6. 2. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 31/37 
Advies over vijf voorstellen voor een beschikking van de Raad betreffende de sluiting 
van een samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en 
de Republiek Finland, het Koninkrijk Zweden, het Koninkrijk Noorwegen, de Republiek 
Oostenrijk en de Zwitserse Bondsstaat inzake een Europees plan ter stimulering van de 
economische wetenschap (SPES) 
(91/C 31/11) 
De Raad heeft op 6 juni 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 130 Q, 
lid 2, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het 
Economisch en Sociaal Comité om advies te vragen over bovengenoemde voorstellen. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft besloten, de heer Velasco Mancebo als algemeen 
rapporteur voor de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden aan te wijzen. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 280e zitting (vergadering van 18 oktober 
1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. Met deze vijf ontwerp-beschikkingen wordt be­
oogd, vijf van de zes landen van de Europese Vrijhan­
delsassociatie (EVA) — op basis van met deze landen 
te sluiten overeenkomsten — te laten deelnemen aan de 
tenuitvoerlegging van het Europees plan ter stimulering 
van de economische wetenschap (1989-1992) (SPES), 
dat de Raad op 13 februari 1989 heeft goedgekeurd (1). 
1.2. Met dit experimentele plan, waarvoor thans een 
bedrag van 6 miljoen ecu(2) is uitgetrokken, wordt 
beoogd op communautair vlak een netwerk voor sa­
menwerking en uitwisseling tussen economen met de 
hoogste beroepskwalificaties tot stand te brengen. Het 
plan sluit aan bij een reeks initiatieven die tot doel 
hebben, de efficiency van het wetenschappelijk en tech­
nisch potentieel van de Gemeenschap te verbeteren, 
hetgeen alle lid-staten ten goede zal komen en er uitein­
delijk toe moet leiden dat er een werkelijke Gemeen­
schap van onderzoekers tot stand komt binnen een 
Europese ruimte zonder grenzen. 
1.3. Met de goedkeuring van het SPES-programma 
heeft een uitbreiding plaatsgevonden van doelstellingen 
en maatregelen in het kader van het op 29 juni 1988 (3) 
vastgestelde plan ter stimulering van de internationale 
samenwerking en uitwisseling ten behoeve van de Eu­
ropese onderzoekers, dat beperkt was tot de exacte en 
natuurwetenschappen. 
1.4. In bijlage A bij de vijf ontwerp-overeenkomsten 
worden de specifieke doelstellingen van het SPES-plan 
alsook de wijze van tenuitvoerlegging van het plan 
beschreven. 
1.5. In zijn advies van 28 september 1988 (4) heeft 
het Comité ingestemd met het SPES-programma. Hoe-
(!) PB nr. L 44 van 16. 2. 1989, blz. 43. 
(2) In een op 23 mei 1990 voorgelegde ontwerp-beschikking heeft 
de Commissie voorgesteld, het budget voor het SPES-plan op 
te voeren met 4 miljoen ecu. Het Comité heeft op 19 september 
1990 met dit voorstel ingestemd (advies ESC 1059/90). 
(3) SCIENCE-programma (1988-1992) (PB nr. L 206 van 
30.7. 1988, blz. 34). 
(4) PB nr. C 318 van 12. 12. 1988, blz. 23. wel de doelstellingen van het programma hem nogal 
beperkt leken, heeft het zich op het standpunt gesteld 
dat het „programma uiteindelijk zal bijdragen tot een 
versterking van het Europese potentieel op het gebied 
van de economische wetenschap, met name door een 
betere interactie van onderzoeksresultaten". 
1.6. Krachtens artikel 5 van de beschikking van 
de Raad is de Commissie, overeenkomstig artikel 130 
N van het Verdrag, gemachtigd om te onderhandelen 
over overeenkomsten met derde landen, in het bijzonder 
die Europese landen die kaderovereenkomsten voor 
wetenschappelijke en technische samenwerking met de 
Gemeenschap hebben gesloten, ten einde deze landen 
bij het gehele programma of een deel ervan te betrekken. 
1.7. Dit geldt voor de landen die bedoeld zijn in de 
onderhavige vijf voorstellen voor een beschikking. Met 
deze landen zijn kaderovereenkomsten gesloten die de 
Raad in een beschikking van 9 februari 1987 (5) heeft 
goedgekeurd. 
1.8. De bij de ontwerp-beschikkingen gevoegde sa­
menwerkingsovereenkomsten zien er als volgt uit: 
— Een financiële bijdrage van elk van de landen voor 
de financiering van de in het kader van de onder­
zoekscontracten uit te voeren werkzaamheden en 
van de beheers- en huishoudelijke uitgaven t.b.v. 
het SPES-programma. 
Deze financiële bijdrage, waarvan de modaliteiten 
in een bijlage bij de tekst van elk van de overeen­
komsten zijn opgenomen, is evenredig aan het bruto 
binnenlands produkt van elk van de landen. De 
bijdrage voor Finland wordt geraamd op 121 600 
ecu, voor Zweden op 215 400 ecu, voor Noorwegen 
op 114 600, ecu, voor Oostenrijk op 160 800 ecu en 
voor Zwitserland op 230 400 ecu. 
— Personen en onderzoeksinstellingen uit de vijf lan­
den krijgen het recht om onderzoeksvoorstellen in 
te dienen en contracten met de Commissie te sluiten. 
— Bepalingen betreffende een eventuele heronderhan­
deling over of beëindiging van de overeenkomsten. 
(s) PB nr. L 71 van 14. 3. 1987, blz. 29. 
Nr. C 31/38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 6. 2. 91 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Het Comité stemt in met de vijf ontwerp-be-
schikkingen, maar wenst hierbij het volgende aan te 
tekenen. 
2.2. Het Comité merkt in de eerste plaats op dat 
deelneming van de EVA-landen aan het SPES-plan 
strookt met het reeds goed ontwikkelde sa­
menwerkingsbeleid jegens deze landen op wetenschap­
pelijk en technisch gebied. 
2.3. Deze samenwerking krijgt onder meer gestalte 
door de mogelijkheid die deze landen wordt gegeven 
om aan bepaalde specifieke EG-programma's voor 
onderzoek deel te nemen. De modaliteiten van deze 
deelneming hangen af van de aard van de programma's 
en de in dat verband door de Raad genomen beslissin­
gen. De grote lijnen van deze modaliteiten zijn voor het 
laatst uiteengezet in de mededeling van de Commissie 
aan de Raad van 19 juni 1990 getiteld „Samenwerking 
met derde landen op het gebied van wetenschap en 
technologie" (!). 
2.4. Net als bij de programma's milieu, geneeskunde 
en gezondheid, en SCIENCE — bij de tenuitvoerlegging 
waarvan de EVA-landen reeds zijn betrokken — is in 
dit bijzondere geval gekozen voor een formule waarbij 
van volwaardige deelname sprake is. 
2.5. Afgezien van de juridische context waarin deze 
overeenkomsten moeten worden geplaats, wijst het 
Comité erop dat de uitbouw van de wetenschappelijke 
en technische samenwerking tussen de Gemeenschap en 
de EVA-landen gezien moet worden tegen de achter­
grond van de bredere samenwerking in het algemeen 
tussen de Gemeenschap en deze landen, en wel met het 
oog op de tot stand te brengen Europese Economische 
Ruimte (EER), conform de Verklaringen van Luxem­
burg (april 1984) en van Oslo (december 1989) van de 
ministers van de Gemeenschap en de EVA. 
2.5.1. In de verklaring van Oslo worden uitbreiding 
en intensivering van de samenwerking in het kader van 
EG-programma's voor onderzoek en technologische 
ontwikkeling tussen de Gemeenschap en de EVA-landen 
expliciet genoemd als één van de doelstellingen die 
verwezenlijkt moeten worden in het kader van een 
Europese Economische Ruimte. 
(!) Doe. COM(90) 256 def. 
Gedaan te Brussel, 18 oktober 1990. 2.6. Het Comité heeft er in zijn advies over de betrek­
kingen tussen de Europese Gemeenschap en de EVA (2) 
reeds op gewezen dat de EER niet beschouwd moet 
worden als een uitbreiding van de Europese Gemeen­
schap met de EVA-landen. Het Comité acht deze op­
merking van wezenlijk belang waar het gaat om de 
uitbouw van de wetenschappelijke en technische samen­
werking; in artikel 130 F van het EEG-Verdrag stelt de 
Gemeenschap zich immers ten doel „de wetenschappe­
lijke en technologische bases van de Europese industries 
te versterken en de ontwikkeling van haar internatio­
nale concurrentiepositie te bevorderen." 
2.7. Het Comité sluit zich met deze zienswijze dan 
ook volledig aan bij de Commissie, die er in paragraaf 
2.3 van genoemde mededeling aan de Raad op heeft 
gewezen dat ten aanzien van de wetenschappelijke en 
technische samenwerking met de EVA-landen „een 
evenwicht (moet) worden gevonden tussen de behoefte 
aan samenwerking en de behoefte aan concurrentie, 
aangezien de ondernemingen in deze landen concurre­
ren met ondernemingen in de Gemeenschap". 
2.8. Deze overwegingen doen niets af aan de instem­
ming van het Comité met het voornemen om bij het 
SPES-plan ook de EVA-landen te betrekken; deze uit­
breiding kan de Europese wetenschappelijke wereld als 
geheel alleen maar ten goede komen. Wel wil het 
Comité er hier opnieuw op wijzen dat de totstandbren­
ging van een Europese Economische Ruimte, in het 
kader waarvan wetenschappelijke en technische samen­
werking een zeer belangrijke rol dient te spelen, er niet 
toe mag leiden dat „sommige landen profijt trekken 
van dit proces zonder hier de noodzakelijke te­
genprestaties op politiek en economisch gebied tegen­
over te stellen" (3). 
2.9. Het Comité dringt er bij de Raad op aan, met 
deze opmerkingen rekening te houden in de richtsnoe­
ren die, overeenkomstig een daartoe tijdens de vergade­
ring van 29 juni 1990 genomen besluit, binnenkort 
zullen worden vastgelegd voor het beleid van de Ge­
meenschap inzake wetenschappelijke en technische sa­
menwerking met derde landen, en in het bijzonder met 
de EVA-landen. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Het Comité dringt er opnieuw op aan dat de 
inhoud van de samenwerkingsakkoorden zodanig 
wordt gewijzigd dat het tijdens het derde jaar op te 
stellen evaluatierapport over de resultaten van het SPES-
plan ook aan hem wordt toegezonden. 
(2) PB nr. C 182 van 23. 7. 1990, blz. 33. 
(3) PB nr. C 182 van 23. 7. 1990, paragraaf 3.5. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^ois STAEDELIN