NL Publicatieblad van de Europese Unie C 132/47

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's „Naar een Single Market Act — Voor een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen — 50 voorstellen om beter samen te werken, te ondernemen en zaken te doen”

(COM(2010) 608 definitief)

2011/C 132/08

Rapporteurs: FEDERSPIEL, SIECKER en VOLEŠ

De Commissie heeft op 27 oktober 2010 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig artikel 262 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie te raadplegen over de

„Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's Naar een Single Market Act - Voor een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen 50 voorstellen om beter samen te werken, te ondernemen en zaken te doen”

COM(2010) 608 definitief.

De afdeling Interne markt, productie en consumptie, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 4 maart 2011 goedgekeurd.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 15 en 16 maart 2011 gehouden 470e zitting (vergadering van 15 maart) onderstaand advies uitgebracht, dat met 108 stemmen vóór, bij 12 onthoudingen, werd goedgekeurd.

1. Algemene opmerkingen

1.1 Het EESC is ingenomen met het initiatief van de Commissie om de eengemaakte markt nieuw leven in te blazen, al neemt zij hierbij de rapporten van Monti, Lamassoure en González niet werkelijk ter harte. Dat wil zeggen: zij zorgt niet op een adequate manier voor een eengemaakte markt die ten dienste staat van consumenten en burgers, iets waar het EP op aandrong in zijn resolutie van 10 mei 2010.

1.2 Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) heeft de eengemaakte markt nauw in het oog gehouden vanuit het perspectief van het maatschappelijk middenveld en hiervoor in 1994 de waarnemingspost voor de interne markt opgericht (WIM). Het verzoekt de Europese Commissie dan ook om de WIM als een van de belangrijkste betrokken partijen te betrekken bij initiatieven als het Internemarktforum.

1.2.1 Het is een goede zaak dat de Commissie bij het ontwikkelen en uitvoeren van nieuwe maatregelen een groot belang wil toekennen aan het overleg en de dialoog met de civiele samenleving. Als de institutionele vertegenwoordiger van de civiele samenleving hoopt het EESC dan ook dat het voortaan al wordt benaderd als deze maatregelen zich nog in een embryonale fase bevinden en dat het eveneens wordt geraadpleegd voor de evaluatie – ex ante en ex post – van hun impact.

1.3 De bijdrage van organisaties van het maatschappelijk middenveld is van cruciaal belang voor de juiste afstemming van de maatregelen die nodig zijn om de eengemaakte markt een nieuwe impuls te geven, aangezien zij de gebruikers hiervan vertegenwoordigen. De 50 voorstellen die nu ter tafel liggen zijn nog maar het begin van een lang proces om de eengemaakte markt nieuw leven in te blazen. Omdat de eengemaakte markt zich voortdurend verder ontwikkelt, mag er nooit een eind aan dit proces komen.

1.4 Het EESC heeft vastgesteld dat een aantal maatregelen ontbreekt in de Single Market Act en zal te zijner tijd met voorstellen komen. Die zullen ook het vertrouwen van de burgers sterken. Deze maatregelen omvatten copyrightheffingen, de herziening van de copyrightrichtlijn, webneutraliteit, gegevensbescherming, bescherming van investeerders, het protocol inzake sociale vooruitgang, het statuut van de Europese besloten vennootschap, elektronische aanbestedingen, Europese ratingbureaus, gelijke behandeling van mannen en vrouwen, micro- en familiebedrijven, en steun voor de oprichting van nieuwe en de uitbreiding van bestaande bedrijven, debetkaarten en creditcards, elektronisch betalen, consumptief krediet en te hoge schuldenlasten, interbancaire overschrijvingen en jongeren alsook een volledige invoering van de euro en verbetering van de werking van de gemeenschappelijke eurobetalingsruimte (SEPA).

