grote schaal. Tevens 
vervult hij taken op het gebied van het witwassen van geld, ernstige belastingdelicten, 
beursdelicten en ernstige sociale fraude. 
In dit kader heeft ook de Italiaanse Guardia di Finanza een speciale kern in het leven geroepen 
voor de beteugeling van communautaire fraude, ten einde adequaat te reageren op de noodzaak 
het bepaalde in artikel 209A, eerste alinea, van het EG-Verdrag, toe te passen dat betrekking 
heeft op de gelijkwaardige bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. 
De Guardia di Finanza is een multidisciplinair orgaan, dat zich zowel bezighoudt met de sector 
van de marktinterventies als met die van de eigen middelen en de structuurfondsen. Deze dienst 
beschikt over alle nodige actiemiddelen om volledige controles te verrichten, en wel op landelijk 
niveau. 
De Italiaanse regering heeft de wens uitgesproken dat dit speciale orgaan bij voorrang en op 
gecentraliseerde wijze wordt belast met de controleverrichtingen ten aanzien van ten nadele van 
de begroting van de Europese Gemeenschappen gepleegde inbreuken. Aangezien de voornaamste 
opdracht van deze eenheid bestaat uit een lange termijn doelstelling dient het permanente 
karakter te worden benadrukt. 
In Spanje is de Guardia Civil belast met de "fiscale" bescherming en bewaking van de staat en 
is zij verantwoordelijk voor de nodige maatregelen ter bestrijding van alle soorten smokkelarij 
op het gehele Spaanse territorium, zowel te land als te water. 
De administratief rechtelijke politietaak van de Guardia Civil, gecombineerd met haar 
hoedanigheid van justitiële onderzoeksautoriteit, maakt dat deze dienst allerlei soorten 
onderzoeken kan uitvoeren, die variëren van het eenvoudige administratieve onderzoeken tot de 
vervolging en de beteugeling van complexere delicten die worden begaan door transnationale 
criminele organisaties. 
AFDELING 4: DE WEDERZIJDSE ADMINISTRATIEVE BIJSTAND OP 
DOUANEGEBIED TUSSEN DE GEMEENSCHAP EN DERDE LANDEN 
In het kader van de van de Raad ontvangen onderhandelingsrichtsnoeren voor akkoorden met 
derde landen welke protocollen inzake wederzijdse bijstand op douanegebied bevatten heeft de 
Commissie haar onderhandelingen met verschillende landen voortgezet ten einde de 
communautaire regelingen inzake bestrijding van douanefraude uit te breiden. 
Overeenkomsten die dergelijke bepalingen bevatten zijn in 1995 geparafeerd of ondertekend met 
Tunesië (ondertekening op 17 juli 1995), Marokko (paraaf op 16 november 1995), Israël (paraaf 
op 20 november 1995 en ondertekening van een interimovereenkomst op 18 december 1995), 
en met Slovenië (ondertekening op 15 juni 1995) en met de Transkaukasische Republieken 
(Armenië, Azarbaidzjan, Georgië, ondertekening op 15 en 19 december 1995). 
Voorts zijn in afwachting van de inwerkingtreding van de met de meeste landen van het GOS 
afgesloten overeenkomsten interimovereenkomsten, op grond waarvan wederzijdse 
administratieve bijstand kan worden verleend op het onder de bevoegdheid van de Gemeenschap 
vallende gebied van de douane, afgesloten met Belarus (in juni 1995), Kirghizistan (9 februari 
1995), Moldavië (op 2 oktober 1995), Rusland (op 17 juli 1995) en Oekraïne (1 juni 1995). 
De met de Baltische Staten in 1994 afgesloten vrijhandelsovereenkomsten zijn op 1 januari 1995 
in werking getreden, voorts zijn de Europa overeenkomsten die met de Republieken Tsjechië en 
45 
Slowakije alsmede met Roemenië en Bulgarije zijn afgesloten op 1 februari 1995 in werking 
getreden, zodat de wederzijdse bijstand zich nu ook tot buiten de Gemeenschap uitstrekt. 
De onderhandelingen met de Faeröer, Jordanië, Egypte, Libanon, Zuid-Afrika, evenals die met 
de Verenigde Staten, Canada en Korea, zijn voortgezet. 
Ten slotte heeft het Europees Parlement de sluiting goedgekeurd van de overeenkomst tot 
instelling van een douane-unie tussen de Gemeenschap en Turkije, die eveneens een protocol 
inzake wederzijdse bijstand omvat en op 1 januari 1996 in werking is getreden. 
46 
HOOFDSTUK 6: ONDERZOEKEN 
De bescherming van de financiële belangen van de de Gemeenschap is een thema dat ieder jaar 
wordt gerechtvaardigd door de in het veld geconstateerde feiten. De frauduleuze handelingen 
kunnen over het algemeen in twee categorieën worden ingedeeld. 
Ten eerste een aantal individuele handelingen van ondernemers die proberen hun 
concurrentiepositie op de internationale markten zoveel mogelijk te versterken, waarbij zij de 
regels soms zo interpreteren dat de grens van het toelaatbare wordt overschreden. Deze gevallen 
hebben vaak een nationale dimensie. Het is dus de taak van de Commissie de Lid-Staten bij hun 
controle- en onderzoekswerkzaamheden te helpen door de op Gemeenschapsniveau toegepaste 
methodes een meerwaarde te geven waarvan de betrokken Lid-Staten kunnen profiteren, al naar 
gelang de gevallen en de problemen waarop zij eventueel stuiten. 
Ten tweede zijn er de handelingen met een vooropgezette frauduleuze bedoeling met een 
degelijke zakelijke aanpak. Dit soort fraude heeft een criminele achtergrond die in zijn geheel 
moet worden bekeken. Deze fraudes worden gepleegd door ofwel particulieren die zich wegens 
de aard van hun activiteiten bewust organiseren, ofwel de "grote financiële criminaliteit" of 
"georganiseerde misdaad", die in staat is aanzienlijke middelen te mobiliseren, met name 
financiële. Deze fraudes hebben een grensoverschrijdend aspect en kunnen ook een complex van 
op zichzelf staande, in verschillende Lid-Staten gepleegde gevallen vormen, waartussen 
verbindingen bestaan met vaak dezelfde, onzichtbare opdrachtgever. Zulke gevallen zijn 
natuurlijk zeer schadelijk voor het aanzien van de Gemeenschap, haar instellingen en de Lid-
Staten. 
Het is de taak van de Commissie dit kwaad in samenwerking met de opsporingsdiensten van de 
Lid-Staten ondubbelzinnig en krachtig te bestrijden. Daarom heeft de Commissie in haar interne 
organisatie haar krachten gebundeld in een onafhankelijke en gespecialiseerde dienst ter 
ondersteuning van de nationale instellingen die zo'n structuur niet kennen. De controle en de 
opsporing van deze fraudes zijn uiteraard geen doel op zichzelf, maar het is absoluut 
noodzakelijk de bestrijding van de grote criminaliteit op te voeren en ernstige fraude ten nadele 
van de Gemeenschapsbegroting in alle Lid-Staten op dezelfde manier te bestraffen, want de 
omvang en de complexiteit van het verschijnsel vergen onmiddellijke reacties met een zo 
afschrikwekkend mogelijk karakter. Daarom wil de Commissie in het kader van de 
werkzaamheden van de Raad109 absoluut overeenstemming bereiken over de invoering van een 
passend strafrechtelijk beleid door de Lid-Staten. Indien een onderzoek de landsgrenzen 
overschrijdt, zijn de Lid-Staten in hun mogelijkheden beperkt en zijn de procedures zeer lang. 
Hier is een belangrijke taak weggelegd voor de Commissie, met name in het kader van haar 
doelstelling om te komen tot een doeltreffende justitiële samenwerking tussen de nationale 
autoriteiten die zijn belast met de dossiers. 
Het is een gegeven dat omvangrijke fraudes altijd grensoverschrijdend zijn. 1 loe meer geld ermee 
gemoeid is, des te geraffineerder zijn de methoden. De netwerken die erachter zitten benutten 
de kleinste gelegenheid om van de ontwikkelingen te profiteren en passen zich soepel aan, 
waarbij zij informatiecircuits en financiële circuits vormen in en soms zelfs buiten de Europese 
Unie. 
De Lid-Staten en de Commissie hebben te kampen met vele moeilijkheden die te maken hebben 
met de kenmerken van deze georganiseerde financiële criminaliteit, die haar ware bedoeling, het 
109 Zie met name hoofdstuk 1, afdeling 4, blz. 17. 
47 
plunderen van de communautaire financiën, verbergt onder een schijn van wettigheid. Zij 
probeert de zwakke plekken van het samenspel tussen de communautaire regelgeving en de 
nationale wetgevingen ten volle uit te buiten door zich te concentreren op de fraudegevoelige 
sectoren, die moeilijker te controleren zijn en waar de potentiële winsten zeer hoog zijn in 
verhouding tot de risico's, die wegens het ontbreken van passende strafrechtelijke maatregelen 
nog gering zijn. 
Zo'n sector is met name het communautair douanevervoer, waarin bij de ontdekking van fraude 
de toepassing van het systeem van zekerheidstelling t.a.v. de aangever nog niet goed genoeg 
wordt toegepast110. 
De georganiseerde misdaad houdt zich ook bezig met andere soorten fraude ten nadele van de 
Gemeenschapsbegroting, met name fraude met betrekking tot de oorsprong en de waarde van 
produkten die uit bepaalde derde landen naar de Gemeenschap worden uitgevoerd, maar ook met 
betrekking tot de preferentiële regelingen. 
Uit de bevindingen blijkt dat bij de fraudes die in deze sectoren worden gepleegd door bepaalde 
ondernemers verschillende landen betrokken zijn en dat het gaat om terbeschikkingstelling van 
dezelfde middelen in dezelfde periode. Ook de afweersystemen van deze ondernemers 
veronderstellen een hoge mate van voorbereiding en samenspanning tussen de leveranciers in 
derde landen en de importeurs. 
Enkele dossiers hebben het bestaan aangetoond van doorgaans buiten de Gemeenschap 
gevestigde organisaties die dankzij connecties in verschillende landen in staat zijn valse of 
authentieke certificaten van oorsprong te leveren die worden opgesteld op naam van schijnfirma's 
en waarmee de kopers in de Gemeenschap de goederen in het vrije verkeer kunnen brengen 
zonder de verschuldigde (douane- of antidumping-) rechten te betalen. 
In andere zaken kwam het initiatief voor de fraude uit de Gemeenschap zelf , bij voorbeeld 
wanneer Europese bedrijven bewust grondstoffen uit derde landen laten leveren aan 
ondernemingen die deze grondstoffen verwerken, waarna zij de eindprodukten invoeren onder 
dekking van certificaten van preferentiële oorsprong, terwijl zij moeten weten dat deze ten 
onrechte zijn verkregen. 
In beide gevallen wordt de werkelijke oorsprong van de goederen als het ware "witgewassen" 
door het vervullen van de douaneformaliteiten. De ontvangers van de goederen kunnen deze op 
het grondgebied van de Gemeenschap op de markt brengen via de legale distributiekanalen 
zonder de extra risico's en kosten die illegale verkoop met zich brengt. 
* 
* * 
Dit hoofdstuk is logisch gestructureerd aan de hand van deze bevindingen. Aangezien het aantal 
ontdekte grensoverschrijdende fraudes evenals het aantal in- en uitvoertransacties tussen de 
landen van de Gemeenschap onderling en met derde landen is gestegen, is het gerechtvaardigd 
alle betrokken sectoren op te nemen in een hoofdstuk waarin de specifieke gevallen worden 
beschreven. 
De statistieken spreken voor zich: 
110 Zie hoofdstuk 2, afdeling 3, punt 1, blz. 23. 
48 
van de meer dan 12.000 gevallen die in de periode 1991-1995 door de Lid-Staten zijn 
gemeld en die betrekking hebben op de traditionele eigen middelen en de uit het EOGFL-
Garantie gefinancierde uitgaven, betreffen er 120 (1% van het totaal) meer dan 50% van 
de totale gevolgen voor de begroting. In 3% van het totale aantal door de Lid-Staten 
gemelde gevallen gaat het om meer dan 1 miljoen ecu, hetgeen in totaal twee derde van 
het totale bedrag dat met de meldingen is gemoeid (ontdoken rechten, verduisterde often 
onrechte ontvangen uitgaven) vertegenwoordigt. 
in 20% van de 273 gevallen die in de periode 1991-1995 door de diensten van de 
Commissie zijn onderzocht, stonden bedragen van meer dan 100.000 ecu op het spel, en 
in de helft daarvan ging het om bedragen van meer dan 1 miljoen ecu. 
De fraudes waarbij de georganiseerde misdaad betrokken is, zijn gering in aantal, maar hebben 
wel aanzienlijke gevolgen voor de begroting. De Commissie concentreert haar aandacht en 
inspanningen dan ook op deze dossiers, want juist op deze gebieden, waar de fraudes in een of 
meer landen worden georganiseerd, is actieve bijstand op communautair niveau noodzakelijk. 
De onderzoeken die in dit hoofdstuk worden beschreven, illustreren door hun voorbeeldfunctie, 
hun financiële gevolgen en hun verscheidenheid, de noodzaak voor de nationale en 
communautaire fraudebestrijdingsdiensten om op alle fronten waakzaam te zijn. 
AFDELING 1: OMVANGRIJKE GEORGANISEERDE 
GRENSOVERSCHRIJDENDE FRAUDES 
In deze afdeling wordt een reeks onderzoeken beschreven waarbij in samenwerking met de 
Lid-Staten een groot aantal controles ter plaatse werd verricht. Hierdoor konden in de sectoren 
zuivelprodukten, granen en rijst, olijfolie, rundvlees, tabak en suiker, alsook op het gebied van 
de wijnbouw enkele omvangrijke transnationale, georganiseerde fraudepraktijken aan het licht 
worden gebracht. Voorts is een aparte paragraaf gewijd aan sigarettensmokkel (die ressorteert 
onder de task force die bij de Commissie is ingesteld) en aan de gebieden van het Europees 
Sociaal Fonds (structuurbeleid) en het toerisme (directe uitgaven). 
De in deze afdeling beschreven onderzoeken en de daaruit voortvloeiende controlebezoeken 
bestreken soms verscheidene jaren111. In samenwerking met de Commissie hebben de 
verantwoordelijke diensten in de Lid-Staten zich aldus bijzondere inspanningen getroost om de 
fraudenetwerken op te sporen. Daardoor konden omvangrijke fraudestromen aan het licht worden 
gebracht, aan de basis waarvan vaak de georganiseerde misdaad staat. Het gaat hierbij om 
ingewikkelde grensoverschrijdende fraude waarbij diverse Lid-Staten en bepaalde derde landen 
zijn betrokken. In verband hiermee is nauwe samenwerking tot stand gebracht tussen de 
betrokken diensten in de Lid-Staten en de autoriteiten van de derde landen. 
1.1. Geraffineerde suiker 112 
Er is vastgesteld dat 1.375 ton suiker "C" die aan de procedures voor uitvoer naar Oost-Europa 
werd onttrokken en die op Italiaans grondgebied is gebleven, voor de binnenlandse wijnproduktie 
in Enkele dossiers werden daarom reeds in eerdere jaarverslagen beschreven, met name in de verslagen 
betreffende 1993 en 1994. 
Zie de jaarverslagen "Fraudebestrijding" 1993, hoofdstuk 4, afdeling 1.1, en 1994, hoofdstuk 5, afdeling 
2.2.1. 
49 
is gebruikt. Daarnaast wordt op grond van hetzelfde onderzoek geraamd dat ongeveer 1.243 ton 
suiker (die niet onder het C-regeling valt) later is gebruikt voor de verzoeting van wijn. 
Van de 65 personen die werden beschuldigd van smokkel, onregelmatig gebruik van suiker voor 
de produktie van wijn, fiscale inbreuken of bedrog, zijn er 38 in voorlopige hechtenis genomen. 
Het parket van Asti heeft de Commissie mededeling gedaan van de strafrechtelijke gevolgen die 
Italië in 1995 aan deze zaak heeft gegeven. 
De Italiaanse autoriteiten moeten nog vaststellen of er nog andere inbreuken ten nadele van de 
communautaire begroting zijn gepleegd. 
1.2 Uitvoer van kaas, vlees en zuivelprodukten 113 
Deze produkten zijn naar Griekenland omgeleid, terwijl zij - met uitvoerrestituties - voor uitvoer 
naar Jordanië, Bulgarije en Libanon bestemd waren. 
Het onderzoek heeft aangetoond dat de fraude werd georganiseerd door "professionals" uit de 
wereld van de financiële misdaad, die gebruik maakten van netwerken van ondernemingen in 
Denemarken, Duitsland, op Cyprus en in Griekenland. De naam van deze ondernemingen werd 
overigens regelmatig veranderd, maar hun rol was altijd dezelfde: uitvoer naar derde landen 
voorwenden, met ontvangst van restituties. 
Om de opsporing van de fraudestromen te vermijden, maakten de ondernemingen gebruik van 
diverse aanvoerkanalen en van verschillende transportmiddelen en -methoden. 
Om de restitutieaanvragen voor uitvoer uit de Gemeenschap te rechtvaardigen werden vervalste 
certificaten voor het in het vrije verkeer brengen in derde landen gebruikt. De douanedocumenten 
waarmee de aankomst van de goederen op de plaats van bestemming werd bewezen, waren in 
werkelijkheid vervalst; de produkten waren namelijk weer naar de Gemeenschap vervoerd en in 
Griekenland in het vrije verkeer gebracht. 
Het onderzoek is nog altijd gaande in de betrokken Lid-Staten, omdat andere ondernemingen bij 
deze fraude betrokken blijken te zijn geweest. In het kader van de administratieve samenwerking 
is een controlebezoek aan Bulgarije gebracht, teneinde aanvullend bewijs te verzamelen. 
Vier personen worden strafrechtelijk vervolgd: één in Denemarken, één in Duitsland en twee in 
Griekenland. 
Er is een procedure ingeleid om een bedrag van 5 miljoen ecu, dat ten onrechte in de vorm van 
restituties is uitbetaald, van de leveranciers terug te vorderen. In Griekenland bedragen de sinds 
1989 ontdoken douanerechten en landbouwheffingen ongeveer 9 miljoen ecu. 
1.3 Invoer van melkpoeder en boter in de Gemeenschap 114 
In 1991 en 1992 werd in de Gemeenschap een onderzoek uitgevoerd met betrekking tot 
ongeveer 200 zendingen melkpoeder die onder dekking van in Antwerpen opgestelde 
documenten van België naar Spanje zijn vervoerd en die aan de regeling communautair 
douanevervoer werden onttrokken. Tijdens dit onderzoek hebben de Spaanse 
Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1.1.4. 
Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1.1.1. 
50 
opsporingsdiensten controles uitgevoerd bij Spaanse ondernemingen die melkpoeder 
uitvoeren, teneinde de oorsprong van de zendingen vast te stellen. 
Zij hebben vastgesteld dat bepaalde ondernemingen het melkpoeder via andere 
bemiddelende bedrijven hebben ingekocht bij een firma die klaarblijkelijk een chemisch 
produkt invoerde dat volgens de aangifte uit Tsjechië en Slowakije afkomstig was. 
Tijdens de bezoeken in het kader van de administratieve samenwerking die in 1994 en 
1995 overeenkomstig het protocol betreffende de wederzijdse bijstand aan Tsjechië en 
Slowakije zijn gebracht, is vastgesteld dat 30 zendingen melkpoeder (720 ton) en 
ongeveer 200 zendingen bevroren boter (5.000 ton), die in 1992, 1993 en 1994 uit deze 
derde landen waren uitgevoerd, met behulp van een valse aangifte in Spanje zijn 
ingevoerd. 
De produkten waarvoor valse aangiften werden gedaan, waren in werkelijkheid 
melkpoeder en bevroren boter. 
De ontdoken landbouwheffingen in Spanje worden op 15,7 miljoen ecu geraamd. 
Tijdens een bezoek aan Oostenrijk in 1994 in het kader van de wederzijdse bijstand, is 
vastgesteld dat grote hoeveelheden boter en melkpoeder uit de landen van 
Oost-Europa in Oostenrijk een bewerking ondergingen (onder de regeling voor actieve 
veredeling). Tijdens deze bewerking werd een bijzonder klein percentage (minder dan 1) 
voedingsbodems voor micro-organismen aan de basisprodukten toegevoegd, waardoor zij 
in de Gemeenschap konden worden ingevoerd onder een tariefpost waarvoor geen 
invoerrechten verschuldigd zijn. 
Vervolgens werden de goederen naar de Gemeenschap uitgevoerd, waar zij in het vrije 
verkeer werden gebracht (Italië, Duitsland, Spanje), onder tariefposten waarvoor geen 
enkele landbouwheffing geldt. Bij het inklaren van de goederen legden de veredelaars 
bindende tariefinlichtingen over die op basis van onjuiste gegevens door de Duitse 
autoriteiten waren verstrekt. Op grond van het onderzoek achteraf is vast komen te staan 
dat de gevraagde tariefindeling niet correct was, waardoor meer dan 20.000 ton 
melkpoeder en meer dan 6.000 ton boter valselijk werden aangegeven. 
