Speciaal verslag Worden de 
partnerschapsovereen -
komsten inzake visserij 
goed beheerd door de 
Commissie?NL 2015  nr. 11
EUROPESE
REKENKAME R
EUROPESE REKENKAMER  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxemburg  
LUXEMBURG
Tel. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Meer gegevens over de Europese Unie vindt u op internet via de Europaserver (http:// europa.eu ).
Luxemburg: Bureau voor publicaties van de Europese Unie, 2015
Print ISBN 978-92-872-2733-1 ISSN 1831-0915 doi:10.2865/844916 QJ-AB-15-010-NL-C
PDF ISBN 978-92-872-2693-8 ISSN 1977-575X doi:10.2865/350433 QJ-AB-15-010-NL-N
EPUB ISBN 978-92-872-2719-5 ISSN 1977-575X doi:10.2865/370731 QJ-AB-15-010-NL-E
© Europese Unie, 2015
Overneming met bronvermelding toegestaan.
Voor iedere vorm van gebruik of reproductie van de kaart op blz. 46 dient rechtstreeks toestemming aan de 
auteursrechthebbende te worden gevraagd.
Printed in Luxembourg
Worden de  
partnerschapsovereen -
komsten inzake visserij 
goed beheerd door de 
Commissie?
(uitgebracht krachtens artikel 287, lid 4, tweede alinea, VWEU)Speciaal verslagNL 2015  nr. 11
02
 Controleteam
In de speciale verslagen van de ERK worden de resultaten van haar doelmatigheids- en nalevingsgerichte controles van 
specifieke begrotingsterreinen of beheersthema’s uiteengezet. Bij haar selectie en opzet van deze taken zorgt de ERK dat 
deze een maximale impact hebben door rekening te houden met de risico’s voor de doelmatigheid of de naleving, de 
omvang van de betrokken inkomsten en uitgaven, verwachte ontwikkelingen en politieke en publieke belangstelling.
Deze doelmatigheidscontrole werd verricht door controlekamer I — onder leiding van ERK -lid Augustyn Kubik — die 
gespecialiseerd is in de uitgaventerreinen instandhouding en beheer van de natuurlijke hulpbronnen. De controle werd 
geleid door ERK -lid Jan Kinšt, ondersteund door diens kabinetschef, Alejandro Ballester Gallardo; Colm Friel, eenheids -
hoofd; Maria Luisa Gómez -Valcárcel, hoofdcontroleur; Oana Dumitrescu, controleur en Frédéric Soblet, controleur.
Van links naar rechts: F. Soblet, M. L. Gómez -Valcárcel, C. Friel, J. Kinšt,  
A. Ballester Gallardo, O. Dumitrescu.

03
 Inhoud
Paragraaf
 Afkortingen
I–XIII  Samenvatting
1–13 Inleiding
1–3 De noodzaak van internationale visserijovereenkomsten
4–8 Partnerschapsovereenkomsten inzake visserij (FPA’s)
9–13 De Europese vloot voor visserij op volle zee en FPA’s
14–16 Reikwijdte en aanpak van de controle
17–83 Opmerkingen
17–53 Deel I — Onderhandelingen over de FPA’s
17–25 De Commissie was op tijd met het onderhandelen over en vernieuwen van de FPA’s om onderbreking van 
de visserijactiviteiten te vermijden
26–28 De onderhandelingen van de Commissie leidden tot een relevant netwerk van overeenkomsten, maar de 
samenhang met het gebied van de Indische Oceaan kan worden verbeterd
29–32 De FPA-doelstelling „de bedongen vangstmogelijkheden beperken tot overschotbestanden” was moeilijk 
te realiseren
33–46 De kosten voor de door de Commissie bedongen FPA’s waren betrekkelijk hoog gezien de benuttingsgraad 
in het verleden
47–53 De informatie uit evaluaties achteraf was niet altijd nuttig voor het besluitvormingsproces en de onderhandelingen
54–83 Deel II — Toepassing van de onderdelen toegangsrechten en sectorale steun in de FPA’s
55–60 Het verlenen van vismachtigingen was een tijdrovend en omslachtig proces, maar de Commissie had geen 
maatregelen getroffen om na te gaan wat beter kon
61–65 Het centrale toezicht op de vangsten was ontoereikend, hetgeen een risico vormde voor het tijdig 
ontdekken van problemen en de correcte berekening van betalingen
66–70 De Commissie en de partnerlanden waren het eens over de activiteiten die zouden worden gefinancierd 
met sectorale steun, maar coördinatie met andere partners in de sector ontbrak
71–76 De controle door de Commissie op de acties inzake sectorale steun was beperkt en de partnerlanden 
voerden soms andere acties uit dan was overeengekomen
77–83 De betalingen voor sectorale steun door de Commissie waren niet gekoppeld aan de vorderingen van de 
partnerlanden bij de uitvoering van de overeengekomen acties
04 Inhoud
84–95 Conclusies en aanbevelingen
 Bijlage I  —  Partnerschapsovereenkomsten inzake visserij: nadere informatie over 
onderhandelingen en toepassing
 Bijlage II  — In 2015 geldende partnerschapsovereenkomsten inzake visserij
 Bijlage III  — Partnerschapsovereenkomst inzake visserij
 Antwoorden van de Commissie
05
 Afkortingen
DG: Directoraat -generaal
EEZ : Exclusieve economische zone
EOF : Europees Ontwikkelingsfonds
ERK : Europese Rekenkamer
ERS : Elektronisch rapportagesysteem (ofwel elektronisch logboek)
EU: Europese Unie
FAO : Food and Agriculture Organisation (Voedsel- en Landbouworganisatie)
FPA : Fisheries Partnership Agreement (Partnerschapsovereenkomst inzake visserij)
IOC : Indian Ocean Commission (Commissie van de Indische Oceaan )
IOTC : Indian Ocean Tuna Commission (Commissie voor de tonijnvisserij in de Indische Oceaan )
MDO : Maximale duurzame opbrengst
PL: Partnerlanden
RFMO : Regional Fisheries Management Organisation (Regionale organisatie voor visserijbeheer)
Unclos : Verdrag van de Verenigde Naties over het Zeerecht
VMS : Vessel Monitoring System (Satellietvolgsysteem vissersvaartuigen )
WTECV : Wetenschappelijk, Technisch en Economisch Comité voor de visserij
06
 Samenvatting
IV
De procedures voor het onderhandelen over en ver -
nieuwen van FPA’s zijn vaak ingewikkeld en tijdrovend, 
maar de Commissie pakte deze problemen goed aan 
en slaagde erin, enkele uitzonderingen daargelaten, 
om onderbrekingen van de activiteiten van de vis -
sersvloot te vermijden. Het netwerk van bedongen 
overeenkomsten beantwoordde aan de behoeften en 
prioriteiten van de betrokken EU -vloot.
V
Wanneer de voortzetting van de visserijactiviteiten 
in het gedrang kwam door de langdurige onderhan -
delingen over nieuwe protocollen, konden vaartui -
gen overeenkomstig artikel 9 van Verordening (EG) 
nr. 1006/2008 via de Commissie het betrokken derde 
land om een vismachtiging vragen hangende de 
ondertekening van het nieuwe protocol. Dit is echter 
niet consistent met een ander voorschrift, namelijk 
de „exclusiviteitsclausule”, en de toepassing ervan 
leidde tot misverstanden tussen de Commissie en een 
partnerland.
VI
De FPA’s worden voorgesteld als instrumenten om 
de duurzaamheid van de betrokken visserij te verze -
keren. Zoals wordt bepaald in de basisverordening 
over het gemeenschappelijk visserijbeleid, moeten de 
bedongen vangstmogelijkheden ervoor zorgen dat 
de EU -schepen alleen de overschotbestanden van de 
partnerlanden vangen. In de praktijk is „overschot” 
echter een zeer moeilijk toepasbaar begrip omdat 
betrouwbare informatie ontbreekt over visbestanden 
en over de activiteiten van de nationale vissersvloot 
en van andere buitenlandse vloten die eveneens toe -
gang hebben gekregen van de partnerlanden.I
De Europese Unie (EU) onderhandelt over overeen -
komsten met kuststaten om voor de EU -zeevloot 
toegangsrechten te verkrijgen tot de visgronden van 
deze landen. Deze overeenkomsten evolueerden van 
eenvoudige toegangsovereenkomsten in de jaren 80 
tot partnerschapsovereenkomsten inzake duurzame 
visserij (FPA’s) waarmee de visbestanden in stand wor -
den gehouden, terwijl ook de visserijsector van het 
partnerland wordt ontwikkeld door het verlenen van 
sectorale steun. De Commissie wil het netwerk van 
overeenkomsten uitbreiden omdat deze aanzienlijke 
voordelen bieden, niet alleen voor de vloot van de 
Unie maar ook voor de partnerlanden.
II
De Rekenkamer controleerde visserijovereenkomsten 
waarvoor een financiële bijdrage uit de EU -begro -
ting wordt verleend (overeenkomsten op basis van 
de uitwisseling van visserijquota werden hiervan 
uitgesloten). De Rekenkamer onderzocht vier van de 
twaalf overeenkomsten die ten tijde van de controle 
nog van kracht waren: Mauritanië (meerdere soorten 
in de Atlantische Oceaan), Madagaskar, Mozambique 
en de Seychellen (tonijnovereenkomst in de Indische 
Oceaan). Deze vier FPA’s waren goed voor 77 % van de 
FPA -betalingen in 2013.
III
Het doel van deze controle was te beoordelen of de 
FPA’s door de Commissie goed werden beheerd. Daar -
toe werden de onderhandelingen over FPA’s onder -
zocht alsook de toepassing van de toegangsrechten 
en de sectorale steun. De conclusie van de controle 
was dat de FPA’s door de Commissie meestal goed 
worden beheerd, maar dat er op diverse terreinen nog 
ruimte is voor verbetering ten aanzien van het onder -
handelingsproces en de uitvoering van de protocollen.
Samenvatting 07
VII
De werkelijke eenheidskosten per ton vis lagen vaak 
hoger dan de bedongen eenheidsprijs. Hoewel bij 
de onderhandelingen werd uitgegaan van de voor 
eerdere protocollen gerapporteerde vangsten, bleef 
de overeengekomen referentietonnage in de meest 
recente protocollen vaak hoger, hetgeen regelmatig 
leidde tot onderbenutting. De financiële bijdrage 
van de EU werd echter integraal betaald, ongeacht 
de benutte vangstmogelijkheden. De onderbenut -
ting van de protocollen en de daaruit voortvloeiende 
hoge kosten kunnen deels te wijten zijn aan de met de 
partnerlanden afgesproken technische voorwaarden 
om te voldoen aan hun nationale wetgeving of om de 
duurzaamheid van de visserij te verzekeren.
VIII
De informatie in de onafhankelijke evaluaties achteraf 
van de FPA’s is niet altijd voldoende compleet, con -
sistent en vergelijkbaar, zodat het nut ervan afneemt 
als basis voor besluiten bij onderhandelingen over de 
protocollen.
IX
De conclusie van de controle was dat het beheer van 
de toepassing van de toegangsvoorwaarden niet 
deugdelijk genoeg was. De Commissie hield onvol -
doende toezicht op de workflow van de langdurige en 
omslachtige vergunningsprocedures om de oorzaken 
van vertragingen en de mogelijkheden tot verbetering 
te kunnen bepalen.
X
Bij de controle werden gebreken vastgesteld in het 
beheer van de vangstgegevens, hetgeen blijkt uit de 
verschillen tussen die cijfers zoals ingediend door 
de lidstaten, de Commissie en zoals gebleken uit de 
evaluaties achteraf. Daar de FPA -betalingen zijn geba -
seerd op de vangstcijfers, schept dit een financieel 
risico.XI
Hoewel de planning van de sectorale steun is verbe -
terd, bleef de rol van de Commissie in het toezicht 
op de uitvoering van de gecontroleerde protocollen 
beperkt. Er is geen duidelijk kader met regels inzake 
subsidiabiliteit en traceerbaarheid voor de gefinan -
cierde acties. De Commissie heeft ook onvoldoende 
controlerechten; in sommige gevallen voerden de 
partnerlanden bijvoorbeeld andere acties uit dan was 
gepland, die misschien niet doeltreffend bijdroegen 
tot het bereiken van de FPA -doelstellingen.
XII
Ten slotte is het volgens de protocollen wel mogelijk 
om de betalingen op te schorten, maar niet om de 
betalingen van sectorale steun gedeeltelijk te korten 
wanneer de overeengekomen acties of de resultaten 
slechts ten dele worden gerealiseerd. Hoewel het 
ontwikkelingsconcept van de sectorale steun over -
eenkomt met dat van de begrotingssteun van het 
Europees Ontwikkelingsfonds (EOF), verschillen de 
betalingsvoorwaarden, hetgeen soms leidde tot een 
inconsistente aanpak.
XIII
De Rekenkamer doet de volgende aanbevelingen.
Om de onderhandelingen over nieuwe FPA’s en proto -
collen te verbeteren, moet de Commissie:
a) slapende overeenkomsten herzien en overwegen 
hoe de onderbreking van de visserijactiviteiten 
wegens de exclusiviteitsclausule kan worden aan -
gepakt met inachtneming van de beginselen van 
het gemeenschappelijk visserijbeleid. Verder moet 
de Commissie in de protocollen passende bepa -
lingen opnemen en toelichten om de continuïteit 
van de visserijactiviteiten tussen twee protocollen 
te garanderen;
b) regionale strategieën opstellen voor de ontwikke -
ling van het visserijbeheer en ervoor zorgen dat 
binnen eenzelfde regio tot stand gekomen proto -
collen consistent zijn met de betrokken regionale 
strategie en met andere EU -fondsen;
Samenvatting 08
i) voorstellen dat in nieuwe protocollen subsidiabili -
teitsvoorwaarden worden opgenomen om acties 
waarvoor sectorale steun wordt overwogen, te be -
oordelen (andere voorwaarden kunnen betrekking 
hebben op traceerbaarheid, selectie, rapportage 
en prestatiemeting en de controlerechten van de 
Commissie);
j) zorgen voor een doeltreffende coördinatie van de 
sectorale FPA -steun met andere ontwikkelings -
partners in de visserijsector;
k) ervoor zorgen dat de sectorale steunbetalingen 
consistent zijn met andere betalingen van EU -be-
grotingssteun en worden gekoppeld aan de door 
de partnerlanden bereikte resultaten bij de uitvoe -
ring van de matrix van overeengekomen acties.c) bij het onderhandelen over de vangstmogelijk -
heden in nieuwe protocollen rekening houden 
met de benuttingsgraad in eerdere protocollen 
en trachten de betalingen voor toegangsrechten 
beter te koppelen aan de reële vangsten en er te -
gelijk voor zorgen dat er bij de visserijactiviteiten 
geen nadeel van wordt ondervonden;
d) de mogelijke impact van FPA -clausules op de 
toepassing van het protocol beter analyseren en 
tegelijkertijd de wederzijdse voordelen voor de EU 
en de partnerlanden waarborgen, wellicht door 
relevante belanghebbenden te raadplegen om te 
bepalen waar meer gedetailleerde beoordelingen 
van belangrijke clausules nodig zijn;
e) de evaluaties achteraf beter richten om te komen 
tot een consistente en vergelijkbare analyse van 
de opbrengst van de aan de protocollen bestede 
openbare middelen en tot een alomvattende en 
kritische analyse van hun doeltreffendheid voor 
de EU en de betrokken partnerlanden.
Om de uitvoering van de FPA’s te verbeteren, moet de 
Commissie onverwijld:
f) procedures opstellen om elke stap van de vergun -
ningsprocedure te monitoren, ook de door lidsta -
ten, partnerlanden en Commissiediensten geno -
men tijd, om proceduregebreken op te sporen en 
er follow -up aan te geven;
g) stimuleren dat elektronische machtigingen wor -
den geaccepteerd ofwel een lijst van goedgekeur -
de schepen voor de hele geldigheidsduur van de 
machtigingen;
h) ervoor zorgen dat de nieuwe vangstendatabank 
volledig wordt benut door de vlaggenlidstaten en 
betrouwbare vangstcijfers bevat die kunnen wor -
den geconsolideerd, gemonitord en bijgewerkt;
09
 Inleiding
De noodzaak van 
internationale 
visserij overeenkomsten
01 
Het principe van vrije toegang tot de 
volle zee verdween geleidelijk vanaf 
het midden van de jaren 70 na de 
derde conferentie van de Verenigde 
Naties over het Zeerecht (Unclos III). 
Toen het Verdrag na negen jaar 
onderhandelingen in 1982 in wer -
king trad, werd in het internationaal 
recht vastgelegd dat staten het recht 
hebben soevereiniteit te eisen over de 
zee tot 200 zeemijl van hun kustlijn (de 
exclusieve economische zone (EEZ)) 
om daar de natuurlijke hulpbronnen te 
onderzoeken, te benutten, te bewaren 
en te beheren. Steeds meer landen 
besloten hun soevereiniteit uit te 
breiden tot deze 200-mijlsgrens, zodat 
ongeveer 90 % van de visbestanden 
onder de controle kwam van de aan 
zee grenzende landen. Vele vissers -
vloten op volle zee1, die voorheen dit 
gebied bevoeren, waren gedwongen 
toegangsovereenkomsten te sluiten 
met die landen.
02 
Om die reden begon de EU (destijds 
„de Europese Gemeenschap”) met 
de kuststaten — meestal ontwikke -
lingslanden — te onderhandelen over 
bilaterale visserijovereenkomsten. 
Dit waren aanvankelijk eenvoudige 
toegangsovereenkomsten die de 
EU-vissersvloot op volle zee vangst -
mogelijkheden opleverden en voor die 
ontwikkelingslanden een belangrijke 
bron van inkomsten betekenden. De 
overeenkomsten waren commercieel 
van aard en waren meestal gebaseerd 
op het beginsel „vergoeden, vissen en 
vertrekken”.03 
Vanaf 1981 onderhandelde de EU ook 
over een aantal „noordelijke over -
eenkomsten”. Dit waren wederkerige 
overeenkomsten tot uitwisseling van 
vangstmogelijkheden tussen de vloten 
van de EU en van Noorwegen, IJsland 
en de Faeröer. Dit verslag heeft geen 
betrekking op deze akkoorden.
Partnerschapsovereen -
komsten inzake visserij 
(FPA’s)
04 
Op deze gewone toegangsovereen -
komsten kwam kritiek, met name wat 
betreft het effect ervan op overbeviste 
bestanden, hun gebrek aan transpa -
rantie en aan handhaving en naleving 
van verordeningen, de benutting van 
de beperkte onderhandelings- en 
handhavingsmogelijkheden ervan 
door de ontwikkelingslanden, alsook 
de ongeschiktheid ervan als instru -
ment voor ontwikkelingssamenwer -
king in de visserij.
05 
Het antwoord op deze kritiek was het 
bij de hervorming van het gemeen -
schappelijk visserijbeleid in 2002 ge -
introduceerde begrip „partnerschap”, 
dat aansloot op de EU -doelstellingen 
als de ondersteuning van de ontwikke -
ling van de nationale visserijsector in 
partnerlanden, de stimulering en ver -
sterking van de beleidsdialoog tussen 
de EU en de ontwikkelingslanden, en 
de bevordering van duurzame visserij. 
Deze nieuwe generatie overeenkom -
sten werd met „partnerschapsovereen -
komsten inzake visserij” (FPA’s) aan -
geduid (zie tekstvak 1 ). De financiële 
bijdrage werd in twee afzonderlijke 
delen opgesplitst: de toegangsrechten 
tot de EEZ en de „sectorale” financi -
ele steun, die gericht is op de bevor -
dering van duurzame visserij in de 
partnerlanden.1 Vissersvaartuigen die worden 
ingezet buiten hun nationale 
wateren.
10 Inleiding
Doelstellingen van de FPA’s2
 οZorgen voor een redelijke en duurzame exploitatie van de biologische rijkdommen van de zee in de partner -
landen (toepassing van het begrip „overschot” uit het Verdrag van de Verenigde Naties over het Zeerecht)3;
 οveiligstellen van de werkgelegenheid in de van de visserij afhankelijke regio’s van de Unie;
 οwaarborgen van het voortbestaan en het concurrentievermogen van de EU -visserijsector;
 οverzekeren van een toereikende marktvoorziening in de Unie;
 οscheppen van een meerwaarde voor de Unie;
 οverbeteren van de visserijadministratie in de partnerlanden door hun capaciteiten inzake beheer en con -
trole van de visbestanden te ontwikkelen;
 οbevorderen van de economische ontwikkeling van de visserijsector in de partnerlanden maar ook van de 
werkgelegenheid, de gezondheid en het ondernemingsklimaat in die sector.
2 Conclusies van de Landbouw- en Visserijraad van 19 juli 2004 en 19 en 20 maart 2012.
De meeste van deze doelstellingen staan ook in Verordening (EG) nr. 861/2006 van de Raad van 22 mei 2006 houdende communautaire 
financieringsmaatregelen voor de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk visserijbeleid en op het gebied van het zeerecht (PB L 160 van 
14.6.2006, blz. 1).
Artikel 31 van Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk 
visserijbeleid, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1954/2003 en (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en tot intrekking van Verordeningen (EG) 
nr. 2371/2002 en (EG) nr. 639/2004 van de Raad en Besluit 2004/585/EG van de Raad (PB L 354 van 28.12.2013, blz. 22) bevat de beginselen en 
doelstellingen van partnerschapsovereenkomsten inzake duurzame visserij.
3 In artikel 62, lid 2, van het Verdrag van de Verenigde Naties over het Zeerecht (Unclos) wordt dit begrip omschreven als het deel van de 
toelaatbare vangst dat de kuststaat zelf niet kan of wil exploiteren.Tekstvak 1
06 
De Commissie is van mening dat de 
FPA’s aanzienlijke voordelen bieden 
boven andere manieren om de Euro -
pese vissersvloot op volle zee toegang 
te geven tot de wateren en visbestan -
den van derde landen. Het gaat met 
name om de volgende:
— De FPA’s geven de Europese vloot 
toegang tot visgronden binnen 
een duidelijker, uniform en stabie -
ler rechtskader met een grotere 
rechtszekerheid dan particuliere 
overeenkomsten tussen Euro -
pese reders en niet -EU-landen. 
Ook hebben Europese reders hun 
voorkeur geuit voor FPA’s en de 
Commissie gevraagd het stelsel van overeenkomsten uit te brei -
den, zelfs als dit betekent dat hun 
bijdrage in de toegangsrechten 
stijgt.
— FPA’s zijn bevorderlijk voor de 
wetenschappelijke samenwerking 
tussen de EU en haar partnerlan -
den. Volgens de protocollen moe -
ten de wetenschappelijke comités 
vergaderen om de visbestanden 
te onderzoeken en resoluties van 
regionale visserijorganisaties te 
bestuderen. De partnerlanden 
werken soms samen met Europese 
wetenschappers die zich bezig -
houden met de vlootactiviteiten 
van hun landen.

