GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT (EG) Nr. 36/98 door de Raad vastgesteld op 30 april 1998 met het oog op de aanneming van Besluit nr. . . ./98/EG van het Europees Parlement en de Raad van . . . tot vaststelling van een communautair actieprogramma inzake met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (1999-2001) (98/C 227/02)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 129,

Gezien het voorstel van de Commissie (1),

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),

Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3),

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (4),

(1) Overwegende dat met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten in de gehele Gemeenschap steeds meer terrein winnen en onder de bevolking ongerustheid veroorzaken;

(2) Overwegende dat overeenkomstig artikel 3, onder o), van het Verdrag het optreden van de Gemeenschap een bijdrage omvat tot het verwezenlijken van een hoog niveau van bescherming van de gezondheid;

(3) Overwegende dat in artikel 129 van het Verdrag aan de Gemeenschap uitdrukkelijk bevoegdheid op dit gebied wordt verleend, voorzover de Gemeenschap ertoe bijdraagt, door de samenwerking tussen de lidstaten te bevorderen en, indien nodig, hun activiteiten te ondersteunen, de coördinatie van hun beleid en hun programma's te bevorderen en de samenwerking met derde landen en met de inzake volksgezondheid bevoegde internationale organisaties te bevorderen; dat het optreden van de Gemeenschap gericht dient te zijn op preventie van ziekten en het bevorderen van gezondheidsvoorlichting en gezondheidsonderwijs;

(4) Overwegende dat het programma, door bij te dragen aan meer kennis en inzicht met betrekking tot met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten en het op ruimere schaal verspreiden van informatie over deze ziekten, over de samenhang ervan met verontreinigende stoffen en over de preventie ervan, door te zorgen voor een verbeterde vergelijkbaarheid van de informatie over deze onderwerpen en door het ontwikkelen van acties ter aanvulling van bestaande communautaire programma's en acties met voorkoming van onnodig dubbel werk, zal bijdragen tot de verwezenlijking van de in artikel 129 van het Verdrag omschreven communautaire doelstellingen;

(5) Overwegende dat in artikel 130 R van het Verdrag wordt bepaald dat het beleid van de Gemeenschap op milieugebied bijdraagt tot de bescherming van de gezondheid van de mens;

(6) Overwegende dat de preventie van met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten niet alleen maatregelen moet omvatten die gericht zijn op de bronnen en de concentraties van verontreinigende stoffen en op de beperking van de blootstelling, maar ook publieksgerichte acties op volksgezondheidsgebied om de mensen in staat te stellen de blootstelling te verminderen en de schadelijke invloeden op hun gezondheid te verminderen; dat gegevens over gevolgen voor de gezondheid en over blootstelling dienen te worden verzameld, naast gegevens over concentraties van luchtverontreinigende stoffen;

(7) Overwegende dat de Raad en de ministers van Volksgezondheid, in het kader van de Raad bijeen, in hun resolutie van 11 november 1991 over gezondheid en milieu (5), de Commissie hebben verzocht om in nauwe samenwerking met de bevoegde autoriteiten van de lidstaten de balans op te maken van de in de lidstaten, in de Gemeenschap en de internationale organisaties beschikbare kennis en ervaring ten aanzien van de relatie tussen gezondheid en milieu;

(8) Overwegende dat de met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten in de mededeling van de Commissie van 24 november 1993 betreffende het actiekader op het gebied van de volksgezondheid zijn erkend als prioritair gebied voor het optreden van de Gemeenschap;

(9) Overwegende dat het Europees Parlement in zijn resolutie van 16 januari 1996 over het Sociaal Actieprogramma voor de middellange termijn (1995-1997) (6) de Commissie heeft verzocht om het actieprogramma inzake met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten, als bedoeld in de bovengenoemde kadermededeling van de Commissie, in de vereiste vorm te presenteren;

(10) Overwegende dat overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel de acties inzake kwesties die niet onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap vallen, zoals acties betreffende met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten, alleen dan door de Gemeenschap moeten worden ondernomen als en in zover deze vanwege de omvang of effecten ervan, beter door de Gemeenschap kunnen worden uitgevoerd;