Het bedrag van de ontdoken rechten beloopt meer dan 66 miljoen ecu. 
1.4 Onttrekking van melkpoeder en boter aan de regeling communautair douanevervoer"" 
Het onderzoek met betrekking tot de Spaanse ondernemingen is op verzoek van de Commissie 
ingeleid, nadat was ontdekt dat melkpoeder buiten de voor deze goederen gebruikelijke 
handelskanalen was aangekocht. 
In december 1995 hebben de Spaanse autoriteiten in Barcelona vier leden van een georganiseerd 
distributiecircuit ondervraagd. Dit circuit bestond uit een netwerk van Europese ondernemingen 
dat melkpoeder uit Estland illegaal in Spanje invoerde. 
De betrokken ondernemingen hebben 650 ton melkpoeder, afkomstig uit Estland en bestemd 
voor Marokko, aan de regeling communautair douanevervoer onttrokken. Dit smokkelnetwerk 
werd hoofdzakelijk gevormd door twee Spaanse ondernemingen in Vic en in Montornes del 
valles; er is een onderzoek naar de leiding van deze ondernemingen ingesteld. De 
115 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1.1.1. 
51 
gespecialiseerde diensten van de betrokken Lid-Staten verrichten thans nog aanvullend onderzoek 
om de rol van bepaalde Nederlandse, Franse en Duitse ondernemingen vast te stellen. 
Op grond van het onderzoek dat in Duitsland, Nederland en Spanje reeds is voltooid, kan het 
financiële nadeel voor de Gemeenschap op ongeveer 650.000 ecu worden becijferd. 
De Spaanse autoriteiten onderzoeken andere, vergelijkbare frauduleuze handelingen, waarvan de 
financiële consequenties op 1 miljoen ecu worden geraamd. Dit onderzoek wordt door de 
Commissie gecoördineerd, die bovendien een bijdrage levert aan het justitiële onderzoek. 
1.5 Onttrekking van suiker aan de regeling communautair douanevervoer of de TIR-
regeling116 
De Duitse autoriteiten hebben de Commissie in juni 1994 mededeling gedaan van een 
fraudegeval met betrekking tot suiker uit Tsjechië en Polen die onder de regeling douanevervoer 
over het grondgebied van de Gemeenschap naar derde landen (Marokko, Angola) zou worden 
doorgevoerd. De goederen, die door Tsjechische en Poolse transportbedrijven onder de 
TIR-Overeenkomst werden vervoerd, zouden de Gemeenschap via Spanje of Portugal hebben 
verlaten. 
In werkelijkheid zijn de goederen in Spanje en Portugal gebleven en hebben de fraudeurs de 
douanedocumenten met behulp van valse douanestempels vervalst. 
Daar de goederen niet uit de Gemeenschap zijn uitgevoerd, zijn douanerechten verschuldigd die 
in het kader van de regeling communautair douanevervoer of de TIR-regeling waren geschorst. 
Op deze wijze hebben circa 150 verschillende vervoerbedrijven 19.000 ton suiker, onder dekking 
van ongeveer 950 TIR-carnets, uit Polen en Tsjechië uitgevoerd. De Spaanse en Portugese 
autoriteiten hebben de fraude bevestigd, in die zin dat de verzonden produkten niet op de 
betrokken douanekantoren zijn aangebracht. 
De financiële gevolgen van de fraude belopen ongeveer 9 miljoen ecu. 
In de betrokken Lid-Staten en derde landen lopen gerechtelijke procedures. 
1.6 Vleescarrousel"7 
In deze carrousel werd levend vee uit Oost-Europa onder de regeling actieve veredeling in Italië 
ingevoerd en vervolgens in de vorm van tweede kwaliteit vlees en slachtafval naar Malta 
wederuitgevoerd. 
Na in Malta te zijn opgeslagen, werden de goederen vervolgens naar de Gemeenschap 
wederingevoerd. Uit het inmiddels afgesloten onderzoek, dat de Italiaanse diensten in 
samenwerking met de diensten van de Commissie hebben uitgevoerd, is namelijk gebleken dat 
de goederen in Italie werden verduisterd tijdens het vervoer van de containers, die uit Malta 
afkomstig waren en die Oost-Europa als bestemming hadden. Vervolgens werd het vlees met 
andere produkten uit de interne markt naar diverse derde landen uitgevoerd, waarbij restituties 
werden ontvangen. 
116 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1.1.3. 
117 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 2.2.2. 
52 
De financiële gevolgen van deze zaak zijn uiteindelijk geraamd op 18,5 miljoen ecu aan 
ontdoken heffingen en op 24 miljoen ecu aan ten onrechte betaalde uitvoerrestituties. 
In samenwerking met de Italiaanse autoriteiten heeft de Commissie een bezoek gebracht aan 
Gabon, de belangrijkste bestemming van de verduisterde goederen die bij de uitvoer systematisch 
werden aangegeven als "stukken vlees van de achtervoeten van volwassen mannelijke runderen". 
Ter plekke kon worden aangetoond dat de meeste ontvangsten bestonden uit stukken laagwaardig 
vlees, afkomstig van de voorste delen van runderen. De zuivering van de restitutiedossiers was 
alleen maar mogelijk doordat op de Gabonnese aangiften voor direct verbruik een algemene 
aanduiding van de goederen ("rundvlees") werd vermeld. 
In een aantal gevallen is bewezen dat op de Gabonnese invoeraangiften de werkelijke 
hoedanigheid van de stukken vlees nauwkeurig werd vermeld. In deze gevallen maakte de 
exporteur gebruik van de diensten van een bureau van een internationale toezichthoudende 
instantie, teneinde dit compromitterende originele document door een alternatief bewijsstuk te 
vervangen, i.e. een invoerdocument waarin de goederen eenvoudigweg als "gekoeld rundvlees" 
werden vermeld. Als het bureau de handels- en vervoersbescheiden zou hebben onderzocht 
voordat dit document werd opgesteld, dan zou het de werkelijke aard van de goederen hebben 
kunnen vermelden. 
Er loopt een strafrechtelijke procedure tegen honderdnegentien personen die worden beschuldigd 
van bendevorming, fraude ten nadele van de communautaire begroting, smokkel, belastingfraude, 
valsheid in geschrifte en corruptie. 
Tweeënveertig van hen zijn reeds veroordeeld en er is beslag gelegd op goederen voor een 
bedrag van ongeveer 30 miljoen ecu. 
Gezien de ernst van de feiten hebben de Commissie en de Italiaanse staat een verzoek tot 
stelling van burgerlijke partij neergelegd bij de rechter in Turijn die belast is met het 
voorbereidend onderzoek. 
1.7 Invoer van vocdingsproduktcn op basis van boter"8 
In 1995 is het onderzoek naar deze zaak, die betrekking heeft op de invoer van 
voedingsprodukten op basis van boter uit Hongarije en Tsjechië, voortgezet. De produkten 
werden bij invoer in Italië en in San Marino als "saus" (of vloeibare boter) aangegeven, zodat 
de verschuldigde rechten niet zijn betaald. 
In Italië wordt de importeur gerechtelijk vervolgd. Hunnerzijds zijn de autoriteiten van San 
Marino verantwoordelijk voor de invordering van de achterstallige bedragen die betrekking 
hebben op dat gedeelte van de produkten dat in de republiek San Marino is ingevoerd. De 
invordering van de verschuldigde rechten is nog altijd hangende. 
Er is vastgesteld dat een gedeelte van de goederen tot butteroil (vloeibare boter) is verwerkt en 
vervolgens met restitutie weer uit de Gemeenschap is uitgevoerd. Ofschoon het betrokken 
produkt in aanmerking komt voor restituties, mag het bedrag van deze restituties nooit hoger zijn 
dan het bedrag van de heffingen die bij de invoer ervan zijn ontvangen. Alle bestemmingen van 
de zendingen in de Gemeenschap konden worden vastgesteld. De betrokken Lid-Staten is 
verzocht over te gaan tot de invordering van het verschil tussen de uitgekeerde restituties en de 
ontvangen invoerheffingen. Deze bedragen zijn nog niet vastgesteld. 
118 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1.1.2. 
53 
Het onderzoek van de Italiaanse diensten heeft verder aangetoond dat hetzelfde circuit tevens 
4.000 ton Hongaarse boter onregelmatig heeft ingevoerd, aangegeven als bereiding op basis van 
cacao, teneinde de douanerechten en de landbouwheffingen te ontduiken. Vervolgens is dit 
produkt met name in Frankrijk als Italiaanse boter verkocht. 
Het onderzoek in Frankrijk en Italië wordt nog voortgezet teneinde de eindbestemming van deze 
produkten vast te stellen en het exacte bedrag van de ten onrechte uitgekeerde restituties te 
bepalen. 
De betrokkenheid van georganiseerde criminele netwerken is in al deze gevallen aangetoond. 
Omdat bij deze fraudezaken diverse Lid-Staten zijn betrokken, werd al snel duidelijk dat niet 
langer met uitsluitend administratiefrechtelijke maatregelen op nationaal niveau kan worden 
volstaan om de fraude een halt toe te roepen. Gerechtelijke samenwerking tussen de Lid-Staten 
is meer dan noodzakelijk, al was het alleen maar om gezamenlijke acties te kunnen uitvoeren, 
die het enige doeltreffende middel vormen om de daders gerechtelijk te kunnen vervolgen. 
1.8 Onttrekking van boter uit Tsjechië aan de regeling communautair douanevervoer 
Dit geval betreft Italië waar boter onregelmatig aan de regeling communautair douanevervoer 
(document T.l) werd onttrokken. De boter was afkomstig uit Tsjechië en werd - vrijgesteld van 
douanerechten - vanuit Denemarken naar derde landen (Egypte, Hongarije, Slovenië, enz.) 
vervoerd. 
De Italiaanse diensten hebben beslag gelegd op 3 ladingen boter die in vrachtwagens uit 
Denemarken werden vervoerd. De op de vervoerdocumenten aangegeven bestemming was 
duidelijk vervalst. Floewel de identiteit van de expediteur en de betrokken tussenpersonen nog 
niet met zekerheid kon worden vastgesteld, is nochtans vast komen te staan dat een Zwitsere 
ingezetene de meeste orders heeft geplaatst. De goederen zijn vanuit Tsjechië via Denemarken 
naar derde landen verzonden en vervolgens aan fictieve ondernemingen op de Bahama's, de 
Maagdeneilanden of in Zwitserland in rekening gebracht. 
Naar aanleiding van deze eerste ontdekking vond onder coördinatie van de Commissie een 
onderzoek plaats. Daaruit bleek bovendien dat in de periode van 31 maart 1994 tot en met 27 
september 1995 46 van de 91 zendingen die via Denemarken werden doorgevoerd om - blijkens 
de aangifte - naar derde landen te worden wederuitgevoerd, het voorwerp waren geweest van 
valse lossingsverklaringen. 
De meeste communautaire douanekantoren van vertrek die bij deze zaak zijn betrokken, liggen 
in Italië (Triest, Napels...). De douanedocumenten zijn met behulp van vervalste stempels 
gezuiverd. Aldus werden de goederen illegaal in de Gemeenschap wederingevoerd, zonder dat 
de verschuldigde douanerechten en landbouwheffingen zijn ontvangen. 
Het onderzoek wordt voortgezet om vast te stellen of voor deze boter ook uitvoerrestituties zijn 
betaald. 
Naar aanleiding van het onderzoek dat door de Commissie werd ingeleid, is de handel 
waarschijnlijk onderbroken. Na 27 september 1995 hebben de Zweedse autoriteiten te Malmö 
echter procedures ingeleid naar aanleiding van 3 nieuwe zendingen van Tsjechische boter met 
als bestemming Portugal (die ook onder het mom van het communautair douanevervoer 
plaatsvonden). Twee van deze zendingen zijn illegaal gelost en op de derde is beslag gelegd door 
de Portugese autoriteiten (op basis van inlichtingen die door de Commissie zijn verzameld). 
54 
Het bedrag van de betrokken rechten (douanerechten en landbouwheffingen) is hoog. De rechten 
hebben betrekking op meer dan 2.700 ton goederen en belopen ongeveer 6 miljoen ecu. 
De hoofdverantwoordelijke voor deze fraude wordt er tevens van verdacht de opdrachtgever te 
zijn van andere illegale zendingen van boter en suiker vanuit het Verenigd Koninkrijk en 
Nederland, die in het verleden door de Italiaanse opsporingsdiensten zijn ontdekt. 
Uit dit geval blijkt de flexibiliteit van de criminele organisaties: nadat zij hadden vastgesteld dat 
de douane in bepaalde Lid-Staten strenger toezicht ging uitoefenen op dit soort zendingen, 
hebben zij andere mogelijkheden benut om hun frauduleuze handelingen te verbergen (zoals de 
omleiding via Denemarken en Zweden). 
1.9 Onttrekking van rundvlees aan de regeling communautair douanevervoer 
In het kader van het onderzoek m.b.t. de verduistering van geraffineerde suiker"9 is gebleken 
dat verscheidene containers rundvlees uit Argentinië in Rotterdam zijn gelost en onder de 
regeling extern communautair douanevervoer zijn geplaatst (documenten T.l) om naar Kroatië 
te worden vervoerd. De douanedocumenten zijn in Nice (Frankrijk) gezuiverd, waar een 
plaatselijke expediteur nieuwe vervoerdocumenten opstelde die op hun beurt met behulp van 
valse stempels van de Italiaanse douane werden gezuiverd. De goederen werden in Italië in het 
vrije verkeer gebracht, zonder dat de douanerechten waren betaald. 
Uit het douaneonderzoek dat met betrekking tot deze expediteur werd ingesteld, is gebleken dat 
een groot aantal andere, vergelijkbare handelingen was verricht na lossingen in de Franse haven 
Le Havre. Op het moment van invoer in de Gemeenschap waren de goederen eigendom van twee 
Britse ondernemingen die de goederen aan hun Italiaanse en Duitse klanten doorverkochten. Op 
hun beurt beweerden deze klanten de goederen te goeder trouw op de binnenlandse markt te 
hebben gekocht. 
Uit het onderzoek in Italië bleek dat dit ten dele onjuist was. 
Deze fraudezaak had betrekking op 700 ton goederen. De ontdoken rechten belopen ongeveer 
3 miljoen ecu. 
In Frankrijk en Italië zijn gerechtelijke procedures ingeleid. 
1.10 Onttrekking van bananen aan de regeling communautair douanevervoer 
In diverse havens in het noorden van de Gemeenschap zijn bananen uit Zuid-Amerika gelost. 
De goederen zijn onder de regeling communautair douanevervoer geplaatst om over de weg naar 
derde landen te worden vervoerd. Deze handeling geschiedde onder dekking van documenten 
T.l (met schorsing van alle belastingen). 
Naar aanleiding van de informatie die de Belgische en Duitse douanediensten hadden verstrekt, 
is op initiatief van de gespecialiseerde diensten van deze twee Lid-Staten een onderzoek 
uitgevoerd, dat door de Commissie werd gecoördineerd. Dank zij dit onderzoek werd een 
omvangrijke handel in bananen aan het licht gebracht. De bananen werden onregelmatig in Italië 
ingevoerd, waarbij de betaling van de douanerechten en de landbouwheffingen werd ontdoken. 
119 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1993, hoofdstuk 4, afdeling 1.; 
55 
De Italiaanse autoriteiten hebben in het bijzonder ontdekt dat in totaal 290 zendingen bananen 
uit Zuid-Amerika Italië zijn binnengesmokkeld. Hiermee is een bedrag van ongeveer 15 miljoen 
ecu aan ontdoken rechten gemoeid. 
Dank zij het onderzoek konden 8 personen worden aangehouden die verantwoordelijk worden 
geacht voor deze fraude en in het bijzonder voor de vervalsing van de douanedocumenten. Op 
hun persoonlijke bezittingen is beslag gelegd. 
Er wordt aanvullend onderzoek verricht om vast te stellen of er in andere Lid-Staten ook sprake 
is geweest van dergelijke zendingen. 
1.11 Fictieve uitvoer van wijn naar derde landen 
Twee schepen, waarvan werd vermoed dat zij betrokken waren geweest bij de fictieve uitvoer 
van wijn naar derde landen, zijn grondig onderzocht. Voorts konden op basis van het onderzoek 
dat de diensten van de Commissie in Italië, Frankrijk, Griekenland en Slovenië hebben 
uitgevoerd, de volgende onregelmatigheden worden vastgesteld: 
Een gedeelte van de wijn die door deze schepen werd vervoerd, is door Franse, Italiaanse 
en Griekse ondernemingen uitgevoerd, waarbij uitvoerrestituties werden ontvangen. Deze 
ladingen waren bestemd voor Kroatië, Slovenië, Bosnië en Roemenië, maar zijn op de 
plaats van bestemming niet in het vrije verkeer gebracht. Zij werden onder een speciale 
douaneregeling geplaatst, die vergelijkbaar is met de regeling actieve veredeling. 
Vervolgens werden documenten met vermelding van deze regeling voorgelegd als bewijs 
dat de lading op de plaatselijke markt in het vrije verkeer was gebracht; 
Een ander gedeelte van deze lading wijn is nooit gelost en naar Zwitserland vervoerd, 
een bestemming waarvoor geen enkele uitvoerrestitutie wordt toegekend. In deze gevallen 
zijn valse bewijsstukken voor het in het vrije verkeer brengen ingediend, teneinde 
restituties te ontvangen; 
De rest van de wijn bleek een vervangingsprodukt te zijn van een zodanige kwaliteit en 
met dusdanige kenmerken dat hiervoor geen restituties konden worden toegekend. 
Behalve op het financiële aspect van de fraude moet tevens worden gewezen op het feit 
dat de vervaardiging van een dergelijk produkt ontoelaatbaar is in verband met de 
gezondheid van de consument. 
De Italiaanse en Griekse autoriteiten hebben gerechtelijke procedures ingeleid jegens de 
ondernemingen die bij deze handelingen zijn betrokken. Bij het onderzoek van deze dossiers 
werkt de Commissie samen met de bevoegde gerechtelijke autoriteiten. 
Het gezamenlijk optreden van de diensten van de Commissie en de betrokken Lid-Staten heeft 
de volgende resultaten opgeleverd: 
Voor de fictieve uitvoer van wijn kon 2 miljoen ecu worden teruggevorderd (goederen 
die nooit ter bestemming zijn aangekomen); 
1,8 miljoen ecu is niet uitbetaald omdat de betaalorganen in kennis waren gesteld van de 
begane fraude; 
Voor restituties voor een totaalbedrag van 3 miljoen ecu zijn de 
terugvorderingsprocedures gaande. 
Er wordt aanvullend onderzoek verricht. 
56 
1.12 Het Europees Sociaal Fonds: FLATHUS-programma 120 
Bij het onderzoek waarmee de Commissie in november 1994 in de nieuwe Duitse deelstaten een 
aanvang heeft gemaakt, is de nadruk gelegd op het transnationale gedeelte van het 
FLATHUS-programma. 
Uit onderzoeken die in 1995 nog steeds lopende waren, is gebleken dat zich onregelmatigheden 
hebben voorgedaan met betrekking tot een beroepsopleidingsprogramma voor werkende jongeren 
in de nieuwe deelstaat Thüringen. Het gaat hierbij om verduistering van Gemeenschapsgelden 
door de directeur van een Deens opleidingsinstituut, met medeplichtigheid van een Duitse 
nationale ambtenaar. 
Op grond van de gegevens die in het huidige onderzoekstadium beschikbaar zijn, kan worden 
geconcludeerd dat twee fraudepraktijken zijn gebruikt: 
1. Vóór 1993 had de directeur van het opleidingsinstituut het alleenrecht weten te 
bemachtigen voor de meeste transnationale opleidingsacties die moesten worden 
georganiseerd. Vervolgens had hij de onderaannemers (in Frankrijk, Ierland en het 
Verenigd Koninkrijk) door middel van een tweede contract ertoe verplicht een deel van 
het overeengekomen bedrag te storten op een bankrekening in Luxemburg, waarvan 
hijzelf de houder was, of over te maken aan een in België gevestigd bijkantoor van een 
Duitse vereniging voor technische bijstand. 
2. Vanaf 1993 werden fictieve rekeningen opgesteld voor de beweerde dienstverrichting ten 
behoeve van het programma. 
Door de samenwerking en de coördinatie van het onderzoek tussen de Commissie en de 
nationale bestuurlijke en gerechtelijke autoriteiten rees het vermoeden dat ESF-subsidies 
onregelmatig en ten onrechte waren gebruikt. Vervolgens vonden de Duitse gerechtelijke 
autoriteiten door middel van huiszoekingen de nodige bewijsstukken voor dit vermoeden, waarna 
zij tot arrestatie van een Duitse ambtenaar overgingen. 
Het onderzoek in de betrokken Lid-Staten is nog steeds gaande. 
1.13 Directe uitgaven: toerisme121 
Nadat de Commissie deze kwestie in 1994 bij de bevoegde autoriteiten in België en Frankrijk 
aanhangig had gemaakt, deed zij de Griekse autoriteiten op 13 maart 1995, overeenkomstig de 
bepalingen van artikel 209A, tweede alinea, van het EG-Verdrag, mededeling van de resultaten 
van het onderzoek. 
