P6_TA(2005)0086

Korte vaart

Resolutie van het Europees Parlement over de korte vaart (2004/2161(INI))

Het Europees Parlement,

- gezien de resolutie van 7 juli 2000 over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's "De ontwikkeling van de korte vaart in Europa: een dynamisch alternatief in een duurzame vervoersketen — tweede tweejaarlijks voortgangsrapport" [1],

- gezien de resolutie van 12 februari 2003 over het Witboek van de Commissie "Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen" [2],

- gezien het Witboek van de Commissie "Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen" (COM(2001)0370 — C5-0658/2001),

- gezien de mededeling van de Commissie — "Programma voor de bevordering van de korte vaart" (COM(2003)0155),

- gezien de mededeling van de Commissie over de korte vaart (COM(2004)0453),

- gezien de mededeling van de Commissie — "Communautaire richtsnoeren betreffende staatssteun voor zeevervoer" (C(2004)0043),

- gezien de resultaten van de informele Raad van Ministers van Vervoer op 9 en 10 juli 2004,

- gelet op artikel 45 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme (A6-0055/2005),

A. overwegende dat de korte vaart het vervoer over water van vracht en passagiers over zee of over de binnenwateren is en deel uitmaakt van de logistieke vervoersketen in Europa en de regio's die zijn verbonden met Europa, en overwegende dat de korte vaart integraal deel uitmaakt van de logistieke vervoersketen tussen leverancier en gebruiker, en een middel van vervoer over water is in geografisch Europa, hetzij intracommunautair, hetzij tussen de Europese Unie en derde landen, zoals landen aan de Middellandse Zee of aan de Zwarte Zee,

B. overwegende dat het pas in het leven geroepen trans-Europees netwerk van snelwegen op zee, met name de 'snelwegen' in de Oostzee, West-Europa, Zuid-Oost-Europa en Zuid-West-Europa, tot doel moet hebben het vervoer van goederen op maritieme logistieke routes op zodanige wijze te concentreren dat de bestaande diensten op het gebied van de korte vaart worden verbeterd of nieuwe, leefbare, regelmatige en frequente diensten op het gebied van de korte vaart in het leven worden geroepen voor het vervoer van goederen en passagiers tussen de lidstaten, teneinde de verstopping op de wegen te verminderen en verbindingen met perifere of eilandregio's en -landen te verbeteren,

C. overwegende dat de korte vaart, die meer dan 40 % van het intracommunautaire verkeer vertegenwoordigt, een integraal onderdeel van het Europese vervoerssysteem vormt omdat het gaat om transport van goederen en personen over zee of via de binnenwateren tussen Europese havens onderling of tussen Europese havens en havens in niet-Europese landen met een kustlijn langs omsloten zeeën die aan Europa grenzen,

D. overwegende dat de korte vaart ook een groot potentieel biedt voor het passagiersvervoer,

E. overwegende dat de korte vaart moet worden ontwikkeld, zodat zij haar economische, commerciële, sociale en ecologische rol kan vervullen; overwegende dat de nationale regeringen en de regionale en plaatselijke overheden de nodige politieke, economische en financiële steun moeten verlenen om deze doelstelling te realiseren, in samenwerking met de betrokken bedrijfstakken;

F. onderstrepende dat de korte vaart dankzij haar milieuvriendelijk potentieel, de strijd tegen de congestie van tal van verkeersaders en de kostenreductie een nog belangrijker element met perspectieven kan worden in de keten van het intermodale vervoerssysteem in Europa, op voorwaarde dat met het oog op de volledige ontwikkeling hiervan een reeks communautaire, nationale, regionale en lokale maatregelen wordt genomen door de overheid en de particuliere sector,

G. gezien het belang van de korte vaart voor de economische en maatschappelijke ontwikkeling van alle Europese regio's, en meer in het bijzonder van de kustgebieden en perifere maritieme regio's, en daarmee voor de cohesie van de Gemeenschap,

H. overwegende dat de ontwikkeling van de korte vaart ook een unieke kans biedt om de komende jaren honderdduizenden banen te creëren in de maritieme sector,

I. overwegende dat de korte vaart, door de handel te stimuleren, ook de sociale en economische groei van derde landen bevordert die grenzen aan de perifere maritieme regio's en belangstelling hebben voor verbindingen met de infrastructuur van het Europees vervoersnet,