11 Inleiding
4 Gegevens uit het economisch 
jaarverslag 2014 van de 
EU-vissersvloot (STECF 14-16) 
betreffende de vissersvloot op 
volle zee in 2012. In het kader 
van dit verslag omvat de 
Europese vissersvloot op volle 
zee alle in de EU geregis -
treerde schepen langer dan 
24  meter die worden gebruikt 
in andere visserijgebieden, 
waaronder een aantal 
gebieden aan de buiten -
grenzen van de EU.— Om gelijke kansen te garanderen 
voor de verschillende vissers -
vloten op volle zee in de EEZ 
van de kuststaten bevatten de 
protocollen ook een non -discri -
minatiebepaling. Dit betekent dat 
de technische normen en andere 
duurzaamheidsbeginselen in de 
FPA’s ook moeten worden opgeno -
men in overeenkomsten tussen de 
betrokken partnerlanden en ande -
re in hun EEZ aanwezige vloten. Dit 
moet ook een duurzaam beheer 
van de visbestanden stimuleren.
— In de partnerlanden vormen de 
FPA’s een stimulans voor een 
beter bestuur en beheer van de 
plaatselijke visserijsector door het 
ondersteunen van de monitoring, 
controle en beveiliging van de 
activiteiten van de nationale en 
buitenlandse vloten. De FPA’s ver -
schaffen aanzienlijke financiering 
als bijdrage voor een duurzame 
ontwikkeling van de plaatselijke 
visserijactiviteiten.
07 
Bij de hervorming van het gemeen -
schappelijk visserijbeleid in 2014 
ontstond het begrip „partnerschaps -
overeenkomst inzake duurzame visse -
rij” (SPFA). Met de hervorming wordt 
beoogd bepaalde aspecten van de 
FPA’s te verbeteren, zoals de beschik -
bare hoeveelheid informatie op basis 
waarvan het beschikbare overschot in 
de EEZ van partnerlanden wordt be -
paald, het bevorderen van duurzame 
visserij in de wateren van de partner -
landen door de sectorale EU -steun 
beter te oriënteren en regelmatig te 
monitoren, en het opnemen van een 
bepaling inzake mensenrechten. De 
voornaamste doelstelling van FPA’s 
is het scheppen van een wettelijk, 
milieugericht, economisch en sociaal 
bestuurskader voor de visserijactivi -
teiten van vissersschepen van de Unie 
in de wateren van derde landen, waar 
vergelijkbare normen zouden moeten 
gelden als in de wateren van de EU.08 
De Commissie voerde jarenlang een 
exclusiviteitsclausule in die van toe -
passing was op alle lopende FPA’s, om 
zo het organisatorisch kader te verster -
ken voor de visserijactiviteiten van de 
vloot voor de visserij op volle zee van 
de EU. Zodra een overeenkomst tussen 
de EU en een partnerland in werking 
is getreden, kunnen de visserssche -
pen van de EU alleen opereren in de 
wateren van het partnerland indien er 
voor die schepen een vismachtiging 
is afgegeven in het kader van een 
protocol bij deze overeenkomst (zie 
paragraaf 10).
De Europese vloot voor 
visserij op volle zee en 
FPA’s
09 
Hoewel de vloot voor de volle zee min -
der dan 1 % uitmaakt van de EU -vloot 
— 335 van de 86 283 in de EU gere -
gistreerde schepen — is hun vangst -
capaciteit veel significanter: 18 % van 
de brutotonnage en 7 % van het totale 
motorvermogen4 van de EU -vissers -
vloot. De vloot voor de visserij op volle 
zee heeft een belangrijk aandeel in 
het visaanbod op de Europese markt, 
want hij levert naar schatting 15 % van 
de totale vangst van de EU -vloot. Hij is 
ook goed voor 4 % van de werkgele -
genheid aan boord. Ongeveer de helft 
van de vangst van de vissersvloot op 
volle zee vindt plaats in het kader van 
partnerschapsovereenkomsten inzake 
visserij.
12 Inleiding
10 
Bij het opstellen van een FPA on -
derhandelen de EU en de partner -
landen over de overeenkomst en de 
uitvoeringsprotocollen daarbij. Deze 
overeenkomst vormt het kader voor 
samenwerking op lange termijn inzake 
visserij en de protocollen bevatten 
gedetailleerde bepalingen en voor -
waarden. In overeenstemming met 
het partnerland wordt gewoonlijk 
om de drie tot zes jaar onderhandeld 
over de protocollen. Wanneer in dit 
verslag sprake is van FPA’s, wordt 
vooral gedoeld op de protocollen. 
Bijlage I  bevat nadere informatie over 
de onderhandelingsprocedures en de 
verantwoordelijkheden krachtens de 
FPA’s.
11 
In 2014 werd uit de EU -begroting 
69 miljoen euro betaald voor FPA’s, 
een aanzienlijke vermindering ten 
opzichte van de 200 miljoen euro die 
werd betaald in de jaren 90. Dit is 
deels te verklaren door het aflopen 
van het protocol met Mauritanië in 
december 2014; daarvoor werden in 
2014 geen betalingen verricht, maar in 
2013 werd er 67 miljoen euro betaald. 
Alleen Marokko was al goed voor 
meer dan 40 % van het totaal in 2014. 
Bovendien leverden de marktdeel -
nemers ook financiële bijdragen voor 
deze FPA’s in ruil voor de ontvangen 
vismachtigingen. Hun bijdrage is de 
laatste jaren steeds groter geworden.12 
Bijlage II  toont de dertien FPA’s die in 
2015 nog liepen, met een jaarlijkse fi -
nanciële bijdrage van 71 miljoen euro. 
Drie van de dertien lopende overeen -
komsten zijn gemengde akkoorden die 
de EU -vloot toegang bieden tot ver -
schillende visbestanden in de EEZ van 
het partnerland. De overige verlenen 
vangstrechten in de EEZ van het part -
nerland aan EU -vaartuigen die tonijn 
en andere sterk migrerende soorten 
volgen op hun tocht rond Afrika en 
door de Indische en de Stille Oceaan.
13 
Andere FPA’s zonder lopende protocol -
len betreffen Gambia (sinds 1.7.1996), 
Equatoriaal-Guinea (sinds 30.6.2001), 
de Salomonseilanden (sinds 9.10.2012), 
Micronesia (sinds 25.2.2010), Maurita -
nië5 (sinds december 2014) en Mozam -
bique (sinds januari 2015). Wanneer 
een overeenkomst nog van kracht 
is maar de protocollen nog niet zijn 
vernieuwd, zoals deze overeenkom -
sten („slapende overeenkomsten”), 
heeft de EU -vloot overeenkomstig de 
exclusiviteitsclausule (zie paragraaf 8) 
geen toegang tot de visserijgebieden 
van dat land.5 Op 10 juli 2015 zijn de 
onderhandelingen over een 
nieuw protocol tussen de 
Europese Commissie en 
Mauritanië met succes 
afgesloten. Met dit vierjarig 
protocol is 59,125 miljoen euro 
per jaar gemoeid en het moet 
nog worden goedgekeurd 
door de Raad en het Europees 
Parlement.
13
 Reikwijdte en  
aanpak van de controle
14 
Het doel van deze controle was te 
beoordelen of de FPA’s door de Com -
missie goed worden beheerd, door de 
volgende vragen te onderzoeken:
1)  Beheert de Commissie de onder -
handelingen over de FPA’s en hun 
protocollen goed?
Om deze vraag te kunnen beant -
woorden, onderzocht de Rekenka -
mer het onderhandelingsproces 
voor de vier gecontroleerde FPA’s 
en bekeek zij of de Commissie tijdig 
genoeg onderhandelde over de 
protocollen of deze vernieuwde 
om de continuïteit van de Europese 
vlootactiviteiten te garanderen. 
Voorts werd bij de controle beoor -
deeld of de onderhandelingen over 
de vangstmogelijkheden en de fi -
nanciële bijdragen strookten met de 
FPA-doelstellingen, namelijk het ver -
zekeren van de duurzaamheid van 
de visbestanden tegen een redelijke 
kostprijs voor de EU, de organisatie 
van de visserij in de partnerlanden 
te verbeteren en de economische 
ontwikkeling van hun visserijsector 
te bevorderen.
2)  Beheert de Commissie de tenuit -
voerlegging van de FPA’s goed?
Om deze vraag te kunnen be -
antwoorden, onderzocht de 
Rekenkamer het beheer van de 
vergunningsprocedure door de 
Commissie en de betrouwbaarheid 
van het rapportagesysteem over 
vangstgegevens. Voorts werd bij 
de controle beoordeeld of de Com -
missie de met de sectorale steun 
van de FPA’s gefinancierde acties 
behoorlijk opzette, controleerde 
en monitorde.15 
De controleaanpak behelsde gesprek -
ken met relevante belanghebbenden6, 
analyse van de informatie die van de 
Commissie werd ontvangen en bezoe -
ken ter plaatse in geselecteerde lid -
staten (Spanje en Frankrijk) en in vier 
partnerlanden waarmee de EU FPA’s 
heeft gesloten. Drie van de voor deze 
controle geselecteerde partnerlanden 
liggen aan de Indische Oceaan (Mada -
gaskar, Mozambique en de Seychellen), 
zodat een regionaal perspectief kon 
worden verkregen. Daarnaast werd 
Mauritanië gekozen als voorbeeld 
van een overeenkomst over meerdere 
soorten en als financieel belangrijkste 
overeenkomst. De vier gecontroleerde 
FPA’s waren samen goed voor 77 % 
van de FPA -betalingen in 2013.
16 
De controle -informatie werd aan -
gevuld met een enquête onder de 
exploitanten van de EU -vloot voor de 
visserij op volle zee in Europa. Deze 
werd beantwoord door scheeps -
eigenaren die 70 % van die vloot 
vertegenwoordigden7.6 Belanghebbenden waren 
onder meer het Europees 
Parlement en ngo’s voor 
werkgelegenheid op schepen 
en in de maritieme sector. De 
Rekenkamer bezocht ook 
verenigingen van scheeps -
exploitanten en visverwerkers 
in Spanje en Frankrijk.
7 De enquête van de Reken -
kamer werd beantwoord door 
21 (verenigingen van) 
eigenaars van vissersschepen 
die samen 319 vaartuigen 
exploiteren (waarvan 233 de 
vlag van EU -lidstaten voeren) 
voor de visvangst buiten de 
Europese wateren. De 233 
vaartuigen vormden 70 % van 
de 335 vaartuigen waaruit de 
Europese vissersvloot op volle 
zee bestaat. 79 % van de 
vaartuigen in de enquête 
bevoer het gebied van de 
Atlantische Oceaan en de 
Indische Oceaan; daarvan 
betrof 32 % vaartuigen voor 
de visserij op demersale 
soorten, 22 % pelagische 
trawlers, 7 % zegenvissers,  
7 % grote beugvaartuigen, 
7 % trawlers voor de visserij  
op zwarte heek en vaartuigen 
voor de visserij met de 
grond  beugen en 4 % 
vaartuigen voor de tonijn -
visserij met de hengel.
14
 Opmerkingen
Deel I — Onder  hande -
lingen over de FPA’s
De Commissie was op tijd 
met het onderhandelen 
over en vernieuwen van de 
FPA’s om onderbreking van 
de visserijactiviteiten te 
vermijden
17 
Bij het onderhandelen over overeen -
komsten die de EU -vloot toegang 
moeten geven tot visgronden in de 
EEZ van kuststaten moet worden ge -
streefd naar ononderbroken toegang 
om negatieve gevolgen voor de sector 
te voorkomen. De Raad verzocht 
de Commissie te voorkomen dat de 
visserijactiviteit werd onderbroken bij 
het verstrijken van een overeenkomst 
of protocol. Evenzo tracht de Commis -
sie bij het onderhandelen over een 
protocol de mogelijkheid te scheppen 
van een voorlopige toepassing vanaf 
de ondertekeningsdatum tot de datum 
van de definitieve bekrachtiging.
18 
De Rekenkamer onderzocht het onder -
handelingsproces van de Commissie 
voor de vier FPA’s die in de controle 
opgenomen en op dat tijdstip nog 
van kracht waren. Bij de controle werd 
onderzocht of de protocollen tijdig 
werden vernieuwd zodat onderbre -
king van de visserijactiviteiten van 
de EU -vissersvloot op volle zee werd 
voorkomen.19 
Het onderhandelen over nieuwe proto -
collen is tijdrovend en ingewikkeld. De 
Commissie onderhandelt in opdracht 
van de Raad, die het protocol met het 
partnerland ondertekent. Daarna moet 
het Parlement toestemming geven. 
Het onderhandelingsproces wordt 
nader beschreven in bijlage I . Voor de 
continuïteit van de vlootactiviteiten 
dient de Commissie dus het proces 
van onderhandelingen over een nieuw 
protocol lang voordat het bestaande 
protocol afloopt, te starten.
20 
Het hele onderhandelingsproces 
voor de vier protocollen in de contro -
le, vanaf het door de Raad gegeven 
mandaat tot de inwerkingtreding na 
de toestemming van het Parlement 
of de bekrachtiging door het partner -
land, duurde 71 tot 134 weken (zoals 
geïllustreerd in figuur 1 ). De duur van 
de onderhandelingen hangt af van 
factoren die de onderhandelaars niet 
volledig kunnen voorzien of beheer -
sen. De Commissie schatte dat zij ten 
minste 12 weken nodig heeft om na 
de afronding van de onderhandelin -
gen (het „paraferen” van het protocol) 
dit protocol klaar te maken voor de 
ondertekening door de Raad, en dat 
deze nog eens zes à acht weken nodig 
heeft voor onderzoek. Het verwachte 
tijdsverloop tussen de afronding van 
de onderhandelingen en de onderte -
kening door de Raad is dus ten minste 
20 weken, aangezien er vertraging kan 
optreden tijdens de bespreking in de 
Raad ter vaststelling van het protocol, 
maar in het geval van Madagaskar, 
Mozambique en de Seychellen was dit 
29 à 35 weken.
15 Opmerkingen
21 
De Rekenkamer constateerde dat de 
Commissie het onderhandelingsproces 
goed beheert en waar mogelijk de 
beschikbare wetgevingsinstrumenten 
benut om onderbreking van de visse -
rijactiviteiten te voorkomen. Niettemin 
verklaarde 83 % van de respondenten 
op de enquête van de Rekenkamer — 
goed voor ongeveer 30 % van de vloot 
voor de visserij op volle zee — te heb -
ben geleden onder vertragingen bij de 
onderhandelingen over protocollen, 
vooral die met Mauritanië en Marokko, 
twee belangrijke doch uitzonderlijke 
gevallen.22 
In het geval van Mauritanië duurden 
de onderhandelingen lang (zeven 
rondes met een totale duur van 
71 weken) en het vorige protocol 
eindigde bijna vijf maanden vóór de 
ondertekening van het nieuwe. Daar 
voorlopige toepassing onmogelijk was 
tot de ondertekening door de Raad 
en om onderbreking van de activi -
teiten van de EU -vloot te vermijden, 
paste de Commissie de EU -wetge -
ving8 toe en stelde zij de Mauritaanse 
overheid voor dat zij aanvragen voor 
vismachtigingen zou blijven indienen 
gedurende die periode van vijf maan -
den. Deze mogelijkheid werd benut 
door scheeps  eigenaren in slechts vier 
vangstcategorieën9 tussen 1 augustus 
2012 en 15 december 2012. De vangst 
kon dus doorgaan voor deze vier 
categorieën maar niet voor de andere, 
waarvoor de visserij tijdelijk moest 
stoppen. De Rekenkamer merkt op dat 
de mogelijkheid om vismachtigingen 
aan te vragen zonder dat er een onder -
tekend protocol was, de belangen van 
de EU -vloot moest beschermen maar 
in strijd was met de exclusiviteitsclau -
sule (zie paragraaf 8).8 Artikel 9 van Verordening (EG) 
nr. 1006/2008 van de Raad 
van  9 september 2008 
betreffende machtigingen 
voor visserijactiviteiten van 
communautaire vissers-
vaartuigen buiten de 
communautaire wateren en 
de toegang van vaartuigen 
van derde landen tot de 
communautaire wateren,  
en houdende wijziging van 
Verordeningen (EEG) 
nr. 2847/93 en (EG) nr. 1627/94 
en houdende intrekking van 
Verordening (EG) nr. 3317/94 
(PB L 286 van 29.10.2008, 
blz. 33). In dit artikel wordt 
bepaald dat, indien een 
protocol is verstreken en een 
nieuw protocol door de 
Commissie is geparafeerd 
maar nog niet door de Raad is 
ondertekend, of wanneer niet 
is voorzien in voorlopige 
toepassing, de Commissie 
gedurende een periode van 
zes maanden na het 
verstrijken van het 
voorgaande protocol 
aanvragen voor 
vismachtigingen kan 
doorzenden naar het 
betrokken derde land.
9 Categorieën 2 (zwarte heek), 
3 (andere demersale soorten 
dan zwarte heek), 5 (tonijn) en 
6 (pelagische vriestrawlers).Figuur 1Duur van het onderhandelingsproces
weken140 120 100 80 60 40 20 0 Begin van de voorlopige toepassingTijdsverloop tussen de ondertekening en 
de goedkeuring door het Parlement of de bekrachtiging door het partnerlandTijdsverloop tussen het einde van de 
onderhandelingen en de ondertekening door de Raad en het partnerlandTijdsverloop tussen mandaat en einde van 
de onderhandelingen (parafering) Madagaskar  (1 ronde)  
1/2013-12/2014
Mauritanië  (7 rondes)  
12/2013-12/2014
Mozambique (2 rondes)                  
2/2012-1/2015
Seychellen (3 rondes)                  
1/2014-1/2020
Bron:  ERK, op basis van onderhandelingsdocumenten en EU -wetgeving.
16 Opmerkingen
23 
Ook kon de Commissie, hoewel zij alle 
wettelijke mogelijkheden benutte, 
niet voorkomen dat de visserijactiviteit 
werd onderbroken. Volgens de Mauri -
taanse autoriteiten viel de activiteit in 
de periode van augustus tot decem -
ber 2012 onder de voorlopige toepas -
sing van het nieuwe protocol. Daarom 
dwongen zij een vroegtijdige beëindi -
ging van de visserijactiviteiten af in de 
vier categorieën waarvoor de voort -
zetting van de visserij was toegestaan 
tot de ondertekening van het nieuwe 
protocol. Daardoor leden de scheeps -
eigenaren in die categorieën verlies, 
want zij hadden betaald voor mach -
tigingen tot de feitelijke vervaldatum 
15 december 2014.
24 
Het protocol met Marokkko werd on -
dertekend in februari 2011 en voorlo -
pig toegepast tot december 2011, toen 
het Europees Parlement de sluiting 
ervan verwierp10. Na nieuwe onder -
handelingen werd een ander protocol 
geparafeerd op 24 juli 2013 en door 
het Europees Parlement bekrachtigd 
op 10 december 2013, maar zonder 
voorlopige toepassingsclausule omdat 
de Marokkaanse onderhandelaars 
dat weigerden. Wegens de laattijdige 
bekrachtiging door Marokko werd het 
nieuwe protocol pas van kracht op 
15 juli 2014, hetgeen leidde tot bijko -
mende uitgaven uit de EU -begroting11 
en tot directe financiële gevolgen voor 
de scheepseigenaren en de EU -sector 
doordat de visserijactiviteiten werden 
onderbroken.
25 
Wat betreft de gecontroleerde proto -
collen voor de Indische Oceaan was 
de continuïteit verzekerd voor de 
visserij in de EEZ van Madagaskar en 
de Seychellen, aangezien er nieuwe 
protocollen — met een voorlopige toepassingsclausule — waren onderte -
kend voordat de voorgaande verstre -
ken. In het geval van Mozambique was 
er geen geldig protocol gedurende 
één maand — tussen het verstrijken 
van het oude protocol (1.1.2012) en de 
voorlopige toepassing van het nieuwe 
(1.2.1012) — maar dit had geen signifi -
cante gevolgen voor de EU -vloot om -
dat de tonijnbestanden in die periode 
niet beschikbaar waren voor de vangst 
in de wateren van Mozambique.
De onderhandelingen van 
de Commissie leidden tot 
een relevant netwerk van 
overeenkomsten, maar de 
samenhang met het gebied 
van de Indische Oceaan kan 
worden verbeterd
26 
De Rekenkamer is van oordeel dat een 
coherent en relevant regionaal stelsel 
van overeenkomsten belangrijk is. Ten 
eerste is het zo dat de EU -vloot met 
een betere rechtszekerheid de moge -
lijkheid heeft om migrerende soor -
ten te volgen. Ten tweede heeft de 
Commissie door een dergelijk stelsel 
een sterkere onderhandelingsposi -
tie, aangezien daar de druk afneemt 
om een overeenkomst te bereiken 
die gepaard gaat met een dreigende 
onderbreking van de vlootactiviteit. 
Tevens kunnen de beoogde positieve 
invloed van de sectorale steun op het 
bestuur van de partnerlanden en de 
controle van de EU over de eigen vloot 
dienen als katalysator voor de regio -
nale visserijactiviteiten. Die invloed 
wordt nog versterkt door het bereik 
van de Europese vlootactiviteiten in 
bepaalde gebieden: ringzegenvissers 
van de EU waren goed voor 66 % van 
de ringzegenvangst in de westelijke 
Indische Oceaan in 201112, en deze was 
dan weer goed voor 49 % van de totale 
vangst in dat gebied en dat jaar.10 Wetgevingsresolutie van het 
Europees Parlement van 
14 december 2011 
(P7_TA(2011)0569).
11 Volgens de Spaanse overheid 
werd aan de Spaanse vloot als 
compensatie voor de verliezen 
door de onderbreking van 
hun activiteiten in Marokko 
een bedrag van 4,5 miljoen 
euro betaald (waarvan 
4,3 miljoen euro uit het 
Europees Visserijfonds).
12 Tabellen 4.2 en 4.4 van het 
eindverslag 2014 „Review of 
tuna fisheries in the western 
Indian Ocean”, POSEIDON, 
MRAG, NFDS en COFREPECHE.
17 Opmerkingen
27 
De huidige strategie van de Commissie 
is het aanpakken van deze behoeften 
door het netwerk van overeenkomsten 
uit te breiden volgens de wensen en 
prioriteiten van de sector. In hun ant -
woord op de controle -enquête uitten 
de reders vooral hun belangstelling 
voor Angola, Guinee -Bissau en Sierra 
Leone, en verder voor Guinee, Liberia, 
Tanzania, Kenia en Senegal. De Com -
missie voerde de eerste gesprekken 
met Tanzania, rondde de onderhande -
lingen met Liberia af en hernieuwde 
de overeenkomsten met Gabon, Ma -
rokko, Mauritius (waarvoor de proto -
collen ten tijde van de enquête reeds 
van kracht waren geworden), Gui -
nee -Bissau en Senegal (waarvoor de 
protocollen reeds waren ondertekend). 