(11) Overwegende dat de in het onderhavige programma voorgestelde maatregelen een communautaire toegevoegde waarde opleveren, doordat aldus activiteiten die reeds in betrekkelijk isolement op nationaal niveau worden verricht, worden samengebracht, hun complementariteit wordt gegarandeerd met aanzienlijke resultaten voor de Gemeenschap in haar geheel, een bijdrage wordt geleverd tot de verbetering van de solidariteit en cohesie in de Gemeenschap en, waar nodig, de eisen en normen voor de beste praktijken worden vastgesteld;

(12) Overwegende dat de samenwerking met derde landen en met de op het gebied van de volksgezondheid bevoegde internationale organisaties dient te worden bevorderd;

(13) Overwegende dat op 20 december 1994 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie een "modus vivendi" (7) is overeengekomen betreffende de maatregelen ter uitvoering van de besluiten die zijn vastgesteld volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag;

(14) Overwegende dat het onderhavige besluit voor de gehele looptijd van het programma een financieel kader vaststelt dat voor de begrotingsautoriteit tijdens de jaarlijkse begrotingsprocedure het voornaamste referentiepunt vormt als bedoeld in punt 1 van de Verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 6 maart 1995 (8);

(15) Overwegende dat om de waarde en de impact van het programma te vergroten er moet worden voorzien in follow-up en permanente evaluatie van de ondernomen acties, waarbij in het bijzonder aandacht moet worden besteed aan hun doeltreffendheid en aan de verwezenlijking van de gestelde doelstellingen;

(16) Overwegende dat dit programma een looptijd van drie jaar moet hebben om bij te kunnen dragen aan de ontwikkeling van het beleid en de strategieën op dit gebied en om rekening te kunnen houden met mogelijke ontwikkelingen in de algemene context van het communautaire actiekader op het gebied van de volksgezondheid;

(17) Overwegende dat voor dit programma moet worden voorzien in eenvoudige comitologieregelingen die sporen met de beperkte looptijd en het evolutionaire karakter ervan,

BESLUITEN:

Artikel 1 Duur en algemene doelstelling van het programma

1. Binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid wordt voor de periode van 1 januari 1999 tot en met 31 december 2001 een communautair actieprogramma vastgesteld betreffende ziekten die door de milieuverontreiniging worden veroorzaakt, uitgelokt of verergerd, hierna te noemen "het programma".

2. Dit programma heeft ten doel bij te dragen aan de ontwikkeling van het beleid en de strategieën op het gebied van gezondheid en milieu, toegespitst op de preventie van met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten, door:

a) acties ter verbetering van de informatie over met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten,

b) acties ter verbetering van het inzicht in de perceptie, de evaluatie en de beheersing van die ziekten en in de doeltreffendheid van preventieve acties.

3. De in het kader van het programma uit te voeren acties en de specifieke doelstellingen daarvan worden in de bijlage beschreven.

Artikel 2 Uitvoering

1. De Commissie draagt, in nauwe samenwerking met de lidstaten en overeenkomstig artikel 5, zorg voor de tenuitvoerlegging van de in de bijlage genoemde acties.

2. De Commissie werkt samen met instellingen en organisaties die actief zijn op het terrein van met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten.

Artikel 3 Samenhang en complementariteit

De Commissie draagt zorg voor de samenhang tussen en de complementariteit van de krachtens het programma uit te voeren acties onderling en de acties die krachtens andere desbetreffende communautaire programma's en acties worden uitgevoerd, in het bijzonder het communautaire actieprogramma voor gezondheidsmonitoring in het kader van de actie op het gebied van de volksgezondheid (1997-2001), vastgesteld bij Besluit nr. 1400/97/EG van het Europees Parlement en de Raad (9), en acties op milieu- en onderzoeksgebied.

Artikel 4 Begroting

1. Voor de in artikel 1 bedoelde periode worden de financiële middelen voor de uitvoering van het programma vastgesteld op 3,9 miljoen ECU.

2. De begrotingsautoriteit keurt de jaarlijkse kredieten binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten goed.

Artikel 5 Comité

1. De Commissie wordt bijgestaan door een raadgevend comité (hierna "het comité" te noemen) bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen betreffende met name:

a) het werkprogramma;

b) de criteria en procedures voor de selectie en de financiering van de projecten in het kader van het programma;

c) de procedure voor de follow-up en de permanente evaluatie als bedoeld in artikel 7.

Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie advies uit over dit ontwerp, zo nodig door middel van een stemming.

Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere lidstaat het recht te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen.

De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité uitgebrachte advies. Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met zijn advies.

3. De Commissievertegenwoordiger informeert het comité regelmatig over de Commissievoorstellen of communautaire initiatieven en de uitvoering van programma's op andere terreinen die rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van de doelstellingen van het programma.

Artikel 6 Internationale samenwerking

1. Onverminderd artikel 228 van het Verdrag wordt bij de uitvoering van het programma de samenwerking met derde landen en met de inzake volksgezondheid bevoegde internationale organisaties bevorderd en, met betrekking tot de met het programma beoogde acties, volgens de procedure van artikel 5 geïmplementeerd.

2. Aan het programma kan worden deelgenomen door de geassocieerde landen van Midden-Europa overeenkomstig de voorwaarden van de associatieovereenkomsten of aanvullende protocollen daarbij met betrekking tot de deelneming aan communautaire programma's.

Aan het programma kan op basis van aanvullende kredieten worden deelgenomen door Cyprus en Malta, volgens dezelfde regels als die welke op de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) van toepassing zijn en overeenkomstig de met deze twee landen overeen te komen procedures.

Artikel 7 Follow-up en voortdurende evaluatie

1. Bij de uitvoering van dit besluit neemt de Commissie de nodige maatregelen om te zorgen voor de follow-up en permanente evaluatie van het programma, met inachtneming van de algemene en specifieke doelstellingen die zijn genoemd in artikel 1 en in de bijlage.

2. De Commissie dient in het derde jaar van het programma een evaluatieverslag in bij het Europees Parlement en de Raad. Dit verslag wordt ook aan het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's voorgelegd.

3. De Commissie neemt in dit verslag informatie op over de communautaire financiering op de verschillende actiegebieden en over de complementariteit van deze acties met de andere in artikel 3 bedoelde acties, alsmede de resultaten van de in lid 1 van dit artikel bedoelde evaluatie. Het verslag dient tevens betrekking te hebben op de ontwikkelingen in het kader van de communautaire actie op het gebied van de volksgezondheid, voor wat betreft het onder het programma vallende actieterrein.

Gedaan te . . .

Voor het Europees Parlement

De Voorzitter

Voor de Raad

De Voorzitter

(1) PB C 214 van 16.7.1997, blz. 7.

(2) PB C 19 van 21.1.1998, blz. 6.

(3) PB C 64 van 27.2.1998, blz. 91.

(4) Advies van het Europees Parlement van 11 maart 1998 (nog niet verschenen in het Publicatieblad), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 30 april 1998 en besluit van het Europees Parlement van . . . .

(5) PB C 304 van 23.11.1991, blz. 6.

(6) PB C 32 van 5.2.1996, blz. 24.

(7) PB C 102 van 4.4.1996, blz. 1.

(8) PB C 102 van 4.4.1996, blz. 4.

(9) PB L 193 van 22.7.1997, blz. 1.

BIJLAGE

SPECIFIEKE DOELSTELLINGEN EN ACTIES

I. ACTIES TER VERBETERING VAN DE INFORMATIE OVER MET DE MILIEUVERONTREINIGING SAMENHANGENDE ZIEKTEN

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

1. Het stellen van prioriteiten voor het aanwijzen van de ziekten waarin specifieke verontreinigende stoffen geacht worden een rol te spelen, inter alia door het vergelijken van de prevalentie en/of incidentie van dergelijke ziekten met gegevens over milieufactoren in de verschillende delen van de Gemeenschap teneinde daartussen een verband te leggen.

2. Het onderzoeken van de kwaliteit van de gegevens op het gebied van de epidemiologie van deze ziekten en vaststellen waar gegevens ontbreken.

3. Het analyseren en evalueren van de momenteel beschikbare gegevens over de toxische eigenschappen van de bij deze ziekten betrokken verontreinigende stoffen en het vaststellen van hiaten in de kennis die absoluut moeten worden verholpen, waarbij rekening moet worden gehouden met langetermijneffecten en mogelijke synergieën tussen verontreinigende stoffen.