De opsporings- en controlewerkzaamheden hebben betrekking op alle beleidsmaatregelen op het 
gebied van toerisme die de Commissie sinds 1989 heeft genomen, het jaar waarin zij een 
aanvang maakte met haar beleid op dit gebied. In verband met deze werkzaamheden moesten 
120 
121 FLATHUS: Fördermassnahmen des Landes Thüringen mit Unterstützung des Europaischen Sozialfonds 
(Stimuleringsmaatregelen van de deelstaat Thüringen met steun van het Europees Sociaal Fonds). 
Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 5.4. 
57 
de antifraudediensten van de betrokken Lid-Staten onophoudelijk worden gecoördineerd en 
moesten hun gerechtelijke diensten actief worden gesteund. 
De in België en Frankrijk ingeleide procedures brachten niet alleen aan het licht dat 
communautaire middelen waren verduisterd, hetgeen in 1994 werd ontdekt, maar tevens dat in 
het geheim omvangrijke bedragen aan personeelsleden van de Commissie waren overgemaakt, 
in ruil voor de toekenning van subsidies. Nadat de vrijstelling van rechtsvervolging, de 
onschendbaarheid van de documenten, gebouwen en archieven, als ook het beroepsgeheim waren 
opgeheven, kon het nodige onderzoek bij de diensten van de Commissie zelf in Brussel worden 
uitgevoerd. 
Naar aanleiding van alle in Frankrijk en België vastgestelde feiten zijn 5 personen 
gevangengenomen (2 ambtenaren van de Commissie en 3 begunstigden van subsidies). 
Op basis van het interne onderzoek van de diensten van de ordonnateurs werden door de 
Commibsie tuchtrechtelijke procedures ingeleid tegen het verantwoordelijke hoofd van de 
administratieve eenheid en tegen een tijdelijk functionaris. Vervolgens heeft zij het hoofd van 
de administratieve eenheid op 22 juni 1995 tuchtrechtelijk ontslagen en de tijdelijk functionaris 
op 28 juli 1995 ontslagen. 
Tegelijkertijd zijn naar aanleiding van de eerste controles jegens 15 begunstigden 
terugvorderingsopdrachten uitgevaardigd ten bedrage van 1,4 miljoen ecu. 
In verband met de specifieke kenmerken van de georganiseerde fraude binnen en buiten de 
Commissie dient voortzetting te worden gegeven aan de versterkte samenwerking tussen de 
diensten van de Commissie die toezien op de coördinatie van de fraudebestrijding, en de 
bevoegde administratieve diensten van de Lid-Staten, zodat de verantwoordelijkheid van de 
personen die bij dit soort fraude zijn betrokken, kan worden bewezen. 
Versterkte gerechtelijke samenwerking op dit nieuwe gebied moet het mogelijk maken daders 
en begunstigden voor het gerecht te brengen. 
1.14 Sigarettensmokkel 
Er werden "task forces"122 opgezet om de fraude op bijzonder gevoelige terreinen te bestrijden. 
De oprichting ervan is een uitvloeisel van de talrijke ingewikkelde en georganiseerde 
fraudezaken die in bijzondere sectoren zijn vastgesteld en naar aanleiding waarvan meerdere 
controlebezoeken zijn gebracht, in het bijzonder aan derde landen. De task forces weerspiegelen 
de wil van de Commissie - die in het bijzonder in haar strategisch werkprogramma tot 
uitdrukking komt - om de operationele samenwerking tussen de Lid-Staten en met de derde 
landen te ontwikkelen en om grootschalige fraude die vaak grote financiële gevolgen voor de 
Gemeenschapsbegroting heeft, grondig te bestrijden. 
122 Met deze benaming worden de structuren bedoeld die zijn samengesteld uit vertegenwoordigers van de 
Lid-Staten en de Commissie die deskundig zijn m.b.t. bijzonder gevoelige handelssectoren, en in het kader 
waarvan informatie kan worden uitgewisseld die voor verschillende fraudedossiers van belang is. De task 
forces moeten worden onderscheiden van de ad hoe-groepen bestaande uit controleurs (van de Commissie 
en de Lid-Staten) die voor een specifiek geval verantwoordelijk zijn, en van de interne task forces bij de 
Commissie (TAFI, douanevervoer, belastingfraude...). 
58 
In 1994 heeft de Commissie een eerste task force (of "task group") opgericht123 ter bestrijding 
van de sigarettensmokkel door georganiseerde bendes. Deze groep is samengesteld uit 
ambtenaren van de Commissie en vertegenwoordigers van de opsporingsdiensten in de 
Lid-Staten. 
De rol en de voornaamste taak van deze groep bestaan erin een globale strategie uit te stippelen, 
de beschikbare gegevens te evalueren en onder de groepsleden te verspreiden zodat deze ze 
kunnen benutten. Ook de rechtstreeks betrokken diensten móeten deze gegevens kunnen 
raadplegen. Met de aldus verkregen informatie kunnen deze diensten vervolgens gerichte 
internationale operationele acties selecteren en coördineren en daar een bijdrage aan leveren. 
Met het oog hierop is een homogene strategie opgezet die binnen de gehele Europese 
Gemeenschap van toepassing is en die teruggaat op administratieve, operationele en technische 
samenwerking. Dit is het antwoord op het feit dat de misdaad niet alleen in de gehele 
Gemeenschap maar ook op mondiaal niveau is georganiseerd. Om dit soort fraude te bestrijden 
is de invoering van een dergelijke, op het specifieke geval afgestemde strategie noodzakelijk. 
Dank zij een aantal initiatieven die in samenwerking met de Lid-Staten worden ontplooid - in 
het bijzonder internationale onderzoeken - konden verscheidene belangrijke smokkelnetwerken 
worden ontdekt en geïdentificeerd, vooral met betrekking tot vervoer van sigaretten en illegale 
sigarettenhandel in de zuidelijke Lid-Staten. 
Enkele van deze initiatieven zijn nog niet afgerond; dit komt in het bijzonder doordat verificaties 
ter plaatse moeten worden verricht, waarbij de task group, samen met de Lid-Staten, ten volle 
is betrokken. Deze verificaties hebben geleid tot de ontmanteling van omvangrijke 
smokkelnetwerken en, als gevolg daarvan, tot de identificatie van de betrokken administratieve 
netwerken. 
Zo kon dank zij een door de Commissie gecoördineerd onderzoek in Denemarken, Portugal en 
Spanje een voorraad van 92 miljoen sigaretten worden geïdentificeerd, die onder de regeling 
douanevervoer van Denemarken naar Portugal was verduisterd. De regeling douanevervoer werd 
gezuiverd door middel van vervalste stempels, waarmee de inklaring van de goederen bij de 
Portugese douane werd voorgewend. De aldus ontdoken douanerechten belopen ongeveer 15 
miljoen ecu124. De procedures voor de terugvordering van deze rechten zijn lopende. 
Naar aanleiding van een vergelijkbaar onderzoek is een voorraad van ongeveer 102 miljoen 
sigaretten, voor een bedrag van 13 miljoen ecu aan ontdoken rechten ontdekt. Deze sigaretten 
waren vanuit Finland en Zweden naar Spanje omgeleid. De betrokken rechten worden 
teruggevorderd. 
In Spanje en Portugal zijn gerechtelijke procedures gaande om de belangrijkste verdachten in 
deze zaken te vervolgen en strafbaar te stellen. 
In Oostenrijk, Duitsland, Nederland, Griekenland en Italië zijn andere onderzoeken uitgevoerd 
met betrekking tot de frauduleuze wederinvoer in de Gemeenschap van sigaretten die 
oorspronkelijk voor doorvoer naar derde landen waren bestemd. Deze praktijken worden geacht 
deel uit te maken van een reeks handelingen om het embargo van de Verenigde Naties jegens 
123 
124 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 4, afdeling 3.1.1. 
Alle bedragen die in verband met dit dossier worden genoemd, bevatten tevens een raming van de nationale 
middelen die in het geding zijn. 
59 
het voormalige Joegoslavië te schenden. In verband hiermee zijn in Duitsland, Italië en 
Nederland ongeveer 120 miljoen sigaretten in beslag genomen. Daarnaast hebben de Nederlandse 
autoriteiten in het kader van deze onderzoeken beslag gelegd op twee vliegtuigen waarvan zij 
vermoeden dat deze zijn gebruikt bij het omzeilen van de VN-sancties. 
De informatie die in de loop van deze onderzoeken is verzameld, heeft geleid tot een resultaat 
van opsporingsactiviteiten die gelijktijdig in een andere Lid-Staat worden ontplooid. In deze 
Lid-Staat zijn 130 miljoen sigaretten in beslag genomen en is een strafrechtelijke procedure 
ingeleid tegen de personen die verantwoordelijk zijn voor deze handel, waarbij meer dan een 
miljard sigaretten zijn verduisterd, hetgeen overeenkomt met een verlies aan middelen ten 
bedrage van ongeveer honderd miljoen ecu. 
Daarnaast coördineert de Commissie andere onderzoeken, met name in Frankrijk, Spanje, Ierland 
en het Verenigd Koninkrijk (inbeslagneming van 100 miljoen sigaretten, verlies aan middelen 
ten bedrage van ongeveer 10 miljoen ecu). Voorts is een fraudezaak in Spanje ontdekt (450 
miljoen sigaretten, 45 miljoen ecu verlies). 
Er lopen tevens aanvullende onderzoeken in Portugal met betrekking tot de volgende zaken: 
enerzijds blijken 76 vrachtwagenladingen sigaretten met als bestemming de landen van Midden-
en Oost-Europa nooit bij de Duitse douanekantoren van vertrek uit de Gemeenschap te zijn 
aangebracht, daar de procedure gezuiverd is met behulp van valse stempels van de Duitse douane 
(de betrokken rechten belopen ongeveer 76 miljoen ecu); anderzijds zijn 7 vrachtwagens met als 
bestemming Zwitserland evenmin ter bestemming aangekomen (betrokken rechten: ongeveer 7 
miljoen ecu). Voorts zijn 8 containers die aan dezelfde organisatie toebehoorden, in Portugal in 
beslag genomen. 
De Commissie verklaart dat zij - doordat de bovenbeschreven activiteiten door middel van de 
task group worden uitgevoerd en gecoördineerd - de gerechtvaardigde hoop koestert dat 
resultaten op lange termijn zijn gewaarborgd. Door benutting van de gegevens die op diverse 
niveaus zijn verzameld, kunnen namelijk modellen van de handelspatronen en de criminele 
organisatie worden opgesteld, waardoor het gemakkelijker wordt de identiteit van de daders vast 
te stellen en hen "onschadelijk" te maken. 
Op soortgelijke wijze wordt door middel van het voornemen om administratieve en 
strafrechtelijke acties in te leiden, beoogd de samenwerking met de autoriteiten van bepaalde 
derde landen sterk te verbeteren. Dit voornemen begint zijn vruchten af te werpen. 
Hiermee is aangetoond dat de samenwerking tussen de Lid-Staten en de Commissie niet alleen 
door de praktijk moet worden gerechtvaardigd, maar ook moet worden neergelegd in duidelijke 
wetgeving op grond waarvan de Commissie zowel de onderzoeken als de vervolgingen een 
meerwaarde kan geven. Het wordt tijd dat de in een andere context ontworpen instrumenten 
voor justitiële samenwerking, die thans verouderd zijn, worden vervangen door meer geschikte 
instrumenten125. 
25 Zie hoofdstuk 1, afdeling 4, blz. 17 e.v. 
60 
AFDELING 2: OMVANGRIJKE FRAUDES OP HET GEBIED VAN DE OORSPRONG 
EN DE PREFERENTIËLE STELSELS126 
Bij de maatregelen en voorrechten die in het kader van specifieke commerciële beleidsvormen 
worden toegekend en waarmee wordt gefraudeerd, gaat het voornamelijk om de preferentiële 
overeenkomsten, maar ook om de antidumpingrechten en de textielovereenkomsten 
(kwantitatieve maxima) 
De fraudes die op deze gebieden worden gepleegd, zijn steeds ingewikkelder en hebben vaak 
betrekking op verschillende maatregelen tegelijk. De in deze afdeling beschreven onderzoeken 
zijn karakteristieke voorbeelden van de complexiteit van deze fraudes, niet alleen wat betreft het 
financiële aspect - wanneer douanerechten worden ontdoken kunnen de gevolgen voor de 
Gemeenschapsbegroting aanzienlijk zijn -, maar ook wat betreft de economische gevolgen, 
wanneer de toepassingsvoorwaarden worden overtreden van handelsovereenkomsten die zijn 
gesloten tussen de Gemeenschap en derde landen. 
2.1. Industriële produkten 
2.1.1 Diskettes voor de computer: Macao 
In mei 1995 hebben vertegenwoordigers van de Commissie en van de twee betrokken Lid-Staten 
in het kader van de communautaire administratieve samenwerking een bezoek gebracht aan 
Macao om de oorsprong te verifiëren van de diskettes die sinds juli 1993 uit dit land zijn 
ingevoerd (meer dan 200 miljoen stuks). 
Ter plaatse is geconstateerd dat de diskettes uit Macao zijn uitgevoerd onder dekking van 
certificaten van niet-preferentiële oorsprong127, terwijl deze produkten niet ter plaatse kunnen zijn 
geassembleerd. De diskettes kunnen alleen maar, met een onjuiste omschrijving, uit China zijn 
ingevoerd, en zijn uit Macao wederuitgevoerd. Deze sluikhandel heeft geduurd tot aan het 
controlebezoek en betreft zo in totaal ongeveer 126,6 miljoen stuks. 
De produktie ter plaatse van de overige diskettes, 73,9 miljoen stuks, bestond in feite uit een 
eenvoudige assemblage van halffabrikaten, die werden geleverd door Chinese fabrieken (die ook 
de wederuitgevoerde diskettes hadden geleverd), gebruikmakend van Japanse, Koreaanse en 
Amerikaanse componenten. 
In deze omstandigheden zullen antidumpingrechten die van toepassing zijn op diskettes van 
oorsprong uit China, moeten worden geheven op deze produkten, die valselijk als van oorsprong 
uit Macao werden aangegeven. In totaal is in de periode juli 1993 - april 1995 aldus 18,7 
miljoen ecu aan eigen middelen ontdoken. 
126 
127 Onder preferentiële behandeling vallen het het autonome SAP (Stelsel van Algemene Preferenties) 
en alle overige eoncessics die zijn gedaan in het kader van overeenkomsten met derde landen. 
Met certificaten van preferentiële oorsprong, die worden afgegeven door de autoriteiten van het 
uitvoerende land, kunnen de produkten tegen gereduceerde douanerechten (of tegen het nultarief) 
in de Gemeenschap worden ingevoerd. Deze certificaten worden aan de douaneautoriteiten van de 
Gemeenschap (kantoor van binnenkomst) overgelegd om toekenning van het preferentiële stelsel 
te verkrijgen. Op certificaten van niet-preferentiële oorsprong, die ook door de autoriteiten van het 
uitvoerende land worden afgegeven, wordt eveneens de oorsprong van de produkten vermeld. 
2.1.2 Diskettes voor de computer: Thailand 
In maart 1995 heeft een delegatie van de Gemeenschap, bestaande uit vertegenwoordigers van 
de Commissie en de twee meest betrokken Lid-Staten, in het kader van de administratieve 
samenwerking een bezoek gebracht aan Thailand om de oorsprong vast te stellen van de 
diskettes die sinds augustus 1993 uit dit land zijn ingevoerd (meer dan 50 miljoen stuks). 
Uit de eerste bevindingen bleek dat ongeveer 5,4 miljoen diskettes, waarvoor als oorsprong 
Thailand was aangegeven maar die in werkelijkheid uit Hongkong kwamen, zijn ingevoerd onder 
dekking van valse certificaten van niet-preferentiële Thailandse oorsprong. Bij verdere 
naspeuringen is aangetoond dat deze goederen, die niet uit Thailand waren verzonden, in China 
waren vervaardigd en via Hongkong waren wederuitgevoerd. Over deze invoer in de 
Gemeenschap moesten dus de antidumpingrechten worden betaald die van toepassing zijn op 
diskettes van oorsprong uit China. 
Uit de ter plaatse uitgevoerde onderzoeken bleek tevens dat bijna 44,8 miljoen diskettes die 
werkelijk uit Thailand zijn uitgevoerd onder dekking van certificaten van preferentiële oorsprong 
die door de bevoegde instanties waren afgegeven, niet voor preferentiële behandeling in 
aanmerking kwamen ofwel omdat zij tevoren in Thailand waren ingevoerd (24,1 miljoen stuks), 
ofwel wegens de waarde van de ingevoerde componenten die voor de montage ter plaatse zijn 
gebruikt (20,7 miljoen stuks). 
Gezien de omstandigheden waarin de assemblage in Thailand plaatsvond en de oorsprong van 
de componenten die zijn gebruikt voor de assemblage van de eindprodukten die uit dit land zijn 
wederuitgevoerd, zullen tevens douanerechten worden geheven over diskettes die in de 
Gemeenschap zijn ingevoerd onder dekking van certificaten van preferentiële oorsprong. 
Bij de ontdoken eigen middelen gaat het om 617.000 ecu aan douanerechten voor 44,8 miljoen 
stuks en 4.170.000 ecu aan antidumpingrechten voor de totale ingevoerde hoeveelheid van 50,2 
miljoen stuks. 
Enkele maanden na het bezoek hebben de Thaise autoriteiten toegegeven dat de certificaten van 
preferentiële oorsprong ten onrechte waren afgegeven. De douanerechten die op basis van de 
onjuiste aangiften van preferentiële oorsprong zijn ontdoken, kunnen dus worden ingevorderd, 
maar de eventuele invordering van de antidumpingrechten is afhankelijk van de vaststelling van 
de werkelijke (niet-preferentiële) oorsprong van de goederen, en dus van de resultaten van 
onderzoeken die nog moeten worden uitgevoerd. 
2.1.3 Fietsen uit Vietnam 
In april 1995 heeft een delegatie van de Gemeenschap, bestaande uit vertegenwoordigers van de 
Commissie en de meest betrokken Lid-Staat, in het kader van de administratieve samenwerking 
een bezoek gebracht aan Vietnam om de oorsprong te verifiëren van 523.241 fietsen die sinds 
april 1992 onder dekking van certificaten van preferentiële oorsprong uit dit land zijn uitgevoerd. 
De fietsen zijn ter plaatse geassembleerd uit onderdelen die allen zijn ingevoerd en geleverd door 
een bedrijf uit Honkong dat tevens Chinese fietsen naar de Gemeenschap uitvoert. 
Ondanks enkele moeilijkheden - de importeur in Vietnam probeerde namelijk de toegang tot de 
voorraden van onderdelen en de documenten te verhinderen - is bewezen dat alle materialen uit 
62 
China en Hongkong zijn ingevoerd en dat de certificaten van preferentiële oorsprong die sinds 
1992 voor deze produkten werden afgegeven, onjuist waren. 
Hierbij is 6,85 miljoen ecu aan douanerechten ontdoken. Gezien de omstandigheden waarin de 
assemblage van de eindprodukten plaatsvond, zijn mogelijk antidumpingrechten ten belope van 
9,78 miljoen ecu verschuldigd. 
Na het einde van het bezoek hebben de Vietnamese autoriteiten, die de nodige bijstand hebben 
verleend aan de delegatie van de Gemeenschap, toegegeven dat de certificaten van preferentiële 
oorsprong ten onrechte waren afgegeven. Zij hebben aan deze praktijken een einde kunnen 
maken. 
Het bleek te gaan om uitvoer naar Frankrijk (de meest betrokken Lid-Staat), het Verenigd 
Koninkrijk, België, Duitsland en Denemarken. 
* * 
Deze constateringen zijn gedaan naar aanleiding van onderzoeken die door de Lid-Staten en de 
Commissie gezamenlijk in derde landen zijn uitgevoerd. De Commissie kiest bewust voor het 
organiseren van dit soort onderzoeken, want alleen in het veld kunnen concrete resultaten worden 
bereikt en vaststellingen worden gedaan. In dit verband moet worden opgemerkt dat andere 
bezoeken die in 1995 op initiatief van de Commissie of op verzoek van de Lid-Staten zouden 
worden georganiseerd, moesten worden uitgesteld wegens een duidelijk gebrek aan medewerking 
van de betrokken derde landen. Dit gold voor Indonesië en Maleisië (diskettes voor computers) 
en voor de Filippijnen (satellietontvangers). 
Gezien de risico's die dit uitstel met zich brengt voor de latere vaststelling van de eigen 
middelen die hiermee gemoeid zijn, heeft de Commissie alle betrokken Lid-Staten verzocht zich 
hiertegen in te dekken. 
Naast de valse aangiften van oorsprong werd fraude door groepen of gelieerde vennootschappen 
vastgesteld om de betaling van antidumpingrechten te omzeilen door middel van valse 
waardeaangiften en onder dekking van valse documenten of facturen van in belastingparadijzen 
opgerichte vennootschappen. 
De Commissie heeft de Lid-Staten in het kader van Verordening (LEG) nr. 1468/81 van de Raad 
(wederzijdse administratieve bijstand) in kennis gesteld van enkele inlichtingen die in 1995 
rechtstreeks hebben geleid tot de vaststelling van douanerechten en antidumpingrechten die 
waren ontdoken door middel van valse aangiften met betrekking tot de tariefindeling, de 
oorsprong of de waarde van de betrokken produkten. 
Alleen al op grond van deze informatie hebben de Lid-Staten vastgesteld dat in totaal circa 
5,7 miljoen ecu werd ontdoken, waarvan 3,85 miljoen ecu aan antidumpingrechten door valse 
waardeaangiften bij de invoer van potas. 
In dit verband moet worden beklemtoond dat het van belang is dat de Lid-Staten deze 
inlichtingen officieel aan de Commissie mededelen, zodat deze de resultaten van het onderzoek 
kan beoordelen en voor de follow-up van de invordering der eigen middelen kan instaan128. 
128 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 1, en hoofdstuk 6, afdeling 3, punt 1. 
63 
2.2. Textielprodukten 
2.2.1 Honduras 
Bij de invoer in de Gemeenschap van T-shirts waarvan als oorsprong Honduras was aangegeven, 
is twijfel over hun werkelijke oorsprong gerezen. In het kader van de administratieve 
samenwerking is in mei 1995 een bezoek aan Honduras gebracht om met hulp van de bevoegde 
instanties de geldigheid te verifiëren van meer dan 1.200 certificaten van preferentiële oorsprong 
die in dit land zouden zijn afgegeven en die sinds 1991 bij de invoer in de Gemeenschap zijn 
overgelegd (met name in Nederland en, in mindere mate, in Duitsland en België). 
Van 1.188 van deze certificaten is bewezen dat zij volstrekt waren vervalst en dat de produkten 
die onder dekking van deze certificaten zijn ingevoerd, nooit op Hondurees grondgebied zijn 
geweest, maar in werkelijkheid in verschillende Aziatische havens (met name Chinese) zijn 
geladen en vervolgens rechtstreeks naar de Gemeenschap vervoerd. 
52 andere certificaten waren wel door de Hondurese autoriteiten afgegeven, maar voor produkten 
die niet in dit land waren vervaardigd overeenkomstig de regels betreffende de oorsprong in het 
kader van het SAP (Stelsel van Algemene Preferenties). Alle betrokken certificaten zijn derhalve 
door de Hondurese autoriteiten ingetrokken. Het gaat hier om meer dan 12 miljoen 
kledingsstukken waarvoor rechten zijn ontdoken ten bedrage van meer dan 2 miljoen ecu. 
Op basis van de verzamelde informatie beschikken de betrokken Lid-Staten over de nodige 
middelen om de ontdoken rechten in te vorderen. 
De onderzoeken worden voortgezet om de werkelijke oorsprong te achterhalen van de produkten 
die niet in Honduras zijn vervaardigd, zodat de betrokken hoeveelheden (meer dan 10 miljoen 
stuks, met name T-shirts) in mindering kunnen worden gebracht op de contingenten van het land 
van oorspong (waarschijnlijk China). 
2.2.2 Nepal 
In juli 1995 heeft de Commissie in het kader van de administratieve samenwerking een bezoek 
aan Nepal georganiseerd om samen met de bevoegde Nepalese instanties de geldigheid te 
verifiëren van meer dan 500 certificaten van preferentiële oorsprong (SAP) die in dit land 
zouden zijn afgegeven en die bij de invoer van textielprodukten in de Gemeenschap zijn 
overgelegd. 
Bij het onderzoek kon worden vastgesteld dat 45 certificaten van oorsprong, die betrekking 
hadden op meer dan 10 miljoen stuks, vervalst waren. De desbetreffende produkten zijn nooit 
op Nepalees grondgebied geweest, maar zijn rechtstreeks uit het Verre Oosten in de 
Gemeenschap ingevoerd. De onderzoeken worden voortgezet om de werkelijke oorsprong te 
achterhalen van de goederen waarop de valse certificaten betrekking hadden, zodat economische 
compensatie kan worden verkregen van de betrokken landen (in het Verre Oosten). 
Bovendien werd vastgesteld dat voor produkten die in Nepal waren vervaardigd 153 certificaten 
van oorsprong ten onrechte waren afgegeven omdat de regels betreffende de oorsprong in het 
kader van het SAP niet waren nageleefd. Hoewel de producenten, die tevens de exporteurs zijn 
van de betrokken goederen, dienaangaande schriftelijke verklaringen hadden verstrekt, achtten 
64 
de Nepalese autoriteiten het niet nodig de omstreden certificaten in te trekken. Hun is derhalve 
officieel (schriftelijk) verzocht de geldigheid van deze certificaten opnieuw te verifiëren en hun 
conclusies binnen de in het kader van de regelgeving vastgelegde termijn aan de Commissie 
mede te delen. Volgens de Commissie is annulering van de certificaten de enige oplossing. 
Voorts is ernstige twijfel gerezen over de regelmatigheid van 285 andere certificaten. Zij zijn 
teruggegeven aan de Nepalese autoriteiten voor een controle achteraf. 
Met de vervalste of ten onrechte afgegeven certificaten zijn eigen middelen ten bedrage van 
ongeveer 2 miljoen ecu ontdoken. 
2.2.3 Laos 
Het bezoek dat in november 1995 werd afgelegd door een delegatie van de Gemeenschap, 
bestaande uit vertegenwoordigers van de Commissie en van vijf Lid-Staten (Frankrijk, Duitsland, 
Denemarken, Nederland en het Verenigd Koninkrijk), heeft het bewijs opgeleverd dat 300 bij 
de invoer van ongeveer 4 miljoen kledingstukken in de Gemeenschap overgelegde certificaten 
van oorsprong vervalst waren. Zij zijn niet door de Laotiaanse autoriteiten afgegeven. 
Tegelijkertijd zijn ten onrechte 2.700 certificaten van preferentiële oorsprong (met betrekking 
tot 22 miljoen stuks) afgegeven voor produkten die niet voldeden aan de criteria die in het kader 
van het SAP van toepassing zijn. 
De bevindingen van de delegatie zijn door de Laotiaanse autoriteiten bevestigd. Zij hebben 
schriftelijk verklaard dat geen van de gecontroleerde produkten bij invoer in de Gemeenschap 
in aanmerking kwamen voor preferentiële behandeling. De certificaten van oorsprong zijn ofwel 
vals, ofwel ten onrechte afgegeven. 
Als minder ontwikkeld land heeft Laos echter de mogelijkheid te verzoeken om ontheffing van 
de communautaire regels betreffende de oorsprong in het kader van het SAP. De autoriteiten 
hebben een dergelijk verzoek ingediend om voor hun produkten gebruik te kunnen blijven maken 
van uit andere Aziatische landen ingevoerde weefsels. Indien deze vraag moest aanvaard worden 
door de Gemeenschap, heeft dit uiteraard geen impact op het onregelmatig karakter van de 
invoeroperaties die in het kader van het SAP werden verricht op basis van aangiften, die op het 
punt van het respect van de SAP-regels, niet conform zijn (2700 onregelmatige certificaten). 
De betrokken Lid-Staten beschikken over de informatie die nodig is om de onderzoeken bij de 
importeurs in de Gemeenschap voort te zetten en de rechten in te vorderen. 
Het gaat hier om bijna 7 miljoen ecu aan eigen middelen. 
Er zijn echter wel aanvullende onderzoeken nodig om de werkelijke oorsprong te achterhalen 
van de produkten die onder dekking van valse certificaten in de Gemeenschap zijn ingevoerd 
(ongeveer 4 miljoen stuks) zodat deze in mindering kunnen worden gebracht op de kwantitatieve 
maxima van deze landen. 
2.2.4 Textielprodukten uit China129 
Met China werden in 1995 onderhandelingen gevoerd ten einde te bewerkstelligen dat bepaalde 
van 1990 tot 1993 op onregelmatige wijze ingevoerde hoeveelheden zouden worden afgeboekt 
op de kwantitatieve maxima die gelden in het kader van de met dit land gesloten 
textielovereenkomst. 
129 
Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" voor 1994, hoofdstuk 5, afdeling 3.2.1 
65 
Het gaat om textielprodukten waarbij de resultaten van de verrichte onderzoeken de Chinese 
oorsprong hebben bevestigd, doch die in de Gemeenschap werden ingevoerd als smokkelwaar 
(onttrekking aan de doorvoerregeling) of als produkten met andere oorsprong. 
China heeft ermee ingestemd dat 13.778.000 stuks op zijn kwantitatieve maxima voor 1995 
worden afgeboekt. Deze hoeveelheid komt overeen met circa 20 % van het Chinees contingent 
voor 1995 voor de categorie "textiel 4" (T-shirts, etc...). 
2.2.5 Textielprodukten uit de Verenigde Arabische Emiraten fVAE^ 130 
De onderzoeken inzake de uit de VAE in de Gemeenschap ingevoerde textielprodukten hebben 
betrekking op verschillende dossiers en netwerken. 
In januari 1995 hebben vertegenwoordigers van de Commissie de VAE bezocht om met name 
een nieuwe samenwerkingsmethode te definiëren ten einde de werkelijke - van de aangegeven 
verschillende - oorsprong vast te stellen van een groot aantal textielprodukten die uit dit land 
naar de Gemeenschap worden verzonden. 
Vervolgens (in juli 1995), en zoals overeengekomen, heeft de Commissie de autoriteiten van de 
VAE een (door de betrokken Lid-Staten verstrekte) listing ter beschikking gesteld om de VAE 
de mogelijkheid te geven met de nodige voorbereidende onderzoeken te beginnen. Deze listing 
bevat de details van meer dan 1.300 zendingen, met betrekking tot ongeveer 
80 miljoen produkten, waaronder T-shirts, wat overeenkomt met nagenoeg het contingent van 
China voor 1995, of 150 % van dat India voor hetzelfde jaar. Het onderzoek ter plaatse is echter 
pas in oktober begonnen en heeft nog geen enkel resultaat opgeleverd. Hierom heeft de 
Commissie de autoriteiten van de VAE herinnerd aan hun verplichtingen ter zake. 
In het kader van de door de Raad verleende onderhandelingsrichtsnoeren hebben in oktober 1995 
in Abu Dhabi tussen vertegenwoordigers van de Commissie en van de VAE besprekingen 
plaatsgevonden over de sluiting van een bilaterale overeenkomst betreffende de handel in 
textielprodukten, die met name zou leiden tot de invoering van een systeem voor het controleren 
van de uitvoer van textielprodukten uit dit land (vergunningen ...). Deze overeenkomst werd op 
11 november 1995 geparafeerd. 
2.3 Visserijprodukten 
2.3.1 Kabeljauw uit IJsland 
In april 1995 heeft een delegatie van de Gemeenschap, bestaande uit vertegenwoordigers van de 
Commissie en van de betrokken Lid-Staat, in het kader van de administratieve samenwerking 
een bezoek gebracht aan IJsland om de preferentiële oorsprong van zendingen kabeljauw te 
verifiëren. 
Uit de onderzoeken blijkt dat verschillende plaatselijke bedrijven vis van Russische oorsprong 
hebben gebruikt voor de vervaardiging van produkten die naar de Gemeenschap zijn uitgevoerd, 
hetgeen in strijd is met de bepalingen van de tussen de Gemeenschap en IJsland gesloten 
overeenkomst betreffende de preferentiële tariefbehandeling. 
130 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" voor 1994, hoofdstuk 5, afdeling 3.2.1. 
66 
De ontdoken eigen middelen belopen 1 miljoen ecu. 
Andere bedrijven, die eveneens kabeljauw uit Rusland invoeren, hadden kennelijk lering 
getrokken uit de onderzoeken die zijn uitgevoerd in het kader van het "garnalen-dossier"131, want 
zij hebben de eindprodukten vervaardigd uit grondstoffen die niet van oorsprong zijn uitsluitend 
naar derde landen uitgevoerd, zodat de certificaten die zijn afgegeven voor uit IJsland naar de 
Gemeenschap uitgevoerde produkten, geldig waren. 
De IJslandse autoriteiten hebben de onjuiste certificaten van preferentiële oorsprong ongeldig 
verklaard. De invordering bij de betrokken importeurs is gaande. 
2.3.2 Tonijnconserven uit Ecuador 
Dank zij de communautaire bezoeken ter plaatse in maart en oktober 1994 hebben de vijf 
betrokken Lid-Staten de procedures ingeleid tot invordering van de ontdoken douanerechten, die 
in totaal 11 miljoen ecu bedragen. 
Een communautair controlebezoek in de Verenigde Staten na de onderzoeken in Ecuador maakte 
het mogelijk de bewijzen te verkrijgen waaruit bleek dat de importeurs van drie Lid-Staten hun 
onregelmatige invoer hebben verricht met volledige kennis van zaken. 
Deze communautaire controles in derde landen worden ofwel georganiseerd op verzoek van een 
of meer Lid-Staten, ofwel op initiatief van de Commissie (die contact opneemt met de 
autoriteiten van de derde landen). Zij hebben als doel alle relevante informatie te vergaren 
waarmee kan worden vastgesteld of de oorsprong van de uitgevoerde goederen juist is, alsmede 
het bewijsmateriaal met betrekking tot de omvang van de fraude en de schade die erdoor is 
veroorzaakt. 
Uiteraard is dit een eerste fase, waar nog veel onderzoekswerk op volgt om te controleren of de 
regels betreffende de oorsprong en de verschillende preferentiële regelingen juist zijn toegepast 
en om eventuele misbruiken op deze gebieden aan te tonen. 
Wanneer is aangetoond dat niet is voldaan aan de voorwaarden om in aanmerking te komen 
voor preferenties die voortvloeien uit overeenkomsten of uit de autonome regeling, moet de 
Lid-Staat uiteraard zorgen voor de invordering van de aan de Gemeenschap verschuldigde 
bedragen. 
Voorts moeten- de nationale autoriteiten de onderzoeken op basis van de bevindingen en de 
verslagen van de communautaire controle voortzetten om na te gaan of de fraude een 
opzettelijk karakter heeft en de nodige conclusies te trekken wat betreft de sancties. Met name 
frauduleuze handelingen zoals omschreven in de overeenkomst aangaande de bescherming van 
de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen moeten strafrechtelijk worden 
vervolgd. 
In 1996 zal de Commissie de huidige situatie evalueren en aan de hand hiervan een mededeling 
voorbereiden over de preferentiële regelingen, zoals ook voor de regelingen voor douanevervoer 
is geschied. 
Zie het reeds genoemde jaarverslag "Fraudebestrijding" 1992. 
67 
AFDELING 3: OVERIGE FRAUDES OP LANDBOUWGEBIED 
In deze afdeling worden fraudes beschreven waarnaar een onderzoek is ingesteld en die zijn 
uitgekozen aan de hand van de verschillende maatregelen (restituties bij uitvoer, diverse soorten 
steun voor de produktie) waarmee werd gefraudeerd. Hieruit blijkt dat de onderzoeken 
betrekking hebben op een groeiend aantal sectoren. In enkele gevallen schijnt sprake te zijn van 
onjuiste interpretatie van de communautaire regelgeving, maar in andere gevallen hebben de 
betrokkenen duidelijk frauduleuze bedoelingen, aangezien in deze gevallen geraffineerde 
fraudemechanismen worden gebruikt. 
3.1 Uitvoer van suiker naar Zweden 
De Zweedse autoriteiten hebben in augustus 1995 een geval gemeld van mogelijke speculatie 
met suiker, en wel juist voor de toetreding van Zweden tot de Europese Unie132. 
Een Zweedse onderneming wier hoofdactiviteit buiten de suikerhandel ligt, heeft ongeveer 
25.000 ton van dit produkt opgeslagen in twee entrepots. 
Onderzoeken ter plaatse in Zweden hebben aangetoond dat 22.000 ton van deze suiker, die in 
de laatste twee maanden van 1994 uit Duitsland en Frankrijk naar Zweden was uitgevoerd, in 
1995 weer is uitgevoerd naar Duitsland en Griekenland. 
In Duitsland, België en Frankrijk is ongeveer 6,5 miljoen ecu aan restituties bij uitvoer betaald. 
In verschillende Lid-Staten zijn aanvullende onderzoeken gaande om vast te stellen of na de 
wederinvoer in de Gemeenschap nogmaals aanspraak is gemaakt op restituties bij uitvoer. 
3.2 Invoer van rijst in Zweden (heffing op overschotvoorraden^ 
In Zweden is een onderzoek uitgevoerd naar de eventuele belastingheffing op overschotvoorraden 
rijst naar aanleiding van de toetreding van dit land tot de Europese Unie. 
Uit de door de Zweedse autoriteiten verstrekte handelsstatistieken blijkt dat de invoer van rijst 
in 1994 met ca. 73.000 ton is toegenomen in vergelijking met de gemiddelde jaarlijkse invoer 
inde periode 1991-1993. 
Tijdens onderzoeken ter plaatse zijn vijf ondernemingen gecontroleerd. Er bleek sprake te zijn 
van aanzienlijke rijstvoorraden. Zij verklaarden alle vijf dat de prijs van een kilo rijst bij de 
toetreding van Zweden tot de Europese Unie zou verdubbelen en dat dit tie verklaring was voor 
de toename van hun invoer (tussen oktober en december 1994), die vooral bestemd was om te 
voldoen aan de behoeften van de binnenlandse markt vóór de stijging van de rijstprijs. 
De diensten van de Commissie hebben de Zweedse autoriteiten verzocht van geval tot geval de 
overschotvoorraden van de drie voorgaande jaren te onderzoeken, alsmede alle beschikbare 
boekhoudkundige en handelsbescheiden, met name die betreffende voorraadbeheer en facturering 
(aan- en verkoop). 
132 In het kader van Verordening (EG) nr. 3108/94 van de Commissie betreffende de wegens de 
toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden tot de Europese Unie te nemen 
overgangsmaatregelen voor het handelsverkeer in landbouwprodukten. PB L 328 van 20.12.1994. 
68 
3.3 Invoer en wederuitvoer van olijfolie (Italië. Oostenrijk) 
De Commissie heeft informatie ontvangen over de invoer in Italië van 1.091 ton bij de eerste 
persing verkregen olijfolie uit Tunesië, die op 29 december 1994 rechtstreeks naar Oostenrijk 
werd uitgevoerd. 
Deze partij is dus vóór de toetreding van Oostenrijk tot de Europese Unie in dit land ingevoerd, 
en daarom moet een heffing op overschotvoorraden worden betaald. 
Uit een door de Commissie ingesteld onderzoek bleek dat 802.440 kg olijfolie weer uit 
Oostenrijk naar Italië is uitgevoerd. 
Op verzoek van de Commissie hebben de Oostenrijkse autoriteiten de heffing op de 
desbetreffende overschotvoorraden vastgesteld op 846.537 ecu. Omdat de Oostenrijkse exporteur 
failliet is, is de invordering van deze heffing in gevaar. 
De Commissie heeft de Italiaanse autoriteiten verzocht zich er overeenkomstig de in dergelijke 
gevallen geldende regelgeving van te vergewissen dat voor de 802.440 kg olijfolie die weer in 
Italië is ingevoerd geen aanvraag om steun voor de consumptie werd ingediend. 
Een in Italië uitgevoerd onderzoek heeft aangetoond dat een dergelijke steun toch was toegekend. 
De Italiaanse autoriteiten hebben de nodige maatregelen getroffen om deze steun terug te 
vorderen. 
Wat men van deze drie gevallen met betrekking tot Zweden en Oostenrijk kan leren is dat 
eventuele onregelmatigheden bij dergelijke transacties (in-/uitvoer van "tijdelijk 
fraudegevoelige" produkten) alleen kunnen worden ontdekt met behulp van systematische 
fysieke controles die in het kader van de bestaande regelgeving worden uitgevoerd door de 
plaatselijke autoriteiten. 
3.4 Invoer van bevroren rundertongen uit Argentinië 
Uit onderzoeken in Frankrijk, Italië en Portugal is gebleken dat tussen september 1993 en 
december 1994 ten minste 450 ton bevroren rundertongen uit Argentinië in de Gemeenschap is 
ingevoerd. Voor dit vlees werden valse gezondheidscertificaten overgelegd. Uit onderzoek van 
de kopieën van de authentieke certificaten, die door de bevoegde instanties in Argentinië als 
archief worden bewaard, bleek dat de bestemming van de goederen, die niet in de Gemeenschap 
mochten worden ingevoerd, Angola was, en wel via Lissabon (17 containers). 
Gezien de beperkingen die om hygiënische redenen gelden voor de invoer van slachtafval uit 
verschillende Zuidamerikaanse landen, houdt een dergelijke fraude een reëel gevaar in voor de 
gezondheid van dieren (gevaar van verpreiding van mond- en klauwzeer). Zij brengt tevens een 
aanzienlijk financieel risico met zich, want in geval van infectie moeten de Lid-Staten en de 
Gemeenschap de kosten dragen van het uitroeien van de ziekte. 
De Portugese gerechtelijke autoriteiten zijn ingeschakeld. 
3.5 Uitvoer van Zwitserse Emmental 
Emmental, Gruyère en Sbrinz-kaas komen in aanmerking voor een verlaagd recht bij invoer in 
de Gemeenschap, mits de minimumprijs in acht wordt genomen. 
