COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(94) 492 def. 
Brussel, 23.11.1994 
MEDEDELING AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN AAN DE RAAD 
BETREFFENDE HET OVERLEG OVER HET GROENBOEK INZAKE 
MOBIELE COMMUNICATIE EN PERSONAL COMMUNICATIONS 
Voorstel 
voor een resolutie van de Raad 
inzake de verdere ontwikkeling van 
mobiele communicatie en Personal Communications 
in de Europese Unie 
(door de Commissie ingediend) 

SAMENVATTING 
DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ : EEN POLITIEKE CONTEXT VOOR MOBIEL BELEID 
De sector mobiele en persoonlijke communicatie heeft een prominente rol gekregen in het debat over de 
Informatiemaatschappij. In het verslag "Europa en de wereldwijde industriële revolutie1" wordt mobiele 
communicatie een noodzakelijke bouwsteen genoemd voor de informatiemaatschappij en wordt 
geadviseerd het potentieel ervan te versterken. 
Dat verslag heeft geholpen met het brengen van een populair beeld, en heeft het debat vastgelegd over 
de veranderingen die een revolutie zullen betekenen voor Europa's economie, het doen van zaken, de 
industrie en het leven van elke burger. Deze revolutie blijft niet beperkt tot een continent, maar is 
wereldwijd in omvang en confronteert ons met een aantal gemeenschappelijke uitdagingen die over de 
hele wereld de aandacht hebben getrokken op het hoogste politieke niveau. 
Toegang tot informatie, markten en gebruikers overal in de wereld alsook de mogelijkheid om in contact 
te blijven, zullen centraal staan bij zakelijk succes en zullen ook vele voordelen bieden aan Europa's 
burgers in het leven van alledag. 
Het rapport van de Bangemann Groep bouwt op de richting die wordt gegeven door het Witboek van de 
Commissie over Groei, Competitievermogen en Werkgelegenheid (COM(94) 700 final). Het Witboek 
onderstreepte het belang om verder te gaan in de richting van de Informatiemaatschappij als een van de 
essentiële elementen om Europa te helpen met een verdere groei, en daarbij competitief te blijven op de 
wereldmarkt en te zorgen voor groei van de werkgelegenheid. 
Tegelijkertijd moet ervoor gezorgd worden dat vooruitgang op dit gebied niet ten koste gaat van de 
meer kwetsbaren in onze samenleving. Het vigerend beleid moet de cohesie van de Unie versterken en 
de gevolgen voor de hele samenleving m beschouwing nemen, en dan met name de gevolgen voor 
werkgelegenheid, training, educatie en gezondheidszorg. Het beleid moet ook de mogelijkheden van 
mobiele technologieën benutten om over de gehele Unie universele en betaalbare toegang tot nieuwe 
diensten te realiseren. 
MOBIELE EN PERSONAL COMMUNICATIONS IN DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ 
Mobiele communicatie is momenteel het snelst groeiende gebied binnen de telecommunicatiesector. De 
afgelopen jaren heeft het aantal abonnees, met name van cellulaire mobiele telefonie, een recordgroei 
doorgemaakt. Momenteel telt Europa meer dan 8 miljoen gebruikers van cellulaire mobiele telefonie, 3 
miljoen meer dan ten tijde dat het Groenboek werd samengesteld. Bovendien zijn er meer dan 8 miljoen 
gebruikers van andere mobiele communicatiediensten, met name semafonie en PMR (private mobile 
radio - particuleire mobiele radiosystemen). Volgens ramingen kunnen er omstreeks de eeuwwisseling 
bijna 40 miljoen gebruikers in de Europese Unie zijn en met de voortdurende groei van personal 
Communications services (PCS) tot 80 miljoen omstreeks het jaar 2010. 
De markt wordt gedreven door snelle technologische ontwikkelingen, commerciële mogelijkheden en 
snel dalende prijzen. In Lidstaten met snel groeiende markten voor cellulaire telefonie (autotelefoons en 
zaktelefoons) zijn de aantallen abonnees de afgelopen jaren met 30 tot 40% per jaar gestegen. Een 
recente analyse laat zien dat deze tendens doorzet ondanks de huidige economische recessie. 
Europa en de wereldwijde Informatiemaatschappij, Aanbevelingen aan de Europese Raad, 26 mei 1994. 
De mobiliteit die wordt geboden door deze nieuwe technologieën en nieuwe diensten zal centraal staan 
bij de ontwikkeling van de Informatiemaatschappij. Het zal de voordelen van die maatschappij 
gemakkelijker toegangelijk maken voor elke burger en elke onderneming in de Unie. 
De noodzaak van mobiele communicatie wordt een normaal onderdeel van het bedrijfsleven, met 
gebruikers die variëren van managers van multinationals tot plaatselijke loodgieters en aannemers. Naar 
verwachting zal mobiele communicatie de komende jaren, als de prijzen blijven dalen en de nieuwste 
technologieën ingeburgerd raken, een krachtige opmars kennen op de markt voor consumptiegoederen. 
Zoals wordt onderkent in het Mobiele Groenboek, is mobiliteit van bijzondere betekenis in de 
algemenere context van de Europese Unie. Enerzijds is mobiliteit het kernpunt van de doelstelling van 
de Unie wat het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal betreft. Anderzijds zullen de 
vooruitzichten van geavanceerde mobiele communicatienetwerken en -diensten die geheel Europa 
bestrijken helpen de Informatiemaatschappij van visie in realiteit om te zetten. 
Parallel aan de integratie van spraak, data en beeld binnen nieuwe multi-media en on-line diensten, is er 
een personal communications omgeving in opkomst waarin het traditionele onderscheid tussen vaste en 
mobiele netwerken en diensten zal verdwijnen. Mobiele technologieën zullen traditionele exploitanten 
helpen om communicatie diensten goedkoper in elk huis te leveren, terwijl de huidige mobiele 
exploitanten zich zullen ontwikkelen langs de traditionele telecom bedrijven tot leveranciers van 
netwerken en diensten met nationale en Europese dekking. 
HET ECONOMISCHE POTENTIEEL VAN DE MOBIELE EN PERSONAL COMMUNICATIONS 
SECTOR 
Door nu een goed raamwerk te creëren voor mobiele communicatie, zal de bijdrage die mobiele 
communicatie nu al maakt binnen de Unie aan groei en werkgelegenheid worden versterkt. De 
Bangemann Groep haalde bijvoorbeeld de situatie in Duitsland aan waar 30.000 nieuwe banen werden 
gecreëerd in de mobiele sector, en voorspelde de creatie van 100.000 nieuwe banen binnen de Unie als 
een zelfde benadering wordt gevolgd. 
De groei van mobiele communicatie zal belangrijke gevolgen hebben voor de gehele 
telecommunicatieindustrie. De mobiele diensten zullen zelf snel blijven groeien, zowel wat het aantal 
abonnees als wat de bijbehorende hoeveelheid verkeer betreft Deze groei zal ook het verkeer via de 
vaste netwerken stimuleren, aangezien mobiele netwerken een groot deel van hun verkeer zullen blijven 
doorgeven aan het vaste netwerk, zodat het gebruik van telecommunicatie over de hele linie zal 
toenemen. 
Met het paneuropese digitale mobiele systeem, GSM, heeft de Europese Unie op dit sleutelgebied van 
de toekomstige mondiale communicatiemarkt een wereldwijd toonaangevende technologie tot stand 
gebracht. Thans dienst de Unie op dit succes voort te bouwen. 
Verder is er een zeer groot marktpotentieel voor personal communications services. Terwijl de 
maximale dichtheid voor op het vaste net aangesloten telefoons gemiddeld naar verwachting niet veel 
hoger zal liggen dan ongeveer 50% van de bevolking (d.w.z. ongeveer één aansluiting per huishouden 
plus zakelijk gebruik), kan personal communications uiteindelijk een penetratie bereiken van 80% van 
de bevolking (d.w.z. tot één aansluiting per volwassene). 
Mobiele communicatie is ook van groot belang waar het erom gaat omvangrijke particuliere en 
openbare investeringen in telecommunicatienetwerken en -diensten te stimuleren en een bijdrage te 
leveren aan het handhaven en opzetten van diensten in de minder ontwikkelde of perifere regio's van de 
Unie. 
DE GLOBALE DOELSTELLINGEN VAN HET GROENBOEK 
De globale doelstellingen van het Groenboek waren : 
* de voorwaarden te scheppen voor de ontwikkeling van een markt voor mobiele diensten, 
apparatuur en terminals die de gehele Unie bestrijkt; 
* waar nodig gemeenschappelijke beginselen aan te geven om deze doelstelling te bereiken, welke 
betrekking hebben op de levering van de mobiele infrastructuur, de ontwikkeling van mobiele 
netwerken en diensten en de levering en het gebruik van mobiele terminals, 
* de ontwikkeling van de markt voor mobiele communicatie tot een massamarkt voor personal 
communications services, met bijzondere nadruk op paneuropese diensten, te bevorderen; 
* de ontwikkeling van transeuropese netwerken en diensten in de sector te vergemakkei ijken en te 
bevorderen en ervoor te zorgen dat de ontwikkeling van de sector met het algemeen belang 
strookt. 
Het Groenboek vormde een grote stap binnen de globale gefaseerde benadering van de 
telecommunicatiesector zoals uiteengezet in de Resolutie van de Raad van 22 juli 1993 betreffende de 
toekomstige evenwichtige relatie tussen vaste en mobiele netwerken en diensten in de Urne en 
betreffende het onderhoud en de bevordering van universele dienstverlening in de sector voor de 
Europese burgers. 
In relatie tot universele dienstverlening onderkende het Groenboek dat regelgeving en marktcondities 
momenteel inhouden dat mobiele communicatiediensten vandaag de dag mikken op een niche, premium-
priced markt en daarom nog geen belangrijke rol spelen bij het voorzien van universele dienstverlening 
of het voorzien van een substituut voor de vaste telefoon in elk huis. Tegelijkertijd onderkende het 
Groenboek dat "mobiele communicatie een belangrijke rol heeft bij het stimuleren van grootschalige 
pnve en publieke investenngen in telecommunicatie netwerken en diensten en in het bijdragen aan het 
behoud en de ontwikkeling van diensten in minder ontwikkelde of perifere regio's in de Unie". 
DE HOOFDZAKEN DIE GEADDRESSEERT WERDEN IN HET GROENBOEK 
Het Groenboek stelde fundamentele vragen aangaande de toekomstige ontwikkeling van de sector over : 
* Hoe competitief moeten mobiele markten zijn en hoe moeten mobiele netwerken en diensten 
worden gelicenseerd (toekenningsprocedures / hcensie condities) ? 
* Welke rol zullen dienstenleveranciers spelen en wat moeten de regels zijn voor interconnectie 
tussen verschillende netwerken en tussen netwerk- en dienstenleveranciers ? 
* Moeten mobiele netwerkexploitanten worden toegestaan hun eigen infrastruktuur te bouwen of 
van derde partijen te gebruiken ten behoeve van hun netwerken ? en 
* Welke stappen zijn nodig om de overgang te ondersteunen van niche markt mobiele 
communicatie vandaag de dag naar massamarkt personal communication morgen ? 
Tegelijkertijd werd om commentaar gevraagd voor een heel scala aan onderwerpen die een verband 
hebben met lopende beleidsacties die belangrijk zijn voor de ontwikkeling van de sektor als geheeld. Dit 
omvatte toegang tot markten van derde landen, databescherming en de bescherming van de persoonlijke 
levenssfeer, gezondheids- en veiligheidskwesties, de omgeving, standardisai, en de bescherming van 
de consument. 
DE GLOBALE DOELSTELLINGEN VAN HET GROENBOEK 
De globale doelstellingen van het Groenboek waren : 
* de voorwaarden te scheppen voor de ontwikkeling van een markt voor mobiele diensten, 
apparatuur en terminals die de gehele Unie bestrijkt; 
* 
* waar nodig gemeenschappelijke beginselen aan te geven om deze doelstelling te bereiken, welke 
betrekking hebben op de levering van de mobiele infrastructuur, de ontwikkeling van mobiele 
netwerken en diensten en de levering en het gebruik van mobiele terminals; 
de ontwikkeling van de markt voor mobiele communicatie tot een massamarkt voor personal 
communications services, met bijzondere nadruk op paneuropese diensten, te bevorderen; 
* de ontwikkeling van transeuropese netwerken en diensten in de sector te vergemakkelijken en te 
bevorderen en ervoor te zorgen dat de ontwikkeling van de sector met het algemeen belang 
strookt. 
Het Groenboek vormde een grote stap binnen de globale gefaseerde benadering van de 
telecommunicatiesector zoals uiteengezet in de Resolutie van de Raad van 22 juli 1993 betreffende de 
toekomstige evenwichtige relatie tussen vaste en mobiele netwerken en diensten in de Unie en 
betreffende het onderhoud en de bevordering van universele dienstverlening in de sector voor de 
Europese burgers. 
In relatie tot universele dienstverlening onderkende het Groenboek dat regelgeving en marktcondities 
momenteel inhouden dat mobiele communicatiediensten vandaag de dag mikken op een niche, premium-
priced markt en daarom nog geen belangrijke rol spelen bij het voorzien van universele dienstverlening 
of het voorzien van een substituut voor de vaste telefoon in elk huis. Tegelijkertijd onderkende het 
Groenboek dat "mobiele communicatie een belangrijke rol heeft bij het stimuleren van grootschalige 
prive en publieke investeringen in telecommunicatie netwerken en diensten en in het bijdragen aan het 
behoud en de ontwikkeling van diensten in minder ontwikkelde of perifere regio's in de Unie". 
DE HOOFDZAKEN DIE GEADDRESSEERT WERDEN IN HET GROENBOEK 
Het Groenboek stelde fundamentele vragen aangaande de toekomstige ontwikkeling van de sector over : 
* Hoe competitief moeten mobiele markten zijn en hoe moeten mobiele netwerken en diensten 
worden gelicenseerd (toekenningsprocedures / licensie condities) ? 
* Welke rol zullen dienstenleveranciers spelen en wat moeten de regels zijn voor interconnectie 
tussen verschillende netwerken en tussen netwerk- en dienstenleveranciers ? 
* Moeten mobiele netwerkexploitanten worden toegestaan hun eigen infrastruktuur te bouwen of 
van derde partijen te gebruiken ten behoeve van hun netwerken ? en 
* Welke stappen zijn nodig om de overgang te ondersteunen van niche markt mobiele 
communicatie vandaag de dag naar massamarkt personal communication morgen ? 
Tegelijkertijd werd om commentaar gevraagd voor een heel scala aan onderwerpen die een verband 
hebben met lopende beleidsacties die belangrijk zijn voor de ontwikkeling van de sektor als geheeld. Dit 
omvatte toegang tot markten van derde landen, databescherming en de bescherming van de persoonlijke 
levenssfeer, gezondheids- en veiligheidskwesties, de omgeving, standardisatie, en de bescherming van 
de consument. 
SAMENVATTING VAN GEBIEDEN MET OVEREENSTEMMING 
de noodzaak voor afschaffing van exclusieve en speciale rechten2 
de noodzaak voor harmonisatie van nationale licenseringsprocedures en licentie condities 
het belang van diensten leveranciers als een nieuwe weg tot het voorzien van telecomdiensten 
de noodzaak voor effectieve procedures om frequencies en nummers tijdig beschikbaar te maken, 
voornamelijk in relatie tot nieuwe digitale diensten waar een gebrek aan overeenstemming de 
ontwikkeling zou kunnen bedreigen 
de noodzaak voor nummertoekenning op faire, transparante en niet-discriminerende gronden 
de evolutie strategie naar de personal communications omgeving 
SAMENVATTING VAN SLEUTELGEBIEDEN WAAR VERSCHILLENDE GEZICHTSPUNTEN 
WERDEN VERKONDIGD 
De toekomstige regelgeving van dienstenleverantie 
Voornamelijk, (i) moet er een plicht komen voor netwerkexploitanten om zaken te doen met 
dienstenleveranciers om de opkomst van pan-Europese diensten te promoten, en (ii) moet een 
gedragscode voor dienstenleveranciers vrijwillig of verplicht zijn ? 
De gezichtspunten die kenbaar gemaakt werden reflecteren nationale benaderingen tot 
regelgeving en ervaring met onafhankelijke dienstenleverantie 
Infrastructuur 
Moeten mobiele operators het recht krijgen om eigen infrastructuur of die van derde partijen te 
kunnen gebruiken (inclusief het gebruik van microgolfVerbindingen) ? Moeten zij de mogelijkheid 
krijgen om direct te kunnen koppelen met andere mobiele of vaste netten, nationaal of in andere 
lidstaten ? 
Er was brede steun voor snelle actie met betrekking tot liberalisering en directe koppeling met 
uitzondering van een meerderheid van bestaande exploitanten van vaste netten. De aanpak moet 
echter worden geintegreeerd in de algemene aanpak die wordt uiteengezet in het Groenboek over 
infrastructuur liberalisering3. 
Interconnectie 
Verschillende gezichtspunten werden kenbaar gemaakt over de toekomstige rol van Open 
Network Provision (ONP) als basis voor het kader voor regelgeving in de sektor, en met name de 
mate waarin interventie van de regelgever voorrang moet hebben op commerciële 
onderhandelingen. 
In de praktijk worden mobiele diensten in toenemende mate geleverd in competitie waar bijvoorbeeld gebruikers een keuze hebben 
tussen tenminste twee mobiele telefoonsystemen in bijna elke lidstaat, met vaste plannen voor een tweede netwerk in enkele lidstaten 
waar dit nog niet het geval is. 
Zie Groenboek over liberalisering van telecommunicatie infrastructuur en kabeltelevisie netwerken : deel I, principes and tijdschema's, 
COM(94)440, 25.10.1994. 
Zelfs daar waar geen overeenstemming was, zijn posities mogelijk volgens algehele trends. 
In relatie tot dienstenleverantie moet de ontwikkeling van die laag van de markt in beschouwing blijven, 
voornamelijk om te zien of regelgevende maatregelen noodzakelijk blijken te zijn. 
Met betrekking tot infrastructuur en directe koppeling is de Commissie het eens met het feit dat het 
gebruik van alternatieve infrastructuur bij mobiele netwerken moet worden behandeld in de context van 
het Groenboek over Infrastructuur (COM(94) 440) en deze Mededeling draagt bij aan het algemene 
debat over dat onderwerpt, zonder vooraf te oordelen over de uitkomst. 
Tenslotte zijn, in relatie tot de toekomstige patroon voor infrastructuur, de zaken nauw gekoppeld met 
de voorgestelde aanpassing van het ONP raamwerk aan een competitieve omgeving. Deze Mededeling 
maakt ook aan dat debat een bijdrage. 
Ondanks het uitblijven van een complete overeenstemming op alle punten, gelooft de Commissie dat het 
mogelijk is een omvangrijke set van voorstellen voor de sektor uit te brengen. 
Deze worden hieronder samengevat. 
ACTIES MOGELIJK VOOR TOEKOMSTIGE REGELGEVING 
Op basis van het overleg kan een omvangrijk programme van actie worden voorgesteld. 
Sommige voorstellen zijn specifiek voor de mobiele sektor. Anderen zoals die voor infrastructuur, 
interconnectie en de toekomstige rol van ONP zijn integraal verbonden met de lopende werkzaamheden 
voor de voorbereiding van de telecommunicatieregelgeving voor de volledige liberalisering van 
spraaktelefoniediensten. Al deze acties moeten tegelijkertijd worden gezien in de context van de 
Informatiemaatschappij en de Commissie's Actie Plan voor Europa's weg naar de 
Informatiemaatschappij. 
