Advies van het Comité van de Regio's over de "Mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's 'Een Europees initiatief op het gebied van de elektronische handel'"

(98/C 180/03)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gelet op de Mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's betreffende een Europees initiatief op het gebied van de elektronische handel ();

gelet op het Besluit van de Commissie van 18 april 1997 om overeenkomstig artikel 198 C, eerste alinea, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Comité van de Regio's dienaangaande te raadplegen;

gelet op het Besluit van zijn Bureau van 11 juni 1997 om subcommissie 3 "Telecommunicatie" met de voorbereiding van de werkzaamheden ervan te belasten;

gelet op het door subcommissie 3 op 13 november 1997 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 350/97 rev.); rapporteur: de heer Latva-Rasku ();

heeft tijdens zijn 22e zitting van 12 en 13 maart 1998 (vergadering van 12 maart) volgend advies uitgebracht.

1. Achtergrond

1.1. Doel van het in de Mededeling voorgestelde Europees initiatief op het gebied van elektronische handel is het scheppen van gunstige voorwaarden voor een krachtige groei van de elektronische handel in Europa. Beoogd wordt een coherent beleidskader voor toekomstige maatregelen van de EU te scheppen en een gemeenschappelijk Europees standpunt te bepalen om op den duur via internationale onderhandelingen tot wereldwijde consensus te komen.

1.2. Uitgangspunt van het initiatief vormen de specifieke kenmerken van Europese ondernemingen en hun sociale en culturele diversiteit. In het initiatief wordt voorgesteld een Europese aanpak uit te werken ter ontwikkeling van de elektronische handel op de wereldmarkt.

1.3. Om de elektronische handel te bevorderen, is het volgens het initiatief noodzakelijk een politiek debat op gang te brengen en over te gaan tot maatregelen, actief te streven naar wereldwijde interoperabiliteit, te zorgen voor een op de principes van de interne markt stoelend wetgevend- en regelgevend kader, een gunstig bedrijfsklimaat te bevorderen en synergie tussen elektronische handel en elektronische administratie tot stand te brengen.

1.4. De naar verwachting snelle groei van de elektronische handel zal volgens het Comité van grote invloed zal zijn op de regio's en tal van mogelijkheden bieden aan de consument en het bedrijfsleven in Europa. In de politieke maatregelen dienen zowel de regio's als de nationale overheden en de Europese instellingen hun inbreng te hebben.

2. Inhoud van de mededeling

2.1. Elektronische handel biedt nieuwe uitdagingen en kansen. Naast de klassieke activiteiten omvat elektronische handel immers grotendeels geheel nieuwe activiteiten. De algemene verbreiding van Internet is van doorslaggevende invloed en creëert nieuwe vormen van handel en mogelijkheden.

2.2. Handel, industrie en overheid staan voor de uitdaging in een snel tempo over te gaan op directe en indirecte elektronische handel. Om elektronische handel mogelijk te maken, moeten efficiënte distributiekanalen ontwikkeld worden.

2.3. Door optimaal te profiteren van de voordelen van de interne markt en één Europese munt kan Europa zijn positie ten opzichte van zijn voornaamste concurrenten verbeteren en bijdragen tot de verbreiding van de elektronische handel.

2.4. Een open en op basis van concurrentie functionerende telecommunicatiemarkt zal een positief effect hebben op de ontwikkeling van de voor de elektronische handel benodigde infrastructuur voor datacommunicatie.

2.5. Gestreefd moet worden naar wereldwijde interoperabiliteit van elektronische handelssystemen. Daarnaast is het zaak betalingssystemen te ontwikkelen.

2.6. Binnen de Europese Unie dient een coherent geheel van wet- en regelgeving te worden ontwikkeld. Om het vertrouwen van consument en bedrijfsleven te winnen, dient de aandacht met name uit te gaan naar veilige technologieën en mondiale overeenkomsten op het gebied van de elektronische handel.

2.7. Door o.a. voorlichting over de mogelijkheden van de elektronische handel, scholing en proefprojecten dient een gunstig bedrijfsklimaat voor de elektronische handel te worden geschapen. De overheidsdiensten is een voortrekkersfunctie toebedacht: zij dienen zo snel mogelijk met elektronische handelssystemen te gaan werken.