69 
Voor de uitvoer naar de Gemeenschap moeten de producenten van deze Zwitserse kazen de USF 
(Union Suisse du commerce de fromage) inschakelen om de gegarandeerde prijs (van de 
Zwitserse markt) te krijgen, alsmede een document waarin wordt verklaard dat de minimumprijs 
is nageleefd (IMA.l). Al sedert jaren zijn aanzienlijke hoeveelheden Emmental bestemd om te 
worden gesmolten uitgevoerd naar bedrijven in Frankrijk, Duitsland en Italië. Voor deze partijen 
heeft de USF verklaringen afgegeven dat de door de exporteurs gehanteerde prijs boven de 
minimumprijs lag. Achteraf heeft de USF een deel van de verkoopprijs, namelijk het verschil 
tussen de prijs op de communautaire markt en de door de exporteurs gehanteerde prijs, 
rechtstreeks aan de importeurs in de Gemeenschap terugbetaald. De minimumprijs bij invoer 
werd dus niet in acht genomen. 
In mei 1995 heeft de Commissie, met toestemming van de federale Zwitserse autoriteiten, een 
controlebezoek gebracht aan Bern. 
Op grond van de eerste resultaten van dit onderzoek konden de Italiaanse autoriteiten een 
onderzoek instellen bij de belangrijkste importeurs van hun land. Volgens de huidige stand van 
het dossier zouden douanerechten ten bedrage van ten minste 13 miljoen ecu zijn ontdoken. 
Dergelijke onderzoeken staan momenteel ook in Duitsland en Frankrijk op het punt te worden 
voltooid. De Duitse douaneautoriteiten hebben de dossiers over vier importeurs uit Konstanz 
overgedragen aan de justitie. In dit geval is naar raming 1,2 miljoen ecu aan rechten ontdoken. 
De Franse autoriteiten hebben vier andere importeurs medegedeeld over te gaan tot de 
invordering van ongeveer 3,9 miljoen ecu. 
3.6 Voorfinanciering van de restituties bij de uitvoer van griesmeel 
In Spanje is een controlebezoek gebracht aan ondernemingen die deze voorfinanciering in 1995 
hebben ontvangen. Geverifieerd werd of de voorraden harde tarwe en griesmeel overeenstemden 
met de hoeveelheden waarvoor door de ondernemingen voorfinanciering was gevraagd, waarbij 
rekening werd gehouden met de reeds uitgevoerde hoeveelheden. 
Bij twee van de drie gecontroleerde ondernemingen werd fraude geconstateerd. Bij de eerste 
"ontbrak" 17.719 ton harde tarwe, en bij de tweede 28.998 ton harde tarwe en 616 ton griesmeel. 
De geconstateerde hoeveelheden stonden in geen enkele verhouding tot de hoeveelheden 
waarvoor voorfinanciering was gevraagd, noch tot de opslagcapaciteit ter plaatse van de 
ondernemingen. 
Door onvoldoende fysieke controle van de nationale autoriteiten konden enkele kwaadwillige 
ondernemingen niet alleen onjuiste aangiften doen en zo ten onrechte voorfinanciering ontvangen 
(ongeveer 1,49 miljoen ecu), maar ook de mededingingsregels in hun voordeel vervalsen. 
Deze feiten bevestigen het standpunt van de Commissie dat in dit soort zaken, waarbij de 
omvang van de steun rechtstreeks verband houdt met de hoeveelheid goederen, fysieke 
controles absoluut noodzakelijk zijn om pogingen tot fraude te voorkomen. 
3.7 Uitvoer van rijst uit het Verenigd Koninkrijk naar Zweden 
De Britse autoriteiten hebben de Commissie in kennis gesteld van een fraudegeval waarbij een 
bepaalde hoeveelheid rijst in het kader van de regeling actieve veredeling naar Zweden is 
uitgevoerd. 
70 
De goederen waren aangegeven als "ongcmalcn rijst", terwijl het na steekproefgewijze analyse 
in werkelijkheid om breukrijst bleek te gaan (een produkt van een lagere kwaliteit dan het 
aangegeven produkt). 
Het gaat hier om uitvoer133 door een Britse dochteronderneming van een Nederlandse 
maatschappij. Hierbij was sprake van onjuiste aangiften, waardoor een zelfde hoeveelheid rijst 
uit derde landen (onder vermelding van dezelfde douanegegevens) met vrijstelling van 
douanerechten kon worden ingevoerd. 
De financiële schade voor de Gemeenschap bedraagt ongeveer 5 miljoen ecu (traditionele eigen 
middelen). 
De Commissie coördineert de procedures voor de invordering van de ontdoken rechten 
(Nederland en Verenigd Koninkrijk). 
M Olijfolie 
De Commissie heeft samengewerkt met de substituut-officier van justitie van de rechtbank van 
Vasto (Italië) inzake een fraude ten nadele van de Gemeenschapsbegroting met verzoeting van 
olijfolie. 
De fraude begon in 1990 nadat de producent van de olijfolie was overgenomen door een 
Romeinse handels- en exportonderneming. 
De fraude gaat als volgt in zijn werk: de producent beschikt over voorraden olijfolie, olie uit 
afvallen van olijven en zaadolie134. Hij verkoopt zaadolie aan andere ondernemingen en koopt 
olijfolie aan. In werkelijkheid worden geen produkten uitgewisseld maar alleen fictieve aan- en 
verkoopfacturen afgegeven (tevens worden door medeplichtige transporteurs valse 
vervoersdocumenten en valse facturen afgegeven). 
De hoofdrolspelers in deze zaak hebben toegegeven dat het bij de op de markt gebrachte olie 
uitsluitend ging om vervalste produkten (mengsels van olijfolie, olie uit afvallen van olijven, 
zaadolie en palmolie), waardoor zij niet in aanmerking kwamen voor de restituties die aan het 
moederbedrijf werden betaald bij de uitvoer. 
De door de Gemeenschap geleden schade bedraagt in totaal 2 miljoen ecu, waarvan 1,3 miljoen 
aan steun voor de consumptie en 0,7 miljoen aan ten onrechte betaalde uitvoerrestituties. 
De invordering van deze bedragen is gaande. 
Vier personen zijn strafrechtelijk veroordeeld. 
3.9 Verandering van de bestemming van boter en melkpoeder 
In dit geval gaat het om de uitvoer, met toekenning van restituties, van boter en melkpoeder uit 
hét Verenigd Koninkrijk, waarvoor als bestemming Polen was aangegeven, terwijl de werkelijke 
bestemming Spanje was. 
133 
134 Het systeem van de voorafgaande uitvoer in het kader van de regeling actieve veredeling. 
Olie uit afvallen van olijven wordt op chemische wijze verkregen uit organisch materiaal (afvallen) 
dat overblijft na het persen van de olijven (de vruchten). Zaadolie is een algemene term (sojaolie, 
zonnebloemolie, enz.). Bij de uitvoer van olijfolie worden de hoogste restituties betaald (die voor 
olie uit afvallen van olijven zijn zeer laag). 
71 
De vermoedelijke fraudeurs hebben de exporteur voor de goederen prijzen gegarandeerd die voor 
derde landen worden gehanteerd. De exporteur kreeg valse Poolse invoerdocumenten ter staving 
van de aanvraag om uitvoerrestituties. 
Naar raming hebben tussen oktober 1993 en mei 1994 ongeveer 150 vrachtwagens met goederen 
op deze wijze een andere bestemming gekregen. Hiermee is in totaal ongeveer 3,3 miljoen ecu 
aan ten onrechte betaalde restituties gemoeid. De goederen zijn waarschijnlijk in Spanje en onder 
de marktprijs verkocht, waarbij tot besluit een aanzienlijke winst werd gemaakt. 
In juni 1994 zijn 7 personen gearresteerd. Zes van hen zijn gedagvaard; hun proces begint eind 
1996. De door de Commissie gecoördineerde onderzoeken zijn uitgevoerd in Spanje, Polen en 
Duitsland; de bewijzen zijn verzameld per rogatoire commissie. 
De ten onrechte betaalde restituties zijn teruggevorderd. 
3.10 Invoer van rundvlees met verlaagde rechten 
In het kader van de GATT135 stelt de Gemeenschap elk jaar een "communautair tariefcontingent 
met een verlaagd recht" vast. Om hiervoor in aanmerking te komen moeten de ondernemingen 
op het douanekantoor van invoer in de Gemeenschap een GATT-certificaat overleggen. Deze 
certificaten zijn overdraagbaar, mits de in totaal toegestane hoeveelheid niet wordt overschreden. 
In verschillende Lid-Staten moesten onderzoeken worden ingesteld naar frauduleuze invoer van 
bevroren rundvlees uit derde landen onder dekking van onjuiste GATT-certificaten (waarop als 
de instantie die het certificaat heeft afgegeven het Spaanse ministerie van Buitenlandse handel 
is vermeld). 
Bij een gerechtelijk onderzoek dat in Italië werd ingesteld op verdenking van valsheid in 
geschrifte, bendevorming, smokkel en bedrog is vastgesteld dat een criminele organisatie 46 
valse GATT-certificaten had verhandeld betreffende een hoeveelheid goederen die het totale aan 
Spanje (het land van invoer) toegekende contingent met meer dan 55% overschreed. 
Hierbij heeft de Gemeenschap een financiële schade van ongeveer 5,4 miljoen ecu aan eigen 
middelen geleden. In Italië zijn drie personen in voorlopige hechtenis genomen en in Spanje is 
een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd tegen een Argentijn die ervan wordt verdacht de 
aanstichter te zijn van de handel in valse certificaten. 
3.11 Tabaksvoorraden in Italië en Griekenland 
Naar aanleiding van door de Commissie ontvangen informatie zijn eind 1995 onderzoeken 
ingesteld naar interventievoorraden in de tabakssector in Italië en Griekenland. 
Er is twijfel gerezen of bepaalde partijen van de voorraden in Griekenland voor steun in 
aanmerking komen en of zij juist zijn ingedeeld. Het betreft hier ongeveer 11% van de totale 
voorraad, waarmee naar raming 9 miljoen ecu is gemoeid. 
De Commissie heeft uiteindelijk besloten dit deel uit de verkoop te nemen. 
135 Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel, in 1995 opgevolgd door de WTO 
(Wereldhandelsorganisatie). 
72 
3.12 Suikerquota's in het Verenigd Koninkrijk 
Naar aanleiding van informatie die werd verstrekt door de Britse autoriteiten is in het Verenigd 
Koninkrijk een onderzoek ingesteld naar handelstransacties met betrekking tot het systeem van 
de suikerquota's in het kader van de campagne 1992-1993. Hierbij zijn vele onregelmatigheden 
bij de toepassing van de suikerregeling136 aan het licht gekomen, die ernstige financiële gevolgen 
voor de Gemeenschapsbegroting hebben gehad. 
Volgens de eerste bevindingen is de aangifte ten uitvoer voor ongeveer 16.500 ton suiker 
geschied op basis van onjuiste certificaten137. De desbetreffende monetaire compenserende 
bedragen (MCB) zijn gevraagd en ontvangen (500.000 ecu). Momenteel wordt onderzocht wat 
de financiële gevolgen zijn van de niet-naleving van de bepalingen betreffende C-suiker. 
Het onderzoek wordt voortgezet, met name wat betreft de opslagkosten voor onder meer de 
campagne 1992-1993. Volgens de laatste gegevens is wegens de onjuiste aangifte ten aanzien 
van de suikervoorraden in het desbetreffende begrotingsjaar ten onrechte ongeveer twee miljoen 
ecu aan steun betaald. 
3.13 Steun voor de produktie van caseïne in Nederland 
Naar aanleiding van door de Commissie ontvangen informatie is een onderzoek ingesteld in de 
sector steun voor de produktie van caseïne in Nederland. Bij de eerste naspeuringen is een 
onregelmatigheid ontdekt waarmee ongeveer 3 miljoen ecu is gemoeid en die betrekking heeft 
op de niet-naleving van de in de communautaire regelgeving neergelegde specifieke procedures 
in verband met de vervaardiging van bepaalde soorten caseïnaten138. 
Verwacht wordt dat het onderzoek nog meer resultaten oplevert, met name wat betreft het 
gebruik van bepaalde chemische stoffen bij de vervaardiging van caseïnaten en wat betreft de 
toepassing van de desbetreffende regelgeving139. 
3.14 Verkoop van melk in het Verenigd Koninkrijk waarbij de quotaregeling werd overtreden 
Deze zaak, waarover uitvoerig werd bericht in de Britse pers, gaf aanleiding tot een onderzoek 
dat in samenwerking met de Britse autoriteiten werd uitgevoerd. Uit de eerste resultaten blijkt 
dat in het noordwesten van het Verenigd Koninkrijk bij de verkoop van melk de quotaregeling 
is overtreden, waardoor de extra heffing140 werd ontdoken. 
Verschillende personen zijn gerechtelijk vervolgd en veroordeeld tot het betalen van boetes. 
De financiële gevolgen worden door de Britse autoriteiten op basis van de huidige stand van het 
onderzoek geraamd op ongeveer 1,5 miljoen ecu. Met de invordering hiervan is begonnen. 
Het onderzoek wordt voortgezet, met name in Noord-Ierland, naar aanleiding van manipulaties 
met het vetgehalte van zendingen melk (1994-1995) met als belangrijkste gevolg dat de extra 
heffing ten onrechte werd verlaagd. 
136 
137 
138 
139 
140 Verordening (EEG) nr. 1785/81 van de Raad, PB L 177 van 01.07.1981. 
Certificaten voor "C-suiker", die bestemd is voor de uitvoer naar de wereldmarkt zonder restituties. 
Verordening (EEG) nr. 2921/90 van de Commissie, PB L 279 van 11.10.1990. 
De genoemde Verordening (EEG) nr. 2921/90 van de Commissie en Richtlijn 83/417/EEG van de 
Raad, PB L 237 van 26.08.1983. 
Verordening (EEG) nr. 3950/92 van de Raad, PB L 405 van 31.12.1992. 
73 
Dit onderzoek moet tevens duidelijk maken of bij bepaalde zendingen al dan niet sprake is 
geweest van ontbrekende aangiften in verband met de quotaregeling. 
De nationale autoriteiten hebben specifieke procedures ingeleid in verband met de niet-naleving 
van de bepalingen inzake het vetgehalte van de produkten. De Commissie verwacht dat dit 
onderzoek in 1996 wordt afgesloten. 
3.15 Magere-melkpoeder in Italië en Nederland 
Naar aanleiding van een verslag door de Nederlandse autoriteiten, heeft de Commissie een 
onderzoek ingesteld naar een zaak met betrekking tot mengvoeder dat melkpoeder bevatte. 
Ongeveer 1.200 ton van dit in Italië vervaardigde produkt is in Nederland vernietigd in opdracht 
van een Nederlandse dochteronderneming van de Italiaanse onderneming die voor dit produkt 
communautaire steun heeft ontvangen. 
In de communautaire regelgeving141 is bepaald dat de betaling van steun afhankelijk is van de 
verwerking van de poedermelk in het diervoedingsmiddel, maar ook dat de produkten door de 
desbetreffende dieren moeten worden opgegeten; er is dus een verplichting tot verbruik. Dit was 
in deze zaak duidelijk niet het geval, want de produkten zijn in Nederland "ongeschikt voor 
dierlijke consumptie" verklaard! De ten onrechte betaalde steun moet dus bij de betrokken 
fabrikant worden teruggevorderd. 
Al in de eerste stadia van het onderzoek werd duidelijk dat zich in de betrokken Lid-Staten 
ernstige problemen voordeden wat betreft de controles die moesten worden uitgevoerd. 
De Commissie verwacht dat deze zaak in het eerste halfjaar 1996 wordt afgesloten. 
AFDELING 4 : ANDERE VORMEN VAN FRAUDE OP HET GEBIED VAN HET 
STRUCTUURBELEID 
4.1. Europees Sociaal Fonds (ESF) 
Het ESF vormt het gebied van het structuurbeleid waarvoor de Commissie het grootste aantal 
gevallen heeft geteld die momenteel door haar diensten worden onderzocht. 
4.1.1. In maart 1995 heeft de Commissie in het kader van de afsluiting van de oude 
ESF-dossiers in Portugal een controle uitgevoerd met betrekking tot door een 
initiatiefnemer ingediende beroepsopleidingsmaatregelen die een aanzienlijke financiële 
dimensie zouden hebben. 
Bij de controle kwamen er onregelmatige facturen met overdreven grote bedragen aan 
het licht voor diensten die werden verleend door toeleveringsbedrijven (ontbreken van 
als bewijs dienende boekhoudbescheiden, enz.), welke feiten strafbaar zijn in Portugal. 
Het parket (Circulo Judicial de Anadia) heeft een gerechtelijk onderzoek bevolen. 
141 Verordening (EEG) nr. 1725/79 van de Commissie, PB L 199 van 26.07.1979. 
74 
4.1.2. Een ander belangrijk gerechtelijk onderzoek dat liep bij het parket van de rechtbank van 
Lissabon, heeft geleid tot de inbeschuldigingstelling van een initiatiefnemer, verschillende 
bestuurders en een aantal onderaannemers wegens verduistering van communautaire en 
nationale subsidies voor een bedrag van 1,5 miljoen ecu (dossiers van 1988 en 1989). 
Hierbij werden op fictieve wijze overdreven uitgaven ingediend en zouden 
opleidingscursussen niet zijn gegeven. 
De Commissie heeft besloten zich burgerlijke partij te stellen. 
Daar deze initiatiefnemer in het eerste en het tweede communautair bestek142 werd 
genoemd, heeft de Commissie bovendien ter plekke controles verricht om zich ervan te 
vergewissen of de door de instelling in kwestie voorgelegde acties overeenkomstig de ter 
zake geldende regels waren uitgevoerd. 
4.1.3. Een onderzoek werd geopend in het kader van de technische bijstand op sociaal gebied 
met betrekking tot een Britse onderneming omdat de Commissie vermoedde dat het 
betrokken contract niet werd nageleefd. Bij de controle is gebleken dat zowel 
bewijsstukken van de gemaakte kosten ontbraken als voor dezelfde acties dubbele 
betalingen plaatsvonden. Het bedrag van het contract beloopt 1,73 miljoen ecu. 
4.2. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 
4.2.1. Bij het onderzoek in 1994-1995 van het beheer van het departement Var in Frankrijk 
door de Chambre Régionale des Comptes Provence-Alpes-Côte d'Azur bleek dat de 
facturen meer dan 5 miljoen ecu te veel beliepen voor uitrusting ter bevordering van de 
technologische innovatie (EFRO-medefinanciering in het kader van het RENAVAL-
programma voor de omschakeling van de scheepsbouwzones voor het tijdvak 1990-1993 
ten belope van 27,4 miljoen ecu). 
Naar aanleiding van het lopend gerechtelijk onderzoek worden plaatselijke gekozenen 
ervan beschuldigd in het geheim een bedrag dat reeds op 0,5 à 1 miljoen ecu wordt 
geraamd, te hebben ontvangen als tegenprestatie voor het vervalsen van de 
overheidsopdrachten. 
Dank zij het onderzoek van de betrokken diensten moet het mogelijk zijn vast te stellen 
of de bij dit departement toegepaste werkwijzen beperkt of algemeen zijn. 
4.2.2. Dank zij controleopdrachten betreffende de programma's van "doelstelling 2" 
(1992-1993), Résider143 (1990-1992) en Konver144 (1993), die door de Commissie in april 
en augustus 1994 en door de Rekenkamer in november 1994 in het arrondissement Luik 
in België werden verricht, konden in 1995 onregelmatigheden aan het licht worden 
gebracht. 
In aansluiting op deze controles heeft de Commissie de financiële afwikkeling van deze 
programma's overeenkomstig het bepaalde in artikel 24, lid 1, van Verordening (EEG) 
nr. 4253/88145 van de Raad opgeschort totdat definitieve conclusies zijn getrokken, en 
142 
143 
144 
145 Het communautair bestek wordt door de Commissie in overleg met de Lid-Staten en de betrokken regio's 
opgesteld. Het bevat de prioritaire krachtlijnen, de nodige financiële middelen en de verschillende 
bijstandsvormen. 
Omschakeling van de ijzer- en staalzones. 
Diversifiealie in /ones die afhankelijk zijn van de militaire sector. 
Verordening gepubliceerd in PB L 374 van 13.12.1988, zoals gewijzigd door Verordening (EEG) 
75 
heeft zij voorgesteld een aanzienlijk bedrag terug te vorderen en verschillende miljoenen 
ecu niet uit te betalen, waarbij de betrokken Lid-Staat tevens werd verzocht zijn 
opmerkingen mede te delen. 
De procedure loopt nog steeds. 
AFDELING 5 : ANDERE VORMEN VAN FRAUDE OP HET GEBIED VAN DE 
DIRECTE UITGAVEN 
Deze uitgaven worden door de Commissie direct beheerd en gecontroleerd. De operationele 
activiteiten in deze sector werden in 1995 uitgebreid. 
Het onderzoek betrof een groot aantal gevallen in deze activiteitensectoren. 
5.1. Onderzoek 
5.1.1. Op basis van opmerkingen van de Rekenkamer in een brief die was gericht tot het lid 
van de Commissie dat met informatietechnologie en telecommunicatie is belast, heeft de 
Commissie in België en het Verenigd Koninkrijk een groep vennootschappen 
gecontroleerd die werd gefinancierd in het kader van het RACE-programma' .146 
Vastgesteld werd dat de belangrijkste begunstigde systematisch en gedeeltelijk met 
facturen inzake fictieve verrichtingen valse aangiften heeft ingediend waarin de uitgaven 
naar schatting 500.000 ecu boven de werkelijke uitgaven lagen. De bestuurders van de 
vennootschappen hadden voorts met opzet juridische, boekhoudkundige en 
financiële operaties verricht die tot doel hadden de schijn van in werkelijkheid niet 
bestaande medefinanciering te wekken. 