II. ACTIES TER VERBETERING VAN HET INZICHT IN DE PERCEPTIE, DE EVALUATIE EN DE BEHEERSING VAN DIE ZIEKTEN EN IN DE DOELTREFFENDHEID VAN PREVENTIEVE ACTIES

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

1. De vergelijkbaarheid helpen verbeteren van de bij preventieve acties tegen met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten gebruikte gegevens, door het ondersteunen van uitwisseling van informatie.

2. Het stimuleren van acties en de uitwisseling van informatie ten aanzien van methodes om bij het grote publiek en de opiniemakers de kennis met betrekking tot met de milieuverontreiniging samenhangende gezondheidsrisico's en de beoordeling en beheersing ervan te bevorderen, en het stimuleren van activiteiten op het gebied van de perceptie bij het grote publiek van met de milieuverontreiniging samenhangende gezondheidsrisico's in de gehele Gemeenschap en van de invloed van de verschillende beleidslijnen op het gebied van verontreiniging en gezondheid.

MOTIVERING VAN DE RAAD

I. INLEIDING

1. Op 4 juni 1997 heeft de Commissie een voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad ingediend tot vaststelling van een communautair actieprogramma 1999-2003 inzake met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid, gebaseerd op artikel 129 van het EG-Verdrag (1).

2. Het Europees Parlement heeft op 11 maart 1998 advies uitgebracht.

Het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's hebben respectievelijk op 29 oktober 1997 (2) en op 19 november 1997 (3) advies uitgebracht.

3. Overeenkomstig artikel 189 A, lid 2, van het Verdrag heeft de Commissie op 16 april 1998 een in het licht van deze adviezen gewijzigd voorstel ingediend.

4. Op 30 april 1998 heeft de Raad overeenkomstig artikel 189 B van het Verdrag zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld.

II. DOEL

Dit voorstel heeft betrekking op een programma inzake met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten die in de mededeling van de Commissie van 1993 worden aangewezen als prioritair gebied voor acties van de Gemeenschap.

Het voorgestelde programma, dat voor een looptijd van vijf jaar gepland was, heeft tot doel bij te dragen tot het bereiken van een hoog niveau van bescherming van de gezondheid tegen met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten, door vergroting van de kennis van en het inzicht in daarmee verband houdende gezondheidsrisico's en de manier waarop die moeten worden aangepakt, in het bijzonder wat astma en andere ziekten van de luchtwegen alsmede allergieën betreft.

Om dit doel te bereiken omvat het voorstel zes acties onder de volgende rubrieken:

1. Acties ter verbetering van de voorlichting over met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten.

2. Risicobeleving en -beheersing ten aanzien van met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten.

3. Ziekten van de luchtwegen en allergieën.

III. ANALYSE VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

1. In het Commissievoorstel aangebrachte wijzigingen

Algemene opmerking

De belangrijkste wijzigingen die de Raad in het Commissievoorstel heeft aangebracht, zijn voornamelijk ingegeven door de wens de inspanningen toe te spitsen op bepaalde kernmaatregelen waarmee de aanzet wordt gegeven tot een actie op dit gebied, maar niet wordt vooruitgelopen op de toekomstige ontwikkeling van de actie op het gebied van de volksgezondheid en de afbakening van een nieuw kader waarin deze actie kan worden geplaatst.

Looptijd van het programma (titel van het programma, overweging 16, artikel 1)

De Raad beseft terdege dat de met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten een belangrijk gebied vormen; naar zijn oordeel zal de preventie van deze ziekten in de toekomst een van de voornaamste zorgen zijn, waaraan bijgevolg aandacht moet worden besteed in een ruimer kader en op een bredere basis.

In het licht van deze overwegingen heeft de Raad besloten om voor de uitvoering van het programma een looptijd van drie jaar vast te stellen tijdens welke beleidslijnen en strategieën op dit gebied kunnen worden opgesteld en rekening kan worden gehouden met de evolutie die zich kan voordoen in de algemene context van het actiekader van de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid.

Reikwijdte van het programma (artikel 1 en bijlage)

Wegens het beperkte financieringsbedrag dat voor de uitvoering van het programma is vastgesteld heeft de Raad, in de lijn van de gedachtegang die aan zijn gemeenschappelijk standpunt ten grondslag ligt, het dienstig geacht de inspanningen te herstructureren en toe te spitsen op de verbetering van de informatie over met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten en op de verbetering van het inzicht in de perceptie, de evaluatie en de beheersing van die ziekten en in de doeltreffendheid van preventieve acties.