2.8. De specifieke maatregelen van het Europees initiatief op het terrein van de elektronische handel dienen te worden gezien in het ruimere verband van de informatiemaatschappij-initiatieven, en met name van het desbetreffende doorlopende actieplan. Politieke doelstelling van de Commissie is dit geheel van technologische, wettelijke en ondersteuningsmaatregelen uiterlijk in 2000 te implementeren. Snelle implementering ziet zij als een dringende noodzaak.

3. Opmerkingen met betrekking tot de Mededeling

3.1. Het belang van de elektronische handel in het algemeen

3.1.1. Het Comité stelt vast dat de elektronische handel uitermate belangrijk is voor de ontwikkeling van de informatiemaatschappij en Europa enorme kansen biedt.

3.1.2. Het Comité wijst er op dat het in de concurrentiestrijd op de elektronische wereldmarkt erop aan komt de sterke punten van Europa (o.a. culturele verscheidenheid, gemeenschappelijke markt en munt, sterk ontwikkelde technologie- en telecommunicatie-infrastructuur) niet onbenut te laten.

3.1.3. Het Comité wijst de Commissie op de grote betekenis van de Europese integratie bij het gebruikmaken van de mogelijkheden die de elektronische handel biedt.

3.1.4. Het Comité van de Regio's stelt niettemin vast dat de snelle groei van de elektronische handel niet alleen positieve mogelijkheden met zich meebrengt voor de regio's (zoals grotere markten, betere dienstverlening in afgelegen gebieden), maar ook risico's (b.v. concentratie van de handel, grotere verschillen tussen de regio's in Europa). Daarnaast kunnen er de nodige moeilijkheden zijn om te bepalen of het aanbieden van goederen en diensten conform de wetgeving geschiedt, omdat de Internet-handel al naar gelang de wetgeving die in een regio van toepassing is, problemen kan opleveren.

3.2. Infrastructuur, technologie, diensten

3.2.1. Het Comité acht het van groot belang dat voor de infrastructuur en diensten van de elektronische handel de regionale verschillen in prijs, kwaliteit en beschikbaarheid worden rechtgetrokken zodat de afgelegen gebieden volledig toegang tot de wereldmarkt hebben en geen regio's uitgesloten worden.

3.2.2. Het Comité wijst op het belang van de Europese structuurfondsen om regionale verschillen recht te trekken en tegelijkertijd gelijkwaardige mogelijkheden te scheppen voor toegang tot de wereldmarkt.

3.2.3. Het Comité hecht er groot belang aan dat op regionaal niveau de elektronische handel in het bedrijfsleven en bij de overheid horizontaal en per branche wordt gestimuleerd. Vanuit regionaal oogpunt is het ook belangrijk om voorwaarden te scheppen voor elektronische handel in de landbouwsector en andere sectoren op het platteland.

3.2.4. Het Comité is van mening dat haast moet worden gemaakt met de standaardisering van de Europese elektronische handel om er voor te zorgen dat deze compatibel is met andere handelssystemen in de wereld.

3.2.5. In samenwerking met het bedrijfsleven, de consument en de overheid en met inachtneming van de culturele diversiteit en meertaligheid dienen gebruiksvriendelijke systemen te worden ontwikkeld.

3.3. Een gunstig wettelijk kader voor de elektronische handel

3.3.1. Het Comité deelt het standpunt van de Commissie dat een wettelijk kader moet worden uitgewerkt dat afgestemd is op de behoeften van ondernemingen en consumenten en flexibel genoeg is om een snelle groei te bevorderen, vertrouwen te kweken en toegang tot de interne markt te waarborgen.

3.3.2. Het Comité acht het van belang dat bij het uitwerken van een gemeenschappelijk wettelijk kader rekening wordt gehouden met de diverse culturele en sociale behoeften van de regio's.

3.3.3. Tot de belangrijkste wetgevende maatregelen die vertrouwen moeten kweken en de toegang tot de interne markt moeten waarborgen, behoren volgens het Comité uniforme regels voor bankactiviteiten en maatregelen die betrekking hebben op bescherming van de koper, verkoper en bank, intellectuele eigendomsrechten, vestigingsvoorwaarden voor bedrijven en voorwaarden voor de uitoefening van bedrijfswerkzaamheden.

3.3.4. Het Comité is van mening dat elektronische handel afbreuk kan doen aan het functioneren van het systeem van gemeentelijke en regionale belastingen en de controle op illegale handel kan ondermijnen. In de Mededeling is dit gevaar niet genoeg onderkend.

3.3.5. Het Comité is van mening dat één Europese munt en een efficiënt en veilig elektronisch betalingssysteem zeer bevorderlijk zullen zijn voor het scheppen van gunstige voorwaarden voor de elektronische handel.

3.3.6. Het Comité wijst er op dat het scheppen van een uniform wettelijk kader voor elektronische handel en de maatregelen van de Commissie van groot belang zijn om dit te kunnen realiseren.

3.4. Een gunstig bedrijfsklimaat bevorderen

3.4.1. Het Comité deelt het standpunt van de Commissie dat de gemeenten en regio's een belangrijke taak toekomt: zij dienen de voortrekkersrol op zich te nemen met betrekking tot de elektronische handel en moet daarvoor gunstige voorwaarden scheppen.

3.4.2. Regio's en gemeenten kennen de ondernemingen en consumenten binnen hun gebied. Zij hebben de taak ervoor te zorgen dat consument en bedrijfsleven zich meer bewust worden van de mogelijkheden van elektronische handel en belangrijke vaardigheden als het gebruik van informatienetwerken leren. Verder moeten zij vooral het mkb ertoe aansporen nieuwe vormen van handel, nieuwe technieken en innovaties toe te passen.

3.4.3. Bovendien dient voorlichting door organisaties van ondernemingen over de mogelijkheden van de elektronische handel voor het mkb in de regio te worden ondersteund door proefprojecten te ontwikkelen en te presenteren.

3.4.4. In de ontwikkelingsstrategieën van regio's en ondernemingen dient rekening te worden gehouden met de aan elektronische handel verbonden voorwaarden en mogelijkheden.

3.4.5. De overheid dient zich ter stimulering van de regionale ontwikkeling actief in te zetten voor de bevordering van de elektronische handel. Zij zou zich daarbij kunnen laten leiden door de ervaringen die de regionale en lokale overheden hiermee hebben opgedaan in Zweden. Het Comité wijst erop dat met elektronische handel niet alleen op communautair, nationaal en regionaal en lokaal niveau kosten kunnen worden bespaard maar ook de concurrentie kan worden bevorderd.

3.4.6. Het Comité is van mening dat voor de overheid een belangrijke taak is weggelegd om de informatienetwerken in de regio's te ontwikkelen, en met name in de meest afgelegen gebieden.

3.4.7. Het Comité stelt met voldoening vast dat de consument ook in de meest afgelegen gebieden meer keuzemogelijkheden krijgt, maar wijst ook op het belang ervan de voorzieningen en het openbaar vervoer in stand te houden en maakt er op attent dat de elektronische handel ook een bedreiging kan vormen voor de lokale handel en nijverheid.

3.4.8. Het Comité beschouwt het als zijn taak actief deel te nemen aan het lopende IDA-programma voor coördinatie van overheidsdiensten d.m.v. telematicanetwerken tussen overheidsdiensten voor de uitwisseling van gegevens die verband houden met voorschriften en maatregelen. Tevens wil het Comité actief deelnemen aan andere Europese projecten ter ontwikkeling van de handel.

4. Conclusies

Het Comité van de Regio's:

4.1. is van mening dat de mogelijkheden van elektronische handel van groot belang zijn voor de regionale ontwikkeling en de versterking van de cohesie;

4.2. onderstreept het belang van de Europese cohesie en van een mondiale zienswijze bij het bevorderen van een niet aan grenzen gebonden elektronische handel;

4.3. onderstreept dat de elektronische handel zowel bedreigingen als kansen met zich brengt voor de regionale ontwikkeling;

4.4. is van mening dat de overheid een belangrijke rol toekomt door een voortrekkersfunctie te vervullen op het gebied van de elektronische handel en daarvoor gunstige voorwaarden te scheppen;

4.5. onderstreept het belang van een uniform wettelijk kader om op een technisch terrein waarin de ontwikkelingen elkaar snel opvolgen, het vertrouwen van consument en bedrijfsleven te winnen;

4.6. is van mening dat de interne markt en de Europese eenheidsmunt goede mogelijkheden bieden voor elektronische handel en het concurrentievermogen van Europa aanzienlijk verbeteren.

Brussel, 12 maart 1998.

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Manfred DAMMEYER

() COM(97) 157 def.

() Gezien het feit dat de heer Latva-Rasku geen lid meer is van het Comité van de Regio's, heeft de heer Koivisto zijn plaats ingenomen tijdens de zitting van 12 maart 1998.