Conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over het beschermen van kinderen in de sport

(2019/C 419/01)

DE RAAD EN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN, IN HET KADER VAN DE RAAD BIJEEN,

ONDERKENNEND HETGEEN VOLGT:

1. Het beschermen van kinderen in de sport is een eerste vereiste opdat kinderen van sport als hobby kunnen genieten en als sporters kunnen groeien. Bovendien moet in de kindertijd een actieve levensstijl worden aangenomen. Het op jonge leeftijd beoefenen van sport kan op lange termijn bijdragen aan de gezondheid, het welzijn, het vermogen om te werken en de sociale inclusie van burgers, alsook aan de ontwikkeling van competenties, vaardigheden en kennis, met inbegrip van actief burgerschap.

2. Artikel 19, lid 1, van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind vormt de basis voor het rechtskader voor de bescherming van kinderen (1). Daarnaast wordt in het EU-Handvest van de grondrechten onderkend dat kinderen recht hebben op de bescherming en de zorg die nodig zijn voor hun welzijn. Overeenkomstig artikel 165 VWEU is het beschermen van de fysieke en morele integriteit van sporters, met name jonge sporters, een manier om de Europese dimensie van de sport te ontwikkelen, en daarom een specifiek doel van het optreden van de Unie op het gebied van sport.

3. Het beschermen van kinderen in de sport moet in ruimere zin worden opgevat als het beschermen van kinderen tegen schade, misbruik, geweld, uitbuiting en verwaarlozing. Dit veronderstelt een reeks maatregelen die ervoor zorgen dat alle kinderen die aan sport deelnemen, daarbij een positieve ervaring hebben.

4. De lidstaten hebben onderkend dat een veilige omgeving een vereiste is om ervoor te zorgen dat kinderen meer aan lichaamsbeweging doen, en hebben in de afgelopen jaren diverse concrete maatregelen genomen om sportactiviteiten voor kinderen veiliger te maken, zoals het verbeteren van de wetgeving en het opzetten van gerichte projecten.

5. Op EU-niveau hebben de lidstaten goede praktijken uitgewisseld en zijn verschillende projecten gefinancierd via de programma’s “Erasmus+” en “Rechten, gelijkheid en burgerschap”. Het werk en de inspanningen in dit verband moeten echter nog worden geïntensiveerd.

ZIJN DE VOLGENDE MENING TOEGEDAAN:

6. De lidstaten moeten een sleutelrol blijven spelen in de ontwikkeling van strategisch beleid en blijven zorgen voor een adequaat wetgevings- en beleidskader voor het beschermen van kinderen, ook in de sport.

7. Om op dit gebied duurzame resultaten te boeken, is nauwe samenwerking met gouvernementele en niet-gouvernementele organisaties op alle niveaus nodig. Het Erasmus+-programma en andere financieringsinstrumenten van de EU kunnen extra middelen verstrekken om projecten en andere initiatieven ter bescherming van kinderen in de sport tot stand te brengen.

8. De ontwikkeling van maatregelen voor het beschermen van kinderen in de sport vereist samenwerking met verschillende sectoren, zoals onderwijs, gezondheidszorg, sociale diensten, justitie, rechtshandhaving en de jeugdsector. Ook moeten hierbij verschillende actoren worden betrokken, waaronder scholen, sportorganisaties en ‐clubs, gezinnen, artsen, coaches, leerkrachten, officials en vakgenoten.

9. De door internationale organisaties ontwikkelde beleidsrichtsnoeren om de problemen in verband met het beschermen van kinderen in de sport te identificeren, te voorkomen en aan te pakken, moeten beter worden verspreid, uitgevoerd en gecontroleerd (2).

VERZOEKEN DE LIDSTATEN OM, OVEREENKOMSTIG HET SUBSIDIARITEITSBEGINSEL EN OP DE PASSENDE NIVEAUS

10. ervoor te zorgen dat er een adequaat rechts- en beleidskader is, met inbegrip van preventieve positieve maatregelen en in voorkomend geval sanctieprocedures, dat de ontwikkeling kan ondersteunen van holistische praktische maatregelen om de kwestie van de bescherming van kinderen in de sport aan te pakken;

11. na te denken over het invoeren en versterken van maatregelen inzake bewustmaking en inzake initiële en permanente scholing en opleiding, zoals beleidsrichtsnoeren, educatieve instrumenten, gedragscodes, campagnes en de uitwisseling van beste praktijken en ervaringen, gericht op kinderen, gezinnen, sportorganisaties, vrijwilligers, coaches, instructeurs, leerkrachten en jeugdwerkers die werken met kinderen in de sport, teneinde zowel fysiek als emotioneel geweld en misbruik te voorkomen;

12. samen te werken met sportorganisaties om maatregelen te ontwikkelen voor de bescherming van kinderen in de sport, zoals educatieve programma’s, gedragscodes, monitoring en richtsnoeren en procedures om geweld en misbruik te voorkomen, in voorkomend geval met inbegrip van systematische controles van de strafregisters (3) van werknemers en vrijwilligers in de sport, alsmede voor het beheren van beschuldigingen, het voeren van een passende follow-up en het verlenen van de nodige ondersteuning aan kinderen;

13. te bekijken hoe de verlening van overheidsfinanciering afhankelijk kan worden gemaakt van de toezegging van organisaties om maatregelen uit te voeren teneinde kinderen in de sport te beschermen;

14. te zorgen voor de totstandbrenging van communicatiekanalen en meldingsmechanismen voor kinderen die het slachtoffer zijn van geweld en/of misbruik in de sport en voor mensen die hiervan getuige zijn, of meer bekendheid te geven aan de reeds bestaande kanalen en mechanismen of de effectiviteit ervan te verhogen. Het kan hierbij gaan om telefonische hulplijnen, chats of websites.

VERZOEKEN DE LIDSTATEN EN DE COMMISSIE OM BINNEN HUN RESPECTIEVE BEVOEGDHEDEN

15. waar mogelijk gegevens te verzamelen en uit te wisselen, in overeenstemming met de nationale en EU-wetgeving inzake geweld tegen en misbruik van kinderen, het gebruik te bevorderen van instrumenten waarmee kan worden ingeschat in welke mate de diverse potentiële bedreigingen voor de bescherming van kinderen in de sport voorkomen, en worden toegezien op de uitvoering van de relevante beleidslijnen en procedures;

16. studies en publicaties over de bescherming van kinderen in de sport te ondersteunen, te bevorderen en te verspreiden;

17. bij te dragen aan de uitwisseling, met name door sportorganisaties en nationale autoriteiten, van beste praktijken inzake beschermende maatregelen, waaronder preventieve maatregelen tegen seksueel geweld en seksueel misbruik, alsook inzake de bevordering van tolerant en respectvol gedrag in de sport, en inzake het tegengaan van pesten;

18. de samenwerking met internationale gouvernementele en niet-gouvernementele organisaties, zoals de Raad van Europa en Unicef, te bevorderen.

VERZOEKEN DE SPORTWERELD

19. ervoor te zorgen dat kinderen veilig zijn en zich veilig voelen in de sport, dat naar hen geluisterd wordt en dat zij eerlijk en respectvol worden behandeld, om hen te helpen een gezond gevoel van eigenwaarde op te bouwen, waar passend in samenwerking met de lidstaten;

20. er in voorkomend geval voor te zorgen dat de groeifasen van kinderen en de genderdifferentiatie in elk competitief verband worden gerespecteerd;

21. adequate beschermingsprocedures toe te passen om te voorkomen dat kinderen risico lopen op fysieke of emotionele schade;

22. opleiding en duidelijke richtsnoeren en regels te ontwikkelen om ervoor te zorgen dat sportorganisaties problemen in verband met de bescherming van kinderen effectief aanpakken, en maatregelen te nemen zoals de benoeming van een onafhankelijke Europese Ombudsman die optreedt als vertrouwelijk contactpersoon voor kinderen die geweld en/of misbruik in de sport ervaren;

23. in voorkomend geval conform de toepasselijke rechtskaders werknemers en vrijwilligers in de sport die met kinderen werken aan achtergrondcontroles te onderwerpen, ook in gevallen van grensoverschrijdende mobiliteit;

24. samen te werken met de rechtshandhavingsautoriteiten en de instanties en organisaties die verantwoordelijk zijn voor de bescherming van kinderen, met name voor de ondersteuning van minderjarige slachtoffers.

(1) “De staten die partij zijn, nemen alle passende wettelijke en bestuurlijke maatregelen en maatregelen op sociaal en opvoedkundig gebied om het kind te beschermen tegen alle vormen van lichamelijk of geestelijk geweld, letsel of misbruik, lichamelijke of geestelijke verwaarlozing of nalatige behandeling, mishandeling of exploitatie, met inbegrip van seksueel misbruik, terwijl het kind onder de hoede is van de ouder(s), wettige voogd(en) of iemand anders die de zorg voor het kind heeft.”

(2) Bv. de internationale beschermingsmaatregelen voor kinderen in de sport (International Safeguards for Children in Sport) van Unicef (2016), de aanbevelingen ter bescherming van kinderen (Child Protection Recommendations) van de International Alliance for Youth Sports, het initiatief “Start to talk” van de Raad van Europa en het kader van het IOC voor de bescherming van sporters tegen intimidatie en misbruik in de sport (Safeguarding Athletes from Harassment and Abuse in Sport Framework).

(3) Richtlijn 2011/93/EU ter bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, en met name artikel 10.