De Commissie heeft de lopende contracten zo spoedig mogelijk opgezegd, de nodige 
terugvorderingsopdrachten gegeven en de bevoegde rechterlijke instanties (België) 
verzocht de fraudeurs strafrechtelijk te vervolgen. 
5.1.2. De analyse van de programma's JOULE I en II147/APAS-RENA en het kritisch onderzoek 
van het beheer daarvan door de ordonnateursdiensten hebben geleid tot het opzetten van 
een systematisch anti-fraudeonderzoek op dit gebied. De eerste resultaten van de in 
Duitsland gestarte controles bevestigen dat er onregelmatigheden voorkomen, zodat voor 
deze sector specifieke fraude wordt vermoed, daarbij uitgaande van de vaststellingen die 
door de beherende diensten werden gedaan. 
5.2. Energie 
Een onderzoek van het parket van Oristano (Sardinië) heeft geleid tot een verzoek om berechting 
van zes personen die ervan beschuldigd werden door de Commissie en de regio Sardinië 
verleende bijstand voor een innoverende windenergie-installatie ten belope van in totaal 
1,25 miljoen ecu te hebben verduisterd. 
146 nr. 2082/93 van de Raad (PB L 193 van 13.7.1993). 
"Research en development programme in Advanced Communication technologies for Europe" (programma 
voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van geavanceerde communicatietechnologieën in Europa). 
JOULE : "Joint Opportunities for Unconventional or Long-term Energy supply". 
76 
De betrokken vennootschappen hadden een oude installatie aangepast en de verantwoordelijken 
daarvan hadden de gelden gebruikt voor andere doeleinden dan die welke in het contract waren 
vermeld. 
5.3. Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) 
De diensten van de Commissie en het Ministerie van Financiën van Senegal hebben grote 
onregelmatigheden ontdekt (betreffende 2 à 4 miljoen ecu volgens een eerste schatting) bij de 
steun voor de schepping van activiteiten en arbeidsplaatsen door het MKB in de regio Saint 
Louis. 
De in Senegal ingeleide gerechtelijke procedure loopt met name tegen een consultant die het 
land heeft verlaten en zich een deel van de gelden zou hebben toegeëigend. 
Ook is een volledige audit aan de gang. 
5.4. Milieu/Programma MEDSPA (Italië) 148 
De terugvorderingsopdracht die in 1994 werd gegeven tegen de Italiaanse vennootschap waaraan 
het project werd opgedragen, kon niet worden uitgevoerd als gevolg van bedrieglijke handelingen 
van de bestuurders ervan. De diensten van de Commissie overwegen de Italiaanse politie­
autoriteiten te verzoeken om de betrokken verantwoordelijke strafrechtelijk te vervolgen. 
148 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" voor 1994, hoofdstuk 5, afdeling 5.1. 
77 
HOOFDSTUK 7: STATISTIEKEN EN ANALYSES 
Ontwikkeling van het "inlichtingenwerk" houdt in zoveel mogelijk relevante informatie te 
verzamelen, alle toegankelijke informatiebronnen te combineren en alle verzamelde gegevens op 
logische wijze te structureren. Het doel hiervan is zoveel mogelijk fraudes en onregelmatigheden 
te kunnen opsporen en te zorgen voor een adequate follow-up van de gevallen op administratief, 
financieel en strafrechtelijk gebied. Deze follow-up kan eventueel leiden tot een wijziging van 
de bestaande communautaire wetgeving en kan ertoe bijdragen de toekomstige wetgeving beter 
te ontwerpen. 
De eerste informatiebron waarover de Commissie beschikt, wordt gevormd door de van de Lid-
Staten ontvangen meldingen van de gevallen op basis van de geldende sectorale regelingen149. 
Een andere zeer belangrijke bron is de uitwisseling van informatie in het kader van de 
wederzijdse bijstand150. 
Het in november 1994 in gebruik genomen gratis meldnummer blijkt een belangrijke aanvullende 
bron te zijn151. Tijdens de eerste 12 maanden152 heeft de Commissie meer dan 4000 telefonische 
meldingen gekregen. 200 hiervan gaven aanleiding tot een nader onderzoek. Enkele gemelde 
gevallen, waarmee meer dan 30 miljoen ecu is gemoeid, hebben geleid tot een formeel 
onderzoek. In andere gevallen kon de Commissie met de verkregen informatie uit andere 
bronnen ontvangen inlichtingen verifiëren. Ook door het gebruik van verschillende databanken, 
zowel communautaire als internationale (met name op het gebied van het handelsverkeer), 
kunnen dergelijke verificaties worden uitgevoerd en kan men verdachte transacties opsporen om 
zo de controles en onderzoeken ter plaatse op meer gerichte wijze te doen plaatsvinden. 
Om alle beschikbare informatiebronnen doeltreffend te combineren is de Commissie begonnen 
met de ontwikkeling van een geïntegreerd informatiesysteem. Dit systeem zal zijn gebaseerd op 
een nieuwe versie van de databank IRENE, waarin de twee tot nog toe verschillende databanken 
"IRENE" (voor de door de Lid-Staten gemelde fraudes) en "pre-IRENE" (voor de gevallen 
waarin een gezamenlijk onderzoek van de Commissie en de Lid-Staten gaande is) worden 
samengevoegd. Deze nieuwe databank zal rechtstreeks in verbinding staan met de meldingen in 
het kader van de "wederzijdse bijstand", voor zover deze betrekking hebben op gevallen die 
gevolgen hebben voor de Gemeenschapsbegroting. 
Deze nieuwe databank, "IRENE 95" genaamd, zal geen gewone databank meer zijn waarin 
slechts informatie over fraudes wordt opgeslagen, maar een echt instrument voor het beheer. Met 
behulp van analyse van de opgeslagen gegevens kunnen de risicofactoren worden geïdentificeerd 
die fraude ten nadele van de Gemeenschapsbegroting mogelijk maken of vergemakkelijken. 
AFDELING 1: TOESTAND IN 1995 
In 1995 werden meer dan 4 750 onregelmatigheden op alle gebieden van de begroting samen 
aan het licht gebracht door de Lid-Staten en de Commissie. Het ging hierbij om een totaal 
bedrag van meer dan 1 100 miljoen ecu. Dit betekent een aanzienlijke verhoging van het aantal 
gevallen, maar de gevolgen hiervan voor de begroting waren wel beperkter (zie tabel 1). 
149 
150 
151 
152 De Verordeningen (EEG) van de Raad nr. 1552/89 (eigen middelen), nr. 595/91 (EOGFL-Garantie) 
en nr. 4253/88 (Structuurfondsen). 
De reeds genoemde Verordening (EEG) nr. 1468/81 van de Raad. 
Zie de bijgewerkte lijst van de telefoonnummers in de Lid-Staten in de bijlage. 
Het meldnummer werd aanvankelijk in 12 Lid-Staten ingevoerd en later uitgebreid tot de drie 
nieuwe Lid-Staten. Zie ook het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 2, afdeling 2, punt 
4. 
78 
Bij deze getallen zijn enerzijds de gevallen inbegrepen waarvan de Lid-Staten in het kader van 
hun reglementaire verplichtingen officieel mededeling hebben gedaan, en anderzijds de gevallen 
die de Commissie zelf aan het licht heeft gebracht en die welke ze in samenwerking met de Lid-
Staten heeft behandeld. In de tweede categorie zijn de gevallen begrepen waarover informatie 
wordt uitgewisseld tussen de onderzoeksdiensten van de Lid-Staten en de Commissie of waarbij 
coördinatie plaatsvindt in het kader van de "wederzijdse bijstand". Het aantal gevallen in deze 
laatste categorie blijft stijgen; met deze onderzoeken zijn alsmaar aanzienlijker bedragen gemoeid 
(in 1995 meer dan 50 % van het totale bedrag dat de onregelmatigheden de begroting kostten; 
zie tabel 2). 
De getallen in tabellen 1 en 2 inzake de gevallen die door de Lid-Staten werden gemeld en 
uitsluitend betrekking hebben op de Traditionele Eigen Middelen, werden geëxtrapoleerd voor 
het hele jaar om een homogeen beeld van de algemene toestand te verkrijgen. Deze extrapolatie 
is gebaseerd op de getallen die voor de eerste helft van het jaar gemeld werden en op de voor 
de tweede helft van het jaar al beschikbare aanwijzingen. De bestaande Verordening (EEG, 
Euratom) nr. 1552/89 verplicht de Lid-Staten er immers slechts toe de gevallen een keer per 
halfjaar mee te delen; de statistieken voor de tweede helft van 1995 zijn dus nog niet afgesloten. 
Tijdens de eerste helft van het jaar alleen al hebben de Lid-Staten 1 146 gevallen gemeld voor 
een totaal bedrag van 132 miljoen ecu (zie tabel 3). 
Op het gebied van het EOGFL-Garantie (zie tabel 4) hebben de Lid-Staten 1 754 gevallen 
gemeld met gevolgen voor de begroting ten belope van 214 miljoen ecu. Dit bedrag is beduidend 
lager dan vorige jaren. De gevolgen voor de begroting van de gevallen die door de Commissie 
in samenwerking met de Lid-Staten werden behandeld, stijgen daarentegen nog altijd aanzienlijk. 
Deze gevallen inbegrepen stijgt het totale bedrag tot 316 miljoen ecu. 
Het aantal gevallen met betrekking tot structurele acties en de ermee gemoeide bedragen nemen 
het sterkste toe (zie tabel 5). Het aantal gevallen dat door de Lid-Staten wordt gemeld blijft laag, 
maar toch ligt het veel hoger dan in het verleden; dit is het gevolg van de recente 
tenuitvoerlegging van de verordeningen van de Commissie terzake. Dit verklaart ook het in 
vergelijking met 1994 hoge aantal gevallen waarvan de Commissie op de hoogte gebracht werd 
door andere informatiebronnen. Het gaat om een totaal bedrag van 67 miljoen ecu, waarvan 
23 miljoen ecu voor de onderzoeken waartoe de Commissie het initiatief nam. 
Er zijn ook aanzienlijk meer gevallen met betrekking tot de Directe Uitgaven (zie tabel 6). Op 
dit gebied zijn er geen gevallen door de Lid-staten gemeld, aangezien deze uitgaven door de 
Commissie worden beheerd. 
Tabel 7 geeft voor de eerste drie hierboven vermelde grote gebieden van de begroting een 
verdeling naar subgebieden van de gevallen die door de Lid-Staten werden gemeld of door de 
Commissie werden behandeld. Met behulp van deze tabel kan het effect van de 
onregelmatigheden op deze gebieden beter worden ingeschat. 
Het aantal gemelde gevallen en de betrokken bedragen verschillen uiteraard sterk van Lid-Staat 
tot Lid-Staat (zie tabel 8). Aangezien het deel van de traditionele eigen middelen dat door een 
Lid-Staat moet worden geïnd, sterk afhankelijk is van zijn plaats in de buitenlandse handel van 
de Gemeenschap en de uitgaven van de Gemeenschapsbegroting ten voordele van de individuele 
Lid-Staten erg verschillen, is het noodzakelijk de aantallen aan het licht gebrachte gevallen en 
de ermee gemoeide sommen in verhouding te zien tot de situatie van de Lid-Staten op het gebied 
van de traditionele eigen middelen en de uitgaven. 
Zonder onderscheid te maken tussen de verschillende sectoren is er gemiddeld ongeveer 130 000 
ecu gemoeid met een door een Lid-Staat gemeld geval van fraude of onregelmatigheid. Slechts 
1,5 % van de gemelde gevallen betreft meer dan 1 miljoen ecu. Daarentegen bedragen de 
79 
gemiddelde kosten voor de begroting van de gevallen waarvan de onderzoeken door de 
Commissie worden gecoördineerd, 1,6 miljoen ecu. Hieruit blijkt de bewuste keuze van de 
Commissie om haar inspanningen te concentreren op de strijd tegen georganiseerde of 
geraffineerde fraude. Deze fraudegevallen, waarbij vaak personen of bedrijven zijn betrokken die 
vanuit één of meerdere landen werkzaam zijn, kunnen immers moeilijk door de Lid-Staten 
worden aangepakt zonder de actieve steun die hun enkel op communautair niveau kan worden 
geboden. 
AFDELING 2: ONTWIKKELINGEN 
Gedurende de voorbije jaren namen het aantal gevallen van onregelmatigheid of fraude en de 
financiële gevolgen ervan onophoudelijk toe, maar in 1995 kon globaal gezien een zekere 
stabilisatie van het betrokken totale bedrag vastgesteld worden. Niettemin stijgt het aantal 
ontdekte gevallen met ongeveer 15 % in vergelijking met 1994, hoewel de ermee gemoeide 
bedragen nagenoeg gelijk blijven. In dezelfde periode steeg de Gemeenschapsbegroting met bijna 
9%. 
De ontwikkelingen in de in afdeling 1 vermelde vier grote gebieden van de begroting verschillen 
sterk. De bedragen op het gebied van de uitgaven van het EOGFL-Garantie dalen duidelijk, maar 
op het gebied van de Traditionele Eigen Middelen stijgen zij aanzienlijk. Niettemin mogen niet 
te snel conclusies over de ontwikkelingen worden getrokken op basis van de verschillen tussen 
twee jaren. Een zeer klein aantal opzienbarende gevallen die tijdens één bepaald jaar aan het 
licht komen, kan grote gevolgen hebben voor de totale som van dat jaar. Het tijdstip van de 
ontdekking en de melding van een gewichtig en ingewikkeld geval is altijd toeval. Zo waren er 
in 1994 enkele zeer belangrijke gevallen op het gebied van het EOGFL-Garantie (7 gevallen van 
de 1 610 die door de Lid-Staten gemeld werden, hadden alleen al betrekking op meer dan 
200 miljoen ecu, de helft van het totale bedrag). 
Een andere opvallende ontwikkeling is de stijging van het percentage gevallen - en met name 
van de ermee gemoeide bedragen - die door de Commissie in samenwerking met de Lid-Staten 
worden behandeld. Dit is vooral een gevolg van de bereikte verbeteringen op operationeel 
gebied: de concentratie van de inspanningen van de gespecialiseerde diensten van de Lid-Staten 
en van de Commissie op de gewichtigste en meest fraudegevoelige terreinen, die dankzij de 
controles beter kunnen worden opgespoord en in het oog gehouden. Dit is een bemoedigende 
ontwikkeling, hoewel de toestand op dit gebied nog altijd onbevredigend is. 
In 1995 zijn de bedragen van de meldingen op het gebied van de uitgaven van het EOGFL-
Garantie aanzienlijk gedaald ten opzichte van 1994. Dit is een kentering. Dit zou wel de eerste 
afspiegeling van de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) kunnen zijn. 
Men moet immers de algemene ontwikkeling van de uitgaven van het EOGFL-Garantie in 1995 
in acht nemen, in het bijzonder in twee sectoren die in 1994 zeer getroffen werden door 
onregelmatigheden (restituties voor uitvoer van granen en consumptiesteun voor olijfolie), in 
welke sectoren die uitgaven in 1995 sterk daalden. De uitgaven voor restituties bij uitvoer (alle 
produkten samen) zijn van 8 159 miljoen ecu in 1994 gedaald naar 7 802 miljoen ecu in 1995. 
De consumptiesteun voor olijfolie is van 613 miljoen ecu in 1994 gedaald tot 263 miljoen ecu 
in 1995. Daarentegen is de directe steun (inbegrepen die voor het uit produktie nemen van 
bouwland) gestegen van 10 552 miljoen ecu in 1994 naar 13 506 miljoen ecu in 1995. Het 
volgende verslag - betreffende 1996 - zou deze trend moeten bevestigen. 
De gevolgen voor de begroting van de onregelmatigheden op het gebied van de traditionele eigen 
middelen die door de Lid-Staten of de Commissie aan het licht gebracht worden, blijven echter 
toenemen. Dit komt in de eerste plaats door de opgevoerde inspanningen van de 
onderzoeksdiensten van de Lid-Staten en de Commissie, die zich meer richten op sectoren met 
een hoog frauderisico (produkten waarop zeer hoge taksen en accijnzen of hoge invoerrechten 
80 
worden geheven). De meest fraudegevoelige categorie blijft die van de douanerechten voor 
industrieprodukten. Terwijl er in 1994 meer gevallen met betrekking tot douanerechten waren 
dan met betrekking tot landbouwheffingen (45 % tegen 30 %), is deze verhouding in 1995 wel 
omgekeerd (30 % tegen 39 %). Maar wat de bedragen betreft, vertegenwoordigen de ontweken 
douanerechten in 1995 bijna 54 % van het totale bedrag, tegen slechts 39 % in 1994 (zie 
tabel 7). Dit is in de eerste plaats een gevolg van het toenemende aantal ontdekte gevallen van 
frauduleuze invoer van sigaretten. De door de Commissie met de diensten van de Lid-Staten 
opgerichte Task Force heeft onregelmatigheden kunnen vaststellen, waarmee aanzienlijke 
bedragen gemoeid zijn (zie tabel 9). 
Op het gebied van de structurele acties stegen eveneens het aantal aan het licht gebrachte 
gevallen en de ermee gemoeide bedragen. Dit is in de eerste plaats het gevolg van zowel de 
inwerkingtreding van de gedetailleerde bepalingen voor de meldingen van de Lid-Staten als de 
instelling van geschikte onderzoeksstructuren bij de Commissie. Er werden meer gevallen gemeld 
op het gebied van het ESF, maar de bedragen met betrekking tot de uitgaven voor het EFRO zijn 
het hoogste (56 % van het totale bedrag). Dit hangt samen met de grotere toewijzing voor dit 
fonds. 
AFDELING 3: DOORVOER 
In maart 1995 richtte de Commissie een mededeling aan het Parlement en de Raad waarin ze 
een realistisch beeld van de toestand op het gebied van de doorvoer schetst, de tekortkomingen 
van de huidige regeling vaststelt en oplossingen op korte en op langere termijn aangeeft153. 
Het verlies aan eigen middelen en andere verschuldigde belastingen van 1990 tot 1995 werd 
geraamd op minstens 975 miljoen ecu voor de Gemeenschap en de Lid-Staten. Het verlies aan 
eigen middelen alleen al werd op grond van de gevallen die, hetzij overeenkomstig Verordening 
(EEG, Euratom) nr. 1552/89, hetzij overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 1468/81 betreffende 
de wederzijdse bijstand, door de Lid-Staten werden gemeld, geschat op 409 miljoen ecu. 
Het produkt dat veruit het meest is betrokken bij onregelmatigheden en fraude op het gebied van 
de doorvoer, is sigaretten (tijdens de periode 1990-1995 vertegenwoordigen de gevallen waarbij 
dit produkt betrokken is, 47 % van het totale bedrag). Vervolgens komen zuivelprodukten, 
levende dieren en vlees (zie tabel 10). Rekening houdend met de zeer hoge taksen en accijnzen 
(of invoerrechten), worden deze produkten beschouwd als "fraudegevoelig". De Lid-Staten en 
de Commissie hebben een geïnformatiseerd systeem ingesteld waardoor snelle informatie154 kan 
worden uitgewisseld in het kader van een administratief akkoord. 
AFDELING 4: INVORDERING 
De toestand van de invordering op de gebieden traditionele eigen middelen en uitgaven van het 
EOGFL-Garantie blijft onbevredigend. Dit is verontrustend aangezien de Lid-Staten minstens 
evenveel belang als de Gemeenschap hebben bij een verbetering van deze toestand wat betreft 
de gevolgen voor de begroting. 
Er zijn belangrijke problemen, met name de traagheid van de interne administratieve procedures 
in de Lid-Staten en het hoge percentage gevallen waarin de betrokken economische subjecten 
een beslissing tot invordering voor de rechtbank aanvechten. De reële resultaten van de 
inspanningen van de Lid-Staten zijn bovendien wellicht beter dan de getallen in tabellen 11 tot 
'" Zie hoofdstuk 2, afdeling 3, punt 1, blz. 23. 
154 Zie hoofdstuk 2, afdeling 3, punt 1, blz. 25. 
81 
13 aangeven, daar de Lid-Staten de Commissie niet systematisch de stand van de ingevorderde 
bedragen mededelen, met name op het gebied van de traditionele eigen middelen. Vooral het 
Verenigd Koninkrijk verstrekte cijfermateriaal waaruit blijkt dat het werkelijk 
invorderingspercentage van de traditionele eigen middelen (zie tabel 11) duidelijk hoger ligt dan 
dat wat blijkt uit de gegevens in de database. Met dit cijfermateriaal, waarvan het totaal per 
kwartaal wordt gegeven, is het niet mogelijk individuele gevallen aan te wijzen, wat het 
materiaal is dat wordt gebruikt voor de opstelling van de statistieken betreffende de invordering 
van de traditionele eigen middelen. Voor 1996 zou de goedkeuring van de nieuwe verordening 
ter zake dit probleem moeten oplossen. 