J. het idee herhalend dat, hoewel de ontwikkeling van de korte vaart voornamelijk tot de verantwoordelijkheid van de maritieme en logistieke sector behoort, overheidsinterventies op Europees, nationaal en regionaal niveau eveneens essentieel zijn bij het scheppen van voorwaarden die deze evolutie kunnen bevorderen; overwegende dat er positieve initiatieven zijn genomen, zoals het vastleggen van nationale "focal points", de akkoorden die zijn gesloten op het gebied van communautaire wetgeving betreffende het Marco Polo-programma en het vereenvoudigde gebruik van de IMO FAL-formulieren (Internationale scheepvaartorganisatie — Vereenvoudiging van het internationaal vervoer),

K. zijn waardering uitsprekend over de regionale initiatieven ter bevordering van de korte vaart en het instellen van kortevaartverbindingen, zoals het initiatief voor het Middellandse Zeegebied waaraan Spanje, Italië, Frankrijk, Portugal en Griekenland deelnemen, evenals de initiatieven van lidstaten die het concept "snelwegen op zee" bevorderen en aanwenden in de vier zones die worden gedefinieerd in Beschikking nr. 884/2004/EG [3], en meer in het bijzonder de initiatieven in het Oostzeegebied, de initiatieven geleid door de landen van het Middellandse Zeegebied waaronder Frankrijk, Spanje, Griekenland en Italië, en de Commissie Atlantische boog,

1. verzoekt om een grotere bevordering van de korte vaart als geloofwaardige, duurzame en veilige schakel van het Europees vervoersnet, die goed in de vervoersketen is geïntegreerd dankzij bijvoorbeeld de binnenscheepvaart en de spoorwegverbindingen, om de congestie te verminderen; verzoekt de modale verschuiving van het wegvervoer naar de korte vaart aan te moedigen en de verbindingen te verbeteren met perifere en eilandgebieden, met de landen die afhankelijk zijn van scheepvaart en tussen de regio's die door natuurlijke grenzen van elkaar worden gescheiden, om zodoende de cohesie binnen de Europese Unie en de cohesie tussen de Unie en haar buren te versterken;

2. verzoekt om in de mate van het mogelijke de administratieve procedures te beperken die de ontwikkeling van de korte vaart in de weg staan, zonder daarbij de veiligheid in het gedrang te brengen, meer in het bijzonder de procedures die het logistieke proces verstoren en de concurrentiepositie van deze vervoersvorm ten opzichte van het wegvervoer verzwakken; is van oordeel dat de procedures eenvoudiger en vlotter zouden moeten verlopen, met name door de mogelijkheden van de elektronische communicatie ten volle te benutten;

3. verzoekt om ten behoeve van de korte vaart corridors van hoge kwaliteit tussen de lidstaten van de Europese Unie te ontwikkelen, met de volledige medewerking van alle belanghebbende partijen, zowel openbaar als privé, daar waar het mogelijk is om passend gebruik te maken van de instrumenten die onlangs door de Europese Unie in het leven werden geroepen, meer bepaald die welke verband houden met het Trans-Europese vervoersnet en het Marco Polo-programma;

4. wenst dat er voorrang wordt verleend aan investeringen in infrastructuur teneinde de toegang tot havens te verbeteren, zowel vanuit het land als vanaf de zee, inclusief bijvoorbeeld grensoverschrijdende projecten in het kader van het Trans-Europese vervoersnet;

5. ondersteunt in dit verband programma's van de Commissie die bedoeld zijn om het juridisch kader te vereenvoudigen dat op de korte vaart en de binnenscheepvaart van toepassing is door de invoering aan te moedigen van "one-stop shops" die krachtens het privaat- of publiekrecht overeenkomstig de juridische situatie in elke lidstaat worden georganiseerd via de vereenvoudiging van de administratieve en douaneformaliteiten, en via de oprichting van multimodale partnerschappen, bijvoorbeeld tussen wegvervoerders en scheepsvervoerders, zodat ook de kleine en middelgrote ondernemingen ten volle van intermodaal vervoer kunnen profiteren;

6. onderstreept de noodzaak van samenwerking tussen alle belanghebbende partijen, zowel openbaar als particulier, voor de bevordering en ontwikkeling van de kwaliteit van de kortevaartactiviteiten op regionaal, nationaal en Europees niveau;

7. onderstreept het potentieel van de korte vaart als aanvullende vervoerswijze die zeer snel en voor weinig geld beschikbaar is, in afwachting van de voltooiing van bepaalde Trans-Europese spoorwegnetinfrastructuren binnen Europa; onderstreept bijvoorbeeld de dringende behoefte aan alternatieve vervoersmiddelen tussen Frankrijk en Spanje in afwachting van de opening van een verbinding tussen Montpellier en Figueras tegen 2020;