PRIORITEITSGEBIEDEN VOOR SECTOR SPECIFIEKE ACTIES : 
* Introductie van mededinging. Alle overblijvende speciale en exclusieve rechten zouden moeten 
zijn afgeschaft tegen 1 januari 1996 en de mededingingregels volledig toegepast op de sektor. 
* de ontwikkeling van een gedragscode voor dienstenleveranciers 
* het verzekeren van toegang tot de markt voor dienstenleveranciers 
* het promoten van de beschikbaarheid van frequenties nodig voor nieuwe digitale diensten en voor 
exploitanten om verschillende technologieën te kunnen combineren binnen een netwerk en een 
dienstenpakket voor gebruikers; alsook gerichte programma's om de markttoegang van 
opkomende mobiele technologieën te ondersteunen 
* het toestaan, na 1 januari 1998, aan mobiele netwerkexploitanten om publieke spraak diensten te 
voorzien via vaste netten en het mogelijk maken voor vaste netwerkexploitanten om radio-
gebaseerde technologieën te gebruiken 
* het vastleggen van licensering op Europees niveau voor satelliet PCS diensten 
Het Groenboek stelt voor de "onmiddellijke opheffing van beperkingen voor het gebruik van eigen infrastructuur of van die van derde 
partijen gemachtigd in Lidstaten... om te voorzien in verbindingen, inclusief microgolfverbindingen, binnen de mobiele netwerken voor 
de voorziening van mobiele communicatiediensten 
PRIORITEITSACTIES VERBONDEN MET DE ALGEHELE HERVORMING VAN 
TELECOMMUNICATIE IN 1998. 
* het opheffen van beperkingen tot het gebruik van alternatieve infrastructuur binnen mobiele 
netwerken, in de context van de algehele aanpak van infrastructuurregelering binnen de context 
van het Groenboek over Infrastructuur; 
* regelgeving van koppeling volgens ONP en de mededingingsregels van het Verdrag, binnen de 
context van een Richtlijn over Interconnectie en de voorstellen voor de toekomstige aanpassing 
van ONP, te worden vastgelegd tegen 1 januari 1998; 
* Vastlegging / aanpassing van de regels voor de onderlinge erkenning van apparatuur, licenties en 
databescherming en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, binnen het kader van de 
huidige voorstellen. 
AANVULLENDE ACTIE NODIG VOOR DE ONTWIKKELING VAN ALLESOMVATTENDE 
REGELGEVING EN DE TECHNOLOGISCHE OMGEVING 
* het vastleggen van schema's voor standardisai, nummering en frequenties, alsook tijdschema's 
voor bindende beslissingen over de implementatie door de Lidstaten 
* het adresseren van de internationale agenda, met name in relatie tot de toegang tot markten van 
derde landen en de ontwikkeling van nieuwe technologieën binnen de allesomvattende context van 
de algehele discussie over "information highways" 
het ontwikkelen van een omvangrijke aanpak van gezondheids- en veiligheidszaken ; de gevolgen 
van mobiele communicatie voor de omgeving en van zaken met betrekking tot werkgelegenheid 
en herscholing 
het actief ondersteunen, middels Gemeenschappelijke Onderzoeksprogramma's en andere acties, 
van de ontwikkeling van geavanceerde mobiele communicatiesystemen, en met name de evolutie 
naar het universele mobiele telecommunicatie systeem5 (UMTS) 
CONCLUSIE 
Het brede overleg over het Groenboek over Mobiele en Personal Communications heeft voorzien in een 
gelegenheid voor alle geïnteresseerde partijen om te helpen bij het vormen van het vigerende raamwerk 
voor regelgeving. Deze Mededeling beschrijft de resultaten van dat consultatieve proces in detail en 
doet voorstellen middels concrete acties om de getrokken conclusies te implementeren. 
Verwarring moet worden voorkomen tussen UMTS, wal een generieke naam is voor een opkomende familie van technologieën en de 
politieke doelstelling van universele dienstverlening. 
(2) 

SAMENVATTING 2 
I INLEIDING 14 
II HET OVERLEGPROCES 15 
III ONTVANGEN BIJDRAGEN BETREFFENDE DE BELANGRIJKSTE IN HET 
GROENBOEK NAAR VOREN GEBRACHTE STANDPUNTEN 16 
III. 1 VERGUNNINGSVOORWAARDEN VOOR EXPLOITANTEN VAN 
MOBIELE NETWERKEN 16 
III. 1.1 Afschaffing van bijzondere en uitsluitende rechten 16 
III. 1.2 Toekomstige vergunningsprocedures en -voorwaarden 16 
III. 1.3 Looptijd van vergunningen .__ 17 
III. 1.4 Beperkte vergunningsvoorwaarden voor particuliere mobiele 
radiosystemen 17 
III. 1.5 Toepassing van wederzijdse erkenning van apparatuur en 
vergunningen 18 
III.2 DIENSTENLEVERING 18 
111.2.1 Onafhankelijke dienstenlevering naast directe dienstenlevering 18 
111.2.2 De noodzaak van eerlijke concurrentie 19 
111.2.3 Het wegnemen van beperkingen op vernieuwende 
dienstenleveringscombinaties 19 
111.2.4 Gedragscode voor dienstenleveranciers 19 
111.2.5 Verplichting in te gaan op redelijke verzoeken tot handelen 20 
111.2.6 De rol van roaming in de toekomstige omgeving 20 
III. 3 INTERCONNECTIE 20 
111.3.1 ONP als referentiekader voor interconnectie, maar met prioriteit 
aan op commerciële basis tot stand gekomen overeenkomsten 20 
111.3.2 Toezien op eerlijke concurrentie in interconnectieovereenkomsten...21 
111.3.3 Transparantie van de interconnectievoorwaarden 21 
III. 3.4 Interconnectietarieven 21 
III.3.5 Interconnectienormen 21 
III.3.6 Interconnectie voor particuliere mobiele radiosystemen 21 
III 4 INFRASTRUCTUUR 21 
111.4.1 Het recht zelf te voorzien in infrastructuur of deze bij derden te 
betrekken, en het recht op interconnectie 21 
111.4.2 Gezamenlijk gebruik van infrastructuur 22 
III 5 RADIOFREQUENTIES 22 
111.5.1 Het belang van frequenties in de nieuwe omgeving 22 
111.5.2 Steun voor de algemene aanpak van de Unie, waarbij het ERC is 
betrokken 22 
111.5.3 Evenwichtige verdeling van het spectrum tussen telecommunicatie-
, omroep- en defensiedoeleinden 23 
III. 5.4 Prioriteiten voor het frequentiebeleid _....23 
111.6 NUMMERING 23 
111.6.1 Het belang van nummering in de nieuwe omgeving .23 
111.6.2 Steun voor de algemene aanpak van de Unie met betrekking tot 
nummering 24 
111.6.3 Prioriteiten voor het nummeringsbeleid 24 
111.7 DE ONTWIKKELING NAAR PERSOONLIJKE 
COMMUNICATIEDIENSTEN (PERSONAL COMMUNICATIONS) 24 
III.7.1 Het concept Personal Communications 24 
III. 7.2 De rol van de dienstenleveranciers in de Personal 
Communications-omgeving 25 
111.7.3 De combinatie van technologieën in de Personal Communications-
omgeving 25 
111.7.4 Doordringen van exploitanten van mobiele netwerken op de markt 
voor vaste netwerken; het gebruik van draadloze technologie door 
exploitanten van vaste netwerken 25 
III.7 5 Vergunningen in de Personal Communications-omgeving 25 
IV STANDPUNTEN TEN AANZIEN VAN DE VEREISTE MAATREGELEN 
VOOR DE TENUITVOERLEGGING EN ACTIELIJNEN VOOR HET 
ONTWIKKELEN VAN EEN GUNSTIGE OMGEVING 26 
IV. 1 GEGEVENSBESCHERMING EN BESCHERïvlING VAN DE 
PERSOONLIJKE LEVENSSFEER 26 
10 
IV.2 VOLKSGEZONDHEID EN VEILIGHEID 26 
IV.3 STUDIE VAN DE EFFECTEN OP DE WERKGELEGENHEID VAN DE 
TOT STAND KOMENDE MARKT VOOR MOBIELE 
COMMUNICATIE 27 
IV.4 NORMEN 27 
IV. 5 TRANSEUROPESE NETWERKEN EN DIENSTEN, EN OP 
SATELLIETEN GEBASEERDE PERSONAL COMMUNICATIONS 27 
IV.6 TOEGANG TOT MARKTEN IN DERDE LANDEN 28 
IV. 7 FRAUDE BIJ HET GEBRUIK VAN MOBIELE NETWERKEN 28 
IV.8 HET INSTELLEN VAN ÉÉN REGELGEVENDE INSTANTIE 28 
IV.9 OVERLEGPROCEDURES 28 
V. EVALUATIE VAN DE COMMISSIE 28 
V.l GEBIEDEN WAAROP SPRAKE IS VAN EEN ALGEMENE 
CONSENSUS 29 
V.2 ALGEMENE STANDPUNTEN MET BETREKKING TOT DE 
TOEKOMSTIGE ONTWIKKELING VAN DE SECTOR 29 
V.3 VEREISTE MAATREGELEN VOOR HET TOEKOMSTIGE 
REGELGEVINGSKADER 31 
VI PRIORITAIRE MAATREGELEN 31 
VI. 1 SECTORSPECIFIEKE MAATREGELEN 31 
VI. 1.1 Invoering van concurrentie 31 
VI. 1.2 Ontwikkeling van een gedragscode voor leveranciers van diensten...31 
VI. 1.3 Waarborgen van de markttoegang voor leveranciers van diensten ... 32 
VI. 1.4 DCS 1800-vergunningen en toegang tot uitgebreide GSM-banden...32 
VI. 1.5 Public access/telepoint-toepassingen en DECT-gebaseerde 
systemen 33 
VI. 1.6 Toestaan dat de exploitanten van mobiele netwerken openbare 
spraakdiensten aanbieden via het vaste netwerk 33 
VI. 1.7 Afschaffing van de beperkingen voor exploitanten van vaste 
netwerken 33 
VI. 1.8 Gerichte programma's ter ondersteuning van de markttoegang 
voor nieuwe mobiele technologieën: TFTS, ERMES, TETRA, 
DSRR 34 
VI. 1.9 Fraudebestrijding 34 
VI. 1.10 Europese vergunning voor satelliet-PCS 34 
VL 1.11 Overlegprocedu res 35 
VI.2 MAATREGELEN DIE VERBAND HOUDEN MET EEN ALGEMENE 
HERVORMING VAN DE TELECOMMUNICATIEVOORSCHRIFTEN 
(VEREIST TEGEN 1 JANUARI 1996) 35 
VI.2.1 Afschaffing van beperkingen op het gebruik van alternatieve 
infrastructuur binnen mobiele netwerken 36 
VI.2.2 Regulering van interconnectie-overeenkomsten binnen het kader 
van Open Network Provison en de mededingingsregels van het 
Verdrag ~r..... 3 6 
VI.2.3 Wijziging van Richtlijn 91/263/EEG inzake de onderlinge 
erkenning van eindapparatuur 37 
VI.2.4 Vaststelling van in behandeling zijnde voorstellen inzake de 
wederzijdse erkenning van verleende vergunningen 37 
VI.3 TIJDSCHEMA'S VOOR NORMALISATIE, NUMMERING EN 
FREQUENTIES EN TIJDSCHEMA VOOR DE VASTSTELLING VAN 
BINDENDE BESLUITEN INZAKE DE TENUITVOERLEGGING 38 
VI.3.1 Normalisatie 38 
VI.3.2 Frequenties 39 
VI.3.3 Nummering 39 
VI.4 DE INTERNATIONALE AGENDA 40 
VI.4.1 Toegang tot derde landen 40 
VI.4.2 Internationale coördinatie van de ontwikkeling naar UMTS 40 
VI.4.3 De rol van Personal Communications in de informatiesnelwegen 41 
VI.5 VRIJWARING VAN HET ALGEMEEN BELANG 41 
VI.5.1 Ontwikkeling van een mondiaal actieprogramma voor gezondheid 
en veiligheid in de mobiele sector 41 
VI.5.2 Permanente evaluatie van de milieu-effecten van de ontwikkeling 
van mobiele communicatie en Personal Communications 41 
12 

VI. 5.3 Permanent onderzoek van werkgelegenheidstrends en 
opleidingsbehoeften in de communicatiesector 42 
VI.5.4 Databescherming en bescherming van de persoonlijke levenssfeer .42 
VI.6 UNIVERSELE MOBIELE TELECOMMUNICATIEDIENSTEN 43 
VI.6.1 Verdere steun voor de communautaire onderzoekprogramma's op 
het gebied van mobiele communicatie en telematica 43 
VI.6.2 Ondersteuning van de werkzaamheden van de ETSI Special 
Mobile Group en bevordering van een UMTS MoU 43 
VI.6.3 Onderzoek naar het potentieel van een satelliet-gebaseerd UMTS 44 
VII CONCLUSIES EN TIJDSCHEMA VOOR MAATREGELEN 44 
BIJLAGE 1: SAMENVATTING VAN HET GROENBOEK INZAKE MOBIELE 
COMMUNICATIE EN PERSONAL COMMUNICATIONS _ 47 
BIJLAGE 2: LIJST VAN DEELNEMERS AAN HET OVERLEG OVER HET GROENBOEK 
1994 OVER MOBIELE EN PERSONAL COMMUNICATIONS 50 
BIJLAGE 3 : LIJST VAN AFKORTINGEN 52 
VOORSTEL VOOR EEN RESOLUTIE VAN DE RAAD 53 
13 
I INLEIDING 
In de afgelopen jaren heeft mobiele communicatie zich ontwikkeld tot een sleutelgebied voor de 
groei in de Unie. Er zijn in Europa thans meer dan 11 miljoen gebruikers van cellulaire mobiele 
telefonie, 3 miljoen meer dan toen het Groenboek mobiele communicatie werd opgesteld. Er zijn 
ook meer dan 8 miljoen gebruikers van andere mobiele communicatiediensten, met name 
semafonie en particuliere radiosystemen. Naar verwachting zullen er tegen het jaar 2000 in de 
Europese Unie zo'n 40 miljoen gebruikers zijn en, gezien de steeds sterkere groei van persoonlijke 
communicatiediensten (PCS, Personal Communications Services), zullen dat er tegen het jaar 
2012 zo'n 80 miljoen zijn. 
In het licht van de potentiële massamarkt voor Personal Communications moet voor de sector en 
voor de ontwikkeling van transeuropese netwerken een samenhangend beleid tot stand worden 
gebracht in de context van de algemene strategie van de Unie inzake groei, concurrentievermogen 
en werkgelegenheid. 
Tegen deze achtergrond heeft de Commissie op 27 april 1994 het Groenboek inzake mobiele 
communicatie en Personal Communications6, hierna het Groenboek genoemd, gepubliceerd. 
Intussen heeft de sector mobiele en persoonlijke communicatie ook een prominente rol gekregen in 
het debat over de informatiemaatschappij. In het verslag "Europa en de wereldwijde"industriële 
revolutie"7 wordt mobiele communicatie een noodzakelijke bouwsteen genoemd voor de 
informatiemaatschappij en wordt geadviseerd het potentieel ervan te versterken. Zowel het 
antwoord van de Commissie op dit verslag, het zogenaamde actieplan, en de reactie van de 
Europese Raad daarop, leggen de nadruk op het belang van mobiele communicatie voor de 
ontwikkeling van netwerken en diensten, en de Commissie heeft tegen eind 1994 een verslag 
aangekondigd betreffende het overleg over het Groenboek. 
Daaraan wordt met deze mededeling gevolg gegeven. Zij dient te worden gelezen tegen de 
achtergrond van het Groenboek waarin een samenhangende verzameling van voorgestelde 
standpunten wordt gegeven en waarin diepgaand en gedetailleerd wordt ingegaan op de 
technische, markttechnische en regelgevingsaspecten van de sector8. 
In bijlage 1 wordt ten behoeve van de lezer een korte samenvatting van het Groenboek gegeven. 
6 Naar de Personal Communications omgeving: Groenboek inzake een gemeenschappelijke benadering op het gebied van mobiele en 
Personal Communications in de Europese Unie (COM(94)145 def. van 27.04.1994). 
Europa en de wereldwijde industriële revolutie, aanbevelingen aan de Europese Raad, 26 mei 1994. 
° Het Groenboek bevat ook een gedetailleerde woordenlijst van in de sector gebruikte termen. Ten behoeve van deze mededeling wordt 
naar diezelfde woordenlijst verwezen. 
14 
(3) 
II HET OVERLEGPROCES 
Doel van het overleg was het verzamelen van de standpunten van alle betrokken partijen met 
betrekking tot het toekomstig regelgevingskader op het gebied van mobiele en communicatie en 
Personal Communications. 
Het openbaar overleg ging van start met de goedkeuring van het Groenboek op 27 april 1994 en 
liep door tot midden september. De Commissie heeft meer dan 70 bijdragen ontvangen van 
Europese en nationale organisaties, bedrijven en personen die actief zijn op het gebied van de 
communicatie. Daaronder vallen bijdragen van het merendeel van de telecommunicatie­
organisaties (TO's) en mobiele exploitanten in Europa, evenals van de Vereniging van Europese 
telecommunicatienetwerkexploitanten (ETNO); van individuele dienstenleveranciers en nationale 
belangenorganisaties; van kleine en middelgrote gebruikers van telecommunicatiediensten en 
gebruikersverenigingen; en van fabrikantenverenigingen en individuele leveranciers van 
apparatuur. Er zijn ook schriftelijke bijdragen binnengekomen van het Europees comité voor 
radiocommunicatie (ERC) van de CEPT en het Europees comité voor 
tele<x>mmumratieregelgeving (ECTRA); van de vakverenigingen en van de leden van de Europese 
commissie voor gegevensbescherming. Daarnaast zijn bijdragen ontvangen van het GSM-MoU9 
en het ERMES-MoU10. Voorts zijn bijdragen binnengekomen van organisaties en bedrijven uit 
andere Europese landen, waaronder de leden van de Europese Economische Ruimte, en uit Noord-
Amerika. 
Ook formele standpunten ten aanzien van het Groenboek zijn gepubliceerd of zullen binnenkort 
worden gepubliceerd door het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité, het 
Comité van de Regio's en het Paritair Comité voor telecommunicatie waarin zowel 
bedrijfsleidingen als vakverenigingen van de telecommunicatie-organisaties (TO's) van de Unie 
zitting hebben. 
Naast deze schriftelijke bijdragen heeft ook een aantal bijeenkomsten plaatsgevonden die een 
wezenlijke bijdrage hebben geleverd aan het werk van de Commissie. Deze bijeenkomsten gingen 
van start met een algemene vergadering die in juni werd gehouden voor alle betrokkenen in deze 
sector (vaste en mobiele netwerkexploitanten, dienstenleveranciers, fabrikanten van apparatuur, 
consumentenorganisaties en Europese instanties op het gebied van nummering, vergunningen, 
frequenties en gegevensbescherming), en waarop meer dan 130 organisaties, bedrijven en 
verenigingen waren vertegenwoordigd. Daarna werden aparte bijeenkomsten georganiseerd voor 
de TO's en de mobiele exploitanten, voor de dienstverlenende industrie en voor 
vertegenwoordigers van de vakverenigingen in de communicatie-industrie. Naast deze 
bijeenkomsten heeft de Commissie afvaardigingen ontvangen van het GSM-MoU en van 
consumentenorganisaties. Meer dan 250 organisaties hebben mondeling dan wel schriftelijk aan 
het overleg deelgenomen. 
Het overleg op Europees niveau werd aangevuld door op nationaal niveau in een aantal Lid-Staten 
gehouden overleg. 
De Commissie heeft ook nauw samengewerkt met het Hoog Comité van nationale regelgevende 
instanties (NRI's), overeenkomstig Resolutie 93/C 213/01 van de Raad11. 
' Memorandum of Understanding betreffende het Global System for Mobile communications; zie Groenboek. 
I ° Memorandum of Understanding betreffende het European Radio Messaging System (semafonie), zie Groenboek. 
II Resolutie 93/C 213/01 van de Raad van 22 juli 1993 inzake het overzicht van de situatie in de telecommunicatiesector en de noodzaak 
voor verdere ontwikkeling op die markt, PB nr. C 213 van 6.8.1993, blz. 1. 
15 
In bijlage 2 is een lijst te vinden van de hoorzittingen die hebben plaatsgevonden en van de 
ontvangen schriftelijke bijdragen. 
III ONTVANGEN BIJDRAGEN BETREFFENDE DE BELANGRIJKSTE IN HET 
GROENBOEK NAAR VOREN GEBRACHTE STANDPUNTEN 
In dit deel worden de belangrijkste commentaren die tijdens het overleg werden ingebracht, 
samengevat en gegroepeerd volgens de in het Groenboek naar voren gebrachte standpunten. Voor 
meer details wordt verwezen naar de volledige bijdragen die op aanvraag beschikbaar zijn. 
m.l VERGUNNINGSVOORWAARDEN VOOR EXPLOITANTEN VAN 
MOBIELE NETWERKEN 
III. 1.1 Afschaffing van bijzondere en uitsluitende rechten 
Er bestaat algemene steun voor de afschaffing van uitsluitende en bijzondere 
rechten in de sector mobiele communicatie. Het voortbestaan van uitsluitende en 
bijzondere rechten wordt door veel deelnemers aan de discussie gezien als een 
belemmering voor de ontwikkeling van de sector, met name doordat de 
concurrentie wordt beperkt, de prijzen hoog worden gehouden en de reeks 
beschikbare mobiele diensten wordt beperkt. 
Men is het er in het algemeen over eens dat, afhankelijk van de marktvraag, ten 
minste twee vergunningen moeten worden verleend voor elke mobiele technologie. 
Daarnaast bestaat er veel steun voor de aanbeveling per Lid-Staat ten minste één 
vergunning voor DCS 1800-systemen12 te verlenen en de toegang tot DECT13 
beschikbaar te maken. 
III. 1.2 Toekomstige vergunningsprocedures en -voorwaarden 
Ten aanzien van de toekomstige vergunningsprocedures en het kader voor de 
vergunningsvoorwaarden bestaat er brede steun voor open, nietKÜscrirninerende 
en transparante vergunningsprocedures. 
Ten einde te zorgen voor een eerlijke, aan concurrentie onderworpen omgeving 
wordt het als essentieel beschouwd dat beide verantwoordelijke exploitanten (met 
name wanneer zij ook een vast netwerk exploiteren of afhankelijk zijn van de 
exploitant van het vaste netwerk) en nieuwkomers op de markt aan equivalente 
vergunningsvoorwaarden worden onderworpen, ook al kan zo nodig de 
vergunning van een nieuwkomer worden aangepast ten einde een compensatie te 
bieden voor de specifieke voordelen die de verantwoordelijke exploitant zou 
hebben gehaald uit het vroeger betreden van de markt. Dit betreft ook de 
noodzaak vergunningen voor gelijke termijnen te verstrekken. 
Deze bijdragen betreffende gelijkheid houden ook in dat duidelijke tijdlimieten 
moeten worden ingesteld voor een beoordeling van de inschrijvingen voor 
vergunningen door de nationale regelgevende instanties; voorts wordt gevraagd 
dat zo mogelijk de met elkaar concurrerende mobiele systemen tegelijkertijd met 
de exploitatie beginnen en dat geen enkele exploitant automatisch voor een 
nieuwe vergunning in aanmerking komt. 
12 Een norm voor micro-cellulaire communicatiesystemen, ontwikkeld door ETSI, voortbouwend op de GSM-norm; zie Groenboek. 
^ Digital European Cordless Telecommunications. Een nieuwe digitale snoerloze norm ontwikkeld door het ETSI; zie Groenboek. 
16 
Ten aanzien van de methode voor het verlenen van vergunningen bestaat er een 
overweldigende steun uit heel de bedrijfstak voor het toepassen van vergelijkende 
inschrijvingen. Het toepassen van loterijen wordt door vrijwel niemand gesteund, 
terwijl op het principe van verkoop by opbod de kritiek wordt geleverd dat dit 
weinig garanties biedt met betrekking tot de uiteindelijke kwaliteit van de 
dienstverlening en dat deze ook leidt tot hogere prijzen voor apparatuur en 
diensten voor de gebruiker. Desondanks wijst een aantal Lid-Staten erop dat het 
gezien de schaarste van de natuurlijke hulpbron frequentiespectrum nodig is de 
commerciële waarde van deze hulpbron vast te stellen. 
De meningen lopen uiteen ten aanzien van de gronden waarop een vergunning 
mag worden geweigerd. De meeste mobiele exploitanten, dienstenleveranciers en 
gebruikers leggen de nadruk op de noodzaak tot concurrentie en spreken zich 
derhalve uit voor slechts een beperkt aantal niet-economische gronden waarop een 
vergunning mag worden beperkt, hoewel in een aantal bijdragen de nadruk wordt 
gelegd op het standpunt van het Groenboek dat hierin rekening kan worden 
gehouden met de beoordeling van de levensvatbaarheid van bepaalde netwerken 
en met de kwaliteit van de dienstverlening14. 
111. 1.3 Looptijd van vergunningen 
Een punt van bijzondere zorg voor de bestaande exploitanten van mobiele en 
vaste netwerken is de noodzaak van voldoende lange looptijden van 
vergunningen, niet alleen om de investeringskosten terug te kunnen verdienen, 
maar ook om continue investeringen in het netwerk gedurende de looptijd van de 
vergunning te stimuleren, onder andere met het oog op de aanpassing van 
bestaande netwerken aan nieuwe technologieën. In sommige bijdragen wordt zelfs 
gesuggereerd dat als een algemeen beginsel vergunningen een onbeperkte looptijd 
dienen te hebben, mits wordt voorzien in de geëigende garanties die het mogelijk 
maken de vergunning bij wanprestatie van de exploitant in te trekken. Anderzijds 
vragen sommige mobiele exploitanten en dienstenleveranciers die ervaring hebben 
met een aan concurrentie onderworpen markt de Commissie meer te ondernemen, 
met name wanneer de thans bestaande vergunningen zijn verleend onder 
monopolistische of duopolistische omstandigheden, om na te gaan of er 
daadwerkelijk concurrentie tot stand is gebracht en, indien dit niet het geval is, 
om passende maatregelen te nemen. 
Men is het er algemeen over eens dat de looptijd van vergunningen voor de 
exploitatie en van vergunningen voor frequentiegebruik dezelfde dient te zijn. 
III. 1.4 Beperkte vergunningsvoorwaarden voor particuliere mobiele radiosystemen 
In de bijdragen wordt de nadruk gelegd op het feit dat bij de tenuitvoerlegging 
van de voorstellen van het Groenboek ten volle rekening moet worden gehouden 
met de toekomstige rol van particuliere mobiele radiodiensten (PMR). Met name 
In het Groenboek worden deze beperkte voorwaarden gerekend tot de essentiële eisen en de specificaties voor de openbare 
dienstverlening in de vorm van handelsregelingen. 
Essentiële eisen waarmee rekening moet worden gehouden betreffen met name het efficiënte gebruik van het radiofrequentiespectrum en 
elektromagnetische compatibiliteit, alsmede de veiligheid van nerwerkexploitatie, behoud van netwerkintegnteit, interoperabiliteit van 
diensten voor zover gerechtvaardigd, gegevensbescherming voor zover gerechtvaardigd, en veiligheid van de gebruikers en van 
werknemers. 
Eisen ten aanzien van de openbare dienst betreffen de voorwaarden van permanentje, beschikbaarheid en kwaliteit van de dienst. Het 
waarborgen van permanentie, beschikbaarheid en kwaliteit van de dienst kan inhouden dat moet worden toegezien op het voldoen aan 
voorwaarden van technische competentie en financiële draagkracht van de vergunninghouder 
17 
deelnemers die ervaring hebben op de Noordamerikaanse markten en de 
fabrikanten van apparatuur leggen de nadruk op het belang van PMR15. De in het 
Groenboek voorgestelde flexibele aanpak van regelgeving en vergunningen wordt 
in het algemeen toegejuicht. 
111. 1.5 Toepassing van wederzijdse erkenning van apparatuur en vergunningen 
Er wordt steun betuigd voor een verdergaande toepassing in de praktijk van het 
beginsel van wederzijdse erkenning voor mobiele eindapparatuur. Een specifieke 
~~ opmerking betreffende apparatuur is dat het beginsel van wederzijdse erkenning 
niet dient te worden beperkt tot radioapparatuur die voor roaming wordt gebruikt 
(GSM, DECT), maar ook moet worden uitgebreid tot apparatuur die kan worden 
gebruikt in gemeenschappelijke collectieve frequenties (zoals DSRR-
apparatuur16). Men dringt aan op een versnelling van de procedures die van 
toepassing zijn bij het opstellen van de relevante TBR's en CTR's17 
Er bestaat algemene overeenstemming over het standpunt van het Groenboek dat 
het beginsel van wederzijdse erkenning slechts beperkt van toepassing kan zijn op 
het gebied van mobiele diensten (mobiele satellietcommunicatie, PMR-systemen, 
lokale systemen in grensgebieden) vanwege de fysieke beperkingen die inherent 
zijn aan het gebruik van het frequentiespectrum. 
III.2 DIENSTENLEVERING 
111. 2.1 ' Onafhankelijke dienstenlevering naast directe dienstenlevering 
In een groot aantal bijdragen wordt gewezen op de waarde van onafhankelijke en 
geïntegreerde dienstenlevering naast de bestaande directe dienstenlevering voor de 
ontwikkeling van de mobiele markt en het verbreden van de keuze van de 
gebruikers ten aanzien van diensten en tarieven. 
Een aantal TO's en mobiele exploitanten wijst op het belang van de 
dienstenlevering die direct in hun netwerkactiviteiten is geïntegreerd. Bij de 
aanpak van het onderwerp dienstenlevering mag niet één bepaald 
distributiekanaal worden bevoordeeld ten opzichte van andere. Er wordt gewezen 
op de rol van directe verkoop van mobiele diensten die in Scandinavische landen 
heeft geleid tot een hoge penetratiegraad. Anderzijds zijn onafhankelijke 
dienstenleveranciers van mening dat zij in een zeer nadelige concurrentiepositie 
zijn geplaatst ten opzichte van de geïntegreerde dienstenlevering van mobiele 
exploitanten, en zij wijzen op het belang van een eerlijke concurrentie om dit 
nadeel op te heffen. 
Particuliere radiocommunicatiesystemen worden meestal op een lokale of regionale basis geëxploiteerd vanuit één basisstation en 
maken daarbij gebruik van één of een klein aantal radiokanalen. De communicatie is in het algemeen beperkt tot één (gesloten 
gebruikers-)groep. 
Eén inzender vergelijkt de situatie in Europa met de Verenigde Staten. In Europa waren er in 1993 5,5 miljoen PMR-gebruikers, terwijl 
er 17 miljoen waren in de VS. 
Digital Short Range Radio, een nieuwe digitale norm voor PMR-communicatie die door het ETSI is ontwikkeld; zie Groenboek. 
' ' CTR's (Common Technical Regulations): voor de typegoedkeuring van eindapparatuur overeenkomstig de procedures van Richtlijn 
91/263/EEG. TBR's vormen de technische grondslag voor de CTR's, op basis van de ETSI-normen (ETS'en). 
18 
III. 2.2 De noodzaak van eerlijke concurrentie 
In verband met de algemene bezorgdheid over eerlijke concurrentie stellen veel 
mobiele exploitanten, dienstenleveranciers en gebruikers met nadruk dat de 
nodige doorzichtigheid moet worden nagestreefd met betrekking tot exploitanten 
die beschikken over een geïntegreerde dienstenleveringstak, met name om het 
risico van kruissubsidies te vermijden. Een aantal onafhankelijke 
dienstenleveranciers gaat verder en stelt dat een echt aan concurrentie 
onderworpen omgeving alleen tot stand kan komen wanneer er een volledige 
~~ structurele scheiding van netwerkexploitatie en dienstenlevering plaatsvindt. Een 
specifiek concurrentieprobleem dat in een aantal bijdragen naar voren komt, is de 
thans bestaande gewoonte de aanschaf van apparatuur door gebruikers te 
subsidiëren door middel van lage prijzen voor die apparatuur. 
Er wordt ook voorgesteld de volledige gelijkheid door te trekken naar de 
verhouding tussen een TO en de dienstenleveringstak daarvan, naast de eventuele 
bepalingen die nodig zijn om het de mobiele exploitanten mogelijk te maken op 
een directe manier zaken te doen met geïntegreerde dienstenleveranciers. 
III. 2.3 Het wegnemen van beperkingen op vernieuwende dienstenleveringscombinaties 
Het voorstel van het Groenboek om de beperkingen weg te nemen op de 
combinatie van verschillende diensten door één enkele dienstenleverancier wordt 
in het algemeen gesteund en erkend als een belangrijke stimulans voor 
innoverende dienstenlevering. 
III. 2.4 Gedragscode voor dienstenleveranciers 
Er bestaat zeer brede steun voor het voorstel leveranciers van mobiele diensten 
niet te onderwerpen aan een vergunningstelsel. 
Ook de ontwikkeling van een gedragscode op Europees niveau, waarin de rechten 
en plichten van de dienstenleveranciers ten aanzien van zowel de exploitant als de 
eindgebruiker wordt vastgelegd, vindt brede steun. Men is van mening dat deze 
code gezamenlijk door alle betrokken partijen in de sector dient te worden 
opgesteld. 
De bijdragen gaan ook in op de vraag of deze gedragscode verplicht dan wel 
vrijwillig van aard dient te zijn. Veel exploitanten van vaste en mobiele netwerken 
hebben hun bedenkingen ten aanzien van de waarde van een vrijwillige 
gedragscode. Daarnaast wordt echter in veel bijdragen de nadruk gelegd op een 
flexibele aanpak van de dienstenlevering, die moet worden aangepast aan de 
verschillende nationale regelgevingstradities. Daarmee kan worden verhinderd dat 
er een onevenredig hoge regelgevingslast wordt gelegd op de schouders van de 
dienstverlenende industrie. 
De Europese commissie voor gegevensbescherming is van mening dat een 
eventuele vrijwillige gedragscode bestaande bindende nationale wettelijke 
bepalingen op het gebied van gegevensbescherming niet mag ondermijnen. Voorts 
moeten de in het gemeenschapsrecht opgenomen verplichtingen met betrekking tot 
de essentiële eis van gegevensbescherming en bescherming van de persoonlijke 
levenssfeer zowel netwerkexploitatie als dienstenlevering omvatten, gezien het 
volume van de verwachte gegevens. 
19 
III. 2.5 Verplichting in te gaan op redelijke verzoeken tot handelen 
Een van de hoofdpunten in de discussie betreft het voorstel in het Groenboek om, 
ten einde paneuropese diensten en de vernieuwende combinatie van verschillende 
mobiele (en eventueel vaste) diensten te bevorderen, netwerkexploitanten te 
verplichten in te gaan op alle redelijke verzoeken om hun diensten te verkopen, 
waarbij tegen de redelijkheid van een eventuele weigering in beroep moet kunnen 
worden gegaan bij de relevante nationale regelgevende instantie. 
~~ In sommige bijdragen, waaronder van sommige dienstenleveranciers, TO's en 
mobiele exploitanten, wordt bezorgdheid geuit met betrekking tot een dergelijke 
verplichting. In veel commentaren over dit onderwerp wordt echter de voorrang 
gegeven aan de commerciële autonomie van de netwerkexploitanten inzake de 
distributie van hun mobiele diensten. De nadruk wordt gelegd op flexibiliteit en 
de noodzaak dat een dergelijke verplichting zowel met de mededingingsbepalingen 
als met normale commerciële praktijken rekening houdt. Eens te meer wordt de 
nadruk gelegd op de succesvolle penetratie van mobiele diensten door middel van 
wederverkoop in Noord-Europa. 
III. 2.6 De rol van roaming in de toekomstige omgeving 
De meeste exploitanten, dienstenleveranciers en gebruikers zijn het erover eens 
dat roaming moet worden ondersteund en aangemoedigd als een middel om te 
zorgen voor paneuropese dienstenlevering, en wel zodanig dat de keuze van de 
gebruiker wordt bevorderd. 
In een aantal bijdragen wordt, in lijn met de oproep in het Groenboek tot volledige 
erkenning van roaming-overeenkomsten, nadruk gelegd op de noodzaak rekening 
te houden met de commerciële implicaties van de overeenkomsten waardoor een 
mobiele exploitant de SIM-kaarten voor zijn systeem distribueert via een 
dienstenleverancier in een Lid-Staat, d.w.z. dat de dienstenleverancier dan het 
recht heeft deze kaarten overal in de Unie te verkopen, overeenkomstig de 
normale mededingingsregels. 
III. 3 INTERCONNECTIE 
IH.3.1 ONP als referentiekader voor interconnectie, maar met prioriteit aan op 
commerciële basis tot stand gekomen overeenkomsten 
Er is brede steun voor de toepassing van het ONP-kader als regelgevend 
mechanisme, op voorwaarde dat het wordt aangepast overeenkomstig 
Resolutie 93/C213/01 van de Raad18, zodat rekening wordt gehouden met een 
steeds meer aan concurrentie onderworpen omgeving. Hoe dan ook wordt het 
standpunt van het Groenboek onderschreven dat prioriteit moet worden gegeven 
aan commerciële overeenkomsten die tot stand komen binnen het kader van deze 
algemene beginselen. De NRI's worden er slechts dan bij betrokken wanneer een 
dergelijke overeenkomst niet tot stand kan worden gebracht. 
Tenminste één exploitant, met ervaring op de Noordamerikaanse markten, is van 
mening dat het geven van prioriteit aan commerciële overeenkomsten geen 
voldoende mechanisme is voor de uitbreiding van de mobiele markt, gezien de 
*° Resolutie 93/C213/01 van de Raad van 22 juli 1993 inzake het overzicht van de situatie in de telecommunicatiesector en de noodzaak 
voor verdere ontwikkeling op die markt, PB nr. C213 van 6.8.1993, blz. 1. 
20 
sterkere onderhandelingspositie van de exploitant van het vaste netwerk of de 
dominerende exploitant van het mobiele netwerk. 
III. 3.2 Toezien op eerlijke concurrentie in interconnectieovereenkomsten 
In veel bijdragen wordt de nadruk gelegd op het beginsel van niet-discriminatie en 
op de noodzaak van voldoende transparantie in de verhouding tussen de TO's en 
hun mobiele dochterondernemingen, alsmede tussen mobiele exploitanten en de 
diensten leverende takken daarvan. 
Een bijzonder punt van aandacht voor bepaalde mobiele exploitanten en 
onafhankelijke dienstenleveranciers betreft de noodzaak eerlijk toegang te kunnen 
krijgen tot de gegevensverwerkende capaciteiten en de netwerkintelligentiefuncties 
van de TO's. Veel TO's vinden echter dat de interconnectieverplichtingen niet 
verder dienen te gaan dan die welke reeds in de bestaande 
gemeenschapswetgeving zijn vastgelegd. 
Een aantal exploitanten van vaste netwerken is van mening dat de interconnectie 
voor mobiele diensten, waar van toepassing, ervoor moet zorgen dat nieuwkomers 
op de markt een eerlijke bijdrage leveren aan de universele dienstenlevering. 