Een bijzonder moeilijk geval is de invordering van douanerechten. Er rijzen immers 
onvermijdelijk vragen over het ontstaan van de douaneschuld en over de bepaling van de 
bevoegdheden bij de afwikkeling van het invorderingsproces, waardoor de instelling van de 
procedures vertraagd wordt. Om deze moeilijkheden te overwinnen heeft de Commissie een 
speciale regeling getroffen die zou moeten leiden tot snellere beslissingen op dit gebied, vooral 
om overschrijding van verjaringstermijnen te vermijden. Een interdepartementale werkgroep werd 
de taak toevertrouwd de betwiste dossiers te onderzoeken, er alle nodige informatie over te 
verzamelen en de gepaste conclusies mede te delen. 
Om op een kritische en opbouwende manier de doeltreffendheid van de procedures die door de 
Lid-Staten werden ingesteld, te bestuderen, moet de toestand slechts na verloop van enige tijd 
worden onderzocht. Het lijkt dus meer aangewezen om de stand van de invordering van de 
desbetreffende bedragen te analyseren aan de hand van de gevallen die werden gemeld tijdens 
de jaren die voorafgaan aan de periode die door dit jaarverslag behandeld wordt. De tabellen 11 
tot 13 beschrijven daarom in detail de stand van de gevallen die van 1992 tot 1994 werden 
gemeld en geven de algemene toestand weer ten aanzien van oudere gevallen. 
In 1995 bleef een aanzienlijk aantal zeer oude gevallen hangende. Sommige dateren zelfs nog 
van de zeventiger jaren. Op 31 december 1995 bleven op het gebied van het EOGFL-Garantie 
alleen al 1 169 gevallen, gemeld in 1991 of vroeger, open; in 419 gevallen liep er een 
gerechtelijke procedure. Twee Lid-Staten (Italië en Duitsland) hadden meer dan 90 % van alle 
gerechtelijke procedures aanhangig gemaakt. Zoals aangekondigd op de bijeenkomst van het 
comité "Onregelmatigheden en wederzijdse bijstand" van 20 oktober 1995, neemt de Commissie 
zich voor samen met de Lid-Staten een manier te vinden om de oudste gevallen af te sluiten, 
waarin ofwel geen enkele vooruitgang lijkt te komen en waarover anderzijds een beslissing moet 
worden genomen of het desbetreffende oninbaar verklaarde bedrag ten laste van de Lid-Staat dan 
wel van de Commissie komt. 
Hoewel op het gebied van de uitgaven van het EOGFL-Garantie de mogelijkheid bestaat een, 
Lid-Staat verantwoordelijk te stellen voor iedere nalatigheid bij de invordering van de bij 
onregelmatigheden betrokken bedragen en de bedragen die moesten en konden ingevorderd 
worden aan die Lid-Staat aan te rekenen (in het kader van de procedure "goedkeuring der 
rekeningen"), bestaat deze mogelijkheid tot nog toe niet op de andere gebieden van de begroting. 
De zorgwekkende toestand op het gebied van de traditionele eigen middelen geeft bijkomend 
belang aan het overleg betreffende de uitbreiding van de beginselen van de procedure van de 
goedkeuring der rekeningen tot de overige gebieden van de begroting, zoals aanbevolen door de 
Europese Raad van Madrid in december 1995. 
82 
AFDELING 5: ANALYSE VAN DE WETGEVING 
In het kader van haar initiatief SEM 2000 ("goed financieel beheer") heeft de Commissie een 
reeks beslissingen genomen om ervoor te zorgen dat voor ieder nieuw wetgevend initiatief met 
belangrijke gevolgen voor de begroting tevoren wordt onderzocht welke de eventuele 
frauderisico's zijn, en dat deze voorstellen maatregelen bevatten die een doeltreffende 
bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap kunnen waarborgen. 
In fase III van dit initiatief, dat samen met de Lid-Staten werd doorgevoerd, werd in dezelfde 
gedachtengang de vraag gesteld hoe kan worden vermeden dat wijzigingen die in het kader van 
de onderhandelingen in de Raad worden aangebracht in de voorstellen van de Commissie, het 
frauderisico vergroten. Bovendien zal de Commissie ieder jaar, op basis van de beschikbare 
gegevens met betrekking tot de onregelmatigheden die in het verleden werden opgespoord, een 
lijst opstellen van regelingen die met het oog op een betere bescherming van de financiële 
belangen van de Gemeenschap moeten worden herzien. Hiermee moet het op dit gebied 
noodzakelijke partnerschap versterkt worden, met het oog op een meer systematisch onderzoek 
van de opgedane ervaringen. 
Er zal voorrang gegeven worden aan regelingen die: 
aanzienlijke gevolgen voor de begroting hebben en waarvan de niet-naleving de 
betrokken economische subjecten grote voordelen bezorgt; 
bijzonder ingewikkeld en moeilijk te controleren zijn; 
in de verslagen van de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen of in de 
databanken IRENE en pre-IRENE als bijzonder fraudegevoelig zijn bestempeld. 
In deze context en op basis van de vaststellingen die in 1995 werden gedaan, is de Commissie 
voornemens om met name de regels voor de verjaring van de zekerheidsstelling in het 
Douanewetboek, de invoerrechten en uitvoerrestituties in de rundvleessector, het 
personeelsbestand van de groep communautaire controleurs in de wijnbouwsector155, het systeem 
van steun voor de olijfolieproduktie en de artikelen 23 en 24 van Verordening (EEG) nr. 4253/88 
te onderzoeken. 
In fase III van het initiatief SEM 2000 onderzoekt de Commissie tevens, in partnerschap met de 
Lid-Staten, andere verbeteringen die het risico op onregelmatigheden kunnen helpen 
verminderen. Het gaat hier bijvoorbeeld om het duidelijker omschrijven van de 
ontvankclijkheidscriteria voor uitgaven op het gebied van de Structuurfondsen, en om controle-
en auditsystemen die werden ingesteld voor de indirecte uitgaven die door de Lid-Staten beheerd 
worden. 
Verordening van de Raad (EEG) nr. 2048/89, PB L 202 van 14.07.1989. 
83 
TABEL 1 
ALLE GEBIEDEN 
1992-1995 
TOTALE OMVANG van de door de Lid-Staten 
formeel gemelde ONREGELMATIGHEDEN 
en van de door de Commissie samen met de 
Lid-Staten uitgevoerde onderzoeken 
AANTAL GEVALLEN 
1992 | 1993 | 1994 | 
4.132 
2.538 
2.146 1995 
4 758C) 
BEDRAGEN in miljoen ecu 
1.200 
1.100 
1.000 
900 
800 
700 
600 
500 
400 
300 
200 
100 1992 l 1993 ~T~ 1994 [ 
l siiiiïSiïii 
403 
|| 204 | |.:^ :;:;:: :aïxi^::-g:/:-':x::l;>;;oJ 
(*) De cijfers voor de eigen middelen bevatten een schatting voor de tweede helft van 1995. 
84 
TABEL 2 
ALLE GEBIEDEN 
1992-1995 
1. Door de LID-STATEN 
FORMEEL (#) GEMELDE 
ONREGELMATIGHEDEN Door de COMMISSIE (##) 
samen met de LID-STATEN 
UITGEVOERDE ONDERZOEKEN 
AANTAL GEVALLEN 
4.500 
4.400. 
4.300 _ 
4.200 _ 
4.000 
X7S0~ 
i.soo' 
3.2S0~ 
3.000 ~ 
2.750 ~ 
1.500 
2.250 
2.00O~ 
1.750~ 
1.500 ~ 
1 250 ~ 
t.000~ 
800 ~ 
600 ~ 
400~ 
™ 1 1992 1993 1994 
Î.U6 2.538 3.927 1995 
4.396 (*) 4.500 
4.400 _ 
4.300. 
4.200, 
4. f 00. 
4.000 
3.750 
3.500 
3.250 
3.000 
2.750 
2.500 
2.250 ' 
2000' 
1.750 ' 
1.500 
1.250 ' 
1 ooo' 
too' 
600 ' 
400 ' 
?oo' 1992 1993 1994 1995 
362 
205 
350 
300 ' 
250 ' 1992 BEDRAGEN in miljoen ecu 
1993~[ 1994 l 1995 
mm Ï*Q& 711 
572 O 
550 
500 ' 
450 ' 
400 ' 
350 ' 
300 
250 
200 ' 1992 | 1993 | 1994 [~Ï995 1 
SMS _5Z4_ 
* Door de Ud-Staten voor het aangegeven jaar vastgestelde en krachtens de geldende verordeningen op de gebieden Traditionele Eigen Middelen, 
EOGFL-Garantie en Structurele Acties formeel gemelde gevallen. 
## Ondertoeken van de Commissie in samenwerking met de gespecialiseerde diensten van de Lid-Staten waardoor 
onregelmatigheden konden worden vastgesteld en de gevolgen ervan voor de begroting tijdens het aangegeven jaar ingeschat. 
(*) Eigen Middelen: inbegrepen een schatting voor de tweede helft van 1995. 
85 
TABEL 3 
TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN 
1992-1995 
1. Door de LID-STATEN 
FORMEEL(#) GEMELDE 
ONREGELMATIGHEDEN 2. Door de COMMISSIE 
samen met de LID-STATEN 
UITGEVOERDE ONDERZOEKEN 
I 1992 1993 AANTAL GEVALLEN 
1994 | 1995 "| 
1:1 lö 
fci^i >i.254i> 2.213 00 
I 
I 
-~ 1 «, 
BEDRAGEN in miljoen ecu 
500 ' 
475 ~ 
450 " 
425 " 
400 " 
375" 
350 ~ 
325' 
300' 
275 
2S0' 
225' 
200' 
175' 
150 
125' 
100 
75* 
so" 
25~ T992 J 1993 
9& 16* 1994 j 
» 
289 1995 
(*) krachtens VERORDENING (EEG) nr, 1552/89 
MM—"^"W v?JLS!Z.WiïÇ hM YM 1995 500 
475 
450 
425 
400 
375 
350 
325 
300 
275 
250 
225 
200 
f75 
150 
125 
100 1992 J Ï99JT] 1994 
iiiil Trfrrff-T "inr f*» fweede he,n van 1995 
86 
TABEL 4 
EOGFL - GARANTIE 
1992-1995 
1. Door de LID-STATEN 
FORMEEL (#) GEMELDE 
ONREGELMATIGHEDEN Door de COMMISSIE 
samen met de LID-STATEN 
UITGEVOERDE ONDERZOEKE 
500 
475 
450 
425 
400 
375 
350 
325 
300 
275 
250 
225 
200 
175 
150 
125 
100 AANTAL GEVALLEN 
2.000" 
1.900 " 
1.800-
1.700 ~ 
1 500 ~_ 
1.400 ~ 
1.300 ' 
1200 -
1.100 -
1.000 
900 ~ 
800 ~ 
700 ~ 
600"! 
500 j 
400 ~ 
300 ~ 
200 -j 
100-, 
f 1992 1993 1994 
f.o?a HM 1.610 1995 
1.754 2.000 
1.900 
1.800' 
1.700 ' 
1.600 ; 
1.500 
1.400 
1 300 
1.200 
1.100 
1 000 
900 
800 
700 
600 
500 
400 
300 
200 
100 1992 1993 | 1994 | 1995 
BEDRAGEN in miljoen ecu 
992 I 1993 
-
-
109 3W 417 
214 
5 =--L-500 
475 
450 
425 
400 
375 
350 
325 
300 
275 
250 
225 
200 
175 
150 
125 
100 102 
C#j krachtens VERORDENING (EEG) nr. 595/91 
87 
TABEL 5 
STRUCTURELE ACTIES 
1992-1995 
Door de LID-STATEN 
FORMEEL (#) GEMELDE 
ONREGELMATIGHEDEN 2. Door de COMMISSIE 
samen met de LID-STATEN 
UITGEVOERDE ONDERZOEKEN 
AANTAL GEVALLEN 
1992 1993 
58fntoiààiM \ 1994 | 1995 
194 
112 
Wtï 
BEDRAGEN in miljoen ecu 
•{ ^LOM3 I IM4CEJIM 
2 in totaal (*) 1992 [ 1993 1 1994 
(*) vóór het van kracht worden van de Verordeningen (EEG) nrs. 1681/94 en 1831/94 
(#) Formeel door de Lid-Staten gemelde gevallen 
krachtens Verordeningen (EEG) nrs. 1681/94 en 1831/94 
88 
TABEL 6 
DIRECTE UITGAVEN (*) 
Door de COMMISSIE 
UITGEVOERDE ONDERZOEKEN (**) 
AANTAL GEVALLEN 
40 
35 
30 
25 
20 
15 
10 
5 1992 1993 1994 
16 1995 
31 
••;•;•- ;: ^-m-wSmSMsm-
BEDRAGEN in miljoen ecu 
40 
35 
30 
25 
20 
15 
10 
5 1992 1993 1994 
23 1995 
28 
-= - _-^ ^f 
(*) Zie HOOFDSTUK 6, afdeling 5 
(**) Met de hulp van de diensten van de Lid-Staten. 
89 
TABEL 7 
Verdeling van de in 1995 aan het licht gebrachte onregelmatigheden 
Formeel door de Lid-Staten gemelde onregelmatigheden en door de 
Commissie samen met de Lid-Staten uitgevoerde onderzoeken. 
TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN 1995 
EIGEN MIDDELEN 1995 
aantal gevallen 
LANOBOUW 
RECHTEN 
39% EIGEN MIDDELEN 1995 
bedragen 
1 ANDBOUW 
RECHTE 
40% 
Onderverdeling van de cijfers van TABEL 3. 
EOGFL-GARANTIE 1995 
EOGFL-GARANTIE 1995 
aantal gevallen EOGFL-GARANTIE 1995 
bedragen 
RESTITUTIE-
MAATREGELEN 
37% 
Onderverdeling van de cijfers van TABEL 4. 
STRUCTURELE ACTIES 1995 
STRUCTURELE ACTIES 1995 
aantal gevallen STRUCTURELE ACTIES 1995 
bedragen 
EFRO 
56% 
Onderverdeling van de cijfers van TABEL 5. 
90 
ALLE GEBIEDEN 
Formeel GEMELDE ONREGELMATIGHEDEN per LID-STAAT in 1995 TABEL 8 
o Bedragen 
x 1.000 ecu 
BELGIË/BELGIQUE 
DANMARK 
DEUTSCHLAND 
ELLAS 
ESPANA 
FRANCE 
IRELAND 
ITALIA 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
ÖSTERREICH 
PORTUGAL 
SUOMI / FINLAND 
SVERIGE 
UNITED KINGDOM 
TOTAAL TRADITIONELE EIGEN 
MIDDELEN(*) 
gemelde 
GEVALLEN 
54 
8 
558 
9 
22 
121 
15 
73 
0 
110 
2 
18 
1 
2 
155 
1.148 gemelde 
BEDRAGEN 
22.419 
1.213 
39.548 
1.603 
3.342 
28.754 
613 
22.123 
0 
11.600 
33 
2.103 
25 
38 
10.456 
143.870 UITGAVEN 
EOGFL-GARANTIE 
gemelde 
GEVALLEN 
35 
39 
349 
•151 
116 
65 
20 
416 
0 
154 
10 
132 
0 
48 
219 
I 1.754 gemelde 
BEDRAGEN 
1.613 
3.524 
69.228 
10.838 
17.681 
3.769 
214 
82.716 
0 
9.679 
381 
7.247 
0 
67 
7.149 
214,106 UITGAVEN 
STRUCTURELE ACTIES 
gemelde 
GEVALLEN 
21 
58 
46 
5 
13 
44 
7 
194 gemelde 
BEDRAGEN 
0 
0 
12.691 
2.597 
20.149 
0 
0 
4.443 
0 
0 
0 
2.576 
0 
0 
1.960 
44.416 I TOTAAL ONREGELMATIGHEDEN [ 
GEMELD door de Lid-Staten 
gemelde gemelde 
GEVALLEN BEDRAGEN 
| 89] 24.032 
47 4.737 
928 121.467 
218 15.038 
184 41.172 
186 32.523 
35 827 
494 109.282 
0 0 
277 21.279 
12 414 
194 11.926 
1 25 
50 105 
38l\ 19.565 
3.096 [ 402.392 BE 
DK 
DE 
EL 
ES 
FR 
IR 
IT 
LU 
NL 
OS 
PO 
SU 
SV 
UK 
( * ) ENKEL 1e + 2e KWARTAAL 1995 
TABEL 9 
" TASK GROUP SIGARETTEN " 
SMOKKEL van SIGARETTEN 1995 
LID-STAAT 
Finland 
Zweden 
Oostenrijk / Italië 
Verenigd Koninkrijk 
Griekenland 
Spanje 
België 
Denemarken / Spanje / Portugal 
Ierland 
Frankrijk / Verenigd Koninkrijk 
Duitsland 
Nederland 
Italië 
Totaal In beslag genomen sigaretten 
4.650.000 
6.750.000 
11.450.000 
13.000.000 
20.000.000 
40.000.000 
51.540.000 
60.000.000 
167.534.600 
374.924.600 Sigaretten in het geding 
35.000.000 
80.000.000 
426.650.000 
450.000.000 
57.350.000 
92.000.000 
450.000.000 
1.000.000.000 
1.097.810.000 
3.688.810.000 Gevolgen voor de begroting (-) 
voor de LID-STATEN en de 
EIGEN MIDDELEN 
in ecu 
3.000.000 
10.000.000 
50.000.000 
45.000.000 
8.888.665 
15.000.000 
45.000.000 
100.000.000 
110.580.000 
387.468.665 
SMOKKEL van SIGARETTEN 1995 
4()f) 000 cxw • In beslag genomen sigaretten 
• Sigaretten in het geding 
D Gevolgen voor de begroting in ecu 
O geschatte bedragen 
92 
TABEL 10 
ONREGELMATIGHEDEN op het gebied van de 
DOORVOER van 1990 tot en met 1995 (*). 
BEDRAGEN betreffende de TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN 
o LEVENDE DIEREN! 33 
runderen / varkens / schapen PRODUKTEN MILJOEN 
ECU 
RUNDS- en VARKENSVLEES 33 
ij 
ZUIVELPRODUKTEN 63 
boter / kaas / melkpoeder 
BANANEN 15 
GRANEN 5 
SUIKER 18 
TEXTIEL! 5 
ii 
OVERIGE PRODUKTEN;! 46 
I! 
i! 
SIGARETTEN! 191 
TOTAAL 409 ONREGELMATIGHEDEN 
DOORVOER 
OVERIGE PRODUKTEN 
11% 
TEXTIEL 
1% 
ZUIVELPRODUKTEN 
15% SIGARETTEN 
48% 
RUNDS-en 
VARKENSVLEES 
8% 
(*) In het kader van Verordeningen nr. 1552/89 en 1468/81 gemelde onregelmatigheden, 
TABEL 11 
Stand van de INVORDERING op 31/12/1995 
TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN 
Verordening (EEG) 1552/89 
STAND van de vóór 1992 
gemelde gevallen (*) STAND van de in 1992, 1993 en 1994 gemelde gevallen (*) 
BEDRAGEN 
x 1.000 ecu GEMELDE 
BEDRAGEN (**) nog IN TE VORDEREN BEDRAGEN (***> 
TOTAAL i«or*RECHTBM} % v,d, gemelde BEDRAGEN 
4 = 2/1 GEMELDE 
BEDRAGEN (") DAADWERKELIJK 
INGEVORDERD nog IN TE VORDEREN BEDRAGEN (+++) 
>o BELGIË /BELGIQUE 
DANMARK 
DEUTSCHLAND 
ELLAS 
ESPANA 
FRANCE 
IRELAND 
ITALIA 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND (+) 
ÖSTERREICH 
PORTUGAL 
SUOMI / FINLAND 
SVERIGE 
UNITED KINGDOM (++) 
TOTAAL 8.593 
3.476 
122.737 
1.336 
2.410 
27.564 
270 
4.186 
41 
6.030 
# 
699 
# 
# 
24.228 
201.570 3.606 
2.017 
118.716 
1.336 
1.647 
21.010 
93 
4.186 
41 
5.612 
322 
18.175 176.761 134 
0 
65.730 
819 
260 
55 
0 
3.719 
0 
2.676 
202 
0 73.595 42% 
58% 
97% 
100% 
68% 
76% 
34% 
100% 
100% 
93% 
46% 
75% 88% 97.943 
7.005 
127.985 
2.162 
13.267 
80.895 
12.038 
98.620 
89 
9.323 
# 
2.716 
# 
# 
72.606 
524.649 6.555 
2.952 
6.075 
0 
1.615 
957 
6.118 
639 
46 
125 
677 
2.260 
28.019 TOTAAL 
7 = 5-6 r<h/t£aaa*M\ % v.d. gemelde BEDRAGEN 
91.388 
4.053 
121.910 
2.162 
11.652 
79.938 
5.920 
97.981 
43 
9.198 
2.039 
70.346 
496.630 _a_ 50.624 
204 
24.685 
2.037 
2.803 
452 
0 
92.991 
0 
5.090 
1.172 
658 
180.716 
*) Berekend op basis van de formeel aan de Commissie gemelde bedragen. 
