COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 05.11.1997 
COM(97) 560 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
GEVOLGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 
VOOR HET BELEID, DE INSTELLINGEN EN DE WETGEVING VAN DE 
GEMEENSCHAP 

GEVOLGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 
VOOR HET BELEID, DE INSTELLINGEN EN DE WETGEVING VAN DE 
GEMEENSCHAP 
Inhoud 
A. INLEIDING 4 
B. GEVOLGEN VAN DE OVERGANG IN DE DIVERSE SECTOREN 4 
B.1 Begroting van de Gemeenschap 4 
B.2. Landbouwbeleid 6 
B.3. Administratieve uitgaven 7 
C. AANPASSING VAN DE GEMEENSCHAPSWETGEVING 9 
Cl Juridisch kader voor de euro 9 
C.2. Voornaamste gevolgen voor de EU-wetgeving 10 
D. PRAKTISCHE ASPECTEN VAN DE OVERGANG 13 
D. 1. Begroting en financieel beheer 13 
D.2. Statistieken 15 
D.3. Informatica 16 
D.4. Diversen 17 
E. CONCLUSIES 17 
Bijlagen: 
1. Betalingsverrichtingen op de begroting 1996 19 
2. Gevolgen van de overgang voor beleidsmaatregelen buiten de 
Gemeenschapsbegroting 21 
3. Geraamde agromonetaire afwijkingen op 1.10.1997 23 
4. Overschakeling van bezoldigingen: aanverwante zaken 24 
5. Invoering van de euro in de secundaire wetgeving van de 
Gemeenschap 25 
6. Wettelijke drempels en plafonds die aan de euro 
moeten worden aangepast 27 
7. Richtsnoeren voor de overgang van monetaire verwijzingen 
in de wetgeving 28 
2-
8. Overzicht van de gevolgen van de overgang op de euro 
voor de Gemeenschapswetgeving 32 
DOUANE 
Douanewetboek 33 
GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID 
Agromonetair stelsel 36 
VRIJ VERKEER VAN WERKNEMERS 
Sociale zekerheid van migrerende werknemers 38 
INTERNE MARKT 
Cultuurgoederen 40 
Overheidsopdrachten 41 
Bankwezen 43 
Verzekeringen 46 
Effecten 49 
Vennootschapswetgeving 51 
Verslaggeving 53 
Producten met gebreken 55 
Intellectuele eigendom 57 
INDIRECTE BELASTINGEN 
BTW-wetgeving 58 
GEMEENSCHAPPELIJK HANDELSBELEID 
Exportkredieten 61 
EXTERNE BETREKKINGEN 
Internationale overeenkomsten 64 
CONSUMENTENBESCHERMING 
Consumentenkrediet en sommige andere overeenkomsten 66 
BEGROTINGEN 
Financieel Reglement 68 
ADMINISTRATIEVE UITGAVEN 
Salarissen en pensioenen 70 
GEVOLGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 
VOOR HET BELEID, DE INSTELLINGEN EN DE WETGEVING VAN DE 
GEMEENSCHAP 
A. INLEIDING 
1. In deze mededeling wordt getracht een volledig beeld te geven van de 
gevolgen die de overgang op de euro op Gemeenschapsniveau en ook 
voor de lidstaten zal hebben. Aan de totstandkoming van de mededeling 
hebben alle diensten van de Commissie meegewerkt. Tevens zijn 
vertegenwoordigers van de andere Instellingen en organen geraadpleegd. 
Bij de voorbereiding is voornamelijk aandacht besteed aan: 
- de praktische gevolgen voor het beleid van de Gemeenschap; 
- verenigbaarheid van de bestaande Gemeenschapswetgeving met de 
euro; 
- de technische en praktische gevolgen (informatica, administratieve 
veranderingen, voorlichting en opleiding van personeel, enz.). 
2. Er wordt niet alleen aandacht besteed aan de gevolgen van de overgang, 
maar ook aan de wetgevende en andere werkzaamheden die voor en na 
het ingaan van de derde fase moeten worden verricht. Bijlage 8 bevat een 
uitvoerige beschrijving van het werkprogramma. 
Hierbij zijn ook andere Gemeenschapsinstellingen betrokken, bijvoorbeeld 
wanneer het gaat om de invoering van speciale wetgeving. Deze wetgeving 
die op Gemeenschapsniveau ontstaat, zal vervolgens direct of indirect 
doorwerken in de lidstaten. De onderhavige mededeling biedt zowel de 
lidstaten als de Gemeenschapsinstellingen steun bij het afronden van hun 
eigen voorbereidingen. 
B. GEVOLGEN VAN DE OVERGANG IN DE DIVERSE SECTOREN 
B.1. BEGROTING VAN DE GEMEENSCHAP 
3. Momenteel wordt de begroting opgesteld in ecu (art. 11 van het Financieel 
Reglement) maar zowel de inkomsten als de uitgaven geheel of gedeeltelijk 
verwezenlijkt op basis van nationale valutakoersen: 
Aan de inkomstenzijde worden de nationale bijdragen in nationale 
valuta betaald. De traditionele eigen middelen worden betaald zoals ze 
geïnd worden (met aftrek van 10% inningskosten die worden 
ingehouden door de lidstaten) terwijl de BTW- en BBP-bijdragen 
worden berekend en betaald volgens een systeem waarin twee ecu-
koersen (1 februari en de laatste werkdag van het voorgaande jaar)1 
worden toegepast. 
Al deze bijdragen worden in jaar "n+1"gecorrigeerd,zodat de definitieve bijdragen overeenkomen met 
de in jaar "n" daadwerkelijk gerealiseerde belastbare inkomsten 
Aan de uitgavenzijde worden de betalingsverplichtingen grotendeels 
aangegaan en betaald in ecu (bijv. Structuurfondsen, onderzoek en 
andere beleidssectoren). De uitgaven luiden dus voornamelijk in ecu 
met uitzondering van de betalingsverplichtingen onder de Afdeling 
Garantie van het EOGFL en de administratieve uitgaven (vooral 
salarissen en pensioenen). Proportioneel gezien vertegenwoordigen de 
landbouwuitgaven echter meer dan de helft van de totale 
begrotingsuitgaven (bijna 52% van de betalingskredieten in 1996) van 
de Gemeenschap en de administratieve uitgaven nog eens 3,5% (zie 
tabel in bijlage 1A). Beide posten worden nader belicht onder B 2 en 
B.3. 
4. Wanneer transacties in nationale valuta en niet in ecu plaatsvinden, krijgt 
de Gemeenschapsbegroting te maken met wisselkoersrisico's omdat de 
nationale valuta aan schommelingen onderhevig zijn. Dit is momenteel het 
geval aan de inkomstenzijde en in mindere mate aan de uitgavenzijde. 
Zodra de euro is ingevoerd, hebben de deelnemende lidstaten de 
munteenheid van de Gemeenschapsbegroting. Dit betekent dat 
koersschommelingen voor deze landen komen te vervallen, maar niet voor 
de andere lidstaten. Zowel aan de inkomsten- als aan de uitgavenzijde 
zullen de koersrisico's dus veel geringer zijn. 
Vanaf 1 januari 1999 wil de Commissie in de regel steeds gebruik maken 
van de mogelijkheid verplichtingen in de euro-eenheid te voldoen2 
wanneer het gaat om begrotingsuitgaven in de deelnemende lidstaten. 
5. De onmiddellijke voordelen van de monetaire unie zouden nog kunnen 
worden geconsolideerd en vergroot door bijkomende maatregelen. Zo zou 
de euro, bijvoorbeeld, in alle lidstaten zo veel mogelijk kunnen worden 
gebruikt voor begrotingsuitgaven die nu nog in nationale valuta 
plaatsvinden (Afdeling Garantie van het EOGFL, administratieve uitgaven, 
enz.). Maar voorzover het de "pre-ins" betreft zouden de onderliggende 
betalingsverplichtingen nog steeds in nationale valuta luiden en dat zou 
betekenen dat de wisselkoersrisico's nog steeds ten laste van de begroting 
zouden komen. Verdere informatie wordt verstrekt in bijlage 8 (informatie 
over het Financieel Reglement).3. 
Krachtens artikel 8.3 van Verordening .../98 van de Raad over de invoering van de euro, gebaseerd 
op artikel 1091(4) EG-Verdrag, die medio 1998 zal worden aangenomen, wanneer de lijst van 
deelnemende lidstaten is vastgesteld.Zie ook de resolutie van de Raad van 7 juli 1997 betreffende 
het juridische kader voor de invoering van de euro (PB C236 van 2.8.97, blz. 8 -12). 
De Commissie heft in de loop van 1994 al eens een soortgelijk voorstel op tafel gelegd. Zij wilde Art. 
11 van het Financieel Reglement wijzigen om de begroting niet alleen in ecu op te stellen maar ook 
in ecu uit te voeren, behalve daar waar sectorale verordeningen anders bepalen. Op dat moment 
hadden een aantal lidstaten bezwaren tegen een meer algemeen gebruik van de ecu, zij het om 
redenen die in de huidige situatie niet meer relevant zijn. 
6. De overgang op de euro zal nog meer gevolgen hebben voor de begroting, 
met name voor kasoperaties en financieel beheer. Deze gevolgen zijn 
vooral van praktische aard en worden daarom onder D behandeld. 
Voor de inkomsten en uitgaven van de EGKS- en EOF-begroting gelden 
afzonderlijke regels (Bijlage 2). Aangezien bijdragen en betalingen in beide 
gevallen in ecu worden uitgedrukt, zal de overgang hier naar verwachting 
zonder problemen verlopen. 
B.2. LANDBOUWBELEID 
7. Volgens de huidige agromonetaire regels worden prijzen en andere 
bedragen uitgedrukt in ecu, maar door de lidstaten betaald of geïnd in 
nationale valuta. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de 
landbouwomrekeningskoers die geldt op de datum waarop de transactie 
plaatsvindt4. De landbouwomrekeningskoersen volgen de dagkoersen met 
een zeker verschil dat groter is bij een revaluatie ten opzichte van de ecu 
dan bij een devaluatie. Leidt een dergelijke revaluatie tot een aanzienlijke 
daling van de landbouwomrekeningskoers en dus ook van de prijzen en 
bedragen in nationale munt, dan kan tijdelijk financiële steun worden 
gegeven om het inkomensverlies van de landbouwers te compenseren. 
8. De uitgaven die de lidstaten in het kader van het GLB verrichten, worden 
maandelijks door de Afdeling Garantie van het EOGFL in nationale valuta 
terugbetaald. Deze bedragen gaan niettemin tegen de omrekeningskoers 
in ecu te boek^. Er bestaat dus steeds een verschil tussen de prijzen en 
bedragen in ecu volgens het GLB en de bedragen die uiteindelijk op de 
begroting worden geboekt. De tabel in bijlage 3 laat zien dat het verschil 
tussen de landbouwomrekeningskoers en de marktkoers in de meeste 
gevallen 3 tot 4% bedraagt en voor bepaalde landen en soorten bedragen 
zelfs kan oplopen tot meer dan 10%. Een globaal verschil van 1% komt 
ruwweg overeen met 400 miljoen ECU. 
9. De invoering van de euro op 1.1.1999, heeft voor de agromonetaire 
regelingen de volgende gevolgen: 
in de deelnemende lidstaten zullen uitgaven van de lidstaten in euro in 
beginsel door de Gemeenschapsbegroting worden terugbetaald zonder 
dat aanpassingen of omrekeningen nodig zijn (geen wisselkoersrisico's 
meer). 
voor de "pre-ins" blijven de landbouwomrekeningskoersen nodig voor 
de besteding van de middelen in de lidstaten. Dit betekent echter niet 
dat het bestaande stelsel als zodanig moet worden overgenomen. De 
kernelementen zouden geheel of gedeeltelijk kunnen worden herzien 
De datum waarop het economische doel van de transactie volgens de GLB-wetgeving bereikt is. 
De toegepaste koers is de wisselkoers van de ecu op de 10e dag van de maand volgende op de 
maand waarin de uitgave heeft plaatsgevonden 
6-
(landbouwomrekeningskoersen, belastbare transactie, omrekenings­
koers enz.). 
10. Bij de overgang op het nieuwe agromonetaire stelsel moeten een aantal 
technische problemen worden opgelost: 
- voor de "ins" moet het verschil tussen de agromonetaire regelingen 
(tussen de ecu en de nationale valuta) van voor 1998 en de nieuwe 
vaste onherroepelijke omrekeningskoersen (tussen de euro en de 
nationale valuta van de deelnemende landen) op een nog nader te 
definiëren wijze worden weggewerkt; 
- een soortgelijke overgang zou ook voor de "pre-ins" nodig kunnen zijn, 
wanneer de landbouwomrekeningskoersen na 1.1.1999 gewijzigd 
zouden worden; 
- bij de overgang van het oude op het nieuwe stelsel zullen technische 
aanpassingen onvermijdelijk zijn. Zo zullen transacties op basis van 
feitelijke gebeurtenissen van voor eind 1998 volgens de oude regels 
moeten worden behandeld. 
11. In ieder geval moet de Commissie vrij nauwkeurig kunnen berekenen hoe 
groot de weg te werken verschillen zijn, wanneer zij haar voorstellen 
indient. Dit betekent dat zij rekening moet houden met de lijst van de 
deelnemende landen en met de ontwikkelingen op de markt in de fase die 
aan de totstandkoming van de monetaire unie voorafgaat. Medio 1998 zal 
de Commissie met voorstellen komen die op 1.1.1999 in werking zouden 
moeten treden (zie ook bijlage 8). De aanpassing van het agromonetair 
stelsel geldt ook voor de visserij, en meer in het bijzonder voor alle 
bedragen die direct of indirect vastgesteld worden op basis van artikel 43 
van het Verdrag. 
B.3. ADMINISTRATIEVE UITGAVEN 
12. Absoluut gezien gaat het hier voor alle instellingen en organen van de 
Gemeenschap samen om een bedrag van 2,7 miljard ECU (cijfers voor 
1996) dat overeenkomt met 3,5% van de totale begroting 
(betalingskredieten 1996). Het grootste deel hiervan dient voor de betaling 
van salarissen en pensioenen en wordt in nationale valuta betaald (zie 
bijlage 1B). Hetzelfde geldt voor de huur van gebouwen en bijbehorende 
onderhoudsuitgaven. 
13. De salarissen worden berekend en betaald volgens de statutaire 
bepalingen (Artt. 63 t/m 65)6. De methode is als volgt: 
De salarissen worden berekend en betaald in de nationale valuta van 
het land waarin de ambtenaar werkzaam is? ; 
Voor de pensioenen wordt een soortgelijke methode toegepast. 
Gemeenschapspersoneel dat buiten de Gemeenschap werkt, wordt in de regel in BEF betaald, maar 
heeft de mogelijkheid een deel van het loon in lokale valuta te laten uitbetalen. 
7-
het maandsalaris in nationale valuta blijft ongewijzigd (indexering vindt 
één of twee keer per jaar plaats op basis van het prijsniveau en de 
koopkrachtontwikkeling bij nationale ambtenaren). Dit betekent dat de 
begrotingsuitgaven in ecu iedere maand variëren. Wanneer de euro er 
eenmaal is, zijn de uitgaven voor de salarissen en pensioenen die aan 
personeelsleden in de deelnemende lidstaten betaald worden, niet 
meer aan wisselkoersschommelingen onderhevig. 
- koopkrachtequivalentie voor het personeel buiten Brussel/Luxemburg 
wordt gewaarborgd door aanpassing van de salarissen. Via een 
aanpassingscoëfficiënt en een vaste wisselkoers wordt rekening 
gehouden met het algemene prijsniveau ten opzichte van B/L. 
14. Het Gemeenschapspersoneel is voornamelijk geconcentreerd in één of 
twee lidstaten. Daarom wegen sommige nationale valuta bijzonder zwaar in 
de totale kosten. Zo werkt ongeveer 90% van de 29.650 personeelsleden 
van de Gemeenschap in Brussel of Luxemburg. Ook de meerderheid van 
de gepensioneerden (55 % van de 8.350) woont in België of Luxemburg. 
De gevolgen van de overgang op de euro hangen dus voornamelijk af van 
de vraag of België en Luxemburg aan de monetaire unie zullen deelnemen. 
Een aantal andere uitgaven hangt nauw samen met de salarissen (zie 
bijlage 4) en zal dus op dezelfde wijze beïnvloed worden. 
15. Momenteel worden de loontabel en andere bedragen (drempels, 
plafonds...) in het statuut van de ambtenaren in BEF uitgedrukt. Indien 
België gaat deelnemen aan de eurozone, zullen deze bedragen pas aan 
het eind van de overgangsperiode (31.12.2001) tegen de officiële 
omrekeningskoers in euro worden omgezet, zoals is bepaald in de 
Verordening over de invoering van de euro^. 
Maar gezien de symbolische en politieke betekenis van de lonen van de 
Europese ambtenaren zouden alle verwijzingen in de statuten meteen 
vanaf het begin van de derde fase (1.1.1999) in euro moeten worden 
uitgedrukt. Voor deze onmiddellijke overgang op de euro zou een 
horizontale clausule nodig zijn (zie informatie over lonen en pensioenen in 
bijlage 8) die de overgangsperiode op dit gebied terugbrengt tot nul en 
daarmee vooruitloopt op de omzetting in euro van alle andere monetaire 
verwijzingen die nu nog in BEF worden uitgedrukt. Deze clausule zou 
ervoor zorgen dat de rechten op het vlak van salarissen en pensioenen 
meteen op 1.1.1999 in de nieuwe munteenheid zouden worden uitgedrukt 
en vastgesteld (niet te verwarren met de munteenheid waarin deze 
salarissen en pensioenen uiteindelijk worden betaald). Er zij op gewezen 
dat deze operatie zowel het niveau van de salarissen als de valuta waarin 
betaald wordt, ongemoeid zou laten. De loonfiches zouden in euro worden 
opgesteld, terwijl de lonen en pensioenen zouden betaald worden in euros 
Artikel 14 van Verordening ..798 van de Raad over de invoering van de euro, gebaseerd op artikel 
1091(4) EG-Verdrag, die medio 1998 zal worden aangenomen, wanneer de lijst van deelnemende 
lidstaten is vastgesteld.Zie ook de resolutie van de Raad van 7 juli 1997 betreffende het juridische 
kader voor de invoering van de euro (PB C236 van 2.8.97, blz. 8 -12). 
8-
in de deelnemende lidstaten en in de nationale munt in de niet 
deelnemende lidstaten. 
16. Het Gemeenschapspersoneel zal via een grootse, goed opgezette 
voorlichtingscampagne moeten worden ingelicht over de euro in het 
algemeen en de overgang van salarissen en pensioenen in het bijzonder. 
Deze campagne zou in overleg met de vakbonden moeten worden opgezet 
en ruim voor 1.1.1999 van start moeten gaan. Speciale aandacht zou 
moeten worden besteed aan de gepensioneerden, die wellicht minder 
gemakkelijk aan informatie kunnen komen. De campagne zal in alle 
instellingen gelijktijdig worden voorbereid en gelanceerd. 
C. AANPASSING VAN DE GEMEENSCHAPSWETGEVING 
C.1. JURIDISCH KADER VOOR DE EURO 
17. Twee verordeningen scheppen het juridische kader voor de overgang op 
de euro^ (zie overzicht in bijlage 5). Deze verordeningen zijn gebaseerd op 
het beginsel van juridische continuïteit en zullen ervoor zorgen dat de 
overgang soepel verloopt. Zij regelen een aantal praktische problemen 
(bijv. regels voor omrekening en afrondingen) en leggen de grondslag voor 
de monetaire basiswetgeving in de deelnemende lidstaten. 
