Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de werkzaamheden van instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

De Europese Raad van Lissabon heeft grote nadruk gelegd op de noodzaak om de financiële diensten en markten in de Unie te integreren. Een financiële markt is van cruciaal belang voor het bevorderen van het concurrentievermogen van de Europese economie, de ontwikkeling van de nieuwe economie en sociale samenhang. Daarom riepen de staatshoofden en regeringsleiders ertoe op het actieplan voor financiële diensten tegen 2005 ten uitvoer te leggen. In haar conclusies onderstreept het voorzitterschap dat prioriteit moet worden verleend aan het wegnemen van de nog resterende belemmeringen voor investeringen op het gebied van pensioenfondsen.

Deze fondsen spelen een voorname rol bij de bevordering van de sociale samenhang in veel lidstaten en bij de financiering van de Europese economie. Gezien de veroudering van de bevolking van de Unie is het noodzakelijk dat zij met een zo groot mogelijke veiligheid en efficiëntie kunnen functioneren.

De veiligheid van pensioenen is van het grootste belang: de rechten van toekomstige gepensioneerden moeten door strikte prudentiële normen worden beschermd. Er moet evenwel ook aandacht worden besteed aan de pensioenkosten. Indien pensioenuitkeringen te duur zijn als gevolg van laag rendement of buitensporige administratieve formaliteiten is dit voor alle partijen een nadeel. Het concurrentievermogen van ondernemingen zou worden aangetast, het zal moeilijker zijn om pensioenregelingen kostendekkend te houden en gepensioneerden zouden uiteindelijk lagere uitkeringen kunnen ontvangen.

Daarom is dit voorstel voor een richtlijn inzake instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening bedoeld om het best mogelijke evenwicht tot stand te brengen tussen veiligheid en betaalbaarheid.

1. Algemene opmerkingen

1.1. De noodzaak van communautaire wetgeving voor instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening

(a) Instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening en de sociale en economische betekenis ervan.

Er zijn drie grote categorieën pensioenregelingen in de lidstaten: sociale zekerheidsregelingen, individuele regelingen, over het algemeen in de vorm van overeenkomsten met of producten van levensverzekeringsondernemingen, en bedrijfspensioenregelingen. De algemene organisatie en financiering van deze regelingen valt onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten.

De bedrijfspensioenregelingen leveren zowel werkgever als werknemers over het algemeen een bijdrage aan een spaarregeling, waaruit pensioenuitkeringen aan deze zelfde werknemers worden betaald. Dergelijke regelingen kunnen binnen het bedrijf zelf worden opgezet of kunnen gebruik maken van de diensten van een afzonderlijke financiële instelling (bv. pensioenfonds, "pensioenskassen" of investeringsfonds), die de bijdragen ontvangt, deze belegt en de pensioenuitkeringen uitbetaalt.

Deze instellingen, die hier met "instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening" (IBPV's) zullen worden aangeduid, spelen een belangrijke rol in de pensioen- en de sociale zekerheidsstelsels in een aantal lidstaten. Geraamd wordt dat bijna 25% van de actieve bevolking van de Unie is aangesloten bij een bedrijfspensioenregeling. In sommige landen is dit aandeel meer dan 80%, zoals in Nederland of Denemarken, terwijl het percentage in andere landen relatief laag is. Het aandeel van bedrijfspensioenen in de totale pensioenen bedraagt circa 10%.

De waarde van de activa die deze instellingen bezitten is groter dan 2 000 miljard EUR, dit komt overeen met circa 25% van het BBP van de Unie (iets meer dan 45% wat de activa van verzekeringsondernemingen betreft). Zij spelen derhalve, naast de overige financiële instellingen, een sleutelrol in de financiering van de Europese economie en het functioneren van de kapitaalmarkten van de Unie.

IBPV's worden tevens gekenmerkt door de zeer lange termijn van hun activiteiten, zowel wat de verplichtingen van de bijdragende onderneming als wat de investeringen betreft. Zij investeren voor een periode van tientallen jaren, en aangezien de aan een IBPV betaalde bijdragen over het algemeen niet kunnen worden opgenomen voordat de pensioengerechtigde leeftijd is bereikt, moeten deze instellingen zich zeer goed rekenschap geven van hun behoefte aan eigen kasmiddelen. Hierdoor kunnen zij, indien zij dit gezien de aard en de looptijd van hun verplichtingen passend achten, aanzienlijke bedragen investeren in relatief niet-liquide activa zoals aandelen, ook door kleine bedrijven uitgegeven aandelen, of zelfs in incourante fondsen. Deze instellingen kunnen aldus bijdragen tot de ontwikkeling van de risicokapitaalmarkt overeenkomstig de richtsnoeren die zijn neergelegd in het risicokapitaal-actieplan [1], dat door de Europese Raad van Cardiff is goedgekeurd. Met het oog op de diversificatie van hun beleggingsportefeuilles kunnen zij tevens aanzienlijke investeringen doen in buitenlandse effecten. 75% van de activa van de Britse pensioenfondsen was in 1998 bijvoorbeeld in aandelen belegd. Een derde van deze aandelen betroffen buitenlandse aandelen.

[1] SEC(98) 552 def.

Instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening zijn derhalve van groot belang voor de nationale stelsels van sociale bescherming, de financiering van de economie van de Unie en de integratie van de kapitaalmarkten. Er is alle reden om aan te nemen dat zij in de komende decennia een centrale rol zullen blijven spelen bij de economische en sociale veranderingen in de Unie. Demografische ontwikkelingen (de hogere levensverwachting en de daling van het geboortecijfer) stimuleren de groei van het pensioensparen. IBPV's investeren meer in aandelen, die op de lange termijn voordeliger worden geacht, en zij helpen de beurskapitalisatie van de lidstaten te vergroten, die nog altijd niet meer dan de helft bedraagt van het niveau in de Verenigde Staten. Tenslotte kunnen bijdragende ondernemingen en uitkeringsgerechtigden verlangen dat de IBPV's hun pensioendiensten in heel Europa aanbieden.

Deze ontwikkelingen houden in dat een passend communautair regeling moet worden vastgesteld.

(b) De afwezigheid van communautaire wetgeving en de negatieve gevolgen daarvan

De Europese Unie beschikt thans over uitvoerige prudentiële regels voor kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en instellingen voor de collectieve belegging in effecten (ICBE's). Deze regels bieden zekerheid aan consumenten en beleggers. Een voorstel voor een richtlijn inzake de vrijheid van beheer en belegging van de gelden van instellingen voor pensioenvoorziening [2] moest in 1994 door de Commissie worden ingetrokken omdat in de Raad geen bevredigende overeenstemming kon worden bereikt. Tot dusverre zijn de werkzaamheden van IBPV's nog niet aan specifieke communautaire voorschriften onderworpen. Deze lacune heeft een aantal negatieve gevolgen.

[2] COM(93) 237 def.

- Beleggingen. Er is geen overeenstemming in de Gemeenschap over de vraag hoe IBPV's de interne markt en de euro kunnen benutten om het grootst mogelijke rendement op hun investeringen in financiële markten te bereiken. De voorschriften waaraan zij moeten voldoen lopen per lidstaat sterk uiteen. Het is niet uitgesloten dat sommige van deze voorschriften verder gaan dan nodig is om de prudentiële soliditeit van IBPV's te waarborgen. Is dit inderdaad het geval, dan zou dit de toepassing van het beginsel van het vrij verkeer van kapitaal kunnen hinderen en de rendementen van de IBPV's kunnen aantasten. Tussen 1984 en 1988 bedroeg het gemiddelde reële rendement op investeringen van IBPV's in de lidstaten met strenge kwantitatieve beleggingsvoorschriften 6% per jaar en meer dan 10% in lidstaten met voorschriften die bestuurders meer vrijheid bieden. Een lager rendement betekent lagere uitkeringen of hogere premiebijdragen. De indirecte arbeidskosten stijgen, evenals de financieringskosten van pensioenregelingen. Het investeringsbeleid op het gebied van aanvullende pensioenen hangt af van het pensioenproduct en de contractuele verplichting van de aanbieder van pensioenregelingen. Indien de mogelijkheden op het gebied van de diversificatie van beleggingen worden beperkt kunnen regels die al te resectief zijn tevens het risicobeheer bemoeilijken en de veiligheid van beleggingsportefeuilles aantasten. Buitensporige beperkingen op het gebied van aandelen, die gewoonlijk op lange termijn minder volatiel zijn dan overheidsobligaties doordat zij verbonden zijn met economische en productiviteitsgroei, kunnen op dit gebied een negatieve invloed uitoefenen. Het is derhalve van wezenlijk belang dat overeenstemming wordt bereikt over beleggingsvoorschriften die geschikt zijn voor de grotere en meer liquide kapitaalmarkt die als gevolg van de Economische en Monetaire Unie is ontstaan.

- Allocatie van spaargelden. Voor IBPV's is een sleutelrol weggelegd met betrekking tot de integratie, de efficiëntie en de liquiteit van deze markten. Zij verkeren, als beleggers op de zeer lange termijn, in de ideale positie om een bijdrage te leveren aan de financiering van particulier initiatief. Hoewel de veiligheid en rendabiliteit van beleggingsportefeuilles een prioritaire doelstelling is, kan een communautair kader er tevens voor zorgen dat de IBPV's deelnemen aan een efficiënte allocatie van spaargelden in de Unie.

- Beheer en bewaring van activa. IBVP's worden soms verplicht om alleen gebruik te maken van de diensten van bewaarnemers of beleggingsbeheerders die in dezelfde lidstaat zijn gevestigd als zij. Indien IBPV's echter de mogelijkheid moet worden geboden om hun beleggingsbeleid te verbeteren, dan moeten zij hun beheerders vrij kunnen kiezen. Voor beleggingen in een bepaalde sector of regio kunnen de diensten of het advies van een gespecialiseerde beheerder nodig zijn, die niet noodzakelijkerwijs in dezelfde lidstaat gevestigd is als de IBPV. Verder zou een grotere concurrentie tussen beheerders ertoe kunnen bijdragen de beheerskosten te drukken en het beheer efficiënter te maken. Derhalve zou er specifieke communautaire regelgeving moeten zijn die IBPV's het recht verleent om gebruik te maken van de diensten van beheerders die naar behoren over een vergunning beschikken overeenkomstig de richtlijn beleggingsdiensten, de tweede bankcoördinatierichtlijn en de derde levensverzekeringsrichtlijn [3]. Dit recht moet worden uitgebreid tot beheermaatschappijen overeenkomstig een voorstel voor een richtlijn betreffende ICBE's [4] dat momenteel bij de Raad en het Parlement in behandeling is.

[3] Richtlijnen 93/22/EEG, 2000/12/EG, en 92/96/EEG.

[4] Voorstel COM(1998) 451.

- Grensoverschrijdende activiteiten. Door het gebrek aan behoorlijke coördinatie op communautair niveau zijn IBPV's de enige grote financiële instellingen die hun diensten niet in een andere lidstaat dan die waar zij gevestigd zijn, kunnen verlenen onder dezelfde voorwaarden als banken, verzekeringsondernemingen en beleggingsmaatschappijen. Berekend is dat, voor een pan-Europese onderneming, de kosten van het opzetten van afzonderlijke bedrijfspensioenregelingen in elke lidstaat circa 40 miljoen EUR per jaar bedragen. Indien IBPV's regelingen zouden kunnen beheren voor in een andere lidstaat gevestigde ondernemingen, dan zouden op verschillende gebieden schaaleconomieën hiervan het gevolg zijn: een efficiënter beleggingsbeleid door bundeling van beleggingen, vereenvoudiging van administratie, en de tenuitvoerlegging van de prudentiële en verslagleggingsregels van één enkele toezichthoudende autoriteit. Bovendien zal de arbeidsmobiliteit worden vergemakkelijkt: werknemers zouden gemakkelijker een baan in een andere lidstaat kunnen nemen indien zij bij dezelfde IBPV aangesloten kunnen blijven; zoals bepaald - voor gedetacheerde werknemers in de voorwaarden van Titel II van Verordening (EEG) nr. 1408/71 - in Richtlijn 98/49/EG betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen; multinationale ondernemingen zouden met minder obstakels worden geconfronteerd wanneer zij de werknemers van de ene lidstaat naar de andere willen overplaatsen.