**) Oorspronkelijk gemelde of later gecorrigeerde bedragen. 
+) Nederland heeft de Commissie op de hoogte gesteld dat in 1995 voor fraudegevallen met sigaretten uit 1993 en 1994 in totaal 58 miljoen ecu ter beschikking werd gesteld. 
zonder dat een fraudemelding was gedaan. 
++) Het Verenigd Koninkrijk heeft de Commissie op de hoogte gesteld dat het invorderingspercentage hoger is dan blijkt uit de nog niet bijgewerkte Britse fraudemeldingen. 
+++) De invorderingspercentages zijn gegeven onder voorbehoud. Tot de aangepaste regelgeving is goedgekeurd, zijn de Lid-Staten niet verplicht de Commissie 
in te lichten over de Invordering van de reeds gemelde bedragen. # = NIET van toepassing 9 = 7/5 
93% 
58% 
95% 
100% 
88% 
99% 
49% 
99% 
48% 
99% 
75% 
97% 
95% 
TABEL 12 
Stand van de INVORDERING op 31/12/1995 
EOGFL - GARANTIE 
STAND van de INVORDERING van de 
vóór 1992 gemelde gevallen (*) STAND van de INVORDERING van de 
in 1992, 1993 en 1994 gemelde gevallen (*) 
BEDRAGEN 
x 1.000 ecu GEMELDE 
BEDRAGEN (") nog IN TE VORDEREN BEDRAGEN 
TOTAAL »antn *oor o. RecurBAN I % v.d. gemelde BEDRAGEN GEMELDE I AADWERKELU nog IN TE VORDEREN BEDRAGEN 
BEDRAGEN (•') INGEVORDERD TOTAAL | -"n—r*KECHTBAH | % v.d. gemelde BEDRAGEN* 
O 
Ui BELGIË/BELGIQUE 
DANMARK 
DEUTSCHLAND 
ELLAS 
ESPANA 
FRANCE 
IRELAND 
ITALIA 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
ÖSTERREICH 
PORTUGAL 
SUOMI / FINLAND 
SVERIGE 
UNITED KINGDOM 
TOTAAL 14.570 
23.252 
155.868 
784 
2.486 
29.248 
13.945 
409.108 
0 
27.980 
# 
1.146 
# 
# 
24.042 4.510 
13.258 
30.510 
253 
1.242 
10.696 
7.316! 
393.283 
0 
16.607 
496! 
11.196 
702.429! 489.367 2.550 
11.011 
23.543, 
0 
0 
8.891 
2.228 
149.210 
0 
3.471 
492 
207.396' 31% 
57% 
20% 
32% 
50% 
37% 
52% 
96% 
59% 
43% 
47% 
70% 16.593 
9.101 
62.150 
82.914 
79.607 
49.404 
2.992 
460.606 
0 
17.204 
# 
14.327 
# 
# 
22.405 
817.303 990 
4.829 
9.949 
56.409 
1.951 
14.877 
1.870 
90.063 
0 
9.684 
1.153 
10.524 
202.299 15.603 
4.272 
52.201 
26.505 
77.656 
34.527 
1.122 
370.543 
0 
7.520 
13.174 
11.881 
615.004 43 
1.029 
2.951 
0 
212 
6.474 
0 
114.445 
0 
0 
2.187 
189 
127.530 94% 
47% 
84% 
32% 
98% 
70% 
38% 
80% 
44% 
92% 
53% 
75% 
(') Berekend op basis van de formeel aan de Commissie gemelde bedragen. 
(") oorspronkelijk gemelde bedragen na correctie(s). U ~ NIET van toepassing 
TABEL 13 
Stand van de INVORDERING op 31/12/1995 
STRUCTUURFONDSEN 
o STAND van de vóór 1992 
gemelde gevallen 
BEDRAGEN 
x 1 000 ecu GEMELDE j nog in te vorderen j waarvan voor de \ 
BEDRAGEN (•) j BEDRAGEN j RECHTBANK 
BELGIE/BELGIQUE 
DANMARK 
DEUTSCHLAND 
ELLAS 
ESPANA 
FRANCE 
IRELAND 
ITALIA 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
ÖSTERREICH 
PORTUGAL 
SUOMI/FINLAND 
SVERIGE 
UNITED KINGDOM 
TOTAAL 13 
19 
111 
72 
945 
58 
562 
# 
# 
# 
420 
2.200 A 
13 
12 
35 
60 
945 
23 
444 
# 
# 
# 
356 
1.888 s 
j 
i ! 
944 
45 
# 
# 
# 
79 
1.068 Stand van de in 1992, 1993 en 1994 
gemelde gevallen 
I GEMELDE 
j BEDRAGEN (*) DAADWERKELIJK 
INGEVORDERD nog in te vorderen 
BEDRAGEN % van het oorspronkelijk 
gemelde BEDRAG 
1 
105 
239 
2874 
397 
1477 
# 
430 
# 
# 
72 2 
73 
29 
72 
12 
# 
238 
# 
# 
5.594I 424 3 = 2-1 
32 
210 
2802 
385 
1477 
192 
72 
5.170 4 = 3/1 
30% 
88% 
97% 
97% 
100% 
45% 
100% 
92% | BE 
DK 
DE 
EL 
ES 
FR 
IR 
IT 
LU 
NL 
ÖS 
PO 
SU 
SV 
UK 
*) oorspronkelijk gemelde bedragen na correctie(s) # = NIET van toepassing 
HOOFDSTUK 8: KREDIETEN VOOR FRAUDEBESTRIJDING 
AFDELING 1: UITVOERING VAN DE BEGROTING 1995 
De begrotingsautoriteit had in 1995 voor fraudebestrijding 132,618 miljoen ecu aan 
vastleggingskredieten uitgetrokken. De beschikbare kredieten na overschrijvingen156 bedragen 
88,233 miljoen ecu. 
De kredieten die in het begrotingsonderdeel B5-800 ("Samenwerking op het gebied van justitie 
en binnenlandse zaken") werden opgenomen, zijn niet in dit bedrag begrepen. Deze kredieten 
werden in 1995 gebruikt ter financiering van projecten die de Lid-Staten in het kader van titel 
VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie aan de Commissie voorstelden. 
Een groot deel van deze kredieten wordt toegekend aan de nationale overheidsdiensten in het 
kader van verschillende communautaire beleidsmaatregelen van steun en technische bijstand. 
Sommige hiervan worden strikt vastgelegd door sectorale regelgeving, met name op 
landbouwgebied; andere worden soepeler bepaald in het kader van de toekenning van subsidies 
voor steun aan controle- en onderzoeksactiviteiten van de gespecialiseerde diensten van de Lid-
Staten. Alle dienen aan het beginsel van goed financieel beheer waaraan de Commissie gebonden 
is te voldoen. 
Het gebruik van de kredieten voor 1995 wordt gedetailleerd weergegeven in tabel 14. 
AFDELING 2: KREDIETEN VAN 1996 
De begrotingsautoriteit keurde voor 1996 kredieten goed ten belope van 86,665 miljoen ecu (met 
inbegrip van de bedragen die in de reserve werden opgenomen1"). Deze kredieten zijn minder 
hoog dan die voor 1995, met name wat deel B van de begroting betreft. 
Deze vermindering heeft vooral te maken met de toewijzing voor begrotingsonderdeel BI-360 
(29 miljoen ecu in de begroting + 15 miljoen ecu in de reserve voor 1996, terwijl in 1995 aan 
dit begrotingsonderdeel 85 miljoen ecu was toegewezen). Behalve voor de nieuwe Lid-Staten 
liepen in 1995 namelijk bepaalde programma's voor medefinanciering die waren ingesteld bij 
Verordening (EEG) nr. 307/91 (verscherping van de controles op bepaalde uitgaven ten laste van 
het EOGFL-Garantie) en bij Verordening (EEG) nr. 3508/92 (geïntegreerd beheers- en con­
trolesysteem), ten einde. 
Artikel B2-150 is nieuw. Het groepeert de afzonderlijke kredietlijnen voor fraudebestrijding op 
het gebied van de structuurmaatregelen (begrotingsonderdelen B2-101, B2-111, B2-121 en B2-
131). 
Op verzoek van het Europees Parlement werden aan de onderafdeling van de begroting 
"Bescherming van de consument, interne markt, industrie en transeuropese netwerken" de nieuwe 
titel B5-9 "Fraudebestrijding" en het nieuwe artikel B5-910 "Algemene acties op het gebied van 
de fraudebestrijding" toegevoegd. De nieuwe titel en het nieuwe artikel dekken zowel de 
uitgaven voor de technische bijstand op het gebied van de landbouw en de traditionele eigen 
Interne overschrijvingen onder controle van de Begrotingsautoriteit. 
N.B.: deze bedragen zijn nog niet beschikbaar, maar het is de bedoeling dat ze in de loop van het 
begrotingsjaar wel kunnen worden gebruikt (dus na de opstelling en goedkeuring van deze 
kredieten voor fraudebestrijding). 
97 
middelen die de Commissie (SG/UCLAF) aan de Lid-Staten verleent, als de hieruit 
voortvloeiende kosten, met name van de controles ter plaatse om niet verschuldigde betalingen 
en derving van ontvangsten van eigen inkomsten te voorkomen158. 
In de tabellen 15 en 16 wordt de gedetailleerde verdeling van de fraudebestrijdingskredieten voor 
1996 weergegeven. 
IMI Op landbouwgebied werden deze uitgaven in 1995 gedekt door artikel B2-519. 
98 
GEBRUIK VAN DE KREDIETEN 1995 Tabel 14 
BEGROTINGS­
POST 
A-2554 
A-3530 
A-3531 
A-3532 OMSCHRIJVING 
Conferenties, congressen en vergade­
ringen in verband met de werkzaam­
heden van de associaties van Euro­
pese juristen voor de bescherming van 
de financiële belangen van de Ge­
meenschap 
Coördinatieteam voor de fraudebestrij­
ding 
Controles, studies, analyses in het 
kader van de fraudebestrijding 
TAFI (fraudebestrijdingsmaatregelen 
"textiel") GEFINANCIERDE MAATREGELEN 
Studiedagen, vergaderingen, opleiding in de Lid-Staten 
- Vergaderingen, colloquia, onderzoeken 
- Informatica infrastructuur 
- Informatie 
- Verordening (EEG) nr. 4045/89 
- Juridische studiedagen en studies 
- Studiedagen douane, BTW 
- Enquêtes en missies 
- Andere studiedagen 
- Verslag fraudebestrijding 
- Analyses 
- Informatica en databanken 
- Subsidies 
- Bemiddelingsorgaan (EOGFL) 
- SCENT 
- Enquêtes en missies 
- Subsidies 
- Medefinanciering van een onderzoeksteam 
- Textielbrochures 
TOTAAL OVER TE DRAGEN 
BEGROTINGS­
POST OMSCHRIJVING GEFINANCIERDE MAATREGELEN 
OVERDRACHT KREDIETEN NA 
OVERSCHRIJ­
VINGEN 
260 000 
200 000 
3 308 000 
800 000 
4 568 000 
KREDIETEN NA 
OVERSCHRIJ­
VINGEN 
4 568 000 VAST­
LEGGINGEN 
259 605 
199 999 
85 615 
24 384 
90 000 
3 244 018 
470 000 
112 904 
90 000 
414 800 
516 246 
31 000 
9 598 
718 120 
418 000 
438 350 
25 000 
740 000 
188 799 
200 000 
300 000 
51 201 
4 443 622 
VASTLEGGINGEN 
4 443 622 GEBRUIKS-
PERCENTAGE 
99,9 
100 
98 
93 
GEBRÜIKS-
PERCENTAGE 
o o A-355 
BI-360 
B2-101 
B2-111 
B2-121 
B2-131 Europees netwerk voor documentatie, 
coördinatie en onderzoek ter bestrij­
ding van fraude en criminaliteit over 
de grenzen heen 
Fraudebestrijding op het gebied van 
het Europees Oriëntatie- en Garan­
tiefonds voor de Landbouw, afdeling 
Garantie 
Maatregelen ter bestrijding van fraude 
ten nadele van het Europees 0-
riëntatie- en Garantiefonds voor de 
Landbouw, afdeling Oriëntatie 
Maatregelen ter bestrijding van fraude 
ten nadele van het Financierings­
instrument voor de Oriëntatie van de 
Visserij 
Maatregelen ter bestrijding van fraude 
op het gebied van het Europees Fonds 
voor Regionale Ontwikkeling 
Maatregelen ter bestrijding van fraude 
op het gebied van het Europees 
Sociaal Fonds Oprichting van een stichting naar Nederlands recht (juridische 
structuur van het netwerk) van vijf landen : D. I. GR, L, NL. 
- Verordening (EEG) nr. 307/91 + Verordening (EG) nr. 
3235/94 
- Verordening (EG) nr. 165/94 (teledetectie) 
- Verordening (EEG) nr. 3508/92 (geïntegreerd beheers- en 
controlesysteem) + Verordening (EG) nr. 3235/94 
Subsidies 
Subsidies 
Subsidies 
TOTAAL OVER TE DRAGEN 400 000 
65 000 000 
200 000 (*) 
50 000 (*) 
300 000 (*) 
200 000 (*) 
70 718 000 62 500 
62 060 000 
10 000 000 
8 700 000 
43 360 000 
10 000 
-
30 000 
19 000 
66 625 122 16 
95,5 
> 
" 
10 
9.5 
(*) De kredieten waren opgenomen in de reserve BO-40 (de begrotingsplaatsen waren voorzien van de vermelding p.m.). Voor de overschrijving was de goedkeuring van de 
begrotingsautoriteit nodig, waartoe de diensten van de Commissie (SG/UCLAF) een rapport indienden. Het goedkeuringsbesluit werd in juli 1995 genomen; door de laattijdige 
terbeschikkingstelling van de kredieten konden zij niet meer volledig worden besteed in 1995. 
BEGROTINGS­
POST OMSCHRIJVING GEFINANCIERDE MAATREGELEN 
OVERDRACHT 
B2-511 
gesplitste kre­
dieten 
B2-519 
B5.-.3051 
B6-910 
B7-530 Controles in de landbouw 
Maatregelen ter bestrijding van fraude 
in de landbouw 
Matthaeus en Matthaeus-Tax (beroeps­
opleiding van douaneambtenaren en 
van ambtenaren belast met de indirecte 
fiscaliteit) 
Fraudebestrijding op het gebied van 
onderzoek voor gezamenlijke rekening 
Maatregelen ter bestrijding van fraude 
in de sector samenwerking - Controles en analyses 
- Controlebureaus voor olijfolie 
- Studies, analyses, controles 
- Subsidies 
- Erelonen van deskundigen 
- Matthaeus 
- Matthaeus-Tax 
TOTAAL-GENERAAL KREDIETEN NA 
OVERSCHRIJ­
VINGEN 
70 718 000 
12 715 000 
1 650 000 (") 
3 000 000 
50 000 
100 000 
88 233 000 VASTLEGGINGEN 
66 625 122 
12 m 864 
168 864 
12 500 000 
764 387 
149 387 
590 000 
25 000 
3 000 000 
2 290 570 
709 430 
42 000 
-
83 100 373 GEBRUIKS-
PERCENTAGE 
99,6 
46,4 
100 
84 
-
94.2 
rr De kredieten waren opgenomen in de reserve B0-40 (de begrotingsplaatsen waren voorzien van de vermelding p.m.). Voor de overschrijving was de goedkeuring van de 
begrotingsautoriteit nodig, waanoe de diensten van de Commissie (SG/UCLAF) een rapport indienden. Het goedkeuringsbesluit werd in juli 1995 genomen; door de laattijdige 
terbeschikkingstelling van de kredieten konden zij niet meer volledig worden besteed in 1995. 
Tabel 15 
KREDIETEN VOOR FRAUDEBESTRIJDING - BEGROTING 1996 
BEGRO- OMSCHRIJVING BEDRAG (in ecu) 
T1NGSPOST 
A-2554 Conferenties, congressen en vergaderingen in verband 290 000 
met de werkzaamheden van de Associaties van Euro­
pese juristen voor de bescherming van de financiële 
belangen van de Gemeenschap 
A-3530 Eenheid voor de coördinatie van de fraudebestrijding 200 000 
A-3531 Controles, studies, analyses in het kader van de frau- 4 000 000 
debestrijding 
A-3532 Tafi (fraudebestrijdingsmaatregelen "textiel") 800 000 
A-355 Europees netwerk voor documentatie, coördinatie en 350 000' 
onderzoek ter bestrijding van fraude en criminaliteit 
over de grenzen heen 
BI-360 Controle- en preventiemaatregelen — Europees Oriën- 29 000 000: 
tatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling 
Garantie 
B2-150 Fraudebestrijding op het gebied van de structuur- 750 000 
maatregelen 
B2-301 Fraudebestrijding op het gebied van het Cohesiefonds 300 000 
B2-511 Controles in de landbouw 15 500 000' 
B5-3051 Matthaeus en Matthaeus-Tax (beroepsopleiding van 3 200 000 
douaneambtenaren en van ambtenaren belast met de 
indirecte fiscaliteit) 
B5-910 Algemene acties op het gebied van de fraudebestrij- 4 175 000 
ding . 
B6-910 Fraudebestrijding op het gebied van onderzoek voor 50 000 
gezamenlijke rekening 
B7-650 Maatregelen ter bestrijding van fraude in de sector 50 000 
samenwerking 
Kredieten volledig opgenomen in hoofdstuk A0.10 (reserve deel A van de begroting). 
Een krediet ten belope van 15 miljoen ecu werd opgenomen in reserve B0-40. 
Een krediet ten belope van 13 miljoen ecu werd opgenomen in reserve BO-40. 
102 
TABEL 16 
KREDIETEN FRAUDEBESTRIJDING 1996 
ONDERVERDELING naar DOMEINEN 
Gebied 
1. EOGFL-GARANTIE 
2. STRUCTUURFONDSEN + COHESIEFONDS 
3. LANDBOUWCONTROLES 
4. OPLEIDING DOUANE en FISCALITEIT 
5. COÖRDINATIE en ALGEMENE ACTIES 
L^Fr^UpjBJSTRJJDJNG _________ Aanwijzing 
op de begroting 
B1-360 
B2-150/B2-301 
B2-511 
B5-3051 
A25541A-3531A-355 + 
B-910 /B6-910/B7-650 
TOTAAL 
KREDIETEN FRAUDEBESTRIJDING 1996 
COÖRDINATIE en ALGEMENE 
ACTIES FRAUDEBESTRIJDING 
11% 
OPLEIDING DOUANE en 
FISCALITEIT 
4% 
CONTROLES 
LANDBOUWSECTOR 
33% EOGFL-GARANTIE 
51% 
TRUCTUURFONDS + 
COHESIEFONDS 
1% 
103 
BIJLAGE: LIJST VAN DE GRATIS TELEFOONNUMMERS IN DE LID-STATEN 
België: 
Denemarken: 
Duitsland: 
Finland: 
Frankrijk: 
Griekenland: 
Ierland: 
Italië: 
Luxemburg: 
Nederland: 
Oostenrijk: 
Portugal: 
Spanje: 
Verenigd Koninkrijk: 
Zweden: 080012426 
80018495 
0130820595 
0800112595 
05917295 
008003212595 
1800553295 
167878495 
08003595 
060224595 
06605845 
0505329595 
900993295 
0800963595 
020791695 
104 
LIJST VAN AFKORTINGEN 
EEG : 
EG: 
IGC: 
SEM 2000 
SG/UCLAF 
of UCLAF : 
PB : 
TIR : 
SCENT : 
DIS : 
BTW : 
COCOLAF 
TAFI : 
SAP: 
GATT : 
ESF: 
EFRO: 
EOF: 
IRENE : 
EOGFL : Europese Economische Gemeenschap 
Europese Gemeenschap (sedert de inwerkingtreding van het Verdrag 
betreffende de Europese Unie gebruikte benaming) 
Intergouvernementele Conferentie 
Programma van de Commissie om tegen 2000 het beheer van de 
communautaire kredieten te verbeteren (Sound and Efficient 
Management) 
(Eenheid) Coördinatie fraudebestrijding (directoraat binnen het 
organisatieschema van het Secretariaat-generaal van de Commissie) 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen (PBL : reeks E, PIK1 : 
reeks C) 
Transport International Routier 
System for a Customs lin forcement Network 
Douane-informatiesysteem (Engels : CIS : Customs Information System, 
afkorting gebruikt in de benaming "Werkgroep SCENT/CIS") 
Belasting over de Toegevoegde Waarde 
COmité Consultatif pour la coordination dans le domaine de la Lutte 
Anti Fraude 
'Textile AntiFraud Initiative 
Stelsel van Algemene Preferenties 
General Agreement on Tariffs and 'Trade (Algemene overeenkomst 
inzake douanetarieven en wereldhandel) 
Europees Sociaal Fonds 
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
Europees Ontwikkelingsfonds 
IRrégularités, ENquêtes, Exploitation 
Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de landbouw (afdeling 
garantie : EOGFL-Garantie, afdeling oriëntatie : EOGFE-Oriëntatie) 
05 
FIOV : Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij 
!06 

ISSN 0254-1513 
COM(96) 173 def. 
DOCUMENTEN 
NL 09 
Catalogusnummer : CB-CO-96-220-NL-C 
ISBN 92-78-03992-6 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg