A4-0338/95

Resolutie over het Memorandum betreffende gelijke beloning voor arbeid van gelijke waarde

Het Europees Parlement,

- gezien het Memorandum van de Commissie betreffende gelijke beloning voor arbeid van gelijke waarde (COM(94)0006 - C4-0084/94),

- gelet op artikel 119 van het EG-Verdrag en artikel 6, lid 3 van het aan het EG-Verdrag gehechte Sociaal Protocol,

- gelet op richtlijn 75/117/EEG betreffende het nader tot elkaar brengen van de wetgevingen der lid-staten inzake de toepassing van het beginsel van gelijke beloning van mannelijke en vrouwelijke werknemers,

- gezien het Witboek en het Groenboek van de Commissie over sociaal beleid en werkgelegenheid,

- gezien het derde communautaire actieprogramma voor de middellange termijn ter bevordering van gelijke kansen voor de vrouw en het Commissievoorstel voor het vierde communautair actieprogramma inzake gelijke kansen (1996-2000),

- gezien de conclusies van het Forum van maart 1992 over de wetgeving inzake gelijke beloning, georganiseerd door zijn Commissie rechten van de vrouw, en het voorstel van dat Forum een memorandum goed te keuren waarin de draagwijdte van en het begrip "gelijke beloning voor arbeid van gelijke waarde" worden omschreven,

- onder verwijzing naar de conclusies van de hoorzitting van de Commissie rechten van de vrouw van 21 en 22 maart 1995,

- gezien het verslag van de Commissie rechten van de vrouw en het advies van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid (A4-0338/95),

A. overwegende dat het aantal door vrouwen verrichte taken en het percentage werkende vrouwen in alle landen van Europa beduidend zijn gestegen,

B. overwegende dat de mate van segregatie op de arbeidsmarkten echter niet minder beduidend is en dat de werkgelegenheid voor vrouwen hoofdzakelijk geconcentreerd is in de tertiaire en de verzorgingssectoren,

C. overwegende dat de feminisering van een bedrijfstak of een hoge concentratie van vrouwelijk personeel in een bepaalde sector een van de belangrijkste oorzaken van loonverschillen is,

D. overwegende dat er nog steeds sprake is van een aanzienlijke beroepensegregatie, ondanks het feit dat vrouwen hoger geschoold zijn dan voorheen,

E. overwegende dat de structurele veranderingen op de arbeidsmarkt (atypisch werk, deeltijdbanen, contracten voor een bepaalde duur, thuiswerken) kunnen leiden tot verdere segregatie van de vrouwen en negatieve gevolgen kunnen hebben voor de gelijke beloning,

F. overwegende dat niet alleen de segregatie op de arbeidsmarkt (en de feminisering van bepaalde bedrijfstakken en/of beroepen) één van de belangrijkste oorzaken van een duurzame loonwig tussen mannen en vrouwen is, maar dat daarnaast ook de ongelijke verdeling van gezinstaken en huishoudelijk werk tussen mannen en vrouwen van invloed is op de beroepsactiviteit van vrouwen en kan worden beschouwd als een van de oorzaken van de beroepssegregatie en de loonverschillen,

G. overwegende dat loondiscriminatie ook tot andere vormen van discriminatie leidt, met name op het gebied van werkloosheids- en pensioenuitkeringen,

H. overwegende dat de huidige migratieverschijnselen met name gevolgen hebben voor vrouwen,

I. overwegende dat het gezin aan structurele veranderingen onderhevig is en dat het aantal alleenstaanden en eenoudergezinnen groeiende is,

J. overwegende dat in de lid-staten weliswaar wetten zijn aangenomen ter uitvoering van bovengenoemde richtlijn 75/117/EEG, maar dat de verschillen in minimumlonen tussen mannen en vrouwen nog steeds toenemen,

K. overwegende dat het verschil in beloning tussen mannen en vrouwen voor werk van gelijke waarde slechts één van de oorzaken is van de discriminatie op de arbeidsmarkt, en dat dit verschil mede te wijten is aan andere oorzaken, zoals de geografische structuur van de lokale arbeidsmarkt, de loonstructuur en het ontbreken van maatschappelijke structuren die de combinatie van zorg- en beroepsarbeid voor vrouwen en mannen mogelijk maken,

L. overwegende dat onzorgvuldige bezuinigingen op de overheidsuitgaven een directe of indirecte negatieve weerslag hebben op de werkgelegenheid van vrouwen en de beschikbaarheid van sociale infrastructuur zoals kinderopvang en bejaardenzorg,

M. overwegende dat deze situatie van ongelijkheid en de extreme traagheid waarmee het EG-Verdrag, de richtlijnen en de jurisprudentie van het Hof deze ongelijkheid doen afnemen, nopen tot passende positieve maatregelen,

1. wenst dat de IGC een nauwkeurige herformulering van artikel 119 van het EG- Verdrag inzake gelijke beloning voor werk van gelijke waarde voorstelt, in overeenstemming met de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen die in het Memorandum wordt aangehaald;

2. oordeelt positief over het akkoord dat ten aanzien van het ouderschapsverlof is bereikt en verzoekt de Raad, tot besluit van de lopende raadplegingsprocedure waarbij de sociale partners zijn betrokken, met spoed zijn goedkeuring te hechten aan het voorstel betreffende ouderschapsverlof en verlof om gezinsredenen; roept de lid-staten op om dit akkoord snel om te zetten, en daarbij ook het probleem van het inkomen te regelen; verzoekt de sociale partners zo spoedig mogelijk onderhandelingen te starten over omkering van de bewijslast, a-typisch werk en deeltijdarbeid, teneinde in het kader van het sociaal protocol tot een akkoord te komen; verzoekt de Commissie, wanneer de sociale partners niet tot een akkoord zouden komen:

- op korte termijn een ontwerp-kaderrichtlijn voor te stellen met betrekking tot a-typisch werk,

- opnieuw een richtlijn voor te stellen met betrekking tot de omkering van de bewijslast;

3. verzoekt de Commissie een voorstel voor een richtlijn in te dienen houdende positieve maatregelen met het oog op de opheffing van de diverse vormen van discriminatie waaraan vrouwen blootstaan;

4. oordeelt positief over de publikatie door de Commissie van het Memorandum over gelijke beloning voor werk van gelijke waarde, dat als uitgangspunt kan dienen voor de uitwerking van een meer specifieke strategie;

5. verzoekt de Commissie in de eerste plaats aandacht te schenken aan de mate waarin haar pakket voorstellen in verband met de arbeidsmarkt, zowel ten aanzien van de vraag als van het aanbod, van invloed is op de gelijkheid van lonen;

6. verzoekt de Commissie:

- aan alle betrokken partijen systematische, wijdverbreide en makkelijk toegankelijke informatie te verschaffen over de jurisprudentie inzake loondiscriminatie, de economische analyse van de evolutie van de arbeidsmarkt en de evolutie van de communautaire beleidsmaatregelen inzake de toepassing van gelijke lonen,

- de bestaande instrumenten uit te breiden en aan te passen,

- een adequate opleiding van de betrokken partijen op het gebied van gelijkheid van lonen;

7. verzoekt de Commissie vaker gebruik te maken van de ingebrekestellingsprocedure als bedoeld in artikel 169 van het EG-Verdrag;

8. verzoekt de Commissie om speciaal in die landen waarin weinig procedures aanhangig gemaakt worden, projecten op te zetten voor juridisch advies en deel te nemen aan projecten voor proefprocessen;

9. verzoekt de Commissie het Parlement onverwijld de ontwerp-gedragscode inzake gelijke beloning te doen toekomen;

10. wenst dat deze code bijdraagt tot:

a) een nauwkeurige analyse van de loonstructuur zodat vormen van discriminatie op grond van geslacht aan het licht worden gebracht,

b) specifieke acties om deze vormen van discriminatie op te heffen,

c) maatregelen die het gebruik van de code door de sociale partners vergemakkelijken;

11. verzoekt de Commissie en in het bijzonder EUROSTAT om, in samenwerking met de nationale bureaus voor statistiek, een permanent systeem van homogene en vergelijkbare gegevens op te zetten teneinde vast te stellen hoe groot de loonkloof is en welke oorzaken ten grondslag liggen aan loondiscriminatie op grond van geslacht, waarbij de informatie zoveel mogelijk wordt uitgesplitst per geografisch gebied, per bedrijfstak en per beroep, zodat uiteindelijk met behulp van survey- en paneltechnieken microgegevens tot stand komen en deze gegevens jaarlijks worden gepubliceerd;

12. verheugt zich over de door de Commissie geplande verordening inzake statistieken over de structuur en de spreiding van de lonen en wenst dat in die verordening speciaal aandacht wordt besteed aan de bedrijfstakken waarin veel vrouwen werkzaam zijn, te beginnen bij de overheid;

13. verzoekt de Commissie voorbeelden van nieuwe creatieve manieren van een collectieve en pro-actieve wetgeving van gelijke beloning voor werk van gelijke waarde (zoals bijvoorbeeld in Ontario, Canada) te bestuderen en te onderzoeken of deze in de Europese Unie toegepast kunnen worden;

14. verzoekt de Commissie met deskundigen op het gebied van functiewaardering en gelijke behandeling een studie te verrichten over sekseneutrale wijze van functiewaardering en hierover een Europese conferentie te organiseren;

15. dring er bij de lid-staten op aan de wetgeving inzake gelijke beloning van mannen en vrouwen voor werk van gelijke waarde, die strookt met de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, met spoed toe te passen en in procedures en sancties te voorzien die de concrete toepassing van de wetgeving waarborgen;

