NL Publicatieblad van de Europese Unie C 247/7

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2013/C 247/06

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (2)

„PAPRIKA ŽITAVA”/„ŽITAVSKÁ PAPRIKA”

EG-nummer: SK-PDO-0005-01024-10.08.2012

BGA ( ) BOB ( X )

1. Naam

„Paprika Žitava”/„Žitavská paprika”

De naam van het product is afgeleid van de rivier in Slowakije in het stroomgebied waarvan deze peper voor het eerst werd geteeld, de Žitava. Hoewel het teelt- en verwerkingsgebied van de peper geleidelijk werd uitgebreid tot de Donauvlakte, bleef de oorspronkelijke naam behouden en wordt deze nog altijd gebruikt. In het verleden stond het product bekend als „Paprika Žitava”, maar om redenen die verband houden met de ontwikkeling van het Slowaaks en de export, kwam ook de naam „Žitavská paprika” in gebruik. Beide namen worden nog steeds gebruikt, zowel in de handelstaal als in de omgangstaal, zoals met name blijkt uit het gebruik in recepten voor de bereiding van vleesproducten en –schotels.

2. Lidstaat of derde land

Slowaakse Republiek

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.8. Andere in bijlage I bij het Verdrag genoemde producten (specerijen, enz.)

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

Het product „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” wordt verkregen uit de tot poeder vermalen gedroogde vruchten van de zoete peper van het geslacht Capsicum, die in de Donauvlakte worden geteeld, rijp en ongeschonden worden geoogst en na de oogst volgens een specifieke methode worden behandeld.

Het product „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” verkrijgt zijn typische intense kleur tijdens de laatste fase van het malen, waarbij een zogenaamde „kleurende” molensteen wordt gebruikt: door de druk stijgt de temperatuur en als de olie uit de zaden vrijkomt, krijgt het poeder zijn typische oranjerode kleur.

Organoleptische kenmerken

Geur: aangenaam, doet denken aan groente, vers, met een toets van de kapia-paprika

Smaak: uitgesproken zoet, zonder bittere noot, die doet denken aan verse kapia

Fysisch-chemische eigenschappen

Uiterlijk: homogeen poeder met een minimaal gehalte aan microdeeltjes en een zodanige maalfijnheid dat al het verkregen poeder door een zeef met mazen van 0,5 mm diameter glijdt.

Kleur: helder, oranjerood (gehalte aan pigmenten: ten minste 3,6 g/kg–1 of 120 ASTA-eenheden in de droge stof van de peper).

Drogestofgehalte: ten minste 90 %

Vetgehalte: 9-11 %

Totaal asgehalte: ten hoogste 7,00 %

Niet in zoutzuur oplosbare as: ten hoogste 0,70 %

Capsaïcine in de droge stof, in gewichtsprocenten: 0,01-0,029

Het paprikapoeder mag geen additieven bevatten. Het totale vochtgehalte bevindt zich van nature in de intracellulaire ruimte van de vrucht.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

Voor de productie van „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” mag alleen een mengsel van de volgende rassen worden gebruikt: „Dvorská”, „Kolora”, „Kora Zel”, „Žitavská”, „Karkulka”, „Hodonínska sladká vzpriamená”, „Irokez”, „Rubin”, „Czárdás”, „Kármin” en „Szegedi 80”. Deze zijn alle uit het afgebakende geografische gebied afkomstig. Voor de productie van „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” is het niet nodig dat alle variëteiten in de samenstelling van het mengsel voorkomen.

De telers verklaren in een verkoopcontract dat zij enkel de genoemde paprikarassen telen, zoals blijkt uit de aankoop van zaden. Tijdens de handmatige oogst wordt de kwaliteit van de paprika’s visueel gecontroleerd, zodat aan de kwaliteitseisen voor de vruchten kan worden voldaan. Alleen volledig rijpe vruchten met een hoog pigmentgehalte worden geplukt. De oogst van rijpe vruchten begint in september en gaat door tot eind oktober. Het is belangrijk dat de vruchten tijdens de oogst geen enkele mechanische beschadiging ondergaan. De kwaliteit van de grondstof wordt regelmatig gecontroleerd en geregistreerd bij aanvoer, tijdens de verwerking en wanneer het paprikapoeder de productieketen verlaat.

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

—

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De voor de productie van „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” bestemde pepers moeten worden geteeld, geoogst en verwerkt in het onder punt 4 omschreven geografische gebied, teneinde de oorsprong van het product en de productiecontrole te waarborgen.

Het productieproces vindt geheel plaats in het afgebakende geografische gebied en bestaat uit de volgende onderdelen:

teelt

oogst en behandeling na de oogst

droging en

vermaling.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

Om de oorsprong van het product en de productiecontrole te waarborgen, moet de „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” verkoopsklaar worden gemaakt en worden verpakt in het onder punt 4 omschreven geografische gebied. Zo kan ook worden gegarandeerd dat de pepers tijdens het bulkvervoer niet worden blootgesteld aan vocht, waardoor de kwaliteit en de specifieke eigenschappen zouden worden aangetast. De „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” wordt verpakt in papier, polyethyleen, polyester of aluminium; om tijdens de opslag de kwaliteit en de specifieke kenmerken van het product te behouden, moeten deze verpakkingen een zuurstofdoorlatendheid van minder dan 10 cm3/m2/24 uur bij 0,1 MPa en een waterdampdoorlatendheid van minder dan 10 g/m2 per dag hebben.

