21. 4. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 105/1 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Advies inzake het voorstel voor een Verordening (EEG) van de Raad tot invoering van de 
voorbereidingsfase van een programma van de Gemeenschap betreffende datacommunicatie 
voor de handel (TEDIS) (]) 
(87/C 10.5/01) 
De Raad heeft op 15 december 1986 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van 
het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en Sociaal 
Comité om advies te vragen inzake het bovengenoemd voorstel. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 4 februari 1987 goedgekeurd. 
Rapporteur was de heer Nierhaus. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 244e Zitting (vergadering van 26 februari 
1987) het volgende advies uitgebracht, dat met meerderheid van stemmen (zes onthoudingen) is 
goedgekeurd: 
1. Inleiding 
1.1. De ontwikkeling van datacommunicatie voor 
commerciële doeleinden (TEDIS) vormt een belangrijk 
aspect van een veelomvattende technologische strategie van 
de Gemeenschap. Uiteindelijk houdt deze strategie in dat 
via uniforme, de gehele Gemeenschap bestrijkende netwer­
ken een ongehinderd verkeer van spraak, schrift en beeld 
voor commerciële en particuliere doeleinden in gedigitali­
seerde vorm kan plaatsvinden. 
1.2. Daartoe moet uiteenlopende informatieverwer-
kingsapparatuur bij de verzender, ontvanger en de 
exploitant van het netwerk technisch zo op elkaar zijn 
afgestemd dat een niet aan storingen onderhevige datacom­
municatie d.m.v. op elkaar afgestemde codes mogelijk is. 
1.3. Weliswaar is het niet zo moeilijk om de algemene 
doelstellingen van dit beleid te omschrijven, doch een 
dergelijk beleid ook in de praktijk tot stand te brengen, 
houdt een enorme uitdaging op politiek, economisch en 
technologisch vlak in waaraan aanzienlijke maatschappe­
lijke consequenties verbonden zijn en waarvan het 
complexe karakter in zijn totaliteit thans nog niet valt te 
overzien. Alleen al het technologische aspect omvat zowel 
(!) PB nr. C 2 van 6. 1. 1987, blz. 5. problemen bij de ontwikkeling en uniformering van de 
communicatietechniek (b.v. per kabel of satelliet) alsook 
op het gebied van de besturings- en schakeltechniek (b.v. 
interface-problematiek, besturingssoftware) en niet in de 
laatste plaats problemen op het vlak van de terminals. 
Ï.4. Er zijn dan ook reeds tal van EG-projecten waarin 
gewerkt wordt aan de verwezenlijking van uiteenlopende 
onderdelen van deze complexe doelstelling en waarvoor 
zeer uiteenlopende bedragen zijn uitgetrokken. Met 
betrekking tot de in de gehele Gemeenschap via internatio­
nale normen (voor zover die er al zijn) tot stand te brengen 
integratie van de ontwikkelingen in de afzonderlijke Lid-
Staten staat de Gemeenschap ondanks bemoedigende 
eerste stappen (b.v. de bereikte overeenstemming over een 
uniforme ISDN-norm) nog maar aan het begin. 
1.5. Bijgevolg moet de voorbereidingsfase van het 
TEDIS-programma in de context van deze op de ontwikke­
ling van telematica gerichte programma's worden gezien, 
die het Comité de jongste jaren in zijn adviezen met nadruk 
heeft gesteund. 
2. Algemene opmerkingen 
In beginsel stemt het Comité ook met dit voorstel voor een 
verordening inzake de voorbereidingsfase van een EG-
Nr. C 105/2 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 21. 4. 87 
programma in, hoewel het Comité betwijfelt of met het in 
verhouding tot het grote aantal geplande activiteiten en 
studies betrekkelijk geringe bedrag dat hiervoor is 
uitgetrokken, optimaal accenten kunnen worden gezet, ten 
einde bruikbare resultaten te kunnen boeken. Pas wanneer 
men over nadere informatie omtrent de te leggen accenten 
beschikt en bekend is, welk bedrag voor de „proefproject­
fase" zal worden uitgetrokken, zal hierover voldoende 
duidelijkheid bestaan. Het Comité benadrukt echter vooral 
dat de nationale PTT-besturen nog meer bereid moeten 
zijn, bij de ontwikkeling van de gehele Gemeenschap 
bestrijkende diensten intensief mee te werken. 
3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Aangezien de problemen op het vlak van de 
communicatie-, besturings- en schakelingstechniek en ten 
dele ook op het gebied van de terminals in de context van de 
verwezenlijking van een de gehele Gemeenschap bestrij­
kend ISDN moeten worden gezien en daarom ook hun 
neerslag hebben gevonden in de desbetreffende program­
ma's van de Commissie (b.v. RACE), vraagt het Comité 
zich af of het niet beter zou zijn, wanneer dit qua tijdschema 
en begrotingsmiddelen scherp afgebakende programma 
nog meer gericht zou zijn op de problemen die voortvloeien 
uit de technische, financiële, juridische en maatschappelijke 
aspecten van het organiseren van deze diensten zelf. Het 
gaat hierbij om uitwisseling van gegevens, teksten en 
documenten tussen overheid, bedrijven en particulieren op 
basis van uniforme normen en het vaststellen van de 
vereiste hogere protocollen (niveau 5 t/m 7 van het ISO-
architectuurmodel). 
3.2. Wat in technisch opzicht de grootste kans op succes 
biedt en het verst is ontwikkeld, vooral ook waar het de 
vast te stellen hogere protocollen betreft, zijn de pakketge-
schakelde diensten in afzonderlijke Lid-Staten, maar ook 
op Europees vlak in het kader van Euronet Diane. In het 
kader van de voortgezette ontwikkeling ten einde tot in 
geheel Europa beschikbare diensten te komen, dient deze 
communicatietechnologie t.b.v. een goedkope datatrans­
missie met voorrang te worden gestimuleerd. 
3.3. Volgens het Comité is het zeer belangrijk dat de in 
de diverse Lid-Staten verrichte werkzaamheden worden 
gecoördineerd. Voorts is het zaak dat de desbetreffende 
acties in het kader van de afzonderlijke EG-projecten 
vanuit het oogpunt van de toepassing van deze diensten 
onderling zorgvuldig worden gecoördineerd. 
3.4. Tevens is het volgens het Comité zeer belangrijk dat 
gepoogd wordt, de potentiële gebruikers zover te krijgen 
dat zij datacommunicatie accepteren, ten einde tot 
invoering van datacommunicatie op grote schaal te kunnen 
overgaan. Gezien het feit dat het op de begroting voor het TEDIS-programma uit te trekken bedrag zeer krap is, 
vraagt het Comité zich af of dit niet meer dan gepland een 
taak van de regeringen van de Lid-Staten en van de 
exploitanten van de netwerken in deze landen dient te zijn. 
Met het oog op de in de Gemeenschap tot stand te brengen 
onderlinge aansluiting van de netwerken moet zulks 
evenwel op basis van een gecoördineerde strategie 
gebeuren. 
3.5. Het Comité gaat ervan uit dat de acceptatie bij 
nagenoeg alle producenten van apparatuur en software qua 
mogelijkheden die de ontwikkeling van datacommunicatie­
systemen biedt, aanwezig is en men ook op de hoogte is van 
de problemen die de aanleg daarvan met zich meebrengt. 
Wat daarentegen voor de Europese producenten nog 
belangrijker is, is dat in technisch en politiek opzicht een 
gunstige uitgangspositie wordt gecreëerd om op middellan­
ge en lange termijn grotere hoeveelheden goedkoop te 
kunnen produceren. Dit is echter een taak die verder reikt 
dat het TEDIS-programma alleen, doch die een concreet 
bestanddeel van andere meeromvattende programma's 
(b.v. ESPRIT, RACE) is. 
3.6. Een zeer centraal probleem bij de uitbreiding en de 
toepassing van de gehele Gemeenschap bestrijkende 
diensten is het grote aantal talen in de Gemeenschap en 
bijgevolg de noodzaak om ten behoeve van de datacommu­
nicatie technische oplossingen aan te dragen. In deze 
problematiek schuilt een fundamenteel concurrentienadeel 
voor de Gemeenschap t.o.v. de vergelijkbare afzetmarkten 
van de Verenigde Staten en Japan. Daarom stemt het het 
Comité in het bijzonder tot voldoening dat het onderzoek 
naar de toepassingsmogelijkheden van programma's voor 
automatische vertaling ook deel van deze voorbereidings­
fase uitmaakt. Volgens het Comité zou echter moeten 
worden overwogen om reeds in de voorbereidingsfase meer 
aandacht te besteden aan het aspect „Meertaligheid". 