- Groei van de IBPV's. Het bevorderen van bedrijfspensioensparen kan helpen de financiering van pensioenstelsels in evenwicht te brengen en overheidsregelingen van een gezondere financiële basis te voorzien. Hiertoe moet door de lidstaten worden besloten en dienen met name passende belastingfaciliteiten te worden geboden. De aanwezigheid van een wettelijk kader met Europese prudentiële normen op basis waarvan het grensoverschrijdend beheren van bedrijfspensioenregelingen mogelijk is, zou echter in sterkere mate bijdragen tot de groei van IBPV's dan de fragmentering van de markten en het patchwork van wettelijke voorschriften waarvan momenteel sprake is.

(c) De resultaten van de door de Commissie geïnitieerde raadplegingsprocedure en het Actieplan voor financiële diensten.

Het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en de financiële-dienstensector oefenen al sinds enkele jaren druk uit met het oog op de vaststelling van een Europees wettelijk kader voor IBPV's. Dit blijkt duidelijk uit de raadpleging en uit de voorstellen die door de Commissie zijn gedaan in een Groenboek [5] van 1997 en een Mededeling [6] van 1999. Op 13 april 2000 heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen [7] waarin het voornemen van de Commissie om een voorstel voor een richtlijn betreffende aanvullende pensioenen in te dienen, wordt toegejuicht.

[5] COM(97) 283.

[6] COM(1999) 134.

[7] Resolutie A5-0053/2000.

Verder gaven een aantal lidstaten in hun reactie op het Groenboek van 1997 aan, dat zij de vaststelling van een richtlijn steunden. Bovendien keurden de lidstaten, tijdens de Europese Raad van Keulen van juni 1999, het Actieplan voor financiële diensten [8] goed dat de Commissie in mei 1999 had ingediend. Een van de strategische doelstellingen van dit plan betreft de totstandbrenging van een werkelijke interne markt voor wholesale financiële transacties. De vaststelling van wettelijke voorschriften inzake beleggingen door IBPV's wordt in het actieplan voorgesteld als een noodzakelijke voorwaarde om dit doel te bereiken.

[8] COM(1999) 232.

In het voorstel voor een richtlijn worden prudentiële regels vastgesteld die ervoor moeten zorgen dat transacties op het gebied van bedrijfspensioenvoorzieningen een hoge mate van veiligheid en efficiëntie bereiken. Deze regels maken tevens de wederzijdse erkenning van de toezichtstelsels van de lidstaten mogelijk, een voorwaarde voor het grensoverschrijdend beheer van bedrijfspensioenregelingen.

1.2. De doelstellingen van het voorstel

(a) Veilige en efficiënte beleggingen

De voorgestelde richtlijn legt de nadruk op een kwalitatieve benadering van beleggingsvoorschriften. Het beheer van beleggingsportefeuilles moet bij voorkeur voldoen aan beginselen (veiligheid, kwaliteit, liquiditeit, rendement, diversificatie) en niet aan uniforme kwantitatieve vereisten. Zo kan iedere IBPV de aangegeven beginselen toepassen overeenkomstig de aard en de looptijd van haar verplichtingen. Dit zal veiligheid en efficiëntie in de hand werken. In de lidstaten waar deze benadering wordt toegepast is het rendement van beleggingen door IBPV's gewoonlijk hoger dan in de lidstaten waar een meer kwantitatieve aanpak wordt gehanteerd.

Uit de besprekingen die tot dusverre zijn gehouden blijkt dat sommige lidstaten er niettemin de voorkeur aan zouden geven om bepaalde kwantitatieve voorschriften te blijven toepassen ten aanzien van op hun grondgebied gevestigde IBPV's. Dit komt in hoofdzaak doordat de in deze lidstaten gebruikte toezichtmethoden nauw verband houden met de toepassing van kwantitatieve voorschriften. In het voorstel voor een richtlijn wordt met deze wensen rekening gehouden. Voorgesteld wordt echter om drie soorten beleggingen niet buitensporig te beperken: aandelen, effecten in niet-congruente valuta's en risicokapitaal. Wanneer IBPV's verplichtingen op zeer lange termijn hebben en betrekkelijk lage liquiditeitsrisico's lopen, dienen zij in staat te worden gesteld aanzienlijke investeringen te doen in effecten die niet bijzonder liquide zijn en die zijn uitgedrukt in een andere valuta dan die waarin de verplichting is uitgedrukt.

(b) Vrije keuze van beleggingsbeheerders en -bewaarders

Zoals hierboven reeds is opgemerkt dient aan IBPV's het recht te worden toegekend gebruik te maken van de diensten van ongeacht welke beheerder of bewaarder die naar behoren over een vergunning beschikt.

(c) Eerlijke concurrentie tussen alle dienstverleners

Levensverzekeringsondernemingen opereren op de markt voor bedrijfspensioenvoorzieningen via groepsovereenkomsten. Deze ondernemingen worden op communautair niveau gereguleerd door de levensverzekeringsrichtlijnen. Er dienen derhalve prudentiële regels voor andere IBPV's te worden vastgesteld die niet tot een verstoring van de mededinging kunnen leiden. Met de vaststelling van een werkelijk prudentieel kader worden dergelijke verstoringen over het algemeen vermeden. Bovendien kunnen, indien de diensten van IBPV's vergelijkbaar zijn met die welke in groepsovereenkomsten worden aangeboden - bijvoorbeeld wanneer de IBPV een financiële garantie aanbiedt - met betrekking tot de vermogensvereisten soortgelijke regels worden vastgesteld als die welke in de levensverzekeringsrichtlijnen zijn vervat. Indien een lidstaat van mening is dat er grotere consistentie moet worden betracht bij de prudentiële behandeling van IBPV's en levensverzekeringsondernemingen, moet hij bepaalde prudentiële regels van deze richtlijn kunnen toepassen op de bedrijfspensioenactiviteiten van levensverzekeringsondernemingen. Dit is een keuzemogelijkheid voor de lidstaten.

(d) Grensoverschrijdende activiteiten

Door bepaalde algemene prudentiële regels te harmoniseren, wederzijdse erkenning van nationale prudentiële stelsels tot stand te brengen en een stelsel van kennisgeving en samenwerking tussen bevoegde autoriteiten voor te stellen ruimt deze richtlijn alle prudentiële belemmeringen voor het grensoverschrijdend beheer van IBPV-pensioenregelingen uit de weg. Willen grensoverschrijdende activiteiten werkelijkheid worden, dan zal ook een zekere mate van belastingcoördinatie tussen de lidstaten noodzakelijk zijn. Dit aspect wordt hier niet behandeld maar zal in een afzonderlijk voorstel van de Commissie aan de orde komen.

Verder bepaalt de richtlijn dat grensoverschrijdend beheer in overeenstemming moet zijn met het sociale en arbeidsrecht in het land van de onderneming waar de regeling is vastgesteld. De regelingen moeten overeenkomstig de nationale bepalingen worden beheerd, ongeacht waar de IBPV is gevestigd.

(e) Bescherming van uitkeringsgerechtigden

Voor grensoverschrijdende activiteiten is een zekere mate van harmonisatie op prudentieel gebied noodzakelijk. Voordat een lidstaat een in een andere lidstaat gevestigde IBPV toestaat pensioenregelingen op zijn grondgebied te beheren, moet hij waarborgen dat de betrokken IBPV op zodanige wijze is gereglementeerd en gecontroleerd dat de rechten van deelnemers een passende bescherming wordt geboden. Dit voorstel omvat derhalve een reeks algemene prudentiële regels (deskundigheid en goede reputatie van beheerders, voorwaarden voor toegang tot de werkzaamheid, informatie die moet worden verstrekt aan deelnemers en pensioengerechtigden, wettelijk voorgeschreven eigen vermogen, beleggingsvoorschriften), naast voorschriften inzake de passiva van IBPV's, met inbegrip van technische voorzieningen.

Over het algemeen is het voornaamste doel van de Commissie om toekomstige gepensioneerden de grootst mogelijke bescherming te bieden. De aan een IBPV betaalde bijdragen zijn een vorm van uitgesteld salaris. De rechten die door de betaling van deze bijdragen worden verworven bepalen de levensstandaard van de betrokkenen. De bescherming van deze rechten vormt derhalve een essentieel onderdeel van de versterking van het Europese sociale model als ruimere doelstelling.

(f) De interne markt voor financiële diensten

De coördinatie van de beleggings- en beheersregels die op IBPV's van toepassing zijn vormt een van de aspecten van het Actieplan voor financiële diensten. Wanneer deze grote lacune in de communautaire wetgeving inzake financiële diensten wordt opgevuld, zal een beslissende stap zijn gezet in de richting van een interne markt voor financiële diensten die groei en werkgelegenheid daadwerkelijk zal kunnen stimuleren.

(g) De interne markt voor aanvullende pensioenen

De goedkeuring van deze richtlijn zou eveneens de organisatie van aanvullende pensioenvoorzieningen op het niveau van de interne markt een stap dichterbij brengen. Beleggers zouden toegang hebben tot een ruimere keuze van dienstverleners, en werknemers zouden zich kunnen verplaatsen zonder het risico te lopen een gedeelte van hun pensioenrechten kwijt te raken. Dit zou bevorderlijk zijn voor de economische en sociale vooruitgang, doch vereist een grotere mate van coördinatie van de fiscale en sociale wetgeving en van het arbeidsrecht van de lidstaten.

1.3. De gekozen benadering

(a) Eventuele interferentie bij de organisatie van de pensioenregelingen in de lidstaten voorkomen

De algemene organisatie van pensioenregelingen, de keuze van de financieringsmechanismen en de precieze afspraken inzake de werking van IBPV's behoren tot de bevoegdheid van de lidstaten, mits de bepalingen van het Verdrag in acht worden genomen. Aan deze voorwaarde wordt in het huidige voorstel geen afbreuk gedaan.

(b) De samenhang met de communautaire wetgeving inzake financiële diensten waarborgen

In de benadering die bij de voorbereiding van dit voorstel werd gekozen werd uitgegaan van instellingen, overeenkomstig de benadering die in alle overige communautaire wetgeving op het gebied van financiële diensten is gevolgd. Deze benadering is tevens geschikt voor de mechanismen op het gebied van grensoverschrijdende activiteiten die hopelijk zullen worden opgezet. Niettemin zijn de prudentiële regels onlosmakelijk verbonden met de door de IBPV's toegezegde uitkeringen (vaste pensioentoezeggingen of beschikbare premies), eventuele dekking van biometrische risico's). De voorgestelde richtlijn bevat derhalve waar nodig regels die overeenkomstig het type regeling zijn gedifferentieerd.

(c) Een samenhangende werkingssfeer vaststellen

De richtlijn heeft betrekking op alle IBPV's die op basis van kapitaaldekking opereren en geen deel uitmaken van de socialezekerheidsstelsels. Dit waarborgt dat, zelfs op een gebied waar de verschillen tussen de landen zeer groot zijn in vergelijking met andere financiële activiteiten, de werkingssfeer van de richtlijn betrekkelijk samenhangend is.

Kort gezegd wordt iedere instelling die bijdragen ontvangt en deze belegt met als enig doel pensioenuitkeringen uit te betalen, als een IBPV beschouwd. Het is van cruciaal belang dat de activa die in het bezit van een IBPV zijn niet voor een ander doel kunnen worden gebruikt dan de uitbetaling van kapitaal of lijfrente wanneer de pensioengerechtigde leeftijd is bereikt. Met andere woorden, de verworven rechten kunnen niet worden "afgekocht" voordat de pensioengerechtigde leeftijd is bereikt, anders is de regeling geen pensioenregeling maar een spaarproduct.

De richtlijn bepaalt niet dat uitkeringen in de vorm van een annuïteit moeten worden uitbetaald of dat de instelling welbepaalde biometrische risico's moet dekken. Toen het Parlement de mededeling inzake aanvullende pensioenen besprak, besteedde het veel aandacht aan deze specifieke kwestie en kwam het ten slotte tot de conclusie dat anciënniteitsrisico's moesten worden verzekerd.

De Commissie acht het wenselijk dat de precieze regelingen voor de betaling van uitkeringen, die dikwijls afhangen van de nationale belasting-, arbeids- en sociale wetgeving, in de lidstaten zelf worden vastgesteld. Bovendien moeten prudentiële normen worden vastgesteld die van toepassing zijn op alle bedrijfspensioenproducten. Ondernemingen en beleggers zouden er geen enkele baat bij hebben indien bepaalde producten (in dit geval welbepaalde bijdrageregelingen die uitsluitend kapitaal uitbetalen zonder biometrische risico's te dekken) in alle Europese wetgeving zouden worden uitgesloten. Daarom vallen alle soorten IBPV-regelingen onder deze richtlijn, ook al is de Commissie van oordeel dat met name de dekking van risico's in verband met de levensduur een belangrijk aspect vormt van de strijd tegen armoede en onzekerheid bij ouderen.

De enkele IBPV's die volgens een omslagstelsel opereren vallen niet onder het richtlijnvoorstel. Dit leidt niet tot problemen gezien de belangrijkste beleidsdoelstellingen van het voorstel. De efficiëntie van financiële beleggingen en de gebruikmaking van beheerders uit andere lidstaten zijn voor deze instellingen niet van belang, omdat zij bijdragen gebruiken om uitbetalingen rechtstreeks te financieren. De lidstaten of bevoegde instellingen lossen de eventuele verschillen tussen bijdragen en uitkeringen op door middel van aanvullende bijdragen of belastinginkomsten.

Ondernemingen die boekreserves aanhouden om hun werknemers van pensioenuitkeringen te voorzien vallen evenmin onder deze richtlijn. Het gebruik van boekreserves, dat slechts in een beperkt aantal lidstaten is toegestaan, laat ondernemingen volledig vrij in hun keuze hoe zij de activa die hun verplichtingen dekken, willen gebruiken. Hier lijkt het derhalve niet noodzakelijk de vrijheid van belegging en beheer door middel van een richtlijn te waarborgen. Bovendien vervangt een garantie of een verzekeringsfonds voor insolvabiliteit over het algemeen eventuele prudentiële regels.

Ten slotte is uit raadplegingen tot dusverre gebleken dat noch IBPV's die op basis van het omslagstelsel opereren, noch ondernemingen die boekreserves aanhouden, grensoverschrijdende werkzaamheden wensen uit te oefenen, althans niet met gebruikmaking van dit soort regelingen.

(d) De nationale diversiteit in aanmerking nemen waarbij een hoog beschermingsniveau wordt gehandhaafd

De werkwijze van IBPV's verschilt sterk per lidstaat. In sommige lidstaten lijken zij op levensverzekeringsondernemingen. In andere landen hebben zij meer weg van beleggingsfondsen. Het richtlijnvoorstel houdt rekening met deze verschillen, die dikwijls verband houden met belasting- en socialezekerheidswetgeving in de lidstaten. Het kan zich niet ten doel stellen de voorwaarden waaronder IBPV's opereren, in detail te harmoniseren.

De diversiteit van deze instellingen beperkt tevens noodzakelijkerwijs de mate van prudentiële harmonisatie die met dit eerste voorstel voor een richtlijn kan worden bereikt. Voor de belangrijkste prudentiële aspecten (de financiering van de verplichtingen, de diversificatie van beleggingen, de informatie die aan de toezichthoudende autoriteiten, deelnemers en uitkeringsgerechtigden moet worden verstrekt) is evenwel een uiterst strikte benadering gevolgd. Hierdoor moet het mogelijk zijn de fundamentele doelstelling inzake een hoog beschermingsniveau voor de rechten van huidige en toekomstige gepensioneerden te bereiken, en wederzijdse erkenning mogelijk te maken.

2. Artikelsgewijze toelichting

Artikel 2 - Toepassingsgebied

- Dit voorstel heeft betrekking op instellingen die bedrijfspensioenregelingen uitvoeren. Dit zijn particuliere regelingen, die gewoonlijk worden beschouwd als een aanvulling op de verplichte socialezekerheidsregelingen. Het is van het grootste belang dat een duidelijk onderscheid wordt bewaard tussen verplichte sociale zekerheid en particuliere/aanvullende regelingen. Dit voorstel heeft derhalve geen betrekking op socialezekerheidsregelingen die onder de term "wetgeving" vallen zoals omschreven in artikel 1 van Verordening (EEG) nr. 1408/71, of ten aanzien waarvan een lidstaat op grond van dat artikel een verklaring heeft afgegeven.

- Levensverzekeringsondernemingen, instellingen voor collectieve belegging in effecten (ICBE's), kredietinstellingen en instellingen die onder de richtlijn beleggingsdiensten vallen beschikken reeds over interne-marktwetgeving. Het lijkt niet nodig deze ondernemingen en instellingen in deze nieuwe richtlijn op te nemen, hoewel zij wellicht in staat zijn bedrijfspensioenvoorzieningen te verstrekken.

- In Duitsland vormen de "Unterstützungskassen" één van de mogelijkheden om bedrijfspensioenen te financieren. Unterstützungskassen zijn steunfondsen en gelijk aan IBPV's in zoverre de cumulatie van activa extern plaatsvindt. Het verschil tussen deze fondsen en IPBV's is dat de deelnemers geen aanspraak kunnen maken op een bepaald bedrag aan uitkeringen. De Unterstützungskassen zijn, om fiscale redenen, over het algemeen minder waard dan de actuele waarde van de toegezegde uitkeringen. De werkgever kan de activa te allen tijde onttrekken en behoeft niet noodzakelijkerwijs aan zijn betalingsverplichting te voldoen. Een wettelijke insolventieverzekering is verplicht om de belangen van de deelnemers adequaat te beschermen. De Unterstützungskassen zijn derhalve niet aan enige vorm van prudentieel toezicht onderworpen. Gezien deze kenmerken kunnen dergelijke fondsen niet worden vergeleken met IPBV's in andere lidstaten die onder deze richtlijn vallen, en zij zijn dan ook uitgesloten.

- De enkele IBPV's die volgens een omslagstelsel opereren vallen niet onder het richtlijnvoorstel. De efficiëntie van financiële beleggingen en de gebruikmaking van beheerders uit andere lidstaten zijn voor deze instellingen niet van belang, omdat zij bijdragen gebruiken om uitbetalingen rechtstreeks te financieren. De lidstaten of bevoegde instellingen lossen de eventuele verschillen tussen bijdragen en uitkeringen op door middel van aanvullende bijdragen of belastinginkomsten.

Artikel 3 - Toepassing op instellingen die sociale-zekerheidsregelingen beheren

In ten minste één lidstaat moeten IBPV's twee typen regelingen uitvoeren: vrijwillige werkgebonden pensioenregelingen (beschouwd als aanvullende sociale zekerheid) en verplichte werkgebonden pensioenregelingen (beschouwd als sociale zekerheid). Voorgesteld wordt deze instellingen voor het vrijwillige/aanvullende gedeelte van hun werkzaamheden op te nemen.

Artikel 4 - Toepassing naar keuze op onder Richtlijn 79/267/EEG vallende instellingen

Zoals reeds met betrekking tot artikel 2 is opgemerkt, lijkt het niet nodig levensverzekeringsondernemingen, instellingen voor collectieve belegging in effecten (ICBE's), kredietinstellingen en instellingen die onder de richtlijn beleggingsdiensten vallen, in deze nieuwe richtlijn op te nemen. Elke ongelijke behandeling als gevolg van de toepassing van verschillende prudentiële regelingen moet evenwel worden vermeden. Het probleem kan met name aan de orde zijn bij levensverzekeringsondernemingen die in bepaalde lidstaten prominent actief zijn op de markt van de bedrijfspensioenvoorziening (via de groepsverzekeringen). De invoering van een daadwerkelijk prudentieel kader zou op zich grotendeels het gevaar voor mededingingsvervalsing moeten uitschakelen. Bovendien is in het ontwerp voorzien dat de instellingen die in bepaalde opzichten lijken op levensverzekeringsondernemingen (die een gegarandeerde rentevoet aanbieden en/of biometrische risico's dekken), het voorwerp zullen zijn van gelijkwaardige bepalingen inzake het eigen vermogen (zie met name artikel 17). Bovendien biedt de richtlijn de lidstaten de mogelijkheid om de prudentiële vereisten van deze richtlijn toe te passen op de bedrijfspensioenactiviteiten van levensverzekeringsondernemingen.

Artikel 5 - Kleine pensioenregelingen en statutaire regelingen

- Een "de minimis-bepaling" wordt als keuzemogelijkheid voor de lidstaten voorgesteld voor IPBV's die kleine pensioenregelingen beheren. Deze instellingen zijn waarschijnlijk niet geïnteresseerd in enige vorm van grensoverschrijdende activiteit. Een dergelijke bepaling zou het toezicht kunnen vereenvoudigen in lidstaten waar tienduizenden bedrijfspensioenregelingen bestaan.

- In sommige lidstaten kunnen bedrijfspensioenvoorzieningen worden beheerd door instellingen die onder een overheidsinstantie vallen welke bevoegd is om inkomsten te verwerven. Een dergelijke dekking wordt voldoende geacht voor de bescherming van deelnemers en uitkeringsgerechtigden.

Artikel 6 - Definities

- Deze richtlijn is bedoeld voor instellingen voor aan werk of aan de uitoefening van een beroep gebonden pensioenvoorzieningen, die op basis van kapitaaldekking opereren. Het zijn de laatste grote financiële instellingen waarvoor nog geen communautaire wetgeving is opgesteld die hen in staat stelt van de interne markt te profiteren. Het begrip "instelling voor bedrijfspensioenvoorziening" werd gekozen omdat dit algemeen genoeg lijkt om de diversiteit van instellingen die in de Unie werkzaam zijn, te dekken. Het begrip "pensioenfonds" bijvoorbeeld bestaat niet in alle lidstaten. Een aantal van deze instellingen bieden niet alleen diensten aan aan ondernemingen maar ook rechtstreeks aan werknemers of zelfstandigen. De richtlijn is zo ontworpen dat zij ook op dergelijke situaties van toepassing is.

- De "bijdragende onderneming" wordt gewoonlijk gekenmerkt doordat zij bijdragen betaalt aan de instelling voor pensioenvoorziening. Het komt echter voor dat bijdragende ondernemingen tijdelijk geen bijdragen behoeven te betalen omdat het rendement op de beleggingen toereikend is om de kosten te dekken. Het is tevens mogelijk dat een specifieke uitkering volledig gefinancierd wordt uit door werknemers betaalde bijdragen. Het spreekt vanzelf dat deze uitzonderlijke omstandigheden geen invloed hebben op de geldigheid van de definitie.

- De definitie van "pensioenuitkeringen" moet voldoende ruim zijn om de verschillende activiteiten die door de desbetreffende instellingen worden verricht, te dekken.

Artikel 7 - Activiteiten van de instellingen

De bescherming van de uitkeringsgerechtigden veronderstelt dat de IPBV's hun activiteiten beperken tot die waarop in het kader van een toekomstige richtlijn toezicht wordt uitgeoefend.

Artikel 8 - Scheiding tussen de bijdragende onderneming en de instelling

Bij ontstentenis van een garantie of een insolventieverzekering is de juridische scheiding tussen de bijdragende onderneming en de IPBV van essentieel belang voor de bescherming van de uitkeringsgerechtigden. Deze scheiding doet geen enkele afbreuk aan de mogelijkheid dat het bestuur van een instelling zowel uit de werkgever als de werknemers van de onderneming bestaat.

Artikel 9 - Werkingsvoorwaarden

Essentieel voor een adequate bescherming van deelnemers aan en uitkeringsgerechtigden van een pensioenregeling is het bedrijfseconomisch toezicht door een bevoegde autoriteit die de werkingsvoorwaarden van IPBV's kan controleren op basis van de volgende criteria: deskundigheid en betrouwbaarheid van de beheerders, de bestuurders en alle personen met een controlerende invloed op de instelling, het bestaan van voorschriften inzake de werking van de regeling, een correcte berekening van de technische voorzieningen door een actuaris of andere deskundigen ter zake op basis van erkende actuariële methoden, contractuele verplichting van de bijdragende onderneming, en het verstrekken van voldoende informatie aan de deelnemers over de werkingsvoorwaarden van de pensioenregeling (contractuele rechten en verplichtingen, de risico's die in de pensioenregeling zijn opgenomen en de verdeling van de risico's onder de partijen bij de overeenkomst). Bij grensoverschrijdende activiteit heeft een IPBV voorafgaande toestemming nodig, die moet worden verleend door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst.

Artikel 10 - Jaarrekening en jaarverslag

De jaarrekeningen en het jaarverslag, door de bevoegde autoriteiten naar behoren goedgekeurd, vormen de basis voor het permanent financieel toezicht op de IPBV door de bevoegde autoriteiten.

Artikel 11 - Aan deelnemers en de uitkeringsgerechtigden te verstrekken informatie

Een behoorlijke voorlichting is van cruciaal belang voor de bescherming van de gepensioneerden (uitkeringsgerechtigden) en de toekomstig gepensioneerden (deelnemers). De informatie dient evenwel te verschillen naargelang van de ontvanger (deelnemer of uitkeringsgerechtigde) en van de contractvoorwaarden van de desbetreffende pensioenregeling. Op verzoek dienen de jaarrekening en het jaarverslag ter beschikking te worden gesteld aan de deelnemers aan en de uitkeringsgerechtigden van de regeling.

Artikel 12 - Bekendmaking van het beleggingsbeleid

Hier wordt voorgesteld dat IPBV's om de drie jaar, en in ieder geval wanneer een belangrijke wijziging van het beleggingsbeleid heeft plaatsgevonden, informatie verstrekken over de beginselen waarop hun beleggingsbeleid is gebaseerd met betrekking tot de aard en de duur van de pensioenverplichtingen. In dit document moet ook een beschrijving zijn opgenomen van de toegepaste risicowegingsmethoden en risicobeheersprocedures. Het wordt aan de toezichthoudende autoriteiten toegezonden, die de beleggingen toetsen aan de bekendgemaakte beginselen. Een dergelijk document dwingt de beheerders een objectieve kijk te houden op de beheersmethoden van activa/passiva en hun algemene beleggingsstrategie in perspectief te plaatsen. Op verzoek dient dit document inzake de beleggingsprincipes ook aan de deelnemers aan en uitkeringsgerechtigden van de regeling te worden toegezonden.

Artikel 13 - Aan de bevoegde autoriteiten te verstrekken inlichtingen

Dit artikel moet ervoor zorgen dat de toezichthoudende autoriteiten voldoende zijn uitgerust met rechten op inlichtingen om hun functie naar behoren uit te oefenen en de belangen van de deelnemers aan en uitkeringsgerechtigden van de regeling te beschermen.

Artikel 14 - Interventiemogelijkheden van de bevoegde autoriteiten

Dit artikel moet ervoor zorgen dat de toezichthoudende autoriteiten voldoende zijn uitgerust met interventiebevoegdheden om hun functie naar behoren uit te oefenen en de belangen van de deelnemers aan en uitkeringsgerechtigden van de regeling te beschermen.

De bevoegde autoriteiten kunnen verificaties verrichten in de bedrijfsruimten van de IBPV's en, zonodig, bij de ondernemingen waaraan activiteiten zijn uitbesteed.

Artikel 15 - Technische voorzieningen

Om de belangen van deelnemers en uitkeringsgerechtigden te beschermen moeten de instellingen technische voorzieningen vaststellen. Wanneer de instellingen regelingen beheren waarbij biometrische risico's worden gedekt en/of waarbij de instelling het beleggingsrisico draagt, moeten de technische voorzieningen op een voldoende prudentiële basis worden berekend.

De berekening van de technische voorzieningen dient eenmaal per jaar plaats te vinden en moet worden uitgevoerd en gewaarmerkt door gekwalificeerde actuarissen overeenkomstig erkende actuariële methoden. Deze berekening van de technische voorzieningen mag om de drie jaar worden verricht mits de IBPV de bevoegde autoriteiten een certificaat met correcties verstrekt voor de tussenliggende jaren.

Het rentepercentage moet op voorzichtige wijze worden bepaald overeenkomstig de nationale voorschriften, en het bedrag van de technische voorzieningen moet enerzijds een actuariële waarde van de opgebouwde pensioenrechten van de deelnemers weergeven en moet anderzijds voldoende zijn om de betaling van pensioenen en uitkeringen die reeds plaatsvindt, te kunnen voortzetten.

Artikel 6 - Financiering van de technische voorziening

In principe moeten de technische voorzieningen te allen tijde volledig gedekt zijn door passende activa. Gezien evenwel de zeer lange termijn waarop de IBPV's beleggen en de lagere liquiditeitsrisico's (als gevolg van het ontbreken van enigerlei afkoopmogelijkheid in tegenstelling tot de situatie in het verzekeringsbedrijf) kunnen de lidstaten IBPV's, gedurende een beperkte periode, toestaan om af te wijken van dit volledige financieringsvereiste. Bij een eventuele afwijking moet een plan worden ingediend om de volledige dekking van de technische voorzieningen te herstellen.

Bij grensoverschrijdende activiteiten moeten de technische voorzieningen te allen tijde volledig zijn gefinancierd om de belangen van deelnemers aan en uitkeringsgerechtigden van de regeling te beschermen en wederzijdse erkenning van de verschillende toezichtstelsels in de lidstaten mogelijk te maken.

Artikel 17 - Wettelijk voorgeschreven eigen vermogen

Dikwijls is het de bijdragende onderneming, en niet de IBPV zelf, die ofwel eventuele biometrische risico's dekt of bepaalde uitkeringen of beleggingsprestaties garandeert. Soms biedt de IBPV zelf dergelijke dekking of garanties en beperken de verplichtingen van de bijdragende ondernemingen zich er over het algemeen toe de noodzakelijke bijdragen te betalen. In dit geval lijken de aangeboden producten op die van levensverzekeringsondernemingen. Het richtlijnvoorstel eist dat IBPV's die dergelijke producten aanbieden hetzelfde bedrag aan aanvullend vermogen aanhouden als levensverzekeringsondernemingen.

Artikel 18 - Beleggingsvoorschriften

Er wordt een kwalitatieve benadering van de beleggingsvoorschriften voorgesteld. Het lijkt immers wenselijk dat de toewijzing van activa geschiedt in het licht van de per fonds aangegane verplichtingen en niet alleen en uitsluitend in het licht van een samenstel van kwantitatieve voorschriften. De allocatie van activa moet, als algemene regel, voorzichtig zijn. Dit vereist bovenal een behoorlijke diversificatie wat betreft de emittenten, de soorten effecten, het land/het geografische gebied, de valuta en de sector van het bedrijfsleven. In geval van aanzienlijke beleggingen in de bijdragende onderneming zou het faillissement van die onderneming er niet alleen toe kunnen leiden dat werknemers hun baan verliezen, maar ook dat hun pensioenrechten in gevaar worden gebracht. De belegging van pensioengelden in de bijdragende onderneming moet derhalve sterk worden beperkt.

De toezichtmethoden verschillen sterk per lidstaat. Daarom moet de lidstaten enige handelingsvrijheid worden gelaten met betrekking tot de precieze inhoud van de beleggingsvoorschriften die zij wensen op te leggen aan op hun grondgebied gevestigde instellingen. Een dergelijke benadering was reeds gevolgd in de verzekeringsrichtlijnen (zie bijvoorbeeld artikel 22, lid 2, van Richtlijn 92/96/EEG). IBPV's beleggen op zeer lange termijn en bevinden zich aldus in een ideale positie om te profiteren van de hoge rendementen en lage volatiliteit die aandelen op de lange termijn van oudsher eigen zijn. Zij moeten pensioentoezeggingen koppelen aan de groei van de reële economie op lange termijn. Ook moeten zij profiteren van de internationale diversificatie en beleggingen verrichten in andere valuta's dan die waarin hun verplichtingen zijn uitgedrukt. Daarom zouden dergelijke beleggingen niet aan buitensporige restricties moeten worden onderworpen.

Als beleggers op de zeer lange termijn kunnen IBPV's helpen de omvang en de liquiditeit van de risicokapitaalmarkten in de EU te verbeteren. De IBPV's zelf moeten beslissen of zij al dan niet in risicokapitaal wensen te beleggen. Het is daarom van het grootste belang dat deze vorm van beleggen door de wetgeving niet al te zeer aan banden wordt gelegd.

Artikel 19 - Beheer en bewaring

Dit artikel biedt de IBPV's de vrijheid om de diensten op het gebied van beheer en bewaring toe te vertrouwen aan in een andere lidstaat naar behoren erkende instellingen. Het is aan de IBPV's zelf om te beslissen of zij al dan niet in risicokapitaal willen beleggen. Dit artikel waarborgt de toepassing van het beginsel van het vrij verrichten van diensten voor kredietinstellingen en beleggingsbeheerders.

Artikel 20 - Grensoverschrijdende activiteiten

De coördinatie van prudentieel toezicht is een van de noodzakelijke voorwaarden die een IBPV in staat moet stellen op grensoverschrijdende basis pensioenregelingen te beheren. Ook een grotere mate van belastingcoördinatie is van wezenlijk belang. Deze kwestie wordt in dit voorstel niet behandeld. Artikel 20 legt alleen het beginsel van de vrijheid van grensoverschrijdende activiteiten vast en stelt een mechanisme voor samenwerking en kennisgeving tussen toezichthoudende autoriteiten voor. In dit artikel wordt tevens bepaald dat een IBPV die een regeling in een andere lidstaat wenst te beheren, de relevante sociaal- en arbeidsrechtelijke voorschriften van de lidstaat waar de bijdragende onderneming is gevestigd, zal moeten toepassen. Deze vereisten hebben voornamelijk betrekking op het soort pensioenuitkeringen dat moet worden verstrekt.

2000/0260 (COD)

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de werkzaamheden van instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, met name artikel 47, lid 2, en de artikelen 55 en 95, lid 1,

Gezien het voorstel van de Commissie [9],

[9] PB C ... van ..., blz. ...

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité [10],

[10] PB C ... van ..., blz. ...

Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag [11],

[11] PB C ... van ..., blz. ...

OVERWEGENDE HETGEEN VOLGT:

(1) Een echte interne markt voor financiële diensten is voor de economische groei en de schepping van werkgelegenheid in de Europese Unie van wezenlijk belang.

(2) Er zijn reeds belangrijke resultaten geboekt met betrekking tot de totstandbrenging van deze interne markt, waardoor financiële instellingen in andere lidstaten kunnen opereren en de consumenten van financiële diensten een hoog beschermingsniveau wordt geboden.

(3) De Mededeling van de Commissie tenuitvoerlegging van het kader voor financiële markten: een actieplan [12] somt een reeks maatregelen op die nodig zijn om de interne markt voor financiële diensten te vervolmaken, en de Europese Raad heeft tijdens zijn bijeenkomst te Lissabon op 23 en 24 maart 2000 tot de tenuitvoerlegging van dit Actieplan tegen 2005 opgeroepen.

[12] COM(1999) 232 def.

(4) Het Actieplan voor financiële diensten beschouwt de opstelling van een richtlijn inzake het bedrijfseconomisch toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening als een dringende prioriteit, omdat dit grote financiële instellingen zijn die niet zijn onderworpen aan een samenhangende communautaire wetgeving die hen in staat stelt de voordelen van de interne markt ten volle te benutten.

(5) Instellingen die volledig zijn gescheiden van bijdragende ondernemingen en die op basis van kapitaaldekking opereren met als enig doel het verstrekken van pensioenuitkeringen, dienen de vrijheid van dienstverlening en van belegging te hebben onder de enige voorwaarde dat aan gecoördineerde prudentiële vereisten wordt voldaan, ongeacht of deze instellingen als rechtspersonen worden beschouwd.

(6) De lidstaten dienen volledig verantwoordelijk te blijven voor de organisatie van hun socialebeschermingsstelsels.

(7) Instellingen die socialezekerheidsregelingen beheren en die reeds op gemeenschapsvlak worden gecoördineerd, dienen van het toepassingsgebied van deze richtlijn te worden uitgesloten. Wel moet met het speciale geval van instellingen rekening worden gehouden die in één lidstaat zowel socialezekerheidsregelingen als bedrijfspensioenregelingen beheren.

(8) Financiële instellingen waarop reeds een communautaire regeling van toepassing is, moeten in de regel van de werkingssfeer van deze richtlijn worden uitgesloten. Daar deze instellingen in sommige gevallen echter ook bedrijfspensioendiensten aanbieden moet ervoor worden gezorgd dat deze richtlijn niet tot mededingingsvervalsingen leidt. Deze vervalsingen kunnen worden voorkomen door de prudentiële vereisten van deze richtlijn ook op de bedrijfspensioenactiviteiten van levensverzekeringsondernemingen toe te passen.

(9) Wanneer lidstaten de mogelijkheid wordt geboden instellingen, die regelingen met minder dan 100 deelnemers of uitkeringsgerechtigden beheren, van de werkingssfeer van de nationale uitvoeringsbepalingen uit te sluiten, kan dit het toezicht in bepaalde lidstaten vergemakkelijken zonder een behoorlijke werking van de interne markt op dit gebied te ondermijnen.

(10) Instellingen zoals de Unterstützungskassen in Duitsland, waarbij de leden geen wettelijke rechten op de uitkeringen van een bepaald bedrag hebben en waarbij de belangen van de deelnemers door een dwingende wettelijke verzekering tegen insolventie worden beschermd, dienen van de werkingssfeer van deze richtlijn te worden uitgezonderd.

(11) Ter bescherming van deelnemers en uitkeringsgerechtigden is vereist dat instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening hun activiteiten beperken tot de activiteiten, en de daaruit voortvloeiende transacties, die in deze richtlijn worden genoemd.

(12) Ingeval van faillissement van de bijdragende onderneming loopt de deelnemer het gevaar zowel zijn werk als zijn verworven pensioenrechten te verliezen. Dit maakt een duidelijke scheiding tussen de bijdragende ondernemingen en de instellingen noodzakelijk.

(13) De werking van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening lopen in de lidstaten aanzienlijk uiteen. In sommige lidstaten kan niet alleen op de instelling zelf toezicht worden uitgeoefend maar tevens op de ondernemingen die gemachtigd zijn deze instellingen te beheren. De lidstaten moeten met een dergelijke specifieke omstandigheid kunnen rekening houden zolang daadwerkelijk aan alle in deze richtlijn opgenomen vereisten wordt voldaan.

(14) Instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening verrichten financiële diensten en zouden uit dien hoofde aan een aantal minimale prudentiële normen moeten voldoen met betrekking tot hun werkzaamheden en de voorwaarden voor de verrichting daarvan.

(15) Gezien het enorme aantal instellingen in bepaalde lidstaten moet een pragmatische oplossing worden gevonden voor het vereiste van voorafgaande goedkeuring van de instellingen. Wanneer de instelling in een andere lidstaat een regeling wenst te beheren, moet echter voorafgaande goedkeuring door de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst worden verlangd.

(16) De jaarrekeningen en het jaarverslag, waarin een waar en eerlijk beeld van de activa, passiva en financiële positie van de instelling wordt gegeven en die naar behoren door een gemachtigde persoon die belast is met de controle van de jaarrekening zijn goedgekeurd, moeten voor de deelnemers aan en uitkeringsgerechtigden van de regeling en de bevoegde autoriteiten als een essentiële informatiebron worden beschouwd. Zij stellen met name de bevoegde autoriteiten in staat de financiële draagkracht van een instelling te controleren en te beoordelen of de instelling aan al haar contractuele verplichtingen kan voldoen.

(17) Een behoorlijke voorlichting van deelnemers en uitkeringsgerechtigden van de regeling is van wezenlijk belang. Dit geldt met name voor verzoeken om inlichtingen met betrekking tot de financiële draagkracht van de instelling, de contractuele bepalingen, de uitkeringen en de feitelijke financiering van verworven pensioenrechten, het beleggingsbeleid en het risico- en kostenbeheer.

(18) Het beleggingsbeleid van een instelling is voor zowel de veiligheid als de betaalbaarheid van de bedrijfspensioenen doorslaggevend. Deze instellingen zouden derhalve, ten minste eens in de drie jaar, een "verklaring inzake de beleggingsbeginselen" moeten opstellen. Deze verklaring zou aan de toezichthoudende autoriteiten moeten worden toegezonden en op verzoek ook aan de deelnemers aan en de uitkeringsgerechtigden van de regeling ter beschikking moeten worden gesteld.

(19) Om hun wettelijke taak te kunnen vervullen zouden de bevoegde autoriteiten over voldoende rechten op inlichtingen en interventiebevoegdheden moeten beschikken ten aanzien van de instellingen en de personen die deze instellingen daadwerkelijk besturen. Wanneer de instelling zeer belangrijke taken (zoals het beleggingsbeheer, de informatica of de boekhouding) aan andere ondernemingen heeft gedelegeerd (outsourcing), dienen deze rechten op inlichtingen en interventiebevoegdheden tot deze uitbestede taken te worden uitgebreid om na te gaan of deze activiteiten overeenkomstig de toezichtregels worden uitgevoerd.

(20) Een prudente berekening van de technische voorzieningen is van wezenlijk belang om ervoor te zorgen dat aan de uitkeringsverplichtingen kan worden voldaan. De technische voorzieningen moeten derhalve worden berekend op basis van erkende actuariële methoden en door gekwalificeerde personen moeten worden gewaarmerkt. De rentevoet moet voorzichtig worden gekozen overeenkomstig nationale wetgeving. Het bedrag van de technische voorzieningen moet zowel de actuariële waarde van de opgebouwde pensioenrechten van de deelnemers weergeven als toereikend zijn om de uitbetaling van de uitkeringen waarmee reeds een aanvang is gemaakt, te kunnen voortzetten.

(21) De door de instellingen gedekte risico's lopen van lidstaat tot lidstaat sterk uiteen. De lidstaten zouden derhalve de mogelijkheid moeten hebben de berekening van de technische voorzieningen te onderwerpen aan aanvullende en nadere regels dan die welke in deze richtlijn zijn vastgesteld.

(22) Toereikende en passende activa ter dekking van de technische voorzieningen beschermen de belangen van de deelnemers aan en uitkeringsgerechtigden van de pensioenregeling wanneer de bijdragende onderneming insolvent wordt. Met name in gevallen van grensoverschrijdende activiteiten vereist de wederzijdse erkenning van de toezichtbeginselen die in de lidstaten van toepassing zijn, dat de technische voorzieningen te allen tijde volledig door kapitaal zijn gedekt.

(23) Wanneer de instelling niet grensoverschrijdend werkzaam is, moet een ontoereikende dekking kunnen worden toegestaan, mits een behoorlijk plan wordt opgesteld om tot volledige kapitaaldekking te komen, onverminderd de vereisten van Richtlijn 80/987 van de Raad van 20 oktober 1980 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake de bescherming van werknemers bij insolventie van de werkgever [13].

[13] PB L 283 van 28.10.1980, blz. 23. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 87/164/EEG (PB L 66 van 11.3.1987, blz. 11).

(24) Dikwijls is het de bijdragende onderneming en niet de instelling zelf die hetzij het biometrische risico dekt hetzij een bepaald uitkeringsniveau of bepaalde beleggingsresultaten waarborgt. Soms verschaft de instelling deze dekking of garanties echter zelf en blijven de verplichtingen van de bijdragende onderneming over het algemeen beperkt tot de betaling van de noodzakelijke bijdragen. Onder deze omstandigheden zijn de aangeboden producten vergelijkbaar met die van levensverzekeringsondernemingen en moeten de desbetreffende instellingen hetzelfde aanvullende eigen vermogen aanhouden als levensverzekeringsondernemingen.

(25) Instellingen zijn beleggers op de zeer lange termijn. De door deze instellingen aangehouden activa mogen over het algemeen niet voor andere doeleinden worden gebruikt dan ter verstrekking van pensioenuitkeringen. Bovendien moeten de instellingen, om de rechten van deelnemers en uitkeringsgerechtigden afdoende te beschermen, kunnen kiezen voor een allocatie van activa die strookt met de aard en de looptijd van hun verplichtingen. Deze overwegingen maken een kwalitatieve benadering van de beleggingsregels noodzakelijk, die de instellingen verplicht met de nodige voorzichtigheid tewerk te gaan doch hen tevens voldoende flexibiliteit biedt om het veiligste en doelmatigste beleggingsbeleid te kiezen.

(26) De toezichtmethoden en -praktijken lopen van lidstaat tot lidstaat uiteen. Daarom moet de lidstaten een zekere vrijheid worden gelaten om te bepalen welke beleggingsvoorschriften zij aan de op hun grondgebied gevestigde instellingen wensen op te leggen. Deze voorschriften dienen het vrije kapitaalverkeer evenwel niet te belemmeren, tenzij dit om prudentiële redenen gerechtvaardigd is.

(27) Als beleggers op de zeer lange termijn met lage liquiditeitsrisico's, bevinden instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening zich in een geschikte positie om in niet-liquide activa, zoals aandelen, alsmede in risicokapitaalmarkten te beleggen. Zij kunnen ook van de voordelen van internationale diversificatie profiteren. Beleggingen in aandelen, risicokapitaalmarkten en andere valuta's dan die waarin de verplichtingen zijn uitgedrukt dienen derhalve niet onnodig te worden beperkt.

(28) Beperkingen ten aanzien van de vrije keuze van erkende vermogensbeheerders en -bewaarders belemmeren de mededinging in de interne markt en moeten derhalve worden opgeheven.

(29) Instellingen dienen de mogelijkheid te hebben hun diensten in andere lidstaten te verlenen. Dit zou mogelijk tot aanzienlijke schaalvoordelen voor deze instellingen leiden, het concurrentievermogen van de industrie in de Gemeenschap kunnen verbeteren en de arbeidsmobiliteit kunnen vergroten. Hiervoor is een wederzijdse erkenning van prudentiële normen nodig.

(30) Het recht van een instelling in een bepaalde lidstaat om een bedrijfspensioenregeling in een andere lidstaat te beheren, moet worden uitgeoefend met volledige inachtneming van de bepalingen van de sociale en arbeidswetgeving die in de lidstaat van ontvangst van kracht zijn.

(31) Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel, zoals neergelegd in artikel 5 van het Verdrag, kunnen de doelstellingen van deze richtlijn, namelijk het scheppen van een gemeenschappelijke wettelijke regeling die de instellingen van bedrijfspensioenvoorziening bestrijkt, niet voldoende door de lidstaten worden verwezenlijkt en kunnen zij derhalve wegens de omvang en de gevolgen van het overwogen optreden beter door de Gemeenschap worden verwezenlijkt. De onderhavige richtlijn beperkt zich tot het vereiste minimum om deze doelstellingen te bereiken en gaat niet verder dan hiertoe nodig is,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

ARTIKELEN

Artikel 1

Voorwerp

Deze richtlijn behelst regels inzake de toegang tot en de uitoefening van door instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening verrichte werkzaamheden.

Artikel 2

Toepassingsgebied

Deze richtlijn is van toepassing op de instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening.

Deze richtlijn is niet van toepassing op:

a) instellingen die socialezekerheidsregelingen beheren welke hetzij onder Verordening (EEG) nr. 1408/71 [14] vallen of in bijlage II daarbij zijn opgenomen, hetzij onder Verordening (EEG) nr. 574/72 [15] vallen;

[14] PB L 149 van 5.7.1971, blz. 2.

[15] PB L 74 van 27.3.1972, blz. 1.

b) instellingen die onder Richtlijn 79/267/EEG van de Raad [16], Richtlijn 85/611/EEG van de Raad [17], Richtlijn 93/22/EEG van de Raad [18] en Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad [19] vallen;

[16] PB L 63 van 13.3.1979, blz. 1-18.

[17] PB L 375 van 31.12.1985, blz. 3-18.

[18] PB L 141 van 11.6.1993, blz. 27.

[19] PB L 126 van 26.5.2000, blz. 1.

c) instellingen die op basis van een omslagstelsel werken;

d) de Duitse "Unterstützungskassen" en andere instellingen die op dezelfde wijze werken;

e) ondernemingen die boekhoudkundige reserves aanhouden om hun werknemers pensioenuitkeringen te kunnen betalen.

Artikel 3

Toepassing op instellingen die sociale-zekerheidsregelingen beheren

Instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening die tevens verplichte bedrijfspensioenregelingen beheren welke regelingen worden beschouwd als socialezekerheidsregelingen die hetzij onder Verordening (EEG) nr. 1408/71 vallen of in Bijlage II daarbij zijn opgenomen, hetzij onder Verordening (EEG) nr. 574/72 vallen, vallen onder de onderhavige richtlijn doch uitsluitend wat hun werkzaamheden op het gebied van de niet-verplichte bedrijfspensioenvoorziening betreft.

Artikel 4

Toepassing naar keuze op onder Richtlijn 79/267/EEG vallende instellingen

De lidstaten kunnen ervoor kiezen de artikelen 11 tot en met 16 en de artikelen 18 en 19 van de onderhavige richtlijn toe te passen op de verrichtingen op het gebied van bedrijfspensioenvoorziening van onder Richtlijn 79/267/EEG vallende instellingen, mits de desbetreffende activa en passive in een afzonderlijke rechtspersoon worden beheerd. In dit geval wordt de desbetreffende afzonderlijke rechtspersoon niet onderworpen aan de artikelen 17 en 21 van Richtlijn 79/267/EEG noch aan de artikelen 19 tot en met 24 en 31 van Richtlijn 92/96/EEG van de Raad [20].

[20] PB L 360 van 9.12.1992, blz. 1.

Artikel 5

Kleine pensioenregelingen en statutaire regelingen

1. De lidstaten kunnen ervoor kiezen de onderhavige richtlijn geheel of gedeeltelijk niet toe te passen op instellingen die pensioenregelingen uitvoeren waarbij minder dan 100 deelnemers of uitkeringsgerechtigden zijn aangesloten. Artikel 20 van de onderhavige richtlijn kan alleen op deze instellingen worden toegepast indien een lidstaat ervoor kiest alle artikelen van deze richtlijn op deze instellingen toe te passen.

2. De lidstaten kunnen ervoor kiezen de artikelen 9 tot en met 17 niet toe te passen op instellingen waar de bedrijfspensioenvoorziening in de statuten is vastgelegd en die door een overheidsinstantie wordt gegarandeerd.

Artikel 6

Definities

Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:

a) "instelling voor bedrijfspensioenvoorziening" of "instelling": een op kapitaaldekking gebaseerde instelling die onafhankelijk van elke bijdragende onderneming of beroepstak is opgericht en die pensioenuitkeringen verstrekt aan zowel zelfstandig als in loondienst werkzame personen in het kader van een beroepsactiviteit op basis van een individueel of collectief gesloten overeenkomst of contract tussen de werkgever(s) en de werknemer(s) of hun respectievelijke vertegenwoordigers of tussen de instelling en de individuele persoon;

b) "pensioenregeling": een contract, een overeenkomst, een trustakte of voorschriften waarin is bepaald welke pensioenuitkeringen worden verstrekt en onder welke voorwaarden;

c) "bijdragende onderneming": een onderneming of andere organisatie die aan een instelling bijdragen betaalt;

d) "pensioenuitkeringen": uitkeringen in de vorm van betalingen die, hetzij voor het leven, tijdelijk of als uitkering ineens, worden verricht bij overlijden, arbeidsongeschiktheid, beëindiging van de werkzaamheid of wanneer een bepaalde leeftijd wordt bereikt, hetzij bijstand of diensten in geval van ziekte, behoeftigheid of overlijden indien deze betalingen die uitkeringen aanvullen;

e) "deelnemers": de personen die gerechtigd zijn of gerechtigd zullen zijn pensioenuitkeringen te ontvangen;

f) "uitkeringsgerechtigden": de personen die pensioenuitkeringen ontvangen;

g) "bevoegde autoriteiten": de nationale autoriteiten die zijn aangewezen om de in deze richtlijn vastgestelde verplichtingen ten uitvoer te leggen;

h) "biometrische risico's": de risico's in verband met het menselijk leven. Dit zijn de risico's die samenhangen met overlijden, arbeidsongeschiktheid en levensverwachting;

i) "risicokapitaalmarkten": de markten die een onderneming in haar eerste groeistadium van kapitaal voorzien;

j) "lidstaat van herkomst": de lidstaat waar de instelling is gevestigd;

k) "lidstaat van ontvangst": de lidstaat waar de bijdragende onderneming of de individuele deelnemer(s) is respectievelijk zijn gevestigd;

l) "vestigingsplaats":

- voor een instelling, de lidstaat waar zich haar statutaire zetel of hoofdbestuur bevindt;

- voor een bijdragende onderneming, de lidstaat waar zich haar statutaire zetel of hoofdbestuur bevindt wanneer de bijdragende onderneming een rechtspersoon, een bijkantoor of een agentschap is, of de lidstaat waar haar hoofdkantoor is gevestigd wanneer de bijdragende onderneming een natuurlijke persoon is;

- voor een individuele persoon, de lidstaat waar hij woont.

Artikel 7

Werkzaamheden van de instellingen

De lidstaten leggen de op hun grondgebied gevestigde instellingen de verplichting op hun zakelijke activiteiten te beperken tot werkzaamheden op het gebied van pensioenuitkeringen en werkzaamheden die hieruit rechtstreeks voortvloeien, waaronder werkzaamheden die met hun beleggingsbeleid verband houden.

Artikel 8

Juridische scheiding tussen de bijdragende onderneming en de instelling voor bedrijfspensioenvoorziening

De lidstaten dragen er zorg voor dat er een juridische scheiding bestaat tussen de bijdragende onderneming en de instelling voor bedrijfspensioenvoorziening, zodat in geval van faillissement van de bijdragende onderneming de activa van de instelling in het belang van de deelnemers en uitkeringsgerechtigden beschermd zijn.

Artikel 9

Voorwaarden inzake de verrichting van de werkzaamheden

1. De lidstaten dragen er zorg voor dat:

a) de instelling is ingeschreven;

b) de instelling daadwerkelijk wordt bestuurd door personen van goede reputatie die zelf over voldoende beroepskwalificaties en beroepservaring moeten beschikken of adviseurs in dienst hebben met voldoende beroepskwalificaties en beroepservaring;

c) er naar behoren vastgestelde regels bestaan betreffende de werking van de pensioenregeling en dat de deelnemers voldoende van die regels in kennis zijn gesteld;

d) alle technische voorzieningen door een actuaris of een andere deskundige op dit gebied op basis van erkende actuariële methoden zijn berekend en gewaarmerkt;

e) in regelingen waarin de bijdragende onderneming garant staat voor de betaling van de pensioenuitkeringen, zij tot regelmatige financiële bijdragen verplicht is;

f) de deelnemers voldoende over de voorwaarden van de pensioenregeling zijn ingelicht, en met name over:

i) de contractuele rechten en plichten van de partijen bij de pensioenregeling;

ii) de financiële, technische en andere aan de pensioenregeling verbonden risico's;

iii) de verdeling van de aan de pensioenregeling verbonden risico's onder de overeenkomstsluitende partijen.

2. De lidstaten kunnen de voorwaarden voor de verrichting van de werkzaamheden van een instelling aan andere vereisten onderwerpen om ervoor te zorgen dat de belangen van de deelnemers en de uitkeringsgerechtigden naar behoren worden beschermd.

3. Bij grensoverschrijdende werkzaamheden, zoals bedoeld in artikel 20, moeten de voorwaarden voor de verrichting van de werkzaamheden van de instelling aan de voorafgaande goedkeuring door de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst worden onderworpen.

Artikel 10

Jaarrekening en jaarverslag

De lidstaten verlangen dat de op hun grondgebied gevestigde instellingen een jaarverslag opstellen. De jaarrekening en het jaarverslag moeten een juist beeld van de activa, de passiva en de financiële positie van de instelling geven. Zij dienen consistent te zijn en naar behoren te zijn goedgekeurd door een daartoe gemachtigde persoon die met de controle van de jaarrekening is belast.

Artikel 11

Aan de deelnemers en uitkeringsgerechtigden te verstrekken inlichtingen

1. Afhankelijk van de aard van de pensioenregeling dragen de lidstaten er zorg voor dat de in de leden 2, 3 en 4 bedoelde inlichtingen worden verstrekt.

2. Deelnemers en uitkeringsgerechtigden ontvangen:

a) op verzoek de jaarrekening en het jaarverslag;

b) binnen een redelijke termijn eventuele relevante informatie over wijzigingen in de voorschriften inzake de pensioenregeling.

3. Iedere deelnemer ontvangt op verzoek duidelijke en nauwkeurige gegevens over:

a) indien van toepassing, het richtniveau van de uitkeringen;

b) de feitelijke financiering van de opgebouwde pensioenrechten;

c) het niveau van de uitkering in geval van beëindiging van de dienstbetrekking;

d) wanneer de deelnemer het beleggingsrisico draagt, alle beschikbare beleggingsmogelijkheden en de feitelijke beleggingsportefeuille evenals gegevens over de risicopositie en de kosten in verband met de beleggingen.

De gegevens over de in de eerste alinea genoemde onderwerpen worden samen met de in lid 2, onder a), genoemde jaarrekening en jaarverslag verstrekt.

4. Iedere uitkeringsgerechtigde ontvangt de nodige informatie over de pensioenuitkeringen waarop hij of zij aanspraak kan maken en de mogelijke wijzen van uitbetaling.

Artikel 12

Bekendmaking van beleggingsbeginselen

1. De lidstaten dragen er zorg voor dat alle op hun grondgebied gevestigde instellingen elke drie jaar, en onverwijld na een belangrijke wijziging van het beleggingsbeleid, hun beleggingsbeleid aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst bekend maken. Dit geschiedt door een verklaring inzake de beleggingsbeginselen toe te zenden welke de ten uitvoer gelegde risicowegingsmethoden en risicobeheersprocedures omvat evenals de strategische allocatie van activa in het licht van de aard en de looptijd van de pensioenverplichtingen.

2. De verklaring inzake de beleggingsbeginselen wordt op verzoek aan de deelnemers en uitkeringsgerechtigden van de regeling ter beschikking gesteld.

Artikel 13

Aan de bevoegde autoriteiten te verstrekken inlichtingen

Elke lidstaat draagt er zorg voor dat de bevoegde autoriteiten over de noodzakelijke bevoegdheden en middelen beschikken om:

a) de instelling, de leden van de raad van bestuur en andere beheerders, bestuurders of personen met een controlerende invloed op de instelling te verplichten inlichtingen te verstrekken over alle zakelijke aangelegenheden of om alle bedrijfsdocumenten over te leggen;

b) toezicht te houden op overeenkomsten waarin de betrekkingen worden geregeld tussen de instelling en andere ondernemingen, waarbij activiteiten aan andere ondernemingen worden overgedragen (outsourcing), waarbij de financiële situatie van de instelling wordt beïnvloed of die op concrete wijze van belang zijn voor de uitoefening van een doeltreffend toezicht;

c) periodiek, afgezien van de jaarrekening en het jaarverslag, alle documenten te verkrijgen die voor de uitoefening van toezicht noodzakelijk zijn, namelijk:

i) interne tussentijdse verslagen;

ii) actuariële schattingen;

iii) activa-passiva-studies;

iv) bewijsmateriaal waaruit blijkt dat de beleggingsbeginselen werkelijk worden gevolgd;

v) bewijsmateriaal waaruit blijkt dat de bijdragen zoals voorgenomen zijn betaald;

vi) rapport van de officieel aangestelde accountant.

d) Verificaties uit te voeren in de bedrijfsruimten van de instelling en, waar nodig, onderzoek naar uitbestede activiteiten in te stellen om na te gaan of deze overeenkomstig de toezichtregels worden verricht.

Artikel 14

Interventiebevoegdheden van de bevoegde autoriteiten

1. De bevoegde autoriteiten dienen elke instelling de verplichting op te leggen gezonde administratieve en boekhoudkundige procedures toe te passen en in toereikende interne controlesystemen te voorzien.

2. De bevoegde autoriteiten kunnen met betrekking tot de instelling of de personen die de instelling besturen alle maatregelen nemen, die dienstig of noodzakelijk zijn om eventuele onregelmatigheden die de belangen van de deelnemers en uitkeringsgerechtigden kunnen schaden, te voorkomen of ongedaan te maken.

De autoriteiten kunnen tevens de vrije beschikking over de activa van de instelling beperken of verbieden, wanneer de instelling:

a) geen toereikende technische voorzieningen heeft gevormd met betrekking tot het geheel van haar werkzaamheden, dan wel onvoldoende activa heeft om de technische voorzieningen te dekken;

b) er niet in is geslaagd de wettelijk voorgeschreven eigen middelen in stand te houden.

3. De bevoegde autoriteiten kunnen, teneinde de belangen van de deelnemers aan en uitkeringsgerechtigden van een regeling te beschermen, de bevoegdheden waarover de personen die de instelling besturen, overeenkomstig de wet of de statuten beschikken, geheel of gedeeltelijk overdragen op een bijzondere vertegenwoordiger die geschikt is deze bevoegdheden uit te oefenen.

4. De bevoegde autoriteiten kunnen de activiteiten van de instelling verbieden of beperken, met name indien:

a) de instelling de belangen van de deelnemers aan de regeling niet afdoende beschermt;

b) de instelling niet langer aan de voorwaarden voor de uitoefening van haar activiteiten voldoet;

c) de instelling de ingevolge de regeling op haar rustende verplichtingen niet nakomt;

d) de instelling, ingeval van grensoverschrijdende activiteiten, de bepalingen inzake het arbeids- en sociale recht van de betrokken lidstaat van ontvangst op het gebied van bedrijfspensioenen niet in acht neemt.

Een eventueel besluit om activiteiten van de instelling te verbieden moet met nauwkeurige redenen zijn omkleed en de betrokken instelling moet hiervan in kennis worden gesteld.

5. Bij de in artikel 20 bedoelde grensoverschrijdende werkzaamheden wordt de instelling onderworpen aan voortdurend toezicht van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst om na te gaan of haar activiteiten in overeenstemming zijn met de in artikel 20, lid 5, bedoelde toepasselijke sociaal- en arbeidsrechtelijke voorwaarden van de lidstaat van ontvangst.

6. De lidstaten dragen er zorg voor dat het recht bestaat tegen besluiten ten aanzien van instellingen die op grond van overeenkomstig deze richtlijn vastgestelde wettelijke bestuursrechtelijke en administratieve bepalingen zijn vastgesteld, bij een rechter in beroep te gaan.

Artikel 15

Technische voorzieningen

1. De lidstaten dragen er zorg voor dat instellingen die bedrijfspensioenregelingen beheren te allen tijde het toereikende bedrag aan passiva vaststellen dat de financiële verplichtingen weergeeft welke uit hun portefeuille van pensioenovereenkomsten voortvloeien.

2. De lidstaten dragen er zorg voor dat instellingen die bedrijfspensioenregelingen beheren welke dekking bieden tegen biometrische risico's en/of waarvan de uitkeringen een garantie inhouden met betrekking tot hetzij het beleggingsrendement, hetzij de hoogte van de uitkeringen, toereikende technische voorzieningen vaststellen met betrekking tot het geheel van deze regelingen.

3. De berekening van de technische voorzieningen geschiedt eenmaal per jaar. De lidstaten kunnen evenwel toestaan dat deze berekening om de drie jaar wordt uitgevoerd indien de instelling de bevoegde autoriteit voor de tussenliggende jaren een verklaring met correcties verstrekt. In de verklaring moet de gecorrigeerde ontwikkeling van de technische voorzieningen en van wijzigingen in de gedekte risico's worden weergegeven.

4. De berekening van de technische voorzieningen wordt uitgevoerd en gewaarmerkt door een actuaris of een andere deskundige op dit gebied op grond van erkende actuariële methoden, met inachtneming van de volgende beginselen:

a) Het minimumbedrag van de technische voorzieningen moet worden berekend aan de hand van een voldoende voorzichtige actuariële waardering. Het moet voldoende zijn om zowel te waarborgen dat de uitbetalingen van pensioenen en uitkeringen die reeds worden verricht, kunnen worden voortgezet, als om deelnemers de actuariële waarde van hun opgebouwde pensioenrechten te verschaffen;

b) het toegepaste rentepercentage moet op voorzichtige wijze worden bepaald, volgens de voorschriften van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst;

c) de methode en de grondslag van de berekening van de technische voorzieningen dient over het algemeen van boekjaar tot boekjaar ongewijzigd te blijven. Wijzigingen kunnen evenwel gerechtvaardigd zijn als gevolg van een verandering van de juridische of economische omstandigheden die aan de hypothesen ten grondslag liggen.

5. De lidstaten kunnen ten aanzien van de berekening van de technische voorzieningen aanvullende en meer uitvoerige voorwaarden opleggen met het oog op een afdoende bescherming van de belangen van de deelnemers en de uitkeringsgerechtigden.

Artikel 16

Financiering van de technische voorziening

1. De lidstaten verplichten elke instelling te allen tijde over voldoende en passende activa te beschikken om de technische voorzieningen met betrekking tot het geheel van de door haar beheerde regelingen te dekken.

2. De lidstaten kunnen de instellingen toestaan voor een korte periode van het bepaalde in lid 1 af te wijken om ervoor te zorgen dat weer aan de vereisten van lid 1 wordt voldaan, is de afwijking aan de volgende voorwaarden onderworpen:

a) de instelling stelt een concreet en haalbaar plan op om de hoeveelheid activa die noodzakelijk is om de technische voorzieningen volledig te dekken, tijdig te herstellen. Het plan moet door de bevoegde autoriteit worden goedgekeurd;

b) bij de opstelling van het plan moet rekening worden gehouden met de specifieke situatie van de instelling, met name de structuur van activa en passiva, het risicoprofiel, de liquiditeitsplanning, het leeftijdsprofiel van de personen die aanspraak kunnen maken op pensioenuitkeringen, aanvangsregelingen en regelingen die van niet- of gedeeltelijke financiering in volledige financiering worden gewijzigd;

c) de instelling voert ingeval de pensioenregeling tijdens de afwijkingsperiode wordt beëindigd, een procedure in om de activa aan een andere financiële instelling of een vergelijkbaar lichaam over te dragen en brengt de bevoegde autoriteit hiervan op de hoogte.

3. Bij de in artikel 20 bedoelde grensoverschrijdende activiteiten, moeten de technische voorzieningen te allen tijde volledig door kapitaal zijn gedekt.

Artikel 17

Het wettelijk voorgeschreven eigen vermogen

1. De lidstaten dragen er zorg voor dat instellingen die pensioenregelingen beheren waarbij de instelling zelf de verplichting op zich neemt een biometrisch risico te dekken en/of waarbij de instelling zelf een beleggingsprestatie of het niveau van de uitkeringen garandeert, permanent bijkomende activa aanhouden naast de technische voorzieningen met betrekking tot het geheel van regelingen die zij beheren. Deze activa moeten vrij van alle voorzienbare verplichtingen zijn en als veiligheidskapitaal dienen om de verschillen tussen de verwachte en de daadwerkelijke uitgaven en winsten op te vangen.

2. Voor de berekening van het bedrag van de bijkomende activa zijn de in Richtlijn 79/267/EEG vastgestelde regels van toepassing.

Artikel 18

Beleggingsvoorschriften

1. De lidstaten verplichten de instellingen die binnen hun rechtsgebied gevestigd zijn een voorzichtig beleggingsbeleid te voeren.

2. Activa die worden aangehouden ter dekking van regelingen waarbij de deelnemers de beleggingsrisico's dragen, worden overeenkomstig de volgende regels belegd:

a) de activa worden op zodanige wijze belegd dat de veiligheid, de kwaliteit, de liquiditeit en het rendement van de portefeuille als geheel wordt gewaarborgd;

b) de activa moeten naar behoren gediversifieerd zijn, zodat in de portefeuille als geheel grote risicoconcentraties worden vermeden;

c) beleggingen in de bijdragende onderneming worden beperkt tot ten hoogste 5% van de gehele portefeuille. Wanneer een groep ondernemingen bijdragen aan de instelling betaalt, geschieden de beleggingen in deze bijdragende ondernemingen voorzichtig, waarbij rekening wordt gehouden met de noodzaak van een behoorlijke diversificatie.

3. De lidstaten verplichten de instellingen die binnen hun rechtsgebied zijn gevestigd de activa die zij ter dekking van de technische voorzieningen aanhouden, overeenkomstig de volgende regels te beleggen:

a) de activa worden belegd op een wijze die strookt met de aard en de duur van de verwachte toekomstige pensioenuitkeringen en die de veiligheid, de kwaliteit, de liquiditeit en het rendement van de portefeuille als geheel waarborgt;

b) de activa moeten naar behoren gediversifieerd zijn zodat in de portefeuille als geheel grote risicoconcentraties worden vermeden;

c) beleggingen in de bijdragende onderneming worden beperkt tot ten hoogste 5% van de technische voorzieningen. Wanneer een groep ondernemingen bijdragen aan de instelling betaalt, geschieden beleggingen in deze bijdragende ondernemingen voorzichtig, waarbij rekening wordt gehouden met de noodzaak van een behoorlijke divesificatie.

4. De lidstaten mogen van de instellingen niet verlangen dat zij in bepaalde categorieën activa beleggen.

5. De lidstaten onderwerpen de beleggingsbesluiten van een instelling of van de vermogensbeheerder ervan niet aan enig vereiste inzake voorafgaande goedkeuring of systematische kennisgeving.

6. De lidstaten kunnen, overeenkomstig het bepaalde in de leden 1 tot en met 5 voor binnen hun rechtsgebied gevestigde instellingen nadere voorschriften vaststellen teneinde het geheel van door deze instellingen beheerde regelingen in aanmerking te nemen.

Deze instellingen dienen echter de mogelijkheid te worden geboden om:

a) maximaal 70% van de activa ter dekking van de technische voorzieningen of van de gehele portefeuille voor regelingen waarvan de deelnemers de beleggingsrisico's dragen, te beleggen in aandelen, verhandelbare effecten welke als aandelen worden behandeld en obligaties van ondernemingen, en te beslissen over het relatieve gewicht van deze effecten in hun beleggingsportefeuille;

b) activa in niet-congruente valuta's aan te houden ter dekking van een bedrag dat tenminste 30% van hun technische voorzieningen moet belopen;

c) in risicokapitaalmarkten te beleggen.

7. Het bepaalde in lid 6, tweede alinea, belet de bevoegde autoriteiten niet op individuele basis de toepassing van beleggingsvoorschriften te eisen, op voorwaarde dat deze met name in het licht van de door de instelling aangegane verplichtingen, prudentieel gerechtvaardigd zijn.

Artikel 19

Beheer en bewaring

1. De lidstaten beletten niet dat de instellingen voor het beheer van hun beleggingsportefeuille beleggingsbeheerders aanwijzen die in een andere lidstaat gevestigd zijn en overeenkomstig Richtlijnen 92/96/EEG, 93/22/EEG en 2000/12/EG naar behoren tot de uitoefening van deze activiteit gemachtigd zijn.

2. De lidstaten beletten niet dat de instellingen voor de bewaring van hun activa bewaarders aanstellen die in een andere lidstaat gevestigd zijn en overeenkomstig Richtlijn 93/22/EEG of Richtlijn 2000/12/EG naar behoren zijn erkend, of voor de doeleinden van Richtlijn 85/611/EEG als bewaarder zijn aanvaard.

Artikel 20

Grensoverschrijdende activiteiten

1. De lidstaten staan de op hun grondgebied gevestigde ondernemingen en individuele personen toe bij te dragen aan instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening die in andere lidstaten gevestigd zijn. Tevens staan zij de op hun grondgebied gevestigde instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening toe bijdragen te aanvaarden van ondernemingen die op het grondgebied van andere lidstaten zijn gevestigd.

2. Wanneer een instelling of een persoon bijdragen wensen te verlenen aan een instelling die in een andere lidstaat is gevestigd, brengt de instelling dit ter kennis van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar zij is gevestigd.

3. De lidstaten verlangen van instellingen die voorstellen bijdragen te ontvangen van een onderneming of van individuele personen die op het grondgebied van een andere lidstaat zijn gevestigd, dat zij bij de kennisgeving de volgende gegevens verstrekken:

a) de lidstaat op het grondgebied waarvan de bijdragende onderneming of de personen gevestigd zijn;

b) de naam van de bijdragende onderneming;

c) de voorwaarden van de regeling die de instelling wenst te beheren in de lidstaat van ontvangst.

4. Tenzij de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst reden hebben te betwijfelen dat de administratieve structuur, de financiële positie van de instelling of de goede reputatie en de beroepskwalificaties of beroepservaring van de bestuurders van de instelling met de in de lidstaat van ontvangst voorgenomen activiteiten verenigbaar zijn, doen zij binnen drie maanden na ontvangst van alle in lid 3 bedoelde gegevens, mededeling van deze gegevens aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst.

5. Voordat de instelling met het beheer van een pensioenregeling in de lidstaat van ontvangst aanvangt, beschikken de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst over twee maanden, te rekenen vanaf de ontvangst van de in lid 3 bedoelde gegevens, om in voorkomend geval de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst de toepasselijke sociaal- en arbeidsrechtelijke voorwaarden mee te delen waaronder die regeling in de lidstaat van ontvangst moet worden beheerd. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst stellen de instelling van deze gegevens in kennis.

6. Zodra de instelling de in lid 5 bedoelde mededeling ontvangt, of bij uitblijven van deze mededeling, zodra de in lid 5 genoemde periode is verstreken, kan zij aanvangen met het beheer van de regeling in de lidstaat van ontvangst, met inachtneming van de bepalingen van de toepasselijke sociale en arbeidswetgeving ter plaatse.

7. De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van ontvangst stellen de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van elke wijziging betreffende de kenmerken van de in de lidstaat van ontvangst beheerde pensioenregeling in kennis.

Artikel 21

Tenuitvoerlegging

1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 31 december 2003 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 22

Inwerkingtreding

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 23

Addressaten

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel, op [...]

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De Voorzitster De Voorzitter [...] [...]

FINANCIEEL MEMORANDUM

1.-9. Niet van toepassing aangezien door de Commissie geen financiële bijstand wordt verstrekt

10. Huishoudelijke uitgaven (Afdeling III, Deel A van de begroting)

10.1 Gevolgen voor het aantal posten

Er zijn geen extra posten nodig. De huishoudelijke uitgaven in verband met deze richtlijn kunnen met de beschikbare middelen van de Commissie worden verricht.

EFFECTBEOORDELING DE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL VOOR HET BEDRIJFSLEVEN, EN IN HET BIJZONDER VOOR DE KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN (KMO's)

Titel van het voorstel

Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de werkzaamheden van instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening.

Referentienummer van het document

Het voorstel

1. Waarom is, gelet op het subsidiariteitsbeginsel, communautaire wetgeving op dit gebied nodig en wat zijn de voornaamste doelstellingen-

In tegenstelling tot banken, verzekeringsondernemingen en beleggingsmaatschappijen zijn IBPV's vooralsnog niet aan enige vorm van communautaire prudentiële regelgeving onderworpen. IBPV's dragen in belangrijke mate bij tot de sociale cohesie en tot de financiering van de economie in alle lidstaten. Met het oog op de veroudering van de bevolking van de Unie en de financiering van de pensioenen in de toekomst is het van vitaal belang dat zij voldoende veilig en efficiënt kunnen opereren door de voordelen van de interne markt en de euro te benutten. De pensioensector wordt gekenmerkt door de zeer lange termijn van activiteiten, zowel wat de verplichtingen van de IBPV's betreft als ten aanzien van de beleggingen.

Nationale wetgeving staat een maximale benutting van de interne markt en de euro in de weg. De voornaamste doelstellingen van deze richtlijn zijn:

- een adequate bescherming van de belangen van de deelnemers aan en uitkeringsgerechtigden van de regeling en het mogelijk maken van veilige en efficiënte beleggingen;

- de vrije keuze van beleggingsbeheerders en -bewaarders in de EU en het handhaven van eerlijke concurrentie tussen alle aanbieders van pensioenvoorzieningen;

- het bevorderen van grensoverschrijdende activiteiten en het scheppen van een echte interne markt voor aanvullende pensioenen;

- beleggingen door IBPV's in de EU bevorderen.

De richtlijn beoogt het grootst mogelijke evenwicht te vinden tussen veiligheid en betaalbaarheid, waarbij de bevoegdheid van de lidstaten om pensioenvoorziening te organiseren in het licht van de nationale omstandigheden en vereisten (bijvoorbeeld bestaande voorschriften van arbeids-, sociaal en belastingrecht) volledig in acht wordt genomen.

Effect op het bedrijfsleven

2. Waarop is het voorstel van invloed-

- welke bedrijfstakken

Het voorstel is van invloed op zowel de werkgevers van alle sectoren (met name die met grensoverschrijdende activiteiten) als op het geheel van aanbieders van bedrijfspensioenen die IBPV's beheren (pensioenfondsen, "verzekeringsachtige" instellingen zoals "Pensionskassen", collectieve levensverzekeringen, beleggingsfondsen).

- welke bedrijfsgrootte (wat is de concentratie van kleine en middelgrote ondernemingen)

Alle bedrijven, in beginsel in alle lidstaten (groot- en kleinbedrijf) evenals alle soorten IBPV's die in de lidstaten actief zijn (bijvoorbeeld pensioenfondsen, verzekeringsondernemingen en beleggingsfondsen). Toch wordt een "de minimis-regeling" voorgesteld, als optie voor de lidstaten, voor IBPV's die zeer kleine pensioenregelingen beheren (regelingen met minder dan 100 deelnemers en uitkeringsgerechtigden) en die waarschijnlijk niet geïnteresseerd zijn in enigerlei vorm van grensoverschrijdende activiteit. Een dergelijke regeling vergemakkelijkt het toezicht in lidstaten waar een enorm aantal regelingen van kracht is.

- zijn deze bedrijven in bepaalde geografische gebieden van de Gemeenschap geconcentreerd

IBPV's bestaan in vele vormen in de gehele Gemeenschap. Verreweg de meeste activa (als % van het BBP) worden belegd door pensioenfondsen uit het VK, NL en IRL.

3. Wat moeten de bedrijven doen om aan de voorgestelde wetgeving te voldoen-

De bedrijven zullen aan minimale prudentiële vereisten moeten voldoen naar gelang van de aard van de IBPV en de gedekte risico's. Deze minimale prudentiële vereisten moeten de onderlinge erkenning van nationale toezichtregelingen mogelijk maken en bijzondere bepalingen omvatten inzake: de specialisatie van de activiteiten; voorwaarden inzake de uitoefening van de activiteiten; jaarrekening en jaarverslag; bekendmaking van informatie en het beleggingsbeleid aan toezichthouders en deelnemers/uitkeringsgerechtigden; technische voorzieningen en financiering; vermogensvereisten in bijzondere gevallen en beleggingsvoorschriften.

Het voorstel schept geen volledig nieuw prudentieel klimaat voor IBPV's maar coördineert zoveel mogelijk de nationale prudentiële regelgeving en de toezichtbeginselen die reeds in de lidstaten bestaan.

4. Welke economische gevolgen zal het voorstel waarschijnlijk hebben-

- voor de werkgelegenheid

Er kunnen positieve gevolgen worden verwacht. De meeste lidstaten hebben ervoor geopteerd een groter beroep te doen op regelingen met kapitaaldekking om het algemene sociale-zekerheidsstelsel van de overheid aan te vullen. De interne markt en de euro kunnen de accumulatie van deze fondsen efficiënter maken. Een grotere efficiëntie kan ofwel leiden tot hogere pensioenen, waardoor de algemene overheidsstelsels kunnen worden gesteund, ofwel de sociale lasten voor alle pensioenen verlagen en aldus een positief effect op de werkgelegenheidssituatie hebben.

- voor investeringen en de oprichting van nieuwe bedrijven

Hier kan een positief effect worden verwacht. Er is een centrale rol voor IBPV's weggelegd met betrekking tot de integratie, de efficiëntie en de liquiditeit van de kapitaalmarkten in de EU. Als beleggers op zeer lange termijn bevinden zij zich in de ideale positie om particulier initiatief te helpen financieren. Hoewel de veiligheid en het rendement van beleggingsportefeuilles het voornaamste doel is, kan communautaire wetgeving er ook voor zorgen dat de IBPV's bijdragen tot een efficiënte allocatie van spaargelden in de EU.

Door de demografische veranderingen waaraan de bevolking van de EU onderhevig is neemt de vraag naar pensioenen met kapitaaldekking toe. Op dit moment hebben veel werkgevers (vooral in het midden- en kleinbedrijf) geen enkel alternatief voor het aankopen van verzekeringsregelingen voor hun werknemers. Het is te verwachten dat een EU-richtlijn op prudentieel gebied de werkgevers meer alternatieven zal bieden voor bedrijfspensioenvoorziening.

- voor het concurrentievermogen van de bedrijven

Hier kunnen positieve effecten worden verwacht. Indien coördinatie op communautair niveau uitblijft zijn de IBPV's de enige grote financiële instellingen die hun diensten niet in een andere lidstaat kunnen aanbieden dan de lidstaat van herkomst. Berekend is dat, voor een bedrijf dat in geheel Europa opereert, de kosten voor het opzetten van afzonderlijke bedrijfspensioenregelingen in elke lidstaat circa 40 miljoen EUR per jaar bedragen. Wanneer het IBPV's wordt toegestaan regelingen voor bedrijven te beheren die in een andere lidstaat zijn gevestigd, zou dit tot verschillende soorten schaalvoordelen leiden: efficiënter beleggingsbeleid als gevolg van de bundeling van beleggingen, administratieve vereenvoudiging en het voldoen aan de prudentiële en verslagleggingsvereisten van één enkele toezichthoudende autoriteit. Bovendien zou de arbeidsmobiliteit worden vergemakkelijkt: werknemers zouden gemakkelijker een baan in een andere lidstaat kunnen aannemen indien zij bij dezelfde IBPV aangesloten zouden kunnen blijven; multinationale ondernemingen zouden met minder hindernissen te kampen hebben bij het verplaatsen van hun werknemers van de ene lidstaat naar de andere.

5. Bevat het voorstel maatregelen om rekening te houden met de specifieke situatie van kleine en middelgrote ondernemingen (minder strenge of andere eisen enz.)-

Voorgesteld wordt een "de minimis-bepaling" op te nemen als optie voor de lidstaten, voor IBPV's die zeer kleine pensioenregelingen beheren (regelingen met minder dan 100 deelnemers en uitkeringsgerechtigden), die waarschijnlijk niet geïnteresseerd zijn in enige vorm van grensoverschrijdende activiteit. Indien een lidstaat van deze optie gebruik maakt is de richtlijn niet van toepassing op deze kleine pensioenregelingen. Deze bepaling zou het toezicht vergemakkelijken in lidstaten waar een enorm aantal regelingen van kracht is.

Raadpleging

6. Geef een lijst van de organisaties die over het voorstel zijn geraadpleegd en geef hun voornaamste gezichtspunten aan.

Voorafgaand aan dit voorstel heeft de Commissie een Groenboek uitgebracht. Wij ontvingen opmerkingen van circa 80 belanghebbenden (onder meer de sector zelf, de lidstaten, consumentenorganisaties, vakverenigingen, academici) van wie de meeste ook hebben deelgenomen aan een door de Commissie georganiseerde openbare hoorzitting. De resultaten van de raadpleging na het Groenboek zijn beknopt samengevat in een mededeling die eveneens zeer veel reacties van belanghebbenden opriep. De reacties die bij de raadpleging naar voren kwamen waren over het algemeen positief, waarbij de Commissie werd aangemoedigd een ontwerp voor een prudentiële richtlijn op het gebied van aanvullende pensioenen op te stellen. Het EP en ECOSOC hebben gunstige resoluties aangenomen waarin de algemene strekking van de mededeling werd onderschreven.

De Commissie heeft raadplegingen gehouden met de voornaamste Europese organisaties die deze bedrijfstak vertegenwoordigen gedurende de voorbereiding van het huidige voorstel:

De Europese Federatie voor Pensioenvoorziening (EFRP) - vertegenwoordiger van de pensioenfondssector - juicht de institutionele aanpak toe. De EFRP is een groot voorstander van vooruitgang op het gebied van grensoverschrijdende activiteiten van IBPV's zodat deze gebruik kunnen maken van schaalvoordelen en het juiste evenwicht kunnen vinden tussen veiligheid en betaalbaarheid. Het wetgevend kader dient evenwel neutraal te zijn ten opzichte van de beleidskeuzes van de lidstaten op sociaal en fiscaal gebied en op het gebied van de arbeid, en dient betrekking te hebben op alle aanbieders van bedrijfspensioenen.

Het Comite Europeen des Assurances (CEA) - vertegenwoordiger van de verzekeringssector - ondersteunt eveneens de institutionele benadering. Volgens het CEA biedt een pensioenproduct van nature voordelen van onzekere duur als gevolg van de onzekere duur van het menselijk leven en dient de bescherming tegen het biometrische risico te worden gedekt. Alle instellingen, ongeacht welke regeling zij kiezen - beschikbare premies of vaste pensioentoezeggingen - moeten onderworpen worden aan de vereisten inzake de vorming van technische voorzieningen en toereikende financiering omdat zij een "vaste verbintenis" zijn aangegaan van financiële (bijvoorbeeld beleggingsrisico) of technische aard (bijvoorbeeld overlijdensrisico).

De Groupe Consultatif des Associations D'Actuaires des Pays des Communautes Europeennes (Raadgevende groep van de vereniging van actuarissen van de landen van de Europese Gemeenschappen) - vertegenwoordiger van de beroepsgroep actuarissen - meent dat de voorgestelde maatregelen een redelijke basis vormen voor goedkeuring door alle Europese landen, en dat zij met name de grensoverschrijdende activiteit van IBPV's zullen bevorderen. De precieze werkingssfeer van de richtlijn moet duidelijk en per land worden vastgesteld in nauwe samenwerking met de lidstaten. "De minimis"-uitzonderingen voor sommige bepalingen moeten worden overwogen om de lasten voor kleine IBPV's te verlichten.

De Fédération Europeenne des Fonds et Sociétés D'Investissement (FEFSI) - vertegenwoordiger van de sector beleggingsfondsen - juicht de differentiatie tussen regelingen voor aanvullende pensioenvoorziening en traditionele (lange-termijnspaarproducten) toe. Pensioenregelingen kunnen optioneel beschermende maatregelen bevatten om biometrische risico's te dekken maar de definitieve beslissing moet afzonderlijk door de lidstaten of de werkgevers zelf worden genomen (subsidiariteitsbeginsel).

De Association of European Cooperative and Mutual Insurers (ACME) steunt over het algemeen de benadering van de Commissie. Wat de bepalingen inzake technische voorzieningen, financiering en wettelijk eigen vermogen betreft geeft zij er de voorkeur aan dat in grote lijnen dezelfde regels worden aangehouden als die welke voor levensverzekeringsondernemingen zijn vastgesteld.

De European Trade Union Confederation (ETUC) steunt het initiatief. Om werkelijk vooruitgang te boeken op het gebied van pensioenen moet dit vraagstuk niet alleen worden aangepakt vanuit financieel oogpunt maar moet de activiteit van de Commissie zich ook richten op rechtstreeks daarmee samenhangende onderwerpen als belastingheffing op, mobiliteit en overdracht van verworven rechten. Alle IBPV's die producten aanbieden met bescherming tegen biometrische risico's zouden onder de richtlijn moeten vallen.