TOELICHTING

1. Inleiding

Op 4 november 2013 heeft Montenegro verzocht om toe te treden tot de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten van de WTO (hierna "de GPA" genoemd). Montenegro heeft aangegeven dat het voornemens is zijn toetreding tot de gewijzigde versie van de GPA af te ronden(de tekst werd op 30 maart 2012 door de partijen aangenomen en door de Europese Unie gesloten via een besluit van de Raad van 3 december 2013[1]). De gewijzigde versie van de GPA is op 6 april 2014 in de Unie in werking getreden.

De Commissie heeft namens de Unie onderhandeld over een reeks door Montenegro voorgestelde marktopeningsverbintenissen, zowel op bilaterale basis als in het kader van het WTO-comité voor overheidsopdrachten (hierna "het GPA-comité" genoemd).

Montenegro heeft vervolgens op 18 juli 2014 een definitief aanbod uitgebracht. Hieronder volgen een samenvatting van het definitieve aanbod van Montenegro en de beoordeling van de Commissie.

2. Samenvatting van de voorwaarden van de toetreding van Montenegro tot de GPA

Definitief aanbod van Montenegro

Verbintenissen inzake markttoegang (onder de overeenkomst vallende instanties, goederen, dienstverlening en constructiediensten)

Instanties

In bijlage 1 ("centrale overheidsinstanties") neemt Montenegro een exhaustieve lijst op van centrale overheidsinstanties waarvan de opdrachten openstaan voor partijen bij de GPA. De aantekeningen onder deze bijlage zijn identiek aan die van de EU.

In bijlage 2 ("niet-centrale overheidsinstanties") neemt Montenegro alle regionale en lokale aanbestedende diensten van de bestuurlijke eenheden op. De definitie van bestuurlijke eenheden stemt overeen met de EU-indeling van dergelijke eenheden, zoals vastgesteld in Verordening (EG) nr. 1059/2003 van het Europees Parlement en de Raad[2]. Ook publiekrechtelijke instellingen zijn opgenomen in bijlage 2. De definitie van die instellingen is identiek aan die van de EU, welke is vastgelegd in Richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad[3]. Bij de bijlage is een indicatieve lijst van deze instellingen gevoegd. De aantekeningen onder bijlage 2 komen overeen met die van de EU onder bijlage 2.

In bijlage 3 ("andere instanties") kent Montenegro aan de partijen bij de GPA alle nutsopdrachten toe in dezelfde sectoren (drinkwater, elektriciteit, luchthavens, havens, stedelijk vervoer en spoorwegen) als die welke door de EU zijn vastgesteld. Er is een indicatieve lijst van instanties in opgenomen. Het voorbehoud waarin deze bijlage voorziet, is identiek aan het voorbehoud in bijlage 3 van de EU.

Goederen

Montenegro voorziet in een positieve lijst van goederen die een aantal uitzonderingen bevat die overeenstemmen met die welke zijn opgenomen in bijlage 4 van de EU.

Dienstverlening

Montenegro biedt een positieve lijst van diensten aan die overeenstemmen met die welke door de EU worden aangeboden in bijlage 5.

Constructiediensten

Montenegro biedt alle constructiediensten aan in de zin van afdeling 51 van de centrale productenclassificatie, zoals algemeen wordt aangeboden door alle partijen bij de GPA. Bovendien verleent het de EU en enkele andere partijen bij de GPA toegang tot concessieovereenkomsten voor werken in het kader van een nationale regeling.

Drempels

Montenegro past drempels toe die door partijen bij de GPA algemeen worden toegepast voor goederen, dienstverlening en constructiediensten.

De wetgeving van Montenegro

Gezien zijn status als kandidaat-lidstaat (voor toetreding tot de EU) is het systeem voor overheidsopdrachten van Montenegro grotendeels in overeenstemming gebracht met het EU-acquis inzake overheidsopdrachten. De wetgeving van Montenegro op dit gebied is niet‑discriminerend. Er zijn geen bepalingen die binnenlandse leveringen en aanbieders een gunstiger behandeling geven dan die welke geldt voor buitenlandse leveringen of aanbieders.

Beoordeling door de Commissie van het aanbod van Montenegro

Het definitieve aanbod van Montenegro weerspiegelt het aanbod van de EU onder aanhangsel I van de herziene GPA. Daarom is het toereikend en aanvaardbaar. De Montenegrijnse wetgeving inzake overheidsopdrachten is in overeenstemming met de GPA.

Met name de volgende voorwaarden voor toetreding van Montenegro zullen worden weerspiegeld in aanhangsel I van de EU:

Met betrekking tot het feit dat Montenegro voorziet in een exhaustieve lijst van instanties in bijlage 1, moet de toegang van goederen, diensten, leveranciers en dienstverleners van Montenegro tot de EU-dekking dezelfde zijn als die waarin bijlage 1 van de EU, onder 2, punt 2, voorziet, hetgeen toegang betekent tot de opdrachten van de aanbestedende diensten van de centrale overheden die onder bijlage 1 worden opgesomd.

Montenegro zal deel uitmaken van de GPA-partijen (IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Zwitserland en Zuid-Korea) waaraan de EU toegang verleent tot inschrijvingen voor concessies voor werken uit hoofde van punt 2 van bijlage 6.

3. JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

De herziene GPA bevat een bepaling over toetreding. Artikel XXII, lid 2, van de GPA bepaalt dat elk WTO-lid tot de GPA kan toetreden op tussen dat lid en de partijen overeen te komen voorwaarden en dat deze voorwaarden worden vastgesteld in een besluit van het GPA-comité.

De voorwaarden voor de toetreding van Montenegro zullen worden vastgesteld in een besluit van het GPA-comité, dat naar verwachting in de tweede helft van 2014 zal worden aangenomen. Dat besluit zal het definitieve aanbod van Montenegro voor toetreding tot zijn markt voor openbare aanbestedingen bevatten (dat deel zal uitmaken van aanhangsel I van de GPA zodra Montenegro tot de overeenkomst is toegetreden), alsmede eventuele specifieke toetredingsvoorwaarden waar andere partijen bij de GPA om verzoeken. Het besluit zal binnen het GPA-comité bij consensus worden vastgesteld.

In artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie wordt bepaald dat wanneer een krachtens een internationale overeenkomst opgericht lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, de Raad op voorstel van de Commissie een besluit vaststelt tot bepaling van het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen. Het besluit van het GPA-comité dat de voorwaarden voor de toetreding van Montenegro zal bevatten, valt onder artikel 218, lid 9, VWEU, aangezien het besluit is vastgesteld door een krachtens een internationale overeenkomst opgericht lichaam en rechtsgevolgen zal hebben.

4. AANBEVELING

De toetreding van Montenegro tot de GPA zal naar verwachting een zeer positieve bijdrage leveren aan de verdere internationale openstelling van de markten voor overheidsopdrachten, doordat het aantal partijen bij de GPA wordt uitgebreid en andere landen derhalve worden aangemoedigd om tot de GPA toe te treden. De Commissie beveelt aan dat het definitieve aanbod van Montenegro wordt aanvaard onder de bovengenoemde voorwaarden.

Dienovereenkomstig wordt voorgesteld dat de Commissie wordt gemachtigd om in het Comité voor overheidsopdrachten het standpunt van de Unie naar voren te brengen, ten gunste van de toetreding van Montenegro, dat moet worden opgenomen in het besluit van het GPA-comité betreffende de toetreding van Montenegro.

2014/0263 (NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

tot vaststelling van het namens de Europese Unie in het Comité voor overheidsopdrachten in te nemen standpunt met betrekking tot de toetreding van Montenegro tot de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met name artikel 207, lid 4, eerste alinea, in samenhang met artikel 218, lid 9,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Op 4 november 2013 heeft Montenegro verzocht om toe te treden tot de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (hierna "de GPA" genoemd).

(2) De verbintenissen van Montenegro inzake dekking zijn vastgesteld in zijn definitief aanbod, zoals dat op 18 juli 2014 aan de partijen bij de GPA is voorgelegd.

(3) Het definitieve aanbod van Montenegro weerspiegelt het aanbod van de Unie onder aanhangsel I van de herziene GPA. Daarom is het toereikend en aanvaardbaar. De voorwaarden voor de toetreding van Montenegro, zoals vermeld in de bijlage bij dit besluit, zullen worden opgenomen in het besluit van het Comité voor overheidsopdrachten (hierna "GPA-comité" genoemd) betreffende de toetreding van Montenegro.

(4) De toetreding van Montenegro tot de GPA zal naar verwachting een positieve bijdrage leveren aan de verdere internationale openstelling van de markten voor overheidsopdrachten.

(5) Artikel XXII, lid 2, van de GPA bepaalt dat elk WTO-lid tot de overeenkomst kan toetreden op tussen dat lid en de partijen overeen te komen voorwaarden en dat deze voorwaarden worden vastgesteld in een besluit van het GPA-comité.

(6) Bijgevolg is het noodzakelijk om het standpunt te bepalen dat namens de Unie in het GPA-comité moet worden ingenomen in verband met de toetreding van Montenegro,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Het standpunt dat namens de Europese Unie in het Comité voor overheidsopdrachten moet worden ingenomen, houdt in dat de toetreding van Montenegro tot de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten wordt goedgekeurd, met inachtneming van de specifieke toetredingsvoorwaarden die in de bijlage bij dit besluit zijn vastgesteld.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

[1] Besluit van de Raad van 2 december 2013 betreffende de sluiting van het Protocol tot wijziging van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (PB L 68 van 7.3.2014, blz. 1).

[2] Verordening (EG) nr. 1059/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 26 mei 2003 betreffende de opstelling van een gemeenschappelĳke nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek (NUTS) (PB L 154 van 21.6.2003, blz. 1).

[3] Richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG (PB L 94 van 28.3.2014, blz. 65).

BIJLAGE

VOORWAARDAN VAN DE EU VOOR DE TOETREDING VAN MONTENEGRO TOT DE GPA

Bij de toetreding van Montenegro tot de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten komt onder 2, punt 2 ("De aanbestedende diensten van de centrale overheden van de EU-lidstaten") van bijlage 1 bij aanhangsel I van de Europese Unie als volgt te luiden:

"2. Voor de goederen, diensten, leveranciers en dienstverleners van Israël en Montenegro: opdrachten van de volgende aanbestedende diensten van centrale overheden.”

Bij de toetreding van Montenegro tot de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, komt punt 2 van bijlage 6 als volgt te luiden:

"2. Wanneer concessieovereenkomsten voor werken worden gegund door aanbestedende diensten van de bijlagen 1 en 2, is daarop het beginsel van nationale behandeling van toepassing voor de dienstverleners in de bouwnijverheid van IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Nederland met betrekking tot Aruba, Zwitserland en Montenegro, mits de waarde ervan gelijk is aan of meer bedraagt dan 5 000 000 BTR en voor de dienstverleners in de bouwnijverheid van Korea, mits de waarde ervan gelijk is aan of meer bedraagt dan 15 000 000 BTR.”