31. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 337/67 
3.4. Met andere woorden, de voorgestelde maatrege­
len ter verwezenlijking van de principiële doelstellingen 
dienen flexibel te zijn, zodat beter kan worden inge-
Gedaan te Brussel, 27 oktober 1988. 
Het Comité stemt in met het doel van het voorstel voor 
een richtlijn van de Commissie, t.w. tenuitvoerlegging 
van procedures en maatregelen m.b.t. voorlichting aan 
de bevolking om de feitelijke bescherming van de volks­
gezondheid in geval van stralingsgevaar te verbeteren. 
Het Comité is echter van mening dat de voorgestelde 
wijze van uitvoering in het huidige stadium te kort 
schiet en, in het licht van o.m. het kernongeluk van 
Tsjernobyl, niet aan de verwachtingen van de bevolking 
tegemoet komt. Daarom wordt de Commissie na­
drukkelijk verzocht, de in dit advies vervatte opmer­
kingen en wijzigingsvoorstellen in haar voorstel te ver­
werken. 
1. Opmerkingen vooraf 
1.1. Allereerst spreekt het Comité zijn bezorgdheid 
uit over het feit dat het gehouden is, op zo korte termijn 
advies over het richtlijnvoorstel van de Commissie uit te 
brengen. Hierdoor heeft het niet voldoende ruggespraak 
kunnen houden, terwijl dit, met het oog op de gevolgen 
van het nucleair ongeluk van Tsjernobyl, juist bijzonder 
belangrijk is. Een dergelijke situatie, waarop het Comité 
in het verleden reeds hevige kritiek heeft geuit, belem-speeld op de achtereenvolgende stadia in de ontwikke­
ling van vraag en aanbod van elektriciteit. 
mert het Comité in de uitoefening van de adviesfunctie 
die het krachtens de bepalingen van het Euratom-
Verdrag, en met name artikel 31 hiervan, bezit. 
1.2. Het Comité behoudt zich dan ook het recht 
voor, de door de EG ter toepassing van Hoofdstuk III 
van het Euratom-Verdrag betreffende de bescherming 
van de gezondheid genomen maatregelen, die door de 
Commissie in haar mededeling van augustus 1986 al 
waren toegezegd, later alsnog aan een grondig onder­
zoek te onderwerpen. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Gezien de — al vaak beschreven — situatie die 
zich als gevolg van het nucleaire ongeluk in Tsjernobyl 
heeft voorgedaan, is het absoluut noodzakelijk maatre­
gelen uit te werken en te nemen om de bevolking 
voor te lichten, zodat de volksgezondheid in geval van 
stralingsgevaar beter feitelijk beschermd is. Bij dit onge­
luk is gebleken dat vanuit het oogpunt van stralings­
blootstelling de gehele EG-bevolking in feite in de omge­
ving van een kerncentrale woont. De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de informatie van de 
bevolking over de bij stralingsgevaar toepasselijke maatregelen ter bescherming van de 
gezondheid en over het alsdan te vertonen gedrag 
(88/C 337/22) 
De Raad van de Europese Gemeenschappen heeft op 30 juni 1988 besloten, overeenkomstig 
de bepalingen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoom­
energie, en met name artikel 31 hiervan, het Economisch en Sociaal Comité advies te vragen 
over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor energie, nucleaire vraagstukken en onderzoek, die met de voorbereiding 
van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 oktober 1988 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Saïu. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 259e zitting (vergadering van 27 oktober 
1988) het volgende advies uitgebracht, dat met meerderheid van stemmen (één onthouding) 
is goedgekeurd. 
Nr. C 337/68 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 88 
2.2. Wanneer op voorlichtingsgebied gemeenschap­
pelijke principes en specifieke bepalingen worden vast­
gesteld ter aanvulling van de richtlijn van de Raad 
van 15 juli 1980(1), als gewijzigd bij de richtlijn van 
3 september 1984(2), „met betrekking tot de ba­
sisnormen voor de bescherming van de gezondheid der 
bevolking en der werkers tegen de aan ioniserende 
straling verbonden gevaren", wordt ingespeeld op de 
verwachtingen en de wensen van de bevolking in de EG 
om volledig, en tevens op coherente en betrouwbare 
wijze geïnformeerd te worden. Bovendien dient nog 
eens benadrukt te worden dat de informatie begrijpelijk 
moet zijn. Het zou daarbij zinvol zijn als de Commissie, 
overeenkomstig artikel 32 van het Euratom-Verdrag, 
de in artikel 30 omschreven basisnormen zou herzien 
of aanvullen, zodat zij bij de gehele bevolking ingang 
vinden en een begrip worden. Tevens zou de Commissie 
voor de coördinatie van de voorlichting moeten zorgen. 
2.3. In dit verband zou alle lid-staten verzocht moe­
ten worden, overeenkomstig artikel 33 van het Eura­
tom-Verdrag (waarin bepaald wordt dat zij de nodige 
maatregelen m.b.t. onderwijs, opvoeding en beroepsop­
leiding moeten nemen), ervoor te zorgen dat in de 
onderwijsprogramma's basisbegrippen worden opgeno­
men op het gebied van radioactiviteit, beoordeling hier­
van en meeteenheden, alsmede stelsels voor de gebruike­
lijke maten, gewichten en volumes, zodat de bevolking 
van jongs af aan met deze begrippen vertrouwd kan 
raken. 
2.4. Het Comité stemt daarom in met het door de 
Commissie nagestreefde doel en staat positief tegenover 
een richtlijn op dit gebied. Hierdoor krijgen verscheide­
ne verlangens hun beslag die het Comité zelf gefor­
muleerd heeft, met name in zijn advies van 25 februari 
1987 over het „ontwerp-voorstel voor een beschikking 
van de Raad inzake een communautair systeem voor de 
snelle uitwisseling van gegevens in geval van abnormaal 
hoge radioactiviteit of een kernongeval" (3), waarin ge­
steld wordt dat „dringende maatregelen nodig zijn om 
het vertrouwen van de bevolking in de voorlichting te 
herstellen en te versterken". 
2.5. Het Comité drong in dit zelfde advies tevens aan 
op initiatieven op het gebied van o.a. de verstrekking 
van informatie aan de bevolking, in het bijzonder po­
pularisering van de informatie, en van preventieve voor­
lichting en scholing. 
2.6. Goedkeuring van een richtlijn m.b.t. voorlich­
ting aan de bevolking strookt bovendien met de bepalin­
gen van artikel 3 van de beschikking van de Raad van 
14 december 1987 „inzake een communautair systeem 
voor de snelle uitwisseling van gegevens in geval van abnormaal hoge radioactiviteit of een kernongeval" (4). 
Het is de bedoeling dat het richtlijnvoorstel op deze 
bepalingen een aanvulling vormt. 
2.7. Het Comité wijst erop dat voorlichting aan de 
bevolking over de diverse risico's van technologische of 
andere (nucleaire, chemische, biologische of natuur­
lijke) oorsprong en over de in een noodgeval te nemen 
gezondheidsbeschermende maatregelen en de aan te 
houden handelwijze, niet alleen een zaak van wet- en 
regelgeving is. Het feit dat besloten is dat de bevolking 
voorgelicht is of wordt, wil dus nog niet zeggen dat dit 
inderdaad het geval is; er moet namelijk voor gezorgd 
worden dat de informatie ook door iedereen ontvangen 
en begrepen wordt. De bevolking die in de buurt van 
een kerncentrale woont, dient van beschermende maat­
regelen en plannen m.b.t. noodsituaties kennis te kun­
nen nemen. 
2.8. De Commissie heeft met haar voorstel slechts 
bepaalde principes willen vastleggen die aan de voor­
lichting van de bevolking ten grondslag zouden moeten 
liggen. Wil een dergelijke richtlijn echter effect sorteren, 
dan dient in ieder geval aan de volgende voorwaarden 
voldaan te worden: 
— de bevolking dient daadwerkelijk informatie te kun­
nen krijgen, 
— de bevolking moet vertrouwen hebben in de kanalen 
langs welke de informatie wordt verspreid en in de 
aldus verspreide informatie, 
— de informatie dient betrouwbaar, d.w.z. volledig, 
begrijpelijk en samenhangend te zijn; zij dient op de 
ernst van het incident afgestemd te zijn, tijdig te 
worden verstrekt en steeds aan de actualiteit te 
worden aangepast. 
2.9. Deze voorwaarden, die de Commissie niet vol­
doende benadrukt, worden naar de mening van het 
Comité pas vervuld als participatie van de gehele bevol­
king wordt gestimuleerd. Daartoe moeten bij de samen­
stelling, de verspreiding en het up-to-date houden van 
de informatie werkgeversorganisaties en vakverenigin­
gen van de desbetreffende sectoren, alsmede milieu­
beschermingsorganisaties en consumentenbonden be­
trokken worden. Deze zouden op dit gebied namelijk 
als doeltreffende tussenschakel kunnen dienen. 
2.10. Het onderhavige richtlijnvoorstel lijkt voort te 
vloeien uit bepaalde beginselen die in het kader van 
richtlijn 82/501/EEG „inzake de risico's van zware on­
gevallen bij bepaalde industriële activiteiten" (5) (de zo­
genaamde „Seveso-richtlijn") zijn vastgelegd. De richt­
lijn maakt namelijk onderscheid tussen informatie van 
preventieve en educatieve aard en meer gerichte infor­
matie in geval van stralingsgevaar. 
(!) PB nr. L 246 van 17. 9. 1980, blz. 1. 
(2) PB nr. L 265 van 5. 10. 1984, blz. 4. 
(3) PB nr. C 105 van 21. 4. 1987, blz. 7. (4) PB nr. L 371 van 30. 12. 1987, blz. 76. 
(5) PB nr. L 230 van 5. 8. 1982, blz. 1. 
31. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 337/69 
2.11. Het Comité keurt dit onderscheid weliswaar 
goed, maar vindt dat, gezien de parallel tussen deze 
richtlijnen, op het gebied van informatie en preventie 
m.b.t. de verschillende typen risico's van zware ongeval­
len, ongeacht hun oorsprong, een gecoördineerde en 
coherente aanpak gevonden moet worden, met name 
om te voorkomen dat allerlei verschillende netwerken 
voor informatie aan de bevolking worden opgezet. 
Hierdoor zou namelijk het effect van de via deze net­
werken verspreide informatie beperkt kunnen worden, 
vooral de algehele doeltreffendheid van preventie­
maatregelen en de beheersing van de bestaande risico's. 
2.12. Het door de Commissie aangebrachte onder­
scheid tussen de twee soorten informatie, als bedoeld in 
paragraaf 2.10, is volgens het Comité dus niet duidelijk 
genoeg. Tevens vindt het Comité dat het verband niet 
duidelijk is tussen het onderhavige richtlijnvoorstel en 
beschikking 87/600/EURATOM „inzake een commu­
nautair systeem voor de snelle uitwisseling van gegevens 
in geval van abnormaal hoge radioactiviteit of een 
kernongeval"^), terwijl het hiermee toch nauw sa­
menhangt. 
2.13. Het Comité vindt het niet nodig, zoals de Com­
missie doet, bevolkingsgroepen te onderscheiden of een 
omschrijving te geven van de „bevolking die kan wor­
den getroffen", voor wier bescherming de lid-staat 
voornemens is noodmaatregelen bij stralingsgevaar te 
treffen. Dergelijke onderscheidingen, die aldus aan de 
afzonderlijke lid-staten ter beoordeling zouden worden 
overgelaten, zouden ertoe kunnen leiden dat de bepalin­
gen van de richtlijn op verschillende wijze worden toe­
gepast en dat de chaotische situatie die zich na 
„Tsjernobyl" heeft voorgedaan en die de betrouwbaar­
heid van de aan de bevolking gegeven informatie ge­
schaad heeft, zich herhaalt. 
2.14. Het Comité is dan ook van oordeel dat deze 
richtlijn de gehele bevolking als bedoeld in richtlijn 
80/836/EURATOM als doelgroep moet nemen. 
2.15. Voor zover nodig dient deze basisinformatie 
met specifieke informatie voor risicogroepen te worden 
aangevuld, nl. de bevolking die in de buurt woont 
van de plaats waar het ongeluk heeft plaatsgevonden, 
zuigelingen en zwangere vrouwen. 
2.16. Met het oog op het voorgaande acht het Comité 
de bepalingen van het richtlijnvoorstel van de Commis­
sie ontoereikend. Deze instelling wordt dan ook, over­
eenkomstig de bepalingen van artikel 31 van het Eura-
tom-Verdrag, uitdrukkelijk verzocht haar voorstel te 
wijzigen door hierin de in dit advies vervatte algemene 
en bijzondere opmerkingen te verwerken. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Artikel 1, lid 2 
3.1.1. De in lid 2, a), gegeven omschrijving is niet be­
vredigend. Deze zou moeten worden aangevuld met de 
(') PB nr. L 371 van 30. 12. 1987, blz. 76. bepalingen van artikel 1, lid 1, van de beschikking van de 
Raad van 14 december 1987 (87/600/EURATOM). 
3.2. Artikel 1, lid 2 
3.2.1. De in lid 2, b), gegeven definitie heeft slechts 
op noodsituaties in de lid-staten betrekking. Het zou 
echter ook zinvol zijn, erop te wijzen dat het om de 
installaties en werkzaamheden gaat die in artikel 2 van 
de Raadsbeschikking van 14 december 1987 omschreven 
worden. Bovendien zou het nuttig en gewenst zijn, het 
grensoverschrijdende aspect aan de orde te stellen. 
3.3. Artikel 1, lid 2 
3.3.1. In de onder lid 2, c), gegeven omschrijving 
dient een onderscheid te worden gemaakt tussen al­
gemene informatie, die voor de gehele bevolking be­
doeld is, en specifieke informatie t.b.v. de bevolkings­
groepen „voor wier bescherming de lid-staat voorne­
mens is noodmaatregelen bij stralingsgevaar te treffen". 
3.4. Artikel 2, lid 2 
3.4.1. Aangezien in het tweede lid van dit artikel 
naar Bijlage I wordt verwezen, dient het eerste lid de 
gehele bevolking te betreffen. 
3.5. Artikel 2, lid 3 
3.5.1. De gehele bevolking wordt geïnformeerd, zon­
der dat zij hierom heeft gevraagd. 
3.6. Artikel 2, lid 4 
3.6.1. Om voor de — zeer gewenste — coördinatie 
te zorgen, zodat er geen chaotische situatie ontstaat 
zoals na de ramp van Tsjernobyl gebeurde, zouden 
de lid-staten de informatie niet alleen actueel moeten 
houden en regelmatig verstrekken, maar ook aan de 
Commissie moeten doorgeven. 
3.7. Artikel 3 
3.7.1. In artikel 3 zou naar artikel 3 van de Raads­
beschikking van 14 december 1987 verwezen moeten 
worden. 
3.8. Artikel 4 
3.8.1. Om het ingrijpen zo efficiënt mogelijk te laten 
verlopen, is het gewenst dat de medewerkers van de 
dienst bescherming burgerbevolking en de betrokken 
overheidsinstanties ook in kennis worden gesteld van 
de wijze waarop de interne veiligheidsdiensten van de 
bedoelde installaties ingrijpen. 
Nr. C 337/70 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 88 
3.9. Artikel 6 
3.9.1. Het is gewenst dat de bevoegde instantie(s) 
niet alleen belast wordt c.q. worden met het bepalen van 
de aard van de informatie en de verzameling, registratie, 
verwerking en overdracht hiervan, maar ook met het 
overleg met de beroepsorganisaties, vakbonden, consu­
mentenbonden en milieu-organisaties, die als tus­
senschakel in de voorlichting kunnen fungeren. 
3.9.2. De in artikel 2 en 3 bedoelde informatie dient 
verspreid te worden via de kanalen die het best bij 
de gebruiken in de lid-staten aansluiten. In geval van 
stralingsgevaar zou de bevolking moeten weten, bij 
welk signaal zij attent moet zijn op informatie om de 
situatie het hoofd te kunnen bieden. 
3.10. Artikel 7 
3.10.1. In geval van stralingsgevaar dient de informa­
tie die uit hoofde van artikel 3 aan de burgers van een 
lid-staat wordt verstrekt, ook aan de Commissie te 
worden doorgegeven, evenals (in het kader van bilate­
rale betrekkingen) aan de lid-staten waarvan de bevol­
king risico loopt. 
3.11. Bijlage 11 - punt I B 
3.11.1. Ook in punt I B zou naar artikel 3 van de 
Raadsbeschikking van 14 december 1987 verwezen 
moeten worden. 
Gedaan te Brussel, 27 oktober 1988. 3.12. Bijlage II - punt II 
3.12.1. Wat betreft de houding tegenover levens­
middelen en drinkwater dient verwezen te worden naar 
de adviezen m.b.t. oogst, vervoer en verwerking van 
landbouwprodukten en m.b.t. veeteelt 
3.13. Bijlage II - punt UI 
3.13.1. In de evacuatieplannen zouden bepalingen 
opgenomen moeten worden waarmee in geval van een 
ernstig ongeluk eerst de vlak bij de plaats van het 
ongeluk woonachtige bevolking geëvacueerd kan wor­
den, en daarna de bevolking in een grotere straal daar­
omheen. 
3.13.2. In deze tweede zone dienen twee groepen te 
worden onderscheiden: 
— zuigelingen en zwangere vrouwen, die gevoeliger 
zijn voor straling, 
— de rest van de bevolking. 
3.13.3. Willen de evacuatieplannen optimaal func­
tioneren, dan dient hierin controle op de uitvoering te 
worden opgenomen. 
3.13.4. Voorts is het gewenst dat de lid-staten hun 
evacuatieplannen mededelen aan de Commissie en de 
landen die risico lopen. 
3.13.5. In de plannen moet ook de opvang van de 
geëvacueerde bevolking worden geregeld, zodat deze 
gerustgesteld en verzorgd wordt. De personen die voor 
de opvang worden ingeschakeld, dienen een specifieke 
training te krijgen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE