Mededeling van de Commissie

Reddings-, herstructurerings- en sluitingssteun aan de ijzer- en staalindustrie

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2002) 315)

(2002/C 70/05)

(Voor de EER relevante tekst)

1. REDDINGS- EN HERSTRUCTURERINGSSTEUN AAN ONDERNEMINGEN IN MOEILIJKHEDEN

In haar mededeling aan de Raad, het Europees Parlement en het Raadgevend Comité van de EGKS over "Het concurrentievermogen van de ijzer- en staalindustrie van de Europese Unie"(1), die op 5 oktober 1999 werd aangenomen, heeft de Commissie erop gewezen hoe belangrijk het is om na het aflopen van het EGKS-Verdrag op 23 juli 2002 een stringente regelgeving voor de ijzer- en staalindustrie te handhaven. Het Europees Parlement, de lidstaten, het Raadgevend Comité van de EGKS, alsmede ijzer- en staalondernemingen en hun belangenverenigingen hebben eveneens om strikte regels voor de verlening van staatssteun aan de ijzer- en staalindustrie verzocht.

De Commissie is van mening dat dit kan worden bewerkstelligd door zich te richten op de vormen van staatssteun die blijkens de ervaringen uit het verleden en gezien de bijzondere kenmerken van de ijzer- en staalindustrie de mededinging in deze sector het meest vervalsen. Dit is het geval bij investeringssteun en bij reddings- en herstructureringssteun.

De verlening van investeringssteun aan de ijzer- en staalsector is bij de herziene multisectorale kaderregeling betreffende regionale steun voor grote investeringsprojecten(2), hierna "Multisectorale kaderregeling" genoemd, verboden.

In verband met de reddings- en herstructureringssteun laat de Commissie zich leiden door het feit dat zij in het kader van de laatste beschikkingen die in 1993 op grond van artikel 95 van het EGKS-Verdrag zijn vastgesteld, met de Raad is overeengekomen dat er geen beschikkingen van deze aard meer zouden worden gegeven om communautaire ijzer- en staalondernemingen te redden. Sedertdien is het marktgedrag van de ijzer- en staalbedrijven gebaseerd op de premisse dat zij geen herstructureringssteun meer zullen ontvangen. Indien deze situatie zou worden gewijzigd, is er geen enkele garantie dat ijzer- en staalbedrijven niet zouden verslappen in hun pogingen om de kosten te drukken en het concurrentievermogen te vergroten, waardoor de ontzaglijke inspanningen die reeds zijn geleverd, in gevaar zouden komen.

In deze omstandigheden is de Commissie van mening dat reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden uit de ijzer- en staalindustrie zoals omschreven in bijlage B bij de multisectorale kaderregeling, onverenigbaar is met de gemeenschappelijke markt.

2. SLUITINGSSTEUN

Overeenkomstig artikel 87, lid 3, onder c), van het EG-Verdrag kunnen steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd. Gelet op de bestaande overcapaciteit op Europees en wereldniveau en de daaruit voortvloeiende inefficiënties, en gezien het verbod om reddings- en herstructureringssteun aan de ijzer- en staalindustrie te verlenen, is de Commissie van oordeel dat steunmaatregelen om de structurele aanpassing te vergemakkelijken, ertoe kunnen bijdragen de ijzer- en staalindustrie gezonder te maken. De volgende steun aan ondernemingen uit de ijzer- en staalindustrie, zoals omschreven in bijlage B bij de multisectorale kaderregeling kunnen bijgevolg als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden aangemerkt:

2.1. Steun die bestemd is voor uitkeringen van ijzer- en staalondernemingen aan overtollig geworden arbeidskrachten of aan werknemers die vervroegd gepensioneerd worden, kan als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd, mits:

- de uitkeringen werkelijk voortvloeien uit de gedeeltelijke of de volledige sluiting van ijzer- en staalfabriekinstallaties waarvan de sluiting niet reeds bij de toekenning van steun in aanmerking was genomen;

- de uitkeringen niet het bedrag overschrijden van die welke gewoonlijk uit hoofde van de in de lidstaten geldende regels worden verstrekt; en

- de steun niet meer dan 50 % van deze uitkeringen bedraagt.

2.2. Steun aan ondernemingen die definitief hun ijzer- en staalproductiewerkzaamheden staken, kan verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden geacht, mits:

- deze ondernemingen hun rechtspersoonlijkheid vóór 1 januari 2002 hebben verkregen;

- zij tot het tijdstip van de aanmelding van de betrokken steun geregeld ijzer- en staalproducten hebben vervaardigd;

- zij de structuur van hun productie of hun installaties sedert 1 januari 2002 niet meer hebben veranderd;

- zij de installaties die voor de vervaardiging van ijzer- en staalproducten worden gebruikt, sluiten en vernietigen binnen zes maanden na de staking van de productie of binnen zes maanden na de instemming van de Commissie met de steun, naar gelang hetgeen zich het laatst voordoet;

- de sluiting van hun installaties niet reeds in aanmerking is genomen bij de toekenning van steun; en

- het steunbedrag niet hoger is dan de resterende boekwaarde van de te sluiten fabriekinstallaties, waarbij het gedeelte van eventueel sinds 1 januari 2002 verrichte herwaarderingen dat het nationale inflatiepercentage overschrijdt, buiten beschouwing wordt gelaten.

2.3. Steun aan ijzer- en staalondernemingen die aan de in punt 2.2 genoemde voorwaarden voldoen, doch die rechtstreeks of middellijk onder zeggenschap staan van, of zelf rechtstreeks of middellijk zeggenschap uitoefenen over een onderneming die zelf ook een ijzer- en staalonderneming is, kan als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd, mits:

- de te sluiten onderneming ten minste zes maanden voorafgaand aan de betaling van de steun daadwerkelijk en juridisch van de groepsstructuur wordt afgesplitst;

- een onafhankelijke en door de Commissie aanvaarde accountant voor de jaarrekening van de te sluiten onderneming een verklaring heeft afgegeven waarin wordt bevestigd dat deze jaarrekening een getrouw en nauwgezet beeld geeft van de activa en passiva van die onderneming; en

- er een reële en controleerbare vermindering van de productiecapaciteit plaatsvindt zodat deze na verloop van tijd een merkbaar voordeel oplevert voor de gehele bedrijfstak, in de zin van een capaciteitsvermindering voor ijzer- en staalproducten gedurende een periode van vijf jaar volgende op de datum van de sluiting waarvoor steun werd verleend of, zo dit later is, is de datum van de laatste uitbetaling van de op grond van dit punt goedgekeurde steun.

3. AANMELDINGSVERPLICHTING

Alle voornemens om steun te verlenen voor de redding en herstructurering van ondernemingen in moeilijkheden die tot de ijzer- en staalindustrie behoren, en alle voornemens om sluitingssteun aan deze sector toe te kennen, moeten afzonderlijk worden aangemeld.

4. DIENSTIGE MAATREGELEN

4.1 De Commissie stelt op grond van artikel 88, lid 1, van het EG-Verdrag als dienstige maatregel voor dat de lidstaten met ingang van 24 juli 2002 steun aan ondernemingen uit de ijzer- en staalindustrie zoals omschreven in bijlage B bij de multisectorale kaderregeling, uitsluiten van de werkingssfeer van hun bestaande regelingen voor het verlenen van reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden zoals omschreven in de communautaire richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden(3).

4.2 De lidstaten wordt verzocht binnen 20 werkdagen vanaf de datum waarop het schrijven aan hen wordt medegedeeld, uitdrukkelijk met de voorgestelde dienstige maatregelen in te stemmen. Bij ontstentenis van een antwoord zal de Commissie aannemen, dat de betrokken lidstaat met de voorgestelde maatregelen instemt.

5. TOEPASSING VAN DEZE MEDEDELING

Deze mededeling zal vanaf 24 juli 2002 tot en met 31 december 2009 van toepassing zijn.

6. NIET-AANGEMELDE STEUN AAN DE IJZER- EN STAALINDUSTRIE

De Commissie zal de verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt van alle zonder haar toestemming aan de ijzer- en staalindustrie verleende steun onderzoeken op de grondslag van de ten tijde van de toekenning van de steun geldende criteria.

(1) COM(1999) 453 definitief.

(2) PB C 70 van 19.3.2002.

(3) PB C 288 van 9.10.1999, blz. 2.