111. 3.3 Transparantie van de interconnectievoorwaarden 
Om regelgevend toezicht mogelijk te maken, vindt een aantal exploitanten en 
dienstenleveranciers dat de interconnectieovereenkomsten ten minste voor de 
NRI's beschikbaar moeten zijn, en dat misschien een grotere transparantie moet 
worden betracht. 
111. 3.4 Interconnectietarieven 
Wat betreft de interconnectietarieven wordt gesteld dat deze moeten leiden tot een 
efficiënt gebruik van hulpmiddelen, moeten kunnen worden gehandhaafd, en 
moeten zorgen voor efficiënte toegang en exploitatie en prijsbeslissingen. 
III. 3.5 Interconnectienormen 
Wat betreft de normen voor interconnectie-interfaces bestaat er algemene steun 
voor de stellingen van het Groenboek en in het bijzonder de nadruk op vrijwillige 
normen in de toekomstige omgeving. 
III. 3.6 Interconnectie voor particuliere mobiele radiosystemen 
Er bestaat brede steun voor een minder restrictieve aanpak van de interconnectie 
van PMR-systemen, zowel met elkaar als met het openbare netwerk. 
III.4 INFRASTRUCTUUR 
In de besprekingen over het Groenboek neemt de infrastructuur een centrale plaats 
in. 
111.4.1 Het recht zelf te voorzien in infrastructuur of deze bij derden te betrekken, en 
het recht op interconnectie 
Er bestaat in heel de sector aanzienlijke steun voor de twee met elkaar verbonden 
beginselen van onmiddellijke liberalisering van de infrastructuur voor mobiele 
communicatie en het wegnemen van beperkingen ten aanzien van directe 
21 
interconnectie. Dit wordt beschouwd als het belangrijkste middel om de thans 
bestaande knelpunten in het aanbod van huurlijnen weg te nemen en om het 
mobiele exploitanten mogelijk te maken hun kostenstructuren in de hand te 
houden, lagere prijzen aan te bieden en sneller tot innovatie over te gaan. Men is 
algemeen van mening dat dit tot lagere prijzen voor de gebruiker kan leiden. 
Sommigen benadrukken dat maatregelen op dit gebied hand in hand moeten gaan 
met de ontwikkeling van een doeltreffend interconnectiestelsel en dat het 
opbouwen van steeds meer eigen infrastructuurcapaciteit niet mag leiden tot 
inefficiënte exploitatie, met name wat betreft het gebruik van het radiospectrum. 
Terzelfdertijd blijkt uit een aantal bijdragen van de bestaande exploitanten van 
vaste netwerken dat zij vinden dat het onderwerp infrastructuur niet in het kader 
van de mobiele communicatie dient te worden besproken, maar alleen in de 
context van algemene besprekingen over infrastructuurregelgeving. De hoofdzorg 
van deze TO's is dat dergelijke maatregelen ten aanzien van infrastructuur en 
interconnectie de capaciteit van de TO's om de thans lopende investeringen in hun 
netwerken te financieren en de universele dienstenlevering te handhaven kan 
ondermijnen. Andere TO's, met name die met ervaring op markten waar de 
infrastructuur al is geliberaliseerd, delen die zorg niet. ___ 
III4.2 Gezamenlijk gebruik van infrastructuur 
Dit onderwerp wordt algemeen zeer belangrijk gevonden, zowel uit technische als 
uit milieuoverwegingen. Sommige TO's vinden dat gezamenlijk gebruik van 
infrastructuur alleen op basis van commerciële overeenkomsten tot stand dient te 
komen en dat dit niet mag leiden tot een slechtere dienstenlevering voor de 
betrokken diensten, terwijl veel andere partijen in de industrie het eens zijn met 
het beginsel dat het delen van infrastructuur verplicht mag worden gesteld, 
gebaseerd op de belangrijkere overwegingen van milieubeleid of algemene 
veiligheid. 
III.5 RADIOFREQUENTIES 
III. 5.1 Het belang van frequenties in de nieuwe omgeving 
De beschikbaarheid van voldoende frequentiespectrum op paneuropese basis 
wordt gezien als een fundamenteel element voor de ontwikkeling van mobiele en 
persoonlijke communicatie. Een duidelijke en voorspelbare omgeving voor 
frequenties wordt gezien als een noodzakelijke voorwaarde om 
investeringsstrategieën te kunnen plannen. In een dergelijke omgeving moet 
rekening worden gehouden met de bestaande technologieën en de nieuwe 
systemen, en moet de frequentietoewijzing in evenwicht met de vraag op de markt 
worden gebracht. 
111.5.2 Steun voor de algemene aanpak van de Unie, waarbij het ERC is betrokken 
Er bestaat algemene steun voor de aanpak op dit gebied zoals uiteengezet in het 
Groenboek, waarin wordt uitgegaan van de expertise van het ERC/ERO19. 
Een nieuwe aanpak voor de coördinatie van radiofrequenties in de Gemeenschap, mededeling van de Commissie: voorstel voor een 
Beschikking van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging door de Lid-Staten van maatregelen op het gebied van radiofrequenties 
(COM(93)382 van 10.9.1993). 
22 
(4) 
Toch blijft men bezorgd of de bestaande procedures de markt kunnen bijhouden 
en binnen de Unie voor bindende en tenuitvoerlegbare beslissingen kunnen 
zorgen. Sommigen spreken zich uit voor één regelgevende instantie die op 
paneuropese basis dient te zorgen voor het beheer van gemeenschappelijke 
hulpbronnen. 
Er wordt steun betuigd voor de toepassing van ONP-beginselen op 
frequentietoewijzing, met inbegrip van de eis dat de prijzen voor frequenties aan 
de kosten moeten zijn gerelateerd. Er wordt ook gewezen op het probleem dat 
~~ voor het verwijderen van bestaande gebruikers financiële middelen nodig zijn. 
III5.3 Evenwichtige verdeling van het spectrum tussen telecommunicatie-, omroep- en 
defensiedoeleinden 
Een specifieke en algemeen gedeelde zorg is de noodzaak van een evenwichtige 
verdeling van het spectrum tussen de concurrerende belangen van communicatie, 
omroep en defensie. Het GSM-MoU roept tot een efficiënter gebruik van het 
spectrum door de omroepen (door middel van de thans tot stand komende digitale 
technologieën) om de vrijkomende ruimte te kunnen toepassen voor mobiel 
gebruik20. 
III. 5.4 Prioriteiten voor het frequentiebeleid 
Er bestaat algemene overeenstemming over de prioriteiten die op dit gebied in het 
Groenboek worden aangegeven, maar uit de gegeven standpunten komen vooral 
de eigen belangen van de deelnemers aan de discussie naar voren. 
Het GSM-MoU vraagt bij voorbeeld om het vrijgeven van extra GSM-banden 
tegen januari 1996 en het gemeenschappelijk toewijzen van DCS 1800-banden na 
voltooiing van de lopende ERC-werkzaamheden. Verder bestaat er veel steun 
voor het vergroten van de bestaande toewijzing aan PMR-diensten, die wordt 
gezien als onvoldoende voor het potentieel van deze diensten21. Als basiseis voor 
PMR wordt 100 MHz in de band beneden 1 GHz genoemd. 
III.6 NUMMERING 
/// 6.1 Het belang van nummering in de nieuwe omgeving 
Net als voor frequenties is men het in het algemeen eens over de centrale rol van 
nummering bij het tot stand brengen van een concurrerende mobiele markt en ten 
aanzien van de noodzaak over te gaan tot coördinatie op Europees niveau en te 
zorgen voor een stabiele en voorspelbare omgeving. In een aantal bijdragen wordt 
gewezen op de kosten die verbonden zijn aan veranderingen in de nummering, en 
wordt dit beschouwd als het hoofdelement waarmee rekening moet worden 
gehouden bij het vaststellen van de mate waarin op Europees niveau 
veranderingen kunnen worden doorgevoerd. 
^ Er wordt gewezen op de grote potentiële frequentiebesparingen bij voorbeeld in de omroepsector. Het gegeven voorbeeld betreft de 
bestaande nationale omroepkanalen waarbij traditionele analoge technieken worden gebruikt en die 50 tot 70 MHz beslaan, vergeleken 
met de 8 MHz die met digitale technologieën nodig zijn voor het uitzenden van vier kanalen. 
2 * Het gegeven voorbeeld betreft de gemiddelde toewijzing van 50 MHz in Europa, vergeleken met 100 MHz in de VS, en het feit dat er 
nogal uiteenlopende frequentiebanden en kanaalgrenzen zijn vastgesteld, hetgeen een efficiente exploitatie of het tot stand brengen van 
schaalvoordelen in Europa bemoeilijkt 
23 
Ill 6.2 Steun voor de algemene aanpak van de Unie met betrekking tot nummering 
De in het Groenboek voorgestelde basisaanpak van nummering, waarin de 
expertise van het ETO/ENF via mandaten van de Gemeenschap wordt benut, 
vindt algemene steun. 
Gezien het effect van nummeringsaangelegenheden op de aan concurrentie 
onderworpen omgeving bestaat er zeer sterke steun van de zijde van de mobiele 
exploitanten, dienstenleveranciers en gebruikers voor de toepassing van de 
~~ beginselen van niet-discriminatie, transparantie en evenredigheid bij de toewijzing 
van nummers door middel van onafhankelijke instanties. 
Het nummeringsbeleid moet ook ten volle rekening houden met zaken die de 
bescherming van gegevens betreffen, aangezien mobiele nummers een 
persoonlijke identificatie kunnen inhouden. 
III. 6.3 Prioriteiten voor het nummeringsbeleid 
Terwijl er sprake is van algemene steun voor de harmonisatie van abonneelij sten 
en noodoproepnummers, lopen de meningen verder uiteen ten aanzien van de 
harmonisatie van de nummering voor diensten met toegevoegde waarde, 
intelligente netwerkdiensten of toegangscodes voor het mobiele netwerk. 
Zowel mobiele exploitanten als dienstenleveranciers spreken zich uit voor 
werkzaamheden om de overdraagbaarheid van nummers te bevorderen. Dit wordt 
met name door onafhankelijke dienstenleveranciers gezien als een centraal punt 
om een tegengewicht te bieden aan de dominante marktpositie die de mobiele 
netwerkexploitanten thans innemen. 
Uit de bijdragen van een aantal mobiele exploitanten en dienstenleveranciers 
blijkt steun voor de oproep een Europese telefoonnummerruimte tot stand te 
brengen, zodat sneller nieuwe diensten kunnen worden aangeboden, terwijl in 
andere bijdragen wel wordt gewezen op de kosten die aan een reorganisatie zijn 
verbonden. 
III.7 DE ONTWIKKELING NAAR PERSOONLIJKE COMMUNICATIEDIENSTEN 
(PERSONAL COMMUNICATIONS) 
111. 7.1 Het concept Personal Communications 
De in het Groenboek naar voren gebrachte visie van Personal Communications, 
gebaseerd op de volledige integratie van vaste en mobiele technologieën en 
diensten, vindt brede steun. In de bijdragen wordt benadrukt dat de huidige 
ontwikkeling van netwerkintelligentie en de toenemende kostenefficiëntie van 
mobiele communicatie buiten stedelijke gebieden erop wijzen dat de markt zich 
reeds in die richting beweegt. 
Wat UMTS22 betreft, wordt in een aantal bijdragen van zowel exploitanten als 
fabrikanten de nadruk gelegd op het feit dat dergelijke diensten moeten worden 
Universal Mobile Telecommunications Systems, een technologie en een norm voor mobiele digitale systemen van de derde generatie, 
die thans worden ontwikkeld door het ETSI en het RAC E-programma. UMTS zal volledige persoonlijke communicatiediensten 
ondersteunen, via een combinatie van vaste en mobiele netwerken. 
Er worden op dit gebied ook werkzaamheden verricht in het kader van de Internationale Telecommunicatie-unie (ITU) onder de noemer 
Future Public Land Mobile Telecommunications Systems (FLPMTS). 
24 
gezien als de combinatie van mobiele en vaste netwerk-communicatie, via 
verschillende technologieën, tot stand gebracht via één soort eindapparaat en zeer 
afhankelijk van volledige interconnectie en interoperabiliteit van de verschillende 
daarbij betrokken systemen. De nadruk bij de regelgeving moet liggen op het tot 
stand brengen van goede voorwaarden voor de ontwikkeling van dergelijke 
nieuwe technologieën, i.p.v. te proberen één winnende technologie aan te wijzen. 
In andere bijdragen wordt UMTS echter wél aangewezen als een 
eenheidstechnologie waarvoor een lange-termijnvisie en gemeenschappelijke 
ontwikkelingsinspanningen nodig zijn 
III. 7.2 De rol van de dienstenleveranciers in de Personal Communications-omgeving 
De rol van de dienstenleveranciers voor de ontwikkeling van Personal 
Communications-diensten wordt algemeen aanvaard. Hoewel veel geïntegreerde 
en onafhankelijke dienstenleveranciers zich voornamelijk op nationaal niveau 
bewegen, zien anderen dit soort vernieuwing als een centraal punt voor de 
ontwikkeling van paneuropese diensten. 
111. 7.3 De combinatie van technologieën in de Personal Communications-omgeving 
De bevordering van technologieën voor draadloze PBX'en, CT2^ên DECT, 
wordt gezien als een belangrijke element m de PCS-omgeving. Met name de 
beperkingen op de combinatie van DECT en GSM en de combinatie van DCS 
1800 en GSM moeten snel worden weggenomen om persoonlijke 
communicatiediensten te stimuleren en met name om volledige mobiliteit 
binnenshuis en buitenshuis mogelijk te maken. 
III. 7.4 Doordringen van exploitanten van mobiele netwerken op de markt voor vaste 
netwerken; het gebruik van draadloze technologie door exploitanten van vaste 
netwerken 
Veel mobiele exploitanten en een aantal TO's steunen het voorstel om het na 1998 
voor mobiele exploitanten mogelijk te maken door te dringen op de markt voor 
vaste netwerken. Tegelijkertijd vinden de TO's dat het mogelijk moet zijn op radio 
gebaseerde technologie in hun netwerken toe te passen, afhankelijk van de 
beschikbaarheid van frequenties, met name om de universele dienstenlevering te 
kunnen uitbreiden. Toch zijn sommige mobiele exploitanten niet te vinden voor 
het gebruik van mobiele uitbreidingen door vaste netwerken in een te vroeg 
stadium, wanneer dit leidt tot een verstoring van de concurrentie. 
III 7.5 Vergunningen in de Personal Communications-omgeving 
Met betrekking tot de vergunningstelsels voor toekomstige systemen, met inbegrip 
van derde-generatietechnologieën, bestaat er vooral steun voor gecoördineerde 
nationale vergunningen voor de invoering op paneuropese basis van op satellieten 
gebaseerde diensten of derde-generatietechnologieën. Men maakt zich specifiek 
zorgen over het feit dat een paneuropese aanpak van vergunningen het totaal 
aantal spelers op de markt niet mag verminderen en daarmee de concurrentie 
beperken. In een aantal bijdragen wordt steun geuit voor een experimentele 
aanpak van vergunningen, met name met betrekking tot satelliet-PCS-systemen, 
die regionaal van aard zijn. Er wordt ook gesuggereerd dat de specifieke 
behoeften van de luchtvaartsector eerder om een paneuropese dan om een 
nationale aanpak van vergunningen vragen 
25 
IV STANDPUNTEN TEN AANZIEN VAN DE VEREISTE MAATREGELEN VOOR DE 
TENUITVOERLEGGING EN ACTIELIJNEN VOOR HET ONTWIKKELEN VAN 
EEN GUNSTIGE OMGEVING 
De in het Groenboek voorgestelde hoofd-actielijnen en ondersteunende maatregelen vinden in dit 
overleg algemene bijval, afgezien van de verschillende hierboven uiteengezette commentaren. De 
nadruk die in deze actielijnen wordt gelegd op volksgezondheid, veiligheid en milieu vindt brede 
steun. Er is echter een aantal specifieke onderwerpen naar voren gekomen bij de algemene 
bespreking van de actielijnen en de begeleidende maatregelen die betrekking hebben op het 
waarborgen van het algemeen belang bij het tot stand komen van een aan meer concurrentie 
onderworpen omgeving. 
IV.l GEGEVENSBESCHERMING EN BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE 
LEVENSSFEER 
In een aantal bijdragen, met name van de leden van de Europese commissie voor 
gegevensbescherming wordt met nadruk gesteld dat zonder doeltreffende 
gegevensbescherming en waarborgen voor de persoonlijke levenssfeer de acceptatie door 
het publiek van mobiele en persoonlijke communicatienetwerken en -diensten in heel de 
Unie niet kan worden gegarandeerd. Actie op dit gebied, en met name het spoedig 
goedkeuren van de ter tafel liggende voorstellen van de Commissie ter zake27^ wordt als 
zeer urgent beschouwd. 
Twee andere onderwerpen die specifiek aan de orde worden gesteld betreffen het feit dat de 
versterking van de gegevensbeveiliging een essentiële eis dient te zijn en ten tweede dat 
moet worden voorzien in een adequate beveiliging tegen het ongeoorloofd onderscheppen 
van satellietcommunicatie (met name van opstraalverbindingen) in de context van de 
nieuwe Low Earth Orbiting-systemen Tot slot stellen de leden van de Europese commissie 
voor gegevensbescherming dat de tot stand komende normen voor derde-generatiesystemen 
moeten voorzien in een kosteloze mogelijkheid om te communiceren zonder verplicht te zijn 
zichzelf te identificeren. 
IV.2 VOLKSGEZONDHEID EN VEILIGHEID 
In de bijdragen wordt ingegaan op de fundamentele behoefte erop toe te zien dat mobiele 
systemen en apparatuur zowel door gebruikers als door werknemers op een veilige manier 
kunnen worden gebruikt. Het voorstel van de Commissie een uitgebreid actieprogramma in 
te stellen voor het sneller tot stand brengen van de nodige veiligheidsnormen en om toe te 
zien op de kwestie van mogelijke gezondheidsrisico's van blootstelling aan 
elektromagnetische straling wordt ook verwelkomd. 
Voorts wordt ingestemd met het voortzetten van de werkzaamheden met betrekking tot het 
beperken van de gevolgen van blootstelling aan elektromagnetische straling. 
Gewijzigd voorstel voor een Richtlijn van de Raad betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de behandeling 
van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, C0M(92)422 van 15 december 1992 ("de algemene richtlijn 
betreffende gegevensbescherming"). 
Gewijzigd voorstel voor een Richtlijn van het Europese Parlement en de Raad betreffende de bescherming van persoonsgebonden 
gegevens en van de persoonlijke levenssfeer in het kader van digitale telecommunicatienetwerken, met name in het kader van het 
digitale netwerk voor geïntegreerde diensten (ISDN) en van digitale mobiele netwerken, COM(94)128 def., PB nr. C 200 van 
22.7.1994, blz. 4. 
26 
IV.3 STUDIE VAN DE EFFECTEN OP DE WERKGELEGENHEID VAN DE TOT 
STAND KOMENDE MARKT VOOR MOBIELE COMMUNICATIE 
De vakverenigingen in de telecommunicatiesector stellen met nadruk dat de Commissie 
dient te onderzoeken wat de bestaande en potentiële effecten zijn van de tot stand komende 
mobiele markt op de werkgelegenheid, en met name de gevolgen voor de werkgelegenheid 
in de TO's. 
Op basis van een dergelijke studie kan worden overwogen binnen de sector over te gaan tot 
herverdeling van het werk en omscholing. 