Daarbij heeft de Raad de inhoud of de essentie van de acties onder de doelstellingen I en II van het Commissievoorstel grotendeels overgenomen. In dit verband heeft de Raad ervoor gezorgd dat een actie met betrekking tot het onderzoeken van de kwaliteit van de gegevens op het gebied van de epidemiologie (actie 2) is toegevoegd.

In hetzelfde streven om de inspanningen in dit stadium op specifieke doelen te richten, heeft de Raad bovendien de aspecten van de voorgestelde acties die meer rechtstreeks het grote publiek op het oog hadden geschrapt.

Begroting (artikel 3)

De Commissie heeft voor de uitvoering van het programma voor het eerste jaar 1,3 miljoen ECU voorgesteld en het aan de begrotingsautoriteit overgelaten om, na de vaststelling van de toekomstige financiële vooruitzichten, het financiële kader voor de laatste vier jaar van het programma te bepalen.

Omwille van budgettaire duidelijkheid en gelet op de begrotingsrestricties heeft de Raad voor de uitvoering van het programma, in verband met de geplande looptijd een financieringsbedrag van 3,9 miljoen ECU uitgetrokken.

2. Amendementen van het Europees Parlement

a) Door de Commissie in haar gewijzigd voorstel overgenomen amendementen

Van de twaalf amendementen die het Parlement in eerste lezing heeft goedgekeurd, heeft de Commissie er vier positief onthaald, waarvan één in zijn geheel (amendement nr. 7) en drie ten dele (amendementen nrs. 3, 9 en 10).

i) Door de Raad aanvaarde amendementen

De Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt amendement nr. 7 (aan het einde van actie I 3) en, in het kader van de risicobeleving bij het grote publiek, amendement nr. 10 (aan het einde van actie II 2) volledig overgenomen.

ii) Door de Raad niet aanvaarde amendementen

Wat de amendementen nrs. 3 en 9 betreft, heeft de Raad de Commissie niet kunnen volgen. De Raad heeft namelijk geoordeeld dat de beperkte draagwijdte en het beperkte budget waarin is voorzien, geen ruimte laten om werkzaamheden met het oog op een duidelijke omschrijving van de vele ziekten te overwegen of om acties te voeren die rechtstreeks tot het grote publiek zijn gericht.

b) Door de Commissie in haar gewijzigd voorstel niet overgenomen amendementen

i) De Raad heeft goeddeels de motiveringen gevolgd op grond waarvan de Commissie bepaalde amendementen van het Parlement niet heeft overgenomen, namelijk:

- de amendementen nrs. 1 en 2, die verwijzen naar het Verdrag van Amsterdam, dat nog niet is geratificeerd;

- amendement nr. 13, dat de reikwijdte van de voorgestelde acties in het kader van het programma al te zeer uitbreidt;

- amendement nr. 5 betreffende de begroting, omdat het door het Parlement voorgestelde financieringsbedrag de financieringsmogelijkheden in het huidige kader van de financiële vooruitzichten overschrijdt;

- amendement nr. 6, dat een horizontale bepaling beoogt die de op het gebied van de volksgezondheid reeds aangenomen besluiten gemeen hebben.

ii) Wat de amendementen nrs. 4, 11 en 12 betreft, deelt de Raad over het algemeen de zienswijze van het Parlement in deze drie amendementen, namelijk dat het niet opportuun is in dit stadium specifieke ziekten te viseren. Aangezien bijlage III geschrapt is, zijn deze amendementen in het kader van het gemeenschappelijk standpunt overbodig geworden.

IV. CONCLUSIE

De Raad heeft grotendeels vastgehouden aan de benadering en de doelstellingen van het Commissievoorstel, maar heeft daarbij rekening gehouden met de huidige specifieke situatie van het communautaire optreden op het gebied van de volksgezondheid, met de budgettaire gegevens en restricties, en met de noodzaak van een stapsgewijze aanpak op dit brede en ingewikkelde terrein.

(1) PB C 214 van 16.7.1997, blz. 7.

(2) PB C 19 van 21.1.1998, blz. 6.

(3) PB C 64 van 27.2.1998, blz. 91.