1.5 Dit advies bevat geen diepgaande studie van alle voorstellen voor een Single Market Act. Over een aantal van deze voorstellen heeft het EESC al adviezen uitgebracht, en het zal zijn standpunten gedetailleerder verwoorden als de Commissie in het verlengde van de mededeling met voorstellen komt, waaronder voorstellen met betrekking tot de vlaggenschipinitiatieven van de Europa 2020-strategie. Het EESC heeft prioriteiten in kaart gebracht waar de in het EESC vertegenwoordigde hoofdcomponenten van het maatschappelijk middenveld het over eens zijn. Helaas heeft de Commissie in dit verband verzuimd om de opmerkingen en conclusies uit het „Verslag over het EU-burgerschap 2010 - Het wegnemen van de belemmeringen voor de rechten van EU-burgers” (1) ter harte te nemen. Deze prioriteiten zouden alle partijen op de eengemaakte markt in staat moeten stellen om de mogelijkheden ervan ten volle te benutten. Het EESC hamert op de noodzaak van een holistische aanpak die meer om het lijf heeft dan de kunstmatige onderverdeling van de Single Market Act in drie pijlers. Het EESC wil de eclectische aard van de voorstellen verhelpen en stelt daarom voor om de samenhang tussen en de onderlinge afhankelijkheid van de afzonderlijke maatregelen te versterken. De voorstellen vullen elkaar in die zin aan dat zij op elkaar inwerken en een impact hebben op de samenleving als geheel: werknemers, consumenten, bedrijven en burgers. Er is geen aparte eengemaakte markt voor elk van die categorieën. Krachtens het VEU (artikel 3, lid 3) brengt de Unie „een interne markt tot stand. Zij zet zich in voor de duurzame ontwikkeling van Europa, op basis van een evenwichtige economische groei en van prijsstabiliteit, een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen die gericht is op volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang, en van een hoog niveau van bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu. De Unie bevordert de wetenschappelijke en technische vooruitgang”. Het EESC hamert op het belang van een goede bescherming van de consument.

1.6 Open communicatie over de toegevoegde waarde en de problemen is van essentieel belang om publiek draagvlak te creëren. Op de korte termijn gerichte beleidsdoelen leiden nogal eens tot een gebrek aan samenhang en/of onevenwichtige voorstellen. Bovendien dragen financieel-economische, politieke en sociale crises niet bij aan het vertrouwen van de burger in de EU. Het is belangrijk dat de concrete situatie en de reële zorgen van de burger in aanmerking worden genomen.

1.7 Het kan niet alleen een verantwoordelijkheid van de Europese Commissie zijn om aandacht te vragen voor kwesties inzake de eengemaakte markt en het publiek voor te lichten over instrumenten (2) waarvan iedereen gebruik kan maken. De input van de organisaties van het maatschappelijk middenveld is onmisbaar. Ook is een cruciale rol weggelegd voor nationale overheden, die in aanmerking moeten nemen dat de eengemaakte markt een onlosmakelijk onderdeel is van onze nationale economieën. Politieke partijen, de media, onderwijsinstellingen en alle andere partijen hebben een historische verantwoordelijkheid: zij moeten ervoor zorgen dat de EU in staat is om de problemen van de globalisering adequaat, en op basis van de waarden die tot dusverre kenmerkend zijn geweest voor onze sociale markteconomieën, aan te pakken. De wereld zal niet op ons wachten. Met fragmentatie, protectionisme, nationalisme en gebrek aan visie zullen we niet kunnen concurreren met de nieuwe wereldmachten.

1.8 De eengemaakte markt is het hart van de Europese eenwording en van de Europa 2020-strategie. Zowel toezicht op als beheer en handhaving van de wetgeving voor deze markt zijn cruciaal. Hiertoe dient de Europese Commissie nauw samen te werken met de lidstaten, waarbij beter gebruik moet worden gemaakt van het scorebord van de interne markt.

2. Specifieke opmerkingen

De volgende prioriteiten staan in willekeurige volgorde (de nummering van de voorstellen uit de mededeling staat tussen haakjes aangegeven):

2.1 Het Handvest van grondrechten als wezenlijk onderdeel van de eengemaakte markt (29)

De Commissie wil ervoor zorgen dat rekening wordt gehouden met de in het Handvest opgenomen rechten, waaronder het recht op collectieve actie. Zij benadrukt eens te meer de verplichtingen van de Europese instellingen en de inmiddels wettelijk bindende status van het Handvest. Uit het hierboven aangehaalde artikel 3, lid 3, van het VEU blijkt zonneklaar dat economische vrijheden niet ten koste mogen gaan van sociale grondrechten. Mario Monti onderkent dit probleem en stelt voor om de eengemaakte markt door middel van fundamentele vakbondsrechten weer in balans te brengen. Het EESC beveelt de Commissie aan om het Handvest volledig te integreren in de eengemaakte markt en de lidstaten met een opt-out te verzoeken het te ondertekenen.

2.2 Diensten (4 en 43)

De verdere ontwikkeling van de eengemaakte dienstenmarkt zou ervoor moeten zorgen dat het volledige potentieel van diensten wordt benut en aldus moeten leiden tot hernieuwde groei en werkgelegenheid, keuzevrijheid en concurrentie op de markt, tot voordeel van consumenten. Dit zou bovendien alle dienstverleners ten goede komen, met name kleine en middelgrote bedrijven, of ze nu op de eengemaakte markt dan wel alleen lokaal actief zijn, omdat de regelgeving wordt vereenvoudigd en de markttoegang wordt verbeterd. Het EESC dringt aan op veiligheid, betere kwaliteit en betaalbaarheid van de diensten voor consumenten en bedrijven. Het is ook zaak om de toepassing van de dienstenrichtlijn te verbeteren, de activiteiten van de aanspreekpunten verder te ontwikkelen, meer informatie in andere talen aan te bieden, de administratieve samenwerking tussen lidstaten te verbeteren en de betrokken partijen bewust te maken van de mogelijkheid van grensoverschrijdende dienstverlening.

Gezien recente ontwikkelingen en een bepaalde zaak van het Hof van Justitie van de Europese Unie is het ook te spreken over het langverwachte voorstel voor een herziene richtlijn inzake de rechten van reizigers.

2.2.1 De markt voor financiële retaildiensten (40 en 41)

Onder meer op de markt voor financiële retaildiensten zijn de grootste tekortkomingen in de werking van de eengemaakte markt vastgesteld. Naast hypotheken zou ook een aantal andere onderwerpen die in EESC-adviezen en Commissiemededelingen aan de orde zijn gesteld zo snel mogelijk moeten worden behandeld.

Het EESC is ingenomen met het initiatief om verbetering te brengen in de toegankelijkheid van de elementaire dienstverlening door banken en in de transparantie en onderlinge vergelijkbaarheid van banktarieven.

2.3 Diensten van algemeen belang (DAB) (25)

De Commissie zegt toe dat zij uiterlijk in 2011 een mededeling vergezeld van een maatregelenpakket met betrekking tot diensten van algemeen belang zal aannemen. Het EESC is ingenomen met het initiatief om de evaluatie van overheidsdiensten te ondersteunen en factoren die universele toegang belemmeren weg te nemen, en dringt eens te meer aan op een bindende kaderrichtlijn (3). Het doel van de mededeling en van andere maatregelen met betrekking tot openbare diensten zou moeten zijn om lidstaten te helpen hun openbare diensten conform het DAB-protocol te ontwikkelen en te verbeteren. Bij de evaluatie van openbare diensten, waarbij alle grote stakeholders betrokken dienen te worden, zou ook nauwgezet gekeken moeten worden naar eerdere liberaliseringen. Het is vooral van belang dat de kwaliteit en de toegankelijkheid op peil blijven. Hieronder valt ook de mogelijkheid om gemakkelijk over te stappen, wat de concurrentie ten goede komt. De EU moet expertise opbouwen om de impact van alle internemarktinitiatieven en andere EU-initiatieven op het gebied van openbare diensten goed te kunnen beoordelen, conform het DAB-protocol.

2.4 Duurzame ontwikkeling (10, 11 en 27)

Het EESC staat achter het idee van een energie-efficiëntieplan om het potentieel voor energiebesparingen beter te benutten. We hebben een goed werkende eengemaakte markt nodig om te kunnen zorgen voor een betaalbaar, zeker en duurzaam aanbod voor de energieconsument. Een goed werkende eengemaakte energiemarkt brengt voor de consument meer keuzevrijheid en lagere prijzen met zich mee, maar de gemeenschappelijke minimumnormen moeten worden aangescherpt. Voor de verdere ontwikkeling van zogenoemde „slimme meters”, die consumenten bewust maken van hun verbruikspatronen en de bijbehorende kosten, is meer regelgeving nodig. Dan kan ervoor worden gezorgd dat nieuwe technologieën sneller voet aan de grond krijgen en dat energiediensten dankzij de concurrentie efficiënter worden. Verder is het EESC geïnteresseerd in de resultaten van het onderzoek naar de haalbaarheid van een initiatief inzake de ecologische voetafdruk (4).

2.5 Kleine en middelgrote bedrijven en andere bedrijfsvormen (5) (12, 13, 14 en 37)

2.5.1 Zeker in de nasleep van de crisis is de toegang tot financiën voor kleine en middelgrote bedrijven van het grootste belang. Zij moeten het vooral hebben van bankleningen, omdat ze geen toegang hebben tot kapitaalmarkten en andere financieringsbronnen. Het EESC is daarom ingenomen met het voorstel om de toegang van het MKB tot kapitaalmarkten te verbeteren. De eengemaakte markt openstellen voor risicokapitaalfondsen kan de financieringsmogelijkheden van het MKB eveneens ten goede komen, vooral als het aankomt op innovatie en nieuwe technologieën.

2.5.2 Toegang tot financiering is slechts een deel van het probleem. Het is voor kleine en middelgrote bedrijven, en ook voor de sociale economie, eveneens belangrijk dat gesnoeid wordt in de administratieve rompslomp, die vanwege hun omvang zwaarder op hen drukt. In dit verband is een betere toepassing van de Small Business Act cruciaal, zodat deze eindelijk de verwachte resultaten, waaronder bijvoorbeeld het statuut van de Europese besloten vennootschap, kan opleveren. Om dezelfde reden dient de vereenvoudiging van jaarrekeningenrichtlijnen voor het MKB hoge prioriteit te krijgen. Maatregelen voor duurzame ontwikkeling en milieubescherming mogen het MKB geen schade berokkenen.

2.5.3 Het is een goede zaak dat de Commissie een voorstel voor een verordening betreffende het statuut voor een Europese Stichting wil presenteren en een studie wil laten uitvoeren naar de situatie van onderlinge waarborgmaatschappijen. Zo'n studie zou moeten uitmonden in een statuut voor dergelijke maatschappijen. Verder zouden de Commissie en de lidstaten ervoor moeten zorgen dat er daadwerkelijk een statuut van de Europese vereniging komt.

2.6 Concurrentievermogen (19, 20 en 21)

Het stimuleren van ondernemerschap is de grootste bron van groei en werkgelegenheid. Dit betekent dat de beginselen van slimme regelgeving moeten worden toegepast. De onderlinge koppeling van vennootschapsregisters zou een eerste stap kunnen zijn op weg naar een beter bedrijfsklimaat en kunnen bijdragen tot een soepeler werkende eengemaakte markt. Het EESC is ook voorstander van andere maatregelen om het bedrijfsklimaat, de governance van de eengemaakte markt en de communicatiemethoden te verbeteren. Snelle invoering van een geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB) en de herziening van de BTW-richtlijnen zouden een impuls moeten betekenen voor grensoverschrijdende bedrijfsactiviteiten.

2.7 Normalisatie (6)

Normen zijn een hoeksteen van de eengemaakte markt en het EESC steunt maatregelen om de normalisatie efficiënter te maken. Consumenten en kleine en middelgrote bedrijven moeten beter bij de normalisatie worden betrokken, onder meer door de kostenfactoren die hun inbreng beperken constant en op duurzame wijze aan te pakken. Normen mogen niet worden bepaald door specifieke partijen. De EU-normen moeten een veel grotere rol gaan spelen in de internationale handel en dienen bij de komende handelsbesprekingen op bilateraal en multilateraal niveau gepromoot te worden.

2.8 Een digitale eengemaakte markt (2, 5 en 22)

2.8.1 De elektronische handel lijkt het grootste slachtoffer te zijn van de fragmentatie van de eengemaakte markt, die zich uit in niet-geharmoniseerde regelgeving, tekortschietende interoperabiliteit van informatiesystemen en onopgeloste problemen rond intellectuele-eigendomsrechten. Worden deze problemen opgelost, dan kan dat er al heel snel toe leiden dat bedrijven meer activiteiten kunnen ontplooien, consumenten een grotere keuze aan producten en diensten krijgen en burgers tevredener zijn over het functioneren van de eengemaakte markt, zonder dat de bescherming van de consument erbij inschiet. Het voorstel inzake elektronische handel is daarom van eminent belang.

2.8.2 Elektronische interoperabiliteit is een van de prioriteiten om alle activiteiten op de eengemaakte markt gemakkelijker te maken. De totstandkoming van een ware digitale eengemaakte markt moet zijn gebaseerd op de wederzijdse erkenning van bijvoorbeeld e-handtekeningen, e-certificaten, e-authenticatie en e-formulieren. Een grotere actieradius voor IMI, het informatiesysteem voor de interne markt, zou de administratieve samenwerking en gegevensuitwisseling en aldus de overheid, het bedrijfsleven en de burger ten goede komen. (6)

2.8.3 Auteursrechtenkwesties dienen geregeld te worden door pan-Europese octrooiering van inhoud mogelijk te maken en EU-brede copyrightregels te ontwikkelen waarbij met ieders belangen rekening wordt gehouden. De Single Market Act is wat dit betreft niet proactief genoeg – er kan meer worden gedaan voor de consument.

2.9 Corporate governance en de inbreng van werknemers (36, 37 en 38)

Het EESC is ingenomen met het voorstel van de Commissie om een openbare raadpleging te houden over corporate governance en de positieve invloed ervan op innovatieve sociale projecten. Om de inbreng van werknemers verder te ontwikkelen en de informatievoorziening door bedrijven transparanter te maken moet de Commissie het streven van de EU naar een sterkere corporate governance kracht bijzetten. Het recht van werknemers op informatie, raadpleging en medezeggenschap is als een grondrecht op verschillende plaatsen in het Verdrag opgenomen. Zo heeft artikel 151, 1e alinea, van het VWEU onder meer betrekking op de „sociale dialoog”, en staat in artikel 153, lid 1, dat het optreden van de lidstaten op de volgende gebieden door de Unie ondersteund en aangevuld wordt: „de vertegenwoordiging en collectieve verdediging van de belangen van werknemers en werkgevers, met inbegrip van de medezeggenschap”. Bij de openbare raadpleging is het daarom zaak na te gaan hoe de informatie van bedrijven over sociale aangelegenheden, milieukwesties en mensenrechten transparanter kan worden gemaakt. Het Initiatief voor een Sociaal Ondernemerschap zal door het EESC kritisch worden beoordeeld, met onder meer aandacht voor de mogelijkheid om het vrijwillige karakter van corporate social responsibility (CSR - sociale verantwoordelijkheid van ondernemingen) te behouden, mocht het concreet om het opstellen van een advies worden verzocht.

2.10 Vrij verkeer van werknemers en de economische vrijheden (30)

De Commissie is van plan met een wetgevingsvoorstel te komen voor een betere tenuitvoerlegging van de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers. Dat voorstel zal mogelijk een verduidelijking betreffende de uitoefening van de sociale grondrechten in de context van de economische vrijheden van de interne markt bevatten of met een dergelijke verduidelijking worden aangevuld. Dit is geen voorstel voor een herziening, maar voor een nieuw wetsbesluit ter verbetering van de uitvoering van de richtlijn. Tegenstrijdigheden in de uitvoering van de richtlijn moeten worden opgehelderd en er is een goede omschrijving nodig van de bevoegdheid van lidstaten om te zorgen voor de naleving van hun arbeidsnormen en de inachtneming van hun stelsels van arbeidsbetrekkingen, waarbij de aandacht ook dient uit te gaan naar de cruciale rol van diverse vormen van collectieve onderhandelingen. Is die opheldering eenmaal een feit, dan zou moeten blijken of een herziening van de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers nodig is. Een en ander mag niet ten koste gaan van mededingingsregels en het beginsel van non-discriminatie op grond van nationaliteit. Voor het ontwikkelen van nieuwe wetgeving en het herzien van bestaande wetgeving dient altijd overleg te worden gevoerd met de sociale partners. Ook moet het evenwicht tussen strenge arbeidsnormen en economische vrijheden intact blijven. (7)

2.11 Wetgeving op het gebied van overheidsopdrachten (17)

2.11.1 De Commissie komt in 2012 met wetsvoorstellen om de EU-regelgeving te vereenvoudigen en te actualiseren. Haar streven hierbij is de gunning van opdrachten flexibeler te maken en ervoor te zorgen dat overheidsopdrachten ook kunnen worden gebruikt ter ondersteuning van andere beleidslijnen. Binnen de huidige regelgeving kunnen overheidsopdrachten innovatieve en groene groei ondersteunen. Conform de in 2004 goedgekeurde regels mogen nieuwe voorstellen geen obstakel vormen voor de deelname van kandidaten uit andere lidstaten. Het beginsel van gelijke behandeling moet worden gerespecteerd.

2.11.2 In haar initiatief op het gebied van overheidsopdrachten zou de Commissie meer aandacht moeten besteden aan de hardnekkige verschillen in openheid tussen de markten voor openbare aanbesteding van de EU en die van haar belangrijkste handelspartners. Nagegaan moet worden in hoeverre het haalbaar is dat deze markten in de EU open blijven als derde landen op diezelfde markten ongelijke voorwaarden hanteren. Wat dit betreft moeten de geratificeerde IAO-verdragen en de mensenrechten wereldwijd door iedereen, EU-lidstaten én derde landen, worden gerespecteerd.

2.11.3 Sinds het begin van het internemarktproject halverwege de jaren tachtig is er discussie geweest over de opname van een fundamentele sociale clausule in de regelgeving. De eisen in die richting zijn bij de herziening van de aanbestedingsregels in 2004 gehonoreerd. De herziening van de EU-richtlijnen voor overheidsopdrachten moet leiden tot volledige benutting van het huidige kader voor de integratie van sociale en milieucriteria in de contracten, mits deze criteria stroken met de grondbeginselen van de EU-wetgeving. (8)

2.12 Externe dimensie (24)

Het voorstel om het concurrentievermogen van Europese bedrijven op de internationale markten te garanderen is een van de belangrijkste prioriteiten, aangezien de eengemaakte markt niet kan worden afgeschermd van de wereldwijde concurrentie. De EU moet in de onderhandelingen met haar belangrijkste handelspartners veel sterker hameren op convergentie van de regelgeving en op de invoering van internationale normen die de EU-normen als grondslag hebben. De externe dimensie van de interne markt en de toepassing van regels voor eerlijke handel zijn niet alleen cruciaal om het concurrentievermogen van bedrijven op peil te houden, maar ook om ons sociale en milieumodel te beschermen tegen scheefgetrokken concurrentieverhoudingen. Het stimuleren van het internationale concurrentievermogen mag echter niet ten koste gaan van de bescherming van de grondrechten van consumenten en burgers.

2.13 Toegang tot de rechter/Collectief verhaal (46)

Toegang tot de rechter is van wezenlijk belang voor het vertrouwen van de consument in de eengemaakte markt. De huidige raadplegingen over alternatieve geschillenbeslechting – waar het Europees Parlement (9) en Mario Monti in hun rapporten op aandrongen – moeten uitmonden in wetgevingsvoorstellen van de Commissie. Het is een goede zaak dat het in het werkprogramma van de Commissie voor 2011 aangekondigde wetsvoorstel inzake alternatieve geschillenbeslechting binnenkort wordt gepubliceerd en het EESC hoopt dat dit snel wordt goedgekeurd. Dit is echter op zichzelf geen enkele garantie dat voorstellen op tijd worden gedaan of dat zij zullen zorgen voor een adequate invoering van goed ontworpen en efficiënte mechanismen waarmee consumenten en bedrijven de beschikking zouden krijgen over een nuttig instrumentarium en waarmee zou worden voorkomen dat om oneigenlijke redenen rechtszaken worden aangespannen.

Brussel, 15 maart 2011 De voorzitter van het Europees Economisch and Sociaal Comité Staffan NILSSON

(1) COM(2010) 603 definitief

(2) Zoals SOLVIT, EURES, Europese bureaus voor consumentenvoorlichting en het Enterprise Europe Network.

(3) PB C 221, 8-9-2005, blz. 17

(4) Bij de ecologische voetafdruk is het uitgangspunt dat consumptie omgerekend kan worden in een oppervlakte die voor de productie ervan nodig is. In 2008 was dit 1,8 ha per capita, terwijl er 2,2 ha per capita werd gebruikt.

(5) Het begrip „klein en middelgroot bedrijf” en de verwijzing naar bedrijven moeten alle vormen van toegang tot de eengemaakte markt - profit of non-profit - gaan omvatten. Dat geeft een volledig en genuanceerd beeld van de eengemaakte markt, met al zijn uiteenlopende actoren. Maatregelen voor kleine en middelgrote bedrijven - zoals de aanpak van bureaucratische rompslomp en het wegnemen van hindernissen en administratieve lasten - zijn even relevant voor alle andere bedrijven van de sociale economie.

(6) PB C 128 van 18-5-2010, blz. 103

(7) PB C 44, 11-2-2011, blz. 90

(8) Zie overwegingen 1 en 4 van Richtlijn 2004/18/EG betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten.

(9) Verslag over het verwezenlijken van een interne markt voor consumenten en burgers (Louis Grech, EP-lid)