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Producenten die voldoen aan de specificaties van het productdossier, mogen voor etikettering, reclame en marketing de naam „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” gebruiken. Op de etiketten van het product moet de vermelding „chránené označenie pôvodu” („beschermde oorsprongsbenaming”) of de afkorting „CHOP” („BOB”) worden aangebracht, alsmede het logo van de Europese Unie.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische gebied waar de pepers voor de productie van „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” worden geteeld en verwerkt, is gelegen in de Donauvlakte, aan de monding van de rivieren de Váh, de Hron en de Nitra en in het bekken van de Kleine Donau en de Žitava. In het oosten en het noorden sluit het aan op de heuvels van het Donaubekken (Podunajská pahorkatina), in het westen grenst het aan de bergketen van de Kleine Karpaten en in het zuiden wordt het begrensd door de Donau. Daarmee bestrijkt het de gehele Donauvlakte.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

De Donauvlakte is de meest noordelijke regio waar de teelt van warmteminnende planten als paprika’s en pepers rendabel blijkt. Er worden 70 zomerse dagen geteld. De productiegebieden liggen op een hoogte van 150 tot 250 meter en tussen mei en september bedraagt de gemiddelde temperatuur 17,4 °C. De jaarlijkse neerslag bedraagt 500 tot 600 mm. Het klimaat wordt gekenmerkt door hete, droge zomers. De bodem bestaat uit klei, grind en zand uit het Neogeen. De vruchtbaarheid van de bodem is uitstekend.

Teeltmethode: Dankzij de gedane waarnemingen en de sinds de aanvang van de peperteelt opgebouwde ervaring, zijn de telers erin geslaagd de regionale rassen te verbeteren. De peperplant is een warmteminnende plant met een lang groeiseizoen die afsterft bij een temperatuur van – 2 °C. Hij wordt in de open lucht geteeld of met zaailingen onder glas of beschutting die vervolgens rond half mei in de volle grond worden geplant met een plantafstand van 60 × 30 cm. In geval van droogte, als de bodemvochtigheid lager wordt dan 55 %, worden de planten beregend.

Behandeling na de oogst: de peperpeulen worden in netzakken of in opengewerkte kratten op elkaar gelegd en zo gerangschikt dat de lucht goed tussen de peulen kan circuleren en de peulen niet vervormd worden.

Het narijpen is zeer belangrijk, want in de 2 tot 5 weken na de oogst wordt door enzymatische processen de kleur van de pepers intenser en verkrijgen de vruchten hun typische geur en smaak.

Droging: de pepers worden in een trommelwasapparaat gereinigd en op een transportband geselecteerd, zodat alleen schone, ongeschonden pepers de volgende fase van het proces bereiken. Iedere peper wordt in de lengte in tweeën gesneden. Voor het droogproces wordt gebruikgemaakt van een warmeluchtstroom waarvan de temperatuur afneemt naarmate de pepers droger worden. Bij zorgvuldig snijden, drogen en opslaan zijn de risico’s van schimmelvorming tijdens de productie van „Paprika Žitava/ Žitavská paprika” minimaal.

Vermaling: de gedroogde pepers worden volgens een traditionele methode in twee fasen tot poeder vermalen in molens met maalstenen. Tijdens de eerste fase wordt de molen voorzien van een zeef om het paprikapoeder te zeven. Het fijne poeder wordt verzameld op een wormtransporteur vanwaar het naar een homogenisator wordt gevoerd. Poeder dat niet voldoende fijn is gemalen, gaat terug in de cilinder. Wanneer het uit de homogenisator komt, begint de tweede fase van het malen op een „kleursteen”, waardoor de pigmentolie vrijkomt en het poeder zijn mooie kleur krijgt. De maalstenen draaien altijd met lage snelheid om de temperatuur niet te sterk te doen stijgen, zodat de smaakkwaliteit en het gehalte aan vitamine B en C van het paprikapoeder behouden blijven. Aan het eind van het proces glijdt het poeder door een zeef met mazen van minder dan 0,5 mm diameter, een garantie voor de homogeniteit.

5.2. Specificiteit van het product

De door selectie en veredeling verkregen pepersoorten worden gekenmerkt door een laag vetgehalte en een hoog suikergehalte, waaraan de „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” zijn smaak en zijn oranjerode kleur te danken heeft. Om alle organoleptische eigenschappen van de pepers te behouden, moeten deze worden verwerkt volgens de traditionele methode, met het malen op een „kleursteen” en de beste wijze van vervoer en opslag.

