A4-0087/98

Resolutie inzake de voorstellen van de Commissie voor besluiten van de Raad inzake de principes, prioriteiten, tussentijdse doelstellingen en voorwaarden die zijn opgenomen in de partnerschappen voor toetreding met de kandidaatlidstaten (COM(98)0053 - C4-0130/98)

Het Europees Parlement,

- gezien de voorstellen van de Commissie voor een besluit van de Raad inzake de principes, prioriteiten, tussentijdse doelstellingen en voorwaarden die zijn opgenomen in de partnerschappen voor toetreding met Bulgarije, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Tsjechië, Roemenië, Slovenië en Slowakije (COM(98)0053 - C4-0130/98),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 4 december 1997 over de mededeling van de Commissie "Agenda 2000 - Naar een sterkere en grotere Unie" ((Deel II, punt 3a van de notulen van die datum.)),

- gezien zijn advies van 11 maart 1998 inzake het voorstel voor een verordening (EG/EURATOM) betreffende de hulp aan de kandidaatlanden in Midden- en Oost-Europa voor toetreding tot de Europese Unie in het kader van een toetredingsstrategie ((Deel II, punt 1a) van de notulen van die datum.)),

- gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid (A4-0087/98),

A. overwegende dat de partnerschapsovereenkomsten een fundamenteel element van de pre-adhesiestrategie vormen omdat zij de kandidaatlidstaten helpen te voldoen aan de politieke en economische voorwaarden die door de Europese Raad van Kopenhagen zijn gesteld,

B. overwegende dat de stabiliteit in Europa moet worden gewaarborgd door middel van financiële steun als integratiebevorderende stimulans voor politieke, economische en sociale hervormingsprocessen,

C. overwegende dat het zinvol is dat de hulp die de Europese Unie verstrekt voor ieder land in een eigen kader wordt georganiseerd omdat dit een beter beheer van de beschikbare financiële middelen mogelijk maakt,

D. overwegende dat voor vele van deze landen prioriteiten met betrekking tot de politieke criteria op de korte termijn ontbreken, ondanks het feit dat in alle kandidaatlidstaten nog steeds problemen bestaan op het gebied van de mensen- en burgerrechten, met inbegrip van de landen die volgens de Commissie zowel aan de politieke als economische criteria op de middellange termijn voldoen,

E. overwegende dat de volledige tenuitvoerlegging van deze partnerschappen afhankelijk is van de naleving van de democratische beginselen, het primeren van de rechtsstaat, de eerbiediging van de rechten van de mens en de bescherming van minderheden en dat, indien het betrokken land nalaat voortdurend te streven naar de naleving van bovengenoemde voorwaarden, het partnerschap moet worden opgeschort,

F. overwegende dat het wegens de grote politieke betekenis van deze instrumenten van belang is dat het Europees Parlement volledig op de hoogte wordt gesteld van de tenuitvoerlegging van de afzonderlijke partnerschappen en van alle maatregelen tot wijziging daarvan, met inbegrip van die met een financieel of economisch karakter of die welke de begrotingscontrole betreffen,

G. overwegende dat een gedegen parlementaire controle moet worden uitgeoefend op de belangrijkste aspecten van het toetredingsproces, zowel door het Europees Parlement als door de parlementen van de kandidaatlidstaten, en onderstrepend dat van de Europese Unie wordt verwacht dat zij in dit verband als model functioneert voor de parlementen van de Midden- en Oost-Europese landen,

H. overwegende dat de toetredingspartnerschappen volgens een algemeen schema lijken te zijn opgesteld en derhalve niet afdoende voorzien in de bijzondere behoeften van de diverse landen,

I. overwegende dat een meer gedecentraliseerd beheer van de structuurfondsen en financiële steun noodzakelijk is ten einde het investeringsniveau af te stemmen op de plaatselijke en regionale behoeften, de structurele maatregelen rendabeler, doelmatiger en duurzamer in te zetten en de absorptiecapaciteit van de kandidaatlidstaten te verhogen,

1. betreurt de keuze van de Commissie en de Raad het Europees Parlement niet officieel te raadplegen, en derhalve de instelling die zich aan het slot van de toetredingsonderhandelingen via de instemmingsprocedure moet uitspreken, de mogelijkheid ontnemen om een wetgevingsadvies over deze voorstellen voor een besluit uit te brengen;

2. verlangt dat voortaan vóór ieder besluit aangaande een mogelijke wijziging van deze toetredingspartnerschappen, welke aan de principes, prioriteiten en algemene voorwaarden raakt, het Europees Parlement formeel wordt verzocht zijn advies uit te brengen en verbindt zich ertoe dit binnen zes weken te doen;

3. betreurt het dat een aantal aspecten die in zijn bovengenoemde resolutie van 4 december 1997 benadrukt werden, opgenomen zijn onder de doeleinden die op middellange termijn moeten worden gerealiseerd, terwijl het maatregelen betreft met een hoge politieke prioriteit (in het bijzonder wat betreft maatregelen inzake het primeren van de rechtsstaat en het functioneren van het democratisch bestel, zoals de eerbiediging van de grondwet, de rechten van de oppositie en de burgerlijke vrijheden, gelijke toegang tot de openbare dienstverlening, de bestrijding van corruptie, rekenschap door de politie, garanties voor de onafhankelijkheid van de rechterlijke instanties en de media), en verzoekt de Commissie de diverse partnerschapsovereenkomsten op dit punt te herzien teneinde ervoor te zorgen dat de kandidaatlidstaten alles in het werk stellen om aanvaardbare niveaus te bereiken voor wat betreft de eerbiediging van de rechtsstaat en de democratie op de korte termijn;

4. dringt erop aan dat de afschaffing van de doodstraf wordt opgenomen in de doelstellingen op de korte termijn voor alle betrokken kandidaatlidstaten;

5. verzoekt de Commissie in elk land een strategie voor de mensenrechten te ontwikkelen en in het kader van deze strategie duidelijke doelstellingen vast te leggen, zowel op de korte als middellange termijn;

6. betreurt voorts dat een groot aantal elementen die door het Europees Parlement in voornoemde resolutie van 4 december 1997 als belangrijk of zelfs noodzakelijk zijn aangemerkt, zoals bijvoorbeeld de verbetering van het functioneren van de overheid, niet uitdrukkelijk in de toetredingspartnerschappen genoemd worden;

7. acht het met het oog op de naleving van de communautaire verworvenheden onontbeerlijk vooral aandacht te besteden aan het functioneren van de rechtssystemen in de kandidaatlidstaten, met name voor wat betreft de herformulering van het burgerlijk en strafrecht en het invoeren van nieuwe opleidingscurricula voor rechters en advocaten;

8. verzoekt de Commissie om, waar nodig, als doelstelling op korte termijn het creëren van voorwaarden vast te leggen om de afschaffing van de visumplicht mogelijk te maken;

9. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat, indien nodig, financiële middelen voorhanden zijn voor sectoren die van urgent belang voor de bevolking zijn, zoals bijvoorbeeld de gezondheidszorg;

10. onderstreept dat het noodzakelijk is een doelmatig grensbeheer en een doelmatige grenscontrole aan de buitengrenzen van de kandidaatlidstaten in te voeren;

11. onderstreept dat de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van een billijk beleid jegens de minderheden zowel een doelstelling op de korte als de middellange termijn moet zijn;

12. dringt aan op een nieuwe prioriteit op het gebied van het "opbouwen van instellingen", teneinde de regionale en plaatselijke autoriteiten te versterken, alsmede de betrokken bevolking en de sociale partners bij de toekenning van middelen uit de structuurfondsen te betrekken;

13. is zich bewust van de zeer uiteenlopende economische omstandigheden in de kandidaatlidstaten en doet een beroep op de Commissie om terdege aandacht te besteden aan de opmerkingen van het Parlement;

14. wijst erop dat de meeste voorgenomen maatregelen een grote inspanning van de kandidaatlidstaten op wetgevend en bestuurlijk terrein vergen en dat daarom het door de Commissie opgestelde tijdschema moeilijk zal zijn aan te houden;

15. beklemtoont dat de meeste kandidaatlidstaten, na de publicatie van Agenda 2000, actieplannen hebben opgesteld waarin alle maatregelen zijn opgenomen die tegemoet moeten komen aan de opmerkingen van de Commissie; doet een beroep op de Commissie om bij het uitwerken van de toetredingspartnerschappen rekening te houden met de reacties uit die landen;

16. is van oordeel dat de toetredingspartnerschappen de grensoverschrijdende samenwerking in alle sectoren moeten bevorderen, met name voor wat betreft de buitengrenzen van de Unie, waardoor aan de publieke opinie de doeleinden en voordelen van de uitbreiding duidelijk worden gemaakt;

17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, aan de Commissie en aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten van de Europese Unie en de kandidaatlidstaten.