IV.4 NORMEN 
Er bestaat volledige steun voor een verdere ontwikkeling van de normalisatie voor mobiele 
en persoonlijke communicatiediensten en -apparatuur. Er is dringend actie nodig om de 
ontwikkeling van CTR's en interim-CTR's voort te zetten, ter ondersteuning van de 
wederzijdse erkenning van typegoedkeuringen van eindapparatuur. Daarnaast vinden zowel 
mobiele exploitanten als fabrikanten de uitbreiding van wederzijdse erkenning door middel 
van bilaterale overeenkomsten een belangrijke doelstelling op handelsgebied voor de Unie. 
Uitgaande van de ervaringen met GSM wordt in veel bijdragen de nadruk gelegd op het 
belang van een adequate financiering voor testapparatuur en -procedures voor USM-fase II 
en andere tot stand komende technologieën. 
Twee andere problemen die in het overleg naar voren zijn gekomen, betreffen de noodzaak 
een oplossing te vinden voor de rol van de intellectuele-eigendomsrechten in de context van 
de werkzaamheden van het ETSI. Ten tweede legt het GSM-MoU nadruk op de problemen 
die het wereldwijd verkopen van GSM-technologie op basis van verschillende 
encryptienormen met zich meebrengt. Voor beide onderwerpen worden politieke 
oplossingen nodig geacht. 
Het ERC en het GSM-MoU uiten ook specifieke bezorgdheid ten aanzien van radio-
apparatuur, in de context van Richtlijn 91/263/EEG. Deze bezorgdheid heeft met name 
betrekking op het feit dat een snelle verandering vereist is van de procedures voor TBR's en 
voor de typegoedkeuring van accessoires. Andere onderwerpen die aan de orde komen 
betreffen de wederzijdse erkenning van typegoedkeurings- en certificatieprocedures met 
derde landen. 
Het normalisatieproces dient zich ook bezig te houden met nieuwe PMR-normen, en één 
organisatie van zakelijke gebruikers suggereert om CT2 op te waarderen van een interim-
ETS tot een volwaardige ETS. 
IV.5 TRANSEUROPESE NETWERKEN EN DIENSTEN, EN OP SATELLIETEN 
GEBASEERDE PERSONAL COMMUNICATIONS 
In verscheidene bijdragen wordt de nadruk gelegd op de potentiële rol van mobiele diensten 
bij de ontwikkeling van de informatiemaatschappij en wordt verheugd gereageerd op de 
stelling in het verslag van de groep Bangemann over Europa en de wereldwijde 
informatiemaatschappij dat GSM een succesvolle implementatie van het transeuropese 
netwerkconcept is. 
Er wordt vooral gewezen op de toekomstige op satellieten gebaseerde systemen voor 
Personal Communications, waaronder de zogeheten Low Earth Orbiting-satellietsystemen 
(LEO's), en op de noodzaak te zorgen voor een sterke Europese rol in deze systemen. 
27 
IV.6 TOEGANG TOT MARKTEN IN DERDE LANDEN 
Er bestaat algemene steun voor de opvatting dat moet worden gezorgd voor een open en 
vergelijkbare toegang tot markten in derde landen. Men is zeer bezorgd over regelgeving in 
andere regio's die de toegang tot de markt verhinderen, met name in Noord-Amerika. 
Gezien het wereldwijde karakter van GSM-diensten is eerlijke concurrentie op Europees 
niveau niet voldoende voor een wereldwijd succes en dient prioriteit te worden gegeven aan 
de lopende GATT/WHO-onderhandelingen. 
Èên belangrijke toetssteen van dit beleid zal bestaan in de capaciteit van de Europese 
industrie deel te nemen aan de thans in Amerika lopende op satellieten gebaseerde PCS-
voorstellen en de mogelijkheid voor Europese technologie om te worden ingezet in de PCS-
diensten waarvoor thans in de Verenigde Staten vergunningen worden verleend. 
Hoewel in veel bijdragen wordt gesteld dat het toestaan van beperkingen op de eigendom in 
Europa van belang is om een opener markt tot stand te brengen, wordt er in een aantal 
bijdragen (met name van Europese mobiele exploitanten met een groot vreemd aandeel, 
maar niet alleen van deze partijen) op gewezen dat deze handelsdoelstellingen het best 
kunnen worden bereikt door juist te verhinderen dat de nationale staat eigendoms­
beperkingen kan opleggen. __ 
IV.7 FRAUDE BIJ HET GEBRUIK VAN MOBIELE NETWERKEN 
Een groot aantal dienstenleveranciers en sommige exploitanten uiten hun bezorgdheid met 
betrekking tot oninbare vorderingen, kredietverstrekking en frauduleus gebruik van mobiele 
netwerken en apparatuur. Hoewel deze onderwerpen in de eerste plaats van nationaal 
belang worden geacht, en door sommigen als een zaak die moet worden geregeld via 
commerciële afspraken tussen exploitanten en dienstenleveranciers, wordt ook erkend dat 
zij duidelijke Europese implicaties hebben voor zaken als interconnectie, de verplichting in 
te gaan op verzoeken tot handelen, en de voorgestelde gedragscode voor 
dienstenleveranciers, evenals nieuwe regels betreffende de bescherming van gegevens. 
IV.8 HET INSTELLEN VAN ÉÉN REGELGEVENDE INSTANTIE 
In een aantal bijdragen wordt, inhakend op de aanbevelingen van het verslag van de groep 
Bangemann, sterke steun uitgesproken voor één regelgevende instantie voor de hele Unie, 
waarin gemeenschappelijke hulpbronnen (zoals frequentiespectrum en nummerruimte) 
worden beheerd en waarin kan worden gezorgd voor een consistente aanpak van de 
nationale tenuitvoerleggingen van het regelgevingskader van de Unie. 
IV.9 OVERLEGPROCEDURES 
In veel bijdragen wordt de nadruk gelegd op het feit dat in lijn met het bestaande beleid van 
de Unie alle partijen uit de sector moeten worden betrokken bij de belangrijkste 
beslissingen voor de toekomst, zoals het opstellen van een gedragscode voor 
dienstenleveranciers en toekomstige frequentie- en nummeringsbesluiten. De fabrikanten 
stellen voor een raadplegend forum in te stellen waarin alle actieve betrokkenen uit de 
sector worden bijeengebracht om input te geven aan het regelgevingsproces. 
EVALUATIE VAN DE COMMISSIE 
Op basis van de ontvangen bijdragen is de Commissie van mening dat de hoofdbeginselen en 
-doelstellingen van het Groenboek op brede steun kunnen rekenen. Daarom acht de Commissie het 
nu reeds mogelijk om: 
28 
gebieden aan te wijzen waarop sprake is van een algemene consensus tussen alle 
marktdeelnemers; 
algemene standpunten aan te geven voor de toekomstige ontwikkeling van mobiele 
communicatie en Personal Communications in de Gemeenschap, waarvoor steun bestaat 
bij een groot aantal betrokkenen; 
prioritaire acties aan te wijzen die nodig zijn voor de ontwikkeling van de toekomstige 
omgeving. 
Hierop wordt in het onderstaande nader ingegaan. 
V.l GEBIEDEN WAAROP SPRAKE IS VAN EEN ALGEMENE CONSENSUS 
De Commissie heeft uit het overleg de volgende conclusies getrokken: 
er bestaat brede steun voor het afschaffen van uitsluitende en bijzondere rechten in 
de sector mobiele communicatie; 
er bestaat sterke steun voor open, transparante en niet-discriminerende 
vergunningsprocedures; •"-
er bestaat brede steun voor de visie van een Personal Communications-omgeving op 
basis van de volledige integratie van vaste en mobiele technologieën en diensten, 
zodat houders van vergunningen zich kunnen aanpassen aan nieuwe technologieën, 
rekening houdend met de marktvraag; 
de rol van de dienstenleveranciers bij de ontwikkeling van persoonlijke 
communicatiediensten, met name op paneuropese basis, wordt op brede schaal 
aanvaard; 
de spoedige beschikbaarheid van voldoende frequentiespectrum op paneuropese 
basis wordt gezien als fundamenteel voor de ontwikkeling van mobiele 
communicatie en Personal Communications, zodat een stabiele en voorspelbare 
omgeving ontstaat; 
er bestaat algemene overeenstemming over de centrale rol van nummering in de 
totstandbrenging van een aan concurrentie onderworpen markt voor mobiele 
communicatie en Personal Communications en er bestaat brede steun voor 
nummertoe wij zing door onafhankelijke instanties op basis van transparante, niet-
discnminerende en op evenredigheid gebaseerde beginselen; 
er bestaat algemene steun voor een gecoördineerd vergunningstelsel voor de 
invoering op paneuropese basis van op satellieten gebaseerde diensten en 
derde-generatiesystemen. 
V.2 ALGEMENE STANDPUNTEN MET BETREKKING TOT DE TOEKOMSTIGE 
ONTWIKKELING VAN DE SECTOR 
Op basis van het overleg trekt de Commissie de volgende conclusies: 
Er is sprake van een duidelijke erkenning van de rol van ONP in de regelgeving 
voor de mobiele-communicatiesector en de noodzaak het ONP-kader te wijzigen 
overeenkomstig Resolutie 93/C213/01 van de Raad, zodat rekening_kan worden 
gehouden met de steeds meer aan concurrentie onderworpen omgeving, zoals het 
regelgevingsmechanisme voor interconnectie om toe te zien op een eerlijke 
29 
concurrentie waarbij prioriteit wordt gegeven aan commerciële overeenkomsten 
tussen de betrokkenen; 
Er wordt veel nadruk gelegd op het belang van met-discriminatie en voldoende 
transparantie in de verhouding tussen de mobiele exploitanten en de exploitanten 
van vaste netwerken, en tussen de mobiele exploitanten en hun diensten leverende 
takken, en op de noodzaak de mededingingsregels strikt toe te passen; 
De grote rol van de regelgevende instanties bij geschillenbeslechting en het 
vaststellen van richtsnoeren voor een gemeenschappelijke aanpak in heel de 
Europese Unie wordt op brede schaal erkend; 
Op het gebied van de dienstenlevering bestaat brede steun voor een aantal 
onderwerpen, terwijl voor andere een consensus thans nog niet mogelijk is: 
alle betrokken partijen van de sector betuigen steun voor de definitie van een 
geharmoniseerde verzameling minimumeisen voor een gedragscode voor 
dienstenleveranciers, waarin de rechten en plichten van dienstenlevering ten aanzien 
van zowel de exploitant als de eindgebruiker worden uiteengezet; 
een groot aantal betrokkenen wijst op de noodzaak roaming aan te moedigen als een 
middel om te zorgen voor paneuropese dienstenlevering en om de gebruikers een 
ruime keuze aan innovatieve diensten te kunnen aanbieden; 
in het algemeen wordt belang gehecht aan het wegnemen van beperkingen op de 
combinatie van verschillende diensten door dienstenleveranciers, omdat dit een 
belangrijke stimulans kan betekenen voor innovatieve dienstenlevenng, zowel op 
nationale als Europese schaal; 
ten aanzien van de verplichting voor mobiele netwerkexploitanten om in te gaan op 
redelijke verzoeken tot handelen van dienstenleveranciers, vinden de 
dienstenleveranciers zelf dat een dergelijke verplichting van groot belang is, met 
name om goede voorwaarden te scheppen voor een paneuropese dienstenlevering en 
voor de vernieuwende combinatie van verschillende mobiele (en eventueel vaste) 
diensten. Mobiele exploitanten leggen eerder de nadruk op commerciële autonomie 
en vinden dat zij zelf moeten kunnen bepalen hoe hun diensten worden 
gedistribueerd. Zij benadrukken dat in iedere overeenkomst rekening moet worden 
gehouden met het mededingingsrecht en normale commerciële praktijken 
Tot slot, met betrekking tot de infrastructuur: 
er bestaat een sterke erkenning van de noodzaak tot het instellen van een duidelijk 
regime met betrekking tot het recht zelf te voorzien in infrastructuur of gebruik te 
maken van de infrastructuur van derden, en met betrekking tot het recht op directe 
interconnectie voor mobiele exploitanten. Men is het er echter niet over eens in 
hoeverre een dergelijke beslissing moet worden genomen buiten de algemene context 
van de besprekingen over de liberalisatie van de infrastructuur; 
het wordt belangrijk gevonden te zorgen voor duidelijke richtsnoeren met 
voorwaarden en criteria om het delen van infrastructuur te rechtvaardigen of zelfs 
verplicht te stellen uit technische of milieutechnische overwegingen. 
30 
V.3 VEREISTE MAATREGELEN VOOR HET TOEKOMSTIGE 
REGELGEVINGSKADER 
Op basis van de ontvangen bijdragen en de tot stand gebrachte consensus acht de 
Commissie het nodig de prioriteiten voor de tenuitvoerlegging van het Groenboek op 
Europees niveau volgens de volgende lijnen vast te leggen: 
acties die specifiek zijn voor de mobiele sector; 
-~" acties in lijn met de algemene hervorming van de telecommunicatiesector; 
tijdschema's voor normalisatie, nummering en frequenties, en voor de goedkeuring 
van bindende beslissingen inzake de tenuitvoerlegging; 
de internationale agenda; 
waarborgen van het openbaar belang; 
universele mobiele telecommunicatiediensten (UMTS). 
Op deze prioriteiten wordt hieronder ingegaan. —-
VI PRIORITAIRE MAATREGELEN 
VI. 1 SECTORSPECIFIEKE MAATREGELEN 
VI. 1.1 Invoering van concurrentie 
De sector mobiele communicatie en Personal Communications wordt de komende 
tien jaar een van de belangrijkste groeigebieden in het 
telecommunicatielandschap. Voor een voorspoedige ontwikkeling wordt de 
liberalisering van de sector van essentieel belang geacht. 
Alle overgebleven uitsluitende en bijzondere rechten in de sector moeten zo 
spoedig mogelijk worden afgeschaft door middel van de volledige toepassing van 
de mededingingsregels van de Gemeenschap en waar nodig door wijziging van 
Richtlijn 90/388/EEG24. 
Deze maatregelen moeten zijn genomen vóór 1 januari 1996. 
VI. 1.2 Ontwikkeling van een gedragscode voor leveranciers van diensten 
Er moet een reeks minimumeisen worden opgesteld met de rechten en plichten van 
dienstenleveranciers, die door alle belanghebbenden in de sector moeten worden 
onderschreven. Deze minimumeisen moeten de grondslag vormen voor een 
gedragscode voor leveranciers van diensten, overeenkomstig de voorstellen van 
het Groenboek. 
De gedragscode moet zijn opgesteld vóór 1 januari 1996. Hij moet iedere twee 
jaar opnieuw worden bekeken, onder meer ten aanzien van de vraag of een 
vrijwillige gedragscode de belangen van consumenten voldoende waarborgt. 
24 Richtlijn van de Commissie van 28 juni 1990 betreffende de mededinging op de markten voor communicatiediensten (90/388/EEG; PB 
nr. L 192 van 24.7.1990, blz. 10). 
31 
VI. 1.3 Waarborgen van de markttoegang voor leveranciers van diensten 
In de meeste bijdragen wordt gewezen op de rol van de dienstenleveranciers bij de 
verdere ontwikkeling van de sector mobiele communicatie en Personal 
Communications. 
Overeenkomstig de standpunten van het Groenboek moeten leveranciers van 
diensten, onafhankelijk, dan wei geïntegreerd in of als onderdeel van de 
exploitatie van mobiele netwerken, de volledige commerciële vrijheid hebben om 
~~ een combinatie van diensten aan te bieden die in het kader van verschillende 
mobiele vergunningen worden verleend en om diensten in verschillende Lid-Staten 
aan te bieden, waarbij de enige voorwaarden die van de mededingingsregels van 
het Verdrag zijn. 
Met betrekking tot de vraag of de exploitanten van mobiele netwerken verplicht 
moeten worden aan redelijke verzoeken van dienstenleveranciers te voldoen, blijft 
de Commissie van mening dat dit een belangrijk principe is ter ondersteuning van 
de vernieuwing van de diensten en een paneuropees dienstenaanbod. Toch moet, 
in het licht van de bijdragen die tijdens de overlegprocedure zijn ontvangen, in dit 
stadium voorrang worden verleend aan commerciële overeenkomsten. 
Dit standpunt moet worden aangepast aan de ontwikkeling van de markt en 
worden onderzocht in het kader van de onder punt VI. 1.2 genoemde 
tweejaarlijkse studie van de dienstenmarkt. 
VI. 1.4 DCS 1800-ver-gunningen en toegang tot uitgebreide GSM-banden 
Ten einde de ontwikkeling van een zich over de gehele Unie uitstrekkende markt 
voor DCS 1800 mogelijk te maken, moeten de Lid-Staten zo spoedig mogelijk ten 
minste één vergunning verlenen voor het exploiteren van mobiele systemen 
volgens de DCS 1800-norm, ten laatste na de vaststelling van een ERC-besluit 
betreffende de toewijzing van DCS-frequenties en uiterlijk vóór 1 januari 1998. 
Om alle mogelijkheden van de GSM/DCS 1800-systeemfamilie25 te kunnen 
benutten, moeten de bestaande beperkingen op GSM-vergunningen met 
betrekking tot de toegang tot DCS 1800-frequenties of op DCS 1800-
vergunningen met betrekking tot de toegang tot uitgebreide GSM-banden uiterlijk 
tegen 1 januari 1998 worden afgeschaft. De toewijzing moet afhankelijk zijn van 
de beschikbaarheid van frequenties en een strenge toetsing aan de 
mededingingsregels van het Verdrag. 
Dit is in overeenstemming met het algemene standpunt van het Groenboek waarin 
wordt voorgesteld dat de exploitanten van mobiele netwerken de mogelijkheid 
moeten krijgen om verschillende mobiele diensten, die in het kader van 
verschillende vergunningen en/of op basis van verschillende 
technologieën/standaards worden aangeboden te combineren, dat er in nieuwe 
vergunningen geen beperkingen in deze zin worden ingevoerd en dat de 
beperkingen in bestaande vergunningen worden opgeheven. 
25 Volgens het commentaar in de GSM MoU moet GSM worden beschouwd als een systeemfamilie bestaande uit GSM fase 1, GSM fase 
2, GSM fase 2+, DCS 1800 en het DCS-1900-concept. 
32 
VI. 1.5 Public access/telepoint-toepasswgen en DECT-gebaseerde systemen 
Vóór 1 januari 1996 moeten de Lid-Staten vergunningen verlenen voor Public 
access/telepoint-toepassingen, met name voor systemen die werken volgens de 
DECT-norm. 
Ten einde de snelle verspreiding van Personal Communications diensten binnen 
een breed dienstenplatform te bevorderen, moeten bestaande beperkingen op 
combinaties van DECT- en andere mobiele technologieën/systemen in het kader 
~~ van bestaande vergunningen vóór 1 januari 1996 worden afgeschaft. 
Vooral de exploitanten van GSM/DCS 1800-netwerken moeten het recht hebben 
DECT-systemen zonder extra exploitatie- of spectrumvergunningen te installeren, 
te exploiteren en op hun netwerken aan te sluiten26. Een en ander mag enkel aan 
de mededingingsregels worden getoetst. 
VI. 1.6 Toestaan dat de exploitanten van mobiele netwerken openbare spraakdiensten 
aanbieden via het vaste netwerk 
Overeenkomstig de standpunten van het Groenboek moeten de exploitanten van 
mobiele netwerken of onafhankelijke dienstenleveranciers de mogelijlcReid krijgen 
om openbare spraakdiensten aan te bieden via het vaste netwerk zodra openbare 
spraaktelefonie via het vaste netwerk is geliberaliseerd. 
Dit moet ten laatste in overeenstemming zijn met het tijdschema voor de volledige 
liberalisering van openbare spraakdiensten als vastgesteld in Resolutie 
93/C213/01 van de Raad, namelijk 1 januari 1998, met waar nodig een extra 
overgangsperiode van maximaal 5 jaar voor Spanje, Ierland, Griekenland en 
Portugal en 2 jaar voor Luxemburg, afhankelijk van de voorwaarden die voor 
dergelijke vergunningen kunnen worden overeengekomen met betrekking tot 
verplichtingen tot universele dienstverlening of de gezamenlijke financiering van 
dergelijke verplichtingen, en met inachtneming van de mededingingsregels van het 
Verdrag. 
VI. 1.7 Afschaffing van de beperkingen voor exploitanten van vaste netwerken 
Parallel en in overeenstemming met het Groenboek moeten alle beperkingen voor 
exploitanten van openbare vaste netwerken met betrekking tot het betreden van 
draadloze en mobiele gebieden, die niet gerechtvaardigd zijn op grond van de 
mededingingsregels van het Verdrag, worden afgeschaft zodat een volledige 
combinatie van vaste en mobiele diensten mogelijk wordt en alle kansen worden 
geboden voor de ontwikkeling van Personal Communications diensten. 
Dit betekent dat dergelijke exploitanten niet van meetaf aan mogen worden 
uitgesloten van het direct of indirect aanvragen van een vergunning voor een of 
andere mobiele communicatiedienst. Bestaande verbodsbepalingen met betrekking 
tot dergelijke aanvragen moet ten laatste worden afgeschaft tegen de in Resolutie 
93/C213/01 van de Raad genoemde uiterste datum voor de volledige 
liberalisering, namelijk 1 januari 1998, met een extra overgangsperiode voor 
bovengenoemde Lid-Staten. Wel moet hierbij het markteffect worden onderzocht 
aan de hand van de mededingingsregels van het Verdrag. 
^6 Volgens het commentaar in de GSM MoU zal dit een stimulerend effect hebben op de implementatie van diensten volgens de DECT-
GSM-interworkingnorm, zoals momenteel door ETSI SMG gespecificeerd. 
33 
VI 1.8 Gerichte programma's ter ondersteuning van de markttoegang voor nieuwe 
mobiele technologieën: TFTS, ERMES, TETRA, DSRR 
Er moeten specifieke programma's worden opgezet om nieuwe mobiele 
technologieën die momenteel op de markt geïmplementeerd worden, waar nodig te 
ondersteunen. In het kader van deze programma's moeten ook studies worden 
uitgevoerd van de situatie met betrekking tot de markttoegang en de hoeveelheid 
steun die nu wordt gegeven, ten einde het wereldmarktpotentieel van de 
desbetreffende systemen en technologieën te verbeteren en eventuele maatregelen 
voor te stellen. 
De Commissie is voornemens studiecontracten toe te kennen voor studies van de 
situatie van de mobiele technologieën TFTS, ERMES, TETRA en DSRR27. In 
deze studies moet met name verslag worden uitgebracht over de verleende 
vergunningen, het waargenomen marktpotentieel in Europa en de rest van de 
wereld, de produkten die ontwikkeld zijn of worden en de beschikbaarheid van 
frequentiespectrum in de Lid-Staten van de Unie. 
Een en ander moet de planning vergemakkelijken van latere maatregelen voor een 
versnelde mvoenng van deze nieuwe mobiele technologieën op de markt. 
VI. 1.9 Fraudebestrijding 
Het frauduleus gebruik van mobiele diensten en apparatuur is uit het overleg naar 
voren gekomen als een belangrijke bron van ongerustheid. 
De Commissie wil dit verschijnsel van nabij volgen en, indien nodig, voorstellen 
doen, onder meer ten aanzien van de eis aan netwerkexploitanten om de 
Equipment Identification Register (EIR) voor digitale eind-apparatuur toe te 
passen en Physical Serial Numbers (PSN) toe te voegen aan analoge eind­
apparatuur. Maatregelen op dit gebied mogen echter de verdere ontwikkeling van 
roaming niet beperken. 
VI. 1.10 Europese vergunning voor satelliet-PCS 
Terwijl men algemeen van mening is dat vergunningen voor mobiele systemen het 
best op nationaal niveau kunnen worden verleend en het gecoördineerd verlenen 
van vergunningen in vele bijdragen als een voldoende maatregel werd beschouwd 
om te zorgen voor de nodige samenhang van een toekomstig UMTS, wordt ook 
op grote schaal gesteld dat satelliet-gebaseerde Personal Communications 
services (PCS) als een geval apart dienden te worden beschouwd, omdat zij 
geheel Europa kunnen bestrijken. 
TFTS: het nieuwe, door het ETSI ontwikkelde digitale Terrestnai Flight Telephone System (waarmee passagiers tijdens de vlucht 
kunnen telefoneren); 
ERMES: European Radio Messaging System, de nieuwe digitale semafonienorm; 
TETRA: Trans European Trunked Radio, de nieuwe, door het ETSI ontwikkelde digitale norm voor particuliere toepassingen op basis 
van gezamenlijk gebruik, bij voorbeeld door besloten gebruikersgroepen of door politiediensten (van bijzonder belang ook in verband 
met de uitvoering van het akkoord van Schengen, 
DSSR: Digital Short Range Radio, de nieuwe, door het ETSI ontwikkelde digitale norm voor particuliere mobiele radio. 
Voor nadere gegevens, zie het Groenboek. 
34 
Aangezien de vergunningen voor satelliet-gebaseerde Personal Communications 
systemen, ook de zogenaamde Low Earth Orbit Satellites (LEO's) tegen het 
voorjaar 1995 in de Verenigde Staten moeten worden verleend, moet er dringend 
een gecoördineerd standpunt worden ingenomen met betrekking tot de 
vergunningen voor een dergelijk systeem in de Unie. 
De Commissie is van oordeel dat in dit geval een maatregel op Unie-niveau 
duidelijk gewenst is om ongecoördineerd optreden te voorkomen en te zorgen voor 
een sterke Europese rol in deze wereldomspannende systemen van de toekomst. 
Met de mondiale aspecten van deze systemen moet terdege rekening worden 
gehouden. Zo moeten aan vergunningen onderworpen toepassingen op 
wederzijdse basis open staan voor bestaande en toekomstige wereldomspannende 
systemen,. 
Er moeten daarom procedures worden ontwikkeld voor het verlenen van 
vergunningen voor satelliet-gebaseerde Personal Communications systemen op 
gemeenschappelijke basis op Unie-niveau, waarbij de eerste vergunningen 
uiterlijk op 1 januari 1996 moeten worden verleend. 
VI. 1.11 Overlegprocedures 
In vele bijdragen wordt gewezen op het belang van een versterking van de 
overlegprocedures in de sector. In sommige bijdragen worden voorstellen gedaan 
voor de oprichting van een permanent overlegforum, waarin alle betrokkenen uit 
de sector bijeen worden gebracht. 
Dergelijke voorstellen sporen volkomen met de oproep in de mededeling van de 
Commissie van 19 juni 1994 als reactie op het verslag over Europa en de 
wereldwijde informatiemaatschappij28 tot intensievere partnerschapsvorming in 
de telecommunicatiesectorDe Commissie zou de oprichting van een dergelijk 
Europees Forum voor mobiele communicatie en Personal Communications dan 
ook steunen. 
VI.2 MAATREGELEN DIE VERBAND HOUDEN MET EEN ALGEMENE 
HERVORMING VAN DE TELECOMMUNICATIEVOORSCHRIFTEN 
(VEREIST TEGEN 1 JANUARI 1996) 
Een aantal noodzakelijke maatregelen houden verband met de algemene hervorming van de 
telecommunicatievoorschriften, die overeenkomstig Resolutie 93/C213/01 van de Raad29 
tegen 1 januari 1996 moet worden uitgevoerd. Het gaat hierbij om algemene kwesties zoals 
de toekomstige structuur van de coördinatie op het gebied van de regelgeving tussen de 
Lid-Staten en de eventuele toekomstige centrale regelgevingsautoriteit die in een aantal 
bijdragen wordt genoemd, alsmede een aantal specifieke maatregelen. 
Deze maatregelen worden hieronder besproken. 
^ "Europa en de informatiemaatschappij. Een actieplan." Mededeling van de Commissie, COM(94) 347, 19 juli 1994 
Resolutie van de Raad van 22 juli 1993 inzake het overzicht van de situatie in de telecommunicatiesector en de noodzaak voor verdere 
ontwikkeling op die markt (93/C213/01; PB nr C 213 van 6.8.1993, blz. 1). 
35 
VI. 2.1 Afschaffing van beperkingen op het gebruik van alternatieve infrastructuur 
binnen mobiele netwerken 
De vrije keuze van de vereiste infrastructuur voor exploitanten van mobiele 
netwerken was een van de belangrijkste kwesties die uit het overleg naar voren 
zijn gekomen. 
De Commissie blijft van mening dat de vrijheid voor de exploitanten van mobiele 
__ netwerken om hun netwerken te exploiteren en te ontwikkelen ten behoeve van de 
activiteiten waarin hun vergunning of machtiging voorziet, waaronder ook de 
vrije keuze van faciliteiten ter ondersteuning van dergelijke activiteiten, essentieel 
is om een passende economische grondslag voor dergelijke activiteiten te kunnen 
leggen. 
Naar aanleiding van het rapport over Europa en de wereldwijde 
informatiemaatschappij en zoals aangekondigd in haar mededeling van 19 
juli 1994, heeft de Commissie het eerste deel geproduceerd van het Groenboek 
betreffende de infrastructuur, waarin onder meer de algehele liberalisering van 
infrastructuur voor mobiele communicatie wordt voorgesteld.30. 
VI. 2.2 Regulering van interconnectie-overeenkomsten binnen het kader van Open 
Network Provison en de mededingingsregels van het Verdrag 
De Commissie heeft een mededeling geschreven over de toekomstige aanpassing 
van Open Network Provision aan een volledig op concurrentie gerichte 
omgeving31. In deze mededeling wordt een nieuwe richtlijn inzake Open Network 
Provision interconnectie voorgesteld, parallel met de tenuitvoerlegging van de 
mededingingsregels, om de beginselen en het kader voor de bevordering van 
interconnectie nader uit te werken. 
De belangrijkste oriëntaties op dit gebied zijn: 
commerciële onderhandelingen moeten de basis vormen voor 
interconnectie-overeenkomsten; 
de nationale regelgevende autoriteiten moeten een rol spelen bij het 
formuleren van de uitgangspunten bij de onderhandelingen; 
er moeten gemeenschappelijke beginselen worden toegepast voor het 
aanrekenen van interconnecties. 
Momenteel worden in opdracht van de Commissie twee uitvoerige studies verricht 
met betrekking tot kostentoerekening en interconnectie32. Deze studies zullen, na 
Groenboek betreffende de liberalisering van telecommunicatie-infrastructuren en kabeltelevisie-netwerken (deel I). 
•* * Stand van zaken en toekomstige aanpak inzake open toegang tot telecommunicatienetwerken en -diensten (Open Network Provision), 
mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (nog niet gepubliceerd) 
•* "Cost allocation and the general accounting principles to be used in the establishment of access charges in the context of telephone 
liberalisation in the EC, Arthur Andersen & Co., Turijn, Italie, 
"Interconnection in the context of Open Network Provision", Wissenschaftliches Institut fur Kommunikationsdienste GmbH, Bad 
Honnef, Duitsland 
36 
publikatie in oktober 1994, de basis vormen van een breed opgezet openbaar 
overleg, dat in december 1994 moet zijn voltooid. 
Voorstellen voor een interconnectierichtlijn zullen door de Commissie vóór 
1 januari 1996 worden ingediend. 
Voorts wordt ook een wijziging verwacht van Richtlijn 90/387/EEG 33, met name 
een aanpassing van de werkingssfeer ervan, met het oog op de algemene 
toepassing van de beginselen van gelijke toegang, transparantie, niet-discriminatie 
en evenredigheid, die van bijzonder groot belang zijn in verband met de 
procedures voor het verlenen van vergunningen. 
Parallel daarmee is de Commissie voornemens haar toetsing van interconnectie­
overeenkomsten aan de mededingingsregels van het Verdrag te verscherpen. 
VI. 2.3 Wijziging van Richtlijn 91/263/EEG imake de onderlinge erkenning van 
eindapparatuur 
Richtlijn 91/263/EEG34 moet vóór 1 januari 1996 worden gewijzigd zodat zij ook 
van toepassing is op mobiele eindapparatuur die niet op het openbare netwerk kan 
worden aangesloten, hetgeen momenteel buiten de werkingssfeer ervan valt. Tot 
de versnelde toepassing moet ook behoren de snellere vaststelling van 
gemeenschappelijke technische voorschriften (CTR's), met name voor 
eindapparatuur waarin nieuwe digitale mobiele technologie is gebruikt. Dank zij 
een versnelde toepassing van de Richtlijnen 91/263/EEG en 93/C97/EEG35 moet 
het ook mogelijk zijn eindapparatuur onderling te erkennen wanneer wordt 
voldaan aan de essentiële eisen voor die types van apparatuur waarvoor nog geen 
CTR's zijn vastgesteld. 
Op basis van de ontvangen bijdragen moeten onder meer de kwesties van de 
snelle aanpassingsprocedures voor TBR's en typegoedkeuringen voor toebehoren 
worden behandeld. 
VI. 2.4 Vaststelling van in behandeling zijnde voorstellen inzake de wederzijdse 
erkenning van verleende vergunningen 
De voorgestelde richtlijn inzake satellietvergunningen36, die ook betrekking heeft 
op satelliet-gebaseerde mobiele communicatie, is momenteel in behandeling bij de 
Raad. Naar verwacht zal de Raad vóór eind 1994 een gemeenschappelijk 
standpunt bepalen. 
Richtlijn van de Raad van 28 juni 1990 betreffende de totstandbrenging van de interne markt voor telecommunicatiediensten door 
middel van de tenuitvoerlegging van Open Network Provision (ONP) (90/387/EEG; PB L nr. 192 van 24.7 1990, blz. 1 ). 
34 Richtlijn van de Raad van 29 april 1991 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten betreffende 
eindapparatuur voor telecommunicatie en de onderlinge erkenning van de conformiteit van de apparatuur (91/263/EEG; PB nr. L 128 
van 23.5.1991, blz. 1). 
35 Richtlijn 93/97/EEG van de Raad van 29 oktober 1993 houdende aanvulling van Richtlijn 91/263/EEG wat de apparatuur voor 
satellietgrondslations betreft (93/97/EEG; PB nr. L 290 van 24.11.1993, blz. 1) 
36 Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad voor een beleid betreffende de wederzijdse erkenning van 
vergunningen en andere nationale machtigingen tot het aanbieden van satellietnetwerkdiensten en/of satellietcommunicatiediensten 
(COM(93)652def; PB nr. C 482 van 4.1.1994) 
37 
Het gewijzigde voorstel voor een algemene richtlijn inzake vergunningen voor 
telecommunicatie37 is niet van toepassing op mobiele communicatie De 
Commissie neemt nota van het voorbehoud Hat in het overleg is gemaakt 
betreffende de toepassing van het beginsel van de volledige wederzijdse erkenning 
op bepaalde gebieden van de mobiele communicatie, met name in verband met de 
toewijzing en de coördinatie van frequenties. 
VI.3 TIJDSCHEMA'S VOOR NORMALISATIE, NUMMERING EN FREQUENTIES 
EJS TIJDSCHEMA VOOR DE VASTSTELLING VAN BINDENDE BESLUITEN 
INZAKE DE TENUITVOERLEGGING 
De ontwikkeling van normen en van TBR's op het gebied van mobiele communicatie 
verloopt volgens overeengekomen procedures, die met name zijn vastgesteld 
overeenkomstig Richtlijn 91/263/EEG. 
Wat de coördinatie van frequenties en nummering betreft, zijn de in het Groenboek 
voorgestelde kaders, in samenwerking met respectievelijk het de ERC/ERO en het 
ECTRA/ETO38, intussen vastgesteld. Een MoU en een kadercontract zijn ondertekend 
tussen de Commissie en respectievelijk het ERC/ERO en het ECTRA/ETO, waarbij de 
Commissie de werkzaamheden betreffende de coördinatie van frequenties en_pummering 
aan deze organisaties toevertrouwt39. 
VI. 3.1 Normalisatie 
Voor de sector mobiele communicatie en Personal Communications is een aantal 
normen vastgesteld voor GSM (TBR5 fase 1 en TBR9 fase 1), ERMES (TBR7) 
en DECT (TBR6, TBR10 en TBR11). De meeste van deze normen zijn 
opgenomen in verplichte paneuropese specificaties voor typegoedkeuringen: 
Gemeenschappelijke Technische Voorschriften (CTR's). 
Verdere normen zijn door de Commissie aangevraagd voor GSM fase 2, GSM 
fase 2+, GSM half rate codec, DCS 1800, LEO-grondstations, TFTS en 
TETRA. Verwacht wordt dat deze normen in de loop van 1995 en 1996 worden 
vastgesteld. 
Gewijzigd voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de wederzijdse erkenning van vergunningen en 
andere nationale machtigingen tot het aanbieden van telecommunicatiediensten (COM(94) 41 def; PB nr. C 108 van 16.4.1994, blz. 
1) 
Het ERC en het ECTRA zijn opgericht als twee van de drie comités in de nieuwe structuur van het CEPT. 
ERC: European Radio Communications Committee. Het ERC heeft het European Radiocommunications Office (ERO) opgericht in 
Kopenhagen. 
ECTRA: European Committee for Telecommunications Regulatory Affairs. Het ECTRA heeft het European Telecommunications 
Office (ETO), dat op 1 september 1994 van start is gegaan, opgericht in Kopenhagen. 
Over een groot aantal eisen in verband met de werkzaamheden bestaat er overeenstemming of wordt er onderhandeld. Van bijzonder 
belang voor mobiele communicatie/Personal Communications zijn onder meer de volgende punten: 
- op het gebied van de planning/coördinatie van frequenties (ERC/ERO): eisen inzake DCS 1800, TETRA, draadloze LAN's, mobiele 
breedbandsystemen, satelliet-PCS, VSAT/SNG, mobiele satelliettoepassingen (algemeen), UMTS; 
- op het gebied van de planning/coördinatie van nummering (ECTRA/ETO): eisen inzake UPT, onder meer de Europese 
nummerruimte, PCS-nummering en overdraagbaarheid, niet-discriminatoire toegang tot nummering, aspecten van 
gebruikersvriendelijkheid van nummeringsystemen; 
- op het gebied van de ontwikkeling van vergunningsvoorwaarden (ECTRA/ETO): eisen inzake satelliet-PCS, mobiele 
satellietnetwerken en -diensten (algemeen), SNG. 
38 
VI. 3.2 Frequenties 
Om de ontwikkeling van nieuwe mobiele technologieën veilig te stellen zijn er 
bindende ERC-besluiten40 inzake de toewijzing van frequentiespectrum door het 
Europees Bureau voor radiocommunicatie nodig voor de volgende systemen: 
vóór 1 januari 1996: 
- TETRA, 
- DCS 1800, 
satelliet-gebaseerde Personal Communications systemen (waaronder Low 
Earth Orbiting satellietsystemen); 
vóór 1 januari 1998: 
UMTS, met als wereldwijde doelstelling het mogelijk maken van een vroege 
toekenning en een tijdschema voor de toewijzing van de banden die op de 
WARC92 gereserveerd zijn voor UTMS/FPLMTS. 
VI. 3.3 Nummering 
Wat de nummering van telecommunicatiediensten betreft, zijn er duidelijke 
beslissingen door het ECTRA nodig die het volgende mogelijk moeten maken: 
vóór 1 januari 1996: 
de totstandbrenging van een Europese nummerruimte voor gratis 
nummerdiensten; 
vóór 1 januari 1998: 
de totstandbrenging van een Europese nummerruimte voor een paneuropees 
dienstenaanbod; 
de totstandbrenging van een open en geïntegreerd nummeringsschema voor 
Europa waarbij (paneuropese) intelligente netwerkdiensten, diensten op het 
gebied van mobiele communicatie en Personal Communications en andere 
diensten in dit nieuwe schema kunnen worden opgenomen. 