De typisch oranjerode kleur van de „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” heeft te maken met de bijzondere eigenschappen van de grondstof (de peulen van de peperplant), evenals met de traditionele manier van malen, waardoor de grondstof niet wordt aangetast.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

De typische kenmerken van het product zijn het gevolg van de specifieke omstandigheden in het geografische gebied, de bodem en het klimaat, evenals van de menselijke factor. De natuurlijke omstandigheden in de meest noordelijke regio waar paprika’s worden geteeld, in combinatie met de selectie en veredeling van de oorspronkelijke rassen en de traditionele teelt- en verwerkingstechnieken, dragen bij tot het verkrijgen van de „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika”. De hoogte, de overvloed aan water, de doorlatendheid van de bodem en het relatief gering aantal zonnige zomerdagen zorgen ervoor dat de sachariden waar de plant rijk aan is, niet geheel in pigmenten worden omgezet, zoals wel het geval is bij planten uit warmere streken, maar behouden blijven, wat de smaak ten goede komt. Daarom ruikt en smaakt de „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” uitzonderlijk zoet. Door al deze factoren is de teelt mogelijk van regionale paprikavariëteiten die de „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” een unieke kleur, geur en smaak geven.

Ook uit de behandeling na de oogst, het drogen en het malen blijken de in de loop der tijd door generaties van telers verworven ervaring en knowhow. De behandelingsmethode na de oogst is het gevolg van de weersomstandigheden in het teeltgebied. Het verder rijpen van de pepers na de oogst is een essentiële stap in de verwerking. Daardoor wordt de kwaliteit van de pepers bepaald en het pigmentgehalte verhoogd. Om de pepers te kunnen vermalen, moeten deze een drogestofgehalte van 90 % hebben bereikt.

De teelt en de verwerking van de „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika” in het afgebakende geografische gebied dateren van de achttiende eeuw. Om paprika op grote schaal te kunnen telen, zijn variëteiten uit Spanje en Hongarije geïmporteerd. De Spaanse variëteiten leidden niet tot de verwachte resultaten, maar op basis van Hongaarse variëteiten en voortbouwend op de ervaring van hun buren, met name in de regio’s Szeged en Kalocsa, hebben Slowaakse telers inheemse rassen gecreëerd die zijn aangepast aan de bodem en het klimaat van de regio. Nieuwe lokale variëteiten zijn ontstaan door een eenvoudige selectie bij de beste telers. Eerst werden zij geselecteerd op basis van de gemeente of de teler waar zij vandaan kwamen: bijvoorbeeld „Močenská hrubostenná”, „Branovská Fekete”, „Branovská ulica”. Daarna kregen zij de naam van de waterloop die het water leverde waarmee de regio waar zij goed gedijden, werd bevloeid: bij voorbeeld, „Považská hrubostenná sladká”, „Nitrianska tenkostenná sladká”, „Dunajská hrubostenná sladká”, „Žitavská hrubostenná sladká”, „Hodonínska sladká vzpriamená”.

De eerste industriële molen, die aan de familie Šmigura toebehoorde, werd in 1928 in gebruik genomen. De heer Holub, beheerder van de eigendommen van het aartsbisdom Esztergom, installeerde in 1934 een hoogrendementmolen in Diakovce. Geleidelijk verschenen andere molens in Hurbanovo, Nové Zámky en Dvory nad Žitavou.

In de jaren 50 werd gestart met een intensievere veredeling om te beschikken over aan de regio aangepaste variëteiten. De eerste regionale variëteiten met een bepaald genetisch erfgoed, namelijk „Karkulka” en „Agronomka”, werden verbouwd. De veredeling die werd nagestreefd met het specifieke doel goed beschreven regionale variëteiten te telen, heeft geleid tot het ontstaan van een vrij breed scala van variëteiten, die ook nu nog worden verbouwd. Het gaat vooral om de variëteiten „Dvorská”, „Kolora”, „Kora Zel”, „Žitavská”, „Karkulka”, „Hodonínska sladká vzpriamená”, „Irokez”, „Rubin”, „Czárdás”, „Kármin” en „Szegedi 80”.

Hoewel de paprikaproductie door de maatschappelijke veranderingen in het land in handen is geweest van verschillende fabrieken en bedrijven, zijn de specifieke kenmerken van het product en de traditionele productiemethode tot de dag van vandaag bewaard gebleven.

Ondanks de enorme hoeveelheden pepers uit andere regio’s, worden de pepers die bestemd zijn voor de productie van de „Paprika Žitava”/„Žitavská paprika”, nog altijd in de Donauvlakte verbouwd en vormen zij, vooral voor de kleine producenten in dit gebied, niet alleen een belangrijke bron van inkomsten en werkgelegenheid, maar ook een symbool van een cultuur en een traditie.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (3))

http://www.upv.sk/swift_data/source/pdf/specifikacie_op_oz/SPECIFIKACIA_Paprika_Zitava.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12. Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3) Vgl. voetnoot 2.