TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

• Motivering en doel van het voorstel

Het beginsel "voorrang voor energie-efficiëntie" is een centraal element van de energie-unie; dit voorstel zorgt voor de praktische uitvoering ervan. De goedkoopste, schoonste en veiligste energie is energie die niet wordt gebruikt. Energie-efficiëntie moet als een energiebron op zich worden beschouwd. Het is een van de meest kosteneffectieve manieren om de overgang naar een koolstofarme economie te ondersteunen en om groei, werkgelegenheid en investeringsmogelijkheden te creëren.

Het wetgevingskader van de Europese Unie is opgebouwd rond een energie-efficiëntiedoelstelling van 20 % voor 2020; deze doelstelling moet worden aangepast met het oog op 2030, ingevolge de overeenstemming die de Raad in 2014 heeft bereikt over een doelstelling van minstens 27 % voor 2030, die moet worden herzien tegen 2020, waarbij een streefcijfer van 30 % voor ogen moet worden gehouden, en de resolutie van het Parlement waarin wordt opgeroepen tot een bindende doelstelling van 40 %.

In het onderhavige voorstel wordt op EU-niveau een bindende energie-efficiëntiedoelstelling van 30 % voor 2030 vooropgesteld. Dit biedt de lidstaten en investeerders een langetermijnperspectief om hun beleid en investeringen te plannen en om hun strategieën energie-efficiënter te maken. Deze doelstelling, die moet worden onderbouwd door specifiek beleid op EU-, nationaal en regionaal niveau, zal aanzienlijke voordelen opleveren voor Europa. Deze doelstelling zal leiden tot een afname van het eindenergieverbruik met 17 % in vergelijking met 2005. Ze zal de economische groei doen toenemen, wat zal leiden tot een stijging van het BBP met ongeveer 0,4 % (70 miljard euro). Grotere energie-efficiëntie zal de Europese bedrijven helpen hun concurrentievermogen te verbeteren omdat het hun kosten laag houdt; naar verwachting zal de elektriciteitsprijs voor gezinnen en bedrijven gemiddeld dalen van 161 tot 157 €/MWh. Deze doelstelling zal lokale ondernemingskansen en banen creëren; naar verwachting zal ze in alle sectoren samen ongeveer 400 000 extra jobs opleveren tegen 2030, vooral in de bouwsector, en zal ze de vraag naar deskundige arbeiders doen toenemen. Gebouwen verbruiken ongeveer 40 % van alle eindenergie en zijn daarmee de grootste energieverbruiker in Europa; in deze sector heeft een efficiëntiedoelstelling van 30 % dus een zeer groot potentieel. Ten slotte zal ook de kostprijs van vervuiling en gezondheidsproblemen dalen met 4,5 tot 8,3 miljard euro en zal de energievoorzieningszekerheid sterk verbeteren; de gasinvoer zal in 2030 bijvoorbeeld 12 % lager zijn.

In het kader van de energie-efficiëntierichtlijn moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de energieleveranciers en -distributeurs hun energiebesparing met 1,5 % verbeteren. Dit zal gebeuren via specifieke verplichtingsregelingen en alternatieve maatregelen; het vormt dan ook een cruciaal onderdeel van het energie-efficiëntiekader. In het verleden is al gebleken dat dit tot aanzienlijke besparingen op het eindenergieverbruik leidt, particuliere investeringen op het gebied van energie-efficiëntie aantrekt en de opkomst van nieuwe marktspelers ondersteunt. Het creëert een politiek streven naar energie-efficiëntie, en leidt tegelijk tot een versnelde renovatie van het gebouwenbestand en de intrede van energie-efficiënte toepassingen en technieken. Het is van cruciaal belang dat na 2020, en ook daarna, de benodigde particuliere investeringen worden aangeboord en zakelijke kansen worden gecreëerd voor EU-ondernemingen, met name kleine en middelgrote ondernemingen.

Het voorstel voorziet dan ook in de verlenging van de energiebesparingsverplichting na 2020 a rato van 1,5 % en in de mogelijkheid om zowel verplichtingsregelingen als alternatieve maatregelen te gebruiken. De flexibiliteit die de lidstaten genieten om zelf te bepalen hoe zij de besparingsverplichting ten uitvoer leggen, overeenkomstig hun beleids- en marktomstandigheden, blijft hierdoor volledig behouden. Deze bepalingen is van essentieel belang om de energie- en klimaatdoelstellingen van de Unie te verwezenlijken, aangezien zowat de helft van de extra besparingen die nodig zijn om de energie-efficiëntiedoelstelling van 30 % te bereiken in 2030 naar verwachting tot stand zullen komen in de periode na 2020.

Om de consumenten meer macht te geven op de energiemarkt stelt de Commissie voor om hen betere informatie te verstrekken over hun verwarmings- en koelingsverbruik en hun rechten op het gebied van meting en facturering van thermische energie te versterken, met name voor mensen die in appartementengebouwen wonen. Om de frequentie van de informatieverstrekking te verbeteren, worden op afstand leesbare verwarmingsmeters verplicht gesteld.

Dit voorstel versterkt de sociale aspecten van energie-efficiëntie door te eisen dat rekening wordt gehouden met energiearmoede bij het ontwerp van verplichtingsregelingen en alternatieve maatregelen op het gebied van energie-efficiëntie. De meest kwetsbare consumenten zullen ook baat hebben bij de daling van de energierekeningen.

Alleen de artikelen van de richtlijn die moeten worden geactualiseerd voor 2030 en de bepalingen inzake meting en facturering zijn in dit voorstel opgenomen. Afgezien van technische wijzigingen van de standaardcoëfficiënt in bijlage IV en de gedelegeerde handelingen in artikel 22, blijven de overige artikelen van de richtlijn ongewijzigd. Samenhang met bestaande beleidsbepalingen