16. verzoekt de lid-staten vast te stellen op welke wijzen de sociale partners en de organen die binnen de lid-staten belast zijn met het beleid inzake gelijke kansen zich tot de rechter kunnen wenden in geval van directe of indirecte loondiscriminatie;

17. verzoekt de lid-staten in hun wetgeving specifieke positieve acties op te nemen, met name op terreinen als beroepsopleiding en organisatie van de arbeid, met het oog op de verkleining van de loondiscrepanties;

18. verzoekt de lid-staten de praktische en juridische vorming te bevorderen van deskundigen die praktische oplossingen moeten kunnen vinden, bestuderen en voorstellen voor problemen op het gebied van gelijke lonen;

19. verzoekt de lid-staten, de Commissie en de sociale partners systematische en transparante gegevens te verzamelen over de lonen en de segregatie in het arbeidsmilieu, teneinde vast te stellen waar sprake is van loondiscriminatie;

20. verzoekt de lid-staten maatregelen te nemen opdat de bedrijven jaarverslagen opstellen over de gelijke beloning van vrouwen en mannen;

21. verzoekt de lid-staten in hun beleid inzake gelijke beloning rekening te houden met de problemen en oorzaken die ten grondslag liggen aan het bestaan van lage-lonensectoren, met inbegrip van indirecte loondiscriminatie die voortvloeit uit willekeurige en onwettige loonovereenkomsten;

22. verzoekt de sociale partners het begrip "gelijke waarde" te laten meespelen bij de collectieve arbeidsonderhandeling; wenst dat bij die onderhandelingen speciaal aandacht wordt besteed aan de opwaardering van banen voor vrouwen en aan laagbetaalde werknemers, met name door de beroepen die voornamelijk door vrouwen worden uitgeoefend op te waarderen en met het oog op het ontwikkelen van een strategie ter bestrijding van lage lonen;

23. verzoekt de lid-staten om, in het kader van de overeenkomst inzake het sociaal beleid, snel tot overeenstemming te komen over de wijze waarop het beroepsleven in overeenstemming kan worden gebracht met het gezinsleven;

24. verzoekt de werkgevers- en werknemersorganisaties vrouwen in staat te stellen te worden betrokken en een grotere inbreng te hebben bij de vaststelling van de lonen in het kader van loononderhandelingen, met inbegrip van onderhandelingen over collectieve arbeidsovereenkomsten, onder meer door meer vrouwen te benoemen op verantwoordelijke functies in de vakverenigingen en de werkgeversvertegenwoordigingen;

25. verzoekt de lid-staten en de werkgevers- en werknemersorganisaties om de tenuitvoerlegging van de Europese Gedragscode "gelijke beloning voor gelijk werk" op alle beleidsniveaus (Europees, nationaal, sectorieel, bedrijfsniveau) uitvoerig te bespreken;

26. verzoekt de sociale partners om, mede aan de hand van de gedragscode, directe en indirecte vormen van discriminatie in het stelsel van werkclassificatie en functiebeoordeling op te sporen en uit te bannen;

27. verzoekt de sociale partners bewustmakings- en voorlichtingscampagnes te organiseren over gelijke beloning voor werk van gelijke waarde, in het bijzonder voor vrouwen en CAO-onderhandelaars;

28. wijst met klem op de noodzaak de basisopleiding en de beroepskwalificatie van vrouwen te verbeteren en het scala van beroepskeuzemogelijkheden uit te breiden;

29. verzoekt de Commissie om in het jaarverslag over gelijke kansen voor mannen en vrouwen een afzonderlijk hoofdstuk te wijden aan de vorderingen op het gebied van gelijke beloning voor arbeid van gelijke waarde, en daarbij met name rekening te houden met de in het Memorandum en de gedragscode voorgestelde strategie ter verwezenlijking van daadwerkelijke gelijkheid in beloning, een en ander door middel van betere basisgegevens over de bezoldiging van vrouwen, de verspreiding van informatie, opleiding en - indien van toepassing - de ondernomen gerechtelijke stappen;

30. verzoekt de Commissie het effect te analyseren van de bezuinigingen van de lid-staten op hun publieke uitgaven voor sociale infrastructuur - met name kinderopvang en bejaardenzorg - op de werkgelegenheid voor vrouwen;

31. verzoekt de Commissie om de werkgelegenheidsstrategie die zij ontwikkeld heeft op grond van het mandaat van de Europese Raad van Essen, te analyseren vanuit het oogpunt van gelijke behandeling, en daarin ook specifieke werkgelegenheidsdoelstellingen voor vrouwen op te nemen, met inbegrip van "gelijk loon voor gelijk werk";

32. verzoekt de Commissie het verband na te gaan tussen groei van atypische arbeidsvormen en de loonstructuur van vrouwen;

33. verzoekt de Commissie te onderzoeken hoe in de non-profitsector en in de sociale sector een strategie voor tenuitvoerlegging van het beginsel "gelijk loon voor gelijk werk" geïmplementeerd kan worden;

34. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de sociale partners.