Als onmiddellijke prioriteit moeten bij de huidige activiteiten die gericht zijn op 
een hervorming van nationale nummerstelsels rekening worden gehouden met de 
eis tot convergentie. Ook moeten de nationale regelgevende autoriteiten ervoor 
zorgen dat er tijdig nieuwe nummerblokken beschikbaar zijn voor nieuwkomers 
op de markt, met nummers van "gelijke kwaliteit" als die van andere 
marktdeelnemers. 
40 ERC-besluiten, zie het Groenboek 
39 
VI.4 DE INTERNATIONALE AGENDA 
VI. 4. J Toegang tot derde landen 
Een belangrijk forum waarlangs de Gemeenschap toegang tot markten in derde 
landen kan krijgen is de GATT (binnenkort de Wereldhandelsorganisatie WTO -
World Trade Organisation). De telecommunicatiesector en in het bijzonder de 
mobiele sector vallen rechtstreeks onder de GATT-voorschriften die de komende 
twee jaar moeten worden ontwikkeld tijdens onderhandelingen betreffende 
basistelecommunicatie. 
Deze onderhandelingen moeten niet alleen leiden tot onderlinge verbintenissen 
inzake markttoegang maar moeten ook de grondregels voor de toekomst helpen 
opstellen. Tot de desbetreffende onderwerpen behoort ook een verduidelijking van 
de manier waarop de GATT/WTO-beginselen van toepassing zijn in bijzondere 
situaties zoals mobiele communicatie, waarbij de toegang tot frequenties beperkt 
kan worden, en wereldwijde Personal Communications, die mondiale implicaties 
hebben voor de regelgeving. 
Internationale aspecten van de toewijzing van frequenties in de ITU en de kwestie 
van de wederzijdse erkenning van typegoedkeuringen op wereldschaal vergen ook 
dringend de aandacht. 
Op bilateraal niveau zal de Gemeenschap gezamenlijke standpunten moeten 
innemen met betrekking tot het verkrijgen van gelijkwaardige en effectieve 
markttoegang tot specifieke markten in derde landen. 
Gemeenschappelijke standpunten van de Gemeenschap moeten ook worden 
bepaald over kwesties die direct verband houden met handel en export op dit 
gebied. Uit de bijdragen is gebleken dat dit betrekking heeft op kwesties die met 
name in verband staan met de effectieve handhaving van intellectuele 
eigendomsrechten en beperkingen op de uitvoer van encryptietechnieken en 
andere gevoelige technologieën. 
VI. 4.2 Internationale coördinatie van de ontwikkeling naar UMTS 
Internationale coördinatie wordt een belangrijk aspect van de toekomstige 
ontwikkeling naar UMTS (zie hieronder). Het belangrijkste forum voor een 
dergelijke coördinatie zijn de ITU-werkzaamheden met betrekking tot de 
normalisatie voor het FPLMTS (Future Public Land Mobile Telecommunications 
System). 
Daarnaast wordt de ontwikkeling naar UTMS ook gecoördineerd tussen de 
Verenigde Staten, Japan en Europa door een platform met de naam FAMOUS 
(Future Advanced Mobile/Wireless Universal System). De Europese delegatie bij 
FAMOUS bestaat uit vertegenwoordigers van de Commissie, de vereniging van 
fabrikanten van telecommunicatie-apparatuur ECTEL en ETSI. 
De belangrijkste doelstellingen van FAMOUS zijn: blijven streven naar een 
gezamenlijke uitwisseling van ideeën om op mondiaal niveau in te spelen op de 
nieuwe behoeften van draadloze communicatiesystemen en -diensten van de derde 
generatie; een brede consensus bereiken over de eisen voor de invoering daarvan 
in het normalisatieproces; de besprekingen voortzetten over mogelijke opties voor 
internationale roaming en internationale samenwerking bevorderen voor mondiale 
interoperabiliteit van dergelijke systemen. 
40 
Informatie afkomstig van FAMOUS wordt doorgegeven aan de 
onderzoekprogramma's van de Unie op dit gebied (zie hieronder). 
VI. 4.3 De rol van Personal Communications in de informatiesnelwegen 
In het rapport over Europa en de wereldwijde informatiemaatschappij en het 
daaruit voortvloeiende actieplan van de Commissie van 19 juli 1994 is de nadruk 
gelegd op het belang van mobiele communicatie als hoofdelement bij de aanleg 
van de informatiesnelweg. 
De Commissie zal aan dit aspect de nodige aandacht besteden bij de verdere 
planning van de informatiesnelweg op zowel Europees als mondiaal niveau. 
VI.5 VRIJWARING VAN HET ALGEMEEN BELANG 
VI. 5.1 Ontwikkeling van een mondiaal actieprogramma voor gezondheid en veiligheid 
in de mobiele sector 
Toenemende aanvaarding door het grote publiek van het gebruik van 
radiofrequenties als communicatiemiddel vormt de grondslag voor de gehele 
mobiele communicatie-industrie. Daarom moet iedere bezorgdhëïâ over de 
gevaren van het gebruik van radiofrequenties ernstig worden genomen. De 
commentaren op het Groenboek hebben bevestigd dat deze bezorgdheid zich 
toespitst op twee grote gebieden: de mogelijke gevaren voor de menselijke 
gezondheid en de mogelijke elektromagnetische interferentie met andere 
elektronische apparatuur zoals pacemakers en hoorapparatuur. 
Er is brede steun voor het opzetten van een groot actieprogramma om het effect 
van radiostraling op de menselijke gezondheid en veiligheid te onderzoeken en de 
ontwikkeling van de nodige veiligheidsnormen te bespoedigen. 
De Commissie zal voorstellen voor een dergelijke programma doen vóór 
1 januari 1996. 
VI. 5.2 Permanente evaluatie van de milieu-effecten van de ontwikkeling van mobiele 
communicatie en Personal Communications 
Er bestaat algemene overeenstemming over de noodzaak van een permanente 
evaluatie van de milieu-effecten van mobiele communicatie en Personal 
Communications. Zo zal met name het delen van installaties het milieu-effect 
verkleinen doordat waar mogelijk een onnodige toename van zendmasten en 
aanverwante faciliteiten wordt vermeden. 
41 
Richtsnoeren voor overeenkomsten inzake het delen van faciliteiten in 
overeenstemming met de mededingingsregels van het Verdrag moeten worden 
uitgewerkt vóór 1 januari 1998. 
VI. 5.3 Permanent onderzoek van werkgelegenheidstrends en opleidingsbehoeften in de 
communicatiesector 
Bij het overleg hebben de vakbonden gewezen op de noodzaak het effect van de 
nieuwe technologische ontwikkelingen op de werkgelegenheid in de 
telecommunicatiesector te onderzoeken. 
Om te kunnen voldoen aan de stijgende vraag naar mobiele diensten richten de 
exploitanten meer celinstallaties op om de dekking te verbeteren, openen zij meer 
dienstencentra om klantenorders op te nemen, en stellen zij meer 
distributiekanalen in om diensten en apparatuur te verkopen. Al deze 
inspanningen worden vertaald in een permanente en toenemende behoefte van 
deze industrie aan geschoolde arbeidskrachten. Verwacht wordt dat als gevolg 
van deze activiteit de werkgelegenheid in het openbare cellulaire telefoniebedrijf 
met zo'n 10 tot 20 procent per jaar zal groeien. 
Aan een permanent onderzoek van de werkgelegenheidstrends en de daarmee 
verband houdende opleidingsbehoeften in de sector mobiele communicatie zal 
hoge prioriteit worden gegeven. 
VI. 5.4 Databescherming en bescherming van de persoonlijke levenssfeer 
De toekomstige ontwikkeling van mobiele en personal communications brengt 
belangrijke vragen met zich mee over de bescherming van de persoonlijke 
levenssfeer met betrekking tot het verwerken van persoonlijke gegevens. De 
concepten van person-to-person calling, unieke nummers voor individuen en 
persoonlijke kaarten moeten nauwkeurig worden onderzocht vanuit dit oogpunt 
om zorgen in aanmerking te nemen, zoals deze die reeds zijn gesteld met 
betrekking tot lijn-identificatie. Dit is opgenomen in het gewijzigde voorstel voor 
een Richtlijn over de bescherming van persoonlijke gegevens en levenssfeer in 
digitale telecommunicatie netwerken 41. Verder wordt verwacht dat de Raad voor 
het eind van het jaar een gemeenschappelijke positie zal aannemen over de 
kaderrichtlijn over databescherming 42. 
De Commissie zal een rapport uitbrengen dat de noodzaak onderzoekt voor 
verdere maatregelen betreffende de bescherming van persoonlijke gegevens voor 1 
januari 1996. 
Gewijzigd voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van persoonlijke gegevens en 
de persoonlijke levenssfeer in de context van digitale telecommunicatienetwerken, met name de Integrated Services Digital Networks 
(ISDN) en digitale mobiele netwerken, COM(94) 128 final, OJ C288, 13.06.1994. 
**2 Gewijzigd voorstel voor een Richtlijn van de Raad over de bescherming van individuen met betrekking tot het verwerken van 
persoonlijke gegevens en over de vrije uitwisseling van zulke gegevens, COM(92) 422 final, 15.10.1992. 
42 
VI.6 UNIVERSELE MOBIELE TELECOMMUNICATIEDIENSTEN 
VI. 6.1 Verdere steun voor de communautaire onderzoekprogramma's op het gebied 
van mobiele communicatie en telematica 
Het nieuwe programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling op het 
gebied van geavanceerde communicatietechnologieën en -diensten is door de Raad 
bij zijn beschikking van 27 juli 199443 vastgesteld. 
~~ Algemeen doel van het programma is het ontwikkelen van geavanceerde 
communicatiesystemen en -diensten ten behoeve van de economische 
ontwikkeling en de sociale samenhang in Europa, rekening houdend met de snelle 
ontwikkeling van de technologie, de veranderende regelgeving en de geboden 
kansen voor de ontwikkeling van geavanceerde transeuropese netwerken en 
diensten. 
Een van de hoofdgebieden voor technologische ontwikkeling zijn de netwerken 
voor mobiele en persoonlijke communicatie Doel is de te verwachten vraag naar 
persoonlijke communicatie na het jaar 2000 op te vangen en de Europese 
industrie in staat te stellen haar leiderspositie op dit gebied te handhaven. De 
nadruk komt te liggen op miniaturisatie, breedbandradiotechnologie, 
geavanceerde elektrische/optische technologieën, nieuwsoortige technieken voor 
meervoudige toegang en integratie van satelliet- en terrestrische netwerken. 
VI. 6.2 Ondersteuning van de werkzaamheden van de ETSI Special Mobile Group en 
bevordering van een UMTS MoU 
Het ETSI en in bijzonder het technisch comité SMG (Special Mobile Group) 
blijven de hoofdrolspelers bij de ontwikkeling van de GSM-systeemfamilie en 
technologieën van de derde generatie. 
De ETSI SMG concentreert momenteel zijn werkzaamheden op de uitbreiding 
van GSM met nieuwe mogelijkheden (fase 2, fase 2+, half-rate code). Verwacht 
wordt dat het accent in de Group geleidelijk verschuift naar UMTS. 
Om een dergelijke overgang vlot te laten verlopen zal de aanpak in de richting 
van UMTS-technologie wellicht gebaseerd worden op een verdere ontwikkeling 
van het huidige GSM-systeem met nieuwe functionaliteiten en uitgebreide 
breedbanddienstcapaciteiten. Een dergelijke aanpak lijkt de beste garanties te 
bieden dat het huidige succes van GSM kan worden overgedragen op de volgende 
generatie UMTS, met alle daaruit voortvloeiende voordelen voor de 
werkgelegenheid in de sector en de Europese economie. 
Voor de verdere ontwikkeling van UMTS is een gemeenschappelijke visie van 
alle betrokkenen uit de sector vereist. Daarom steunt de Commissie, 
overeenkomstig de klemtoon op partnerschappen met de sector die zij zelf in haar 
actieplan voor de informatiemaatschappij van 19 juli 1994 heeft gelegd, .de 
opstelling vóór 1 januari 1998 van een Memorandum of Understanding voor de 
ontwikkeling van UMTS op basis van de ervaring van het GSM MoU en 
voortbouwend op nationale initiatieven die momenteel op dit gebied worden 
genomen. 
Beschikking van de Raad van 27 juli 1994 houdende aanneming van een specifiek programma voor onderzoek en technologische 
ontwikkeling, inclusief demonstratie, op het gebied van geavanceerde communicatietechnologieën en -diensten (1994-1998) 
(94/572/EG), PB nr. L 222 van 26.8.1994, blz.35 
43 
VI. 6.3 Onderzoek naar het potentieel van een satelliet-gebaseerd UMTS 
Bij de Personal Communications diensten van de toekomst zal gebruik worden 
gemaakt van een mix van terrestrische technologieën zoals de GSM-
systeemfamilie en DECT en satelliet-gebaseerde systemen. Door integratie van de 
verschillende systemen in één omgeving, krijgen de gebruikers naadloze diensten 
aangeboden waartoe wereldwijd toegang kan worden verkregen. 
Momenteel staat Europa aan de top op het gebied van digitale technologie voor 
mobiele communicatie en Personal Communications. Systemen zoals GSM en 
DCS 1800/1900 zijn of worden wereldstandaards voor terrestrische systemen. 
Doordat terrestrische en satelliet-gebaseerde systemen elkaar van nature 
aanvullen is een gecombineerd systeemconcept bijzonder aantrekkelijk omdat 
daaruit grote wederzijdse voordelen kunnen worden gehaald. Vandaar het belang 
van een onderzoek naar de ontwikkeling van een satellietcomponent voor het 
toekomstige UMTS als voorwaarde voor het verdere succes van de huidige 
terrestrische digitale systemen in de volgende generatie netwerken voor mobiele 
communicatie en Personal Communications. 
Belangrijke voorwaarde hierbij is een sterke Europese aanwezigheid in satelliet-
gebaseerde Personal Communications systemen, gebaseerd op een vroege 
verlening van Europese vergunning voor dergelijke systemen. 
VII CONCLUSIES EN TIJDSCHEMA VOOR MAATREGELEN 
De sector mobiele communicatie en Personal Communications verkeert momenteel in een kritische 
fase van zijn ontwikkeling. Wil men de verdere ontwikkeling ervan veilig stellen en het potentieel 
ervan volledig benuttern, dan is een samenhangend en stabiel regelgevingskader voor de sector 
vereist. In deze mededeling worden de maatregelen genoemd die prioritair zijn voor de 
totstandbrenging van een dergelijk kader, waarvan de voornaamste elementen zijn aangegeven in 
het onderstaande Tijdschema voor maatregelen (TABEL 1). 
In het rapport over Europa en de wereldwijde informatiemaatschappij en in de mededeling van de 
Commissie van 19 juli 1994 is gewezen op het belang van mobiele communicatie en Personal 
Communications als belangrijke bouwsteen voor de toekomstige informatie-omgeving. In dit 
verband vormt het Groenboek inzake mobiele en Personal Communications, samen met het 
daaruit voortvloeiende overleg, een eerste belangrijke stap in de voorbereiding van de volledige 
liberalisering van de telecommunicatiemarkt in de EU op 1 januari 1998. 
De Commissie heeft het Groenboek gepubliceerd als raadgevend document met de bedoeling de 
standpunten te kennen van alle betrokkenen in de sector, alsmede van het Europees Parlement en 
de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. Er is breed opgezet 
overleg gepleegd, met openbare hoorzittingen, terwijl ook een groot aantal schriftelijke bijdragen 
is ontvangen. Op basis van dit overleg heeft de Commissie deze mededeling aan het Europees 
Parlement en de Raad en het bijgevoegde voorstel voor een resolutie van de Raad opgesteld. 
In het licht van het bovenstaande verzoekt de Commissie het Europees Parlement en de Raad deze 
mededeling goed te keuren en vraagt zij de Raad met aandrang de bijgevoegde resolutie aan te 
nemen. 
44 
TABEL 1: TIJDSCHEMA VOOR DE ONDER PUNT VI OMSCHREVEN MAATREGELEN 
Vóór 1 januari 1996 
Concurrentie. Volledige toepassing van de mededingingsregels van het Verdrag en waar nodig wijziging van Richtlijn 
90/388/EEG ten einde alle uitsluitende en bijzondere rechten in deze sector op te heffen (VI. 1.1) 
Gedragscode. Ontwikkeling van een gedragscode voor dienstenleveranciers (VI. 1.2) 
DECT. Vergemakkelijking van de toegang tot DECT en gecombineerd gebruik van DECT met andere technologieën, 
met name GSM/DCS 1800 (VI. 1.5 ) 
Ondersteuning van programma's. Opstelling van programma's ter bevordering van de marktintroductie van TFTS, 
ERMES, TETRA en DSRR. 
Satelliet-PCS. Overeenstemming over procedures voor het verlenen van vergunningen voor satelliet-gebaseerde 
Personal Communications op Unie-niveau en beginnen met vergunningprocedures (VI. 1.10) " 
Overleg. Bevordering van de totstandkoming van een Europees Forum voor mobiele communicatie en Personal 
Communications (VT. 1.11) 
Alternatieve infrastructuur. Opheffing van de beperkingen op alternatieve infrastructuur voor telecommunicatie en 
kabel-TV voor het aanbieden van mobiele communicatie, gebaseerd op een algemene benadering van de 
infrastructuurvoorschriften (VI.2.1 ) 
ONP, interconnectie en de mededingingsregels. Aanpassing van het kader voor Open Network Provision en voorstel 
voor een ONP-interconnectierichtlijn in het kader van een algemene hervorming van de telecommunicatie; toetsing van 
interconnectie-overeenkomsten aan de mededingingsregels van het Verdrag (VI.2.2) 
Onderlinge erkenning. Wijziging van Richtlijn 91/263/EEG inzake de onderlinge erkenning van typegoedkeuringen 
voor mobiele apparatuur (VI.2.3) 
In behandeling zijnde richtlijnen. Vaststelling van in behandeling zijnde richtlijnen (wederzijdse erkenning van 
satellietvergunningen en bescherming van gegevens en de persoonlijke levenssfeer) (VI.2.4/5) 
Frequenties. Vaststelling van ERC-besluiten inzake frequentiebanden voor TETRA, DCS 1800 en satelliet-gebaseerde 
Personal Communications, waaronder Low Earth Orbit satellietsystemen (LEO's) (VI.3.2) 
Nummering. Totstandbrenging van een Europese nummerruimte voor gratis nummerdiensten (VI.3.3) 
Normalisatie. Verlenen van mandaten voor normalisatie (VI.3.1) 
Fraude. Controle op het frauduleus gebruik van mobiele diensten en apparatuur en waar nodig onderzoek van 
maatregelen (VI. 1.9) 
Markten in derde landen. Zorgen voor internationale coördinatie en streven naar bevordering van gelijkwaardige 
toegang tot markten in derde landen (VI.4.1 ) 
Gezondheid en veiligheid. Ontwikkeling van een mondiaal actieprogramma voor gezondheid en 
Werkgelegenheid en opleiding. Onderzoek van werkgelegenheidstrends en opleidingsbehoeften (VI.5.3) 
45 
Vóór 1 januari 1998 
Toegang voor dienstenleveranciers. Overzicht van de situatie ten aanzien van de markttoegang voor 
dienstenleveranciers (VI. 1.3) 
DCS 1800 vergunningen. Zorgen voor toegang tot DCS 1800 en uitgebreide GSM-banden in alle Lid-Staten (VI. 1.4) 
Combinaties van mobiele diensten. In een eerste fase, toestaan van een volledige combinatie van verschillende 
mobiele technologieën, onder meer de componenten van de GSM-systeemfamilie (GSM/DCS 1800) en opheffing van 
alle resterende beperkingen (VI. 1.6) 
Combinaties van vaste en mobiele diensten. In een tweede fase, toestaan van een volledige combinatie van vaste en 
mobiele diensten overeenkomstig het schema voor de volledige liberalisering van openbare spraakdiensten met extra 
overgangsperioden voor bepaalde Lid-Staten, zoals vastgesteld bij Resolutie 93/C213/01 van de Raad (VI. 1.7) 
UMTS-frequenties. Vaststelling van een ERC-besluit inzake de frequentiebanden voor UMTS (VI.3.2) 
Nummerruimte. Totstandbrenging van een Europese nummerruimte voor een paneuropees dienstenaanbod, waaronder 
eisen inzake Personal Communications (VI.3.3) ~~" 
Milieu, delen van infrastructuur. Opstelling van algemene richtsnoeren (Vl.5.2) 
UMTS MoU. Verdere ondersteuning van de werkzaamheden voor het Universal Mobile Telecommunications System 
(UMTS) en bevordering van de totstandkoming van een Memorandum of Understanding voor UMTS russen alle 
betrokken partijen (VI.6.2 
46 

BIJLAGE 1 
SAMENVATTING VAN HET GROENBOEK 
INZAKE MOBIELE COMMUNICATIE EN PERSONAL COMMUNICATIONS 
Het Groenboek met de titel "Naar de Personal Communications Omgeving: Groenboek inzake een 
gemeenschappelijke benadering op het gebied van mobiele en Personal Communications in de Europese 
Unie" (COM(94) 145, 27 april 1994) biedt een uitvoerige analyse van de sector en stelt een 
samenhangend geheel van standpunten voor ten aanzien van de toekomstige ontwikkeling van de sector. 