De vervanging van monetaire wijzigingen in rechtsinstrumenten (bijv. 
wetten, contracten enz.) zal als volgt verlopen: 
per 1.1.1999 wordt de ecu in alle verwijzingen vervangen door de euro 
tegen een koers van 1 op 1 ; 
per 1.1.2001 worden de nationale munteenheden gelezen als 
verwijzingen naar de euro-eenheid tegen de omwisselingskoers. 
18. De twee euroverordeningen hebben rechtstreekse gevolgen voor de 
Gemeenschapswetgeving. Via de databank CELEX, waarin alle 
rechtsaktes van de Gemeenschap (ook internationale akkoorden) 
geregistreerd staan, zijn alle teksten (in totaal rond 4000) geselecteerd die 
in verband met de overgang gecontroleerd moeten worden. Dit zijn alle 
teksten met monetaire verwijzingen (bedragen in ecu of nationale valuta, 
rentepercentages, wisselkoersen, omrekenings- en afrondingsbepalingen, 
enz.). De Commissie heeft al deze teksten nauwkeurig doorgelicht om 
ervoor te zorgen dat ze op 1.1.1999 allemaal "euro-compatibel" zijn. In de 
meeste teksten is slechts sprake van eenvoudige verwijzingen naar 
bedragen in ecu. Ook zijn op administratief gebied alle contracten en 
1 Verordening van de Raad 1103/97 van 17.6.1997, gebaseerd op artikel 235 EG-Verdrag, over 
sommige bepalingen in verband met de invoering van de euro(PB L162 van 19.6.1997, blz.. 1 - 3). 
2. Verordening .../98 van de Raad over de invoering van de euro, gebaseerd op artikel 1091(4) EG-
Verdrag, die medio 1998 zal worden aangenomen, wanneer de lijst van deelnemende lidstaten is 
vastgesteld.Zie ook de resolutie van de Europese Raad van 7 juli 1997 betreffende het juridische 
kader voor de invoering van de euro (PB C236 van 2.8.97, blz. 8 -12). 
9-
andere overeenkomsten met derde partijen (leveranciers van goederen en 
diensten, deskundigen, enz.) gecheckt. 
C.2. VOORNAAMSTE GEVOLGEN VOOR DE EU-WETGEVING 
a) Verwijzingen naar bedragen, plafonds, drempels enz, in ecu 
19. In de eerste plaats wordt de Gemeenschapswetgeving natuurlijk beïnvloed 
door het feit dat de ecu per 1.1.1999 door de euro wordt vervangen. Dit is 
technisch vrij eenvoudig te realiseren omdat in tegenstelling tot de 
nationale valuta, de koers nu al vast staat en zeker is dat deze 1:1 zal zijn. 
In eenvoudige gevallen, bijvoorbeeld een bepaling dat het minimumkapitaal 
van een kredietinstelling 5 miljoen ECU moet bedragen, wordt dit cijfer per 
1.1.1999 in de wetsteksten gewijzigd in 5 miljoen euro, zoals bepaald is in 
de euroverordeningen. Wanneer de nationale wetgeving conform is met de 
Gemeenschapswetgeving hoeven noch op Gemeenschapsniveau noch op 
nationaal niveau verdere maatregelen te worden genomen. Als eenvoudig 
gelden alle verwijzingen waarin de waarde van de ecu ten allen tijde in 
equivalent van de nationale munteenheid moet worden gerespecteerd (bijv. 
verordeningen of richtlijnen die in alle lidstaten van toepassing zijn.). 
20. Ingewikkelder wordt het wanneer bij de cijfers in ecu in een 
Gemeenschapsakte (zoals vaak het geval is) een clausule is gevoegd 
betreffende de omrekening naar de respectieve nationale valuta. 
Normaliter bevatten dergelijke clausules een referentiedatum (of methode) 
voor de omrekening van bedragen in ecu in de nationale munteenheid. 
Vaak mogen deze bedragen door de lidstaten worden afgerond (soms tot 
10% van het bedrag) om tot een passend bedrag in nationale valuta te 
komen. De bedragen worden vervolgens bevroren tot de volgende 
herziening die één, twee, drie of meer jaar later plaatsvindt 
(herzieningsclausule). Soms bevatten dergelijke clausules een bepaling dat 
de lidstaat het bedrag moet aanpassen wanneer de nationale valuta een 
bepaalde grenswaarde heeft overschreden. In deze gevallen vinden de 
aanpassingen zonder vaste tussenpozen plaats en kunnen de frequentie 
en het tijdstip van de herzieningen van land tot land verschillen. In andere 
gevallen is geen herziening mogelijk en wordt op vaste tijdstippen een 
omrekeningskoers toegepast. De tabel in bijlage 6 bevat een overzicht van 
de meest voorkomende omrekeningsclausules in de Gemeenschaps­
wetgeving. 
21. Bij de uitleg van de relevante wetsteksten moeten twee principes in acht 
worden genomen: 
- het beginsel van continuïteit betekent dat bedragen die op grond van 
een richtlijn op nationaal niveau al voor een bepaalde periode zijn 
vastgelegd, redelijkerwijs bij de invoering van de euro niet onmiddellijk 
zouden moeten worden veranderd. Volgens dit principe kunnen 
dergelijke bedragen gedurende de overgangsperiode nog enige tijd in 
de nationale munteenheid worden aangehouden, vooral omdat de 
io-
nationale munten volgens het principe van "vrijwilligheid" nog tot eind 
2001 de valuta van de lidstaten blijven. 
het beginsel van coherente wetgeving (en gelijke behandeling van de 
"ins") zou zo kunnen worden uitgelegd dat dergelijke geharmoniseerde 
bedragen per 1.1.1999 "herijkt" zouden moeten worden om ervoor te 
zorgen dat de deelnemende lidstaten vanaf dat moment dezelfde 
waarden toepassen en dus gelijk behandeld worden. Afronding zou 
daardoor voor de "ins" overbodig worden, aangezien het niet meer 
mogelijk zou zijn tegen andere koersen dan de onherroepellijk 
vastgestelde omrekeningskoers te wisselen. 
22. Bij de beleidskeuze zal rekening moeten worden gehouden met deze 
beginselen. Doorslaggevend is de formulering die in de betreffende 
wetgeving gebruikt zal worden. Aangezien er talrijke verschillende 
omrekeningsclausules bestaan, heeft de Commissie een aantal 
richtsnoeren en criteria opgesteld die hieronder genoemd worden en tot 
doel hebben tot een coherente aanpak in de verschillende beleidssectoren 
te komen en te voorkomen dat meer wetgeving tot stand komt dan nodig is. 
Voor sommige beleidssectoren is al overleg gepleegd met de lidstaten over 
de praktische gevolgen. 
In gevallen waarin de Gemeenschapswetgeving tot betalingsverplichtingen 
leidt, (bijv. uit de Gemeenschapsbegroting) wordt gepleit voor gelijke 
behandeling volgens het beginsel van coherente wetgeving, d.w.z. voor 
aanpassing in een zo vroeg mogelijk stadium (op 1.1.1999). 
Bij verwijzingen in wetsteksten (zoals drempelwaarden en plafonds) hangt 
het er vooral van af of de tekst een automatische herzienings- of 
koersschommelingsclausule bevat (hetgeen niet altijd het geval is) en of 
afronden is toegestaan: 
wanneer geen herzieningsclausule bestaat, (bijv. de clausule van vaste 
termijnen) zou het continuïteitsbeginsel tot resultaat kunnen hebben 
dat de in de nationale wetgevingen vastgelegde bedragen voor de "ins 
" ook na 1.1.2001 in euro niet gelijk zullen zijn. In dergelijke gevallen 
zullen wellicht specifieke bepalingen (wijziging van de 
omrekeningsclausule eventueel gecombineerd met een automatische 
herzieningsclausule voor de "pre-ins") nodig zijn om te bereiken dat de 
bedragen in euro in ieder geval vanaf 1.1.2002 overeenstemmen, 
wanneer een herzieningsclausule met vaste termijnen bestaat 
(herzieningen die op vaste tijdstippen plaatsvinden) zou in de periode 
van 1.1.1999 tot de eerste herziening na deze datum de voorkeur 
moeten worden gegeven aan het continuïteitsbeginsel. Bij deze 
herziening zal de herzieningsclausule (die koersschommelingen moet 
compenseren) voor de "ins" niet meer van toepassing zijn en kunnen 
de omrekeningskoersen dus onmiddellijk worden toegepast. Voor de 
"pre-ins" blijft het herzieningsmechanisme ongewijzigd. 
- Wanneer de herzieningen niet op gezette tijden plaatsvinden (bijv 
koersschommelingsclausules) dient de clausule ertoe de nationale 
cijfers zo dicht mogelijk bij de cijfers in de Gemeenschapswetgeving te 
houden. Voor de "ins" komen deze clausules op 1.1.1999 te vervallen 
omdat de deelnemende lidstaten hun nationale cijfers dan moeten 
aanpassen aan het nationaal valuta-equivalent van het in de EU-
wetgeving vermelde bedrag. 
- Desgewenst mogen lidstaten de afrondingsclausules blijven 
toepassen,aangezien de bestaansreden van dergelijke clausules 
(vaststelling van passende bedragen in nationale valuta) gedurende de 
overgangsperiode nog aanwezig is. Voor de "ins" komen deze 
clausules echter aan het einde van de overgangsperiode te vervallen. 
De lidstaten die besloten hebben ze te gebruiken moeten dan 
maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat eurobedragen in de 
Gemeenschapswetgeving uiterlijk op 1.1.2002 ook zijn overgenomen in 
de nationale wetgevingen. Terwille van de coherentie zouden de 
deelnemende lidstaten zo weinig mogelijk gebruik moeten maken van 
deze mogelijkheid. 
23. Indien deze richtsnoeren consequent worden toegepast, zal sprake zijn 
van een coherente Gemeenschapswetgeving. Daar waar de resultaten uit 
politieke overwegingen te wensen overlaten, kunnen speciale maatregelen 
worden overwogen (in de vorm van amendementen of zelfs nieuwe 
wetgeving). Bijlage 7 bevat een uitgebreide beschrijving van de 
richtsnoeren. De uitkomst van het uitgebreide onderzoek waaraan de 
Commissie de Gemeenschapswetgeving heeft onderworpen en de 
aanvullende maatregelen die overwogen worden, staan beschreven in een 
aantal technische informatiebladen (bijlage 8) die de diverse 
beleidssectoren omvatten. Ook wordt hierin aangegeven hoe de 
richtsnoeren zullen worden toegepast. 
De meeste informatiebladen beschrijven de juridische betekenis en de 
gevolgen van de verschillende clausules met het oog op de invoering van 
de euro. In andere gevallen wordt aangegeven waar en waarom de 
Gemeenschap nieuwe wetgeving wil voorstellen. In een aantal gevallen is 
de interpretatie van de wetgeving al besproken met de lidstaten in het 
kader van comitévergaderingen. Al deze teksten zijn beschikbaar10. 
Bovendien moeten vele Gemeenschapsteksten door de lidstaten worden 
uitgevoerd (bijv. omzetting van richtlijnen in nationale wetgeving, 
regelmatig noodzakelijke aanpassing van geactualiseerde waardeclausules 
in richtlijnen). Dergelijke teksten moeten voortdurend worden gecontroleerd 
op hun conformiteit. 
24. In de EU-wetgeving wordt op vele plaatsen verwezen naar de nationale 
valuta. Wanneer een aantal lidstaten vanaf 1 januari 1999 dezelfde 
munteenheid krijgen, betekent dit niet dat deze verwijzingen voor de "ins" 
volledig ophouden te bestaan. Voor de "pre-ins" blijven zij onverminderd 
van kracht. Voor de "ins" zullen deze verwijzingen betrekking hebben op de 
m Verzekeringscomité (XV/2049/97), Raadgevend Comité voor het bankwezen (XV/1057/97), 
Raadgevend Comité voor openbare aanbestedingen (CC/97/11 en CC/97/26), Adviesgroep 
comptabiliteitswetgeving (XV/7002/97). 
12 
euro als munteenheid en tot 2002 meestal worden uitgelegd als de 
"nationale munteenheid" van de euro. 
b) Gevallen waarvoor een speciale regeling nodig is 
25. In een klein aantal onderzochte gevallen bleek dat toepassing van het 
continuïteitsbeginsel zou leiden tot een onbevredigend resultaat op 
technisch dan wel juridisch of economisch gebied. Deze gevallen die 
worden genoemd in bijlage 8 moeten stuk voor stuk apart worden 
behandeld. Meestal zal ad hoe-wetgeving nodig zijn. 
Zo kunnen moeilijkheden bestaan bij verwijzingen naar specifieke 
rentetarieven (bijvoorbeeld in verband met boeteclausules). Wanneer de 
euro er is, zullen een aantal van deze rentetarieven niet meer bestaan. 
Soms zal een grondige herziening nodig zijn zoals in het geval van het 
huidige stelsel van minimum rentetarieven (de zogenaamde CIRR-
tarieven), die van toepassing zijn op de verschillende valuta waarnaar 
verwezen wordt in de OESO-regeling inzake richtsnoeren voor door de 
overheid gesteunde exportkredieten. Wanneer de euro er eenmaal is, 
zullen voor de deelnemende lidstaten nieuwe methodes voor het bepalen 
van de minimumtarieven moeten worden uitgewerkt (zie informatieblad 
over exportkredieten in bijlage 8). 
c) Gevolgen voor overeenkomsten met derde landen 
26. Er bestaan allerlei bilaterale overeenkomsten tussen de Gemeenschap en 
derde landen (bijvoorbeeld over verzekeringen, visserij, enz.). Omdat deze 
overeenkomsten in het algemeen monetaire verwijzingen bevatten, zal de 
invoering van de euro ook hier gevolgen hebben. De financiële 
verplichtingen en verwijzingen in ecu zullen na eind 1998 op grond van de 
euro-verordeningen automatisch worden omgezet in euro, zonder dat een 
van de partijen hiervoor iets hoeft te doen. Volgens de internationale 
monetaire rechtsorde die ook voor de ecu geldt, hoeft in principe niet met 
de betrokken partners te worden onderhandeld over de omzetting in euro. 
Dit is een goede zaak omdat officiële wijzigingen van dergelijke 
overeenkomsten meestal gepaard gaan met langdurige procedures. Om 
praktische redenen is het wenselijk de betrokken partijen hierover ruim 
voor 1.1.1999 te informeren (zie informatieblad over internationale 
overeenkomsten in bijlage 8). 
D. PRAKTISCHE ASPECTEN VAN DE OVERGANG 
D.1. BEGROTING EN FINANCIEEL BEHEER 
27. Ten gevolge van de onder B,1 beschreven situatie waarin vrijwel alle 
bijdragen in nationale munteenheden worden ontvangen terwijl ongeveer 
de helft van de uitgaven in ecu wordt betaald, kampt de financiële dienst 
van de Commissie momenteel met een groot structureel tekort aan ecu. Dit 
ecu-"tekort" betekent dat de financiële dienst per jaar op de vrije markt 
!3 
ongeveer 33 tot 35 miljard ECU moet kopen en daarbij meestal gebruik 
moet maken van de valuta van de lidstaten die netto-betalers van de Unie 
zijn. Bij overgang op de euro zullen ook de inkomsten voor een groot deel 
uit euro bestaan, waardoor het gat kan worden gedicht. De behoefte om 
massaal valuta aan te kopen zal dan drastisch afnemen. Vanaf het begin 
van fase 3 zullen de valutatransacties van de Commissie dus een veel 
kleiner deel van de inkomsten en uitgaven vertegenwoordigen dan 
momenteel. Hoe sterk dit deel zal afnemen, hangt af van het aantal landen 
dat aan de euro-zone zal deelnemen. 
28. Er is nog een factor die zal bijdragen tot de vermindering van de 
valutatransacties. De lidstaten betalen hun bijdrage aan de Europese 
begroting op "eigen middelen"-rekeningen bij hun Ministerie van Financiën 
dan wel bij de nationale centrale bank. De financiële dienst van de 
Commissie trekt op deze rekeningen om aan de betalingsverplichtingen 
van de Gemeenschap te voldoen. Een of twee keer per maand voert de 
Commissie tussen deze rekeningen een aantal transacties uit om ervoor te 
zorgen dat de bedragen op deze 15 rekeningen in grote lijnen 
proportioneel zijn met de bijdrage van de diverse lidstaten11. Na 
1 januari 1999 zullen deze valutatransacties in het kader van de 
maandelijkse aanpassing (momenteel gemiddeld 1,5 miljoen ECU per 
maand) sterk afnemen omdat vele overschrijvingen eenvoudigweg in euro 
zullen plaatsvinden en valuta niet meer hoeven te worden omgewisseld. 
29. De vermindering van het aantal valuta ten gevolge van de invoering van de 
euro zal ook positieve gevolgen hebben voor de financiële boekhouding. 
Momenteel heeft de Commissie in iedere lidstaat minimaal twee 
rekeningen bij handelsbanken, waarvan er een gebruikt wordt voor 
transacties in nationale munteenheid en de ander voor transacties in ecu. 
In de deelnemende landen zullen deze twee rekeningen uiteindelijk worden 
samengevoegd tot één rekening (uiterlijk op 1.1.2002). De Commissie 
overweegt sterk al in een vroeg stadium van de overgangsperiode tot deze 
vereenvoudiging over te gaan. Momenteel wordt met de financiële 
instellingen onderhandeld over de praktische aspecten van 
betalingstransacties gedurende de overgangsperiode en daarna. 
30. Ten aanzien van de leningsactiviteiten onder de Verdragen (EG, EGKS en 
Euratom) zal de Commissie haar besluit over de redenominatie in euro van 
haar uitstaande schulden aanpassen aan de besluiten van de 
deelnemende lidstaten. Zoals het er momenteel uitziet zullen de meeste 
uitstaande schulden van de EG, de EGKS en Euratom voor 1999 zijn 
afgelost. Het merendeel van de overblijvende schulden luidt in ecu, 
hetgeen betekent dat geen specifieke maatregelen hoeven te worden 
genomen voor de overgang. Bij andere uitstaande schulden gaat het om 
Deze operatie vindt plaats uit hoofde van artikel 12, lid 4, van Verordening 89/1552 van de Raad van 
29 mei 1989 inzake de eigen middelen van de Gemeenschappen. 
14-
kleine bedragen en wordt de redenominatie niet als een absolute prioriteit 
beschouwd. 
Verwacht wordt dat debiteurs akkoord zullen gaan met hernoeming van 
hun schuld in euro. Zij zullen ook herinnerd worden aan hun recht alle 
betalingen in verband met leningen in de valuta van de deelnemende 
lidstaten in euro te verrichten. 
31. De Commissie wil bij wege van haar financiële dienst met de ECB gaan 
samenwerken bij het beheer van haar financiële transacties, om het 
bestaande geldverkeer zo veel mogelijk te vereenvoudigen en te 
rationaliseren. Momenteel wordt met het EMI onderhandeld over een 
eventuele vrijwillige deelneming van de Commissie aan het 
meldingssysteem voor grote valutatransacties, een van de systemen 
waarmee de bank toezicht zal uitoefenen op het monetair beleid. 
D.2. STATISTIEKEN 
32. De periodieke statistieken van Eurostat zijn grotendeels uitgedrukt in 
monetaire eenheden en zullen dus rechtstreeks beïnvloed worden door de 
overgang. Sommige monetaire statistieken zijn uitgedrukt in nationale 
munteenheden (primaire reeksen), andere in ecu (algemene statistieken). 
In het eerste geval gaat het meestal om primaire statistieken, in het laatste 
om vergelijkende en/of samengevoegde statistieken (bijvoorbeeld 
berekening van het BNP van de Gemeenschap). Andere statistieken, zoals 
prijsindexstatistieken zullen slechts zijdelings beïnvloed worden. 
33. De voorbereiding van Eurostat op de praktische gevolgen van de 
overschakeling op de euro heeft plaatsgevonden in de werkgroep 
statistieken van het EMI (onder deelneming van het IMF en het BIS). De 
lidstaten zijn bij de werkzaamheden betrokken geweest via het Comité voor 
Monetaire, Financiële en Betalingsbalansstatistieken. Bovendien heeft 
Eurostat voorgesteld een LEG (leidinggevende groep) over de euro op te 
richten als nieuwe vorm van partnerschap tussen de Commissie en de 
lidstaten. De LEG zal de lidstaten het nodige materiaal verstrekken voor de 
overgang van hun nationale statistieken op de euro. Het voortouw is 
genomen door de Franse INSEE, terwijl ook Finland, Duitsland, Italië, 
Luxemburg, Nederland en Spanje in de groep vertegenwoordigd zijn. 
34. Ten aanzien van de praktische gevolgen is Eurostat tot nu toe tot de 
volgende conclusies gekomen: 
primaire statistieken (in nationale munt) van de deelnemende lidstaten 
worden gecorrigeerd volgens de omrekeningskoers voor zover het gaat 
om cijfers van voor 1.1.1999 (cijfers in de valuta van de "pre-in" landen 
blijven ongewijzigd). Op deze wijze wordt de continuïteit van de 
statistieken gewaarborgd en blijven de statistieken inhoudelijk intact 
(bijvoorbeeld groeipercentages enz.). Drie andere mogelijkheden zijn 
nog in discussie (het aanhouden van heterogene reeksen, uitsluitend 
cijfers in ecu, een speciale oplossing voor iedere afzonderlijke reeks); 
15 
gemeenschappelijke statistieken (die worden uitgedrukt in ecu volgens 
de wisselkoers als gepubliceerd in het PB van de EG) blijven 
ongewijzigd voor zover het gaat om de cijfers van voor 1999. Daarna 
worden deze cijfers in euro uitgedrukt. 
er komen nieuwe statistieken voor de euro-zone en overeenkomstige 
statistieken voor de "pre-ins" die nog niet tot de euro-zone behoren. 
Deze aanbevelingen betreffen enkel de publicatie van de cijfers. Er zou 
een gemeenschappelijke aanpak moeten komen voor de omschakeling van 
het gehele Europese stelsel van statistieken. 
35. Het is belangrijk dat de wisselkoersen worden vastgelegd en gepubliceerd 
omdat zij voor een groot aantal doeleinden gebruikt zullen moeten worden, 
onder andere voor verwijzingen in wetsteksten. Naar aanleiding van het 
verzoek van marktdeelnemers om een officiële dagelijkse publicatie van de 
referentiekoersen voor de euro heeft het EMI besloten voor te stellen het 
ESCB met de publicatie van deze koersen te belasten (zie mededeling van 
het EMI van 1 juli 1997). Op deze wijze wordt ook gezorgd voor de 
juridische continuïteit van de huidige dagelijkse publicatie van de ecu-
wisselkoersen door de Commissie waarnaar in de Gemeenschaps­
wetgeving dikwijls wordt verwezen. 
Voorts bestaat behoefte aan rentereferentiekoersen voor de euro, met 
name voor gebruik op bepaalde gebieden (exportkredieten) en door 
externe gebruikers. Bovendien zou op deze wijze het huidige ecu 
rendementscurve model kunnen worden voortgezet. Momenteel worden 
een aantal technische en methodologische kwesties besproken. 
D.3. INFORMATICA 
36. De invoering van de euro zal gevolgen hebben voor de bestaande 
informatiesystemen in de verschillende Instellingen van de Gemeenschap. 
Bovendien zullen deze grotendeels samenvallen met de problemen in 
verband met de overgang naar het jaar 2000. De maatregelen ter 
voorbereiding en de uitvoering van de aanpassingen van de 
computerprogramma's zijn in het algemeen gedecentraliseerd. 
De Commissie zelf heeft een specifieke werkgroep "Euro/2000" opgericht 
op de verschillende diensten te helpen bij de voorbereiding van hun 
informatiesystemen op beide gebeurtenissen. De groep is bezig een 
inventaris op te stellen van alle grote systemen en programma's die met 
een van beide gebeurtenissen te maken zullen krijgen. Bij een eerste 
beschouwing kon worden vastgesteld dat de aanpassingen van de 
informatiesystemen aan de euro voornamelijk in de volgende sectoren 
nodig zullen zijn: statistische databanken, begrotingstransacties (inkomsten 
en betalingen), follow-up van contracten en agro-monetaire regelingen. In 
al deze sectoren wordt ernaar gestreefd klaar te zijn voordat fase 3 begint. 
Ook wordt gewerkt aan de opname van het euro-symbool in de 
standaardconfiguraties van de informatiesystemen van de Commissie. 
16-
D.4. DIVERSEN 
37. Naarmate fase 3 naderbij komt worden informatie en voorlichting over de 
praktische aspecten van de overgang en voorbereiding van het 
bedrijfsleven en de bevolking op deze gebeurtenis voor de Commissie 
steeds belangrijker. Technische documenten die betrekking hebben op 
juridische of financiële kwesties en oorspronkelijk voor intern gebruikt 
bestemd waren, zijn vaak ook interessant voor anderen en worden daarom 
steeds vaker ook buiten de instelling beschikbaar gesteld, met name 
wanneer zij kunnen dienen om derde partijen voor te bereiden op de 
overgang. Een aantal van deze interne rapporten heeft de Commissie 
opgesteld naar aanleiding van verzoeken om toelichting van buiten. 
Onlangs is een speciale serie publicaties in verband met de euro 
gelanceerd onder de titel EURO PAPERS12 met het doel technische of 
praktische informatie te verstrekken. Deze serie moet marktdeelnemers en 
andere partijen helpen bij hun voorbereiding op de overgang op de euro. 
Daarnaast wordt steeds meer gebruik gemaakt van Europa, de officiële 
Internet-server van de Commissie en met name van de EURO site 
(httpj://euro.eu.int) om deze documenten en ander voor het grote publiek 
bestemde materiaal te publiceren. 
38. Aangezien de overgang op de euro alle Instellingen en organen van de 
Gemeenschap betreft, zij het in verschillende mate, is ook een informeel 
interinstitutioneel netwerk van contactpunten opgezet om de uitwisseling 
en verspreiding van informatie te bevorderen. Via dit netwerk zullen ook 
alle maatregelen van algemeen belang (bijvoorbeeld voorlichting van het 
personeel over de euro) worden gecoördineerd. Andere fora van 
institutionele samenwerking zijn het "Collège des chefs d'administration" 
(dat zich voornamelijk bezighoudt met vragen in verband met de 
salarissen) en het "Comité Interinstitutionnel de l'Informatique". 
E. CONCLUSIES 
39. De Commissie stelt vast dat de invloed en de praktische gevolgen van de 
overgang op de euro zonder meer positief zullen zijn, zowel voor het beleid 
van de Gemeenschap als voor het functioneren van de Commissie en de 
andere instellingen in het algemeen: 
de invloed op de begroting van de Gemeenschap zal positief zijn, 
zowel voor de inkomsten als voor de uitgaven: zo zal het 
wisselkoersrisico dat inherent is aan de begroting aanzienlijk afnemen 
en het valutabeheer sterk vereenvoudigd worden; 
N°1 "External Aspects of Economie and Monetary Union", N°2 "Accounting for the introduction of the 
euro", N°3 "The impact of the introduction of the euro on capital markets", N°4 "Legal framework for 
the use of the euro", N°5 "Round Table on Practical Aspects of the Changeover to the euro", N°6 
"Checklist on the introduction of the euro for enterprises and auditors". 
17 
- een aantal beleidsmaatregelen zal sterk vereenvoudigd worden; het 
beste voorbeeld is wel het agro-monetair stelsel; 
de voordelen van de overgang wegen ruim op tegen de inspanningen 
die gedaan moeten worden om voor een soepele overgang te zorgen. 
Zo is maar in zeer beperkte mate specifieke overgangswetgeving nodig 
en wordt niet verwacht dat de effectieve overgang tot onderbrekingen 
zal leiden wanneer de voorbereidingen als gepland worden voortgezet. 
De wettelijke overgang is vooral een zaak van de lidstaten en zal geregeld 
moeten worden in het kader van een algemene herziening van de nationale 
wetgevingen in dit verband, soms per 1.1.1999 en in andere gevallen vanaf 
2002. 
40. De voorbereidingen van de Gemeenschap op de overgang zullen vooral in 
de periode voor 1.1.1999 plaatsvinden in tegenstelling tot de inspanningen 
op nationaal/regionaal/lokaal niveau die gedurende de gehele 
overgangsperiode zullen doorgaan en in sommige instanties vooral tegen 
het eind daarvan (1.1.2002) een hoogtepunt zullen bereiken wanneer de 
nationale munteenheden beginnen te verdwijnen. Aangezien de financiële 
transacties van de Gemeenschap grotendeels gebaseerd zijn op de ecu, 
zal de overgang vrijwel geheel plaatsvinden op 1.1.1999, d.w.z. zonder 
overgangsperiode. Het feit dat de meeste aanpassingen helemaal in het 
begin plaatsvinden, neemt niet weg dat de invoering van de euro voor het 
beleid en de wetgeving van de Gemeenschap soepel en ordentelijk zal 
verlopen. Dit geldt ook voor de interne organisatie en de werkwijze van de 
verschillende Gemeenschapsinstellingen. 
18 
BETALINGSVERRICHTINGEN OP DE BEGROTING 1996 BIJLAGE 1A 
omschrijving betalingen in ecu Betalingen in 
nationale valuta Totaal 
Onder-
afdelingen MlnECU % MlnECU % MlnECU % 
: 
Deel A 
Deel B 
BO 
B1 
B2 
B3 
B4 
B5 
B6 
B7 
B8 Huishoudelijke kredieten 639,80 24,03% 
'II IH"TI'I !••'!• 2023.10 r$M% 2662.90 100,00% 
Beleidskredieten 
Garanties, reserves 
EOGFL, Afdeling Garantie 
Structurele maatregelen, uitgaven voor overige 
structurele acties en cohesiefonds, ftnancieeil ; 
mechanisme, overige landbouwacties en 
regionale acties, vervoer en visserij 
Onderwijs, beroepsopleiding, jeugdbeleid, 
audiovisuele sector en cultuur, voorlichting en 
overige acties op sociaal gebied 
Energie, nucleaire veiligheidscontrole Euratom en 
milieu 
Consumentenbescherming, interne markt, 
industrie en transeuropese netwerken 
Onderzoek en technologische ontwikkeling 
Extern beleid 
Gemeenschappelijk buitenlands- en 
veiligheidsbeleid 936,40 
40,10 
24142,30 
654,30 
163,80 
538,20 
2615,90 
3642,20 
51,40 lay»*» 
Q,W% 
l;iDl 
9S£5>% 
94,35 % 
96,63%; 
90,27 % 
97,07 % 
100,00% 0 
39041,80 
493,60 
30,50 
9,80 
18,50 
281,90 
110,10 
0 0% 
90,90% 
2,00% 
4,4$ % 
5,65 % 
3,32 % 
9,73% 
2,93% 
0% 936,40 
39081,90 
24635,90 
684,80 
173,60 
556,70 
2897,80 
3752,30 
51,40 100,00% 
100*00% 
100,00% 
100±00% 
100,00% 
100,00% 
100,00% 
100,00% 
TÖQtÖÖ% 
Totaal Deel B 
Totaal Delen A + B 32784,60 
33424,40 45,06% 
44,31 *fc 39986,20 
42009,30 54,95% 
55,69% 72770,80 
75433,70 130,00% moo% 
BETALINGSVERRICHTINGEN OP DE BEGROTING 1996 BIJLAGE 1B 
Omschrijving Betalingen in 
ECU Betalingen in 
nationale valuta Totaal 
Onder-
afdelingen MlnECU % MlnECU ^M^M MlnECU % 
A1 
A2 
A3 
A4 
A5 
A6 Uitgaven voor de leden en het personeel van de 
Instelling 
Gebouwen, materieel en diverse huishoudelijke 
uitgaven 
Uitgaven voortvloeiende uit specifieke taken van 
de Instelling 
Interinstitutionele samenwerking, interinstitutionele 
diensten en activiteiten 
Informatieverwerking 
Personeels- en huishoudelijke uitgaven voor de 
delegaties van de Europese Gemeenschap 
Publicatiebureau 94,20 
165,80 
193,80 
50,40 
95,20 
14,60 
25,80 47,60% 
97,05% 
m.m% 
97,64% 
8,59% 
38,17% 1606,90 
183,20 
5,90 
27,70 
2,30 
155,30 
41,80 94,46 % 
52,49% 
^ToÖ /o 
33,47% 
2,36% 
91,41%; 
61,83% 1701,10 
349,00 
199,70 
78,10 
97,50 
169,90 
67,60 1ö0tÖÖ% 
100,00% 
100,00% 
100.00% 
100,00% 
100,00% 
100,00% 
Totaal Deel A 639,80 | 24,03 % 2023,10 75,97 % 2662,90 100,00 % 
BIJLAGE 2 
Gevolgen van de overgang voor beleidsmaatregelen 
buiten de Gemeenschapsbegroting 
A. EGKS 
A.1. Inkomsten en uitgaven 
Er zijn twee soorten inkomsten: 
heffingen op de productie van kolen en staal die betaald worden door 
ondernemingen in beide sectoren; deze heffingen zullen echter 
waarschijnlijk vanaf 1998 worden afgeschaft; 
rente op beleggingen van liquide middelen (voornamelijk het garantiefonds 
voor leningen); 
De uitgaven zijn drieërlei: 
sociale maatregelen (omscholing, sociale huisvesting voor werknemers yit 
de kolen- en staalindustrie); 
onderzoekprogramma's in beide sectoren; 
rentesubsidies op omschakelingsleningen. 
Aangezien de begroting van de EGKS uit verplichtingen bestaat worden ook de 
uitgaven uitsluitend in verplichtingen ujtgedrukt. Uitstaande verplichtingen 
worden op de passieve zijde van de EGKS-balans geplaatst en vervolgens 
uitbetaald (of anders geheel of gedeeltelijn geannuleerd). 
A.2. Rechtskader 
In de bepalingen betreffende de begrotingsactiviteiten van de EGKS13 staat 
dat de heffingen op EGKS-producten evenals de uitgaven in Europese 
rekeneenheden moeten worden uitgedrukt (bij Besluit 3334/80/EGKS zijn deze 
omgezet in ecu). Het resultaat is dat de wisselkoersrisico's volledig ten laste 
komen van de betalers en begunstigden van de EGKS-begroting. Zelfs 
wanneer verzoeken om betalingen in nationale munteenheden luiden, wordt 
slechts de oorspronkelijk overeengekomen tegenwaarde van de ecu uitbetaald, 
ongeacht eventuele ontwikkelingen van de koers van de betrokken 
munteenheid ten opzichte van de ecu. Aangezien de euro-verordeningen 
verwijzingen naar de ecu automatisch zullen vervangen door verwijzingen naar 
de euro, hoeven geen speciale maatregelen worden genomen om een soepele 
overgang op de euro te waarborgen. 
Artikelen 49 en 50 van het EGKS-Verdrag, aangevuld met de Besluiten 2/52/EGKS en 3/52/EGKS 
(EGKS-inkomsten) en 3289/75/EGKS (uitgaven). 
21 
B. Het Europese Ontwikkelingsfonds (EOF) 
B.1. Inkomsten 
De bijdragen van de lidstaten worden in ecu betaald, behalve door Duitsland 
dat in nationale munteenheid betaalt. In de Lomé-Overeenkomst zijn ook alle 
bedragen in ecu uitgedrukt. Ook hier zal de overgang op de euro dus 
automatisch en daardoor soepel verlopen. 
B.2. Betalingen 
Alle bankrekeningen en de meeste financiële verrichtingen zijn gebaseerd op 
de ecu. Een bepaalde hoeveelheid van de transacties vinden plaats in de 
valuta van de Gemeenschap en soms in andere valuta (USD, YEN, ...). 
Lokale projecten worden vaak betaald in de munteenheid van het ACS-land dat 
de steun ontvangt. Met de banken ter plaatse is meestal overeengekomen dat 
rekeningen van het EOF aldaar steeds in Europese valuta worden 
aangehouden. Deze rekeningen kunnen dus zonder problemen op de euro 
overswitchen. 
22 
BIJLAGE 3 
GERAAMDE AGROMONETAIRE AFWIJKINGEN OP BASIS VAN DE SITUATIE OP 1.10.1997 
MJF vm mm GRD f*T€ mw BM HLQ fflt* ITL A1B | S$P SEK GBF 
A. Agromonetaire afwijkingen tussen de LOK en de RMK (% 
1 ) marktprijzen en bedragen 
2) hectaresteun 
3) steun per stuk vee en structurele 
steun 0,82 
0,58 
0,58 0,79 
3,25 
3,25 0,77 
-,90 
-,90 van de 
0,37 
0,37 
0,37 RMK) 
0,10 
0,10 
0,10 1,19 
1,19 
1,19 2,54 
2,54 
2r54 0,78 
-0,85 
-0,85 0,09 
8,56 
8,56 2,67 
11,23 
5,37 0,75 
-0,91 
-0,91 0,67 
0,67 
0,67 5,25 
8,91 
15,02 1,09 
15,03 
14,38 
B. Kosten per 1 % afwijking op jaarbasi 
1 ) marktprijzen en bedragen 
2) hectaresteun 
3) steun per stuk vee en structurele 
steun s14 (miljoen ECU /% 
11,33 
1,56 
1,34 6,83 
6,11 
0,64 22,84 
30,88 
6,61 ) 
19,21 
5,44 
1,07 3,00 
1,86 
2,20 32,59 
46,47 
11,53 1,16 
2,12 
2,05 14,98 
1,39 
0,38 10,05 
1,09 
7,25 27,83 
18,28 
5,06 1,74 
3,35 
3,61 19,07 
16,65 
6,45 1,26 
4,31 
1,61 11,41 
16,20 
7,11 
C. Totale kosten op jaarbasis (miljoen ECU)15 
voor agromonetaire afwijkingen I 10,90 | 27,32 | -16,1 | 9,57 | 0,68 | 108,06 | 13,50 | 10,20 | 72,27 | 306,67 | -5,05 | 28,34 | 69,21 | 3587J5~ 
Totaal EU (miljoen ECU) | 933,72 
^ Geschat op basis van de begroting 1997 (LOK: landbouwomrekeningskoers; RMK: representatieve marktkoers) 
15 Deel C wordt berekend door vermenigvuldiging van de overeenkomstige bedragen onder A en B van de tabel, gevolgd door samenvoeging van de drie aldus verkregen producten. 
BIJLAGE 4 
Overschakeling van bezoldigingen: 
aanverwante zaken 
1. Bezoldigingen buiten de Unie 
Deze bezoldigingen worden in BEF betaald tegen de wegingsfactor van 
België. Op verzoek kan een deel van de bezoldiging in lokale munt worden 
betaald tegen de lokale wegingsfactor. 
2. Dienstreizen 
Binnen de Unie worden alle forfaitaire bedragen en plafonds uitgedrukt in 
BEF en betaald tegen de maandelijkse wisselkoers. 
Buiten de EU worden alle bedragen uitgedrukt in ecu, hetgeen betekent dat 
zij per 1.1.1999 automatisch zullen worden omgezet in euro. 
3. Freelance tolken 
De huidige overeenkomst is geldig t/m 31.12.1998. In de loop van 1998 
wordt over een nieuwe overeenkomst onderhandeld. Verhogingen vinden 
momenteel plaats naargelang van het relatieve gewicht van de 
verschillende valuta in de ecu-mand. Betaald wordt in ecu en straks dus in 
euro. 
4. Ziektekostenverzekering 
Alle plafonds luiden in BEF. Betalingen geschieden tegen de 
boekhoudkoers. 
24 
BIJLAGE 5 
Invoering van de euro in de secundaire wetgeving van de Gemeenschap 
!n het scenario van Madrid^6 voor de invoering van de gemeenschappelijke 
munt is bepaald dat op 1 januari 1999 een verordening van de Raad van kracht 
worden die het juridische kader voor het gebruik van de euro zal vastleggen. 
Het scenario van Madrid en de twee euro-verordeningen17 ter uitvoering van dit 
scenario zijn bepalend voor de gevolgen die de invoering van de euro voor de 
EU-wetgeving zal hebben. 
De voornaamste gevolgen van de euro-verordeningen voor de EU-wetgeving 
zijn: 
(1) Het continuïteitsbeginsel voor de wetgeving 
Verordening 1103/97 over enkele bepalingen betreffende de invoering van de 
euro bepaalt dat "rechtsinstrumenten" geen enkele wijziging ondergaan ten 
gevolge van de invoering van de euro, behalve natuurlijk de vervanging van de 
bestaande munteenheid (nationale munteenheid of in de EU-wetgeving 
meestal ecu) door de euro. Dit is de regel tenzij de wetgever anders besluit. 
Uiteraard zijn de mogelijkheden van de wetgever op dit punt beperkt. Zo zijn 
geen wijzigingen toegestaan die in strijd zijn met het continuïteitsbeginsel. 
(2) "Vrijwilligheid" 
Dit is de benadering waarvoor de regeringsleiders geopteerd hebben in het 
scenario van Madrid met het doel de marktdeelnemers zoveel mogelijk zelf te 
laten bepalen in welk tempo zij de overgang willen laten verlopen en 
tegelijkertijd te waarborgen dat degenen die pas aan het eind van de derde 
fase willen overschakelen, tot die tijd inderdaad hun eigen nationale munt 
mogen blijven gebruiken. In de context van de euro-verordening houdt het 
beginsel dat vrij mag worden gekozen voor het gebruik van de euro in 
contracten uiteraard in dat de tegenpartij daarmee instemt. 
De wettelijke bepalingen in de euro-verordening maken het duidelijk dat in de 
overgangsperiode zowel de nationale munteenheid als de euro mogen worden 
gebruikt wanneer nieuwe rechtsinstrumenten worden gecreëerd. Het gebruik 
van de euro mag in deze periode slechts verplicht worden gesteld in een 
beperkt aantal gevallen dat duidelijk is omschreven in de euro-verordeningen. 
Dit neemt niet weg dat overheidsdiensten mogen besluiten de euro-eenheid toe 
"' Goedgekeurd door het staatshoofd en de regeringsleiders tijdens de Europese Raad van Maastricht 
in december 1995. 
" Verordening 1103/97 van de Raad van 17.6.1997 (PB L 162 van 19.6.1997, blz. 1-3) en 
ontwerp-verordening van de Raad .../98 (zie resolutie van de Raad van 7.7.1997 over het juridische 
kader voor de invoering van de euro; PB C 236 van 2.8.1997, blz. 7-12). 
25 
te voegen (of gebruik van de euro toe te staan) als alternatief voor natuurlijke 
personen, bedrijven, enz. 
(3) Afwiikingen van het beginsel van "vriiwilligheid" en bevriezing van wettelijke 
maatregelen die het gebruik van de euro verplicht stellen 
De ontwerp-verordening over het gebruik van de euro die gebaseerd is op 
artikel 1091(4) van het Verdrag, bepaalt dat lidstaten het gebruik van de euro 
niet wettelijk verplicht mogen stellen, tenzij via een onderling gecoördineerde 
procedure. Dit geldt niet voor enkele sectoren die expliciet genoemd worden in 
de secundaire wetgeving (bijvoorbeeld betalingen door creditering van een 
rekening, hernoeming van uitstaande schulden, overschakeling van 
georganiseerde markten en betalingssystemen). 
26 
BU LAGE te WETTsuiKg PRgapgts e* Fi&roass mEAmm £*JRP NOKTEN VOORDEK JU^IGEPAST 
Rooster:PRE-EMU 
ecu & nationale munteenheden Datum: 01.01.99 
ecu = euro 
Nationale valuta in euro Rooster: OVERGANGSPERIODE 
Nationale munteenheid is uitdrukking van 
de euro volgens omrekeningskoers Datum:1.1.02 
Nationale munteenheden houden op te bestaan 
1. Clausules met geactualiseerde 
waarde 
(b.v. bankwezen) Continuïteit. Duidelijke clausuies die toepasselijk blijven voor "ins" en "pre-ins" 
2. Clausules met herziening op een 
vaste datum18 
(b.v. Verzekeringen 76/580 en 
cultuurgoederen) Continuïteit. Door deze clausules zullen de verschillen (die in gevallen als de verzekeringsrichïlijn van 1976 zeer groot kunnen 
zijn) tussen de waarden in de nationale uitvoeringsbepalingen blijven bestaan. 
SA.Automatische herzieningsclausules 
met een rooster en een volledig 
mechanisme voor de omrekening in de 
nationale munteenheid 
(b.v. Overheidsopdrachten en de meeste 
verzekeringsrichtiijnen) B.v.: Overheidsopdrachten: 
tweejaarlijkse herziening op 
basis van de fluctuaties in de 
afgelopen twee jaar. Bijv.: 
verzekeringen: jaarlijkse 
herziening op 1.1 of een 
andere vaste datum. Bij de eerste herziening op of na 1.1.1999 zouden geen omrekeningsclausules meer moeten 
gelden voor de 'ins'. Het argument dat dit wel zou moeten gebeuren wordt ontzenuwd door de 
doelstelling van de richtlijn, t.w. vaststelling van een geharmoniseerde drempel. Voor "pre-ins" 
blijft de ciausuie van toepassing. 
3B, Fluctuatieclausuies 
(b.v. Effecten, 2e vennootschapsrichtlijn) Volgens deze clausules 
moeten lidstaten hun drempels 
of plafonds aanpassen 
wanneer de fluctuatiemarges 
overschreden worden Voor de "ins" houden de fluctuatiemarges op 01.01.1999 op te bestaan. Hetzeifde geldt voor 
de onderliggende rechtsgrondslag voor de bedragen in nationale munteenheid in de nationale 
wetgevingen van de "ins" (indien deze afwijken van de ecu/euro-bedragen in een richtlijn). De 
"ins" moeten de omrekeningskoers van de euro-verordening van 1.1.1999 toepassen. 
4. "Afrondingsciausules" om tot 
bruikbare bedragen in nationale munt te 
komen (b.v. boekhoudingen). Deze clausules moeten de nationale wetgever helpen een rond bedrag in ecu 
om te zetten in het juiste bedrag in nationale munt en mogen worden 
toegepast van 01.01.1999 tot 31.12.01. Deze clausuies houden op te bestaan op 
1.1.2002 
(anders zou de doelstelling van de richtlijn in 
gevaar komen). 
Enkele hiervan bevatten ook een clausule met de bepaling dat de Raad de drempels op voorstel van de Commissie kan h erzien. 
BIJLAGE 7 
Richtsnoeren voor de overgang van monetaire verwijzingen in de 
wetgeving 
A. INLEIDING 
Er bestaan talrijke monetaire verwijzingen (bijvoorbeeld in de vorm van 
drempels, vloerwaarden en plafonds, betalingsverplichtingen, declaraties enz.) 
in de Gemeenschapswetgeving die in ecu dan wel in nationale munteenheden 
zijn uitgedrukt. Daarom heeft de Commissie een aantal richtsnoeren opgesteld 
voor de interpretatie van deze verwijzingen zodat in de verschillende 
beleidssectoren een coherente aanpak kan worden bereikt (zie C.2 van de 
mededeling). 
Het is duidelijk dat de invoering van de euro in vele gevallen gevolgen zal 
hebben voor de interpretatie van de monetaire verwijzingen, hoewel in de 
meeste gevallen geen nieuwe wetgeving nodig zal zijn omdat de betekenis van 
de clausule juridisch eensluidend kan worden uitgelegd. In de onderhavige 
bijlage wordt getracht een algemeen beeld te geven van deze richtsnoeren. 
Bijlage 8 bevat een aantal specifieke gevallen. 
B. MONETAIRE VERWIJZINGEN 
In de Gemeenschapswetgeving zijn monetaire verwijzingen meestal uitgedrukt 
in ecu, hetgeen betekent dat zij zonder verdere moeilijkheden op 1.1.1999 
zullen worden gewijzigd in euro. In een tweede fase kunnen daarentegen 
juridische moeilijkheden ontstaan wanneer sommige van deze bedragen 
moeten worden omgerekend in nationale munteenheden. 
B.1. Eenvoudige verwijzingen 
Eenvoudige verwijzingen naar bedragen in ecu zijn verwijzingen die geen 
bepaling bevatten volgens welke de ecu-bedragen moeten worden 
omgerekend in nationale munteenheden. Hier kunnen twee categorieën 
worden onderscheiden: 
In het meest eenvoudige geval zijn bedragen in ecu rechtstreeks 
uitvoerbaar (bijvoorbeeld een bedrag dat op de Gemeenschapsbegroting 
vermeld staat in ecu en ook daarin betaald wordt). Het is duidelijk dat de 
invoering van de euro in deze gevallen op Gemeenschapsniveau niet hoeft 
te worden begeleid door specifieke maatregelen; 
In andere gevallen is omrekening in de nationale munteenheden weliswaar 
volgens de EU-wetgeving niet uitdrukkelijk verplicht maar onvermijdelijk 
gezien de aard van de wetgeving. Dit is het geval bij 
Gemeenschapswetgeving waarin een plafond of drempelwaarde wordt 
28 
vastgesteld die altijd gerespecteerd moet worden terwijl geen nadere 
omrekeningsbepalingen bestaan (bijvoorbeeld aanmeldingsplicht voor alle 
transacties die een bepaalde drempel in ecu overschrijden). Ook hier hoeft 
de Gemeenschap geen specifieke maatregelen te nemen en is het aan de 
lidstaten en de betrokken partijen ervoor te zorgen dat de bepalingen van 
de Gemeenschapswetgeving ten alle tijde worden gerespecteerd, d.w.z. 
dat de bedragen in nationale munteenheid overeenkomen met de ecu­
waarden. Dit zal ook na 1.1.1999 zo blijven met het enige verschil dat de 
ecu-bedragen dan in euro worden uitgedrukt. Toch verzoekt de Commissie 
de nationale autoriteiten hun eigen uitvoeringsbepalingen nog eens na te 
zien om ervoor te zorgen dat zij op 1.1.1999 in orde zijn. Ook moet worden 
opgemerkt dat de praktische moeilijkheden in verband met de 
wisselkoersschommelingen voor de "ins" niet meer zullen bestaan omdat 
de euro vanaf 1.1.1999 hun eigen nationale munteenheid wordt. Voor de 
"pre-ins" blijft de situatie als voorheen. 
B.2. Verwijzingen naar ecu-bedragen met bepalingen voor de 
omrekening in nationale munteenheden 
In tegenstelling tot de bovengenoemde eenvoudige ecu-verwijzingen zijn er in 
de Gemeenschapswetgeving vele verwijzingen naar de ecu waaraan 
bepalingen toegevoegd zijn inzake de omrekening in nationale munteenheden. 
Dit is het geval in de wetgeving betreffende de interne markt, douane, indirecte 
belastingen, enz. Deze bepalingen bevatten altijd een of meer van de volgende 
elementen: 
Regels in verband met de wisselkoersen (in sommige gevallen met een 
berekeningsmethode) die gebruikt moeten worden bij de omrekening van 
ecu in nationale munteenheid; 
Regels betreffende een periodieke herziening van de te gebruiken 
wisselkoersen (en dus van de in nationale munteenheid uitgedrukte 
bedragen) die bedoeld zijn om rekening te houden met eventuele 
wisselkoersschommelingen. Deze herzieningen vinden op vaste tijdstippen 
plaats (bijvoorbeeld tweejaarlijks) of zodra een bepaalde fluctuatiemarge is 
overschreden; 
Beperkte afrondingsmogelijkheden met (bijvoorbeeld maximum 10% naar 
boven of naar beneden) om tot redelijke bedragen in nationale 
munteenheid te komen. 
In de deelnemende lidstaten zou ervoor moeten worden gezorgd dat de 
verschillen tussen de monetaire verwijzingen in de Gemeenschapswetgeving 
en in de nationale wetgeving die eenvoudigweg het gevolg zijn van vroegere 
wisselkoersschommelingen of afrondingen, op korte termijn worden 
weggewerkt. 
Er bestaan minstens twee manieren om dit te doen: 
29 
In de eerste plaats zou kunnen worden geopteerd voor een vroegtijdige 
aanpassing van de monetaire verwijzingen in de 
Gemeenschapswetgevingen en de nationale wetgeving, bijvoorbeeld per 
1.1.1999. Wel zou dan nieuwe EU-wetgeving nodig zijn om de 
desbetreffende bepalingen te wijzigen. In de gevallen waarin geen 
periodieke herziening bestaat, zou dit de eenvoudigste oplossing zijn. Maar 
zelfs dan zou het equivalent van de (dan) eurobedragen in de nationale 
munteenheden van de "ins" pas op 1.1.1999 bekend zijn, omdat dan pas 
de omrekeningskoersen worden vastgesteld. 
In de tweede plaats zal kunnen worden besloten de uitkomst volledig over 
te laten aan het continuïteitsbeginsel van de euro-verordeningen. Hoewel 
dit goed zou werken in gevallen waarin een periodieke herziening moet 
plaatsvinden gedurende de overgangsperiode, zou in andere gevallen het 
risico bestaan dat de bedragen in de wetgeving van de "ins" nooit zouden 
worden aangepast. 
Het is duidelijk dat geen van beide methodes in alle gevallen tot een volledig 
bevredigend resultaat leidt. Daarom is een pragmatische aanpak nodig waarbij 
wordt uitgegaan van de aard van de bestaande bepalingen. Hierbij moet 
worden onderscheiden tussen: 
bedragen die tot betalingsverplichtingen leiden (bijvoorbeeld betalingen uit 
de Gemeenschapsbegroting volgens de agromonetaire regels). In deze 
gevallen is alles erbij gebaat deze bedragen zou spoedig mogelijk, dat wil 
zeggen op 1.1.1999 aan te passen; 
bedragen die gebruikt worden als wettelijke verwijzingen (bijvoorbeeld 
drempelwaarden enz.). In deze gevallen is de noodzaak van een vroege 
aanpassing gewoonlijk minder dringend, te meer daar de bedragen in 
nationale munteenheden gedurende de overgangsperiode de 
referentiewaarde in de lidstaten blijven, conform het vrijwilligheidsbeginsel. 
Voor verwijzingen in de wetgeving zouden de volgende richtsnoeren kunnen 
worden gevolgd: 
ontbreekt een herzieningsclausule (of vindt de herziening pas na het eind 
van de overgangsperiode plaats) dan is een wetsvoorstel nodig om te 
bereiken dat uiterlijk aan het eind van de overgangsperiode (1.1.2002) een 
herziening plaatsvindt. Na de overgangsperiode zouden dan uniforme 
eurobedragen gelden. In de praktijk gaat het hier maar om een paar 
gevallen. 
bestaat een herzieningsclausule, dan zou de euro kunnen worden 
ingevoerd op de geplande herzieningsdatum (tenzij deze herziening na het 
eind van de overgangsperiode plaatsvindt). Op de datum van de herziening 
zouden de omrekeningskoersen rechtstreeks toepasselijk worden voor de 
deelnemende lidstaten en in de plaats komen van de in de wetgeving 
beschreven omrekeningsmethode omdat deze dan geen bestaansreden 
meer zou hebben. Indien een afrondingsclausule mag worden toegepast, 
30 
zouden de deelnemende lidstaten deze clausule moeten kunnen blijven 
gebruiken. Maar aan het eind van de overgangsperiode zou deze clausule 
ook voor hen niet meer gelden. Voor zover zij ervan gebruik gemaakt 
zouden hebben, zouden specifieke maatregelen moeten worden genomen 
om opnieuw tot de eurowaarde van de richtlijn te komen. 
Deze richtsnoeren moeten bewerkstelligen dat uiterlijk aan het eind van de 
overgangsperiode in de lidstaten gelijkluidende wettelijke verwijzingen bestaan. 
Aangezien nauwelijks nieuwe wetgeving nodig zal zijn (omdat de meeste 
wetten flexibel genoeg zijn om de wijzigingen op te vangen), bestaat weinig 
kans dat in gevoeligere sectoren moeilijkheden ontstaan. Met name de niet-
deelnemende lidstaten hebben er belang bij zo weinig mogelijk nieuwe 
wetgeving toe te voegen, omdat dit hen geen voordeel zou opleveren. 
Deze voorgestelde aanpak zou voldoende soepel moeten zijn om met name 
rekening te kunnen houden met speciale sectoriële omstandigheden, mogelijke 
uitvoeringsmoeilijkheden, coherentie van de wetgeving in de diverse betrokken 
beleidssectoren, enz. 
C OPMERKINGEN 
Bij het doorlichten van de Gemeenschapswetgeving is gebleken dat slechts in 
een beperkt aantal gevallen specifieke wetgeving nodig is. Niettemin lijkt het 
wenselijk de interpretatie van de Commissie ten aanzien van een aantal 
wettelijke bepalingen (met de nodige details) bekend te maken om te bereiken 
dat alle partijen zich bij de toepassing en de interpretatie aan dezelfde regels 
houden, hetgeen bevorderlijk is voor de rechtszekerheid. Daarom wordt in 
bijlage 8 een toelichting gegeven op alle wetsteksten die niet gewijzigd hoeven 
te worden, maar na 1 januari 1999 wel uniform geïnterpreteerd en toegepast 
moeten worden. De interpretatie van de Commissie is gebaseerd op de onder 
B beschreven richtsnoeren. 
Het feit dat verschillende lidstaten een gemeenschappelijke munteenheid 
krijgen, betekent niet dat de talrijke verwijzingen in de EU-wetgeving naar 
nationale munteenheden komen te vervallen. Voor de "pre-ins" blijven deze 
verwijzingen volledig van kracht en voor de "ins" worden zij een verwijzing naar 
de euro en zullen zij tot 2002 worden geïnterpreteerd als verwijzing naar de 
nationale munteenheid als onderverdeling van de euro. 
31 
BIJLAGE 8 
OVERZICHT VAN DE GEVOLGEN VAN DE 
OVERGANG OP DE EURO 
VOOR DE GEMEENSCHAPSWETGEVING 
DOUANE 
Douanewetboek 
GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID 
Agromonetair stelsel 
VRIJ VERKEER VAN WERKNEMERS 
Sociale zekerheid van migrerende werknemers 
INTERNE MARKT 
Cultuurgoederen 
Overheidsopdrachten 
Bankwezen 
Verzekeringen 
Effecten 
Vennootschapswetgeving 
Verslaggeving 
Producten met gebreken 
Intellectuele eigendom 
INDIRECTE BELASTINGEN 
BTW-wetgeving 
GEMEENSCHAPPELIJK HANDELSBELEID 
Exportkredieten 
EXTERNE BETREKKINGEN 
Internationale overeenkomsten 
CONSUMENTENBESCHERMING 
Consumentenkrediet en sommige andere overeenkomsten 
BEGROTINGEN 
Financieel Reglement 
ADMINISTRATIEVE UITGAVEN 
Salarissen en pensioenen 
32 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR DOUANE 
BETROKKEN MAATREGELEN Douanewetboek 
A. BESCHRIJVING 
1. Bij Verordening nr. 2913/92 van de Raad, zoals gewijzigd bij 
Verordening nr. 82/97, is het communautair douanewetboek vastgesteld, 
De uitvoeringsbepalingen ervan zijn vervat in Verordening nr. 2454/93 
van de Commissie, laatstelijk gewijzigd bij Verordening nr. 1427/97. 
Bij Verordening nr. 918/83 van de Raad, laatstelijk gewijzigd bij 
Verordening nr. 355/94, is de communautaire regeling inzake 
douanevrijstellingen ingesteld. 
Verordening nr. 3911/92 van de Raad, zoals gewijzigd bij Verordening 
nr. 2469/96, bevat de regeling betreffende de uitvoer van 
cultuurgoederen. 
OPMERKINGEN 
2. In de leden 1 en 2 van artikel 1§ ya,n het communautair douanewetboek 
wordt bepaald dat de tegenwajro'e yan de ecu in nationale valuta "(...) 
eenmaal per maand wordt yastgesteld", onder toepassing van de 
koersen die op de vqor|aaj§t§ werkdag van de maand in het 
Publikatieblad van de lyrppese Gemeenschappen worden 
bekendgemaakt" of "(...) in andere dan de in lid 1 bedoelde gevallen, 
eenmaal per jaar, onder toepassing van de koersen "welke op de eerste 
werkdag van oktober in het Publikatieblad van de Europese 
Gemeenschappen worden bekendgemaakt". Deze 
omrekeningsbepalingen nullen vanaf 1.1.1999 voor alle deelnemende 
lidstaten niet langer relevant zjjn en zullen derhalve niet langer op hen 
van toepassing te zijn. Met de bepalingen wordt namelijk beoogd de 
tegenwaarde in een nationale valuta te verkrijgen van de verschillende 
in de verordening in ecu uitgedrukte bedragen. Aangezien deze 
tegenwaarde vanaf 1.1.1999 zeer precies bekend is, zal het niet langer 
nodig zijn deze bepaling op de deelnemende landen toe te passen19. De 
omrekeningsbepalingen blijven op de valuta's van de niet-deelnemende 
lidstaten echter nog volledig van toepassing. 
De bepalingen van lid 3 betreffende afronding, overeenkomstig welke de 
douaneautoriteiten het bedrag dat wordt verkregen bij de omrekening in 
Bepalingen van hetzelfde soort als die in artikel 18 zijn van toepassing op de omrekening in 
nationale valuta van (in ecu uitgedrukte) prijsverbintenissen die tussen de Commissie en sommige 
exporteurs zijn ondertekend in het kader van anti-dumpingprocedures. Dezelfde redenering geldt 
derhalve ook voor de omrekening van deze prijsverbintenissen vanaf 1.1.1999. 
33 
hun nationale valuta van een in ecu luidend bedrag naar boven of naar 
beneden mogen afronden mits het bedrag na afronding niet meer dan 
5% van het oorspronkelijke bedrag afwijkt, zullen van toepassing blijven 
aangezien hun bestaansreden (namelijk de noodzaak afgeronde cijfers 
in nationale valuta te verkrijgen) gedurende de overgangsperiode 
relevant blijft. Aan het einde van deze overgangsperiode zullen de 
deelnemende lidstaten rechtstreeks de bedragen in euro toepassen. 
3. Marktdeelnemers kunnen gedurende de overgangsperiode hetzij de 
euro hetzij hun nationale valuta gebruiken om de 
douaneaangifteformulieren in te vullen die zijn gebaseerd op het gebruik 
van het enig document. Het enig document bevat vakjes waar bedragen 
moeten worden ingevuld die op dit ogenblik stelselmatig in nationale 
munt worden uitgedrukt. Het document bevat dan ook geen enkele 
andere verwijzing naar de gebruikte valuta. Er wordt een 
wetgevingsmaatregel ingevoerd om het gebruik van de euro in dit 
verband mogelijk te maken. 
4. Artikel 132 van Verordening nr. 918/83 van de Raad bevat eveneens 
afrondings- en omrekeningsregels. Om de hierbovengenoemde redenen 
zullen de omrekeningsbepalingen voor de deelnemende landen niet 
langer relevant zijn, terwijl de bepalingen welke afronding mogelijk 
maken tot het einde van de overgangsperiode van toepassing blijven. 
Aan het einde van deze periode zullen de verschillende bedragen in 
euro die in de verordening worden genoemd in de deelnemende landen 
de enige bedragen zijn waarnaar door de deelnemende lidstaten wordt 
verwezen. 
5. De bijlage bij Verordening nr. 3911/92 van de Raad bevat monetaire 
referenties tezamen met een bepaling inzake de omrekening op een 
specifieke datum (1 januari 1993), zonder de mogelijkheid van 
afronding. In de verordening wordt niettemin bepaald dat de Raad om de 
drie jaar op voorstel van de Commissie overgaat tot onderzoek naar en, 
in voorkomend geval, herziening van de in de bijlage genoemde 
bedragen, rekening houdend met de economische en monetaire 
indicatoren in de Gemeenschap. Indien geen enkele maatregel inzake 
herziening en inzake de omrekeningsdatum zou zijn genomen, zullen de 
deelnemende landen na 1 januari 2002 bedragen toepassen die 
eventueel aanzienlijk kunnen verschillen van de bedragen die tevoren in 
nationale valuta werden gehanteerd. Om voor de hand liggende redenen 
met betrekking tot de samenhang van wetgeving, moet deze situatie 
worden verholpen door Verordening nr. 3911/92 ("Uitvoer van 
cultuurgoederen") te wijzigen op dezelfde manier als Richtlijn 93/7/EEG 
betreffende de teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige 
wijze buiten het grondgebied van een lidstaat zijn gebracht, waarvan de 
bepalingen opnieuw zullen worden onderzocht in een verslag dat in 
1999 zal verschijnen (de beoogde aanpak wordt in het informatieblad 
over de "teruggave van cultuurgoederen" toegelicht). 
34 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
6. Op Gemeenschapsniveau zijn geen maatregelen nodig ten aanzien van 
de in artikel 18 van het douanewetboek en in Verordening nr. 918/83 
bedoelde omrekenings- en afrondingsregels. 
7. Wat de invoering van de euro in het enige document betreft, wordt 
overwogen Verordening nr. 2454/93 (houdende vaststelling van enkele 
bepalingen ter uitvoering van Verordening nr. 2913/92) aan te passen 
om de lidstaten het rechtskader te verschaffen dat het hun mogelijk zal 
maken deze mogelijkheid in de praktijk te brengen. Een eerste voorstel 
is reeds in het Comité Douanewetboek besproken. De tekst zal eind 
1997 door dit comité worden goedgekeurd. 
35 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR GEMEENSCHAPPELIJK 
LANDBOUWBELEID 
BETROKKEN MAATREGELEN Agromonetair stelsel 
A BESCHRIJVING 
1. De invoering van de euro op 1 januari 1999 zal verschillende specifieke 
gevolgen voor de landbouw hebben. Zo zullen bijvoorbeeld, wat de 
deelnemende lidstaten betreft, uit de Gemeenschapsbegroting de 
tevoren in euro gedane uitgaven worden terugbetaald, zonder dat enige 
aanvullende aanpassing of omrekening noodzakelijk is. Voor de niet-
deelnemende landen zal een omrekeningskoers in beginsel noodzakelijk 
blijven, hetgeen niet noodzakelijkerwijze betekent dat het thans 
bestaande systeem in zijn huidige vorm moet worden gehandhaafd. 
B. OPMERKINGEN 
2. Wat de betalingen aan de begunstigde betreft, zijn de besluiten met 
betrekking tot het gemeenschappelijk landbouwbeleid gebaseerd op 
artikel 43 van het Verdrag en vallen deze over het algemeen onder het 
in Verordening (EEG) nr. 3813/92 vastgelegde agromonetaire stelsel. 
Gelet op de twee verordeningen van de Raad die het rechtskader voor 
het gebruik van de euro vormen, hebben de belangrijkste moeilijkheden 
die zich op dit gebied kunnen voordoen betrekking op: 
de voor de niet-deelnemende lidstaten geldende 
omrekeningskoers (toekomstige agromonetair stelsel); 
maatregelen voor het wegwerken van de verschillen voor de 
valuta's van de deelnemende lidstaten; 
Al deze problemen kunnen in juridisch opzicht worden opgelost met een 
enkel voorstel voor een verordening van de Raad op grond van 
artikel 43 van het Verdrag. 
3. Wat de terugbetaling van de uitgaven van de lidstaten betreft, keert de 
Afdeling Garantie van het EOGFL elke maand de uit hoofde van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid gedane uitgaven in nationale 
munteenheid uit. Voor de deelnemende lidstaten zal deze betaling vanaf 
1 januari 1999 in euro plaatsvinden. Wat de niet-deelnemende lidstaten 
betreft, is de Commissie van mening dat moet worden overwogen het 
algemeen gebruik van de euro in deze sector in te voeren, terwijl de 
onderliggende financiële verplichtingen ook verder in nationale valuta 
zouden worden uitgedrukt (het wisselrisico zou aldus ten laste van de 
Gemeenschapsbegroting blijven komen). 
36 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
4. Over het toekomstige agromonetaire stelsel en over de 
overgangsmaatregelen zal de Commissie pas een voorstel indienen 
wanneer de deelnemende lidstaten eenmaal bekend zijn en wanneer er 
betrouwbare gegevens zijn over de te verwachten verschillen die voor 
1 januari 1999 moeten worden weggewerkt. In beginsel zal een dergelijk 
voorstel aan het einde van het eerste halfjaar 1998 aan de Raad kunnen 
worden voorgelegd om op 1 januari 1999 van kracht te kunnen worden. 
In dit voorstel zouden alle moeilijkheden worden behandeld die verband 
houden met de besluiten die artikel 43 van het Verdrag als 
rechtsgrondslag hebben. 
Voor invoering van het algemeen gebruik van de euro voor d© 
yergoeaüng van $e ujtjpyen die door niet-deelnemende lidstaten worden 
gegaan ?9M een wijziging ven Verordening (EEG) nr. 729/70 nodig zijn, 
leder voorstel \§r ?3k§ ?3l tegelijk worden ingediend met de teksten 
betreffende cje herziening van het agromonetaire stelsel. 
37 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR VRIJ VERKEER VAN WERKNEMERS 
BETROKKEN MAATREGELEN Sociale zekerheid van migrerende 
werknemers 
A. BESCHRIJVING 
1. Verordening (EEG) nr. 574/72 van de Raad van 21 maart 1972 tot 
vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EEG) 
nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de sociale-
zekerheidsregelingen op loontrekkenden en hun gezinnen, die zich 
binnen de Gemeenschap verplaatsen. 
B. OPMERKINGEN 
2. In artikel 107 van Verordening (EEG) nr. 574/72 zijn de praktische 
modaliteiten vastgelegd welke van toepassing zijn in het kader van de 
omrekening in een nationale munt van bedragen luidende in een andere 
nationale munt. De omrekeningskoers is gebaseerd op een 
maandgemiddelde van de wisselkoersen van deze valuta's gedurende 
een referentieperiode van één maand. Het systeem berust op de 
vaststelling, viermaal per jaar, van een gemiddelde maandelijkse koers 
die gedurende een periode van drie opeenvolgende maanden van 
toepassing is. Zo is de gemiddelde koers van januari gedurende het 
gehele tweede kwartaal van toepassing, de gemiddelde koers van april 
tijdens het gehele derde kwartaal enz. 
3. De in artikel 107 van de verordening vastgelegde methode voor 
aanpassing van de wisselkoersen zal met ingang van 1 januari 1999 niet 
langer van toepassing zijn op de omrekening tussen valuta's van de 
deelnemende lidstaten en zal worden vervangen door de bepalingen 
van artikel 4, van Verordening nr. 1103/97. De methode blijft echter wel 
van toepassing voor omrekeningen waarbij de munteenheid van ten 
minste één niet-deelnemende lidstaat is betrokken. 
Met de omrekeningsbepaling wordt namelijk beoogd een zo nauwkeurig 
mogelijke tegenwaarde vast te stellen op basis van de tijdens de 
referentieperiode genoteerde wisselkoersen. Vanaf 1 januari 1999 zullen 
zich echter tussen de deelnemende valuta's geen koersschommelingen 
meer voordoen. Na die datum zou iedere toepassing van de 
omrekeningsbepaling in strijd zijn met de bestaansreden ervan. Voor 
omrekeningen waarbij de munteenheid van niet-deelnemende lidstaten 
is betrokken blijft de bepaling echter onverminderd van toepassing. 
4. Wat de omrekeningen tussen een deelnemende en een niet-
deelnemende lidstaat betreft, zal de euro vanaf 1 januari 1999 de rol van 
38 
spilvaluta vervullen. Waar het geldoverschrijvingen tussen niet-
deelnemende lidstaten betreft, blijft het huidige systeem ook verder van 
toepassing. 
39 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR INTERNE MARKT 
BETROKKEN MAATREGELEN Richtlijn betreffende de teruggave 
van cultuurgoederen 
A. BESCHRIJVING 
1. De overgang op de euro heeft rechtstreekse gevolgen voor Richtlijn 93/7 
betreffende de teruggave van cultuurgoederen, samen met Verordening 
nr. 93/... betreffende de uitvoer van cultuurgoederen. De desbetreffende 
bepalingen zijn die waarin de waardedrempels voor de toepassing zijn 
vervat (bijlage punt B) alsook de bepaling waarin de modaliteiten voor 
de omrekening van de drempels in nationale valuta zijn vastgelegd Om 
de drie jaar (met ingang van februari 1996) zal de Raad de 
waardedrempels onderzoeken en, indien nodig, aanpassen. 
Daarenboven is bepaald dat de Raad op voorstel van de Commissie (dat 
normaal gesproken wordt gedaan in haar verslag dat om de drie jaar 
wordt ingediend) de richtlijn kan aanpassen. 
B. GEVOLGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 
2. Tenzij er maatregelen worden genomen om de richtlijn te wijzigen 
(bijvoorbeeld de vaste wisselkoers van 1 januari 1993) zullen de 
deelnemende lidstaten verschillende bedragen voor elkaar blijven 
toepassen (verschillend want gebaseerd op de wisselkoersen van 1993, 
en niet op de onherroepelijk vastgelegde koersen voor de omrekening 
naar euro van 1999). Bovendien zal deze situatie voortduren zolang de 
desbetreffende bepaling in de richtlijn opgenomen blijft. 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
3. Voorgesteld wordt dat de Commissie een voorstel tot wijziging van de 
richtlijn indient in dier voege dat met ingang van 1 januari 2002 de 
deelnemende lidstaten rechtstreeks op grond van de richtlijn uniforme 
drempels toepassen. Niet-deelnemende lidstaten zullen naar hun 
nationale munteenheiden blijven omrekenen, waarbij de omrekening is 
gebaseerd op de waarde van de nationale munteenheden in verhouding 
tot de euro op een (nog nader te bepalen) geschikte datum voor de 
datum waarop de nieuwe drempels van kracht worden, d.w.z. 
januari 2002 (de nieuwe datum zal de datum in 1993 voor de vaststelling 
van de omrekeningskoersen tegenover de ecu vervangen). De 
Commissie zal haar volgende driejaarlijkse verslag over de richtlijn in 
1999 uitbrengen. Dit zou de geschikte gelegenheid zijn om zo'n wijziging 
voor te stellen en op deze wijze zou nog voldoende tijd worden gelaten 
voor de omzetting in nationale wetgeving voor, uiterlijk, 1 januari 2002. 
40 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR INTERNE MARKT 
BETROKKEN MAATREGELEN Richtlijnen betreffende 
overheidsopdrachten 
A. BESCHRIJVING 
1. Richtlijnen 93/36 (leveringen), 93/37 (uitvoering van werken), 92/50 
(dienstverlening) die alle drie zijn gewijzigd bij Richtlijn 97/..., 
vastgesteld op 13 oktober 1997, en Richtlijn 93/38 (nutsbedrijven) 
vormen tezamen de Gemeenschapswetgeving inzake 
overheidsopdrachten waarvoor de overgang op de euro gevolgen heeft. 
De desbetreffende bepalingen zijn die waarin de drempels voor 
toepassing van de richtlijn zijn vastgelegd20, alsook de bepalingen 
waarin de herziening van de drempels nader is vastgelegd21. 
B. OVERZICHT VAN DE GEVOLGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 
2. De drempels zullen vanaf 1 januari 1999 in euro worden uitgedrukt 
overeenkomstig Verordening nr. 1103/97 over enkele bepalingen 
betreffende de invoering van de euro. De bedragen in nationale valuta, 
overeenkomstig de richtlijn omgerekend tegen de wisselkoers ten 
opzichte van de ecu op grond van het thans geldende 
omrekeningsmechanisme, zullen tot de volgende datum van herziening 
geen gevolgen ondervinden. 
3. De vier richtlijnen op het gebied van overheidsopdrachten schrijven alle 
voor dat om de twee jaar de waarden in de nationale valuta's moeten 
worden herzien. In de richtlijnen wordt bovendien voorgeschreven dat de 
tegenwaarden van de drempels in nationale valuta gebaseerd moeten 
zijn op de gemiddelde dagwaarde van deze valuta in ecu over de 
periode van 24 maanden die eindigt op de laatste dag van de maand 
augustus die onmiddellijk voorafgaat aan de eerste januari waarop de 
herziening van kracht wordt. 
De methode voor de aanpassing van de waarden in de nationale 
valuta's om rekening te houden met de veranderingen in wisselkoersen 
zal op de datum van de herziening na de invoering van de euro op 
1 januari 1999 (volgende herziening: 1 januari 2000) niet langer van 
toepassing zijn op de "deelnemers", maar zal relevant en geldig blijven 
Artikel 5, lid 1, onder a) van Richtlijn 93/36, artikel 6, lid 1, van Richtlijn 93/37, artikel 7, lid 1, van 
Richtlijn 92/50, artikel 14 van Richtlijn 93/38 
Artikel 5, lid 1, onder c) van Richtlijn 93/36, artikel 6, lid 2, onder a), van Richtlijn 93/37, artikel 7, 
lid 8, van Richtlijn 92/50, artikel 38 van Richtlijn 93/38 
41 
voor "niet-deelnemers". De reden hiervan is dat met de bepaling wordt 
beoogd de wijze waarop de waarde van de drempels in de valuta's van 
de lidstaten wordt uitgedrukt zo nauwkeurig mogelijk vast te stellen, 
daarbij uitgaande van de resultaten in het verleden, d.w.z. de 
gemiddelde cijfers over de afgelopen twee jaar. Aangezien op de datum 
van herziening de "deelnemers" geen afzonderlijke nationale valuta's 
zullen hebben, zal de mogelijkheid van de fluctuatie van valuta's ten 
opzichte van de bedragen in euro die in de richtlijn worden genoemd 
niet langer bestaan. Het zou daarom duidelijk tegen de bedoeling van de 
bepaling indruisen om deze op de "deelnemers" toe te passen. Voor 
"toekomstige deelnemers" wordt de berekening op dezelfde wijze als 
tevoren gemaakt. De cijfers voor "deelnemers" zullen worden uitgedrukt 
in nationale munteenheden tegen de omrekeningskoers die wordt 
toegepast op de drempelbedragen in euro die in de richtlijn worden 
vermeld. De resultaten van de berekeningen van de referentiewaarden 
(en, voor de "deelnemers", van de koersen voor de omrekening in 
nationale valuta's van de bedragen in euro) zullen ook in de toekomst 
ter informatie van de lidstaten in het Publikatieblad worden 
bekendgemaakt. 
4. De eerste herziening na de invoering van de euro zal plaatsvinden op 
1 januari 2000. Overeenkomstig het beginsel van rechtscontinuïteit 
zullen alle lidstaten gedurende de periode van twee jaar daarvoor 
(tussen 1 januari 1998 en 1 januari 2000) de richtlijnen betreffende 
overheidsopdrachten in nationaal recht omzetten op basis van de in 
nationale munteenheden uitgedrukte drempelbedragen die de 
voorgaande herziening van 1 januari 1998 heeft opgeleverd. Bij de 
herziening van 1 januari 2000 zal de in de richtlijnen voorgeschreven 
methode niet op de deelnemende lidstaten van toepassing zijn, maar 
wel op de niet-deelnemende lidstaten, namelijk voor de berekening van 
de waarde in de nationale valuta's van de in de richtlijnen vastgelegde 
drempels, en wel als volgt: de berekening zal uitgaan van de 
gemiddelde dagelijkse waarden van hun valuta's ten opzichte van de 
ecu over de periode van 16 maanden die eindigt op 1 januari 1999 
(1 september 1997 - 31 december 1998), tezamen met hun gemiddelde 
dagwaarden ten opzichte van de euro gedurende de resterende acht 
maanden (1 januari 1999 - 31 augustus 1999) van de periode van 
24 maanden waarop de herziening betrekking heeft. Voor de 
deelnemende lidstaten zullen de drempelwaarden in euro rechtstreeks 
van toepassing zijn. 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
5. De vertegenwoordigers van de lidstaten hebben deze kwestie op 
30 september behandeld aan de hand van een toelichtingsnota. De 
lidstaten konden over het algemeen met de interpretatie instemmen. 
Wetgevingsmaatregelen zijn niet vereist (uitgaande van de 
veronderstelling dat de interpretatie door alle lidstaten wordt 
geaccepteerd). 
42 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR INTERNE MARKT 
BETROKKEN MAATREGELEN Bankwetgeving 
A. BESCHRIJVING 
1. Richtlijnen 77/780/EEG & 89/646/EEG; 92/30/EEG; 92/121/EEG' 
94/19/EEG; 91/308/EEG; 93/6/EEG 93/6/EEG, 93/6/EEG, 89/647/EEG & 
96/1 O/EG, 89/§47/||EG; 92/121/EEG; 93/22/EEG; 77/780/EEG; 
92/30/EEG; p5/2§/E@; 8§/635/EEG vprrnen de bankwetgeving van de 
Gemeenschap waarvoor de overgang op de euro gevolgen heeft. 
B. OVERZICHT VAN DE GEVOLGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 
Verwijzingen naar equ 
2. Alle verwijzingen naar de ecu in de banktoezichtrichtlijnen en andere 
mogelijke gevolgen voor die richtlijnen van de invoering van de 
gemeenschappelijke mynt zijn §n3er?Qeht De belangrijkste conclusie 
van dit onderzoek is dat de. twee eyro-verordeningen zelf de meeste 
potentiële vraagstukken zullen oplossen zonder dat verdere 
maatregelen nodig zjjn. Met name is ejyidelijk uit hoofde van artikel 2 van 
Verordening nr. 1103/97 van de Raad dat alle verwijzingen naar de ecu 
automatisch verwijzingen naar de eyro worden. 
3. Het feit dat alle drempelwaarden in de bankrichtlijnen eenvoudige 
drempelwaarden zijn, met andere woorden dat zij ten allen tijde in 
nationale valuta-equivalent©n in acht moeten worden genomen, 
betekent dat de problemen die meestal samengaan met 
herzieningsperioden, afrondingsbepalingen en bepalingen betreffende 
de fluctuatie van de valutakoersen in het bankwezen ontbreken. 
Daardoor doen zich in verband met de overgang geen moeilijkheden 
voor en zullen zowel de "deelnemers" als de "toekomstige deelnemers" 
de richtlijnen precies op dezelfde wijze en voor dezelfde bedragen in de 
praktijk brengen. Er is dan ook geen verdere toelichting vereist wat 
betreft drempels, plafonds en andere eenvoudige verwijzingen naar ecu 
in de communautaire banktoezichtwetgeving.22 
Voor een aantal andere vraagstukken leek enige toelichting nuttig, en 
wel de volgende: 
77/780/EEG zoals gewijzigd bij 89/646/EEG, artikel 4, lid 1 en 2, onder a); 92/30/EEG, artikel 3, 
lid 3; 92/121/EEG, artikel 6, lid 6; 94/19/EEG, artikel 7, lid 1; 91/308/EEG, artikel 3, leden 2 en 3; 
93/6/EEG, artikel 3, leden 1, 2, 3, 4 en artikel 4, lid 6, onder ii) en iii). 
43 
Wisselrisico 
4. De gemeenschappelijke munt zal in de deelnemende lidstaten door de 
verordeningen betreffende de euro worden ingevoerd overeenkomstig 
het Verdrag en zal vanaf 1 januari 1999 de nationale valuta's van deze 
landen vervangen. Er bestaat vanaf die datum derhalve geen 
wisselrisico tussen de euro en de deelnemende nationale 
munteenheden en tussen deelnemende nationale munteenheden 
onderling.23 
Positierisico's met betrekking tot verhandelbare 
schuldinstrumenten 
5. De gemeenschappelijke munt zal in de deelnemende lidstaten worden 
ingevoerd uit hoofde van de euro-verordeningen overeenkomstig het 
Verdrag en zal met ingang van 1 januari 1999 de nationale valuta's van 
deze lidstaten vervangen. Derhalve zullen verhandelbare schuldposities 
in euro en de deelnemende valuta's posities worden in dezelfde 
munteenheid voor de berekening van de kapitaalvereisten met het oog 
op het marktrisico.24 
Derivaatovereenkomsten 
6. Valutacontracten in ecu en de deelnemende nationale munteenheden 
zullen zich, nadat de gemeenschappelijke munt in de lidstaten is 
ingevoerd en hun nationale munteenheid vervangt, zich niet langer als 
derivaten gedragen. Dit kan zich ook voordoen ten aanzien van 
rentecontracten waarbij de referentierente is afgeleid van de ecu en de 
deelnemende nationale valuta's. In beginsel moeten dit soort contracten 
vanaf 1 januari 1999 worden behandeld als vorderingen of 
verplichtingen. Bepaalde tijdelijke problemen kunnen zich echter 
voordoen; algemeen wordt hierover geoordeeld dat de bevoegde 
autoriteiten naargelang van de omstandigheden van elk geval apart 
moeten besluiten hoe dit moet worden aangepakt.25 
Europese centrale bank (ECB) 
7. Wanneer de ECB in 1998 wordt opgericht moet deze als een "centrale 
bankYcentrale bank van zone A" worden beschouwd wat betreft alle 
aspecten van de Europese bankrichtlijnen en verwante richtlijnen.26 
93/6/EEG (bijlage III (3.1) 
93/6/EEG (Bijlage I, punten (3), (9.1) en (13) 
89/647/EEG, zoals gewijzigd bij 96/10/EEG (Bijlage II); 93/6/EEG (Bijlage III, 3.1) 
89/647/EEG (artikel 2, lid 1 en artikel 6, lid 1); 92/121/EEG (artikel 4, lid 7); 93/22/EEG (artikel 2, 
lid 4); 77/780/EEG (artikel 2, lid 2); 92/30/EEG; 95/26/EEG (artikel 4); 86/635/EEG (artikel 8, lid 2 en 
artikel 14, leden 1 en 2) 
44 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
8. Controle op eventuele problemen tijdens de overgangsperiode (zie punt 
6). 
45 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR INTERNE MARKT 
BETROKKEN MAATREGELEN Verzekeringen 
A. BESCHRIJVING 
1. De richtlijnen 73/239/EEG, 76/580/EEG, 88/357/EEG, 84/5/EEG 
79/267/EEG, 92/96/EEG, 91/674/EEG en 91/371/EEG (overeenkomst 
EG-Zwitserland) vormen tezamen de Gemeenschapswetgeving op het 
gebied van verzekeringen waarvoor de overgang op de euro gevolgen 
heeft. In de meeste gevallen gelden deze gevolgen voor de bepalingen 
waarin toepassingsdrempels zijn vastgelegd en verwante bepalingen 
waarin drempelbedragen van ecu/euro in nationale valuta's worden 
omgezet. De overige bepalingen hebben betrekking op 
valutacongruentie, herziening van de drempelbedragen en vaststelling 
van de ecu en/of rekeneenheid. Daarnaast is er een bepaling 
betreffende rentegarantie en drie bepalingen inzake de verhouding 
tussen de ecu en de Zwitserse frank. 
B. OVERZICHT VAN DE GEVOLGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 
Verwijzingen naar ecu en omrekeningsbepalingen 
2. Alle drempelbedragen in de Gemeenschapswetgeving zullen 
overeenkomstig Verordening 1103/97 vanaf 1 januari 1991 in euro 
worden uitgedrukt. 
3. De bepalingen inzake de omrekening van drempelbedragen in ecu 
(euro) in nationale valuta's zal vanaf 1 januari 1999 van toepassing 
blijven op de niet-deelnemende lidstaten waarbij de geldende koers die 
is van de laatste dag van de voorgaande maand oktober. Deze 
bepalingen zullen niet langer van toepassing zijn op de deelnemende 
lidstaten waarbij het effect van de herziening merkbaar zal zijn vanaf 
1 januari 1999, aangezien de bepaling op die datum niet langer een 
bestaansreden zal hebben en dus niet meer zal kunnen worden 
toegepast nadat de nationale valuta's van de deelnemende lidstaten 
hebben opgehouden te bestaan. Op 1 januari 1999 zullen de in ecu 
uitgedrukte bedragen worden uitgedrukt in euro, terwijl hun tegenwaarde 
in de nationale valuta's gedurende de overgangsperiode de waarde is 
die voortvloeit uit de toepassing van de onherroepelijk vastgestelde 
omrekeningskoersen. Wat de overgangsmaatregel betreft welke is 
vervat in artikel 2 van Richtlijn 76/580/EEG zal, aangezien de bedragen 
van de drempels in Richtlijn 73/239/EEG niet zijn gewijzigd, deze 
bepaling van toepassing blijven gedurende de overgangsperiode en ook 
daarna indien zij niet wordt herzien. Er zullen nieuwe communautaire 
46 
wettelijke bepalingen moeten komen indien men wil bereiken dat de 
drempelbedragen bijvoorbeeld vanaf 1 januari 2002 overal in het euro­
gebied dezelfde zijn. 
Bepalingen inzake valutacongruentieregels 
4. Met ingang van 1 januari 1999 en gedurende de overgangsperiode zijn 
de nationale valuta's van de deelnemende lidstaten ten aanzien van de 
valutacongruentieregels een en dezelfde munteenheid als de euro en de 
andere deelnemende valuta's. 
Bepalingen inzake rentepercentagegaranties 
5. Wat levensverzekeringsovereenkomsten met een rentepercentage­
garantie betreft blijft artikel 17, Iid1, onder B, a) i) van 
Richtlijn 79/267/EEG zoals gewijzigd ook verder van toepassing op 
overeenkomsten welke luiden in de valuta's van niet-deelnemende 
lidstaten. Luidt de overeenkomst in de valuta van een deelnemende 
lidstaat of in euro, dan past de lidstaat van herkomst een van de 
volgende rentevoeten toe: i) de rente op obligatieleningen in euro van 
de lidstaat van herkomst indien dit een deelnemende lidstaat is of ii) de 
rente op obligatieleningen in euro van iedere andere deelnemende 
lidstaat of Ni) het gemiddelde van de rentepercentages op 
obligatieleningen in euro van a|le deelnemende lidstaten (mits deze 
informatie door een officiële instantie wordt verstrekt) of iv) de rente op 
de in euro luidende obligatieleningen van de Instellingen van de 
Gemeenschap. Al deze mogelijkheden zullen verenigbaar zijn met de 
bepaling inzake de rentepercentagegarantie doordat de nationale 
valuta's van de deelnemende lidstaten door de euro worden vervangen 
en de ecu door de euro wordt vervangen. Wanneer men deze bepaling 
in het licht van de verordeningen van de Raad interpreteert, kan geen 
van de bovengenoemde mogelijkheden worden uitgesloten. Met het oog 
op een meer geharmoniseerde toepassing van deze bepaling echter zal 
de Commissie voorstellen dat de lidstaten ervoor kunnen kiezen zich te 
beperken tot het toepassen van keuzemogelijkheid iii) of mogelijkheid i), 
wanneer door een overheidsorgaan verstrekte gegevens niet 
beschikbaar zijn. Dit laat een beslissing op een later tijdstip over een 
aanpassing van de wetgeving in het licht van de ervaring die met de 
toepassing van deze bepaling na de overgang op de euro is opgedaan, 
onverlet. 
De overeenkomst EEG-Zwitserland 
6. Vanaf 1 januari 1999 betekent het continuïteitsbeginsel dat de koers 
voor de omrekening van ecu naar Zwitserse franken zal blijven zoals 
deze in de overeenkomst is opgenomen - dat wil zeggen een vaste 
koers die kan worden herzien overeenkomstig de bepalingen van 
artikel 3, lid 1 van Protocol nr. 3, waarin wordt voorgeschreven dat de 
koers alleen wordt gewijzigd wanneer de vaste koers meer dan 10% 
afwijkt van de koers zoals die door de Zwitserse nationale bank is 
47 
vastgesteld op de laatste dag van oktober van ieder jaar. Deze bepaling 
blijft na 1 januari 1999 van toepassing met als enige wijziging dat de ecu 
door de euro wordt vervangen. 
Andere bepalingen waarop de overgang op de euro gevolgen heeft 
7. Op de overige bepalingen waarvoor de overgang op de euro gevolgen 
heeft, namelijk die betreffende de herziening van drempelbedragen en 
de definiëring van de ecu, heeft alleen de vervanging van de ecu door 
de euro effect. 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
8. Aanpassing van Richtlijn 73/239/EEG en Richtlijn 76/580/EEG zal nodig 
zijn, waarbij de gewijzigde tekst uiterlijk op 1.1.2002 van kracht wordt 
(zie bovenstaand punt 2). Een aanpassing van Richtlijn 79/267/EEG zou 
eveneens wenselijk kunnen zijn (zie bovenstaand punt 5): dit dient nog 
nader te worden bestudeerd. 
48 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR INTERNE MARKT 
BETROKKEN MAATREGELEN Richtlijnen betreffende effectenmarkten 
A. BESCHRIJVING 
1. De Richtlijnen 79/279 (toelating tot de officiële notering aan een 
effectenbeurs); 89/298 (Verspreiding van het prospectus bij een 
openbare aanbieding van effecten); 93/6 (Richtlijn 
kapitaaltoereikendheid); 94/18 (Eurolist); en 97/9 
(beleggerscompensatie) vormen tesamen de communautaire wetgeving 
op het gebied van effecten die rechtstreeks gevolgen ondervindt van de 
overgang op de euro. De bepalingen waar het om gaat zijn die waarin de 
drempels voor de toepassing van de richtlijnen worden aangegeven 
alsook de bepalingen waarin wordt uiteengezet op welke wijze de 
drempels moeten worden herzien. 
B. GEVOLGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 
2. De drempels zullen vanaf 1 januari 1999 in euro worden uitgedrukt 
overeenkomstig Verordening nr. 1103/97 van de Raad. 
3. In schema A, punt I.2. van Richtlijn 79/279 (toelating tot de officiële 
notering aan een effectenbeurs) wordt bepaald dat de tegenwaarde in 
nationale valuta van de (ecu)-drempel "aanvankelijk die is welke geldt op 
de dag van aanneming van de richtlijn". De richtlijn werd op 
5 maart 1979 aangenomen. Daarna volgt echter een 
herzieningsbepaling in dier voege dat de lidstaten hun nationale cijfers 
(weer aan het cijfer in ecu) moeten aanpassen indien zij meer dan 10% 
van de richtlijn afwijken. 
4. Aangezien het doel van deze bepaling is de nationale cijfers zo dicht 
mogelijk bij het cijfer van 1 miljoen ECU/euro in de richtlijn te houden (en 
niet de omzetting in nationaal recht van plafonds in ecu te 
vereenvoudigen door de afronding van lastige cijfers toe te staan), wordt 
de bepaling vanaf 1 januari 1999 voor deelnemende lidstaten overbodig. 
De richtlijn moet zodanig worden geïnterpreteerd dat de lidstaten hun 
cijfers in nationale valuta op 1 januari 1999 moeten aanpassen aan de 
tegenwaarde in nationale munt van 1 miljoen ECU tegen de 
omrekeningskoers. Voor lidstaten die later zullen deelnemen blijft de 
bepaling onverminderd van kracht. 
Hetzelfde aanpassingsmechanisme kan ook worden gevonden in 
schema B, punt III. 1 van Richtliijn 79/279 en hetzelfde resultaat moet 
worden toegepast als voor schema A. 
49 
5. Richtlijn 89/298 (Verspreiding van het prospectus bij een openbare 
aanbieding van effecten), Richtlijn 93/6 (kapitaaltoereikendheid) en 
Richtlijn 97/9 betreffende beleggerscompensatie bevatten elk vaste ecu­
verwijzingen (drempelwaarden en één plafond) zonder fluctuatiemarges 
of andere herzieningsmechanismen. De richtlijnen zoals gewijzigd door 
de euro-verordeningen moeten in dier voege worden geïnterpreteerd dat 
hierin van de deelnemende lidstaten wordt verlangd dat zij vanaf 
1 januari 1999, wat de drempelwaarde betreft, in hun nationale valuta's 
tenminste de tegenwaarde van de in de richtlijnen genoemde bedragen 
in euro in voorraad moeten hebben. Indien de lidstaten eind 1998 de 
situatie in overeenstemming met de richtlijnen hebben gebracht, zal 
waarschijnlijk niet van hen worden verlangd dat zij maatregelen nemen. 
De bedragen op nationaal niveau zouden natuurlijk hoger kunnen zijn 
indien de lidstaat dit wenst. Dezelfde redenering zal pari passu van 
toepassing zijn op het plafondbedrag (dat lager zou kunnen zijn dan het 
in de richtlijn genoemde bedrag in euro). 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
6. Op grond van de bovenstaande interpretaties zijn geen maatregelen 
vereist. 
50 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR INTERNE MARKT 
BETROKKEN MAATREGELEN Vennootschapswetgeving 
A BESCHRIJVING 
1. Richtlijn 77/91/EEG is het enige onderdeel van de communautaire 
vennootschapsrecht waarop de overgang op de euro van invloed is. In 
deze richtlijn zijn de coördinatieregels vervat met betrekking tot de 
oprichting van naamloze vennootschappen en de instandhouding en 
wijziging van hun kapitaal. De enige bepalingen in de richtlijn waarvoor 
de overgang op de euro rechtstreeks gevolgen hebben, hebben 
betrekking op een minimumbedrag van 25.000 ECU aan geplaatst 
kapitaal dat noodzakelijk is voor de oprichting van een vennootschap en 
de wijziging van de tegenwaarde van dit minimumbedrag in nationale 
munteenheden, indien nodig. 
Behalve deze bepalingen waarvoor de gevolgen rechtstreeks merkbaar 
zijn, heeft de richtlijn nog op enkele andere punten implicaties, met 
name met betrekking tot de omzetting in euro's van aandelenkapitaal, 
wat in punt 4 nader wordt toegelicht. 
B. OVERZICHT VAN DE GEVOLGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 
Ecu-drempelbedragen en tegenwaarden in nationale munteenheden 
2. Het in artikel 6, lid 1, van de richtlijn vastgestelde drempelbedrag in ecu 
zal overeenkomstig richtlijn 1103/97 van de Raad vanaf 1 januari 1999 
automatisch in euro worden uitgedrukt. 
Wijziging van de richtlijn ten gevolge van de invoering van de euro zal 
niet noodzakelijk zijn. 
3. Voor niet-deelnemende lidstaten blijven de bepalingen van de richtlijn 
van toepassing, waarbij het drempelbedrag in euro is vastgesteld. Indien 
de tegenwaarde van dit drempelbedrag in nationale valuta's meer dan 
10% onder het thans in euro luidende minimumbedrag komt, dat de 
marge is die is toegestaan door artikel 6, lid 2 van de richtlijn, stelt de 
Commissie de betrokken lidstaat ervan in kennis dat hij zijn wetgeving 
moet wijzigen om deze in overeenstemming te brengen met de vereiste 
van het in euro uitgedrukte minimumbedrag. 
Wijziging van de munteenheid van aandelenkapitaal 
4. Er kan verlangd worden dat afrondingsregels na de automatische 
wijziging in euro worden toegepast op aandelenkapitaal. Dit is om te 
51 
voorkomen dat er aandelen bestaan met een nominale waarde met een 
of meer plaatsen achter de komma, hetgeen voor de markt niet 
hanteerbaar is. Het kan daarom noodzakelijk zijn dat lidstaten voor 
nationale regels zorgen om het bedrijven mogelijk te maken 
afrondingsprocedures in te voeren. Zo kunnen de lidstaten bijvoorbeeld 
vereenvoudigde procedures verschaffen voor de verhoging of verlaging 
van het kapitaal indien dit met het oog op de afronding noodzakelijk is, 
of aandelen zonder nominale waarde invoeren. De tweede richtlijn 
betreffende het vennootschapsrecht moet niet in die zin worden 
geïnterpreteerd worden dat hierdoor de invoering van dergelijke 
vereenvoudigde procedures uitsluitend met het oog op de overgang op 
de euro zou worden verhinderd. Aandelen zonder nominale waarde zijn 
reeds een mogelijkheid uit hoofde van artikel 3, onder c) van de richtlijn. 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
5. Wettelijke maatregelen op Gemeenschapsniveau zijn niet nodig. 
52 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR INTERNE MARKT 
BETROKKEN MAATREGELEN Verslaggeving 
A BESCHRIJVING 
1. Richtlijn 78/660/EEG zoals gewijzigd en Richtlijn 83/349/EEG zoals 
gewijzigd vormen het Gemeenschapsrecht op het gebied van de 
verslaglegging waarvoor de overgang op de euro gevolgen heeft. In 
deze richtlijnen zijn de bepalingen inzake de verslaggeving vervat voor 
de voorbereiding en de indiening van respectievelijk de jaarrekening en 
de geconsolideerde rekening. De bepalingen van deze richtlijnen 
waarvoor de overgang op de euro de meest ingrijpende gevolgen heeft, 
hebben betrekking op drempelwaarden voor de opstelling en indiening 
van sommige rekeningen, de bij de omrekening van deze 
drempelbedragen toe te passen omrekeningskoersen en de mogelijkheid 
de uit de omrekening in nationale valuta's resulterende bedragen met 
maximaal 10% af te ronden. 
Met uitzondering van laatstgenoemde bepaling, die meer in detail in 
onderstaand deel B, punt 4 wordt uiteengezet, zullen wijzigingen van de 
richtlijnen naar aanleiding van de overgang op de euro niet nodig zijn. 
Een dergelijke wijziging kan in ieder geval plaatsvinden in het kader van 
de normale herziening die iedere vijf jaar moet plaatsvinden. Ook heeft 
de overgang naar de ecu gevolgen voor de bepalingen die het mogelijk 
maken de rekeningen ook in ecu in te dienen. 
2. Behalve deze bepalingen waarvoor de overgang op de euro het meest 
op directe wijze gevolgen heeft, zijn er vele bepalingen die, omdat 
nadere verduidelijking of toelichting was vereist, worden behandeld in 
een door de diensten van de Commissie gepubliceerd beleidsdocument 
- XV/7002/97, "De financiële verslaggeving en de invoering van de 
euro". Dit document, dat is opgesteld in het contactcomite 
Jaarrekeningenrichtlijnen, verschaft nadere informatie en richtsnoeren 
over de wijze waarop de overgang op de euro binnen het bestaande 
kader van de Europese wetgeving op het gebied van financiële 
verslaggeving kan worden behandeld. 
B. OVERZICHT VAN DE GEVOLGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 
Ecu-drempelbedragen, omrekeningskoersen en afrondingsbepa­
lingen 
3. De huidige bepalingen inzake de omrekening van de drempelbedragen 
in nationale valuta's, die vanaf 21 maart 1994 gelden, moeten in ieder 
geval om de vijf jaar worden herzien, hetgeen normaliter gebeurt door 
53 
middel van een wijziging van de wetgeving. De volgende herziening zal 
(op initiatief van de Commissie) in 1999 plaatsvinden, en hierbij zullen 
de nieuwe drempelbedragen voor de omrekening in de nationale valuta's 
van de niet-deelnemende lidstaten worden vastgesteld. Het nieuwe 
drempelbedrag dat in 1999 zal worden vastgesteld zou rechtstreeks in 
euro van toepassing zijn op de deelnemende lidstaten (het bedrag in 
euro kan in nationale wetgeving worden omgezet, uitgedrukt in de 
nationale munteenheid tegen de omrekeningskoers die per 
1 januari 1999 geldt). 
4. Na de overgangsperiode mogen de nationale munteenheden van de 
deelnemende lidstaten niet langer worden gebruikt. Ook bestaat niet 
langer de noodzaak om de in euro uitgedrukte drempelbedragen van de 
Vierde Richtlijn om te rekenen in de nationale munteenheden van de 
deelnemende lidstaten. De niet-deelnemende lidstaten kunnen de 10%-
afrondingsregel blijven toepassen. Om een gelijke behandeling van de 
lidstaten te waarborgen moet bij de eerstkomende vijfjaarlijkse 
herziening van de drempelbedragen in 1999 in de richtlijn een regeling 
worden ingevoerd, die gelijke behandeling van het MKB in deelnemende 
en niet-deelnemende lidstaten garandeert. 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
5. Aanpassing van Richtlijn 78/660/EEG, in het kader van de gewone 
vijfjaarlijkse herziening zal noodzakelijk zijn en de gewijzigde tekst zal in 
1999 van kracht moeten worden. Deze aanpassing zal onderdeel 
uitmaken van een pakket van wijzigingen die de Commissie in het 
voorjaar van 1998 zal aankondigen. 
54 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR INTERNE MARKT 
BETROKKEN MAATREGELEN Richtlijn betreffende de aansprakelijkheid 
voor producten met gebreken 
A. BESCHRIJVING 
1. De invoering van de euro heeft gevolgen voor Richtlijn 85/374. Door zijn 
historische toepassingsdrempel van 500 ECU (franchise) en een plafond 
van 70 miljoen ECU (totaal plafond), wordt het effect van de invoering 
van de euro voor deze richtlijn vertraagd. De bedragen die de lidstaten 
in hun nationale wetgeving toepassen zullen de bedragen blijven die na 
toepassing van de historische omrekeningskoers van 25 juli 1985 (d.i. 
de datum van vaststelling van de richtlijn) zijn vastgesteld. Deze 
bedragen in nationale valuta's zullen pas veranderen wanneer de 
bedragen van drempel/plafond in de richtlijn veranderen, nadat de 
Commissie hiertoe een voorstel heeft ingediend. 
B. OVERZICHT VAN DE GEVOLGEN VAN DE INVOERING VAN DE 
EURO 
Ecu-drempelbedragen, omrekeningskoersen en afrondingsbepa­
lingen 
2. Alle drempelbedragen in de Gemeenschapswetgeving zullen met ingang 
van 1 januari 1999 overeenkomstig Verordening 1103/97 van de Raad 
automatisch in euro worden uitgedrukt. Dit zal pas gevolgen hebben 
voor de bedragen in nationale valuta's waarmee de richtlijn in het 
nationaal recht wordt toegepast wanneer een voorstel van de Commissie 
wordt ingediend (en aangenomen) voor de herziening van de bedragen 
in de richtlijn. 
3. De huidige bepalingen inzake de omrekening van drempelbedragen in 
nationale valuta's, die sedert 25 juli 1985 van toepassing zijn, moeten 
om de vijf jaar worden herzien. Bij de eerstvolgende herziening zullen de 
nieuwe drempelbedragen in euro worden vastgesteld en zal de datum 
worden bepaald waarop deze bedragen in de nationale valuta's van de 
niet-deelnemende lidstaten en in de nationale valuta's van de 
deelnemende lidstaten worden omgerekend (tegen de onherroepelijke 
omrekeningskoersen die op 1 januari 1999 worden vastgesteld). 
4. Na de overgangsperiode mogen de nationale munteenheden van de 
deelnemende lidstaten niet langer worden gebruikt. Ook bestaat niet 
langer de noodzaak om de in euro uitgedrukte bedragen uit de richtlijn 
55 
om te rekenen in de nationale munteenheden van de deelnemende 
lidstaten. 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
5. Voorgesteld wordt Richtlijn 85/374/EEG in het kader van de normale 
herziening, aan te passen. Hieraan moet een tijdschema worden 
verbonden zodat de nieuwe tekst van kracht wordt bij de eerste 
gelegenheid na 1 januari 1999, waarna de deelnemende lidstaten de 
tegenwaarde in nationale munteenheid van de nieuwe bedragen in euro 
zullen toepassen (tegen de omrekeningskoers) terwijl de 
niet-deelnemende lidstaten voor een nieuwe periode van vijf jaar.de 
nieuwe bedragen in euro in hun nationale valuta's zullen omzetten tegen 
de op de datum van de herziening geldende koers. 
56 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR INTERNE MARKT 
BETROKKEN MAATREGELEN Wetgeving inzake de intellectuele eigendom 
A. BESCHRIJVING 
1. De invoering van de euro heeft rechtstreekse gevolgen voor 
Verordening nr. 2869/95 inzake de aan het Bureau voor het 
Gemeenschapsmerk te betalen taksen. 
B OVERZICHT VAN DE GEVOLGEN VAN DE EURO 
Verwijzingen naar ecu 
2. Overeenkomstig artikel 2 van Richtlijn 1103/97 van de Raad worden alle 
verwijzingen naar de ecu automatisch verwijzingen naar de euro. Deze 
verwijzingen leiden niet tot interpretatieproblemen. 
3. Artikel 6, lid 2, van deze verordening bevat een enigszins 
ongebruikelijke bepaling, die betrekking heeft op de 
omrekeningskoersen van de peseta en de ecu zoals dagelijks door de 
Commissie vastgesteld. Deze bepaling zal uiteraard niet langer van 
toepassing zijn indien Spanje de euro invoert; er zal immers niet langer 
iets zijn dat dagelijks kan worden vastgesteld, omdat de onherroepelijke 
vaststelling van de omrekeningskoers eens en voor altijd op 
1 januari 1999 zal plaatsvinden. Indien Spanje de euro niet invoert op 
1 januari 1999 zal deze bepaling inzake de omrekening van contanten 
nog steeds nut hebben, omdat hierdoor een officiële koers zal worden 
vastgesteld tussen de bedragen in euro in de verordening en de vereiste 
bedragen die in peseta's moeten worden betaald om te voldoen aan de 
vereisten welke voortvloeien uit de verordening. 
C MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
4. Er zijn geen maatregelen noodzakelijk. 
57 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR INDIRECTE BELASTINGEN 
BETROKKEN MAATREGELEN Wetgeving inzake BTW en accijnzen 
A. BESCHRIJVING 
1. In de Zesde Richtlijn 77/388/EEG (zoals gewijzigd bij de Richtlijnen 
91/680, 92/111/EEG en 95/7/EEG) is het gemeenschappelijke BTW-
stelsel vervat. 
In Richtlijn 69/169/EEG (laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 94/4/EEG) is de 
regeling inzake de vrijstellingen voor reizigers vervat. 
In Richtlijn 78/1035/EEG (laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 85/576/EEG) 
zijn de belastingvrijstellingen vastgelegd die voor kleine zendingen 
gelden, terwijl Richtlijn 83/181/EEG (laatstelijk gewijzigd bij 
Richtlijn 88/331/EEG) de regels met betrekking tot de vrijstelling van 
BTW bij invoer bevat. 
Richtlijn 79/1072/EEG bevat de regeling inzake de teruggaaf van de 
belasting over de toegevoegde waarde aan niet in het binnenland 
gevestigde belastingplichtigen. 
De Richtlijnen 92/80/EEG, 92/82/EEG en 92/84/EEG bevatten de regels 
inzake de belastingen op tabaksfabrikaten, minerale oliën en 
alcoholhoudende dranken. 
B. OPMERKINGEN 
2. Artikel 31 van Richtlijn 77/288/EEG geeft de lidstaten de mogelijkheid 
om, wanneer zij de in deze richtlijn vermelde bedragen in hun nationale 
munteenheid omrekenen, de uit die omrekening voortvloeiende 
bedragen met maximaal 10% naar boven of beneden af te ronden. 
Aangezien de bestaansreden ervan (dat wil zeggen de noodzaak ronde 
cijfers in nationale valuta te krijgen) gedurende de overgangsperiode 
relevant zal blijven, blijft deze regel gedurende die gehele periode van 
toepassing. Aan het einde van deze overgangsperiode moeten de 
deelnemende lidstaten de in de richtlijnen vastgelegde bedragen in euro 
in hun nationale wetgeving opnemen, aangezien nationale valuta's 
zullen zijn opgehouden te bestaan als munteenheid en de 
afrondingsregel derhalve zijn nut verliest. 
Anderzijds schrijft artikel 28m van dezelfde richtlijn voor dat de 
omrekening van sommige bedragen gebaseerd moet zijn op de 
omrekeningskoers die op een bepaalde datum (16 december 1991) 
geldt. De bedragen waar het om gaat zijn minimumbedragen (voor 
58 
belastingheffing in de lidstaat van bestemming van intracommunautaire 
verwervingen, vereenvoudigde verzamelstaten) of communautaire 
bedragen (belasting op afstandsverkopen). Aangezien in artikel 28m in 
geen enkele mogelijkheid van herziening is voorzien, zullen de 
bedragen in nationale munt tijdens de overgangsperiode van toepassing 
blijven. Omdat specifieke wetgevingsmaatregelen ontbreken, zal dit voor 
de deelnemende lidstaten ook zo blijven nadat zij op 1 januari 2002 
volledig zijn overgeschakeld op de euro. Dit zou leiden tot uiteenlopende 
bedragen (alle in euro uitgedrukt) in de verschillende landen die deel 
uitmaken van de euro-zone. Daarom moeten maatregelen worden 
vastgesteld om deze situatie te verhelpen en ervoor te zorgen dat de 
deelnemende landen de in de richtlijnen vastgestelde bedragen in euro 
overnemen. Deze gelegenheid moet ook worden aangegrepen om de 
omrekeningsbepaling in artikel 28m, die voor de niet-deelnemende 
landen zal blijven gelden, te herzien om weer een zekere mate van 
eenvormigheid te brengen in de toepassing van deze drempelbedragen 
binnen de Gemeenschap. 
3. Artikel 7 van Richtlijn 69/169/EEG en artikel 4 van Richtlijn 78/1035/EEG 
bevatten de omrekenings- en afrondingsregels. De geldende 
omrekeningskoers is die van de eerste werkdag van de maand oktober, 
en wordt van kracht op 1 januari van het daaropvolgende jaar. Bedragen 
in nationale valuta mogen worden afgerond mits het verschil niet groter 
is dan 2 ECU; het bedrag van het voorgaande jaar mag blijven gelden 
indien de omrekening in een wijziging van minder dan 5% resulteert of 
tot verlaging van de vrijstelling leidt. Deze omrekeningsregels zullen met 
ingang van 1 januari 1999 niet langer relevant zijn voor de deelnemende 
landen omdat er vaste pariteiten zullen zijn vastgesteld en zij deze 
derhalve niet langer zullen toepassen. Zij zullen echter volledig van 
toepassing blijven op de valuta's van de niet-deelnemende lidstaten. 
Volgens dezelfde redenering als die welke voor artikel 31 van 
Richtlijn 77/388/EEG gold, zullen de afrondingsregels gedurende de 
overgangsperiode van toepassing blijven voor zover het deelnemende 
landen betreft. Zij zullen echter na die periode voor die landen 
verouderd zijn. 
4. Artikel 7 van Richtlijn 79/1072/EEG bevat een omrekeningsbepaling 
(waarbij de koers die is van 1 januari van het jaar waarin de bedoelde 
periode valt) en een afrondingsregel die precies dezelfde is als die in 
artikel 31 van Richtlijn 77/388/EEG. De te nemen stappen zijn derhalve 
vergelijkbaar met die zoals hierboven beschreven. 
5. Hetzelfde geldt voor de omrekeningsbepalingen die zijn vervat in de 
Richtlijnen 92/80/EEG, 92/82/EEG en 92/84/EEG, die derhalve op 
dezelfde wijze zullen worden behandeld. 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
6. Tijdens de overgangsperiode moet worden nagegaan of er een 
wetgevingsmaatregel nodig is om ervoor te zorgen dat vanaf 
59 
1 januari 2002 de deelnemende landen de bedragen in euro van 
Richtlijn 77/388/EEG, waarop artikel 28m van toepassing is, overnemen. 
Er zullen geen maatregelen op communautair niveau noodzakelijk zijn 
wat betreft de in artikel 31 van Richtlijn 77/388/EEG en in de overige 
belastingrichtlijnen bedoelde afrondingsmogelijkheid. Op nationaal 
niveau zullen maatregelen moeten worden genomen om ervoor te 
zorgen dat de verschillende bedragen in euro, zoals zij in de diverse 
richtlijnen betreffende BTW en accijnzen zijn vervat, vanaf 
1 januari 2002 gelden. 
7. Er worden geen maatregelen overwogen ten aanzien van de overige in 
de belastingrichtlijnen vervatte omrekeningsbepalingen die voor de 
niet-deelnemende landen van toepassing zullen blijven. 
60 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR GEMEENSCHAPPELIJK HANDELS BELEID 
BETROKKEN MAATREGELEN Exportkredieten 
A. BESCHRIJVING 
1. Om te zorgen voor eerlijke concurrentievoorwaarden op het gebied van 
door de overheid gesteunde exportkredieten nemen alle OESO-landen 
de bepalingen in acht van de "Regeling inzake richtsnoeren voor door 
de overheid gesteunde exportkredieten" (ook wel de "regeling" 
genoemd). De eerste versie van deze regeling werd in 1978 vastgesteld. 
Sedertdien is op gezette tijden opnieuw over de tekst onderhandeld om 
de bepalingen nader te omschrijven. Na iedere onderhandelingsronde 
wordt de nieuw vastgestelde tekst onderdeel van de 
Gemeenschapswetgeving door de vaststelling van een Beschikking van 
de Raad (laatste herziening: Beschikking 97/530/EG; PB nr. L 216 van 
8.8.1997; de volledige tekst van de regeling werd als bijlage 
gepubliceerd bij Beschikking 93/112/EG van de Raad, PB nr. L 44 van 
22.2.1993). 
2. Een van de belangrijkste kenmerken van de regeling is een vrij 
uitgebreid stelsel van minimumrentevoeten. Deze commerciële 
referentierentetarieven (CIRR) moeten de marktrentevoeten voor 
vergelijkbare transacties harmoniseren. Zij worden per munteenheid 
berekend en eenmaal per maand aan de heersende marktvoórwaarden 
aangepast (tweemaal per maand wat de interesten voor de financiering 
van vliegtuigbouw betreft), na mededeling door ieder land van de voor 
zijn munteenheid geldende rente. Voor de meeste valuta's worden de 
CIRR berekend op basis van het rendement van staatsobligaties die in 
het desbetreffende land worden uitgegeven plus een marge van 100 
basispunten. 
Op dit ogenblik worden de CIRR-rentevoeten voor 20 verschillende 
valuta's aan het secretariaat van de OESO medegedeeld. Voor de 
Gemeenschap doen twaalf nationale valuta's mee (er bestaan geen 
CIRR-rentevoeten voor de Griekse drachme, de Portugese escudo en 
de Luxemburgse frank), terwijl de Commissie een CIRR-rente voor de 
ecu mededeelt. 
3. De regeringen mogen exportkredieten, uitgedrukt hetzij in hun eigen 
munteenheid hetzij in een andere munteenheid, verlengen mits de 
bepalingen van de regeling, met name die welke betrekking hebben op 
de minimumrentevoeten, in acht worden genomen. 
61 
B. OPMERKINGEN 
4. Aangezien specifieke maatregelen met het oog op het van start gaan 
van de EMU ontbreken, zouden de deelnemende lidstaten in theorie hun 
nationale rentevoeten, die zijn gebaseerd op het rendement van hun 
staatsobligaties, kunnen blijven meedelen. Hierdoor zou een complex 
stelsel van "nationale" interestvoeten in euro ontstaan, die niet alleen 
onderling zouden verschillen in niveau (naar gelang van het rendement 
van de staatsobligaties van het desbetreffende land) maar ook in 
structuur (op de meeste valuta's van de Gemeenschap is een stelsel met 
één rentevoet van toepassing, maar enkele landen hebben voor een 
stelsel met drie rentevoeten gekozen). 
Het zou moeilijk zijn er inzicht in te krijgen hoe zo'n stelsel werkt en het 
is niet duidelijk hoe de regeling wat de euro betreft moet worden 
geïnterpreteerd en toegepast. Zo zouden bijvoorbeeld exporteurs uit 
landen buiten de euro-zone, wanneer zij exportkredieten in euro kunnen 
krijgen, geconfronteerd worden met een groot aantal verschillende 
rentevoeten. In beginsel moeten zij het recht hebben de CIRR-rentevoet 
te kiezen en zouden zij waarschijnlijk de laagste kiezen. Naar alle 
waarschijnlijkheid zouden exporteurs uit landen binnen de euro-zone 
ook op deze wijze handelen, omdat zij zouden kunnen verwachten dat zij 
kredieten krijgen tegen dezelfde rentevoeten als hun concurrenten 
buiten de euro-zone, d.w.z. tegen een rentevoet in euro die zou 
verschillen van de euro-rentevoet welke door hun nationale overheid 
wordt toegepast. 
5. Een stelsel dat is gebaseerd op verschillende CIRR in euro naar gelang 
van de betrokken lidstaat zou de ontkenning inhouden van het beginsel 
van de gemeenschappelijke munt en de toepassing ervan zou talrijke 
moeilijkheden en onlogische toestanden tot gevolg hebben. Bovendien 
zou het indruisen tegen het basisprincipe van het systeem van de CIRR, 
dat is gebaseerd op valuta's en niet op landen. 
Bij het van start gaan van de derde fase (1.1.1999) moeten de CIRR in 
valuta's van de deelnemende lidstaten en de CIRR in ecu worden 
vervangen door één enkele CIRR in euro. Deze rente moet in 
overeenstemming zijn met de bepalingen van bijlage VIII van de regeling 
en zou derhalve zeer nauw aansluiten bij een rentevoet die voor een 
eersteklas leningnemer geldt. 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
6. Het voornaamste streven van de Unie is het waarborgen van een 
soepele overgang naar een nieuw systeem, waarbij verstoringen of 
onderbrekingen worden voorkomen die aan de Europese exporteurs en 
importeurs schade zouden kunnen toebrengen of het imago van de euro 
op het internationale toneel ongunstig zouden kunnen beïnvloeden. De 
voorbereiding zal uit verschillende etappen moeten bestaan 
62 
(onderhandeling op niveau van de OESO, beschikking van de Raad, 
enz.). Het is daarom noodzakelijk dat deze tijdig van start gaat. 
De Groep exportkredieten van de Raad is al begonnen met informele 
discussies om tot een communautair standpunt ter zake te komen, met 
het oog op het van start gaan van het debat binnen de OESO. 
63 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR EXTERNE BETREKKINGEN 
BETROKKEN MAATREGELEN Internationale overeenkomsten 
A. BESCHRIJVING 
1. De Gemeenschap heeft talrijke internationale overeenkomsten gesloten 
die verwijzingen naar nationale valuta's of naar de ecu bevatten. 
B. OPMERKINGEN 
2. Het beginsel van de "lex monetae", die van toepassing is op 
privaatrechtelijke overeenkomsten, geldt ook voor internationale 
overeenkomsten: rechterlijke instanties van derde landen zullen de euro 
erkennen als opvolger van de nationale munteenheid van iedere 
deelnemende lidstaat, ledere verwijzing in een overeenkomst naar een 
nationale munteenheid van een deelnemende lidstaat zal derhalve 
geïnterpreteerd moeten worden in het licht van de Europese monetaire 
wetgeving, die is gewijzigd en onderdeel van de wetgeving van de 
deelnemende lidstaten op monetair gebied is geworden. 
3. Dit geldt ook voor verwijzingen naar de ecu, zoals in de communautaire 
wetgeving gedefinieerd, in internationale overeenkomsten. Uit hoofde 
van artikel 109 L, lid 4, van het Verdrag en artikel 2, van Verordening 
(EEG) nr. 1103/97 van de Raad worden verwijzingen naar de ecu 
vervangen door verwijzingen naar de euro tegen de koers van 1 euro 
voor 1 ECU. 
4. Hieruit vloeit voort dat het niet noodzakelijk is opnieuw over de door de 
Gemeenschap gesloten internationale overeenkomsten te 
onderhandelen - ongeacht of deze naar nationale valuta's of naar de ecu 
verwijzen. Evenmin behoeven de verwijzingen naar de verschillende 
nationale valuta's te worden aangepast, aangezien deze moeten worden 
gelezen als verwijzingen naar de euro. 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
5. Er worden geen specifieke wetgevingsmaatregelen beoogd met 
betrekking tot de internationale overeenkomsten van de Gemeenschap. 
6. Aan EG-delegaties in derde landen zal passende informatie voor extern 
gebruik worden verschaft met betrekking tot het bovenstaande. 
Bijzondere stappen in verband met deze specifieke kwestie zijn niet 
noodzakelijk; de delegaties zullen daarentegen wel instructie krijgen om 
de kwestie in de context van de regelmatige contacten betreffende de 
EMU en de overgang op de euro ter sprake te brengen. De kwestie 
64 
aangaande de verwijzingen in internationale overeenkomsten naar 
nationale munteenheden of naar de ecu moeten eveneens in het kader 
van bilaterale besprekingen met partnerlanden ter sprake worden 
gebracht. 
65 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR CONSUMENTENBESCHERMING 
BETROKKEN MAATREGELEN Consumentenkrediet en sommige andere 
overeenkomsten 
A. BESCHRIJVING 
1. Richtlijn 85/577/EEG van de Raad heeft betrekking op de bescherming 
van de consument bij buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten, 
bijvoorbeeld tijdens een door de handelaar buiten zijn verkoopruimten 
georganiseerde excursie of tijdens een bezoek van de handelaar ten 
huize van de consument. 
Richtlijn 87/102/EEG van de Raad (laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 
90/88/EEG van de Raad) is gericht op de harmonisatie van de wettelijke 
en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake het 
consumentenkrediet. De richtlijn is van toepassing op 
kredietovereenkomsten. 
B. OPMERKINGEN 
2. In Richtlijn 85/577/EEG wordt bepaald dat de richtlijn alleen zal worden 
toegepast op overeenkomsten waarvan de waarde hoger is dan een 
bepaald bedrag (thans 60 ECU; bepaling inzake de huidige waarde). 
Richtlijn 87/102/EEG is niet van toepassing op kredietovereenkomsten 
waarbij het gaat om bedragen van minder dan 200 of meer dan 
20.000 ECU (artikel 2, lidl). De richtlijn bevat een bepaling voor de 
omrekening in nationale valuta. De tegenwaarde in de nationale munt is 
aanvankelijk die welke geldt op de dag waarop de richtlijn wordt 
aangenomen, en afronding is toegestaan mits het verschil met het 
exacte bedrag niet groter is dan 10 ECU (artikel 13, lid 1). Aangezien dit 
een bepaling is waaraan een vaste datum is verbonden, zullen hierdoor 
de verschillen tussen de waarden in de nationale omzettingsregeling 
blijven bestaan. In artikel 13, lid 2, wordt bepaald dat vanaf 1995 
vijfjaarlijkse herzieningen zullen plaatsvinden. Bij deze herzieningen 
gaat het echter alleen om de bedragen in de richtlijn, in tegenstelling tot 
de omzetting ervan in nationale valuta. 
Beide richtlijnen bevatten een bepaling inzake het minimum, die de 
lidstaten de mogelijkheid geeft beschermingsmaatregelen te nemen. Zo 
is bijvoorbeeld in sommige landen het minimum tot 0 ECU 
teruggebracht. 
66 
MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
De Commissie had reeds aangekondigd dat de beide richtlijnen zullen 
worden herzien. Wat Richtlijn 87/102/EEG betreft, zal deze herziening 
bovendien voor de garantie zorgen dat de plafonds en de 
drempelbedragen die op de deelnemende lidstaten van toepassing zijn 
uiterlijk met ingang van 1.1.2002 overeenkomen met de in de richtlijn 
aangegeven bedragen (behalve voor de lidstaten die nog beperkender 
maatregelen wensen te nemen). 
67 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR BEGROTINGEN 
BETROKKEN MAATREGELEN Financieel Reglement 
A. BESCHRIJVING 
1. Het Financieel Reglement van 21 december 1977 dat van toepassing is 
op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen27 is, 
overeenkomstig artikel 209 van het EG-Verdrag, de basistekst die geldt 
voor het opstellen en de uitvoering van de algemene begroting van de 
Gemeenschappen. Deze wordt aangevuld door een verordening van de 
Commissie die de uitvoeringsvoorschriften ervoor bevat28. 
B. OPMERKINGEN 
2. Artikel 11 van het Financieel Reglement schrijft voor dat de begroting 
wordt opgesteld in ecu en verwijst voor de definitie van de ecu naar 
Verordening (EEG) nr. 3320/94 van de Raad van 22 december 1994. In 
het artikel wordt de waarde van de ecu bepaald en is vastgesteld op 
welke wijze de omrekening tussen de ecu en de nationale valuta moet 
plaatsvinden. Daarnaast zijn er overal in het Financieel Reglement nog 
andere verwijzingen naar de ecu (boekhouding, enz.). 
3. Alhoewel overeenkomstig artikel 11 iedere wijziging van de definitie van 
de ecu waartoe door de Raad wordt besloten automatisch op het 
Financieel Reglement van toepassing is, blijkt het wenselijk over te gaan 
tot herziening van dit artikel om het aan te passen aan de invoering van 
de euro en, met name, om het beginsel in te voeren dat de begroting 
niet alleen in euro wordt opgesteld, maar ook dat de rechten en 
verplichtingen van de Gemeenschappen in euro worden weergegeven 
en worden uitgevoerd (onverminderd de specifieke bepalingen welke 
gelden voor de ontvangsten en de uitgaven). De overige verwijzingen 
naar de ecu zullen eveneens door verwijzingen naar de euro worden 
vervangen. 
:i PB nr. L 356 van 31.12.1997, blz. 1. Reglement laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EEG, Euratom, 
EGKS) nr. 2335 van de Raad van 18 september 1995 (PB nr. L 240 van 7.10.1995, blz. 12) 
Verordening (Euratom, EGKS, EG) nr. 3418/93 van de Commissie van 9 december 1993, houdende 
uitvoeringsvoorschriften betreffende een aantal bepalingen van het Financieel Reglement van 
21 december 1977 (PB nr. L 315 van 16.12.1993, blz. 1) 
68 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
4. Een voorstel tot herziening van het Financieel Reglement zal door de 
Commissie, overeenkomstig artikel 209 van het Verdrag, tegen april 
1998 worden ingediend. Wanneer dit voorstel eenmaal door de Raad is 
goedgekeurd, zal de Commissie Verordening nr. 3418/93 houdende 
uitvoeringsvoorschriften betreffende een aantal bepalingen van het 
Financieel Reglement herzien. 
69 
OVERGANG OP DE EURO 
Gemeenschapswetgeving 
BELEIDSSECTOR ADMINISTRATIEVE UITGAVEN 
BETROKKEN MAATREGELEN Salarissen en pensioenen 
A BESCHRIJVING 
1. Het statuut, de regeling welke van toepassing is op de andere 
personeelsleden van de Gemeenschappen en de belastingregeling 
vormen de basis van de Gemeenschapswetgeving voor de vaststelling 
en uitbetaling van de salarissen, pensioenen en andere financiële 
rechten van de ambtenaren en andere personeelsleden. 
De bedragen die tezamen het salaris vormen (loonschalen, toelagen, 
bijdragen, belastingen, enz.) worden op dit ogenblik in Belgische frank 
uitgedrukt. Het nettobedrag wordt omgezet in de nationale munteenheid 
van de standplaats (voor gepensioneerden het land waar men zijn 
verblijfplaats heeft) op basis van een vaste wisselkoers die, in 
combinatie met een aanpassingscoëfficiënt, het verschil in de kosten 
van levensonderhoud ten opzichte van Brussel in aanmerking neemt. 
2. Vanaf 1 januari 1999 zal artikel 8, lid 3, van Verordening van de Raad 
...V9829 betreffende de invoering van de euro zonder enige wijziging van 
het statuut de betalingen in euro mogelijk maken in de landen die de 
euro als nationale munt hebben aangenomen. Hiertoe volstaat het het 
salaris dat thans in nationale valuta-eenheden is vastgesteld tegen de 
vaste omrekeningskoers om te rekenen in euro. 
Aan het einde van de overgangsperiode (31.12.2001) en 
overeenkomstig artikel 14 van Verordening .798 van de Raad 
betreffende de invoering van de euro, en bovendien uitgaande van de 
veronderstelling dat België de euro invoert, zullen alle bedragen die 
tezamen het salaris vormen (en die thans in BEF worden uitgedrukt) 
alsook de daarbij behorende wisselkoersen en aanpassingscoëfficiënten 
worden vervangen door een tegenwaarde in euro tegen de vaste 
omrekeningskoers. 
B VOORGESTELDE WIJZIGING 
3. Aangezien zij zich zeer bewust is van de politieke betekenis en de 
symbolische waarde van deze bezoldigingen, stelt de Commissie, 
Zie de resolutie van de Raad van 7.7.1997 betreffende het juridische kader voor de invoering van de 
euro (PB nr. C 236 van 2.8.1997, blz. 7-12). 
70 
uitgaande van de veronderstelling dat België de euro wil invoeren, voor 
deze in euro uit te drukken. 
Derhalve zullen alle verwijzingen naar Belgische franken en alle in 
Belgische frank uitgedrukte bedragen in het statuut worden vervangen 
door verwijzingen naar de euro en door in euro uitgedrukte bedragen. 
De bedragen waaruit de salarisafrekening bestaat (basissalaris, 
toelagen, bijdragen, belastingen, enz.) zullen in euro worden uitgedrukt 
en de euro zal derhalve de centrale munteenheid worden voor de 
vaststelling van de salarissen en pensioenen in alle landen. 
4. Vanaf 1 januari 1999 zullen de salarissen en de pensioenen in euro 
worden uitbetaald in de landen die de euro als nationale munteenheid 
hebben ingevoerd. In de niet-deelnemende lidstaten zullen de salarissen 
en pensioenen ook na die datum in de nationale munt worden uitbetaald. 
5. Aangezien de omrekeningskoers tussen de nationale munteenheid en 
de euro een vaste koers is, blijft het niveau van het netto-salaris of -
pensioen dat aan de ambtenaar wordt uitbetaald ongewijzigd, ongeacht 
zijn standplaats. Voor de oplossing zal derhalve slechts een formele 
wijziging van het statuut vereist zijn, die verenigbaar is met de methode 
welke wordt toegepast op de aanpassing van de salarissen. Op deze 
wijze wordt in feite vooruitgelopen op de volledige overstap naar de euro 
die anders pas op 1 januari 2002 zou plaatsvinden. 
C. MAATREGELEN EN TIJDSCHEMA 
6. De wetgeving die de Commissie zal voorstellen zal tot gevolg hebben 
dat de term "Belgische frank" wordt vervangen door "euro" en bedragen 
in BEF met ingang van 1 januari 1999 worden vervangen door hun 
tegenwaarde in euro in het statuut en de andere regelingen waarvoor de 
overgang op de euro gevolgen heeft tegen de desbetreffende 
omrekeningskoers. De volgende teksten zullen worden voorgesteld: 
een voorstel voor een verordening tot wijziging van het statuut en 
de regeling welke van toepassing is op de andere 
personeelsleden voor zover het vaststelling van de salarissen, 
pensioenen en andere financiële rechten in euro betreft; 
een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van 
Verordening nr. 260/68 tot vaststelling van de voorwaarden en de 
wijze van heffing van de belasting ten bate van de Europese 
Gemeenschappen; 
een voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van 
Verordening nr. 122/66/EEG van de Raden (tot vaststelling van 
de lijst van de plaatsen waar een vervoervergunning kan worden 
toegekend alsmede van het maximumbedrag van deze 
vergoeding en de wijze van toekenning) en Verordening nr. 
300/76 van de Raad tot vaststelling van de categorieën van 
begunstigden, de voorwaarden voor toekenning en de hoogte van 
71 
de toeslagen die kunnen worden toegekend aan ambtenaren die 
hun werkzaamheden verrichten in het kader van een continu- of 
ploegendienst. 
In al deze gevallen is een gekwalificeerde meerderheid in de Raad 
vereist. Men moet ongeveer 14 maanden rekenen voor de goedkeuring 
van deze besluiten, aangezien voor iedere wijziging van het statuut het 
advies van het Comité voor het Statuut en van de andere instellingen is 
vereist. 
Nauwe samenwerking op interinstitutioneel niveau zal het mogelijk 
maken het statuut en het "loon"-onderdeel onder de best mogelijke 
omstandigheden aan te passen en het personeel in samenwerking met 
de personeelsvertegenwoordiging voor te lichten. 
De ontwerp-voorstellen van de Commissie zullen begin 1998 gereed 
zijn. De Commissie is thans bezig met een eerste overlegronde. De 
voorstellen moeten in principe vóór 1 januari 1999 zijn goedgekeurd. 
72 
ISSN 0254-1513 
COM(97) 560 def. 
DOCUMENTEN 
NL 09 01 06 
Catalogusnummer : CB-CO-97-596-NL-C 
ISBN 92-78-27355-4 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
?3