6.Zweden heeft de aanvraag ingediend op grond van de criteria voor steunverlening van artikel 4, lid 1, onder a), van de EFG-verordening, die vereisen dat binnen een referentieperiode van vier maanden in een onderneming in een lidstaat ten minste 500 werknemers gedwongen zijn ontslagen.

5.De aanvraag betreft 2 388 werknemers die bij Ericsson (de moedermaatschappij, Telefonaktiebolaget LM Ericsson, en de dochteronderneming, Ericsson AB) werden ontslagen, van wie 900 werknemers worden beoogd. Deze onderneming is hoofdzakelijk actief in de economische sector die is ingedeeld in NACE Rev. 2afdeling 26 (Vervaardiging van informaticaproducten en van elektronische en optische producten). De ontslagen bij Ericsson vielen vooral in de regio's van NUTSniveau 2 Stockholm (SE11), Västsverige (SE23) en Östra Mellansverige (SE12), maar eveneens in de regio Sydsverige (SE22).

4.Zweden heeft aanvraag EGF/2017/007 SE/Ericsson ingediend op 9 augustus 2017, binnen twaalf weken na de datum waarop aan de in artikel 4 van de EFG-verordening vermelde criteria voor steunverlening was voldaan. De Commissie heeft de ontvangst van de aanvraag nog op dezelfde dag bevestigd, en heeft Zweden op 23 augustus 2017 om aanvullende informatie verzocht. Die aanvullende informatie werd verstrekt binnen zes weken na het verzoek. De termijn van 12 weken na de ontvangst van de volledige aanvraag, binnen welke de Commissie moet beoordelen of de aanvraag voldoet aan de voorwaarden voor het verlenen van een financiële bijdrage, loopt op 27 december 2017 af.

22.Een belangrijk nieuw gebied waarop Ericsson zijn activiteiten in de toekomst wil uitbreiden om bij te blijven met de wereldwijde trends is cloudtechnologie. Om de problemen van de onderneming die voortkomen uit de wereldwijde concurrentie op te lossen, zal een groot deel van de geplande O&O van Ericsson op dit gebied niet worden geïnvesteerd in Zweedse werknemers of Zweedse vestigingen maar bijvoorbeeld in China, waar zowel het aanwezige talent bij de werknemers en de algehele vraag veel groter zijn (zo bevindt 40,8 % van de personen die werkzaam zijn in cloudtechnologie zich in China).

20.Ericsson ziet meer concurrentievoordeel in de ontwikkeling van software en tracht zich meer te richten op zaken waarnaar meer vraag is ingevolge de globalisering. De onderneming verhuist dus niet alleen haar productie naar het buitenland maar verlegt de nadruk van haar activiteiten van op hardware gerichte productie naar dienstverlening en aan software gerelateerde verkoop. Het aandeel van die sector is gegroeid van 50 % van de productie tien jaar geleden tot 67 % in 2016.

19.De toekomst van Ericsson is onzeker door de structurele veranderingen die de bedrijfstak heeft ondergaan ingevolge de globalisering en de toegenomen concurrentie die veroorzaakt wordt door de globalisering, in het bijzonder van concurrenten in Azië, die de Europese prijzen kunnen onderbieden.

18.De gebeurtenissen die aanleiding hebben gegeven tot deze ontslagen en beëindigingen van werkzaamheden maken deel uit van de herstructurerings- en delokaliseringsactiviteiten van het telecombedrijf waarmee is begonnen in 2014. Gedurende deze periode zijn productielijnen voor telecomhardware in diverse vestigingen en drie volledige fabrieken van Ericsson gesloten (Kumla, Borås en Katrinenholm).

17.Tot op heden werden voor de sector die is ingedeeld in NACE Rev. 2-afdeling 26 (Vervaardiging van informaticaproducten en van elektronische en optische producten) 17 EFG-aanvragen ingediend; 14 daarvan (met inbegrip van onderhavige aanvraag) waren gebaseerd op handelsgerelateerde globalisering en 3 op de wereldwijde financiële en economische crisis.

16.Volgens gegevens van Ericsson heeft de onderneming haar personeelsbestand in Zweden geleidelijk aan gereduceerd (van 21 178 personen in 2005 tot 14 483 in juni 2017). Ondanks de ontslagen in Zweden is het aantal werknemers van Ericsson tussen 2005en 2014 wereldwijd gestegen van 56 055 naar 118 055 werknemers; dit aantal is sindsdien wel gedaald tot 109 127 in juni 2017. Dit illustreert de moeilijkheden en concurrentie waarmee de onderneming niet alleen in Zweden maar ook wereldwijd te maken heeft.

15.Uit een door EY in 2013 in Europa uitgevoerde studie is gebleken dat de productiesectoren voor IT en telecom bijzonder vatbaar zijn voor outsourcing en delokalisering naar Azië. Deze trend zal zich naar verwachting doorzetten aangezien de wereldwijde concurrentie om kosten te drukken groter wordt, en talrijke ondernemingen in de sector extra outsourcing ondergaan.

13.Dit is reeds de tweede EFG-aanvraag van Zweden met betrekking tot Ericsson. De onderneming heeft haar op hardware gerichte productie-afdeling recentelijk grotendeels naar Azië verhuisd gezien de gunstige prijs-kwaliteitsverhouding van de productie in India en China en gezien de omvang van de groeiende markten in de nabijheid van de productiefaciliteiten voor hardwareproducten.

12.Zweden legt het verband tussen de ontslagen en beëindigingen van werkzaamheden en de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen ingevolge de globalisering met het argument dat de ontslagen bij Ericsson zijn gevallen in het bedrijfsonderdeel van de telecomindustrie dat zich richt op hardware, door de negatieve groei in deze sector voor de onderneming in Zweden ingevolge de wereldwijde concurrentie.

10.Naast de werknemers die reeds werden vermeld, komen nog 398 werknemers in aanmerking die vóór of na de referentieperiode van vier maanden werden ontslagen. Deze werknemers zijn op 31 oktober 2016 van het collectieve ontslag in kennis gesteld maar de individuele kennisgevingen zijn buiten de referentieperiode van vier maanden voor deze aanvraag gegeven.

23.De plaatselijke en de regionale economie en werkgelegenheid zullen naar verwachting in verschillende mate gevolgen ondervinden van de ontslagen maar de regio's hebben te maken met gelijkaardige problemen. Over het algemeen is een belangrijk probleem dat er een groot aantal oudere ontslagen werknemers is met gespecialiseerde vaardigheden in een sector die niet langer bestaat.

24.Er is wel degelijk een enorme vraag naar personen met IT-vaardigheden in de verschillende regio's maar er zijn discrepanties tussen gevraagde vaardigheden op de arbeidsmarkt en de vaardigheden waarover de door Ericsson ontslagen werknemers beschikken. De nationale arbeidsmarkt in Zweden verkeert in relatief goede vorm. De uitdaging ligt in het feit dat een groot aantal mensen met dezelfde vaardigheden tegelijkertijd en in dezelfde geografische regio's wordt ontslagen.

25.Handarbeiders bevinden zich in een moeilijkere situatie aangezien in Zweden slechts weinig banen in de traditionele industrie overblijven. Zij zullen zich grondig moeten herscholen om aan de slag te kunnen in de particuliere en openbare dienstensectoren, waar de vraag naar werknemers het grootst is. De EFG-financiering voor de 900 werknemers zal daarom voornamelijk worden gebruikt voor de ondersteuning van handarbeiders voor wie het vinden van nieuwe kansen op werk veel moeilijker zal zijn. Het verlies van banen voor handarbeiders is het grootst in de productievestigingen van Ericsson in Kumla en Borås.

26.Personen met een hoger opleidingsniveau die door Ericsson zijn ontslagen, hebben naar verwachting een betere kans om werk te vinden, in het bijzonder op gebieden zoals overheidsopdrachten en onderwijs, en ook op volledig nieuwe vaardigheidsgebieden zoals IT, waarvoor grondige herscholing nodig is. Op deze gebieden is er vraag naar werknemers en herscholingscursussen moeten bedienden helpen werk te vinden in deze sectoren. Met name Karlskrona, maar ook Stockholm, Göteborg en Linköping werden genoemd als vestigingen van Ericsson waar de ontslagen van bedienden de regionale economie en werkgelegenheid het hardst zouden treffen.

27.In het kader van de driemaandelijkse landevaluatie blijkt uit de recentste statistieken van het tweede kwartaal van 2017 dat het percentage langdurige werkloosheid in de leeftijdsgroep 2574 jaar in Zweden over het algemeen 25,5 % bedraagt. Voor de leeftijdsgroep 2549 jaar daalt dit cijfer tot 20,5 % maar voor de leeftijdsgroep 5564 jaar bedraagt het percentage langdurige werkloosheid (meer dan 12 maanden) een onthutsende 39 % van de totale werkloosheid. Het is duidelijk moeilijk voor werknemers tussen 55 en 64 jaar om werk te vinden hoewel de werkgelegenheidssituatie in Zweden momenteel relatief stabiel is.

28.Deze groep maakt meer dan 30 % uit van de 900 ontslagen werknemers. Het project zal zich specifiek op deze groep richten via de rubriek "maatregelen voor kansarme groepen". Talrijke werknemers in deze groep hebben lange tijd voor Ericsson gewerkt en bezitten vaardigheden die niet nodig zijn buiten de onderneming en de gedelokaliseerde telecomhardwaresector. Deze werknemers beschikken over verouderde vaardigheden en hebben vaak weinig ervaring op de arbeidsmarkt; voor hen is opnieuw actief worden op de arbeidsmarkt zeer moeilijk en zij lopen een reëel risico in langdurige werkloosheid terecht te komen. Boven de leeftijd van 47 is het in Zweden niet mogelijk van de staat een studietoelage te krijgen. Dat betekent dat deze doelgroep specifiek behoefte heeft aan solidariteit van het EFG in de vorm van herscholingsmogelijkheden zodat zij kunnen omscholen en werk kunnen vinden in een nieuwe sector en een nieuw beroep.

Beoogde begunstigden en voorgestelde acties

Beoogde begunstigden

29.Naar verwachting zullen 900 ontslagen werknemers aan de maatregelen deelnemen. Uitsplitsing van die werknemers naar geslacht, nationaliteit en leeftijdsgroep:

Categorie Aantal

beoogde begunstigden (percentages afgerond) Geslacht: Mannen: 600 (66,67 %) Vrouwen: 300 (33,33 %) Nationaliteit: EU-burgers: 900 (100,00 %) Niet-EU-burgers: 0 (0 %) Leeftijdsgroep: 15-24 jaar: 1 (0,11 %) 25-29 jaar: 5 (0,56 %) 30-54 jaar: 617 (68,56 %) 55-64 jaar: 272 (30,22 %) Ouder dan 64 jaar: 5 (0,56 %)

Subsidiabiliteit van de voorgestelde acties

30.De individuele dienstverlening die aan de ontslagen werknemers zal worden verstrekt, bestaat uit de volgende acties:

Counseling en beroepsoriëntatie:

–Diepgaande beoordeling en individuele planning: Deze maatregel omvat een algemeen registratieproces, een gestandaardiseerde vragenlijst over de voorafgaande ervaring en opleiding, een beoordeling van de inzetbaarheid van de deelnemer, het opstellen van een individueel actieplan en de organisatie van verschillende diepgaande afzonderlijke gesprekken en beoordelingen. Verschillende loopbaanbegeleiders zullen hierbij worden betrokken om een dienstverlening aan te bieden op maat van de individuele behoeften van de deelnemers.

–Hulp in verband met het zoeken naar werk: Deze maatregel combineert de standaarddiensten van Arbetsförmedlingen, de Zweedse openbare dienst voor arbeidsvoorziening (ODA), diensten op het gebied van het zoeken naar werk, waaronder seminars over het opstellen van een cv en sollicitatietraining met nieuwe, op de individuele behoeften toegesneden maatregelen. Deze nieuwe maatregelen en de extra ondersteuning die met de EFG-financiering zullen worden verstrekt, omvatten samenwerking en vergaderingen met vertegenwoordigers van outplacementbureaus, rechtstreeks contact met ondernemingen die aanwerven, individuele en groepsondersteuning om deelnemers te helpen hun individuele vaardigheden af te stemmen op beschikbare banen op de arbeidsmarkt, en presentaties over de manier waarop de verschillende arbeidsmarkten in de regio's zijn getroffen. De deelnemers zullen ook hulp krijgen om te weten te komen hoe zij hun bestaande vaardigheden op nieuwe werkterreinen kunnen aanwenden.

–Motivatiecoaching en beroepsoriëntatie: Met deze maatregel zal aan de deelnemers hulp, inspiratie en ondersteuning worden geboden met betrekking tot hun motivatie, aan de hand van loopbaangesprekken en conferenties met externe sprekers die speciaal voor de EFG-begunstigden worden geselecteerd. Deze evenementen zullen werknemers aanmoedigen nieuwe vaardigheden te verwerven en deel te nemen aan onderwijs en opleiding. Op de conferenties zal informatie worden gegeven over de arbeidsmarkt, over welke vaardigheden belangrijk zijn op welke gebieden en over opleidingsmogelijkheden, en zal de mogelijkheid worden gecreëerd om zowel individueel als in groep te netwerken met andere belanghebbenden. Vooral oudere ontslagen werknemers ouder dan 50 jaar zullen naar verwachting baat hebben bij deze maatregel.

Maatregelen voor kansarme groepen

–Deze maatregel zal er specifiek op gericht zijn kansarme ontslagen werknemers te helpen, namelijk personen ouder dan 50 jaar die het risico lopen langdurig werkloos te worden en personen met leermoeilijkheden of een fysieke handicap die extra ondersteuning nodig kunnen hebben. De maatregel omvat gespecialiseerde hulp (onder meer hulp van een psycholoog en een fysiotherapeut) om mensen aan een nieuw beroep te helpen. Aangezien het in Zweden boven de leeftijd van 47 jaar niet mogelijk is een studietoelage te krijgen, zal de arbeidsrevalidatie van deze groep, die bijzonder kwetsbaar is en behoefte heeft aan solidariteit, uit het EFG worden gefinancierd.

Ondersteuning van ondernemerschap

–Deze maatregel zal ondernemerschap bevorderen onder de deelnemers door hen de mogelijkheid te bieden subsidies voor start-ups aan te vragen via het programma van de ODA (daarbij inbegrepen zijn gedetailleerde advies- en haalbaarheidsdiensten voor ondernemingen voorafgaand aan de goedkeuring van de subsidie van zes maanden).