Daartoe zou evenwel het hiervoor uit te trekken bedrag, nl. 
50 000 Ecu, aanzienlijk moeten worden verhoogd. In elk 
geval spreekt het Comité de verwachting uit dat dit aspect 
tijdens de „Proefproject-fase" met grote prioriteit verder 
bestudeerd wordt. 
3.7. Tevens wijst het Comité erop dat de bijzondere 
problemen waarmee de minder ontwikkelde regio's 
worden geconfronteerd niet alleen maar in het STAR-
programma maar ook reeds tijdens de voorbereidingsfase 
van het TEDIS-programma grondig worden bestudeerd. 
3.8. Volgens het Comité dient het in artikel 3, lid 13, en 
in artikel 5 genoemde midden- en kleinbedrijf uitdrukkelijk 
ook de „ambachtelijke bedrijven" in die landen te omvatten 
waarin dit begrip juridisch nauwkeurig is omschreven. 
3.9. Het Comité deelt zonder meer het standpunt van de 
Commissie dat een nauw overleg met de producenten van 
telematica-apparatuur en met het overige bedrijfsleven of 
de producenten van diensten voor de gebruikers een 
belangrijke vereiste is, wil men het strategische doel van het 
TEDIS-programma kunnen bereiken. Gezien de directe en 
21. 4. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 105/3 
3.10. Het Comité gaat ervan uit dat het na de 
voorbereidingsfase en voor het van start gaan van de 
„Proefproject-fase" te publiceren „voortgangsrapport" aan 
het Comité zal worden voorgelegd. 
De voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alfons MARGOT 
BIJLAGE 
Verworpen wijzigingsvoorstellen 
De volgende wijzigingsvoorstellen, die zijn opgesteld op basis van het advies van de Afdeling en in 
overeenstemming met het Reglement van Orde zijn ingediend, zijn tijdens de beraadslagingen door het Comité 
verworpen: 
Na par. 1.5 een als volgt luidende nieuwe par. 1.6 in te voegen: 
„1.6. Het Comité vestigt nadrukkelijk de aandacht van de Commissie op de zonder meer 
protectionistische praktijken die door sommige nationale telecommunicatiediensten t.a.v. de keuze van het 
telematica-materieel worden toegepast." 
Motivering 
Wil men tot een echte interne markt komen, dan moet een eind worden gemaakt aan de protectionistische 
afscherming van de nationale markten. 
Uitslag stemming 
Vóór: 40, Tegen: 48, Onthoudingen: 16. 
Tussen de paragrafen 3.1 en 3.2 (die 3.3 wordt) een als volgt luidende nieuwe paragraaf 3.2 in te voegen: 
„3.2. Het Comité wijst erop dat de PTT-instanties van de Lid-Staten bereid zouden moeten zijn actiever 
aan de uitbouw van diensten op communautair niveau mee te werken en dus hun monopoliepositie tot het 
hoogst noodzakelijke te beperken." 
Motivering 
Een monopolie kan eventueel zin hebben als het tot het hoogst noodzakelijke — zoals b.v. het leggen van de 
kabels — beperkt blijft. 
Zolang de PTT-instanties in de Lid-Staten aan hun monopolie vasthouden, zal het beoogde doel vrijwel niet te 
realiseren zijn. Momenteel betalen de gebruikers méér dan de apparatuur en de verleende diensten werkelijk 
waard zijn. 
Uitslag stemming 
Vóór: 43, Tegen: 48, Onthoudingen: 13. indirecte effecten op de arbeidsmarkt en op de arbeids­
plaatsen in handel, industrie en bij de overheid stelt het 
Comité voor, op een zo vroeg mogelijk tijdstip ook de 
sociale groepen bij deze dialoog te betrekken. 
Gedaan te Brussel, 26 februari 1987.