Er worden vijf grote veranderingen voorgesteld om de hinderpalen voor de verdere ontwikkeling weg te 
nemen. 
1 afschaffing van de overgebleven uitsluitende en bijzondere rechten in de sector, in verband 
waarmee zo nodig passende vergunningsvoorwaarden moeten worden uitgewerkt; 
2 opheffing van alle beperkingen op het aanbieden van mobiele diensten zowel voor 
onafhankelijke leveranciers van diensten als voor de directe levering van diensten door 
exploitanten van mobiele netwerken. 
Dit dient onder meer betrekking te hebben op de vrijheid om een combinatie aan te bieden van 
diensten die onder verschillende vergunningen worden geleverd, de mogelijkheid om diensten in 
verschillende Lid-Staten aan te bieden en de opheffing van bestaande beperkingen; 
3 volledige vrijheid voor de exploitanten van mobiele netwerken om hun netwerken te 
exploiteren en te ontwikkelen ten behoeve van de activiteiten waarin hun vergunning of 
machtiging voorziet. 
Dit dient onder meer betrekking te hebben op het recht om zelf de infrastructuur voor de 
uitvoering van deze activiteiten te leveren of daarvoor de infrastructuur van derden te gebruiken, 
dan wel gezamenlijk gebruik van infrastructuren te maken; 
4 onbeperkt gecombineerd aanbod van diensten via vaste en mobiele netwerken binnen het 
globale tijdschema dat in Resolutie 93/C213/01 van 22 juli 1993 is vastgesteld voor de volledige 
liberalisering van openbare spraakdiensten via het vaste netwerk; 
Dit betekent dat mobiele exploitanten of onafhankelijke leveranciers van diensten moeten kunnen 
meedingen om vergunningen voor de wederverkoop van capaciteit op het vaste netwerk en dat 
alle bestaande beperkingen voor de toegang van exploitanten van vaste netwerken tot mobiele 
markten moeten worden opgeheven, waarbij de mededingingsregels van het Verdrag, met name 
Verordening 89/4064/EEG van de Raad betreffende de controle op concentraties en de 
bepalingen van het Verdrag inzake misbruik van dominerende posities, uiteraard moeten worden 
nagekomen. 
5 vergemakkelijking van paneuropese exploitatie en levering van diensten 
Dit dient onder meer betrekking te hebben op het verder uitwerken van onderlinge erkenning van 
typegoedkeuring van mobiele eindapparatuur en de coördinatie van procedures voor de verlening 
van vergunningen en machtigingen, waar een en ander nodig is om de ontwikkeling van 
transeuropese netwerken te vergemakkelijken. 
47 
Op basis van deze voorgestelde grote veranderingen, worden in het Groenboek gedetailleerde 
standpunten voorgesteld met betrekking tot: 
—> vergunningsvoorwaarden voor exploitanten van mobiele netwerken; 
—> levering van diensten; 
—> interconnectie; 
—» infrastructuur; 
-» radiofrequenties; 
—> nummering; 
-> het op gang brengen van de ontwikkeling in de richting van Personal Communications 
diensten. 
In het Groenboek worden maatregelen voorgesteld die moeten worden genomen met betrekking 
tot: __ 
—> invoering van concurrentie; 
—> aanpassing van het kader voor Open Network Provision; 
—» onderlinge erkenning van typegoedkeuringen van mobiele apparatuur; 
—> wederzijdse erkenning van vergunningen; 
-> opstelling van een paneuropese gedragscode voor leveranciers van diensten; 
—» kader voor de coördinatie van radiofrequenties; 
—> kader voor de coördinatie op het gebied van de nummering; 
->• bescherming van persoonlijke gegevens en de persoonlijke levenssfeer in het kader van 
digitale mobiele communicatienetten. 
Voorts wordt in het Groenboek een reeks begeleidende actielijnen voorgelegd voor commentaar: 
—> waarborgen van de veiligheid en rekening houden met milieu-aspecten in de toekomstige 
omgeving voor mobiele en Personal Communications; 
-» bevordering van normalisatie met het oog op interconnectie en interoperabiliteit; 
—> vaststelling van prioriteiten voor frequentiecoördinatie in verband met mobiele 
communicatie en Personal Communications; 
—> aanzet tot coördinatie van de nummering en ontwikkeling van een Europese nummerruimte 
voor Personal Communications; 
—> vergemakkelijking van de ontwikkeling van transeuropese netwerken op basis van mobiele 
communicatie en Personal Communications technologieën; 
48 
-» opstellen van gemeenschappelijke standpunten van de Gemeenschap ten aanzien van derde 
landen en waarborgen van de toegang tot de markten van die landen; 
-> verdere ondersteuning van de ontwikkeling naar het Universal Mobile Telecommunications 
System. 
49 

BIJLAGE 2 
LIJST VAN DEELNEMERS AAN HET OVERLEG OVER HET 
GROENBOEK 1994 OVER MOBIELE EN PERSONAL COMMUNICATIONS 
HOORZITTINGEN 
Algemene overlegvergadering, 16 en 17 juni 1994, ongeveer 210 deelnemers 
Ronde tafel voor de voorzitter van exploitanten van vaste en mobiele netwerken, 28 juni 1994, 
67 deelnemers 
Vergadering met dienstenleveranciers, 28 juli 1994, 26 deelnemers 
Vergadering met GSM MoU, 29 juli 1994 
Vergadering met consumentenorganisaties, 1 september 1994 
Vergadering met vakbonden, 21 september 1994 
SCHRIFTELIJKE BIJDRAGEN 
Verenigingen 
Bedrijfstelecommunicatie Grootgebruikers 
Bureau Europeen des Unions de Consommateurs 
CEPT/ERC 
CEPT/ECTRA/ERC 
Club Informatique des Grandes Entreprises Françaises 
Conseil National du Patronat Français 
Deutsche MoU zu Personal Communications 
EC Committee of the American Chamber of Commerce 
ECTEL 
ERMES-MoU 
ETNO 
Eurocontrol 
Europaischer Rat der Vereinigungen der Fernmeldebenutzer (ECTUA) 
Europàische Datenschutzbeauftragte 
Federation of the Electronics Industry (FEI) 
GSM-MoU 
Internationale Handelskammer 
Internationale du Personnel des Postes, Télégraphes et Telephones 
Joint Committee of Telecommunications 
LMT - Verband norwegischer Lieferanten 
Matka viestintoimittaj at 
Syndicat des industries de matériel professionel électronique et radioélectrique (SPER) 
UNICE 
50 
Afzonderlijke organisaties 
Airtouch International 
Alcatel 
Allgon AB 
AT&T 
ATC Finland 
Belgacom 
British Telecom 
Bundesministerium fur Post und Telekommunikation 
Cellcom 
Cellnet 
CommEd Ltd 
Department of Trade and Industry 
Deutsche Bundespost Telekom 
E-Plus Mobilfunk 
Ericsson International 
France Telecom 
Gesellschaft für Datenfunk mbH 
Hoskyns Group plc 
Instituto das Comunicacöes de Portugal (ICP) 
Makitorppa 
Mannesmann Mobilfunk 
Media & Technology International 
Mercury Communications 
Mercury one2one 
Ministerium fïir Verkehr und Kommunikation, Finnland 
Mobile Systems International 
Mobil Tele Leverantorerna 
Motorola 
Nokia 
Österreichische Postverwaltung 
Omnitel Pronto Italia 
Orange Personal Communications 
OTE 
Portugal Telecom 
Post & Telestyrelsen 
PTT Telecom Niederlande 
Raad voor Verkeer en Waterstaat 
Société Française du Radiotéléphone (SFR) 
Shell International Petroleum Maatschappij BV 
Sistelcom 
STET 
Swissphone Telecommunications 
'Falkland International (UK) Ltd 
Telecel 
Telecom Eirearm 
Telecom Finland 
Telefonica 
Telia 
Uniqueair 
Vodafone Group plc 
Vodafone S.A. 
51 
BIJLAGE 3 
LIJST VAN AFKORTINGEN 
CEPT European Conference of Postal and Telecommunications Administrations 
CT2 Standard for Cellular Telephony 
CTR Common Technical Regulation 
DCS-1800 Digital Communication Standard for Cellular Communications 
DECT Digital European Cordless Telecommunications 
DSRR Digital Short Range Radio 
ECTEL Telecommunications Equipment Manufacturers Association 
ECTRA European Committee for Telecommunications Regulatory Affairs 
EIR Equipment Identification Register 
ENF European Numbering Forum 
ERC European Radiocommunications Committee 
ERMES European Radio Messaging System 
ERO European Radiocommunications Office 
ETO European Telecommunications Office 
ETS European Telecommunications Standard 
ETSI European Telecommunications Standards Institute 
FAMOUS Future Advanced Mobile Wireless Universal System 
FPLMTS Future Public Land Mobile Telecommunications System 
GSM Global System for Mobile 
IN Intelligent Network 
ISDN Integrated Services Digital Networks 
ITU International Telecommunications Union 
LAN Local Area Network 
LEOs Low Earth Orbit Satellite 
NRA National Regulatory Authority 
ONP Open Network Provision 
PBX Private Branch Exchange 
PCS - Personal Communications Services 
PMR Private Mobile Radio 
PSN Physical Serial Numbers 
SIM Subscriber Identification Module 
SMG Special Mobile Group 
SNG Satellite News Gathering 
TBR Technical Basis for Regulation 
TETRA Trans European Trunked Radio 
TFTS Terrestrial Flight Telephone System 
TO Telecommunications Organisation 
UMTS Universal Mobile Telecommunications Systems 
VSAT Very Small Aperture Terminal 
WARC World Administrative Radio Conference 
52 

Voorstel 
voor een resolutie van de Raad van [] 
inzake de verdere ontwikkeling van 
mobiele communicatie en Personal Communications 
in de Europese Unie 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, 
Overwegende dat de Raad, naar aanleiding van het overzicht van de situatie in de 
telecommunicatiesector van 1992, in zijn resolutie van 22 juli 199344 de Commissie verzocht een 
Groenboek over mobiele communicatie en Personal Communications te publiceren; 
Overwegende dat de Commissie op 27 april 1994 haar Groenboek inzake een gemeenschappelijke 
benadering op het gebied van mobiele en Personal Communications45 aannam; 
Overwegende dat de Commissie, op basis van het brede overleg, een mededeling aan het Europees 
Parlement en de Raad heeft gezonden over het resultaat van het overleg betreffende het Groenboek over 
mobiele en Personal Communications, 
VERWELKOMT het brede overleg dat door de Commissie is uitgevoerd over de hoofdbeginselen en 
doelstellingen van het Groenboek over mobiele en Personal Communications en NEEMT NOTA VAN 
de overeenstemming die daaruit resulteerde, alsook van de gebieden waar geen volledige 
overeenstemming werd bereikt. 
STEUNT de ontwikkeling van een raamwerk voor mobiele en Personal Communications zowel door 
sector specifieke actie als door actie in de context van de allesomvattende hervorming van de 
telecommunicatie sector. 
BESCHOUWT ALS PRIORITEITEN VOOR SECTOR SPECIFIEKE ACTIE maatregelen op het 
niveau van de Unie gericht op het verzekeren van: 
1. de invoering van concurrentie waar dit nog niet het geval is, waarbij het aantal te verlenen 
mobiele vergunningen alleen beperkt kan worden op grond van essentiële eisen en specificaties 
ten aanzien van de openbare dienstverlening, in de vorm van handelsvoorschriften; 
Resolutie van de Raad van 22 juli 1993 inzake het overzicht van de situatie in de telecommunicatiesector en de noodzaak voor verdere 
ontwikkeling op die markt (93/C213/01 ; PB nr. C 213 van 6.8.1993, blz. 1 ). 
Naar de Personal Communications Omgeving: Groenboek inzake een gemeenschappelijke benadering op hel gebied van mobiele en 
Personal Communications in de Europese Unie (COM(94) 145 def., 27.4.1994) 
53 
2. het waarborgen van de markttoegang voor dienstenleveranciers en bevordering van de 
ontwikkeling van een gedragscode voor dienstenleveranciers waarbij met name aandacht wordt 
besteed aan de bescherming van de belangen van consumenten, 
3. het waarborgen van tijdige toegang tot DECT en DCS 1800 frequenties en de snelle 
beschikbaarheid van adequaat frequentiespectrum op pan-Europese basis om de ontwikkeling 
van bestaande en nieuwe mobiele technologien en systemen te ondersteunen, zoals TETRA, 
ERMES, DCS 1800 en satelliet-gebaseerde Personal Communications diensten, alsook het 
verwijderen van beperkingen met betrekking tot de innovatieve combinatie van verschillende 
mobiele technologieën; 
4. het toestaan van een volledige combinatie van vaste en mobiele technologieën, overeenkomstig 
het tijdschema voor de volledige liberalisering van de openbare spraakdiensten met extra 
overgangsperioden voor bepaalde Lid-Staten, zoals vastgelegd bij Resolutie 93/C213/01 van de 
Raad, ten einde de volwaardige ontwikkeling van Personal Communications diensten mogelijk te 
maken; 
5. het totstandkomen van een geharmoniseerde aanpak voor het verlenen van vergunningen voor 
satelliet-gebaseerd Personal Communications en dat procedures voor het verlenen van 
vergunningen voor zulke systemen in een vroeg stadium op Unie niveau worden geinitieerd. 
BESCHOUWT ALS GEBIEDEN VOOR PRIORITEITSACTIE VOOR MOBIELE EN PERSONAL 
COMMUNICATIONS BINNEN HET KADER VAN DE ALGEHELE HERVORMING VAN DE 
TELECOMMUNICATIE: 
1. het onderzoeken van beperkingen op alternatieve infrastructuur voor telecommunicatie en kabel-
TV voor het aanbieden van mobiele communicatie, in het kader van de algemene aanpak van de 
infrastructuurvoorschriften, met het oog op de afschaffing van dergelijke beperkingen; 
2. de ontwikkeling van een regelgevingsstelsel voor interconnectie op basis van het ONP-kader, 
gewijzigd overeenkomstig Resolutie 93/C213/01 van de Raad en de mededingingsregels van de 
EU, waarbij voorrang wordt gegeven aan handelsovereenkomsten tussen de partijen onder 
toezicht van regelgevende autoriteiten en strenge toetsing aan de mededingingsregels van het 
Verdrag; 
3. het vastleggen van een passend regelgevingskader voor de mobiele sector, gebaseerd op huidige 
regelgevende voorstellen en aanvaarde Richtlijnen, in relatie tot de bescherming van gegevens en 
van de persoonlijke levenssfeer, de onderlinge erkenning van licenties en de onderlinge erkenning 
van typegoedkeuring voor eindapparatuur; 
NEEMT NOTA VAN DE NOODZAAK TOT AANVULLENDE ACTIE om de allesomvattende 
regelgevende en technologische omgeving te ontwikkelen : 
1. het vastleggen van duidelijke schema's voor standaardisatie, nummering en frequenties, tesamen 
met tijdschema's voor bindende beslissingen over de implementatie door de Lidstaten, alsook 
voor overeenstemming over het totstandbrengen van een Europese nummerruimte waarbij in 
aanmerking genomen de eisen die gesteld worden door mobiele en Personal Communications b.v. 
voor overdraagbare nummers; 
2. om het publieke vertrouwen in de ontwikkeling van mobiele communicatie te behouden, moet er 
een actieprogramma worden opgezet om een aantal onderwerpen op te pakken die verbonden zijn 
met het publiek belang, namelijk: 
54 
het vaststellen van de invloed van radiofrequentie straling op de menselijke gezondheid en 
het versnellen van de ontwikkeling van de noodzakelijke veiligheidsstandaards; 
het onderzoeken van het effect op de werkgelegenheid en de herscholingsbehoeften in de 
sector; 
het bestuderen van zaken gerelateerd aan frauduleus gebruik van mobiele diensten en 
apparatuur, alsook andere zaken met betrekking tot bescherming van de consument; het 
voorstellen van passende maatregelen waar noodzakelijk op Unie-niveau; controle op de 
ontwikkelingen van tarieven en tariefstructuren (versus kostprijzen), met inbegrip van 
abonnementsgelden en prijzen voor apparatuur, om het economische belang van de 
consument te beschermen; 
3. het treffen van de nodige maatregelen om het succes van de toekomstige Europese systemen en 
normen op nieuwe wereldmarkten voor mobiele communicatie en Personal Communications te 
verzekeren, met bijzondere aandacht voor de rol van het toekomstige Universele Mobiele 
Telecommunicatie Systeem (UMTS). 
BENADRUKT het belang van gelijkwaardige en effectieve toegang tot markten van derde" landen en, 
waar mogelijk, van de volledige toevlucht tot internationale standaards, te bereiken door bilaterale en 
multilaterale onderhandelingen uitgevoerd op het niveau van de Unie, met betrekking tot technologieën, 
apparatuur en diensten voor mobiele en Personal Communications. 
STEUNT de totstandkoming van een Europees Forum voor mobiele en Personal Communications 
NEEMT NOTA VAN de voorstellen en tijdschema's van de Commissie in haar Mededeling en 
SPOORT DE COMMISSIE ER TOE AAN de noodzakelijke maatregelen te nemen en, waar van 
toepassing, te zorgen voor overeenkomsten en vaste beslissingen tot implementatie, in samenwerking 
met de relevante Europese lichamen op de gebieden van frequentie, nummering, licensering en 
standaardisatie. 
VERZOEKT DE COMMISSIE VERSLAG UIT TE BRENGEN AAN DE RAAD EN HET 
PARLEMENT 
tegen 1 januari 1996, over de vorderingen bij de uitvoering en de effecten van bovengenoemde 
maatregelen. 
55 


ISSN 0254-1513 
COM (94) 492 def. 
DOCUMENTEN 
NL is 
Catalogusnummer : CB-CO-94-564-NL-C 
ISBN 92-77-82893-5 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg