A4-0133/99

Resolutie over het ontwerpactieplan van de Raad en de Commissie hoe de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam inzake de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid het best kunnen worden uitgevoerd (13844/98 - C4-0692/98 - 98/0923(CNS))

Het Europees Parlement,

- gezien het actieplan van de Raad en de Commissie (13844/98 - C4-0692/98 - 98/0923(CNS)), dat aan de Europese Raad in Wenen van 11 en 12 december 1998 is voorgelegd,

- gezien de mededeling van de Commissie van 14 juli 1998 "Naar een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" (COM(98)0459 - C4-0551/98),

- gezien de verklaring van de Europese Unie van 10 december 1998 over de fundamentele rechten,

- gezien het verslag van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken en de adviezen van de Commissie institutionele zaken en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger (A4-0133/99),

A. zich bewust van de belangrijke politieke, economische en sociale ontwikkelingen in Europa gedurende dit decennium, alsook van de toenemende aantrekkingskracht die de Europese Unie op vele landen van dit continent en aangrenzende regio's uitoefent als model voor het samenleven van volkeren met verschillende tradities en als model van een ruimte zonder economische grenzen,

B. zich ervan bewust dat de ontmoeting tussen landen met weliswaar op een gemeenschappelijke basis en beginselen gefundeerde, maar duidelijk verschillende culturen, sociale vangnetten, politieke bestellen en rechtsorden verrijkend kan zijn, maar ook problemen kan doen rijzen aangezien deze landen het hoofd moeten bieden aan het feit dat er van de zijde van de burgers een steeds grotere vraag is naar meer gerechtigheid, rechtvaardigheid en gelijke omstandigheden wat betreft veiligheid en rechtsbescherming,

C. in het besef ook van de beperkingen van een louter nationale aanpak ten aanzien van een proces van een dergelijke omvang dat een heel continent bestrijkt en vandaar ten aanzien van de problemen waarmee de lidstaten van de Europese Unie worden geconfronteerd om de gevolgen ervan op menselijk, sociaal en economisch vlak in de hand te houden en tijdens dit proces de bakens te behouden die van wezenlijk belang blijken te zijn voor de burgers en de Europese publieke opinie in het algemeen,

D. zich bewust van het feit dat de georganiseerde misdaad profiteert van het ontbreken of niet toepassen van Europese wetgeving op gebieden zoals immigratiebeleid, asielbeleid en justitiële samenwerking op burgerrechtelijk en strafrechtelijk gebied, alsmede van het afschotten van nationale rechtsstelsels, hetgeen weerzin wekt bij de publieke opinie en leidt tot het verlies aan geloofwaardigheid van de nationale autoriteiten tegenover hun burgers en tot kosten die niet alleen in geld maar ook in menselijke en politieke termen worden gemeten,

E. zich bewust van de beperkingen die inherent zijn aan de intergouvernementele aanpak in het kader van de derde pijler van het EU-Verdrag en die hun neerslag vinden in het qua opzet en uitvoering fragmentarische karakter van tal van maatregelen, overeenkomsten en besluiten die reeds hun beslag hebben gekregen of nog op de agenda staan; verwachtend dat deze maatregelen door de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam aan kracht zullen winnen, hetgeen een nieuwe stimulus zal geven die de burgers in staat zal stellen samen de vruchten te plukken van hun democratische traditie,

F. ervan overtuigd dat het wederzijds vertrouwen tussen de Europese en de nationale instellingen en tussen deze instellingen en de Europese burgers moet worden vergroot,

G. overwegende dat de wettige vraag naar veiligheid van diegenen die op het grondgebied van de Europese Unie leven niet kan worden losgekoppeld van de nagestreefde rechtvaardigheid die een van de identiteitskenmerken van de Europese Unie is; dat politiële maatregelen, om doeltreffend te kunnen zijn, gepaard moeten gaat met meer justitiële samenwerking; dat justitiële samenwerking slechts mogelijk is als het nationale preventie- en repressiebeleid zo vaak mogelijk op Europees niveau wordt gecoördineerd,

H. er akte van nemend dat de vijftien lidstaten door middel van het Verdrag van Amsterdam eindelijk besloten hebben om de problemen bij de bron aan te pakken door wijzigingen van constitutionele aard aan te brengen; ervan overtuigd dat de Unie via deze bepalingen enerzijds ingaat op de eisen van enkele constitutionele rechtbanken in verband met eerbiediging van de fundamentele vrijheden overeenkomstig de beginselen van de rechtsstaat en anderzijds bevestigt dat zij het als haar taak beschouwt zich samen met de lidstaten in te zetten voor de bevestiging van economische, maar ook politieke en burgerlijke beginselen; er kennis van nemend dat het met name onderstaande bepalingen betreft,

- artikel B VEU (toekomstig artikel 2 VEU), dat "handhaving en ontwikkeling van de Unie als een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" als doelstelling van het Verdrag vooropstelt, en waarop de bepalingen van artikel 73 I EGV (toekomstig artikel 61 EGV), voor de eerste pijler, en K.1 VEU (toekomstig artikel 29 VEU), voor de derde pijler, aansluiten;

- artikel F VEU (toekomstig artikel 6 VEU) dat bepaalt dat "de Unie gegrondvest is op de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, en van de rechtsstaat, welke beginselen de lidstaten gemeen hebben", alsook artikel 6 A EGV (toekomstig artikel 13 EGV) op grond waarvan de Gemeenschap onder meer bevoegd is om "passende maatregelen te nemen om discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid te bestrijden",

- artikel F.1 VEU (toekomstig artikel 7 VEU) dat bepaalt dat eerbiediging van de fundamentele rechten niet alleen een voorwaarde is om tot de Unie te kunnen toetreden, maar ook een conditio sine qua non voor de uitoefening van haar rechten,

- artikel L VEU (toekomstig artikel 46 VEU), waarin de bevoegdheden worden omschreven die het Europese Hof van Justitie bezit inzake fundamentele rechten en politiële en justitiële samenwerking in strafzaken;

- titel III A EGV (toekomstige titel IV EGV) over het vrije verkeer van personen, alsook titel V VEU (toekomstige titel VI VEU) over de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken,

- artikel 117 EGV (toekomstig artikel 136 EGV) dat verwijst naar de sociale grondrechten in het Europees Sociaal Handvest van Turijn (1961) en in het Gemeenschapshandvest van de sociale grondrechten van de werkenden (1989) en dat tevens de rechtsgrondslag vormt voor de bestrijding door de Europese Unie van uitsluiting,

I. overwegende dat de invoering van een nieuwe titel IV van het Verdrag, betreffende de totstandkoming van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, de voorafgaande opneming van het acquis van Schengen veronderstelt, zoals ook bepaald wordt in een aan het Verdrag gehecht protocol,

J. ervan overtuigd dat, na de totstandbrenging van de interne markt, de invoering van de eenheidsmunt en het leggen van de grondvesten van het sociale Europa, de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (RVVR) een van de belangrijkste en prioritaire doelstellingen wordt van de Europese Unie, die moet uitgaan van het beginsel dat het vrij verkeer van personen en de samenwerking op het gebied van strafmaatregelen uit de aard van de zaak van invloed zijn voor de fundamentele rechten van het individu, zowel voor wat betreft het beleid dat wordt overwogen als voor de reeds uitgevoerde acties,

K. van mening dat de totstandbrenging van deze ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid een dringende eis is van de Europese publieke opinie (van allen die op het grondgebied van de Europese Unie woonachtig zijn), dat de verwezenlijking ervan nauw verbonden is met de totstandbrenging van een werkelijk, niet uitsluitend formeel, Europees burgerschap en dat zij het enige mogelijke toekomstperspectief vormt van de interne markt waarbinnen personen, goederen, kapitaal en diensten vrij kunnen bewegen,

L. kennis nemend van de conclusies van de Europese Raad van Wenen en van het besluit om in het najaar van 1999 een buitengewone zitting te houden over de problematiek rond vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid,

M. gezien de positieve uitkomst en de opmerkingen van de Interparlementaire Conferentie die zijn Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken op 24 en 25 maart 1999 heeft georganiseerd,

I in de eerste plaats, ijveren voor een verdergaande definitie van de grondrechten en het Europees burgerschap en strijden tegen elke vorm van discriminatie

1. stemt ten volle in met het besluit van de Europese Raad om op 14 oktober 1999 een buitengewone bijeenkomst in Tampere te houden om de totstandbrenging van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te bespreken; acht het van fundamenteel belang dat de staatshoofden en regeringsleiders, alsmede het nieuw gekozen Europees Parlement en de nationale parlementen, een gemeenschappelijke strategie uitwerken voor de volgende thema's:

- het Europees burgerschap en de grondrechten van alle personen die op het grondgebied van de Unie wonen,

- volledige verwezenlijking van het vrije verkeer van personen overeenkomstig artikel 7A EGV (toekomstig artikel 14 EGV);

- immigratie en asiel,

- onderlinge erkenning van de gerechtelijke uitspraken in burgerlijke en strafzaken,

- bestuursrechtelijke, justitiële, douane- en politiële samenwerking met het doel een klimaat van groter wederzijds vertrouwen te scheppen en uitbreiding van de rol van gemeenschappelijke lichamen zoals Europol te versterken;

verklaart bereid te zijn om van meet af aan mee te werken aan het uitstippelen van deze strategie in samenwerking met de werkgroep op hoog niveau die tot taak heeft de conclusies van Tampere op te stellen, en daarbij tezamen met de nationale parlementen een adequate participatie van de "civil society" in de hand te werken;

2. verklaart dat de eerbiediging van de grondrechten niet alleen een criterium dient te zijn om de wettigheid van communautair optreden te toetsen maar eveneens het waarmerk van de Europese Unie dient te zijn; is derhalve in het licht van de vele rechtsbronnen waaruit deze rechten voortvloeien van mening dat het initiatief van de voorzitter van de Raad om een Handvest van de grondrechten uit te werken met de grootst mogelijke aandacht moet worden geanalyseerd en dat met name de toegevoegde waarde van dit initiatief ten opzichte van de huidige situatie moet worden bepaald;

3. is van oordeel dat dit initiatief een aanvulling of nadere uitwerking dient te zijn van het Europees

Verdrag betreffende de bescherming van de rechten van de mens (EVRM) en van de andere bestaande of in voorbereiding zijnde internationale documenten die de lidstaten hebben ondertekend of voornemens zijn te ondertekenen; dat het voor ieder van de rechten in kwestie moet aansluiten op andere rechtsbesluiten en een ijkpunt moet zijn voor de werkzaamheden van het Europese Hof van Justitie, dat tot dusverre bij gebrek aan wetgeving veelvuldig als wetgever heeft moeten optreden;

4. is van mening dat het toekomstige "Handvest" dat door het Europees Parlement ((Er dient daarbij met name rekening te worden gehouden met de verklaring over fundamentele rechten en vrijheden van 12.04.1989 (PB C 120 van 16.5.1989, blz. 51) en de resoluties van 14.06.1991 over het burgerschap van de Gemeenschap (PB C183 van 15.7.1991, blz. 473), van 21.11.1991 over het burgerschap van de Unie (PB C 326 van 16.12.1991, blz. 205) en van 10.02.1994 over de Grondwet van de Europese Unie (PB C 61 van 28.02.1994, blz. 155).

)), de nationale parlementen en het Europese Hof van Justitie moet worden opgesteld, op basis van het EVRM en de jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens, een zo hoog mogelijk peil van bescherming tot stand moet brengen van de rechten die voortkomen uit de gemeenschappelijke grondwettelijke tradities van de lidstaten;

5. wijst erop dat het beginsel van de rechtsstaat jurisdictionele controle vereist voor de vraagstukken in verband met de fundamentele vrijheden en de rechten van personen en acht het onaanvaardbaar dat in het Verdrag vrijwaringsclausules zijn opgenomen welke de controlebevoegdheid van het Hof van Justitie inperken;

6. acht het van prioritair belang dat de Commissie voorstellen indient voor:

- instelling van een instantie voor toezicht op de wijze waarop de Instellingen omgaan met persoonlijke gegevens (artikel 213 B EGV - toekomstig artikel 286 EGV);

- juridische middelen om te bewerkstelligen dat bij de werkzaamheden van de Instellingen in het kader van de derde pijler in alle lidstaten hetzelfde beschermingsniveau verzekerd is;

- toegang tot de documenten van de Instellingen (artikel 191 A EGV - toekomstig artikel. 255 EGV);

7. acht het dringend geboden dat de Commissie een algemeen plan en concrete maatregelen indient voor de bestrijding van iedere discriminatie naar geslacht, ras of etnische afkomst, godsdienst of levensovertuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid, alsmede van uitsluiting (artikelen 6 A en 117 EGV - toekomstige artikelen 13 en 136 EGV);

8. wijst er nogmaals op dat meer samenhang noodzakelijk is tussen de naar buiten en de naar binnen gerichte actie van de Unie via opstelling van gemeenschappelijke standpunten tijdens de onderhandelingen in internationale fora of in de betrekkingen met derde landen;

II. Ten tweede, de vraagstukken in verband met het vrij verkeer van personen en het immigratie- en visumbeleid aanpakken

9. bevestigt nogmaals dat het vrij verkeer van personen overeenkomstig artikel 7A van het Verdrag onder bevoegdheid van de Gemeenschap valt, dat het op 1 januari 1993 in zijn totaliteit had moeten worden toegepast en dat het geldt voor eenieder die legaal in de Unie verblijft;

10. verzoekt de Commissie tegen de Europese Raad van Tampere, in het licht van het werkprogramma van het Verdrag (artikelen 62 en 63), de debatten die de Raad reeds heeft gevoerd en de teksten die het Parlement heeft aangenomen, met een nieuwe strategie te komen, een grondige evaluatie te verrichten van de bestaande wetgeving op dit gebied en zo nodig met voorstellen te komen ter herziening en rationalisatie van de ongeveer 70 documenten die thans van kracht zijn; is voorts van mening dat eveneens rekening moet worden gehouden met de belangrijke koppeling aan het uitbreidingsproces, de strategie ter voorbereiding van de toetreding en de aan de kandidaat-lidstaten gestelde voorwaarde dat zij de communautaire wetgeving op het gebied van justitie en binnenlandse zaken integraal moeten toepassen;

11. bevestigt nogmaals dat de volgende onderwerpen dringend op een nieuwe, werkelijk communautaire leest moeten worden geschoeid:

- vrij verkeer van personen,

- het visumbeleid (harmonisatie van de lijst van derde landen, verbeteringen in het uniforme model, afgifteprocedure),

- het immigratiebeleid, door duidelijke toelatings- en verblijfsvoorwaarden vast te stellen (met name wat betreft gezinshereniging),

- vaststelling van een statuut voor onderdanen van derde landen die legaal in de Unie verblijven, en positieve steunmaatregelen om hun integratie te bevorderen,

- efficiënte bestrijding van de illegale immigratie, waarbij de nadruk moet worden gelegd op de criminele netwerken die de mensenhandel organiseren,

- uitwerking van een rechtskader dat de Unie in staat stelt situaties van massale toestroom van ontheemden op te vangen via een geharmoniseerde regeling voor tijdelijke bescherming, alsook invoering van een instrument van humanitaire en financiële solidariteit tussen de lidstaten,

- harmonisatie van de omstandigheden waarin asielzoekers worden opgevangen en van de wetgevingen inzake de procedures voor de toekenning van de status van vluchteling en de vormen van aanvullende bescherming;

12. acht het, teneinde de vaststelling van een dergelijke aanpak te vergemakkelijken, noodzakelijk dat op de volgende intergouvernementele conferentie wordt voorgesteld dat voor de behandeling van de betrokken kwesties de medebeslissingsprocedure zal worden toegepast;

13. herinnert eraan dat de totstandbrenging van het vrije personenverkeer binnen de Europese Unie de voorafgaande opneming in het Verdrag vereist van het acquis van Schengen, en wel deels in de eerste, deels in de derde pijler; acht het derhalve absoluut noodzakelijk dat er een uitvoerige balans van dit acquis wordt opgemaakt; is van mening dat het Parlement in geen geval gebonden zal zijn door het besluit inzake de onderbrenging van dit acquis, dat vóór de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam door de Raad moet worden genomen aan de hand van een uitzonderlijke procedure (eenstemmigheid binnen de Raad, geen initiatiefrecht van de Commissie, geen raadpleging van het Europees Parlement);

14. verzoekt de Raad zo spoedig mogelijk de maatregelen te nemen welke nodig zijn om overeenkomstig artikel 73 J EGV (toekomstig artikel 62 EGV) te waarborgen dat personen bij het overschrijden van de binnengrenzen niet gecontroleerd worden;

III Ten derde, naar een Europese juridische en justitiële ruimte

15. is van oordeel dat de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid vóór de toekomstige uitbreiding van de Unie haar beslag moet krijgen; verzoekt de Raad en de Commissie zo spoedig mogelijk de daartoe noodzakelijke maatregelen te nemen;

16. is van oordeel dat de Unie in het algemeen ten doel moet hebben het contact van de burgers en de bedrijven met de rechtspraak te vereenvoudigen en de rechtspraak doelmatiger te maken, zulks in een geïntegreerde Europese ruimte, onder meer door de ontwikkeling van een gemeenschappelijke juridische cultuur te bevorderen; is van mening dat de totstandbrenging van een Europese juridische en justitiële ruimte hand in hand dient te gaan met volledige parlementaire en rechterlijke controle ((Zie resolutie van het Europees Parlement van 13 maart 1998 over justitiële samenwerking in strafzaken in de Europese Unie, par. 8 (PB C 104 van 6.4.1998, blz. 267.));

17. herinnert eraan dat iedere persoon recht heeft op een onafhankelijke en onpartijdige rechter en een eerlijk proces, waarbij het beginsel geldt dat iedereen geacht wordt onschuldig te zijn totdat de schuld is bewezen; wijst met nadruk op het belang van naleving van de beginselen van gelijke toegang tot de rechtspraak, bescherming van de rechten van de verdediging en gelijkheid van rechtsmiddelen zowel in burgerlijke als in strafzaken;

18. wijst erop dat de reclassering van wie zijn schuld aan de maatschappij heeft afgelost een fundamenteel beginsel van het Europese strafrecht vormt; onderstreept voorts dat de rechten van slachtoffers van misdrijven en terrorisme beschermd moeten worden en dat een adequaat systeem voor de schadeloosstelling van deze slachtoffers moet worden gewaarborgd;

19. is van mening dat gratis rechtsbijstand in geval van gebrek aan middelen moet worden gewaarborgd bij alle gerechtelijke procedures;

Het leven van iedere dag van de Europese burgers verbeteren door de justitiële samenwerking te versterken

20. acht het dringend noodzakelijk om, zoals in de verklaring van Avignon wordt gevraagd, de problemen aan te pakken waarmee de burgers in het dagelijks leven worden geconfronteerd, door de Overeenkomst van Brussel II inzake de huwelijkswetgeving en de herziening van de Verdragen van Brussel en Lugano over erkenning van arresten op handelsgebied in communautaire besluiten over te nemen en door de regeling van grensoverschrijdende geschillen te vergemakkelijken (door het mogelijk te maken onmiddellijk vast te stellen welk recht geldt), evenals de toegang tot de rechtspraak;

21. is voorts van mening dat erkenning en uitvoering van de besluiten tussen de lidstaten vrijwel automatisch dient te verlopen; dat het in dit kader dringend geboden en onontbeerlijk is te werken aan de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende bepalingen van burgerlijke rechtsvordering en van de regels met betrekking tot collisie en jurisdictiegeschillen (artikel 73 M EGV - toekomstig artikel 65 EGV) en de administratieve samenwerking tussen civielrechtelijke instanties uit te breiden door op Europees niveau gespecialiseerde netwerken op te zetten (EUROJUST), door ambtenaren uit te wisselen of door verbindingsofficieren te benoemen;

22. is van mening dat het in artikel K.4 VEU (toekomstig artikel 32 VEU) inzake onderlinge justitiële bijstand vastgelegde beginsel dat de Raad de voorwaarden en de grenzen vastlegt voor het optreden van rechters en politierechters op het grondgebied van een andere lidstaat, in samenwerking en overleg met de instanties van deze lidstaat, vaker zou kunnen worden toegepast in de civiele sector, waar de mate van integratie zou moeten overeenkomen met de voortaan communautaire aard van deze wetgeving;

23. verzoekt de Commissie de nieuwe, door artikel 73 M EGV (toekomstig artikel 65 EGV) geboden mogelijkheden maximaal te benutten om een corpus van eigen civielrechtelijke regels uit te werken en om de verenigbaarheid van de burgerlijke rechtsvorderingsprocedures te bevorderen.

De rol van de Unie inzake strafbare feiten en straffen omschrijven

24. acht het van fundamenteel belang dat serieus werk wordt gemaakt van misdaadpreventie door de totstandbrenging van een efficiënte samenwerking tussen de nationale politiediensten en Europol; acht het onontbeerlijk dat de Europol-overeenkomst wordt geactualiseerd zodra het Verdrag van Amsterdam in werking treedt, om een beter onderscheid te kunnen maken tussen de taken die Europol in het belang van een bepaalde lidstaat verricht en de taken die van Europees belang zijn omdat er meerdere lidstaten in het geding zijn of omdat zij worden uitgevoerd in het belang van een Instelling van de Unie; in dit laatste geval dient Europol als een Europees bureau op te treden en gemachtigd te zijn operationele taken uit te voeren onder toezicht van de (in EUROJUST, het Europese netwerk voor onderlinge bijstand verenigde) politierechters en van het Europees Parlement en het Hof van Justitie ((Zie resolutie van het Europees Parlement over de in 1998 geboekte vooruitgang bij de tenuitvoerlegging van de samenwerking in de sectoren justitie en binnenlandse aangelegenheden, overeenkomstig Titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie, deel II, punt 13 a) van de notulen van 14.1.1999.));

25. vestigt voorts de aandacht op de wirwar van rechtsregels (b.v. met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens) waaraan de werkzaamheden van Europol onderworpen zijn en op het gevaar van daaruit voortvloeiende aantastingen van de fundamentele rechten; is daarom van mening dat gepaste kaderbesluiten moeten worden genomen om de gelijkwaardigheid te verzekeren van de bepalingen die van kracht zijn in het kader van de eerste pijler, de derde pijler en de Europol-conventie;

26. bevestigt zijn gehechtheid aan het beginsel van artikel K.4 VEU (toekomstig artikel 32 VEU) inzake onderlinge steun op gerechtelijk gebied volgens welk de Raad bepaalt "onder welke voorwaarden en met welke beperkingen" rechters en magistraten mogen optreden op het grondgebied van een andere lidstaat in overleg met en met instemming van de autoriteiten van die staat; acht het vanuit dezelfde optiek redelijk de Europese justitiële netwerken verder uit te breiden, de uitwisseling van politierechters te stimuleren en, voor het geval de financiële belangen van de Gemeenschap moeten worden verdedigd (op basis van artikel 209 A EGV - toekomstig artikel 280 EGV) uiteindelijk de benoeming te overwegen van een "Europese openbare aanklager" die juridische procedures op gang kan brengen (Corpus Juris);

27. wenst, zoals het reeds herhaaldelijk heeft gevraagd, dat de onderlinge compatibiliteit van de strafrechtelijke procedures van de lidstaten wordt verbeterd, dat de voorwaarde van dubbele schuld voor uitwijzing wordt afgeschaft en dat voor kleinere delicten in een directe instructie wordt voorzien; onderschrijft de door een aantal lidstaten geuite wens dat de wederzijdse erkenning wordt verzekerd van de arresten en maatregelen die zijn vastgesteld door de jurisdicties van de lidstaten;

28. acht het in dit verband essentieel dat de Unie een strategie uitstippelt om het beleid van de lidstaten te ondersteunen en te coördineren wanneer het gaat om:

a) misdaden tegen de mensheid of verband houdend met terroristische activiteiten, als de betrokkene door meerdere lidstaten wordt vervolgd, om het verlenen van asielrecht of het gevolg geven aan een verzoek om uitlevering, niet alleen door toepassing van de wetsteksten die deel uitmaken van de communautaire wetgeving in het kader van de derde pijler (verdrag van 10 maart 1995 betreffende een vereenvoudigde uitwijzingsprocedure tussen de lidstaten van de Europese Unie, verdrag van 27 september 1996 betreffende de uitwijzing tussen de lidstaten van de Europese Unie, Europees uitwijzingsverdrag van 13 december 1957), maar eveneens door steun te verlenen aan de internationale instellingen die in deze sectoren werkzaam zijn, door nieuwe instanties op te richten en door gebruik te maken van de relevante juridische instrumenten;

b) de betrekkingen met het Internationaal Strafgerechtshof, de buitengewone rechtbanken (Joegoslavië, Rwanda, Lockerbie ...) en het Europees Hof voor de rechten van de mens;

c) misdrijven die het grondgebied van een lidstaat overschrijden en waarvoor op basis van het toekomstige artikel 31 VEU zo spoedig mogelijk maatregelen dienen te worden overwogen tot vaststelling van minimumvoorschriften met betrekking tot de elementen die strafbare misdrijven vormen en tot de toepasbare strafmaatregelen; dit zou kunnen gelden voor misdrijven die

- de lichamelijke onschendbaarheid/gezondheid van mensen betreffen (bijvoorbeeld terrorisme, mensenhandel, schending van bio-ethische beginselen, kinderporno, racisme en vreemdelingenhaat, handel in verdovende middelen, enz.);

- de Europese economie betreffen (bijvoorbeeld het vervaardigen van valse euro's, schending van de financiële belangen van de Unie, witwassen van geld op internationale schaal, omkoperij, milieu, enz.);

- worden gepleegd met gebruikmaking van middelen die noodzakelijkerwijs de nationale grenzen overschrijden (bijvoorbeeld: Internet);

- worden gepleegd door burgers van verschillende lidstaten (georganiseerde misdaad, enz.);

- voor rekening van de georganiseerde misdaad komen;

IV Ten slotte: reeds in de overgangsfase wijziging van de arbeidsmethoden en de betrekkingen tussen de Instellingen en met de maatschappij

29. is van mening dat de verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid een taak is in het kader waarvan de lidstaten en de Europese Instellingen nauw moeten samenwerken door middel van gecoördineerde planning; meent dat moet worden gezorgd voor adequate formules om de deelneming van instellingen op Europees en nationaal niveau en van vertegenwoordigers van de civiele maatschappij te waarborgen bij de bepaling en tenuitvoerlegging van de maatregelen in het kader van het actieprogramma, en dat daarbij de volgende beginselen in aanmerking moeten worden genomen:

- deze strategie, waarvan de wezenlijke bestanddelen moeten worden voorgelegd in Tampere, dient gebaseerd te zijn op het witboek van de Commissie (dat tevens een voorstel kan zijn voor het programma voor de zittingsperiode van het Europees Parlement) en op gespecialiseerde strategische documenten die door het voorzitterschap van de Raad en/of de Commissie moeten worden opgesteld voor iedere sector die verband houdt met de verwezenlijking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (RVVR); het daaruit voortkomende actieprogramma zou de huidige meerjarenprogramma's moeten omvatten (zoals het programma ter bestrijding van de georganiseerde misdaad of van drugs) in een kader waarin rekening wordt gehouden met de onlosmakelijk met elkaar verbonden eisen van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, en de nadruk moeten leggen op het beleid dat de Unie de komende vijf jaar voor ogen staat met betrekking tot de fundamentele rechten en preventieve maatregelen tegen iedere vorm van discriminatie (artikel 6 A EGV - toekomstig artikel 13 EGV);

- over de hierin opgenomen alternatieven dient een brede discussie te worden gevoerd, waaraan wordt deelgenomen door het Europees Parlement, de nationale parlementen en de civiele maatschappij;

30. is van mening dat eveneens

- ervoor moet worden gezorgd dat de Europese burgers optimaal bewust worden gemaakt en worden voorgelicht en dat bij alle Instellingen van de Unie (met name op plaatselijk en regionaal niveau) diensten voor juridische bijstand worden opgericht te waarborgen;

- het volgen van onderwijs in fundamentele rechten, het Europese juridische stelsel en het vergelijkend Europees recht verplicht worden gesteld voor rechters, advocaten en overheidsambtenaren;

31. acht het reeds thans, in de overgangsfase, wenselijk wat betreft het acquis van de Unie:

- met betrekking tot de sectoren die worden overgebracht naar de eerste pijler, over te gaan tot formele en inhoudelijke heroriëntatie van de nog niet aangenomen of nog niet in werking getreden teksten (met name de verdragen, gemeenschappelijke optredens en andere rechtsbesluiten die verplichtingen van de lidstaten met zich meebrengen), met verificatie van hun wettigheid;

- de wettigheid van de binnen de derde pijler reeds aangenomen of nog in behandeling zijnde wetsbesluiten te toetsen aan het nieuwe grondwettelijke kader, eventueel door een beroep te doen op het Europese Hof van Justitie;

- de verdragen waarvoor de ratificatieprocedure nog niet, of pas in een gering aantal lidstaten op gang is gebracht, om te zetten in "kaderbesluiten";

32. is wat betreft de Europese Instellingen van mening dat :

- bij de samenstelling van de nieuwe Commissie de vraagstukken die verband houden met de fundamentele rechten en de tenuitvoerlegging van de RVVR moeten worden ondergebracht bij één enkele Commissaris, die nauw moet samenwerken met de voorzitter van het College;

- de Raad van ministers van Justitie in nauw contact moet staan met de Raad van ministers van Algemene Zaken en dat de voorbereidende structuren meer moeten opgaan in de structuren die in de communautaire sectoren werkzaam zijn;

- de taakomschrijving van het Waarnemingscentrum voor Racisme en Vreemdelingenhaat moet worden uitgebreid tot alle vraagstukken die vallen onder het toekomstige "Europees Handvest" en tot het opstellen van het jaarverslag over de eerbiediging van de fundamentele rechten in de Unie waarnaar in de verklaring van 10 december 1998 wordt verwezen;

- de Commissie haar diensten moet reorganiseren om de wetgevingswerkzaamheden in deze nieuwe sectoren naar behoren voor te bereiden, de steun aan de lidstaten te waarborgen en ervoor te zorgen dat permanent toezicht wordt gehouden op de tenuitvoerlegging van het programma;

33. is van mening dat er op het gebied van de RVVR aanzienlijke vooruitgang moet worden geboekt vóór de toekomstige uitbreiding van de Unie; verzoekt de Raad en de Commissie zo spoedig mogelijk de benodigde maatregelen te nemen;

34. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de regeringen en parlementen van de lidstaten.