8. verzoekt om de bevordering van de korte vaart als een milieuvriendelijke vervoersvorm en bijgevolg om het opzetten van de "snelwegen op zee" met degelijke milieuvereisten;

Geharmoniseerde Europese aansprakelijkheidsregeling:

9. verzoekt om een nieuwe communautaire reflectie over de uniformering van de wettelijke aansprakelijkheidsregeling voor de multimodale keten, meer in het bijzonder door de verschillende mogelijke modellen van burgerlijke aansprakelijkheid te onderzoeken en door actief deel te nemen aan de werkzaamheden die op internationaal niveau worden verricht — met name in de Commissie van de Verenigde Naties voor internationaal handelsrecht (UNCITRAL) — met als doel een wereldwijd en/of Europese uniforme aansprakelijkheidsregeling die aangepast is aan de behoeften van het intermodale transport in Europa en dat een uniformere, eenvoudiger en voordeliger stelsel vormt;

Intermodale laadeenheden (ILE):

10. dringt aan op de noodzaak om de kwestie van de normalisering van de ILE te regelen, en daarbij te zorgen voor de ontwikkeling van een aanvaardbaar normaliseringsysteem dat het mogelijk maakt om de wijdst verbreide en meest doeltreffende laadeenheden te gebruiken die interoperabel zijn tussen alle soorten vervoer en dan meer in het bijzonder tussen het zee-, binnenwater-, spoor- en wegvervoer;

11. herinnert in dit verband aan zijn standpunt van 12 februari 2004 [4] in het kader van de eerste lezing over een voorstel voor een richtlijn betreffende intermodale laadeenheden waarmee een Europese intermodale laadeenheid in het leven moet worden geroepen die de voordelen van een container combineert met die van een wissellaadbak, waardoor de intermodaliteit wordt geoptimaliseerd; spoort de Raad ertoe aan om een gemeenschappelijk standpunt over het voorstel goed te keuren, zodat de wetgevingsprocedure zo snel mogelijk kan worden voltooid;

Douane:

12. herinnert eraan dat de korte vaart, als transportmiddel van goederen over zee, valt onder de douanewetgeving van de Gemeenschap;

13. spreekt zich uit voor een optimaal gebruik van de vrijstellingen die door de gemeenschapsdouanewetgeving worden toegekend, en de bevordering van douanefaciliteiten middels vereenvoudigde regelingen voor goederen die vrij worden verhandeld in het kader van erkende regelmatige lijndiensten;

14. nodigt in dat verband alle betrokken partijen uit om het nieuw geautomatiseerd systeem voor douanevervoer (NCTS) te ontwikkelen en te gebruiken, dat door de douaneinstanties werd ingevoerd en waarmee de douaneformaliteiten voor de korte vaart doeltreffender kunnen worden gemaakt en ingekort;

Elektronische communicatie:

15. verzoekt om de voortzetting van de installatie van elektronische loketten in zeehavens, waar alle verplichte formaliteiten met één enkele handeling kunnen worden uitgevoerd;

16. verzoekt de lidstaten de mogelijkheid te onderzoeken om met de noodzakelijke middelen van de Gemeenschap elektronische communicatie-uitrusting aan te bieden in hun havens door, waar dat mogelijk is, een gecentraliseerd elektronisch communicatiesysteem ("one-stop-shop") in te voeren;

17. onderstreept dat, om de ontwikkeling van de elektronische communicatie te versnellen, de instelling van elektronische havengemeenschappen en van hun netwerken binnen de Unie, en indien mogelijk, ook met de aangrenzende landen van de Unie, dient te worden voorgesteld en bevorderd, rekening houdend met de beste werkwijzen die in tal van lidstaten reeds bestaan;

Structuren voor steun aan de korte vaart:

18. verwelkomt het actieplan van het ESN (Europees netwerk voor de korte vaart) en vraagt aan de bevorderingsbureaus om dit zo snel mogelijk uit te voeren;

19. waardeert het belangrijke werk dat verricht is door de nationale bureaus ter bevordering van de korte vaart en het Europees netwerk voor de korte vaart en vraagt aan de lidstaten om deze bureaus in voorkomend geval te ondersteunen overeenkomstig het Gemeenschapsrecht;

20. onderstreept dat een strategische milieueffectbeoordeling van de geplande snelwegen op zee, gezamenlijk uitgevoerd door lidstaten en de Europese Commissie, noodzakelijk is; deze MER dient naar de milieu-impact niet alleen van de route zelf, maar ook van de havenontwikkelingen te kijken en naar de gevolgen voor de transportstromen in het hinterland;

21. roept de Commissie op om haar bevordering van de korte vaart te laten samengaan met het voorstellen van verbeteringen in de sociale normen voor werknemers in deze sector;

Milieuaspecten:

22. herinnert aan de noodzaak om het milieuvriendelijke imago van de korte vaart te bevorderen, meer bepaald op het gebied van water- en luchtvervuiling, en daarom minimummilieuvereisten vast te leggen, zoals het gebruik van brandstof met een laag zwavelgehalte en grenzen voor de emissie in lucht (SOX, NOX, CO2, ...) en water; verder moet meer aandacht geschonken worden aan de promotie van het 'Clean Ship Concept', zoals aangenomen tijdens de vijfde Noordzeeconferentie in 2002;

23. onderstreept niettemin de noodzaak van strengere communautaire wetgeving inzake gashoudende emissies en watervervuiling veroorzaakt door de korte vaart;

24. herhaalt de noodzaak om onderzoek naar minder vervuilende brandstoffen aan te moedigen en verder te zetten;

25. herhaalt de noodzaak om statistische gegevens over de groei van de verschillende vervoerswijzen in Europa te actualiseren, vooral gegevens over oorsprong en bestemming van goederen die over land worden vervoerd, teneinde de intermodale verschuiving naar het zeevervoer te ondersteunen;

Snelwegen op zee:

26. erkent het grote belang van het concept "snelwegen op zee" en de mogelijkheid dat dit een nuttig instrument wordt voor de bevordering van de korte vaart door in voorkomend geval een modale verschuiving van het wegvervoer naar het zeevervoer, in de eerste plaats dankzij de medefinanciering van infrastructuurmaatregelen, aan te moedigen, en de toegankelijkheid tussen de perifere en eilandregio's en centrale zones van de markt op gepaste wijze te verbeteren;

27. neemt nota van de huidige debatten over "het kwaliteitslabel voor snelwegen op zee" dat zou kunnen worden ingevoerd voor intermodale activiteiten waarbij een beroep wordt gedaan op de korte vaart en die voldoen aan een bepaald aantal kwaliteitscriteria; constateert dat het "kwaliteitslabel voor snelwegen op zee" zou kunnen worden toegekend aan bestaande activiteiten van hoge kwaliteit en aan activiteiten waarvoor men heeft toegezegd een bepaald kwaliteitsniveau te zullen bereiken, met of zonder overheidssteun die conform de communautaire voorschriften met name ten aanzien van de mededinging wordt toegekend;

28. dringt erop aan doeltreffende, duidelijke en voldoende financieringsmodaliteiten aan te nemen ten behoeve van maatregelen in verband met "snelwegen op zee" en kortevaartverbindingen, die een optimale complementariteit, en zelfs een additionaliteit van de financieringen mogelijk maken om nieuwe duurzame en uitvoerbare routes te starten — die echter onder geen beding nadelig mogen zijn voor reeds bestaande kortevaartdiensten ö, indien nodig verbonden met routes voor de openbaredienstverlening, conform de communautaire voorschriften;

29. dringt erop aan dat de samenvoeging van de vraag als prioritair criterium wordt opgenomen in de voorwaarden, zoals opgenomen in de communautaire richtsnoeren betreffende staatssteun voor het zeevervoer;

30. dringt erop aan de communautaire regeling te verduidelijken die van toepassing is op de procedures inzake het sluiten van overeenkomsten betreffende de exploitatie van activiteiten in verband met "snelwegen op zee" en het opleggen van conformiteitsvoorwaarden inzake mededinging van nationale overheidsfinancieringen van projecten voor de korte vaart en de "snelwegen op zee";

*

* *

31. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie

[1] PB C 121 van 24.4.2001, blz. 489.

[2] PB C 43 E van 19.2.2004, blz. 250.

[3] Beschikking nr. 884/2004/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 houdende wijziging van Beschikking nr. 1692/96/EG betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een Trans-Europees vervoersnet (PB L 167 van 30.4.2004, blz. 1).

[4] PB C 97 E van 22.4.2004, blz. 612.

--------------------------------------------------