Ten tijde van de controle waren de met 
Mozambique en Mauritanië gevoerde 
onderhandelingen ter vernieuwing 
echter opgeschort omdat tussen de 
Commissie en de twee partnerlanden 
geen consensus kon worden bereikt.
28 
Tijdens de controle in de Indische 
Oceaan werd echter vastgesteld dat er 
ruimte was voor meer consistentie tus -
sen de FPA’s en voor een betere com -
plementariteit met andere regionale 
acties en financieringsbronnen van de 
EU in de visserijsector. Dat was bijvoor -
beeld het geval bij de visserijcontrole -
centra. Er bestaat een overeenkomst 
voor de regionale uitwisseling van 
gegevens uit het satellietvolgsysteem 
voor vissersvaartuigen (VMS) tussen 
de landen in de commissie voor de 
Indische Oceaan (IOC) — de Comoren, 
Mauritius, Madagaskar, Réunion en de 
Seychellen — via de server die met 
regionale middelen en steun van de 
IOC werd ontwikkeld. Mozambique 
maakt geen deel uit van de IOC en heeft momenteel geen toegang tot die 
gegevens, hoewel het een belangrijke 
partner is in het regionaal netwerk van 
FPA’s. De Commissie is geen voorstan -
der van de toegang van Mozambique 
tot het bestaande regionale data -uit-
wisselingssysteem maar steunt dat 
land wel bij de ontwikkeling van een 
regionaal centrum voor visserijtoezicht 
door de financiering van een haalbaar -
heidsstudie via ACP FISH II, dat wordt 
gefinancierd uit het EOF. Daarnaast 
ondersteunde de Commissie ook een 
nationaal VMS van dat land met secto -
rale FPA- steun.
De FPA -doelstelling 
„de bedongen vangst -
mogelijkheden beperken  
tot overschotbestanden”  
was moeilijk te realiseren
29 
Het voornaamste duurzaamheids -
beginsel in de FPA’s is dat de in de 
protocollen afgesproken vangstmo -
gelijkheden (hoeveelheden en aantal 
machtigingen) voor de EU -schepen 
alleen visoverschotten betreffen13. Dit 
vergt betrouwbare informatie over 
de visbestanden (volgens het beste 
beschikbare wetenschappelijke oor -
deel), over de visserijinspanning14 van 
de kuststaten en over andere over -
eenkomsten. De protocollen moeten 
dan toegang geven tot een specifiek 
deel van die overschotten. De Com -
missie moet er ook voor zorgen dat de 
FPA’s voldoen aan het principe van de 
„Maximum Sustainable Yield” (MSY, 
maximale duurzame opbrengst)15 en 
aan de resoluties en aanbevelingen 
van de regionale organisaties voor 
visserijbeheer met betrekking tot de 
visbestanden.13 Artikel 31 van Verordening 
(EU) nr. 1380/2013.
14 De visserijinspanning is het 
product van de capaciteit  
en de activiteit van een 
vissers  vaartuig; voor een 
groep vaartuigen is dit de som 
van de visserijinspanningen 
van alle vaartuigen in de 
groep.
15 De MSY is een indicator voor 
de optimale exploitatiegraad 
en wordt door de Voedsel- en 
Landbouworganisatie (FAO) 
van de VN gedefinieerd als de 
maximale vangst die mogelijk 
is met behoud van de 
duur  zaamheid.
18 Opmerkingen
30 
De Rekenkamer onderzocht hoe 
overschotten werden berekend en 
of de krachtens de overeenkomst te 
vangen hoeveelheden voldeden aan 
de overschotregel. De diverse bedon -
gen FPA’s werden ook onderzocht en 
vergeleken wat betreft de consistentie 
van de teksten.
31 
Uit de controle bleek dat de overschot -
regel in de praktijk uiterst moeilijk 
toepasbaar is. Volgens artikel 61 van  
Unclos ligt de verantwoordelijkheid 
voor het bepalen van overschotten 
volgens het beste beschikbare weten -
schappelijke advies bij het partner -
land. Bij de controle werd echter op -
gemerkt dat de partnerlanden niet in 
staat zijn overschotten vast te stellen. 
Dit is vooral het geval bij gemengde 
overeenkomsten zoals die met Mau -
ritanië of zeer verspreide visbestan -
den zoals kleine pelagische of sterk 
migrerende soorten, omdat overschot 
in de EEZ van een bepaalde kuststaat 
moeilijk valt te bepalen, vooral indien 
op regionaal niveau geen systeem van 
vangstquota bestaat16. Ook is de infor -
matie inzake de visserijinspanning van 
de nationale visserijvloot of die van 
andere vreemde vloten die eveneens 
toegang kregen van de partnerlan -
den17 niet altijd betrouwbaar. Daarom 
valt het aandeel van de EU -vloot in 
de totale visserijinspanning voor de 
Commissie zeer moeilijk te berekenen, 
en dus ook de vangstbeperkingen 
voor de EU -vloot in het kader van de 
overschotregel.32 
In het gebied van de Indische Oceaan 
heeft de Commissie voor de tonijnvis -
serij in de Indische Oceaan (IOTC) een 
maximale duurzame opbrengst (MSY) 
aanbevolen in het kader van haar we -
tenschappelijk advies18 voor bepaalde 
soorten (bijv. zwaardvis) en resoluties 
vastgesteld ter bescherming van twee 
haaiensoorten. De MSY -regel is echter 
op het niveau van de afzonderlijke 
landen slechts moeilijk toepasbaar 
voor sterk migrerende soorten zoals 
die waarop de FPA’s slaan.
De kosten voor de door de 
Commissie bedongen FPA’s 
waren betrekkelijk hoog 
gezien de benuttingsgraad in 
het verleden
33 
Bij de onderhandelingen moet de 
Commissie ervoor zorgen dat de Euro -
pese vloot dankzij de bepalingen van 
de protocollen met een economische 
impact op de Europese vloot en op 
de economieën van de partnerlanden 
(looptijd van het protocol, prijzen, 
hoeveelheden, soorten, technische 
voorwaarden, redersbijdragen, rappor -
tage- en aanlandingsverplichtingen) 
doeltreffend gebruik kan maken van 
de overeenkomsten en een passend 
aandeel kan krijgen in het beschikbare 
overschot, tegen een billijke prijs voor 
de partnerlanden. Tevens moet de 
Commissie er bij de voorbereiding van 
de FPA -onderhandelingen voor zorgen 
dat de beginselen van zuinigheid, 
doelmatigheid en doeltreffendheid in 
acht worden genomen. De Raad heeft 
de Commissie gevraagd19 zich samen 
met de lidstaten te engageren voor 
een betere benutting van de vangst -
mogelijkheden en zo te zorgen voor 
kosteneffectiviteit en naleving van 
de beginselen van goed financieel 
beheer.16 Bij IOTC -Resolutie 14/02 wordt 
op regionaal niveau een 
quotasysteem ingevoerd.
17 Op het niveau van de 
regionale organisatie voor 
visserijbeheer vraagt de EU 
om meer transparantie, met 
name door voor te schrijven 
dat de partijen alle informatie 
verstrekken over de visserij -
activiteiten van derde landen 
en hun toegang tot de 
respectieve EEZ. De IOTC heeft 
Resolutie 14/05 vastgesteld 
betreffende de registratie  
van buitenlandse schepen 
met een vergunning die 
IOTC -soorten vangen in  
het gebied van de IOTC en  
van informatie over 
toegangsovereenkomsten.
18 Wetenschappelijke verslagen 
van de IOTC voor 2013 en 
2014.
19 3155e vergadering van de 
Landbouw- en Visserijraad te 
Brussel op 19 en 20 maart 
2012.
19 Opmerkingen
34 
De financiële bijdrage van de EU aan 
de partnerlanden bestaat uit twee 
delen: toegangsrechten tot de EEZ en 
„sectorale” financiële steun (zie para -
graaf 5). Zijn er voor het partnerland 
geen beperkingen inzake de benut -
ting van het eerste deel, waardoor de 
toegang tot de nationale visserijge -
bieden streng geregeld is, dan moet 
de betaling van de sectorale steun 
gekoppeld zijn aan de voorwaarde van 
uitvoering van de tussen de EU en het 
partnerland overeengekomen acties, 
met name wat betreft de organisatie 
van de visserijsector. Die voorwaarde 
is vastgelegd in het nieuwe gemeen -
schappelijk visserijbeleid en in de later 
ondertekende FPA’s. De verdeling van 
de totale financiële bijdrage over de 
twee onderdelen vormt een belangrijk 
punt in het onderhandelingsproces.
Onderhandelen over het 
onderdeel toegangsrechten
35 
In de protocollen wordt bepaald tot 
welke soorten vis toegang wordt 
gegeven en onder welke voorwaarden 
wat betreft het aantal vergunningen, 
vaartuigtype en referentietonna -
ge. Deze „referentietonnage” is het 
vangst  volume waarvoor de EU een 
minimum aan toegangsrechten20 moet 
betalen. Wordt dit volume overschre -
den, dan moet de EU extra betalen 
voor die bijkomende vangsten. In de 
protocollen worden ook technische en 
praktische voorwaarden beschreven.36 
Bij het onderhandelen over de toe -
gangsrechten tracht de Commissie het 
aantal machtigingen te bekomen dat 
de lidstaten hebben gevraagd (voor 
zover beschikbaar21), tevens rekening 
houdend met externe factoren die 
de benutting van de vismachtiging 
kunnen beïnvloeden. Het partner -
land streeft meestal naar een zo 
groot mogelijke financiële bijdrage, 
die dan wordt „omgezet” in een 
referentietonnage.
37 
Figuur 2  toont de vroegere benut -
ting van de vangstmogelijkheden (of 
visvangsten) in de bezochte partner -
landen in het gebied van de Indische 
Oceaan naar referentietonnage. Hoe -
wel de vangstmogelijkheden volgens 
eerdere protocollen onderbenut 
bleven, bleef de overeengekomen 
referentietonnage in de meest recente 
protocollen tamelijk stabiel.
38 
Daar de financiële bijdrage van de EU 
is gebaseerd op de referentietonnage 
in plaats van op de werkelijke vangst, 
leidt een regelmatige onderbenutting 
van de protocollen tot feitelijk betaal -
de kosten per eenheid die vaak hoger 
zijn dan de prijs per eenheid die dien -
de als basis voor de onderhandelingen. 
Figuur 3  toont de reële kostprijs voor 
elke tonijnovereenkomst, rekening 
houdend met de totale financiële bij -
drage volgens de FPA. Hieruit blijkt bij -
voorbeeld dat de werkelijke kostprijs 
per ton tonijn die in 2013 in Mozam -
bique werd gevangen ongeveer zes 
maal hoger lag dan de overeengeko -
men prijzen. Dit kan worden verklaard 
door een zeer hoge financiële bijdrage 
(die in het protocol 2/2012-1/2015 
nog eens werd verhoogd van 900 000 
tot 980 000 euro) in combinatie met 
een zeer geringe benutting van de 
vangstmogelijkheden.20 De financiële minimum -
bijdrage voor toegangs -
rechten wordt berekend  
door de referentietonnage  
te vermenigvuldigen met  
de overeengekomen 
eenheidsprijs.
21 In het gebied van de Indische 
Oceaan werd het aantal 
vaartuigen en de bruto -
tonnage bevroren op het 
niveau van 2006 voor de 
vangst van tropische tonijn en 
op het niveau van 2007 voor 
de vangst van zwaardvis en 
witte tonijn, overeenkomstig 
Resolutie 12/11 van de IOTC 
over de invoering van een 
beperking van de vangst -
capaciteit van de overeen -
komstsluitende partijen en de 
samenwerkende niet -overeen -
komstsluitende partijen.
20 Opmerkingen Figuur 2Benutting van tonijnvangstmogelijkheden in de bezochte partnerlanden  
in het gebied van de Indische Oceaan
Bron:  ERK, op basis van gegevens van DG Maritieme Zaken en Visserij over de benutting van de vangstmogelijkheden.0 %10 %20 %30 %40 %50 %60 %70 %80 %90 %100 %
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013Benut % van de 
referentietonnageOnbenut % van de 
referentietonnage
Seychellen Mozambique MadagaskarFiguur 3Door de EU betaalde prijs per eenheid per ton tonijn
Bron:  ERK, op basis van protocollen en gegevens van DG Maritieme Zaken en Visserij over de benutting van de vangstmogelijkheden.01002003004005006007008009001 000
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Madagaskar Mozambique Seychelleneuro
Werkelijke kosten per ton
Overeengekomen prijs per ton volgens 
toegangsrechten en sectorale steun
21 Opmerkingen
39 
De marktwaarde van de visbestanden 
waarover in de protocollen werd on -
derhandeld, heeft een directe invloed 
op de waarde van het protocol. De 
Commissie moet hiermee dan ook 
rekening houden wanneer zij onder -
handelt over de totale waarde van de 
protocollen. Dit was echter niet altijd 
het geval. In het recentste protocol 
(2013-2014) met Mauritanië werd de 
categorie der koppotigen, die een 
hoge handelswaarde heeft en onder 
het protocol 2008-2012 voor gemid -
deld 93 % werd benut, weggelaten in 
toepassing van de overschotregel en 
omdat de nationale instanties deze 
categorie wilden reserveren voor de 
nationale vloot. Gezien de hoge waar -
de en benuttingsgraad van deze cate -
gorie had dit besluit een aanzienlijke 
negatieve impact op de EU -vloot. De 
in het protocol 2013-2014 opgenomen 
vangstmogelijkheden voor pelagische 
soorten, die een lagere handelswaarde 
hebben, werden uitgebreid. De finan -
ciële bijdrage voor toegang werd ver -
hoogd van gemiddeld 60  miljoen  euro per jaar in 2008-2012 (en slechts 
50 miljoen euro in 2012) tot 67 mil -
joen euro per jaar in 2013 en 2014. Het 
nieuwe protocol was dan ook relatief 
duurder voor de EU. Bij de evaluatie 
achteraf van het protocol (dat liep over 
de eerste elf maanden) werd opge -
merkt dat de directe meerwaarde voor 
alle begunstigden 0,8 euro bedroeg. 
De directe meerwaarde voor de EU — 
de in de EU gecreëerde welstand per 
geïnvesteerde euro — beliep echter 
slechts 0,39  euro22. In de periode 2006-
2009 was dat gemiddeld 0,63  euro.
40 
In het algemeen lag de in Mauritanië 
betaalde definitieve eenheidsprijs per 
ton veel hoger dan de theoretische 
kostprijs voor toegang bij volledige 
benutting. Figuur 4  toont de geschat -
te kostprijs van toegangsrechten voor 
de EU op basis van de werkelijke be -
nutting van de vangstmogelijkheden23.22 Zoals tabel 3  aangeeft , 
bedroeg deze ratio 5,53 voor 
de Seychellen, 4,09 voor 
Madagaskar en 0,91 voor 
Mozambique.
23 Voor 2014 zijn slechts tot 
september gegevens 
beschikbaar en de bedragen 
werden bijgesteld volgens 
een pro rata 
temporis -berekening. De 
Rekenkamer baseerde de 
uitsplitsing naar categorie van 
de geschatte betalingen voor 
toegangsrechten op de 
referentietonnage en de 
vismarktprijzen (volgens de 
evaluatie achteraf en 
gegevens van DG Maritieme 
Zaken en Visserij). Die 
uitsplitsing werd niet getoond 
voor het voorgaande protocol 
omdat de categorieën niet 
vergelijkbaar waren.Figuur 4Geschatte kostprijs van de benutte vangstmogelijkheden in Mauritanië
Bron:  ERK, op basis van het protocol 2013-2014, gegevens van DG Maritieme Zaken en Visserij, evaluatie achteraf 2014.Toegangsrechten van benutte 
vangstmogelijkhedenBetaalde toegangsrechtenduizend euro
2014 (tot september) 201370 000
60 000
50 000
40 000
30 000
20 000
10 000
0
22 Opmerkingen
41 
De aanvaarding van een aantal bepa -
lingen waarvan de uitvoering proble -
men opleverde, vooral in Mauritanië 
en Mozambique, kan hebben bijge -
dragen tot de onderbenutting van de 
protocollen. In Mozambique ging het 
vooral om het voorschrift dat 33 % 
van de vaartuigen moest worden 
onderworpen aan inspecties vóór het 
uitvaren24.
42 
In Mauritanië lag het probleem voor -
namelijk in de restrictieve technische 
voorwaarden, waaronder een beper -
kende definitie van visserijgebieden, 
in het protocol 2013-2014. De meeste 
van deze voorwaarden waren erop 
gericht overgeëxploiteerde soorten 
te beschermen, ongewenste vangsten 
te vermijden en de ecosystemen te 
beschermen. In de periode van augus -
tus 2012 tot december 2013 hadden 
de delen van de EU -vloot waarvoor 
de technische voorwaarden25 het 
meest nadelig waren, een zeer lage 
benuttingsgraad, bijvoorbeeld nul 
voor de krabbenvangst, en was deze 
uiterst laag voor de categorie „niet diepgevroren pelagische soorten en 
schaaldieren”. Dit werd bevestigd in 
de antwoorden op de enquête van de 
Rekenkamer, waar 70 % van de exploi -
tanten die antwoordden in verband 
met het Mauritaanse protocol de over -
eengekomen technische voorwaarden 
ongeschikt noemde en 58 % verklaar -
de dat de rentabiliteit werd geschaad.
Onderhandelen over het 
onderdeel sectorale steun
43 
Sectorale steun is een belangrijk 
instrument ter verwezenlijking van 
de doelstellingen om de organisatie 
van de visserij in de partnerlanden 
te verbeteren en de economische 
ontwikkeling van hun visserijsector te 
stimuleren. Tijdens de onderhandelin -
gen wil de Commissie bereiken dat het 
land zich ertoe verbindt de organisatie 
van de visserijsector te verbeteren en 
daarom tracht zij de sectorale steun 
op te voeren. Deze is echter afgetopt 
op 50 % van de totale EU -bijdrage (zie 
tabel 1 ).24 Inspectie vóór het uitvaren is 
voorgeschreven voor 33 %  
van de EU -vaartuigen met een 
vergunning voor de wateren 
van Mozambique. In hun 
antwoorden op de enquête 
van de Rekenkamer noemden 
scheepsexploitanten dit 
voorschrift buitensporig duur.
25 De technische voorwaarden 
waren zeer beperkend en 
gezien de zeer geringe 
benuttingsgraad in de eerste 
maanden stemde het 
gemengd comité ermee in die 
beperkingen te milderen met 
behoud van de milieu -
overwegingen. Door de 
kwestie met de technische 
voorwaarden werd de 
feitelijke toepassing van het 
protocol met bijna een 
volledig jaar vertraagd.Tabel 1Gewicht van de sectorale steun in de twee meest recente protocollen die voor elk 
bezocht partnerland werden bekeken
Protocol1 en2Madagaskar Mauritanië Mozambique Seychellen
Totale bijdrage1 (in euro) 1 525 000 76 250 0003650 000 5 600  000
% sectorale steun 36,1 % 21,3 % 38,5 % 39,6 %
Totale bijdrage2 (in euro) 1 526  875370 000  000 980 000 5 116 6673
% sectorale steun 45,8 % 4,3 % 45,9 % 49,5 %
1 Eerdere protocollen betroffen: Madagaskar (2005-2011), Mauritanië (2008-2012), Mozambique (2008-2011) en de Seychellen (2011-2013).
2  Ten tijde van de controle geldende protocollen betroffen: Madagaskar (2013-2014), Mauritanië (2013-2014), Mozambique (2012-2014) en de 
Seychellen (2014-2020).
3 Voor dit protocol werd een gemiddelde berekend omdat de jaarlijkse bijdrage elk jaar anders is.
Bron:  ERK, op basis van de tekst van de protocollen.
23 Opmerkingen
44 
De Rekenkamer is van oordeel dat het 
aandeel van de sectorale steun consis -
tent is met de FPA -doelstellingen om 
de organisatie van de visserij in derde 
landen te verbeteren en de economi -
sche ontwikkeling van hun visserij -
sector te bevorderen.
45 
Alleen Mauritanië vormde een uitzon -
dering op deze positieve trend om het 
voor sectorale steun bestemde deel 
van de totale financiële bijdrage van 
de EU te vergroten. In dit geval ging de 
Commissie akkoord met een aanzien -
lijke verlaging van het aandeel van de 
sectorale steun van 21 % van de totale 
FPA -bijdrage bij het protocol 2008-
2012 tot slechts 4 % bij dat van 2013-
2014. Die verlaging werd toegepast 
als gevolg van de door de Commissie 
ondervonden problemen om van de 
Mauritaanse overheid informatie te 
verkrijgen over de acties die waren 
gefinancierd met de sectorale steun 
van het protocol 2008-2012 (zoals 
wordt beschreven in tekstvak 2 ). Zoals 
blijkt uit tabel 1  was de totale jaarlijk -
se financiële bijdrage zoals bedongen door de Commissie vergelijkbaar in 
beide protocollen. Dit betekent dat 
de Commissie het deel voor secto -
rale steun verkleinde en dat voor de 
toegangsrechten overeenkomstig 
vergrootte, hoewel de partnerlanden 
hiervoor slechts beperkte transparan -
tie- en rapportageverplichtingen heb -
ben. Naar het oordeel van de Reken -
kamer was deze reactie niet consistent 
met de ontwikkelingsdoelstelling van 
de FPA’s.
46 
Bovendien vindt de Rekenkamer het 
belangrijk dat tijdens de onderhande -
lingen rekening wordt gehouden met 
de totale financiële bijdrage van de EU 
aan de partnerlanden. De betrokken 
bedragen zijn van groot belang voor 
de ontwikkeling van de partnerlanden, 
zoals tabel 2  aangeeft. Toch wordt er 
apart onderhandeld over de bijdragen, 
doelstellingen en uitvoeringsrege -
lingen uit hoofde van de FPA’s en het 
EOF. De Rekenkamer is van oordeel dat 
dit de positie van de Commissie tijdens 
de onderhandelingen met de partner -
landen niet vergemakkelijkt.Tabel 2De EU -bijdragen voor de tijdens de controle bezochte partnerlanden en het belang 
ervan in de visserijbegrotingen en de totale nationale begrotingen (2013)
2013 Madagaskar Mauritanië Mozambique Seychellen
FPA‑bijdrage in verhouding tot de 
nationale visserijbegrotingen 41 % 689 %120 % 250 %2
Totale EU‑bijdrage in verhouding tot 
de totale nationale begroting5 % 11 % 2 % 2 %
1  Begroting van het ministerie voor Visserij volgens de financiële wetgeving van Mauritanië. Deze omvat geen grote uitgaven, bijvoorbeeld 
voor havens.
2 Voor de Seychelles Fishing Authority alleen exploitatiekosten, geen kapitaalinvesteringen.
Bron:  ERK, op basis van nationale documenten, documenten van DG Internationale Samenwerking en Ontwikkeling van de Commissie en de FPA’s.
24 Opmerkingen
De informatie uit 
evaluaties achteraf was 
niet altijd nuttig voor het 
besluitvormingsproces en  
de onderhandelingen
47 
De evaluaties vooraf en achteraf26 
worden door de Raad, het Parle -
ment en de Commissie benut in het 
besluitvormingsproces. Zij moeten 
betrouwbare informatie bieden over 
de toepassing van de overeenkomst en 
over de meerwaarde voor de EU en het 
partnerland, de sociaaleconomische 
en milieueffecten van een partner -
schapsovereenkomst beoordelen en 
nagaan of de met de FPA’s bereikte 
resultaten voldoen aan de gekozen 
doelstellingen, zoals bepaald door de 
Raad27 en in het nieuwe gemeenschap -
pelijk visserijbeleid28.
48 
Voordat de Raad de Commissie mach -
tigt te onderhandelen over een nieuw 
protocol, eist hij dat de Commissie 
onafhankelijke evaluaties vooraf en 
achteraf verricht wanneer er reeds 
een protocol bestaat en een evaluatie 
vooraf wanneer er geen eerdere FPA’s 
bestaan. Deze verplichting is versterkt 
door de opneming ervan in het nieuwe 
gemeenschappelijk visserijbeleid.
49 
De tijdens de controle geraadpleegde 
belanghebbenden spraken hun waar -
dering uit voor de beschikbaarheid 
van een verslag achteraf. Zij vinden 
het een nuttig instrument omdat het 
een algemeen beeld geeft van de benutting van de uit een overeen -
komst volgende vangstmogelijkheden 
(verkregen machtigingen en vang -
sten) en alsook van de werking en 
meerwaarde van de overeenkomst. 
De vangstgegevens in het verslag zijn 
echter niet de meest actuele, hoewel 
de Commissie als gegevensbeheerder 
de taak heeft die gegevens tijdig ter 
beschikking te stellen van de besluit -
vormende belanghebbenden.
50 
Bij het reeds lang durende onderhan -
delingsproces moet dan nog eens de 
tijd worden opgeteld die nodig is voor 
de evaluatie. Vóór de invoering van het 
nieuwe gemeenschappelijk visserijbe -
leid waren de meeste protocollen erg 
kortlopend (ongeveer drie jaar29). De 
evaluaties betroffen dan ook slechts 
een korte werkingsduur — een jaar of 
minder — van het geëvalueerde pro -
tocol. Hierdoor werden de evaluaties 
minder nuttig als beleidsvormingsin -
strument. Dit veranderde in positieve 
zin door de langere looptijd (zes in 
plaats van vier jaar) van de meest 
recente protocollen, die een gunstige 
invloed kan hebben op de volledig -
heid van de gegevens in hun evalua -
ties achteraf.
51 
De evaluaties achteraf van de FPA’s in 
de Indische Oceaan bieden informatie 
over de visbestanden en vangsten op 
regionaal niveau en bevatten niet -es-
sentiële beschrijvingen die in elke 
evaluatieperiode worden herhaald en 
het verslag te uitvoerig maken.26 De opstelling van evaluaties 
vooraf en achteraf van de 
FPA’s is verplicht bij Financieel 
Reglement (EU) nr. 966/2012 
(PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1) 
voor alle programma’s en 
activiteiten die aanzienlijke 
uitgaven inhouden (meer dan 
5 000 000 euro) om na te gaan 
of de uitgetrokken middelen 
en de bereikte resultaten 
voldoen aan de gekozen 
doelstellingen.
27 2599e vergadering van de 
Landbouw- en Visserijraad, 
Brussel, 19 juli 2004.
28 Artikel 31 van Verordening 
(EU) nr. 1380/2013.
29 De korte looptijd volgde uit 
het feit dat de Commissie de 
bestaande protocollen niet 
wilde laten doorlopen tot lang 
na de inwerkingtreding van 
het nieuwe gemeen -
schappelijk visserijbeleid, 
maar de wijzigingen van dat 
beleid zo snel mogelijk 
ingevoerd wilde zien.
25 Opmerkingen
52 
Anderzijds bleek uit de controle dat 
de evaluaties onvoldoende aan -
geven in hoeverre de FPA’s al hun 
doelstellingen hebben bereikt (zie 
paragraaf 5 en tekstvak 1 ); zo wordt 
de werkgelegenheid in van de visserij 
afhankelijke gebieden in de EU er niet 
in genoemd en is er geen informatie 
over de visvoorziening op de Europese 
markt. Ook werd in de evaluaties in de 
Indische Oceaan de meerwaarde van 
de FPA’s niet op consistente wijze be -
rekend. Dit maakte de besluitvorming 
niet eenvoudiger, daar de methoden 
ter berekening van de meerwaarde per 
protocol verschilden en — in het geval 
van Mozambique — zeer uiteenlopen -
de resultaten opleverden (tabel 3) .53 
Tijdens de controle en na een interne 
audit van het evaluatieproces ont -
wikkelde de Commissie een nieuwe 
methode om de meerwaarde te be -
oordelen; deze wordt toegepast sinds 
januari 2015. De toegepaste methode 
bij de evaluaties van de protocollen 
met Madagaskar (februari 2014) en 
Mozambique (april 2014) was even -
eens vrij nieuw (januari 2014) maar 
de methoden ter berekening van de 
meerwaarde waren nog steeds niet 
vergelijkbaar.Tabel 3Inconsistenties in de berekening van de opbrengst van Europese publieke 
investeringen per land, zoals gepresenteerd in de evaluaties achteraf van de 
protocollen voor de Indische Oceaan
Berekende opbrengst per 
door de EU geïnvesteer ‑
de euro overheidsgeld 
(achteraf)Opmerkingen 
Madagaskar
(gepubliceerd in februari 2014)4,09Dit model vermeldt kosten en baten alleen in grote categorieën (brandstof, onder -
houd, havenkosten, verzekeringen...) die niet altijd aansluiten op andere evaluaties: 
zo is er voor de Seychellen bovendien sprake van bemanning, afschrijving van 
vaartuigen en materiaal, vaste kosten enz. Toch vond de Rekenkamer dit model1 een 
goede beoordeling van de kosten en baten.
Mozambique  
(gepubliceerd in april 2014)2,08De beoordelaars hebben de baten niet uitgesplitst tussen de EU en Mozambique en 
niet alle door de EU gemaakte overheidskosten werden meegenomen in de bere -
kening (sectorale steun werd uitgesloten). Bij herberekening door de Rekenkamer 
volgens het model van Madagaskar was de opbrengst van de openbare investering 
slechts 0,91 euro per door de EU geïnvesteerde euro.
Seychellen  
(gepubliceerd in januari 2013)4,5Betalingen van reders werden meegenomen, in tegenstelling tot andere evaluaties 
waarin alleen overheidsgeld werd geteld; de kosten waren correct verdeeld tussen de 
partijen en alle overheidskosten werden in aanmerking genomen. Bij herberekening 
door de Rekenkamer volgens het model van Madagaskar zou de opbrengst van de 
openbare investering hoger zijn, namelijk 5,53 euro per door de EU geïnvesteerde euro.
1 Ratio: Directe meerwaarde voor de EU/Totale EU -bijdrage (toegangsrechten en sectorale steun).
Bron:  Evaluaties achteraf.
26 Opmerkingen
Deel II — Toepassing  
van de onderdelen 
toegangsrechten en 
sectorale steun in de FPA’s
54 
De toepassing van de FPA’s omvat 
twee grote onderdelen: de toegang 
van schepen van de EU tot vangstmo -
gelijkheden (paragrafen 55-65) en de 
steun voor de ontwikkeling van de vis -
serijsector in de partnerlanden (para -
grafen 66-83). Om ervoor te zorgen dat 
elk aspect goed verloopt (dus dat de 
vloot onder goede omstandigheden 
kan vissen en dat de sectorale steun de 
organisatie van de visserij in de part -
nerlanden verbetert) moet de Commis -
sie beschikken over geschikte toe -
zichtsystemen. Bij de controle werden 
deze toezichtsystemen onderzocht.
Het verlenen van vis -
machtigingen was een 
tijdrovend en omslachtig 
proces, maar de Commissie 
had geen maatregelen 
getroffen om na te gaan  
wat beter kon
55 
Het vergunningsproces, waardoor 
vaartuigen het recht krijgen om te 
vissen binnen het kader van de proto -
collen, mag niet onnodig ingewikkeld 
of tijdrovend zijn voor de schippers. 
De Commissie moet de verschillende 
fasen van dat proces onderzoeken en 
beoordelen of er efficiëntiewinst kan 
worden behaald. De Rekenkamer is 
van oordeel dat een compleet over -
zicht van de voor elke fase benodig -
de tijd van essentieel belang is om 
ondoelmatigheden te ontdekken en 
te corrigeren. Bij de controle bleek dat 
de Commissie niet over voldoende in -
formatie beschikte inzake het tijdsver -
loop van de machtigingsprocedure.56 
In de protocollen wordt de machti -
gingsprocedure tussen de partnerlan -
den en de EU vastgesteld, bijvoorbeeld 
wat betreft het indienen van aanvra -
gen bij de bevoegde overheidsinstan -
tie. Volgens de protocollen is ook elek -
tronische gegevensuitwisseling over 
visserijactiviteiten mogelijk. Bij het 
proces zijn de Commissie, de lidstaten, 
de EU -delegaties en de partnerlanden 
betrokken. Nadere bijzonderheden zijn 
te vinden in bijlage I . De controle van 
de Rekenkamer was gericht op de be -
schikbare gegevens om het proces te 
monitoren en eventuele vertragingen 
te analyseren.
57 
Er zijn aanwijzingen dat vertragingen 
in de machtigingsprocedure nadelig 
waren voor de visserijactiviteiten: 78 % 
van de respondenten op de enquête 
van de Rekenkamer uitten hun be -
zorgdheid over deze vertragingen en 
deze werd ook vermeld in mededelin -
gen van vertegenwoordigers van de 
schippers aan de Commissie.
58 
Bij de controle werd opgemerkt dat de 
bezochte partnerlanden huiverig of — 
op grond van nationale wetgeving — 
niet in staat waren om elektronische 
vismachtigingen te accepteren en dat 
ze allen eisten dat het origineel van de 
machtiging aan boord van het betrok -
ken schip werd bewaard gedurende de 
visserijactiviteit.
27 Opmerkingen
59 
Zoals blijkt uit figuur 5  hadden de 
delegaties en de visserijattachés in 
Mozambique en de Seychellen infor -
matie over het tijdsverloop tussen de 
aanvraag door de visser en de datum 
van aflevering door het partnerland, 
maar had de delegatie in Madagaskar 
alleen informatie over het tijdsverloop 
tussen de ontvangst van het aanvraag -
dossier in de delegatie en de door -
zending ervan aan de Commissie. In 
Mauritanië was er geen toezichtstabel 
beschikbaar.
60 
De Rekenkamer constateerde dat er in 
sommige gevallen aanzienlijke vertra -
ging optrad voordat het dossier met 
de vergunningsaanvraag de instanties 
van de partnerlanden bereikte. Voor 
de onderzochte protocollen beschikte 
de Commissie echter niet over een informatiesysteem waarmee zij kon 
nagaan hoeveel tijd er nodig was voor 
elke stap in de vergunningsaanvraag -
procedure die zij had ontwikkeld, en 
dus kon zij niet vaststellen waar vertra -
ging was opgetreden (op het niveau 
van een lidstaat, een partnerland of 
de Commissie zelf). Verder is het zo 
dat de databank van vismachtigingen, 
voorgeschreven bij Verordening (EG) 
nr. 1006/2008, wel bestaat en bijge -
werkte informatie bevat over bestaan -
de machtigingen, maar onvoldoende 
gegevens bevat om vertragingen te 
kunnen onderzoeken. De Rekenka -
mer had dus niet de mogelijkheid om 
de redenen voor deze vertraging te 
ontdekken. De in 2011 aangekondigde 
herziening van de vismachtigingsver -
ordening kan helpen om knelpunten 
in de procedure op te sporen en te 
verhelpen, maar het voorstel van de 
Commissie is nog niet afgerond en 
ingediend voor medebeslissing.Figuur 5Bekende duur van het vergunningsproces
Exploitant  —  
lidstaat
Lidstaat  —  
Commissie
Commissie —  
delegatie
Delegatie —  
partnerland
Partnerland ‑
instanties
Partnerland —  
delegatie
Delegatie  Commissie
Commissie  — 
lidstaat
Lidstaat —  
exploitant
Madagaskar Geen informatie beschikbaar 41 dagen Geen informatie beschikbaar
Mauritanië Geen toezichtstabel beschikbaar
Mozambique Langer dan 5 maanden 1 dag1Geen informatie beschikbaar
SeychellenGeen informatie beschikbaar 19 dagen Geen informatie beschikbaar
126 dagenNiet van toepassing (de vergunning wordt recht -
streeks naar de exploitanten gezonden)
1 Het feit dat de vismachtigingen werden afgegeven op de dag van hun registratie roept twijfel op over de betrouwbaarheid van de registratiedatum.
Bron:  Door de delegaties en de visserijattachés verstrekte toezichtstabellen.
28 Opmerkingen
Het centrale toezicht op de 
vangsten was ontoereikend, 
hetgeen een risico vormde 
voor het tijdig ontdekken 
van problemen en de 
correcte berekening van 
betalingen
61 
De Commissie en de lidstaten moe -
ten de gegevens over de werkelijke 
vangsten monitoren en op juistheid 
controleren, teneinde uitvoeringspro -
blemen te ontdekken, beslissingen te 
onderbouwen bij het onderhandelen 
over nieuwe protocollen en betalingen 
voor eventuele bijkomende vangsten 
correct te kunnen berekenen.
62 
Krachtens Verordening (EG) nr. 
1006/2008 moeten de vangstgegevens 
van elk vaartuig wekelijks worden 
gemeld aan de betrokken lidstaat. Op 
basis van die informatie presenteert 
de lidstaat vervolgens maandelijks alle 
vangstgegevens aan de Commissie, 
uitgesplitst naar visserijgebied in alle 
EEZ’s (ongeacht of er een overeen -
komst geldt) en op de internationale 
wateren. Nadere informatie over de rol 
van de lidstaten op dit vlak is te vinden 
in bijlage I . De Commissie moet met 
deze informatie een databank van 
vangstgegevens bijhouden. Krachtens 
deze verordening moet bij de Com -
missie ook een databank van vismach -
tigingen worden ondergebracht die 
door de lidstaten regelmatig wordt 
bijgewerkt.63 
Bij de controle werden voor de on -
derzochte protocollen tekortkomin -
gen ontdekt in het beheer van de 
vangstgegevens door de Commissie. 
De Rekenkamer ontdekte verschei -
dene aanzienlijke verschillen tussen 
vangstgegevens uit de diverse bron -
nen: lidstaten, DG Maritieme Zaken en 
Visserij en de evaluaties achteraf. Die 
verschillen zijn weergegeven in ta-
bel 4 . Op het niveau van de Commissie 
ontbraken betrouwbare, consistente 
en volledige gegevens over de werke -
lijke visvangsten onder de FPA’s.
64 
Soortgelijke verschillen werden op -
gemerkt tussen de gegevens die de 
Rekenkamer ontving van de lidstaten 
en van de Commissie. Deze verschillen 
zijn mogelijk ook te verklaren door het 
feit dat de lidstaten de vangstgege -
vens (per vaartuig en per vissoort) in 
verschillende formaten naar de Com -
missie sturen. De Commissie verwerkt 
de gegevens verder handmatig zonder 
ze te consolideren in een centrale 
databank. Onlangs heeft de Commissie 
maatregelen genomen om dit pro -
bleem aan te pakken. In januari 2015 
werd het gegevensbeheer overgedra -
gen aan de voor de FPA’s bevoegde 
dienst. Bovendien werden de histori -
sche vangstgegevens geconsolideerd, 
maar die geconsolideerde informatie 
was niet beschikbaar voor de looptijd 
van de gecontroleerde protocollen. 
Ten slotte heeft de Commissie een 
databank (met vangstgegevens vanaf 
2013) ingevoerd, maar die was ten 
tijde van de controle nog niet ope -
rationeel omdat bepaalde lidstaten 
nog niet hadden voldaan aan hun 
rapportageverplichtingen.
29 Opmerkingen
65 
Het ontbreken van geconsolideerde en 
geverifieerde gegevens kan nadelige 
gevolgen hebben. Als de uiteindelijke 
vangst bijvoorbeeld groter is dan de 
referentietonnage, kan er een bijko -
mende betaling vereist zijn, hetgeen 
een financieel risico inhoudt. De Re -
kenkamer heeft inderdaad reeds een 
geval ontdekt waarin onvoldoende toezicht op de vangsten leidde tot 
onvoorziene uitgaven voor de Com -
missie30. Bovendien zou het regelma -
tig monitoren en bijwerken van de 
vangstgegevens ervoor zorgen dat 
wordt gewerkt met actuele informatie 
en de besluitvorming bij de onderhan -
delingen vergemakkelijken wanneer 
de informatie in de evaluaties achteraf 
niet erg recent is (zie paragraaf 49).30 Zoals werd gemeld in 
paragraaf 4.46 van het 
Jaarverslag 2011 van de 
Rekenkamer in verband met 
het protocol 2008-2012 met 
Mauritanië. In dit geval 
informeerde de nationale 
overheid de Commissie dat 
het quotum van 300 000 ton 
voor het op 31 juli 2010 
eindigende jaar was 
overschreden. De Commissie 
moest Mauritanië 1,9 miljoen 
euro betalen voor 47 346 ton 
die was gevangen boven het 
quotum. Een beter toezicht op 
de visvangst zou de diensten 
van de Commissie in staat 
hebben gesteld om het 
nemen van preventieve 
maatregelen te overwegen 
teneinde aanvullende 
betalingen te vermijden.Tabel 4Voorbeelden van verschillen tussen vangstgegevens bij DG Maritieme Zaken en 
Visserij en in de evaluaties achteraf voor de protocollen voor de Indische Oceaan
(ton)
2009 2010 2011 2012
Madagaskar
Totale vangst volgens de evaluatie achteraf 14 596 10 055 10 282 8 053
Totale vangst DG Maritieme Zaken en Visserij 14 653 9 916 9 870 8 083
Verschil (ton) – 57 139 412 – 30
Verschil (%) 0 % 1 % 4 % 0 %
Mozambique
Totale vangst volgens de evaluatie achteraf 3 840 4 261 2 330 1 156
Totale vangst DG Maritieme Zaken en Visserij 3 426 4 261 1 442 1 132
Verschil (ton) 414 0 888 24
Verschil (%) 12 % 0 % 62 % 2 %
Seychellen
Totale vangst volgens de evaluatie achteraf n.b. n.b. 40 545 n.b.
Totale vangst DG Maritieme Zaken en Visserij 23 762 41 668 40 078 34 779
Verschil (ton) n.b. n.b. 467 n.b.
Verschil (%) n.b. n.b. 1 % n.b.
n.b.: niet beschikbaar.
Bron:  DG Maritieme Zaken en Visserij ten tijde van de controle en evaluaties achteraf.
30 Opmerkingen
De Commissie en de 
partnerlanden waren het 
eens over de activiteiten die 
zouden worden gefinancierd 
met sectorale steun, maar 
coördinatie met andere 
partners in de sector ontbrak
66 
Volgens de bepalingen van de FPA’s 
moet het gezamenlijk comité een 
meerjarig sectoraal programma op -
stellen in de vorm van een matrix die 
voldoet aan de behoeften en priori -
teiten van de partnerlanden voor de 
visserijsector. Volgens de richtsnoeren 
van de Commissie voor het beheer 
van de sectorale steun moet bij de 
acties in die matrix rekening worden 
gehouden met de doelstelling van een 
betere organisatie door de ontwikke -
ling van een doeltreffend beheers- en 
controlesysteem voor de visserijsec -
tor en de doelstelling van duurzame 
exploitatie van de visbestanden. De sectorale steunmatrix moet vergezeld 
gaan van duidelijke doelstellingen, 
criteria, procedures en indicatoren om 
de resultaten van de overeengeko -
men acties te kunnen beoordelen. De 
sectorale steun voor de visserij moet 
worden gecoördineerd met de acties 
van andere financiële partners in de 
partnerlanden.
67 
In elk van de vier bezochte landen con -
stateerde de Rekenkamer dat de voor 
sectorale steun voorgestelde acties 
overeenkwamen met de landenstra -
tegieën. De meeste geplande acties 
betroffen het bestuur en de investe -
ringen in de visserijsector. Dit vormde 
een goede basis voor de geplande 
sectorale steun en strookte met de bij 
voorgaande protocollen geplande ac -
ties. Dat wordt geïllustreerd in tabel 5 .
Afbeelding  1 — Bunkerstation voor de ambachtelijke visserijvloot van de Seychellen.
Bron : ERK.
31 Opmerkingen Tabel 5Voornaamste gefinancierde acties en aandeel van de totale sectorale steun (SS) 
(begrote kosten voor 2013)
Voornaamste voor 2013 geplande actiesMadagaskar1
% van SSMauritanië2
% van SS
(2012 ‑2013)Mozambiqiue1, 5
% van SSSeychellen1
% van SS
Monitoring‑, controle ‑ en bewakingsactivi ‑
teiten (patrouilles, inspecties, VMS, ERS)52 % 38 % 7 % 16 %
Monitoring‑, controle ‑ en  
toezicht activiteiten (waarnemers)4 % — 4 % 2 %
Wetenschappelijk onderzoek naar 
visbestanden — 3 % 63 % 10 %
Laboratorium/voedselveiligheid (uitvoer) 44 % 2 % Vroegere acties 3 %
Capaciteitsopbouw en deelname  
aan vergaderingen— 3 % 22 % 22 %
Rechtstreeks met de visserijactiviteit of 
‑sector verband houdende infrastructuur— 53 %38 % van het saldo van 
het vorige protocol, 
besteed in 2012538 %
Niet voor visserijactiviteiten  
bestemde infrastructuur—3,4—46 % van het saldo van 
het vorige protocol, 
besteed in 20125—
Leningfonds voor de plaatselijke 
visserijsector— — — 10 %
1 Berekening op basis van geraamde kosten.
2 Berekening op basis van betalingen in de periode 2012-2013.
3 Vroegere acties.
4 Niet beschikbaar bedrag.
5 Het totaal van de door het partnerland voorgestelde kosten komt niet overeen met het totale EU -budget voor dat jaar.
Bron:  Matrices en activiteitenverslagen.
68 
De protocollen bevatten echter geen 
formele subsidiabiliteitsvoorwaarden 
voor met sectorale steun te finan -
cieren acties. In de notulen van de 
gezamenlijke comités voor de gecon -
troleerde protocollen voor de Indische 
Oceaan is niet aangetoond dat de cri -
teria, procedures en indicatoren voor de evaluatie van de resultaten van de 
sectorale steun in detail werden be -
sproken. Het positieve voorbeeld van 
het protocol 2008-2012 met Maurita -
nië, waarin specifieke activiteitenter -
reinen en indicatoren werden vastge -
steld, werd niet gevolgd in de nadien 
goedgekeurde protocollen voor de 
Indische Oceaan.
32 Opmerkingen
Afbeelding  2 — Opleidingsschepen voor de visserij, gefinancierd door middel van sectorale steun op 
de Seychellen.
Bron : ERK.
69 
Uit de controle bleek tevens dat er in 
de bezochte landen rond de Indische 
Oceaan weinig coördinatie bestond 
tussen de in de visserijsector actieve 
ontwikkelingspartners. Op de regelma -
tige coördinatievergaderingen tussen 
de voor de EOF-steun verantwoor -
delijke vertegenwoordigers van de 
EU-delegatie en de andere financiële 
partners wordt niet gesproken over 
sectorale steun en die vergaderingen 
worden niet bijgewoond door de 
visserijattaché. Dit ondanks het feit dat 
duurzame ontwikkeling van de visse -
rijsector in de Overeenkomst van Co -
tonou31 prioritair wordt geacht voor de 
algemene economische ontwikkeling.70 
Verder was de sectorale FPS -steun in 
geen van de bezochte landen opge -
nomen in een algemene matrix samen 
met de andere voor de visserijsector 
bestemde middelen. Zo bestaat er in 
Mozambique, waar verschillende part -
ners vergelijkbare acties financieren, 
een groot risico van dubbele financie -
ring, vooral wat betreft de deelname 
aan vergaderingen en inspectieactivi -
teiten. Hoewel er in Mozambique een 
algemene matrix bestaat, betreft die 
niet alle relevante partners en evenmin 
de sectorale steun. Dit was ook het 
geval in Madagaskar.31 Partnerschapsovereenkomst 
tussen de Groep van staten in 
Afrika, de Stille Oceaan en het 
Caribische gebied en de 
Europese Unie, artikelen 23 en 
23 bis, als herzien op 11 maart 
2010.
33 Opmerkingen
De controle door de 
Commissie op de acties 
inzake sectorale steun was 
beperkt en de partnerlanden 
voerden soms andere acties 
uit dan was overeengekomen
71 
Om zekerheid te krijgen dat de doel -
stellingen van de sectorale steun in de 
FPA’s worden bereikt en dat de mid -
delen van de EU volgens plan worden 
benut, moet de Commissie de doel -
treffendheid van de uitgevoerde acties 
monitoren en nagaan of deze werkelijk 
overeenkomen met de door het geza -
menlijk comité goedgekeurde acties. 
Dit vergt van het partnerland tevens 
dat het voldoende informatie ver -
strekt, opdat het gezamenlijk comité 
de resultaten en de kosteneffectiviteit 
van de gesteunde acties kan beoorde -
len. De Commissie heeft richtsnoeren 
ontwikkeld voor de follow -up van de 
sectorale steun. Daarin wordt bepaald 
dat de visserijattaché verantwoordelijk 
is voor de controle ter plaatse van de 
uitvoering van acties, de beleidsdia -
loog, het toezicht op de activiteiten 
van andere financiële partners en het 
beheer van een landendossier.72 
In de praktijk monitort de Commissie 
de uitvoering van de afgesproken 
acties met sectorale steun door haar 
deelname aan de jaarlijkse vergade -
ring van het gezamenlijk comité. De 
gecontroleerde protocollen bevatten 
echter geen voorschriften inzake de 
documenten die de partnerlanden 
moesten voorleggen voor monitoring, 
en ze beschreven ook geen procedures 
voor het aanpakken van uitvoerings -
problemen in het gezamenlijk comité. 
Doordat specifieke toezichtregels en 
controlerechten ontbraken in de pro -
tocollen, was het toezicht op de sec -
torale steun ingewikkeld. Verder heeft 
de visserijattaché voor de Indische 
Oceaan in de praktijk niet de vereiste 
middelen voor nauwlettend toezicht 
(bezoeken ter plaatse aan gesteunde 
projecten) in vijf partnerlanden, vooral 
waar de samenwerking met de over -
heid complex is.
73 
Naast de problemen door het ontbre -
ken van een alomvattend toezichts -
kader ligt een andere belemmering 
voor de controle van de Commissie 
over de uitgaven voor de sectora -
le steun in het feit dat de door de 
partnerlanden verstrekte informatie 
doorgaans beperkt bleef tot output 
en ook niet altijd verifieerbaar was. De 
meeste acties waren immers niet te 
traceren in de begroting en de Com -
missie had slechts beperkte zekerheid 
dat de gedeclareerde acties werkelijk 
waren uitgevoerd en dat de kosten 
redelijk waren.
34 Opmerkingen
74 
De Rekenkamer constateerde dat het 
gezamenlijk comité de kosteneffecti -
viteit van de sectorale steunacties niet 
systematisch verifieerde, behalve voor 
het protocol 2011-2013 met de Seychel -
len. In dit specifieke geval werd een 
doelmatigheidscontrole verricht ter 
beoordeling van de in 2012 met secto -
rale steun uitgevoerde acties, waar -
voor 8,45 miljoen euro was begroot. 
Uit de controle werd geconcludeerd 
dat slechts enkele acties goed waren 
uitgevoerd (bijv. VMS), dat sommige 
acties nog liepen (databanken, stu -
dies, infrastructuurprojecten voor de 
industriële en semi -industriële vloot) 
en andere acties een gemiddelde 
voltooiingsgraad van minder dan 50 % 
haalden (beheersplannen, onderzoeks -
studies) of helemaal niet waren uitge -
voerd (bijv. waarnemers aan boord, 
apparatuur voor communicatie ter zee, 
ambachtelijke infrastructuur enz.). De 
controlebevindingen werden bespro -
ken op de volgende vergadering van 
het gezamenlijk comité, samen met de 
geboekte vooruitgang bij de uitvoe -
ring van de aanbevelingen en verdere 
acties. In het geval van Mozambique 
bevatte het protocol 2012-2014 wel 
een bepaling om de kosteneffectiviteit 
van de investeringen met EU -middelen 
te beoordelen, maar is niet gebleken 
dat die beoordeling ook was verricht.75 
Voorts bleek uit de controle dat de 
Commissie onvoldoende aandacht be -
steedde aan de — bij drie van de vier 
gecontroleerde protocollen bestaande 
— problemen van de partnerlanden 
bij het opnemen van de sectorale 
steunmiddelen. Tabel 6  toont het aan 
het einde van de vier gecontroleerde 
protocollen nog uitstaande saldo van 
de begrotingen voor sectorale steun. 
Hoewel het aandeel van de onbeste -
de middelen aanzienlijk is, merkte de 
Commissie dit bedrag en de daarmee 
nog te verrichten acties pas op toen 
de einddatum van de protocollen 
naderde. In dit scenario bestaat, 
vooral tegen het einde van de looptijd 
van een protocol, het gevaar dat de 
partnerlanden, om de beschikbare 
middelen niet te verliezen, het saldo 
van de sectorale steun besteden aan 
acties die wel een aanzienlijk deel van 
de onbestede middelen absorberen 
maar niet stroken met de FPA -prioritei -
ten om de organisatie van de visserij te 
verbeteren.Tabel 6Uitstaand saldo van de sectorale steun aan het einde van de voorgaande 
protocollen, besteed gedurende de looptijd van de ten tijde van de controle  
nog van kracht zijnde protocollen
Land Madagaskar Mauritanië Mozambique Seychellen
Uitstaand saldo aan het einde van het 
vorige protocol (euro)0 25 000  000 788 555 5 568 928
Deel van het saldo voor de totale sec ‑
torale steun gedurende het protocol0 % 38 % 63 % 63 %
Bron:  Protocollen, notulen van de gezamenlijke comités en uitvoeringsverslag.
35 Opmerkingen
76 
Uit de controle bleek inderdaad dat, 
ondanks de vrij deugdelijke selectie 
van acties, de middelen niet in alle tij -
dens de controle bezochte partnerlan -
den volgens plan werden benut (zoals 
wordt aangetoond in tekstvak 2 ). In 
de plaats daarvan werden de middelen in sommige gevallen gebruikt voor 
andere projecten die voor het visserij -
beheer niet even relevant waren als de 
geplande acties en die afweken van de 
indicatieve actietypes in de richtsnoe -
ren van de Commissie voor de uitvoe -
ring van de sectorale steun.
Voorbeelden van middelen voor sectorale steun die niet traceerbaar waren in 
de nationale begroting of niet werden benut zoals overeengekomen tussen de 
Commissie en de partnerlanden
Madagaskar
De traceerbaarheid van de middelen in de nationale begroting was niet gegarandeerd ondanks herhaalde 
verzoeken van de delegatie om een specifieke post voor sectorale steun op te nemen. Het feit dat de EU - 
bijdrage en de financiering van andere ontwikkelingspartners in de nationale begroting niet geoormerkt en 
identificeerbaar waren, bemoeilijkte het toezicht op de overdrachten. Dit gebrek aan traceerbaarheid kan ook 
een belemmering zijn voor het ontdekken van overlappingen met het regionale inspectieprogramma.
De Commissie heeft op grond van uitvoeringskwesties de betalingen één jaar (2011) opgeschort.
Mauritanië
Het land ontving krachtens het protocol 2008-2012 sectorale steun ad 65 miljoen euro. Tussen 2011 en het 
einde van het protocol in juli 2012 heeft de overheid de Commissie niet voldoende geïnformeerd over haar 
gebruik van de middelen voor sectorale steun. Pas in augustus 2012 en na herhaalde vragen van de Commis -
sie maakte het partnerland bekend dat de aan het einde van het protocol onbenut gebleven middelen voor 
sectorale steun 25 miljoen euro bedroegen. Ongeveer 90 % van dit saldo was bestemd voor infrastructuur -
projecten zoals haveninfrastructuur en voor een patrouillevaartuig. Van dat bedrag was ongeveer 50 % door 
het partnerland uitgegeven zonder voorafgaande goedkeuring van de Commissie.
Mozambique
De overheid kent in de begroting projectcodes toe. Op zich volstaan deze echter niet om het risico van over -
lapping te beperken in de financiering van de diverse financiële partners bij acties zoals waarnemers, inspec -
tiedagen, dienstreizen voor deelname aan internationale vergaderingen enz.
Met het saldo van de sectorale steun van een voorgaand protocol (2007-2011) werden acties gefinancierd die 
niet waren opgenomen in de meerjarige (2012-2014) of jaarlijkse (2012) matrices en die dus ook niet vooraf 
waren goedgekeurd door het gezamenlijk comité. De Commissie heeft in dit geval de betalingen niet op -
geschort. Infrastructuur was goed voor 84 % van de in 2012 gebruikte middelen. De Commissie werd pas inge -
licht toen de acties al waren uitgevoerd. De uitgaven hielden niet altijd rechtstreeks verband met de ontwik -
keling van de visserijsector in Mozambique of met verbeteringen in de organisatie van de visserij (ministeriële 
gebouwen goed voor 46 % van het saldo voor 2012; omheining van de visserijschool goed voor 38 %).Tekstvak 2
36 Opmerkingen
De betalingen voor sectorale 
steun door de Commissie 
waren niet gekoppeld 
aan de vorderingen van 
de partnerlanden bij 
de uitvoering van de 
overeengekomen acties
77 
Om toepassing van het conditionali -
teitsbeginsel te garanderen, moet het 
protocol de mogelijkheid bieden om 
de betalingen aan te passen aan de 
voortgang van de acties of het bestaan 
van een goed financieel beheer in het 
partnerland, in plaats van ze alleen 
maar op te schorten.
78 
Uit de controle bleek dat het volgens 
de protocollen niet mogelijk was de 
sectorale steun te verlagen op basis 
van de werkelijke vorderingen van de 
partnerlanden bij de uitvoering van de 
overeengekomen acties.
79 
In de protocollen voor de Indische 
Oceaan is bepaald dat de sectorale 
steun na overleg in het gezamenlijk 
comité kan worden opgeschort wan -
neer de uitgevoerde acties niet over -
eenkomen met het begrote program -
ma (acties en financiële uitvoering). 
Deze definitie van conditionaliteit 
maakt het voor de Commissie moeilijk 
om de opschorting van de sectorale 
steun correct toe te passen. In de prak -
tijk was er voor Madagaskar in 2011 
slechts één geval van opschorting, en 
dit had niets te maken met de vorde -
ringen van het land bij de tenuitvoer -
legging van de sectorale steun.80 
In Mauritanië verbeterde de Commis -
sie de conditionaliteit van de sectorale 
steun van het protocol 2013-2014 door 
het invoeren van meer expliciete voor -
waarden. Zo werd de eerste betaling 
volgens het protocol gekoppeld aan 
de voorwaarde dat het saldo van het 
vorige protocol werd opgenomen en 
werd de uitbetaling van de sectorale 
steun gekoppeld aan de uitvoering 
van de overeengekomen acties. De 
Commissie paste deze bepalingen toe 
en betaalde de sectorale steun niet 
omdat het bestaande saldo nog niet 
volledig was besteed. Voor de proto -
collen van de Indische Oceaan waren 
gedeeltelijke uitkeringen echter niet 
mogelijk.
81 
In het nieuwe gemeenschappelijk 
visserijbeleid geldt ook het beginsel 
dat toegangsrechten en betalingen 
van sectorale steun kunnen worden 
losgekoppeld32. Dit betekent dat 
de sectorale steun niet meer wordt 
betaald op een vaste datum zoals de 
toegangsrechten, maar pas wanneer 
de partnerlanden de behaalde resulta -
ten kunnen aantonen. De Rekenkamer 
acht dit een verbetering tegenover de 
vroegere actiegerichtheid. De toe -
passing van dit beginsel wordt echter 
gehinderd door het feit dat de thans 
geldende protocollen nog steeds niet 
de mogelijkheid bieden om de beta -
lingen te korten wanneer de resultaten 
slechts ten dele worden bereikt, maar 
alleen de mogelijkheid dat de Commis -
sie de betalingen opschort wanneer de 
resultaten onbevredigend zijn.32 Artikel 32 van Verordening 
(EU) nr. 1380/2013 bepaalt dat 
de sectorale ondersteuning 
slechts wordt verleend indien 
er specifieke resultaten 
worden behaald en dat deze 
een aanvulling vormt op en 
aansluit bij de in het betrokken 
derde land uitgevoerde 
ontwikkelingsprojecten en 
-programma’s. De sectorale 
steun moet worden 
los gekoppeld van de 
betalingen voor toegang tot 
visbestanden. De Unie stelt 
het behalen van specifieke 
resultaten als voorwaarde 
voor betalingen in het kader 
van de financiële steun, en 
volgt de vorderingen op de 
voet.
37 Opmerkingen
82 
Uit de controle bleek ook een gebrek 
aan consistentie tussen de aanpak 
van de sectorale FPA -steun (door 
DG Maritieme Zaken en Visserij) van 
de Commissie en de betalingen van 
EOF- begrotingssteun (door DG Inter -
nationale Samenwerking en Ontwik -
keling). De sectorale steun (FPA) en de 
begrotingssteun (EOF) delen hetzelfde 
concept, want de betalingen gaan 
rechtstreeks naar openbare instanties 
in de partnerlanden op basis van de 
geboekte vooruitgang op een aantal 
vooraf bepaalde terreinen. In bepaalde 
gevallen werden EOF- betalingen door 
de Commissie uitgesteld op grond van 
diverse problemen in verband met de 
politieke toestand of het beheer van 
de overheidsfinanciën. Een soortge -
lijke aanpak werd niet gevolgd bij de 
betalingen van sectorale steun door 
DG Maritieme Zaken en Visserij. In 
tekstvak 3  wordt die inconsistentie 
verduidelijkt voor Madagaskar en 
Mozambique.83 
De protocollen bevatten geen regels 
inzake budgettaire transparantie in 
het partnerland, in tegenstelling tot 
de richtsnoeren voor EU -begrotings -
steun33. Mozambique nam het lovens -
waardige initiatief om in zijn begroting 
acties te identificeren met project -
codes, maar in de drie andere bezoch -
te landen waren de middelen moeilijk 
traceerbaar, hetgeen nadelig was voor 
de zichtbaarheid van de steun en de 
mogelijkheid om nadien het gebruik 
van de EU -middelen voor sectorale 
steun te monitoren. Het feit dat de 
partnerlanden volgens de protocollen 
niet verplicht zijn de traceerbaarheid 
en transparantie van de middelen 
te verzekeren, strookt niet met het 
vereiste van begrotingssteun voor 
sectorale hervormingen in de Over -
eenkomst van Cotonou.
Inconsistenties tussen de EU -betalingen in partnerlanden
In Madagaskar werd de financiële bijstand van de EU bijna volledig opgeschort van 2010 tot mei 2014 op 
grond van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou of hangende passende maatregelen inzake mensen -
rechten, democratische beginselen en op het gebied van de rechtsstaat. De FPA -betalingen werden echter 
voortgezet.
In Mozambique werd één betaling van begrotingssteun met zeven maanden uitgesteld totdat de regering 
een kwestie had opgelost in verband met de transparantie van de nationale overheidsfinanciën, zoals was ge -
vraagd door de donoren van het Internationaal Monetair Fonds/algemene begrotingssteun. Niettemin werd 
in die periode sectorale FPA -steun betaald.
Bron : ERK op basis van informatie van DG Maritieme Zaken en Visserij en DG Internationale Samenwerking en Ontwikkeling.Tekstvak 333 Voor begrotingssteun gelden 
subsidiabiliteitscriteria 
(punt 5.1 van de richtsnoeren 
voor begrotingssteun van 
2012). Twee daarvan zijn:  
— een goed beheer van de 
overheidsfinanciën of een 
geloofwaardig en relevant 
programma voor de 
verbetering ervan;  
— transparantie van en 
toezicht op de begroting.  
Bovendien wordt in artikel 61, 
lid 2, van de Overeenkomst 
van Cotonou bepaald dat 
„rechtstreekse begrotings-
steun ter ondersteuning van 
macro-economische of 
sectorale hervormingen wordt 
verleend indien [...] c) het 
financieel beheer van de 
overheid voldoende 
transparant, verantwoordelijk 
en doeltreffend is”.
38
 Conclusies en 
aanbevelingen
84 
De partnerschapsovereenkomsten 
inzake visserij (FPA’s) tussen de EU en 
haar partnerlanden bieden de vissers -
vloten van de EU de mogelijkheid te 
vissen in de wateren van de partner -
landen en ondersteunen de duur -
zame ontwikkeling van de nationale 
visserijsector van een partnerland. 
De Rekenkamer onderzocht in het 
kader van haar controle of de FPA’s 
door de Commissie goed worden 
beheerd en bestudeerde daartoe de 
onderhandelingen over de FPA’s en 
hun protocollen, de benutting van de 
toegangsrechten tot visbestanden en 
de uitvoering van de steun voor de 
nationale visserijsector. De conclusie 
van de controle was dat de FPA’s door 
de Commissie meestal goed worden 
beheerd, maar dat er op diverse ter -
reinen nog ruimte is voor verbetering, 
met name bij de uitvoering.
85 
De procedures voor het onderhande -
len over FPA’s en over de betrokken 
protocollen zijn tijdrovend en ingewik -
keld, maar de Commissie pakte deze 
problemen goed aan en slaagde erin, 
op enkele uitzonderingen na, onder -
brekingen van de activiteiten van de 
EU-vissersvloot te vermijden. Niette -
min werd bij de controle een aantal 
gebreken vastgesteld in de wijze 
waarop de Commissie de onderhande -
lingen aanpakte (paragrafen 17-25).
86 
Voor de continuïteit van de activi -
teiten van de Europese vloot kan de 
Commissie de mogelijkheid benut -
ten die in artikel 9 van Verordening 
(EG) nr. 1006/2008 wordt geboden, namelijk dat vaartuigen via de Com -
missie aan het betrokken derde land 
vismachtigingen kunnen vragen in 
afwachting dat een vernieuwd proto -
col wordt ondertekend. Deze regle -
mentaire mogelijkheid is echter niet 
consistent met een ander voorschrift, 
namelijk de „exclusiviteitsclausule”, en 
de toepassing ervan leidde tot misver -
standen tussen de Commissie en een 
partnerland (paragrafen 22 en 23).
87 
De strategie van de Commissie om het 
netwerk van FPA’s uit te bouwen, komt 
overeen met de behoeften en priori -
teiten van de EU -vloot. Er is echter nog 
ruimte voor verbetering in de com -
plementariteit en consistentie tussen 
FPA’s binnen eenzelfde regio, alsook 
voor optimalisering van de FPA’s wat 
betreft de verbetering van de gover -
nance op het gebied van visserij op 
regionaal niveau (paragrafen 26-28).
88 
Een van de voornaamste doelstellin -
gen van de FPA’s is dat alleen over -
schotten van visbestanden worden 
gevangen. Dit is echter zeer moeilijk 
realiseerbaar gebleken omdat be -
trouwbare informatie ontbreekt over 
de visbestanden en de activiteiten 
van de nationale visserijvloot en van 
andere vreemde schepen die eveneens 
toegang hebben gekregen van de 
partnerlanden (paragrafen 29-32).
39 Conclusies en aanbevelingen
89 
De werkelijke eenheidskosten per ton 
vis lagen vaak hoger dan de onder -
handelde eenheidsprijs. Hoewel bij 
de onderhandelingen de voor eerdere 
protocollen gerapporteerde vangsten 
in aanmerking werden genomen, bleef 
de overeengekomen referentietonna -
ge in de meest recente protocollen 
vaak hoger, hetgeen regelmatig leidde 
tot onderbenutting. De financiële bij -
drage van de EU moet echter integraal 
worden betaald, ongeacht de benutte 
vangstmogelijkheden. De onderbenut -
ting van de protocollen en de daaruit 
voortvloeiende hoge kosten waren 
soms te wijten aan met de partnerlan -
den afgesproken bepalingen om te 
voldoen aan hun nationale wetgeving 
of om de duurzaamheid van de visserij 
te verzekeren (paragrafen 33-46).
90 
Het nut van onafhankelijke evaluaties 
achteraf als ondersteuning van de be -
sluitvorming bij de onderhandelingen 
wordt beperkt omdat de verstrekte 
gegevens over de benuttingsgraad 
van de protocollen onvolledig en niet 
onderling vergelijkbaar zijn en omdat 
enige kritische analyse van de doel -
treffendheid van de FPA’s ontbreekt 
(paragrafen 48-53).Aanbeveling 1  
Onderhandelen over FPA’s
Voor toekomstige protocollen en over -
eenkomsten moet de Commissie:
a) slapende overeenkomsten herzien 
en overwegen hoe de onderbre -
king van de visserijactiviteiten 
wegens de exclusiviteitsclausule 
kan worden aangepakt met inacht -
neming van de beginselen van het 
gemeenschappelijk visserijbeleid. 
Verder moet de Commissie in de 
protocollen passende bepalingen 
opnemen en toelichten om de 
continuïteit van de visserijactivi -
teiten tussen twee protocollen te 
garanderen;
b) regionale strategieën opstellen 
voor de ontwikkeling van het 
visserijbeheer en ervoor zor -
gen dat binnen eenzelfde regio 
tot stand gekomen protocollen 
consistent zijn met de betrokken 
regionale strategie en met andere 
EU-fondsen;
c) bij het onderhandelen over de 
vangstmogelijkheden in nieuwe 
protocollen rekening houden met 
de benuttingsgraad in eerdere 
protocollen en trachten de beta -
lingen voor toegangsrechten beter 
te koppelen aan de reële vangsten 
zonder negatieve weerslag op de 
visserijactiviteiten;
d) de mogelijke impact van SFPA - 
clausules op de toepassing van het 
protocol beter analyseren en tege -
lijkertijd de wederzijdse voordelen 
voor de EU en de partnerlanden 
beschermen, wellicht door rele -
vante belanghebbenden te raad -
plegen om te bepalen waar meer 
gedetailleerde beoordelingen van 
belangrijke clausules nodig zijn;
e) de evaluaties achteraf beter rich -
ten om te komen tot een consis -
tente en vergelijkbare analyse 
van de opbrengst van de aan de 
protocollen bestede openbare 
40 Conclusies en aanbevelingen
middelen en tot een alomvatten -
de en kritische analyse van hun 
doeltreffendheid voor de EU en de 
betrokken partnerlanden.
91 
De conclusie van de controle was ook 
dat het beheer van de toepassing van 
de toegangsvoorwaarden en de secto -
rale steun onvoldoende betrouwbaar 
was.
92 
Het machtigingsproces is tijdrovend 
en omslachtig, en vertraging kan de 
visserijactiviteit van de vloot bemoei -
lijken of beperken. De Commissie 
beschikt echter niet over een informa -
tiesysteem om de diverse fasen van 
het aanvraagproces te volgen, waar -
door het moeilijker wordt de oorzaken 
van vertraging en de terreinen voor 
verbetering vast te stellen (paragrafen 
55-60).
93 
Ondanks recente initiatieven van de 
Commissie waren er tekortkomingen 
in het beheer van de vangstgegevens 
en was er een gebrek aan betrouwba -
re, consistente en volledige informatie 
(paragrafen 61-65).Aanbeveling 2  
Beheer van de 
toegangsvoorwaarden  
tot visbestanden
De Commissie moet onverwijld:
a) procedures opstellen om elke stap 
van de vergunningsprocedure te 
monitoren, ook de door lidstaten, 
partnerlanden en Commissie -
diensten genomen tijd, om proce -
duregebreken op te sporen en er 
follow -up aan te geven;
b) stimuleren dat elektronische 
machtigingen worden geac -
cepteerd ofwel een lijst van 
goedgekeurde schepen voor 
de hele geldigheidsduur van de 
machtigingen;
c) ervoor zorgen dat de nieuwe 
vangstendatabank volledig wordt 
benut door de vlaggenlidstaten en 
betrouwbare vangstcijfers bevat 
die kunnen worden geconsoli -
deerd, gemonitord en bijgewerkt.
94 
De planning van de met sectorale 
steun gefinancierde acties is geleide -
lijk verbeterd. De Commissie speelt 
echter nog steeds een beperkte rol in 
het toezicht op de benutting van de 
sectorale steun. Er was geen duidelijk 
kader met regels inzake subsidiabiliteit 
en traceerbaarheid of rapportage -
verplichtingen voor de gefinancierde 
acties. Het gevolg was dat gevallen 
werden ontdekt waarin de partner -
landen andere acties uitvoerden dan 
samen met de Commissie was gepland 
en dat aldus de doeltreffendheid van 
de sectorale steun in gevaar kwam  
(paragrafen 66-76).
41 Conclusies en aanbevelingen
95 
Ten slotte kan de betaling van secto -
rale steun volgens de protocollen wel 
worden opgeschort, maar niet gekort 
op basis van de reële uitvoering van de 
overeengekomen acties of de bereikte 
resultaten. Voor de betaling van sec -
torale steun gelden bovendien andere 
voorwaarden dan voor de betaling 
van EOF- begrotingssteun, hetgeen 
soms kan leiden tot een inconsistente 
aanpak (paragrafen 78-83).Aanbeveling 3  
Beheer van de sectorale 
steun
De Commissie moet onverwijld:
a) voorstellen dat in nieuwe protocol -
len subsidiabiliteitsvoorwaarden 
worden opgenomen om acties 
waarvoor sectorale steun wordt 
overwogen, te beoordelen (andere 
voorwaarden kunnen betrekking 
hebben op traceerbaarheid, selec -
tie, rapportage en prestatiemeting 
en de controlerechten van de 
Commissie);
b) zorgen voor een doeltreffende 
coördinatie van de sectorale 
FPA -steun met andere ontwikke -
lingspartners in de visserijsector;
c) zorgen dat de sectorale steunbeta -
lingen consistent zijn met andere 
betalingen van begrotingssteun en 
worden gebaseerd op de door de 
partnerlanden bereikte resultaten 
bij de uitvoering van de matrix van 
overeengekomen acties.
Dit verslag werd door kamer I onder voorzitterschap van de heer Augustyn 
KUBIK, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering 
van 15 juli 2015.
 Voor de Rekenkamer
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President
42
 Bijlagen
Partnerschapsovereenkomsten inzake visserij: nadere informatie over  
onderhandelingen en toepassingBijlage IInleiding
01 
Bij het opstellen van een FPA onderhandelen de EU en de partnerlanden over 
een overeenkomst en de uitvoeringsprotocollen daarbij. Deze overeenkomst 
vormt het kader voor een langdurige samenwerking in de visserij, inclusief 
algemene beginselen en normen voor de toegang van EU -vaartuigen tot de 
wateren onder de jurisdictie van de partnerlanden. In de protocollen zijn de 
gedetailleerde voorwaarden vastgelegd voor bijvoorbeeld vangstmogelijk -
heden en soorten, de financiële bijdrage (zowel toegang als sectorale steun), 
de hoogte van de door reders betaalde vergoedingen, aantal en tonnage 
van de schepen met een vismachtiging en de specifieke gebieden waar deze 
mogen vissen.
Verantwoordelijkheden
02 
De FPA’s worden centraal beheerd door de Commissie in een regeling van 
direct beheer. De Raad geeft Commissie, vertegenwoordigd door DG Maritie -
me Zaken en Visserij, een mandaat om namens de EU de onderhandelingen 
te openen voor elke nieuwe overeenkomst of vernieuwing van een protocol. 
Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon moeten de over -
eenkomst en het protocol worden gesloten door de Raad, met de toestem -
ming van het Parlement. Zodra er een overeenkomst van kracht is, wordt 
er gewoonlijk om de drie tot zes jaar onderhandeld over protocollen, zoals 
overeengekomen met het partnerland.
03 
Het dagelijks beheer van de FPA’s is een verantwoordelijkheid van het hoofd -
kantoor van DG Maritieme Zaken en Visserij en van de zes visserijattachés 
die verantwoordelijk zijn voor de follow -up en de regelmatige communicatie 
met de partnerlanden.
04 
De partnerlanden zijn verantwoordelijk voor het naleven en handhaven 
van de instandhoudings- en beheersmaatregelen en voor het invoeren van 
doeltreffende mechanismen om de activiteiten van vissersvaartuigen te 
volgen en te controleren. De EU en de lidstaten/vlaggenstaten1 zijn evenwel 
bevoegd voor de feitelijke controle over hun vaartuigen en moeten ervoor 
zorgen dat deze voldoen aan al hun verplichtingen, met name inzake het 
verzamelen van vangst- en VMS -gegevens.1 De vlaggenstaat is de  
staat waar het vaartuig  
is geregistreerd.
43 Bijlagen
Onderhandelen over FPA’s
05 
Het onderhandelingsproces bestaat uit diverse fasen, maar ter waarborging 
van de continuïteit van de vlootactiviteiten dient de Commissie het pro -
ces van onderhandelingen over een nieuw protocol uiterlijk ongeveer één 
jaar voor het verstrijken van het bestaande protocol afloopt te starten. Op 
initiatief van de Commissie geeft de Raad een mandaat waarop één of meer 
onderhandelingsrondes tussen de Commissie en het partnerland volgen. Aan 
het einde van deze onderhandelingen wordt de overeenkomst geparafeerd 
door de Commissie en het betrokken partnerland, en vervolgens goedge -
keurd en ondertekend door de Raad en het partnerland. Indien de partijen 
dit overeenkomen, kan het protocol voorlopig worden toegepast nog voor 
de formele bekrachtiging ervan. Het protocol wordt bekrachtigd door het 
partnerland; het Europees Parlement hecht zijn goedkeuring aan de sluiting 
van het protocol, dat vervolgens van kracht wordt.
Vismachtigingen
06 
Krachtens Verordening (EG) nr. 1006/2008 inzake vismachtigingen moet de 
Commissie een databank van vergunningen bijhouden waarin de gegevens 
regelmatig worden bijgewerkt door de lidstaten, die ervoor verantwoordelijk 
zijn de ontvankelijkheid van de door de exploitanten ingediende aanvragen 
te verifiëren. Die aanvragen worden dan ter verificatie doorgestuurd naar 
de Commissie. De Commissie zendt de aanvragen via de delegatie naar de 
partnerlanden. Zodra het partnerland de machtiging heeft afgegeven, wordt 
het originele document teruggezonden naar de exploitant via de delegatie, 
de Commissie en de lidstaten.
De gezamenlijke comités
07 
Bij de overeenkomst wordt een gezamenlijk comité opgericht dat de uitvoe -
ring van elke FPA monitort. Elk gezamenlijk comité bestaat uit vertegenwoor -
digers van de Commissie en van het betrokken partnerland en is bevoegd 
voor het volgen van de prestaties, interpretatie en toepassing van de FPA, 
het opstellen van de jaarlijkse en meerjarige programma’s voor de sectorale -
steuncomponent en de evaluatie van de uitvoering ervan; het onderhoudt de 
contacten inzake visserijkwesties van wederzijds belang, dient als forum voor 
de minnelijke schikking van eventuele geschillen inzake de interpretatie of 
uitvoering van de FPA, en herbeoordeelt zo nodig het niveau van de vangst -
mogelijkheden en bijgevolg van de financiële bijdrage.Bijlage I
44 Bijlagen
De visserijattaché
08 
De visserijattaché vertegenwoordigt DG Maritieme Zaken en Visserij in de 
partnerlanden en speelt een directe rol in het toezicht op de uitvoering 
van de protocollen. De visserijattaché draagt bij tot de voorbereiding van 
de onderhandelingen en de vergaderingen van het gezamenlijk comité, 
houdt contact met de nationale overheid, verifieert of de bepalingen van de 
protocollen en de sectorale steun behoorlijk worden uitgevoerd, rapporteert 
regelmatig aan DG Maritieme Zaken en Visserij, analyseert documenten en 
neemt deel aan de wetenschappelijke vergaderingen van de RFMO; hij volgt 
de ontwikkeling van kwesties in verband met het beleid van DG Maritieme 
Zaken en Visserij op internationaal niveau maar ook de activiteiten van ande -
re partners in de visserijsector en heeft bijgewerkte projectdossiers over alle 
door de EU gefinancierde projecten.
09 
DG Maritieme Zaken en Visserij heeft momenteel zes visserijattachés: één 
in de regio van de Indische Oceaan2, vier in de regio West -Afrika (Centraal 
Afrika)3 en één die verantwoordelijk is voor de regio van de Stille Oceaan en 
met name Kiribati.
Monitoring door de lidstaten
10 
De lidstaten houden toezicht op de activiteiten van hun vloten en op de wet -
tigheid van die activiteiten via hun centra voor visserijtoezicht. Tevens volgen 
zij de vangsten van hun vloten via ERS. De lidstaten zenden deze vangstge -
gevens naar de Commissie, samen met de informatie over de vangstgebieden 
uit het VMS. In het geval van de tonijnprotocollen valideren de wetenschap -
pelijke instellingen van de lidstaten aan het einde van het jaar de jaarlijkse 
vangstcijfers volgens hun eigen wetenschappelijke procedures. De geconso -
lideerde jaarlijkse vangstcijfers worden gebruikt voor de besprekingen met 
de partnerlanden over de afrekening van de visrechten of over de benutting 
van de FPA en voor de betalingen bij overschrijding van de referentietonna -
ge, overeenkomstig het bepaalde in het protocol. De gevalideerde jaarlijkse 
vangstcijfers worden ook naar de betrokken RFMO gezonden om te voldoen 
aan de rapportagevoorschriften van de EU.2 Deze attaché is werkzaam in 
de delegatie in Mauritius en is 
bevoegd voor de vijf 
overeen  komsten voor de 
Indische Oceaan (Comoren, 
Mozambique, Mauritius, 
Madagaskar en de Seychellen).
3 Eén ervan is bevoegd voor 
Kaapverdië, Ivoorkust, Senegal 
en Guinee -Bissau, een tweede 
voor Sao Tomé en Principe en 
Gabon, een derde voor 
Mauritanië en een vierde voor 
Marokko.Bijlage I
45 Bijlagen
In 2015 geldende partnerschapsovereenkomsten inzake visserijBijlage II
Land Soort PeriodeTotale 
EU‑bijdrage 
(in euro)Sectorale 
steun  
(in euro)Toegangs ‑
rechten  
(in euro)Referentietonnage (tn)
Kaapverdië1TonijnVoorlopige toepassing 
23.12.2014 - 22.12.2018525 000 262 500 262 500 5 000 en aantal vaartuigen:
Comoren Tonijn 1.1.2014 - 1.1.2017 600  000 300 000 300 000 6 000
Ivoorkust Tonijn 1.7.2013 - 30.6.2018 680 000 257 500 422 500 6 500
Gabon Tonijn 24.7. 2013 - 2 3.7. 2016 1 350 000 450 000 900  000 20 000
GroenlandGemengde 
overeenkomst1.1.2013 - 31.12.2015 17 847 244 2 743 041 15 104 203 Kabeljauw 2 200; pelagische roodbaars 3 000; demersale roodbaars 2 000; 
Groenlandse heilbot  - west 2 500; Groenlandse heilbot  - oost 4 315; 
garnaal  - west 3 400; garnaal  - oost 7 500; Atlantische heilbot  - west 200; 
Atlantische heilbot  - oost 200; lodde 60 000; sneeuwkrab 250; grenadier -
vissen spp. - west 100; grenadiervissen spp. - oost 100.
Guinee-BissauGemengde 
overeenkomst24.11.2014 - 23.11.2017 9 200 000 3 000  000 6 200 000 Garnaal, bodemvis, koppotigen en tonijn
Geen referentietonnage
Uitsluitend aantal vaartuigen en totale vangstcapaciteit
Kiribati Tonijn 16.9.2012 - 15.9.2015 1 325 000 350 000 975 000 15 000
Madagaskar Tonijn 1.1.2015 - 31.12.2018 1 566 250 700 000 866 250 15 750
Mauritius Tonijn 28.1.2014 - 27.1.2017 660 000 302 500 357 500 5 500
MarokkoGemengde 
overeenkomst15.7. 2014 - 14.7. 2018 30 000 000 14 000  000 16 000  000 Pelagische vis, bodemvis en tonijn
80 000 pelagische soorten
Voor de overige: geen referentietonnage
Uitsluitend aantal vaartuigen en totale vangstcapaciteit
Mozambique Tonijn 1.2.2012 - 31.1.2015 980 000 460 000 520 000 8 000
Sao Tomé en Principe Tonijn 23.5.2014 - 22.5.2018 710 000 325 000 385 000 7 000
Senegal1Tonijn 20.11.2014 - 19.11.2019 1 738 000 750 000 988 000 14 000
Seychellen1Tonijn 18.1.2014 - 17.1.2020 5 116 666 2 533  333 2 583 333 50 000
Totale jaarlijkse 
betalingen72 298 160 26 433 874 45 864 286 
Laatste protocollen met landen waarmee de onderhandelingen werden uitgesteld
Mauritanië2 Gemengde 
overeenkomst16.12.2012 - 15.12.2014 70 000  000 3 000  000 67 000  000 Schaaldieren 5 000 (quotum); zwarte heek 4 000 (quotum); bodemsoor -
ten behalve zwarte heek met ander vistuig dan trawls 2 500 (quotum); 
diepvriestonijn 5 000; vaartuigen voor de tonijnvisserij met de hengel en 
vaartuigen voor de visserij met de drijvende beug 10 000; vriestrawlers 
voor de pelagische visserij 285 000 (quotum); krabvisserij 200 (quotum); 
koelvaartuigen voor de pelagische visserij 15 000 (quotum)
Mozambique Tonijn 1.2.2012 - 31.1.2015 980 000 460 000 520 000 8 000
1 De financiële bijdrage voor de toegangsrechten werd berekend als gemiddelde van de jaarlijkse betalingen.
2 De onderhandelingen tussen de Europese Commissie en Mauritanië met het oog op de opstelling van een nieuw protocol werden met succes afgesloten op 10 juli 2015. Met 
dit vierjarige protocol was 59,125 miljoen euro per jaar gemoeid.
Bron:  Website DG Maritieme Zaken en Visserij, en verordening.   
46 Bijlagen
Partnerschapsovereenkomsten inzake visserijBijlage III
EU-wateren
Noordelijke overeenkomstenGemengde overeenkomst Tonijnovereenkomst en
Groenland
18
Madagaskar
1,5Marokko
30
Mauritanië
-
Kaapverdië
0,5
Gabon
1,4Guinee-Bissau
9Seychellen
5Kiribati
1,3
Gambia
-
Ivoorkust
0,7Salomonseilanden
-Micronesia
-
Senegal
1,8Comoren
0,6
Mauritius
0,7Mozambique
- -Sao Tomé
en Principe
0,7Equatoriaal-
Guinea
-Landen waarmee overeenkomsten zijn 
gesloten, maar waar geen protocollen van kracht zijn:
Equatoriaal-Guinea, Gambia,
Mauritanië1, Micronesia, Mozambique, 
Salomonseilanden.
1 Op 10 juli 2015 zijn de onderhandelingen over 
een nieuw protocol tussen de Europese 
Commissie en Mauritanië succesvol afgesloten. Met dit vierjarige protocol is jaarlijks een bedrag van 59,125 miljoen euro gemoeid; voor het protocol is nog de goedkeuring van de Raad en het Europees Parlement nodig.In 2015 van kracht zijnde partner-
schapsovereenkomst inzake visserij:In 2015 van kracht zijnde partner-schapsovereenkomst inzake visserij:
Groenland, Guinee-Bissau, Marokko.
Soort 
overeenkomstLand (slapende overeenkomst)Soort 
overeenkomstEU-bijdrage voor 
2015 in miljoen euroLandKaapverdië, Comoren, Ivoorkust, Gabon, 
Kiribati, Madagaskar, Mauritius, Sao Tomé en Principe, Senegal, Seychellen.
Bron:  Kaart op basis van gegevens van het Vlaams Instituut voor de Zee, 2015. MarineRegions.org. Bezocht op http://www.marineregions.org  op 
20.4.2015.
47
hoofdovereenkomst (zij het in afwezigheid van een pro -
tocol) en dus niet in strijd met de exclusiviteitsclausule 
(in tegenstelling tot zuiver „particuliere vergunningen”, 
zoals is uitgelegd door het Hof in zaak C-565/13).
VI
Waar van toepassing, impliceert dit concept dat door de 
kuststaat vastgestelde beheersdoelstellingen, beheers -
maatregelen en maatstaven voor de verdeling van 
vangstmogelijkheden over de verschillende belangheb -
bende partijen duidelijk gespecificeerd en bekend zijn, 
zoals het geval is in de gemengde overeenkomsten met 
Groenland, Marokko, Mauritanië en Guinee -Bissau.
Wat de tonijnovereenkomsten betreft, worden de vangst -
mogelijkheden vastgesteld op basis van de beheersdoel -
stellingen en -maatregelen welke zijn vastgesteld door 
de aangewezen regionale organisaties voor visserijbe -
heer (RFMO’s), die gemandateerd zijn om deze taken op 
regionale basis uit te voeren, en ondersteund door het 
wetenschappelijk werk en advies van de RFMO’s.
VII
De Commissie houdt rekening met de mate van benut -
ting van de vangstmogelijkheden in het verleden en 
met de externe factoren die van invloed kunnen zijn op 
de benutting van de vangstmogelijkheden afhankelijk 
van de beschikbaarheid en variabiliteit van de vangsten.
De in protocollen bij visserijpartnerschapsovereen -
komsten inzake tonijn vastgestelde vangstreferentie -
niveaus  — wat geen vangstbeperkingen zijn  — zijn 
gebaseerd op vorige vangstaangiften van de visserij -
vloten van de EU. De in de respectieve protocollen 
overeengekomen referentietonnage, een essentiële 
voorwaarde voor onze partners, vormt de rechtsgrond -
slag voor de betaling van de bijdrage van de EU voor toe -
gang. Zulke vangstreferentieniveaus dienen echter ook 
rekening te houden met de hoge jaar -op-jaarvariabiliteit 
van de vangsten in de verschillende gebieden, vanwege 
de jaarlijkse variabiliteit van de verspreiding en de abon -
dantie van over grote afstanden trekkende soorten.
Met betrekking tot het verband tussen een mogelijke 
onderbenutting van de vangstmogelijkheden en de 
uitvoering van restrictievere technische instandhou -
dingsmaatregelen, moet eraan worden herinnerd dat 
zulke technische instandhoudingsmaatregelen tussen 
beide partijen zijn overeengekomen om een duurzame 
exploitatie van de verschillende bestanden te waarbor -
gen, om de impact van visserijactiviteiten op mariene Samenvatting
I
In het kader van de recente hervorming van het GVB zijn 
partnerschapsovereenkomsten inzake duurzame visserij 
in de eerste plaats een instrument om de visserijgover -
nance in de EEZ van kuststaten die partnerlanden zijn, 
te verbeteren op basis van dezelfde beginselen als die 
welke in de EU worden toegepast. Dit heeft tot doel te 
zorgen voor de duurzame exploitatie van de bestanden, 
terwijl tegelijkertijd wordt bijgedragen aan de capaciteit 
van onze partners om hun visserijsector te ontwikkelen.
De overeenkomsten zijn gebaseerd op het beste 
beschikbare wetenschappelijke advies, zijn volledig 
transparant en niet -discriminerend. Deze beginselen 
zijn verankerd in de protocollen bij visserijpartner -
schapsovereenkomsten waarover onlangs is onder -
handeld. Over de protocollen is onderhandeld met 
de bedoeling de vergoeding voor de toegang tot de 
visserijgebieden van de partners optimaal te laten 
renderen en sectorale steun te verlenen.
Antwoord op paragrafen III en IV
De onderhandelingen over de protocollen bij visserij -
partnerschapsovereenkomsten hangen af van een 
reeks factoren waarover de Commissie vaak geen 
controle heeft. Er moeten regels worden gevolgd die 
de betrokkenheid voorschrijven van andere instellin -
gen van de EU, namelijk de Raad en het Parlement. De 
totale duur van het onderhandelingsproces hangt ook 
in grote mate af van de interne goedkeuringsprocedu -
res van het derde partnerland.
Wanneer er zich onderbrekingen voordeden, waren 
deze over het algemeen van korte duur en hadden zij 
geen impact op de visserijactiviteiten van de EU -vloot.
V
Deze overgangsregeling is gebaseerd op artikel 9 van 
Verordening (EG) nr. 1006/2008 (de verordening betref -
fende machtigingen voor visserijactiviteiten), dat de 
continuïteit van de visserijactiviteiten voor een beperkte 
periode van zes maanden waarborgt wanneer er door 
de EU en haar partnerland een protocol is overeengeko -
men, maar het protocol nog niet voorlopig wordt toege -
past. Zulke op strikt vrijwillige basis door het partnerland 
op verzoek van de Commissie verleende overgangsver -
gunningen moeten nog steeds worden beschouwd als 
vergunningen die worden verleend in het kader van de Antwoorden  
van de Commissie
Antwoorden van de Commissie 48
Dit is eind 2013 beschikbaar gekomen en is in de loop van 
2014 geleidelijk aan operationeel geworden, afhankelijk 
van de capaciteit van de lidstaten om het systeem in te 
voeren. Wanneer specifieke problemen worden vastge -
steld, worden deze met de lidstaten besproken.
XI
In de richtsnoeren voor de monitoring van de uitvoe -
ring van sectorale steun die in 2013 door de diensten 
van de Commissie zijn vastgesteld en in 2014 zijn bijge -
werkt, zijn zowel de beginselen voor de vaststelling en 
de monitoring van sectorale steun als specifieke regels 
inzake rapportagevereisten vastgesteld. Hierdoor zijn 
door het gezamenlijk comité overeen te komen aanpas -
singen van het programma mogelijk.
Deze richtsnoeren zijn in recente protocollen aange -
vuld met specifieke bepalingen met betrekking tot de 
uitvoering en de monitoring van de sectorale steun.
Zij schrijven onder meer voor dat een matrix van door 
de sectorale steun te financieren activiteiten wordt ont -
wikkeld en overeengekomen, waarin de te ondersteu -
nen acties, de doelstellingen en de behaalde resultaten 
duidelijk worden beschreven.
De matrix wordt regelmatig door het gezamenlijk 
comité geëvalueerd en door de visserijattaché gemo -
nitord om te waarborgen dat het matrixprogramma 
wordt gevolgd.
XII
Na de goedkeuring van het nieuwe GVB in 2013, op grond 
waarvan sectoralesteunbetalingen worden losgekoppeld 
van betalingen voor toegangsrechten en deze betalingen 
aan voorwaarden worden verbonden, bestaat nu een 
rechtstreeks verband tussen de betaling van de sectorale 
steun en de impact en de benutting van die steun.
Sectorale steun in het kader van partnerschapsover -
eenkomsten inzake duurzame visserij wordt verstrekt 
op basis van een beperkt aantal door het partnerland 
voorgestelde specifieke acties en niet op basis van een 
systemische benadering zoals bij het EOF, in het kader 
waarvan onder meer begrotingssteun wordt verstrekt. 
Voorts is sectorale steun over het algemeen veel lager 
dan de uit het EOF verleende steun.
Voor gevallen waarin een partnerland met een passende 
motivering om de herallocatie van middelen binnen 
het programma verzoekt, is voorzien in bepalingen ecosystemen te beperken en om conflicten tussen 
buitenlandse offshore industriële vloten en ambachte -
lijke kustvissers van de kuststaat te voorkomen.
Technische instandhoudingsmaatregelen zijn in veel 
gevallen verankerd in de nationale wetgeving van de 
partnerlanden, met als gevolg dat daarover niet kan wor -
den onderhandeld. Zij moeten worden opgenomen in de 
partnerschapsovereenkomsten inzake duurzame visserij.
Het beginsel van een voorschot van de EU op de toe -
gangsbijdrage biedt het partnerland een stabiele bron 
van inkomsten en maakt partnerschapsovereenkom -
sten inzake duurzame visserij aldus tot aantrekkelijke 
governance -instrumenten.
VIII
De Commissie was zich bewust van problemen van 
vergelijkbaarheid met betrekking tot de methode die de 
onafhankelijke consultants volgen bij het verrichten van 
de evaluaties. Naar aanleiding van een interne audit en 
op basis van de uit die audit voortvloeiende richtsnoe -
ren heeft de Commissie een gemeenschappelijk model 
vastgesteld voor de taakomschrijving voor in het kader 
van de partnerschapsovereenkomsten inzake duur -
zame visserij te verrichten evaluaties. Er is één enkele en 
gemeenschappelijke methode voor de beoordeling van 
de economische impact van visserijpartnerschapsover -
eenkomsten overeengekomen en deze wordt sinds begin 
2015 toegepast.
IX
De Commissie heeft zich de afgelopen jaren bezig -
gehouden met een proces ter herziening van haar 
IT-instrumenten en is begin 2013 van start gegaan met 
het zogeheten „IT Licence Project”, in het kader waarvan 
zowel de transmissie als de follow -up van machtigingen 
digitaal worden geregistreerd. De bestaande IT -instru -
menten stellen de Commissie in staat de procedures voor 
het aanvragen en verlenen van vismachtigingen beter te 
beheren — van de invoering van een volledige aanvraag 
door de lidstaat tot de verlening van een machtiging door 
het derde land.
X
De Commissie is sinds 2011 nieuwe procedures voor het 
indienen van gegevens en nieuwe databanken aan het 
ontwikkelen, met name het zogeheten „DataWareHouse”, 
om een betere en deugdelijke monitoring van alle vang -
sten door vissersvaartuigen van de EU mogelijk te maken. 
Antwoorden van de Commissie 49
XIII g)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is van 
oordeel dat zij reeds de nodige stappen aan het onder -
nemen is om deze situatie recht te zetten.
Tijdens de onderhandelingen voor de vernieuwing van 
protocollen bevordert de Commissie actief het gebruik 
van elektronische vergunningen voor EU -vaartuigen.
XIII h)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is van 
oordeel dat zij reeds de nodige stappen aan het onder -
nemen is om deze situatie recht te zetten.
De Commissie onderhoudt voortdurend contacten met 
de lidstaten om alle technische kwesties op te lossen.
XIII i)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is van 
oordeel dat deze deels is uitgevoerd aangezien zij spe -
cifieke richtsnoeren voor het beheer en de monitoring 
van sectorale steun heeft vastgesteld; afhankelijk van 
het resultaat van onderhandelingen met de partnerlan -
den zal de Commissie de nodige stappen zetten met 
het oog op de volledige tenuitvoerlegging.
XIII j)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is van 
mening dat zij deels is uitgevoerd.
In het nieuwe GVB is „consistentie met andere beleids -
gebieden van de Unie” tot een van de beginselen van 
goed bestuur gemaakt (artikel 3, onder h) van Veror -
dening (EU) nr. 1380/2013). Op grond daarvan worden 
visserijaangelegenheden in toenemende mate in het 
ontwikkelingsbeleid geïntegreerd.
XIII k)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is van 
mening dat zij deels wordt uitgevoerd.
Uitbetalingen worden op jaarbasis beschouwd in de 
context van het gezamenlijk comité van elke visserij -
partnerschapsovereenkomst. Indien het gezamenlijk 
comité heeft vastgesteld en het erover eens is dat de 
verstrekte financiering onvoldoende is benut, dan kan 
de betaling van de bijdrage voor sectorale steun voor 
de volgende jaren worden opgeschort.krachtens welke sectorale steun in het gezamenlijk 
comité kan worden herzien of krachtens welke sectorale 
betalingen, indien nodig, kunnen worden opgeschort 
totdat de sectorale steun naar behoren is uitgevoerd.
XIII a)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling.
XIII b)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is 
begonnen met de uitvoering ervan.  
XIII c)
De Commissie kan instemmen met deze aanbeveling, 
waarvan de uitvoering afhankelijk is van onderhan -
delingen en overeenstemming tussen de EU en het 
betrokken derde land.
XIII d)
De Commissie aanvaardt de aanbeveling en is al begon -
nen met de raadpleging van de belanghebbenden.
XIII e)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling.
In december 2014 is een nieuwe methode aan de Com -
missie voorgesteld en deze is in januari 2015 aanvaard. 
Deze nieuwe methode zal een gemeenschappelijke 
grondslag bieden voor beoordelingen van de econo -
mische impact van de protocollen, die voorafgaand aan 
toekomstige onderhandelingen zullen worden verricht. 
Zodra deze methode systematisch wordt toegepast, zal 
ze volledig in overeenstemming zijn met de aanbevelin -
gen van de Raad.
XIII f)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is van 
oordeel dat zij reeds de nodige stappen aan het onder -
nemen is om deze situatie recht te zetten.
De Commissie heeft zich de afgelopen jaren bezig -
gehouden met een proces ter herziening van haar IT - 
instrumenten en is van start gegaan met het zogeheten 
„IT Licence Project” voor de digitale registratie van zowel 
de transmissie als de follow -up van machtigingen.
Antwoorden van de Commissie 50
governance op nationaal niveau, terwijl de op regionaal 
niveau uit het EOF aan de IOC verstrekte financiering 
gericht is op de verdere ontwikkeling van regionale 
samenwerking. De visserijattaché in de EU -delegatie ter 
plaatse draagt via zijn regelmatige contacten met de 
IOC ook bij tot het waarborgen van de complementari -
teit van de gefinancierde acties.
31
Door middel van visserijpartnerschapsovereenkom -
sten, en meer bepaald door middel van sectorale steun, 
tracht de EU ook wetenschappelijke samenwerking 
inzake de beoordeling van bestanden, visserijen en 
beheersmaatregelen tussen wetenschappers uit de EU 
en uit partnerlanden te verbeteren via gezamenlijke 
wetenschappelijke comités in het kader van gemengde 
partnerschapsovereenkomsten inzake duurzame visse -
rij en tracht zij tevens ondersteuning te verlenen voor 
de deelname van wetenschappers en beheerders van 
partnerlanden aan RFMO -vergaderingen in de context 
van de partnerschapsovereenkomsten inzake duur -
zame tonijnvisserij.
Voor overeenkomsten inzake tonijn zouden de proto -
collen enkel toegangsrechten mogen verlenen indien 
zij in overeenstemming zijn met de beheersbeginselen 
die zijn vastgesteld in het Verdrag van de Verenigde 
Naties over het Zeerecht (Unclos). De Commissie zou 
daarom moeten waarborgen dat de visserijpartner -
schapsovereenkomsten de resoluties en aanbevelingen 
van de RFMO’s inzake de staat van de visbestanden 
weerspiegelen.
Voor gemengde overeenkomsten toetst het gezamenlijk 
wetenschappelijk comité de protocollen van de respec -
tieve partnerschapsovereenkomsten inzake duurzame 
visserij geregeld aan alle relevante en beschikbare 
informatie over vangsten, inspanning en toestand van de 
bestanden van de betrokken visserijen.
Overeenkomstig artikel 61 van het Unclos, zijn ook de 
EU en de vlaggenstaat, zelfs indien een kuststaat het 
overschot bepaalt, er verantwoordelijk voor dat er geen 
overbevissing plaatsvindt. Daarom streeft de EU ernaar 
volledige transparantie inzake vangstmogelijkheden 
en beheersdoelstellingen te verkrijgen. Het begrip 
„overschot” betekent echter niet dat er een beheers -
kader op basis van vangstbeperkingen dient te worden 
vastgesteld. De visserijsterfte kan worden beperkt door 
middel van andere soorten maatregelen, zoals capaci -
teitsbeperkingen, inspanningsbeperkingen enz.Opmerkingen
21
In het geval van Mauritanië was er geen sprake van 
onderbreking van de visserijactiviteiten tussen het 
protocol 2008-2012 en het protocol 2013-2014.
22
Overeenkomstig artikel 9 van de verordening betref -
fende machtigingen voor visserijactiviteiten hebben 
de Mauritaanse autoriteiten aanvaard vergunningen 
voor de aan hen toegezonden aanvragen af te geven. 
De afgifte van vergunningen voor andere typen visserij 
zou mogelijk zijn geweest, indien EU -reders daarom 
hadden verzocht. Er zijn toen echter geen verzoeken 
van de reders ontvangen.
23
De oplossing die in juli 2014 na onderhandelingen met 
Mauritanië werd bereikt, is een compromis ten aan -
zien van de kwestie van de vervaldatum en is door de 
Commissie met instemming van de betrokken lidstaten 
aanvaard.
24
De mogelijkheid om compensatie te verlenen voor de 
onderbreking van visserijactiviteiten vloeit voort uit de 
verordening inzake het Europees Visserijfonds. Deze 
compensatiebedragen zijn al opgenomen in de EU - 
begroting en derhalve zouden er geen extra uitgaven 
voor de EU zijn.
28
In het nieuwe GVB is „consistentie met andere beleids -
gebieden van de Unie” tot een van de beginselen van 
goed bestuur gemaakt (artikel 3, onder h) van Verorde -
ning (EU) nr. 1380/2013).
Nauwere samenwerking met DG DEVCO, zowel op het 
niveau van het hoger management als op uitvoerend 
niveau, zal ervoor zorgen dat efficiënt wordt gebruikge -
maakt van de financiële steun die door de EU — hetzij 
door middel van partnerschapsovereenkomsten inzake 
duurzame visserij, hetzij in het kader van het EOF — en 
door andere donoren wordt verstrekt.
De sectorale steun van de EU wordt onder meer ver -
strekt om bijstand te verlenen ter verbetering van de 
Antwoorden van de Commissie 51
41
Overwegende dat de Commissie zelfs een afwijking 
van de nationale wetgeving (inspectie van slechts een 
derde van de vloot in plaats van de volledige vloot) 
heeft bedongen met het oog op een zo hoog moge -
lijke benutting van het protocol, werden deze techni -
sche voorwaarden door de lidstaten aanvaard tijdens 
de onderhandelingen over het nieuwe protocol met 
Mozambique.
46
Steun in het kader van partnerschapsovereenkomsten 
inzake duurzame visserij en begrotingssteun in het 
kader van het EOF zijn per definitie verschillend en 
vormen het voorwerp van afzonderlijke onderhande -
lingen. Het tijdschema voor onderhandelingen over 
EOF -steun valt zelden samen met dat voor steun in 
het kader van partnerschapsovereenkomsten inzake 
duurzame visserij. De EOF- programmering wordt 
elke 7 jaar besproken terwijl partnerschapsovereen -
komsten inzake duurzame visserij een gemiddelde 
looptijd van 3-4 jaar hebben.
Een en ander heeft volgens de Commissie dan ook 
geen invloed op de houding van de Commissie tijdens 
de onderhandelingen over partnerschapsovereen -
komsten inzake visserij.
Over het algemeen is de ten aanzien van onze 
partnerlanden gevolgde benadering coherent en 
consistent.
49
De Commissie baseert zich op overeenkomstig de 
EU-wetgeving door de lidstaten verstrekte gegevens. 
Eventuele discrepanties zullen worden opgelost door 
het nieuwe gecentraliseerde systeem voor vangstaan -
giften, dat in een permanente follow -up voorziet. De 
beschikbaarheid van gegevens zal worden verbeterd 
door de vangstaangiften constant te vergelijken met 
de vastgestelde referentietonnage van het protocol.
50
De korte looptijd van het protocol vóór de hervor -
ming van het GVB moest de transitie naar de uit -
voering van het nieuwe GVB mogelijk maken. Nu 
het nieuwe GVB in werking is getreden, zal worden 
gestreefd naar protocollen met een langere looptijd, 
gemiddeld 4 à 5 jaar.32
De visserijsterfte wordt beperkt door de capaciteitsbe -
perkingen die zijn vastgesteld op basis van de vloot -
ontwikkelingsplannen van de partijen bij de IOTC en de 
capaciteitsniveaus van de EU worden in acht genomen 
in de protocollen.
Antwoord op paragrafen 33 en 34
De kwesties van goed financieel beheer en kosten -
effectiviteit speelden een zeer grote rol in het verloop 
van alle recente onderhandelingen. Dit heeft zich 
vertaald in de herstructurering van de financiële com -
ponent, waardoor de sector thans een groter deel van 
de financiële lasten van betalingen voor toegang van 
de EU overneemt.
39
Uit in het kader van de evaluatie verstrekte informa -
tie blijkt tevens dat de directe meerwaarde voor alle 
begunstigden in het protocol 2013-2014 slechts licht is 
afgenomen ten opzichte van het vorige protocol (van 
0,86 tot 0,8), met een verschuiving van de meerwaarde 
ten gunste van Mauritanië.
Hierbij moet rekening worden gehouden met het feit 
dat de evaluatie een periode van slechts elf maanden 
van de tweejarige looptijd van het protocol besloeg, 
die samenviel met een periode van lage benutting. 
Daarnaast moet worden gewezen op de hoge vola -
tiliteit van de marktprijzen voor kleine pelagische 
soorten, die duidelijk een invloed op de ramingen van 
de meerwaarde heeft. De conclusies van de evaluatie 
moeten dan ook met de nodige omzichtigheid worden 
behandeld.
40
De onderhandelingen met Mauritanië over een ver -
volgprotocol zijn om die reden opgeschort.
Antwoorden van de Commissie 52
60
Met het bestaande IT -systeem kan de Commissie 
aanvragen voor visserijmachtigingen enkel traceren 
zodra zij volledig door de betrokken vlaggenstaat zijn 
verzonden. Het doel van het project dat begin 2013 is 
geïnitieerd om het proces te verbeteren, het zogehe -
ten „IT Licence Project”, zal een betere monitoring van 
de procedures met betrekking tot het aanvragen en 
verlenen van visserijmachtigingen mogelijk maken. In 
de tussentijd verricht de Commissie momenteel een 
toetsing van al haar interne procedures.
62
De rapportagebepalingen in de desbetreffende 
EU-wetgeving worden nageleefd en de Commissie 
houdt op passende wijze gegevens bij. Bovendien is 
zij bezig met de ontwikkeling van de IT -instrumenten 
die nodig zijn voor het opzetten van een databank 
voor vangstgegevens.
63
De Commissie is sinds 2011 nieuwe procedures voor 
het indienen van gegevens en nieuwe gegevensban -
ken aan het ontwikkelen, met name het zogeheten 
„DataWareHouse”, om een betere en deugdelijke 
monitoring van alle vangsten van EU -vissersvaartui -
gen mogelijk te maken. Dit is eind 2013 beschikbaar 
gekomen en is in de loop van 2014 geleidelijk aan 
operationeel geworden, afhankelijk van de capaci -
teit van de lidstaten om het systeem in te voeren. 
Wanneer specifieke problemen worden vastgesteld, 
worden deze met de lidstaten besproken.
65
De Commissie heeft dit probleem al geconstateerd en 
werkt momenteel met de lidstaten, EU -onderzoeks -
instellingen op het gebied van visserij en derde lan -
den samen om tot gemeenschappelijke en gedeelde 
methoden te komen ter beoordeling van de vangsten 
in onder visserijpartnerschapsovereenkomsten val -
lende wateren.
Hoewel er sprake kan zijn geweest van een mogelijk 
risico van extra kosten voor de EU, was dit niet het 
geval voor de Indische Oceaan, waar de vangsten de 
referentietonnage in de door de Rekenkamer onder -
zochte overeenkomsten niet overschreden, behalve 
voor Madagaskar in 2005 en 2007.52
Aangezien de impact op EU -gebieden en de aanvoer 
van vis naar de markt van de EU geen deel uitmaken 
van de doelstellingen van het GVB met betrekking tot 
partnerschapsovereenkomsten inzake visserij, is een 
evaluatie daarvan niet aan de orde.
Begin 2015 hebben de consultants die door de 
Commissie zijn ingezet om evaluaties van partner -
schapsovereenkomsten inzake duurzame visserij te 
verrichten, met de diensten van de Commissie een 
gemeenschappelijke, homogene methode ontwikkeld 
ter beoordeling van de economische impact in de 
context van de partnerschapsovereenkomsten inzake 
duurzame visserij.
57
De verificatieprocedure van de Commissie is volledig 
in overeenstemming met de bepaling van het toepas -
selijke protocol.
De Commissie is momenteel een systeem (Licence - 
project) aan het opzetten dat zowel de transmissie als 
de follow -up van machtigingen digitaal zal registre -
ren en de Commissie in staat zal stellen delen van 
de procedures met betrekking tot het aanvragen en 
verlenen van vismachtigingen beter te beheren  — 
vanaf de invoering van een volledige aanvraag door 
de lidstaten tot de verlening van een machtiging door 
het derde land.
58
De wijze van transmissie van machtigingsaanvragen 
hangt in hoge mate af van specifieke bepalingen in de 
nationale wetgeving van de partnerlanden en van hun 
respectieve personele en administratieve capaciteit.
59
Voor Mauritanië ziet de EU -delegatie nauwlettend 
toe op de vergunningsprocedure en onderhoudt zij 
voortdurend contact met de bevoegde diensten van 
Mauritanië om te waarborgen dat vertragingen tot 
een minimum worden beperkt. Voorts wordt het pro -
ces gefaciliteerd doordat er agenten zijn die reders bij 
de plaatselijke autoriteiten vertegenwoordigen.
Antwoorden van de Commissie 53
73
De Commissie streeft ernaar dat in de nationale 
begroting duidelijk naar de bijdrage voor sectorale 
steun wordt verwezen, maar dit hangt af van de natio -
nale begrotingswetgeving van het partnerland.
De Commissie is van mening dat de verleende sec -
torale steun traceerbaar is in de respectieve matrices 
van de partnerlanden.
De Commissie moet er ook op vertrouwen dat 
de acties die het partnerland onderneemt ter uit -
voering van de respectieve matrix betreffende de 
uitvoering van de sectorale steun doorgaans onder -
worpen zijn aan de ter zake relevante nationale 
regels inzake aanbestedingen en het plaatsen van 
overheidsopdrachten.
74
De gezamenlijke comités in het kader van de protocol -
len monitoren de uitvoering van de sectorale steun, 
met inbegrip van, zo mogelijk, de kosteneffectiviteit.
Wat Mozambique betreft: naast de geregelde moni -
toring in het gezamenlijk comité, moet de definitieve 
beoordeling van de uitvoering van de op grond van 
het protocol 2012-2014 verleende sectorale steun nog 
worden verricht. Mozambique is momenteel bezig 
met het opstellen van de documentatie voor deze 
beoordeling en het gezamenlijk comité moet worden 
bijeengeroepen om de voortgang te beoordelen.
75
Zie het antwoord op paragraaf XII van de samen -
vatting.
Voor Mauritanië had de moeilijke politieke context 
in het begin van de periode 2008-2012 een weerslag 
op de bestedingsgraad. Bovendien werd de secto -
rale steun in het protocol 2013-2014 op uitdrukkelijk 
verzoek van de Mauritaanse autoriteiten verlaagd 
tot 3 miljoen euro per jaar; dit was niet de initiële 
doelstelling van de Commissie en geen rechtstreeks 
antwoord op het gebrek aan transparantie van de 
Mauritaanse partner.68
Zie het antwoord op paragraaf XI van de samen -
vatting.
69
Waar mogelijk heeft de EU in landen waar verschei -
dene donoren actief zijn, coördinatievergaderingen 
met andere spelers op het gebied van ontwikkelings -
samenwerking opgezet (cf. Mauritanië en meer recent 
Mozambique). De visserijattaché neemt deel aan de 
coördinatievergaderingen. Er worden actief contacten 
onderhouden tussen de verschillende bij ontwik -
kelingssamenwerking betrokken afdelingen van de 
delegatie.
De keuze van de EU -prioriteiten werkt door in de coör -
dinatievergaderingen met de andere donoren.
70
De delegatie in Mozambique neemt deel aan door het 
ministerie georganiseerde sectorale donorcoördina -
tievergaderingen en de delegatie is vertegenwoor -
digd als een belangrijke donor in de sector. Met het 
oog op de transparantie van de door de verschillende 
donoren en de EU gefinancierde activiteiten stellen de 
visserijautoriteiten bovendien een activiteitenplan op 
overeenkomstig de nationale regels. De Commissie is 
van oordeel dat er geen risico van dubbele financie -
ring is.
72
Zie het antwoord op paragraaf XI van de samen -
vatting.
Antwoorden van de Commissie 54
De governance van de sectorale steun is verbeterd 
naar aanleiding van de hervorming van het GVB, waar -
bij financiering voor sectorale steun is losgekoppeld 
van betalingen voor toegang, en naar aanleiding van 
de verhoogde monitoring en de toepassing van con -
ditionaliteit in het kader van het gezamenlijk comité.
Zie het antwoord op paragraaf XII van de 
samenvatting.
80
Uitbetalingen worden geregeld gecontroleerd, met 
name in het kader van de jaarlijkse vergadering van 
het gezamenlijk comité van elke visserijpartnerschaps -
overeenkomst. Indien het gezamenlijk comité heeft 
vastgesteld en het erover eens is dat de verstrekte 
financiering onvoldoende is benut, dan kan de 
betaling van de bijdrage voor sectorale steun voor 
de volgende jaren worden opgeschort in afwachting 
van een verbetering van de besteding van de midde -
len. Dit was met name het geval voor de Seychellen, 
Mozambique en de Comoren.
81
Indien er geen of slechts beperkte resultaten zijn 
bereikt voor een prioritaire actie/prioritaire projec -
ten, wordt de betaling van de sectorale steun het 
volgende jaar opgeschort tot de doelstellingen zijn 
gehaald.
Hierbij moet in aanmerking worden genomen dat 
acties in het algemeen qua duur niet beperkt zijn tot 
het begrotingsjaar in kwestie, maar een meerjarig 
karakter kunnen hebben.
82
Hoewel de concepten hetzelfde zijn, verschillen de 
doelstellingen aanzienlijk vanwege verschillen in de 
reikwijdte en schaal van de steun en het beheer ervan.In elke vergadering van het gezamenlijk comité wordt 
de absorptiecapaciteit nauwlettend gemonitord en 
wordt de graad van de besteding van de middelen 
systematisch beoordeeld en besproken. In het geval 
van de Seychellen en Mozambique vielen er aanzien -
lijke verbeteringen te noteren vergeleken bij de vorige 
protocollen.
76
De besteding van de aan de partnerlanden verstrekte 
sectorale steun wordt per geval bepaald, op basis 
van de wijze waarop het partnerland deze steun wil 
gebruiken voor de ontwikkeling van zijn nationale 
visserijbeleid.
Tekstvak 2 — Madagaskar
Zoals elke andere bron van overheidsinkomsten in de 
schatkist zijn de EU -middelen vrij besteedbaar.
Tekstvak 2  — Mauritanië
Het bedrag van 25 miljoen euro aan toewijzingen 
voor sectorale steun dat onbenut bleef, resulteert 
uit een gezamenlijke evaluatie. In maart 2013 heeft 
Mauritanië in een verslag aan de EU aangegeven dat 
de resterende middelen op die datum 13 miljoen euro 
beliepen. Dit cijfer werd echter niet gezamenlijk 
erkend aangezien Mauritanië de basis voor zijn bere -
kening niet volledig heeft gerechtvaardigd.
Tekstvak 2 — Mozambique
In zijn vergadering in juni 2012 kwam het gezamenlijk 
comité overeen het programma achteraf te wijzigen, 
zoals is aangegeven in de bijlagen bij het verslag, 
aangezien er in de nationale begroting aanvullende 
infrastructuurprojecten waren opgenomen die in 
het algemene kader van de overeengekomen acties 
waren gepland.
78
Zie het antwoord op paragraaf XII van de samen -
vatting.
Antwoorden van de Commissie 55
Met het oog op de transparantie van de middelen 
streeft de Commissie ernaar dat bijdragen voor secto -
rale steun in de begrotingswet van de partnerlanden 
worden opgenomen.
Conclusies en aanbevelingen
85
De onderhandelingen over de protocollen bij visserij -
partnerschapsovereenkomsten hangen af van een 
reeks factoren waarover de Commissie vaak geen 
controle heeft. Er moeten regels worden gevolgd die 
de betrokkenheid voorschrijven van andere instellin -
gen van de EU, namelijk de Raad en het Parlement. De 
totale duur van het onderhandelingsproces hangt ook 
in grote mate af van de interne goedkeuringsprocedu -
res van het derde partnerland.
86
Deze overgangsregeling is gebaseerd op artikel 9 
van Verordening (EG) nr. 1006/2008 (de verordening 
betreffende machtigingen voor visserijactiviteiten) 
dat de continuïteit van de visserijactiviteiten voor 
een beperkte periode van zes maanden waarborgt 
wanneer er door de EU en haar partnerland een pro -
tocol is overeengekomen, maar het protocol nog niet 
voorlopig wordt toegepast. Zulke op strikt vrijwillige 
basis door het partnerland op verzoek van de Com -
missie verleende overgangsvergunningen moeten 
nog steeds worden beschouwd als vergunningen die 
zijn verleend in het kader van de hoofdovereenkomst 
(zij het in afwezigheid van een protocol) en dus niet 
in strijd met de exclusiviteitsclausule (in tegenstelling 
tot zuiver „particuliere vergunningen”, zoals uitgelegd 
door het Hof in zaak C-565/13).
87
Wat de tonijnovereenkomsten betreft, wordt deze 
aanpak al gevolgd, met name in de Indische Oceaan, 
waar visserijovereenkomsten bestaan met partnerlan -
den die de migratieroute van de tonijn weerspiegelen. 
Wat de „gemengde” overeenkomsten betreft, zou dit 
moeilijker te verwezenlijken zijn gezien de verschil -
lende betrokken visserijen.Wat het gebruik en de betaling van de sectorale steun 
betreft, zijn de coherentie en consistentie waarmee de 
diensten van de Commissie deze beleidsmaatregelen 
ten uitvoer leggen, er echter op vooruitgegaan. Deze 
verbeterde coherentie en consistentie zijn een gevolg 
van gerichte, identificeerbare acties met duidelijke 
prestatie -indicatoren aan de hand waarvan de presta -
ties kunnen worden gemeten.
Programma’s voor sectorale steun worden ontwikkeld 
en gebaseerd op de behoeften van het partnerland en 
worden in het gezamenlijk comité door beide partijen 
besproken. Het definitieve activiteitenprogramma is 
een resultaat van dit overlegproces.
Tekstvak 3 — Madagaskar
In Madagaskar gingen de betalingen in het kader van 
de partnerschapsovereenkomst inzake duurzame vis -
serij door nadat het besluit was genomen dat Mada -
gaskar niet meer voor begrotingssteun in aanmerking 
kwam. Dit besluit werd genomen met volledige 
coördinatie tussen de bevoegde diensten van de 
EU-instellingen aangezien de betalingen duidelijk 
voor visserijbeheer waren bedoeld en bijdroegen tot 
het vrijwaren van de werkgelegenheid en groei in de 
visserijsector, alsook tot de voedselzekerheid in het 
land, tegen de achtergrond van een politieke crisis.
Tekstvak 3 — Mozambique
De begrotingssteun werd weliswaar uitgesteld, maar 
dit stond los van de betaling van sectorale steun 
aangezien er geen rechtstreeks gevolg was voor 
de uitvoering van het overeengekomen specifieke 
werk  programma inzake sectorale steun. Dit beves -
tigt dus het onderscheiden karakter van de twee 
steunregelingen.
De Commissie is van mening dat meer coherentie tus -
sen het ontwikkelingsbeleid en het visserijbeleid niet 
noodzakelijk eenzelfde benadering ten aanzien van 
betalingen van middelen uit hoofde van de respec -
tieve beleidsgebieden impliceert, aangezien elk ervan 
met specifieke rechtsinstrumenten wordt geregeld, 
waarvan de respectieve voorwaarden in acht moeten 
worden genomen.
83
Zie het antwoord op paragraaf XI van de samen -
vatting.
Antwoorden van de Commissie 56
Technische instandhoudingsmaatregelen zijn in veel 
gevallen verankerd in de nationale wetgeving van de 
partnerlanden, met als gevolg dat daarover niet kan 
worden onderhandeld. Zij moeten worden opge -
nomen in de partnerschapsovereenkomsten inzake 
duurzame visserij.
Het beginsel van een voorschot van de EU op de 
toegangsbijdrage biedt het partnerland een stabiele 
bron van inkomsten en maakt partnerschapsovereen -
komsten inzake duurzame visserij aldus tot aantrekke -
lijke governance -instrumenten.
90
De Commissie was zich bewust van problemen van 
vergelijkbaarheid met betrekking tot de methode die 
de onafhankelijke consultants volgen bij het verrich -
ten van de evaluaties. Naar aanleiding van een interne 
audit en op basis van de uit die audit voortvloeiende 
richtsnoeren heeft de Commissie een gemeenschap -
pelijk model vastgesteld voor de taakomschrijving 
voor in het kader van de partnerschapsovereenkom -
sten inzake duurzame visserij te verrichten evaluaties. 
Er is één enkele en gemeenschappelijke methode 
voor de beoordeling van de economische impact van 
visserijpartnerschapsovereenkomsten overeengeko -
men en deze wordt sinds begin 2015 toegepast.
Aanbeveling 1 a)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling.
Aanbeveling 1 b)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is 
begonnen met de uitvoering daarvan.
Aanbeveling 1 c)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling, waarvan 
de uitvoering afhankelijk is van onderhandelingen 
en overeenstemming tussen de EU en het betrokken 
derde land.
Aanbeveling 1 d)
De Commissie aanvaardt de aanbeveling en 
is al begonnen met de raadpleging van de 
belanghebbenden.88
Indien van toepassing, houdt dit concept in dat door 
de kuststaat vastgestelde beheersdoelstellingen, 
beheersmaatregelen en maatstaven voor de verde -
ling van vangstmogelijkheden over de verschillende 
belanghebbende partijen duidelijk gespecificeerd 
en bekend zijn, zoals het geval is in de gemengde over -
eenkomsten met Groenland, Marokko, Mauritanië en 
Guinee -Bissau.
Wat de tonijnovereenkomsten betreft, worden de 
vangstmogelijkheden vastgesteld op basis van de 
beheersdoelstellingen en -maatregelen welke zijn 
vastgesteld door de aangewezen regionale organisa -
ties voor visserijbeheer (RFMO’s), die gemandateerd 
zijn om deze taken op regionale basis uit te voeren, 
en ondersteund door het wetenschappelijk werk en 
advies van de RFMO’s.
89
De Commissie houdt rekening met de mate van benut -
ting van de vangstmogelijkheden in het verleden en 
met de externe factoren die van invloed kunnen zijn 
op de benutting van de vangstmogelijkheden afhan -
kelijk van de beschikbaarheid en variabiliteit van de 
vangsten.
De in protocollen bij visserijpartnerschapsovereen -
komsten inzake tonijn vastgestelde vangstreferentie -
niveaus  — wat geen vangstbeperkingen zijn  — zijn 
gebaseerd op vorige vangstaangiften van de visserijvlo -
ten van de EU. De in de respectieve protocollen overeen -
gekomen referentietonnage, een essentiële voorwaarde 
voor onze partners, biedt de rechtsgrondslag voor de 
betaling van bijdrage van de EU voor toegang. Zulke 
vangstreferentieniveaus dienen echter ook rekening 
te houden met de hoge jaar -op-jaarvariabiliteit van de 
vangsten in de verschillende gebieden, vanwege de jaar -
lijkse variabiliteit van de verspreiding en de abondantie 
van over grote afstanden trekkende soorten.
Met betrekking tot het verband tussen een mogelijke 
onderbenutting van de vangstmogelijkheden en de 
uitvoering van restrictievere technische instandhou -
dingsmaatregelen, moet eraan worden herinnerd dat 
zulke technische instandhoudingsmaatregelen tussen 
beide partijen zijn overeengekomen om een duurzame 
exploitatie van de verschillende bestanden te waarbor -
gen, om de impact van visserijactiviteiten op mariene 
ecosystemen te beperken en om conflicten tussen 
buitenlandse offshore industriële vloten en ambachte -
lijke kustvissers van de kuststaat te voorkomen.
Antwoorden van de Commissie 57
De Commissie heeft zich de afgelopen jaren bezig -
gehouden met een proces ter herziening van haar 
IT-instrumenten en is van start gegaan met het 
zogeheten „IT Licence Project” voor de digitale regis -
tratie van zowel de transmissie als de follow -up van 
machtigingen.
Aanbeveling 2 b)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is 
van oordeel dat zij reeds de nodige stappen aan het 
ondernemen is om deze situatie recht te zetten.
Tijdens de onderhandelingen voor de vernieuwing 
van protocollen bevordert de Commissie actief 
het gebruik van elektronische vergunningen voor 
EU-vaartuigen.
Aanbeveling 2 c)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is 
van oordeel dat zij reeds de nodige stappen aan het 
ondernemen is om deze situatie recht te zetten.
De Commissie onderhoudt voortdurend contacten 
met de lidstaten om alle technische kwesties op te 
lossen.
94
In de richtsnoeren voor de monitoring van de uitvoe -
ring van sectorale steun die in 2013 door de diensten 
van de Commissie zijn vastgesteld en in 2014 zijn 
bijgewerkt, zijn zowel de beginselen voor de vaststel -
ling en de monitoring van sectorale steun als speci -
fieke regels inzake rapportagevereisten vastgesteld. 
Hierdoor zijn door het gezamenlijk comité overeen te 
komen aanpassingen van het programma mogelijk.
Deze richtsnoeren zijn in recente protocollen aange -
vuld met specifieke bepalingen met betrekking tot de 
uitvoering en de monitoring van de sectorale steun.
Zij schrijven onder meer voor dat een matrix van door 
de sectorale steun te financieren activiteiten wordt 
ontwikkeld en overeengekomen, waarin de te onder -
steunen acties, de doelstellingen en de behaalde 
resultaten duidelijk worden aangegeven.Aanbeveling 1 e)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling.
In december 2014 is een nieuwe methode aan de 
Commissie voorgesteld en deze is in januari 2015 aan -
vaard. Deze nieuwe methode zal een gemeenschap -
pelijke grondslag bieden voor beoordelingen van de 
economische impact van de protocollen, die voor -
afgaand aan toekomstige onderhandelingen zullen 
worden verricht. Zodra deze methode systematisch 
wordt toegepast, zal zij volledig in overeenstemming 
zijn met de aanbevelingen van de Raad.
92
De Commissie heeft zich de afgelopen jaren bezig -
gehouden met een proces ter herziening van haar 
IT-instrumenten en is begin 2013 van start gegaan met 
het zogeheten „IT Licence Project”, in het kader waar -
van zowel de transmissie als de follow -up van machti -
gingen digitaal worden geregistreerd. De bestaande 
IT-instrumenten stellen de Commissie in staat de pro -
cedures voor het aanvragen en verlenen van vismach -
tigingen beter te beheren — van de invoering van een 
volledige aanvraag door de lidstaat tot de verlening 
van een machtiging door het derde land.
93
De Commissie is sinds 2011 nieuwe procedures voor 
het indienen van gegevens en nieuwe gegevensban -
ken aan het ontwikkelen, met name het zogeheten 
„DataWareHouse”, om een betere en deugdelijke 
monitoring van alle vangsten van EU -vissersvaartui -
gen mogelijk te maken. Dit is eind 2013 beschikbaar 
gekomen en is in de loop van 2014 geleidelijk aan 
operationeel geworden, afhankelijk van de capaci -
teit van de lidstaten om het systeem in te voeren. 
Wanneer specifieke problemen worden vastgesteld, 
worden deze besproken met de lidstaten.
Aanbeveling 2 a)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is 
van oordeel dat zij reeds de nodige stappen aan het 
ondernemen is om deze situatie recht te zetten.
Antwoorden van de Commissie 58
Aanbeveling 3 c)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is van 
mening dat zij deels wordt uitgevoerd.
Uitbetalingen worden op jaarbasis beschouwd in de 
context van het gezamenlijk comité van elke visserij -
partnerschapsovereenkomst. Indien het gezamenlijk 
comité heeft vastgesteld en het erover eens is dat de 
verstrekte financiering onvoldoende is benut, dan kan 
de betaling van de bijdrage voor sectorale steun voor 
de volgende jaren worden opgeschort.
Antwoord op tabel 4
Voor Mozambique leidde een latere verificatie door de 
Commissie tot een correctie van de cijfers. Volgens de 
actuele informatie waarover de Commissie beschikt, 
bedroegen de vangsten 2 333 ton, wat nauw aansluit 
bij de door Spanje en Frankrijk voor dat jaar gemelde 
hoeveelheid (2 326 ton).De matrix wordt regelmatig geëvalueerd door het 
gezamenlijk comité en er wordt toezicht op gehouden 
door de visserijattaché om te waarborgen dat het 
matrixprogramma wordt gevolgd.
95
Na de goedkeuring van het nieuwe GVB in 2013, op 
grond waarvan sectoralesteunbetalingen worden 
losgekoppeld van betalingen voor toegangsrechten 
en deze betalingen aan voorwaarden worden verbon -
den, bestaat nu een rechtstreeks verband tussen de 
betaling van de sectorale steun en de impact en de 
benutting van die steun.
Sectorale steun in het kader van partnerschapsover -
eenkomsten inzake duurzame visserij wordt verstrekt 
op basis van een beperkt aantal door het partnerland 
voorgestelde specifieke acties en niet op basis van een 
systemische benadering zoals bij het EOF, in het kader 
waarvan onder meer begrotingssteun wordt verstrekt. 
Voorts is de sectorale steun over het algemeen veel 
lager dan de uit het EOF verleende steun.
Voor gevallen waarin een partnerland met een pas -
sende motivering om de herallocatie van middelen 
binnen het programma verzoekt, is voorzien in bepalin -
gen krachtens welke sectorale steun in het gezamenlijk 
comité kan worden herzien of krachtens welke sectorale 
betalingen, indien nodig, kunnen worden opgeschort 
totdat de sectorale steun naar behoren is uitgevoerd.
Aanbeveling 3 a)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is van 
oordeel dat zij deels is uitgevoerd aangezien zij speci -
fieke richtsnoeren voor het beheer en de monitoring 
van sectorale steun heeft vastgesteld; afhankelijk van 
het resultaat van onderhandelingen met de partner -
landen zal de Commissie de nodige stappen zetten 
met het oog op de volledige tenuitvoerlegging.
Aanbeveling 3 b)
De Commissie aanvaardt deze aanbeveling en is van 
mening dat zij deels is uitgevoerd.
In het nieuwe GVB is „consistentie met andere beleids -
gebieden van de Unie” tot een van de beginselen van 
goed bestuur gemaakt (artikel 3, onder h), van Veror -
dening (EU) nr. 1380/2013). Op grond daarvan worden 
visserijaangelegenheden in toenemende mate in het 
ontwikkelingsbeleid geïntegreerd.
Gratis publicaties:
  één exemplaar:  
via EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu); 
  meerdere exemplaren of posters/kaarten:  
bij de vertegenwoordigingen van de Europese Unie (http://ec.europa.eu/represent_nl.htm),  
bij de delegaties in niet-EU-landen (http://eeas.europa.eu/delegations/index_nl.htm),  
door contact op te nemen met Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_nl.htm),  
door te bellen naar 00 800 6 7 8 9 10 11 (gratis in de hele Europese Unie) (*).
(*)  De informatie wordt gratis verstrekt en bellen is doorgaans gratis, maar sommige operatoren, telefooncellen of hotels  
kunnen kosten aanrekenen.
Betaalde publicaties:
 via EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).WAAR ZIJN EU/hyphen.capPUBLICATIES VERKRIJGBAAR?
De Europese Unie (EU) onderhandelt over overeenkomsten 
met kuststaten om vangstrechten te verkrijgen voor 
schepen van de EU en ter ondersteuning van het bestuur en 
de duurzame ontwikkeling van de lokale visserijsector. De 
Rekenkamer heeft geconcludeerd dat deze overeenkomsten 
door de Europese Commissie over het algemeen goed 
werden beheerd, maar dat er nog enkele verbeteringen 
nodig zijn. De hoeveelheden vis waarover met de kuststaten 
was onderhandeld, waren regelmatig groter dan die welke 
daadwerkelijk door de EU -vloot werden gevangen, 
waardoor de overeenkomsten voor de EU naar verhouding 
duurder uitvielen dan verwacht. Het toezicht op de 
vangst  gegevens en de vergunningsprocedure waren 
onvoldoende betrouwbaar en voor de steun die werd 
geboden voor de duurzame ontwikkeling van de lokale 
visserijsector waren duidelijker subsidiabiliteitsvoorwaarden 
nodig en een betere coördinatie en consistentie met andere 
EU-ontwikkelingssteun.
EUROPESE
REKENKAME R