COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 17.12.1998 
COM( 1998) 708 def. 
PERIODIEK VERSLAG 
VAN DE COMMISSIE 
OVER DE VORDERINGEN VAN 
DE TSJECHISCHE REPUBLIEK 
OP DE WEG NAAR TOETREDING COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 17.12.1998 
COM(1998) 708 def. 
PERIODIEK VERSLAG 
VAN DE COMMISSIE 
OVER DE VORDERINGEN VAN 
DE TSJECHISCHE REPUBLIEK 
OP DE WEG NAAR TOETREDING 

Inhoud 
A. Inleiding 
a) Woord vooraf 
Achtergrond van het Voortgangsverslag 
b) Betrekkingen tussen de Europese Unie en de Tsjechische Republiek 
De versterkte Pre-toetredingsstrategie 
Recente ontwikkelingen in de bilaterale betrekkingen 
B. Criteria voor lidmaatschap 
1. Politieke criteria 
1.1. Democratie en rechtsstaat 
Het parlement 
De uitvoerende macht 
De rechterlijke macht 
Corruptiebestrijding 
1.2. Mensenrechten en bescherming van de minderheden 
Burgerrechten en Politieke Rechten 
Economische, Sociale en Culturele Rechten 
Rechten en Bescherming van de Minderheden 
1.3. Algemene Evaluatie 
2. Economische criteria 
2.1. Inleiding 
2.2. Economische ontwikkelingen sinds de publicatie van het advies van de 
Commissie 
Macro-economische ontwikkelingen 
Structurele hervormingen 
2.3. Toetsing aan de criteria van Kopenhagen 
Bestaan van een functionerende markteconomie 
Vermogen om het hoofd te bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten 
2.4. Algemene evaluatie 
3. Vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap 
na te komen 
3.1. Interne markt zonder grenzen 
Algemeen kader 
De Vier Vrijheden 
Concurrentie 
3.2. Innovatie 
De Informatiemaatschappij 
Onderwijs, Opleiding en Jeugdzaken 
Onderzoek en Technologische Omwikkeling 
Telecommunicatie 
Audiovisuele sector 
3.3. Economische en Fiscale Aspecten 
Economische en Monetaire Unie 
Belastingen 
Statistiek 
3.4. Sectorbeleid 
Industrie 
Landbouw 
Visserij 
Energie 
Vervoer 
Kleine en Middelgrote Ondernemingen 
3.5. Economische en sociale cohesie 
Werkgelegenheid en Sociale Zaken 
Regionaal Beleid en Cohesie 
3.6. Kwaliteit van het bestaan en het milieu 
Milieu 
Bescherming van de Consument 
3.7. Justitie en Binnenlandse Zaken 
3.8. Externe Betrekkingen 
Handelsverkeer en Internationale Economische Betrekkingen 
Ontwikkeling 
Douane 
Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid 
5.9. Financiële aspecten 
Financiële controle 
3.10. Algemene evaluatie 
4. Bestuurlijke capaciteit om het acquis toe te passen 
C. Conclusie 
D. Partnerschap voor Toetreding : Nationaal programma voor de 
Overname van het Acquis : algemene beoordeling van de 
tenuitvoerlegging 
1. Partnerschap voor Toetreding 
2. Nationaal Programma voor de Overname van het Acquis 
Bijlage 
Statistische Gegevens 
A. INLEIDING 
a) Woord vooraf 
In Agenda 2000 stelde de Commissie dat zij regelmatig verslag zal uitbrengen aan de 
Europese Raad over de vorderingen van elk van de kandidaat-lidstaten van Midden- en 
Oost-Europa bij de voorbereidingen op het lidmaatschap, en dat het eerste verslag eind 
1998 zou worden ingediend. De Europese Raad van Luxemburg besloot het volgende : 
"Over de vorderingen van elke Midden- en Oost-Europese kandidaat-lidstaat op weg naar 
de toetreding in het licht van de criteria van Kopenhagen, met name over het tempo 
waarin het acquis van de Unie wordt overgenomen, wordt voor elk betrokken land door 
de Commissie regelmatig een verslag voorgelegd aan de Raad, in voorkomend geval 
vergezeld van aanbevelingen voor de opening van bilaterale intergouvernementele 
conferenties, en zulks vanaf eind 1998. Voorafgaand aan deze jaarlijkse verslagen zullen 
de uitvoering van de partnerschappen voor toetreding en de stand van de overname van 
het acquis met elke kandidaat-lidstaat in de bij de Europa-overeenkomsten ingestelde 
organen worden onderzocht. De verslagen van de Commissie zullen als basis dienen om 
in het kader van de Raad de besluiten te nemen die in verband met het voeren van de 
toetredingsonderhandelingen of de uitbreiding daarvan tot andere kandidaten 
noodzakelijk zijn. In dat verband zal de Commissie, bij de beoordeling van het vermogen 
van de kandidaat-lidstaten om aan de economische criteria en de uit de toetreding 
voortvloeiende verplichtingen te voldoen, de in Agenda 2000 vastgelegde methode 
aanhouden. 
« 
Bij de beoordeling van de vorderingen van de kandidaat-lidstaten aan de hand van de op 
gezette tijden door de Commissie aan de Raad voor te leggen verslagen, dient een 
dynamische benadering te worden gehandhaafd." 
De Europese Raad van Cardiff onderschreef deze conclusies en stelde het volgende : 
"De prioriteit van de Unie is het uitbreidingsproces in stand te houden voor de landen die 
in de conclusies van de Europese Raad van Luxemburg worden genoemd, waarbinnen ze 
het lidmaatschap actief kunnen nastreven en vorderingen kunnen maken bij het 
aanvaarden van de verplichtingen van dat lidmaatschap, met inbegrip van de criteria van 
Kopenhagen. Elk van de kandidaat-lidstaten zal volgens dezelfde criteria worden 
beoordeeld en zich, afhankelijk van de mate waarin hij reeds voorbereid is, in zijn eigen 
tempo op het lidmaatschap voorbereiden. Veel zal afhangen van de inspanningen die de 
kandidaat-lidstaten zelf leveren om aan de criteria te voldoen. Alle landen zullen het 
voordeel genieten van versterkte betrekkingen met de EU, onder andere via een politieke 
dialoog en een op elk land toegesneden strategie die hen kunnen helpen bij de 
voorbereiding op de toetreding." 
Overeenkomstig deze Raadsconclusies kent het voortgangsverslag inzake de Tsjechische 
Republiek dezelfde structuur als het advies. Het verslag: 
- beschrijft de betrekkingen tussen de Tsjechische Republiek en de Unie, vooral in het 
kader van de Associatie-Avereenkomst: 
- analyseert de situatie op het gebied van de door de Europese Raad vastgestelde politieke 
voorwaarden (democratie, rechtsstaat, mensenrechten, bescherming van minderheden); 
- beoordeelt de situatie en vooruitzichten van de Tsjechische Republiek wat betreft de 
door de Europese Raad genoemde economische voorwaarden (functionerende 
markteconomie, vermogen om de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie 
het hoofd te bieden); 
- beoordeelt het Tsjechische vermogen de verplichtingen van het lidmaatschap op zich te 
nemen, dat wil zeggen het acquis van de Unie zoals uiteengezet in het Verdrag, het 
afgeleid recht en het beleid van de Unie. 
Zoals verzocht door de Europese Raad van Madrid, bestrijkt het verslag tevens de 
gerechtelijke en bestuurlijke capaciteit; de Raad heeft er de nadruk op gelegd dat de 
kandidaat-lidstaten hun administratieve structuren moeten aanpassen met het oog op de 
harmonieuze uitvoering van het beleid van de Gemeenschap na de toetreding. 
Deze benadering garandeert een gelijke behandeling voor alle kandidaat-lidstaten. Het 
verslag heeft betrekking de vooruitgang die na het advies is geboekt. Er wordt nagegaan 
of de in het advies genoemde geplande hervormingen zijn uitgevoerd en nieuwe 
initiatieven worden bestudeerd, waaronder initiatieven die direct verband houden met de 
prioriteiten van het Partnerschap voor toetreding. Het verslag bevat een afzonderlijk 
hoofdstuk over de vorderingen van de Tsjechische Republiek wat betreft de in het 
Partnerschap voor toetreding opgenomen prioriteiten voor de korte termijn. 
De beoordeling van de vooruitgang bij het voldoen aan de politieke criteria en de criteria 
van het acquis beperkt zich tot de periode na het advies, terwijl de beoordeling van de 
economische prestaties van de Tsjechische Republiek gebaseerd is op een langere 
periode. Bij de beoordeling van de vooruitgang bij het overnemen van het acquis is 
gekeken naar vastgestelde wetgeving, en niet naar wetgeving in de diverse stadia van 
voorbereiding of parlementaire goedkeuring. Alleen op deze manier was het mogelijk de 
concrete vooruitgang bij de voorbereidingen op de toetredingen objectief te meten en te 
vergelijken. 
Het verslag maakt gebruik van diverse informatiebronnen. De kandidaat-landen werd 
gevraagd informatie te verstrekken over de vooruitgang bij de voorbereiding op het 
lidmaatschap sinds de publicatie van het advies. Aanvullende informatiebronnen waren 
presentaties van deze landen op de bijeenkomsten onder auspiciën van de Europa-
Overeenkomst, hun Nationale Programma's voor de Overname van het acquis, en de 
informatie die werd verstrekt in het kader van het analytisch onderzoek van het Acquis. 
Bij het opstellen van de verslagen werd rekening gehouden met de besprekingen van de 
Raad over het advies, met de rapporten en de resoluties van het Europees Parlement over 
de Adviezen van de Commissie \ en vooral met het door de heer Carnero Gonzalez 
1 Europees Parlement Doe. nr. 224.339 'Rapport over de mededeling van de Commissie Agenda 2000' 
(Rapporteurs: A. Oostlander en E. Baron Crespo; Co-rapporteurs: M. Aelvoet, J. Donner, O. Von 
Habsburg, E. Caccavale, F. Kristoffersen, M. Hoff, C. Carnero Gonzales, P. Bernard-Raymond, R. 
Speciale, J. Wiersma, J.W. Bertens). 
opgestelde rapport over het verzoek van de Tsjechische Republiek om toetreding tot de 
Europese Unie. Bij het opstellen van de periodieke verslagen heeft de Commissie tevens 
gebruik gemaakt van de beoordelingen van de Lidstaten, met name wat betreft de 
politieke criteria voor lidmaatschap, en van het werk van diverse internationale 
organisaties, zoals de Raad van Europa, de OVSE en de IFFs en niet-gouvernementele 
organisaties. 
b) Betrekkingen tussen de Europese Unie en de Tsjechische Republiek 
Versterkte pretoetredingsstrategie 
Op 30 maart 1998 ging het toetredingsproces formeel van start met de bijeenkomst van 
de Ministers van Buitenlandse Zaken van de vijftien EU-lidstaten, de tien Midden- en 
Oost-Europese kandidaat-lidstaten en Cyprus. Vooruitlopend op deze bijeenkomst werd 
voor elk land een Partnerschap voor Toetreding vastgesteld, als steun bij de 
voorbereidingen op het lidmaatschap. In die documenten zijn de prioriteiten voor de 
verdere werkzaamheden en de door de EU beschikbaar gestelde financiële steun 
vastgelegd. In maart diende de Tsjechische Republiek een eerste versie van het Nationaal 
Programma voor de Overname van het Acquis (NPOA) in, dat een meer gedetailleerde 
beschrijving geeft van de activiteiten die nodig zijn om de in het Partnerschap voor 
toetreding genoemde doelstellingen te verwezenlijken. Na de opening van de 
Intergouvernementele Conferentie presenteerde de Tsjechische Republiek de 
hoofdelementen van de integratiestrategie tijdens dè openingssessie van de 
toetredingsonderhandelingen tussen de Europese Unie en de Tsjechische Republiek op 31 
maart in Brussel. Op 3 april ging het analytisch onderzoek van het acquis ("screening") 
van start. De pre-toetredingssteun wordt aanzienlijk vergroot. Naast het Phare-
programma zal deze steun met ingang van het jaar 2000 bestaan in landbouwsteun en 
een structureel instrument dat prioriteit zal verlenen aan soortgelijke maatregelen als die 
van het Cohesiefonds op het gebied van milieu en vervoer. Het Phare-programma zal 
vooral gericht zijn op institutionele versterking en investeringen in andere sectoren. 
Recente ontwikkeling van de bilaterale betrekkingen 
De tenuitvoerlegging van de Europa-overeenkomst door de Tsjechische Republiek was 
niet altijd even goed, alhoewel de gerezen moeilijkheden via de verschillende gemengde 
organen zijn opgelost. 
De Associatieraad is in oktober 1997 bijeengekomen. Het Associatiecomité heeft in juli 
1997 en juli 1998 vergaderd. Op de vergadering van juli 1998 is de tenuitvoerlegging van 
de prioriteiten van het Partnerschap voor toetreding voor de eerste keer besproken. Het 
systeem van subcomités blijft als forum voor de technische besprekingen functioneren. 
Sedert de publicatie van het Advies is de Gemengde Parlementaire Commissie, bestaande 
uit leden van het Tsjechische en het Europese Parlement, tweemaal bijeengekomen, 
namelijk in oktober 1997 en maart 1998. 
De handel tussen de EU en de Tsjechische Republiek is blijven toenemen. Tussen 1996 
en 1997 is de EU-export naar de Tsjechische Republiek van 14 tot 15,8 miljard ecu 
gestegen en de EU-invoer van 9,8 tot 11,7 miljard ecu. In de eerste vijf maanden van 
1998 is de EU-export in vergelijking met dezelfde periode in 1997 met 6,8% gestegen en 
de EU-invoer met 30%. De handel met de Unie maakt 61% uit van de buitenlandse 
handel van de Tsjechische Republiek. 
In het kader van de Europa-overeenkomst is een aanpassingsprotocol ondertekend dat 
met name betrekking heeft op landbouwproducten en verwerkte landbouwproducten, om 
rekening te houden met de resultaten van 'de Uruguay-Ronde en de toetreding van 
Oostenrijk, Finland en Zweden tot de EU. 
Een aantal handelskwesties zijn opgelost via de overlegmechanismen waarin de Europa-
Overeenkomst voorziet (bijvoorbeeld de borgstellingsverplichting bij invoer, de 
invoerquota voor appelen uit de Gemeenschap en de invoerbeperkingen voor aardappelen 
uit de Gemeenschap). Een probleem dat nog niet is opgelost is de wijziging van de 
Tsjechische wetgeving voor loterijen en soortgelijke spelen die een inbreuk vormt op de 
Europa-Overeenkomst. De Tsjechische autoriteiten hebben zich ertoe verbonden deze 
wetten spoedig te wijzigen. 
Op het gebied van industriële normen en conformiteitsbeoordeling zijn onderhandelingen 
begonnen over de sluiting van een Protocol inzake de Europese Conformiteitsbeoordeling 
om de aanpassing van de Tsjechische horizontale en technische wetgeving op dit gebied 
aan het acquis te bespoedigen. Bepaalde producten van oorsprong uit de Gemeenschap 
die volledig beantwoorden aan communautaire normen worden echter aan bijkomende 
procedures onderworpen voordat zij tot de Tsjechische markt worden toegelaten. 
Positieve ontwikkelingen waren de ondertekening in juli 1998 van een Veterinair en 
Fytosanitair Protocol bij de Europa-Overeenkomst. Er moet ook melding worden 
gemaakt van de goedkeuring in juni 1998 door de Associatieraad EU-Tsjechische 
Republiek van de uitvoeringsregëls voor staatssteun, zoals voorzien in de Europa-
Overeenkomst. 
Het Phare-programma 1998 omvat een nationale toewijzing (27 MECU), gebaseerd op de 
prioriteiten van het Partnerschap voor toetreding, ter ondersteuning van met name het 
regionaal beleid, justitie en binnenlandse zaken en landbouw alsook de deelname aan 
communautaire programma's en Tempus. Voor een programma inzake 
grensoverschrijdende samenwerking is een extra-bedrag van 19 miljoen ecu toegekend. 
De Tsjechische Republiek neemt ook deel aan en komt in aanmerking voor door Phare 
gefinancierde meerlanden- en horizontale programma's op het gebied van douane, milieu, 
midden- en kleinbedrijf, statistiek, hervorming van overheidsdiensten en TAIEX. 
B. Criteria voor het lidmaatschap 
1. Politieke criteria 
Inleiding 
In haar in 1997 uitgebrachte advies over het verzoek van de Tsjechische Republiek om 
toetreding tot de EU kwam de Commissie tot de slotsom dat: 
De Tsjechische Republiek de kenmerken van een democratie vertoont en beschikt over 
stabiele instellingen die de rechtsstaat, de mensenrechten en het respect voor en de 
bescherming van minderheden garanderen. 
Het partnerschap voor toetreding met de Tsjechische Republiek noemt als prioriteiten op 
middellange termijn het verder werken aan integratie van de Roma; versterking van 
wetten die de persvrijheid garanderen; verdere aandacht voor gelijke toegang tot 
openbare diensten. 
Recente ontwikkelingen. 
Sedert juli 1997 hebben zich in de Tsjechische Republiek twee regeringswisselingen 
voorgedaan. In november 1997 trad de regering af en werd zij vervangen door een 
interim-regering tot de verkiezingen in juni 1998. De resultaten van de verkiezingen van 
juni leidden tot de vorming van een minderheidsregering op 22 juli. 
De regeringswisseling leidde niet tot een wijziging van betekenis in het beleid van het 
land ten aanzien van de Europese Unie. 
1.1 Democratie en rechtsstaat 
Het parlement 
Het parlement blijft op efficiënte wijze functioneren. Zijn bevoegdheden worden 
geëerbiedigd en de oppositie speelt ten volle haar rol in de parlementaire activiteiten. De 
verkiezingen van juni 1998 brachten vijf partijen in het Lagerhuis. De extreemrechtse 
nationalistische republikeinen werden niet herkozen. De OVSE kwam tot de slotsom dat 
de verkiezingen overeenkomstig de OVSE-verplichtingen zijn verlopen; tezelfdertijd 
beval zij geringe wijzigingen op de Tsjechische verkiezingswet aan. Voor eenderde van 
de Senaatszetels zullen in november 1998, tegelijkertijd met de plaatselijke verkiezingen, 
nieuwe verkiezingen worden gehouden. 
De uitvoerende macht 
De centrale instellingen van de staat blijven naar behoren functioneren. 
In december 1997 nam het parlement een grondwettelijk besluit aan dat voorziet in de 
creatie van veertien regio's (hogere autonome eenheden) met ingang van 1 januari 2000, 
zoals door de grondwet vereist. De Tsjechische Republiek heeft het Europees Handvest 
inzake lokale autonomie ondertekend, maar niet bekrachtigd. 
Er is sedert juli 1997 praktisch geen voortgang met de hei-vorming van het 
overheidsapparaat geboekt. De enige concrete maatregel die werd genomen, was de 
aanneming op 23 maart 1998 van resolutie nr 202/98 van de regering waarin een 
indicatief tijdschema voor de heivorming van het ambtenarenapparaat is vastgesteld. Aan 
de daarin aangegeven uiterste termijnen kon niet de hand worden gehouden. Voor de wet 
op het ambtenarenapparaat, waarvan het de bedoeling was dat zij in januari 2000 van 
kracht zal worden, is nog geen ontwerp gemaakt. Hel ontbreken hiervan blijft cen grote 
belemmering voor de hoognodige verbetering van de werking van het overheidsapparaat 
vormen. De lonen zijn nog steeds laag, hetgeen het aanwerven van geschoold personeel 
moeilijk maakt. De regering heeft de hervorming van het overheidsapparaat echter tot 
prioriteit verheven en heeft enkele eerste stappen ondernomen, zoals de verduidelijking 
van verantwoordelijkheden en de verhoging van lonen. 
Er bestaan geen plannen om de "zuiverings"wet, die leden van de voormalige 
veiligheidsdienst en actieve leden van het communistisch regime van de overheidsdienst 
uitsluit, na 2000, de einddatum van haar geldigheid, te verlengen. 
De rechterlijke macht 
In het algemeen is de werking van de rechterlijke macht in het afgelopen jaar niet 
verbeterd. Er zijn geen tekenen die erop wijzen dat er passende maatregelen zijn 
genomen om de in het advies geïdentificeerde uitdagingen op te nemen. De enorme 
achterstand aan af te handelen zaken bestaat nog steeds. De voornaamste oorzaken 
hiervan zijn: het grote aantal vacatures voor rechters (390 op een totaal van 2726), een 
algemeen gebrek aan basisuitrusting bij de rechtbanken, onvoldoende interne 
communicatie zowel binnen het ministerie van Justitie als tussen het ministerie en de 
rechtbanken, het ontbreken van specialisatie bij de rechters (die tegelijkertijd 
verschillende soorten zaken moeten behandelen en daarnaast nog zijn belast met vele 
administratieve taken). 
De opleiding van rechters in het Tsjechische recht is de verantwoordelijkheid van het 
Instituut voor de verdere opleiding van rechters, dat sedert 1989 niet is geherstructureerd. 
De door het instituut verstrekte opleiding blijkt niet voldoende in overeenstemming met 
de behoeften van een moderne rechterlijke macht. Eerder dit jaar werd er met 
buitenlandse financiering een serieus begin gemaakt met de opleiding van rechters in EG-
recht. 
Het gebrek aan voldoende gekwalificeerde openbare aanklagers - beter gekwalificeerde 
afgestudeerden zoeken wegens de hogere bezoldiging werk buiten de rechterlijke macht -
geeft eveneens reden tot bezorgdheid. Artikel 91 van de grondwet eist de oprichting van 
een Hoog Administratief Hof, maar dit is nog niet geschied. Onlangs kwamen het 
Constitutionele Hof en het Hooggerechtshof overeen dat het Constitutionele Hof de 
laatste rechtsbevoegdheid heeft in rechtbankbesluiten die als inbreuk worden gezien op 
de grondwet of het handvest van fundamentele rechten en vrijheden. 
Maatregelen 1er bestrijding van corruptie 
In de afgelopen jaren is de Tsjechische regering gaan inzien dat corruptie een ernstig 
probleem is in het land en dat er stappen moeten worden genomen om hier iets aan te 
doen. In oktober 1997 nam zij een resolutie aan die prioritaire taken aan verschillende 
ministeries, onder meer op het gebied van de bestrijding van corruptie, toebedeelt. Eerder 
dit jaar keurde de regering een amendement op het strafrecht goed dat de straffen voor 
omkoping verhoogt. Het ministerie van Financiën beschikt over een eenheid die zich 
bezighoudt met het beleid ter bestrijding van het witwassen van geld en ter bestrijding 
van corruptie. Deze eenheid heeft bij gebrek aan gekwalificeerd personeel tot dusver niet 
veel succes gehad. In september 1998 richtte de regering een ministeriële commissie voor 
de bescherming van economische belangen op, die wordt voorgezeten door de Eerste 
Minister. 
Onvoldoende mankracht, uitrusting, financiering en de lage bezoldiging voor 
werknemers bij de overheid blijven ernstige belemmeringen voor een efficiënte aanpak 
vormen. Aanvullende aanhoudende inspanningen gedurende een grote tijdspanne zullen 
derhalve noodzakelijk zijn. 
1.2 Mensenrechten en bescherming van minderheden 
Vóór de publicatie van het advies was de Tsjechische Republiek reeds tot de meeste 
belangrijke internationale mensenrechteninstrumenten toegetreden. In december 1997 
bekrachtigde zij het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden. 
Het Europees Handvest inzake plaatselijke autonomie en het Europees Sociaal Handvest 
zijn nog niet bekrachtigd. 
In september 1998 besloot de regering in het bureau van de vice-premier voor 
wetgevende zaken een mensenrechtenambtenaar te benoemen die verantwoordelijk is 
voor de Raad nationale minderheden, de interministeriële commissie die zich bezighoudt 
met de Roma en NGO-zaken. 
Burgerrechten en politieke rechten 
Op het gebied van de eerbiediging van de burger- en politieke rechten doen zich geen 
problemen van betekenis voor. De vrijheid van meningsuiting werd verbeterd; in 
september 1997 werd het deel van het Wetboek van strafrecht, dat twee jaar 
gevangenisstraf voorschrijft voor belastering van de republiek en haar president, namelijk 
ingetrokken. 
In juni 1998 verwierp de Senaat een "Wet op de toegang van burgers tot informatie", met 
als reden dat de hieruit voortvloeiende verplichting voor ambtenaren om aan alle burgers 
onbeperkte informatie te verstrekken onuitvoerbaar zou zijn. 
De toepassing van de Tsjechische wet op het staatsburgerschap blijft problematisch. Het 
amendement dat het aan het ministerie van Binnenlandse Zaken overliet te beslissen om 
de eis van een blanco strafblad (voorheen een voorwaarde voor het verkrijgen van het 
staatsburgerschap) te laten varen, had niet veel effect. Bureaucratische belemmeringen, 
administratieve vergoedingen en het ontbreken van een gecoördineerde aanpak van de 
betrokken ministeries vertraagden de oplossing van het probleem en maken dat een groot 
aantal mensen (zoals Roma, kinderen in pleeggezinnen, mensen in strafinrichtingen) niet 
over het staatsburgerschap beschikt. Amendering van de wet ter verlenging van de 
"opteringspcriode" voor hen die de eerdere uiterste datum hebben laten voorbijgaan, 
zoals door de UNHCR gesuggereerd, zou het probleem kunnen helpen oplossen. 
Het programma van de nieuwe regering voorziet in een amendement op de wet op het 
staatsburgerschap zodat alle voormalige Tsjechoslowaakse staatsburgers die ten tijde van 
de ontbinding van de Tsjechoslowaakse Federatie in de Tsjechische Republiek woonden 
en die daar nu nog leven het Tsjechische staatsburgerschap kunnen verkrijgen. Dit lijkt 
een doelmatige oplossing. 
De niet-gouvernementele sector is in de Tsjechische Republiek niet zo ontwikkeld als in 
een aantal buurlanden die toetredingskandidaat zijn en buitenlandse hulp blijft voor de 
meeste NGO's de voornaamste bron van financiering. De redenen hiervoor moeten meer 
worden gezocht op het historisch/culturele vlak dan in de rechtsorde. Op 3 september 
1997 nam het parlement een wet op stichtingen en fondsen aan. Als gevolg hiervan zijn 
Tsjechische NGO's nu volledig vrijgesteld van BTW. 
10 
Economische, sociale en culturele rechten. 
De fundamentele economische, sociale en culturele rechten blijven geëerbiedigd. 
Rechten en bescherming van minderheden. 
Terwijl de situatie van andere minderheden bevredigend bleef, is er sinds juli 1997 geen 
werkelijke verbetering gekomen in de situatie van de Roma, ondanks het feit dat de 
voorgaande regering verhoogde aandacht aan dit probleem schonk. 
In oktober 1997 keurde de regering een verslag goed, waarin de situatie van de Roma en 
een op de aanbevelingen van het verslag gebaseerd "actieplan" werden geanalyseerd. In 
het verslag kwamen de hoge werkloosheidsniveaus (70% tot 90%) en het gebrek aan 
onderwijs bij Roma aan de orde. Er werd in oktober 1997 een interministeriële 
commissie voor zaken aangaande de Roma-gemeenschap opgericht. Deze commissie 
houdt zich bezig met de coördinatie van het overheidsbeleid ten aanzien van de Roma. In 
juni 1998 legde zij aan de regering een Verslag over de stand van zaken met betrekking 
tot de Roma-gemeenschap in de Tsjechische Republiek en de overheidsmaatregelen ter 
integratie van deze gemeenschap voor. Hieruit blijkt dat veel van de geplande 
maatregelen niet ten volle werden uitgevoerd, terwijl andere werden opgeschort. 
Positieve maatregelen die werden getroffen, zijn het in dienst nemen door het ministerie 
van Binnenlandse Zaken van drie Roma die zich moeten bezighouden met door 
rassenhaat ingegeven misdrijven en de tewerkstelling van Roma bij de politie. In maart 
1998 trof de regering maatregelen tegen het verkondigen en verspreiden van 
extremistische ideologieën en de activiteiten van extremistische groepen. 
De in het advies van juni 1997 gesignaleerde gevallen van door rassenhaat ingegeven 
geweldpleging en discriminatie zijn nog niet uitgebannen en enkele van deze gevallen 
werden breed uitgemeten in de media. Het algehele beeld van Roma in de media is nogal 
negatief en aan uit rassenhaat voortgekomen conflicten wordt minimale aandacht besteed. 
Enkele plaatselijke ambtenaren deden er nog een schepje bovenop door voor te stellen 
om "probleemgevallen" uit het stadscentrum te verwijderen of Roma die schriftelijke 
afstand doen van hun flat ten gunste van de stad bij hun vertrek te subsidiëren. Eerder dit 
jaar was er sprake van een breed in de media uitgemeten vertrek van Roma naar Canada 
en het Verenigd Koninkrijk, waar zij politiek asiel aanvroegen. Ook waren er enkele 
gemeenten die voorstelden de Roma van de andere bewoners te scheiden. 
Hieruit blijkt de blijvende noodzaak dat de autoriteiten efficiënte maatregelen treffen om 
te zorgen voor de bescherming en ondersteuning van de Roma. Het programma van de 
nieuwe regering is in dit opzicht bemoedigend. Het is van belang dat in het toekomstige 
beleid eveneens aandacht wordt geschonken aan de situatie op plaatselijk en 
districtsniveau. 
1.3 Algemene evaluatie 
De ontwikkeling van de situatie in de Tsjechische Republiek bevestigt de conclusie van 
het advies dat het land voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen. De Tsjechische 
Republiek moet echter aandacht blijven besteden aan de hervorming van de rechterlijke 
macht, een efficiëntere bestrijding van corruptie en de verbetering van de toestand van de 
Roma. 
11 
2. Economische criteria 
2.1.Inleiding 
In haar advies van 1997 over het verzoek van de Tsjechische Republiek om toetreding tot 
de Europese Unie kwam de Commissie tot de volgende conclusie : 
"De Tsjechische Republiek kan als een goed functionerende markteconomie worden 
beschouwd".. "Zij moet in staat worden geacht op middellange termijn het hoofd te 
bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie". 
Bij haar onderzoek van de economische ontwikkelingen die zich sinds het uitbrengen van 
het advies in de Tsjechische Republiek hebben voorgedaan, liet de Commissie zich 
leiden door de conclusie van de Europese Raad van Kopenhagen in juni 1993 dat voor 
het lidmaatschap van de Unie aan de volgende criteria moet worden voldaan : 
het bestaan van een functionerende markteconomie; 
het vermogen om het hoofd te bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten 
binnen de Unie. 
Bij de analyse hierna heeft de Commissie dezelfde methodiek als in het advies toegepast. 
2.2 Economische ontwikkelingen sinds de publicatie van het advies van de 
Commissie 
In het afgelopen jaar werd de Tsjechische Republiek geconfronteerd met een moeilijke 
macro-economische situatie : het reële BBP is gedaald, de werkloosheid heeft een forse 
stijging gekend en het reële inkomen begint te verlagen. De achteruitgang van de situatie 
blijkt meer algemeen te zijn en langer te duren dan werd verwacht, en de macro-
economische vooruitzichten blijven er slecht uitzien. Er hebben zich echter ook een 
aantal positieve tendensen voorgedaan : de exportresultaten waren zeer goed, en in 
combinatie met een lagere binnenlandse vraag heeft zulks geleid tot een aanzienlijke 
verkleining van het voordien zorgwekkende buitenlands tekort van het land. Ook de 
inflatie vertoonde opnieuw een neerwaartse tendens. De huidige economische problemen 
hebben duidelijk aangetoond dat het absoluut noodzakelijk is werk te maken van de 
structurele hervormingen, en in het afgelopen jaar is er goede vooruitgang geboekt bij de 
tenuitvoerlegging van de twee reeksen economische hervormingen die in april en mei 
1997 waren aangekondigd. Vóór de verkiezingen van juni 1998 werd de economische 
besluitvorming bemoeilijkt door politieke problemen, die met de aanstelling van een 
nieuwe minderheidsregering niet volledig zijn verdwenen. 
Macro-economische ontwikkelingen 
In 1997 vertoonde de groei in de Tsjechische Republiek een sterke vertraging : de groei 
van het reële BBP over het volledige jaar zakte naar slechts 1 % van 3,9 % in 1996. De 
vertraging kwam het eerst tot uiting bij de investeringsuitgaven maar verbreedde zich 
later in het jaar toen besnoeiingen in de overheidsuitgaven het overheidsverbruik troffen 
en het particuliere verbruik begon te dalen. De netto-uitvoer vormde eigenlijk de enige 
component van de vraag die in 1997 een significante groei vertoonde. De economische 
activiteit vertraagde nog meer tijdens het eerste halfjaar van 1998, toen het reële BBP als 
gevolg van de instorting van de binnenlandse vraag met 1,7 % was gedaald vergeleken 
12 
met eenjaar eerder. Zelfs een uitzonderlijk goede exportprestatie kon niet voorkomen dat 
de situatie in het tweede kwartaal van 1998 afgleed naar een recessie. 
Het werkloosheidscijfer is steil gestegen. Dat is vooral te wijten aan de vertraging van de 
economische activiteit, maar ten dele ook het gevolg van een zekere versnelling van de 
bedrijfsherstructureringen. Eind augustus 1998 bedroeg het werkloosheidscijfer 6,4 %, 
vergeleken met 4 % eind juni 1997. De stijging van de werkloosheid en de vertraagde 
groei van de nominale en reële inkomens hebben geleid tot een vermindering van het 
vertrouwen bij de consument, wat is geresulteerd in de huidige inkrimping van het 
huishoudelijk verbruik, dat tot voor kort sterk was toegenomen. 
Als pluspunt kan worden vermeld dat het voordien sterke handelstekort in 1998 
aanzienlijk is ingekrompen, doordat de vertraagde economische groei leidde tot een 
afremming van de invoer en het herstel in de EU de uitvoer stimuleerde. De export bleef 
aanhoudend sterk ondanks een versteviging van de munt in 1998. Tijdens de eerste 
zeven maanden van 1998 vertoonde de export een groei van 29 % in binnenlandse valuta, 
vergeleken met een jaar eerder, en de invoer een toename met 15 %. De verbeterde 
exportresultaten leidden tot een herstel van de industriële productie in de laatste maanden 
van 1997 en het eerste halfjaar van 1998. 
De inkrimping van het handelstekort leidde eveneens tot een sterke verlaging van het 
tekort op de lopende rekening, van 1,7 miljard ecu tijdens het eerste halfjaar van 1997 
naar 400 miljoen ecu tijdens het eerste halfjaar van 1998. De daling van het tekort bij de 
handelsbalans en op de lopende rekening is ten dele cyclisch van aard, en het tekort op de 
lopende rekening zal waarschijnlijk weer enigszins toenemen zodra de groei herneemt. 
Een blijvende verbetering van het tekort op de lopende rekening zal vereisen dat de 
loondruk stevig onder controle wordt gehouden en dat de bedrij fsherstructureringen 
worden versneld om de groei van de productiviteit aan te sporen. 
Een andere verbetering was de recente vertraging van de inflatie. Na een piek op 13,4 % 
in februari 1998 vertoonde de inflatie op jaarbasis een dalende tendens, en in augustus 
1998 was ze gezakt naar 9,4 %. Tot op zekere hoogte kan deze daling worden verklaard 
als een basisjaareffect (er was een scherpe stijging van de index van de 
consumptieprijzen in juni 1997 na de sterke muntontwaarding als gevolg van de 
valutacrisis van mei 1997) maar zij is ook het resultaat van het strakke anti-inflatoire 
beleid van de centrale bank. Eind 1997 werd het monetaire beleidskader van de 
Tsjechische Nationale Bank omgegooid. Het beleid van de Bank werd niet langer gericht 
op de geldvoorraad maar wel op het bepalen van expliciete inflatiestreefcijfers. 
Bovendien besloot de Bank als doelstelling de "nettoprijsinflatie" te nemen eerder dan de 
inflatie van de consumentenprijzen, gezien de onvoorspelbaarheid van het tempo en de 
impact van de prijsderegulering. Netto-inflatie als maatstaf sluit het directe effect van 
door de overheid opgelegde prijswijzigingen op de consumentenprijzen uit. Voor het 
jaar 1998 en het jaar 2000 werden streefcijfers van respectievelijk 6,0 %, ± 0,5 % en 4,5 
% ± 1 % bepaald. In augustus 1998 bedroeg de netto-inflatie over twaalf maanden 4,9 %. 
Tsjcchic: Voornaamste cconomischc trends 
Rccle groci DBF proccnt 
Inflatie 
jaarlijks gcmiddcldc proccnt 
dccember/dccembcr proccnt 1994 
2,7 
10,0 
10,1 1995 
6,4 
9,1 
7,8 1996 
3,9 
8,8 
8,6 1997 
1,0 
8,4 
10,0 1998 nicest 
-1,7 
11,7 
8,8 cccntc gegevens 
jan-jun 
jan-scp 
scp/scp 
13 
Wcrklooshcid cindcjaar 
IAO-dcllnitic proccn 
gcregistreerd procent 
Saldo algcmcne begroting procent BBP 
Saldo lopcndc rckcning proccnt BBP 
miljard ecu 
Buitcnlandse schuld 
vcrhouding schuld/cxport(l) proccnt 
totaal buitcnlandse schuld miljard ecu 
Instroom directe buitcnlandse investeringen 
nctto-instroom volgens EBWO procent BBP 
data betalingsbalans miljocn ecu 
Bron : dicnstcn van dc Commissie, nationale bronnen, 3,8 
3,2 
-1,3 
-1,9 
-0,6 
51 
9,0 
1,8 
732 
EBWO 4,1 
3,0 
-1,3 
-2,7 
-1,0 
58 
12,7 
5,0 
1959 
(1) Totale schuld in harde valuta als percentage van de uitvoer van goederen 3,5 
3,5 
-1,8 
-7,6 
-3,4 
69 
16,4 
2,5 
1126 4,7 
5,2 
-2,2 
-6,1 
-2,9 
71 
18,8 
2,5 
1147 
en diensten 5,9 
6,8 
-1,9 
-0,4 
65 
18,6 
512 maart 
sep 
jan-jun 
jan-jun 
maart 
maart 
jan-jun 
Hoewel er niet langer sprake is van een uitdrukkelijk wisselkoersbeleid of 
wisselkoersdoelstellingen, geldt voor de Tsjechische kroon sinds medio 1997 een 
gecontroleerde zwevende wisselkoers ten opzichte van de DEM. Het beleid heeft tot doel 
al te sterke muntschommelingen te voorkomen. Toch heeft de waarde van de munt sinds 
mei 1997 sterk gefluctueerd. Nadat de valuta voor het grootste deel van 1997 zwak 
stond, versterkte zijn positie tijdens het eerste halfjaar van 1998, hoofdzakelijk als gevolg 
van een strak monetair beleid maar ook door een verhoogd vertrouwen van de 
investeerders naarmate het tekort op de lopende rekening inkromp. Het monetair beleid 
is evenwel versoepeld, naarmate de inflatiesituatie steeds bemoedigender werd. 
In 1997 werden de ontwikkelingen op de kapitaalrekening in hoofdzaak gekenmerkt door 
een uitstroom van korte-termijnkapitaal, als gevolg van de monetaire onrust in mei en de 
politieke instabiliteit op diverse momenten gedurende het jaar. In 1998 leidde het 
verhoogde investeerdersvertrouwen als gevolg van de verbeterde positie van de lopende 
rekening samen met het verschil in de rentevoeten tussen de Tsjechische Republiek en 
het buitenland tot een terugkeer van het korte-termijnkapitaal. De toevoer van de directe 
buitenlandse investeringen handhaafde zich met 1,1 miljard ecu op ongeveer hetzelfde 
peil als in 1996 in dollar. 
In de voorbije jaren was het hoofddoel van het belastingbeleid een overheidsbegroting in 
evenwicht. In 1997 vertoonde de overheidsbegroting over het volledige jaaf evenwel een 
tekort, ondanks twee pakketten urgentiebesnoeiingen in de uitgaven, die in april en mei 
van vorig jaar werden aangekondigd. De verkiezing van een nieuwe regering zal 
waarschijnlijk leiden tot een verschuiving van de klemtoon bij het belastingbeleid. Het 
eerste begrotingsvoorstel van de nieuwe regering voorziet in een tekort. Er is onlangs 
gebleken dat door extra-budgettaire fondsen en instellingen aanzienlijke latente 
verplichtingen ten laste van de overheidsbegroting zijn geaccumuleerd, wat aanleiding 
heeft gegeven tot bezorgdheid over de toekomstige draagkracht van de 
overheidsfinanciën. 
Structurele hervorming 
Tijdens het afgelopen jaar vormden de twee pakketten economische maatregelen die in 
april en mei zijn aangekondigd, de belangrijkste impuls voor economische hervormingen 
in de Tsjechische Republiek. De voorgestelde hervormingen omvatten : voltooiing van 
de privatisering van de resterende staatsbanken en -bedrijven; maatregelen om de 
14 
kapitaalmarkt transparanter te maken; maatregelen om het verband tussen de financiële 
sector en het bedrijfsleven te verduidelijken en het ondernemingsbestuur te verbeteren; 
verbetering van de voorwaarden voor zakelijke activiteiten; strengere maatregelen tegen 
witteboordencriminaliteit. 
De privatisering van de overblijvende banken is de omvangrijkste en meest 
controversiële hervorming uit het aangekondigde pakket. Toch vormt de afronding 
daarvan de sleutel tot het saneren van de banksector en tot het duidelijker aftekenen van 
de banden tussen de financiële sector en het bedrijfsleven. Door een verkoop aan een 
strategisch investeerder zou een schoonmaak van de leningenportefeuille en een minder 
passieve houding ten aanzien van slecht betalende debiteuren moeten worden bereikt. Er 
is een zekere vooruitgang geboekt bij de privatisering van de banken, voor het grootste 
gedeelte dank zij de vorige waarnemende regering. De verkoop van de eerste van de vier 
resterende grote staatsbanken, IPB, is in maart 1998 voltooid. Eind juni 1998 is een 
verzoek gepubliceerd tot het indienen van interesseblijken voor de tweede bank, CSOB, 
aan de hand waarvan een beperkte lijst van investeerders zou worden opgesteld. 
Advertenties met een verzoek om interesseblijken voor de twee overblijvende banken 
zouden binnenkort kunnen worden gepubliceerd door de nieuwe regering, die zinnens is 
de privatisering van de banken tegen 2000 te voltooien. 
De nauwe banden tussen het bankwezen en het bedrijfsleven zijn behandeld in twee 
reeksen voorstellen voor wijziging van de Bankwet. Krachtens die wijzigingen mogen 
banken geen controlerende participatie in niet-financiële ondernemingen bezitten en 
worden grenzen gesteld aan hun kapitaalsaandeel in die ondernemingen en dus aan de 
daaraan verbonden risico's. De banken moeten voorts hun commerciële en 
investeringsactiviteiten van elkaar scheiden om te voorkomen dat de aandelenpositie van 
de bank het leningbeleid bepaalt. In het verleden hebben belangenconflicten tussen de 
rol van de banken als leningverstrekker en eigenaar het toepassen van concessionele 
leningvoorwaarden aangemoedigd, en de banken ervan weerhouden een krachtdadige 
houding ten opzichte van hun debiteuren aan te nemen. Verdere wijzigingen van de 
Bankwet hebben tot doel de supervisiefunctie van de Tsjechische Nationale Bank te 
versterken. Er zijn ook wijzigingen van de wet op investeringsfondsen uitgewerkt. Die 
hebben tot doel het beheer van die fondsen te verbeteren, de afschaffing van de zwakkere 
fondsen door te drukken en de indruk van het bestaan van frauduleuze praktijken van 
investeringsbeheerders weg te werken. Er wordt verwacht dat deze wijzigingen een 
actiever ondernemingsbestuur door de financiële sector zullen stimuleren. 
Teneinde de problemen in verband met niet-terugbetaalde leningen in de banksector aan 
te pakken, heeft de Tsjechische Nationale Bank strengere regels inzake de behandeling 
van dubieuze leningen en voorzieningen ingevoerd. De Tsjechische Nationale Bank 
dringt er bij de banken ook op aan zich kordater op te stellen tegenover debiteuren en 
meer oninbare leningen af te schrijven. Aan het eind van het eerste halfjaar van 1998 
vertegenwoordigden dubieuze en oninbare leningen 29 % van de leningenportefeuille, 
wat een zeer hoog aandeel vormt. 
In 1998 is een Commissie voor toezicht op het effectenwezen opgericht. Hoewel zij voor 
financiering nog steeds afhankelijk is van de overheidsbegroting en geen volledige 
regelgevende autoriteit bezit (de voorschriften moeten via het ministerie van Financiën 
aan de regering worden voorgelegd), beschikt zij toch over uitgebreide 
handhavingsbevoegdheden en heeft zij zich tijdens de eerste maanden van haar werking 
bereid getoond daarvan gebruik te maken. 
15 
Er zijn ook wijzigingen in de faillissementswetten doorgevoerd, teneinde de 
faillissemcntsprocedurcs te versnellen. Bovendien is de definitie van insolventie 
verruimd en verfijnd. In het verleden hebben crediteuren als gevolg van de lange 
termijnen van de faillissementsprocedures ervan afgezien slecht betalende debiteuren te 
vervolgen. Hierdoor werd het mogelijk dat een aantal verlieslatende ondernemingen 
bleven bestaan en ontstond een accumulatie van onbetaalde schulden in de banksector. 
Tijdens de waarnemende regering werd ook verder werk gemaakt van de voorbereiding 
van de privatisering van niet-financiële ondernemingen. Er zijn specifieke tijdschema's 
voor de privatisering van een vijftigtal strategische ondernemingen goedgekeurd. In het 
bijzonder zijn consultants aangetrokken om de verkoop van de zestien gas- en 
elektriciteitsdistributiebedrijven af te handelen. Het is evenwel nog niet duidelijk welke 
van deze privatiseringen door de nieuwe regering zullen worden voortgezet. 
Tsjcchie: Hoofdindicatoren economischc structuur in 
Bcvolking 
BBP per hoofd van de bevolking 
als percentage van het gemiddcldc EU-15 
Aandcel landbouw in: 
totaal toegevoegde waardc 
wcrkgclegcnheid 
Verhouding invcsteringen/BBP 
Totaal buitcnlandse schuld/BBP 
Export goedcren en dicnsten/BBP 
Directc buitcnlandse investeringen (1) 
Bron: dienstcn van de Commissie, nationalc bronncn 
(1) DBI omgerckend tcgen de wisselkoers van 1 ecu = 1997 
EBWO 
= $1,10421 (eind 1997) miljoen 
kkS-ecu 
procent 
procent 
procent 
procent 
procent 
procent 
miljard ecu 
ecu per hoofd bevolking 10,3 
12000 
63 
5,0 
5,8 
31 
41 
58 
6,8 
657 
Op 29 april heeft de Tsjechische regering een pakket stimulansen goedgekeurd voor 
binnen- en buitenlandse organisaties die ten minste 22 miljoen ecu via een nieuw 
geregistreerd bedrijf investeren. Het pakket omvat vrijstelling van directe belastingen 
gedurende vijfjaar, rechtenvrije invoer van technologische goederen, de mogelijkheid tot 
het creëren van belastingvrije zones en opleidingssubsidies. 
De aanwijzing van een minderheidsregering na de verkiezingen eind juni 1998 zal 
waarschijnlijk niet leiden tot belangrijke koerswijzigingen bij het economisch beleid 
maar zou wel een vertraging van sommige hervonningsmaatregelen kunnen inhouden. 
Een essentiële ontwikkeling onder de nieuwe regering was de aanstelling van een vicc-
premier belast met het overkoepelend economisch beleid, teneinde de coördinatie en 
coherentie van het economisch beleid te verbeteren. Een van de eerste taken van de vice-
premier zal het uitwerken van een economische strategie op middellange termijn zijn. 
2.3 Toetsing aan de criteria van Kopenhagen 
Het bestaan van een functionerende markteconomie 
Het bestaan van een functionerende markteconomie vereist dat de prijzen en de handel 
zijn geliberaliseerd en dat een afdwingbaar juridisch kader, met inbegrip van 
16 
eigendomsrechten, is tot stand gebracht. De prestaties van een markteconomie worden 
verbeterd door macro-economische stabiliteit en consensus over het economisch beleid. 
Een goed ontwikkelde financiële sector en het ontbreken van belangrijke barrières voor 
toegang tot en uittreden uit de markt verbeteren de efficiëntie van de economie. 
Het kader voor een markteconomie is grotendeels aanwezig in de Tsjechische Republiek. 
Voor het grootste deel van de goederen worden de prijzen vrij bepaald door de 
marktkrachten. De liberalisering van de prijzen heeft in het afgelopen jaar een snelle 
vooruitgang gekend. De handels- en deviezenregelingen zijn in grote trekken 
geliberaliseerd. 
Particuliere eigendom vormt de belangrijkste vorm van eigendom. De staat behoudt 
evenwel nog een significante participatie in een aantal ondernemingen zoals 
energiedistributiebedrijven, mijnen, staalfabrieken en sommige grote banken. Tot nog 
toe heeft de nieuwe regering alleen maar een uitdrukkelijke verbintenis aangegaan om de 
privatisering van de banken, die tijdens de vorige interim-regering aanzienlijk was 
versneld, te voltooien. 
De grondmarkt is geliberaliseerd maar belangrijke stukken landbouwgrond blijven nog in 
staatsbezit. Er bestaan nog een aantal hinderpalen voor de ontwikkeling van een goed 
werkende grondmarkt, bijvoorbeeld in verband met landbouwcoöperaties. Ook de 
functionering van het kadaster moet worden verbeterd. 
De belangrijkste instellingen van een markteconomie zijn tot stand gebracht. Ondanks de 
recente amendementen van de faillissementswetgeving blijven er echter nog een aantal 
tekortkomingen bestaan. De wet staat de mogelijkheid van "faillissementen" via een 
onderlinge regeling niet toe. De faillissementsprocedures worden bovendien belemmerd 
door het gebrek aan bestuurlijke capaciteit van het justitiële apparaat. De recente 
wijzigingen hebben weliswaar tot doel het aantal faillissementsaanvragen te verhogen en 
de procedures te versnellen maar zullen in de praktijk wellicht alleen maar leiden tot een 
grotere achterstand bij de rechtbanken. 
De macro-economische problemen die in het afgelopen jaar aan het licht zijn getreden, 
tonen aan dat het macro-economisch beleid door structurele hervormingen moet worden 
geschraagd. De recente ontdekking van aanzienlijke latente schuldverplichtingen ten 
laste van de overheidsbegroting, die door extrabudgettaire fondsen en instellingen waren 
geaccumuleerd, plaatst een vraagteken bij de draagkracht van de overheidsfinanciën in de 
toekomst. Er moet meer aandacht worden besteed aan het verhogen van de 
doorzichtigheid van de overheidsfinanciën ten einde te voorkomen dat zich in de 
toekomst een soortgelijke opeenstapeling van overheidsschulden voordoet. 
Het feit dat het belastingbeleid niet in staat is gebleken het probleem van het groeiende 
tekort op de lopende rekening tijdig op te lossen, wijst op een zekere terughoudendheid 
van de belastinginstanties om onpopulaire maatregelen te nemen. De centrale bank 
daarentegen heeft aangetoond dat zij onpopulaire besluiten kan en wil nemen indien de 
noodzaak zich voordoet. Het is zelfs zo dat de recente harde houding van de centrale 
bank heeft geleid tot een vraag van verschillende zijden om de onafhankelijkheid van de 
centrale bank terug te schroeven. Ieder initiatief in die zin zou vanzelfsprekend als een 
belangrijke stap achteruit worden beschouwd. Er blijft evenwel nog heel wat ruimte voor 
een betere coördinatie van het monetair en fiscaal beleid binnen het huidige institutionele 
kader. 
17 
Hoewel er soms onenigheden over het tempo van de hervormingen kunnen voorkomen, 
schijnt er een consensus te bestaan over de algemene koers van het economisch beleid. 
De recente vorderingen met de uitwerking van een economische strategie op middellange 
termijn zouden ertoe moeten bijdragen de coördinatie en coherentie van het economisch 
beleid te verbeteren. 
Een van de cruciale zwakke plekken van de Tsjechische economie is nog steeds de 
financiële sector. Een krachtige en efficiënte financiële sector die in staat is de 
spaartegoeden van de particuliere sector doeltreffend naar productieve investeringen te 
leiden, is essentieel voor de ontwikkeling van een sterke markteconomie. Op dit 
ogenblik gaat de Tsjechische banksector nog steeds gebukt onder het gewicht van een 
flink volume aan niet-terugbetaalde leningen, waarbij sommige banken sterker dan 
andere zijn getroffen. Bovendien hadden de belastingvoorschriften in het verleden een 
ontmoedigend effect op het aanleggen van grote voorzieningen. 
De accumulatie van een groot aantal dubieuze en oninbare leningen in de Tsjechische 
Republiek is ten dele te wijten aan de passieve houding die de banken ten aanzien van 
slecht betalende debiteuren hebben aangenomen. Die situatie zou enigszins moeten 
wijzigen met de privatisering van een aantal grotere staatsbanken, de verbeteringen van 
de faillissementenwetgeving en de grotere scheiding tussen de commerciële activiteiten 
en de investeringsactiviteiten van banken. De banden tussen het bankwezen en het 
bedrijfsleven blijven echter sterk en vormen nog steeds een belemmering voor een grote 
schoonmaak van de portefeuilles van de banken en een verdere versnelling van de 
bedrij fsherstructureringen. 
In het verleden leidden de weinig strenge regelgeving en het grote aantal uiteenlopende 
zakenkanalen en -praktijken tot het zichtbare bestaan van niet-transparante akkoorden en 
prijsmanipulatie op de Tsjechische kapitaalmarkt. Het juridisch kader is versterkt, en de 
oprichting van de Commissie voor toezicht op het effectenwezen vormt een aanzienlijke 
verbetering. De kapitaalmarkt blijft evenwel nog steeds weinig liquide, vormt geen 
stimulans voor een strak ondernemingsbestuur en is een verwaarloosbare bron van 
financiering voor commerciële of industriële bedrijven. Het feit dat er als gevolg van de 
versnipperde organisatie van de effectenmarkt nog steeds uiteenlopende prijzen voor 
dezelfde aandelen bestaan, blijft een belangrijk probleem vormen. De nieuwe Commissie 
voor toezicht op het effectenwezen moet volledige onafhankelijkheid krijgen, zowel 
inzake inkomstenverwerving als qua regelgevende bevoegdheid. 
Hoewel de Tsjechische Republiek kan worden beschouwd als een functionerende 
markteconomie, is er nog heel wat ruimte voor verbetering. De recente verslechtering van 
de macro-economische situatie heeft duidelijk aangetoond dat versnelde structurele 
hervormingen dringend nodig zijn. De voltooiing van het privatiseringsprogramma, met 
name voor de banksector, nieuwe maatregelen ter verbetering van het 
ondernemingsbestuur, het saneren van de leningenportefcuilles van banken en een 
verhoging van de effectiviteit van de kapitaalmarkten zouden tot deze 
hervormingsmaatregelen moeten behoren. De transparantie van de 
verantwoordingsstukken van de overheid moet worden vergroot om een verdere 
accumulatie van de schulden van openbare instellingen tegen te gaan. De autoriteiten 
moeten ook beleidsmaatregelen aannemen om de groei in het land te herstellen en de 
leefbaarheid van de buitenlandse rekeningen op middellange termijn te verzekeren. De 
huidige werkzaamheden in verband met een economische strategie voor de middellange 
termijn zijn van cruciaal belang voor het uitstippelen van de vereiste beleidsmaatregelen. 
18 
Het vermogen om het hoofd te bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten 
binnen de Unie 
Het vermogen van de Tsjechische Republiek om dit criterium na te leven hangt af van het 
bestaan van een markteconomie en een stabiel macro-economisch kader, waardoor 
ondernemingen hun besluiten binnen een klimaat van voorspelbaarheid kunnen nemen. 
Het vereist ook een voldoende inzet aan menselijke en materiële hulpbronnen, met 
inbegrip van infrastructuur. De staatsbedrijven moeten worden geherstructureerd, en alle 
ondernemingen moeten investeren om hun efficiency te vergroten. Naarmate bedrijven 
een betere toegang tot externe financiering hebben, en naarmate zij beter slagen in 
herstructurering en innovatie, zal ook hun aanpassingsvermogen toenemen. In het 
algemeen kan worden gesteld dat een economie beter in staat zal zijn de verplichtingen 
van het lidmaatschap na te komen naarmate zij al vóór de toetreding een grotere mate van 
economische integratie met de Unie tot stand heeft gebracht. Indicatoren daarvoor zijn 
het volume en het productengamma van de handel met de lidstaten van de EU. 
Hoewel de Tsjechische Republiek als een functionerende markteconomie kan worden 
beschouwd, is er nog verdere vooruitgang nodig bij de structurele hervormingen teneinde 
de vooruitzichten te verbeteren om op middellange termijn de concurrentiedruk in de 
Unie het hoofd te bieden. Het macro-economisch beleid is ten uitvoer gelegd met een 
voldoende mate van voorspelbaarheid om de besluitvorming van de ondernemingen naar 
behoren te laten verlopen. 
De huidige daling van de macro-economische activiteit wijst er evenwel op dat de 
bedrij fsherstructureringen tot nog toe niet zo snel en doeltreffend zijn verlopen als had 
mogen worden verwacht. Dat blijkt onder meer uit het kleine aantal afgewikkelde 
faillissementen, het relatief lage werkloosheidscijfer in het land en de lage 
winstgevendheid van de bedrijfssector. 
De belangrijkste hinderpaal voor een snellere groei van het concurrentievermogen van 
het bedrijfsleven is de relatie tussen de financiële sector en het bedrijfsleven, die niet 
bevorderlijk voor financiële discipline is. Bovendien moet de financiële sector zelf, en 
vooral het bankwezen, verder worden geherstructureerd. Sommige van de grootste 
banken, vooral die in staatsbezit, gaan nog steeds gebukt onder een groot aantal niet-
terugbetaalde leningen, die op hun beurt een significante latente verplichting voor de 
overheidsbegroting in de komende jaren vormen! Privatisering van deze banken is 
essentieel voor een schoonmaak van hun portefeuilles en het verhogen van hun 
efficiency. 
Het versnellen van de bedrij fsherstructureringen is de grote uitdaging voor de 
Tsjechische Republiek in de komende jaren, zowel voor het herstel van een sterke 
economische groei als voor het creëren van een dynamische en concurrerende 
exportsector. De onlangs aangekondigde hervormingen die tot doel hebben het 
ondernemingsbestuur te verbeteren en de rol van de financiële sector duidelijker af te 
bakenen zijn stappen in de goede richting. 
Het investeringspeil in de Tsjechische Republiek lag in het algemeen hoog; het aandeel 
van investeringen in kapitaalgoederen in het BBP bedroeg circa 30 %. Het land beschikt 
ook over goed geschoolde en opgeleide arbeidskrachten en een vrij goed ontwikkelde 
infrastructuur. Deze gunstige factoren lijken evenwel niet te hebben geleid tot een 
systematisch sterkere groei van de productiviteit zoals had kunnen worden verwacht, en 
19 
daarom moeten een aantal vraagtekens worden geplaatst bij het nut van de investeringen 
door de bedrijfsleiding in zowel de particuliere als de openbare sector. 
De toevoer van directe buitenlandse investeringen was vrij sterk, maar is in de betrokken 
periode enigszins achteruitgegaan. Dat is ten dele te wijten aan het dalend vertrouwen 
van de investeerders in de Tsjechische Republiek. Om de terugkeer van investeerders 
aan te moedigen, hebben de autoriteiten een uitgebreid pakket investeringsstimulansen 
aangekondigd. Het herstel van de macro-economische stabiliteit en de blijvende 
implementatie van structurele hervormingen zullen er evenwel meer toe bijdragen het 
investeerdersvertrouwen te herstellen. 
Een belangrijke indicator voor het concurrentievermogen van de Tsjechische industrie is 
de mate waarin de integratie van de handel met de EU al is tot stand gebracht. De 
integratie van de handel is vrij goed gevorderd : de Europese Unie vertegenwoordigt 
circa 60 % van de Tsjechische uitvoer en 62 % van de invoer in 1997. De belangrijkste 
uitvoer- en invoerproducten van de Tsjechische Republiek zijn afgewerkte producten, 
machines en vervoermiddelen; het aandeel van deze categorieën in de totale uitvoer naar 
de EU is gestegen. Het productengamma van de Tsjechische uitvoer en invoer is op dit 
ogenblik evenwel niet hetzelfde, wat een duidelijke indicator voor het 
concurrentievermogen op de EU-markt is. Het blijkt dus dat er nog heel wat kan worden 
gedaan om de kwaliteit en het concurrentievermogen van de export te verbeteren. De 
modernisering van de industrie en de invoering van nieuwe technologieën door een 
ruimere participatie van buitenlandse investeerders, zouden samen met de verdere 
herstructurering van de bedrijven de grondslagen voor een meer dynamische en 
concurrerende industriële sector moeten leggen. 
Algemeen beschouwd blijkt uit de recente ontwikkelingen dat er onvoldoende 
vooruitgang is geboekt op het vlak van structurele hervormingen. Het huidige programma 
van hervormingsmaatregelen ter verbetering van het ondernemingsbeleid (corporate 
governance) en ter beperking van de banden tussen de financiële sector en het 
bedrijfsleven zal, zodra het volledig ten uitvoer is gelegd, in sterke mate bijdragen tot het 
versterken van de financiële discipline en het verruimen van de 
bedrij fsherstructureringen. Een en ander zal resulteren in een efficiëntere bedrij fs- en 
banksector en zal de weg vrijmaken voor een gestage toename van productiviteit en 
concurrentievermogen. Het land mag verder worden geacht op middellange termijn het 
hoofd te kunnen bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie, op 
voorwaarde dat het zijn hervormingsprogramma krachtdadig ten uitvoer legt. 
2.4 Algemene evaluatie 
De Tsjechische Republiek kan worden beschouwd als een functionerende markteconomie 
en zou op middellange termijn het hoofd moeten kunnen bieden aan de concurrentiedruk 
en de marktkrachten binnen de Unie op voorwaarde dat hij het ondernemingsbeleid 
verbetert en de herstructurering van bedrijven versnelt. 
Sedert de bekendmaking van het advies is enige vooruitgang geboekt op het gebied van 
structurele hervormingsmaatregelen, waaronder voorstellen voor de hervorming van de 
kapitaalmarkten die de bedrij fsherstructureringen in de hand zullen werken en het 
concurrentievermogen van de Tsjechische economie zullen verbeteren. De oprichting van 
een Commissie van toezicht op het effectenwezen is een belangrijke stap die echter moet 
20 
worden gecompleteerd met het volledig onafhankelijk maken van dat orgaan op het 
gebied van regelgeving en financiën. 
Er moet thans voorrang worden gegeven aan verdere hervormingen in de financiële 
sector om het kader voor het ondernemingsbeleid te verbeteren en 
bedrij fsherstructureringen te bespoedigen. De privatisering van de banksector moet 
worden voltooid en de wijzigingen aan de bankwetgeving moeten onverwijld ten uitvoer 
worden gelegd. De banken moeten ertoe worden aangezet hun portefeuilles te saneren en 
hun reserves te vergroten. De autoriteiten moeten samen met de Commissie voor toezicht 
op het effectenwezen nieuwe maatregelen onderzoeken om de kapitaalmarkten 
transparanter en efficiënter te maken. 
3. Vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap na te 
komen 
Dit gedeelte van het periodiek verslag is een actualisering van het advies dat door de 
Commissie in 1997 is uitgebracht, wat betreft het vermogen van de Tsjechische 
Republiek om de verplichtingen van het lidmaatschap na te komen - het gaat hierbij om 
het juridisch en institutioneel raamwerk, het zogeheten acquis, door middel waarvan de 
Unie haar doelstellingen verwezenlijkt. 
In het advies dat de Commissie in 1997 uitbracht over het verzoek van de Tsjechische 
Republiek om toetreding tot de Europese Unie, kwam zij tot de volgende conclusie: 
"Indien de Tsjechische Republiek doorgaat met de omzetting van het acquis en zich nog 
meer dan tot nu toe toelegt op de concrete toepassing daarvan, kan zij, met name wat de 
interne markt betreft, het acquis op middellange termijn overnemen. Voor de problemen 
rond de invoerdepositoregeling zou een oplossing moeten worden gevonden 
overeenkomstig de bepalingen van de Europa-Overeenkomst. Bovendien moet, met name 
op het vlak van de investeringen, een bijzondere inspanning worden geleverd om het 
acquis voor de sectoren landbouw, milieu en energie onverkort toe te passen". 
Hierna wordt dezelfde indeling gevolgd als in het in 1997 gepubliceerde Advies. De 
algemene beschrijvingen van de verschillende sectoren zijn echter overgeslagen. In plaats 
daarvan richt het verslag zich op de vooruitgang die sinds juli 1997 is geboekt. In iedere 
rubriek worden de ontwikkelingen op wetgevingsgebied geanalyseerd, alsmede de 
vooruitgang wat de tenuitvoerlegging en de naleving van de wetgeving betreft. 
3.1 Interne markt zonder grenzen 
Zoals in het advies is uiteengezet, wordt de interne markt van de Unie in artikel 7 A van 
het Verdrag gedefinieerd als een ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer 
van goederen, personen, diensten en kapitaal is gewaarborgd. De interne markt, die een 
centrale rol speelt bij het communautaire eenwordingsproces, is gebaseerd op een 
openmarkteconomie waarin de mededinging en de economische en sociale cohesie zich 
optimaal moeten kunnen ontwikkelen. 
Effectieve tenuitvoerlegging en handhaving van deze vier vrijheden houdt niet alleen in 
dat discriminatie moet worden uitgesloten en de nationale wetgeving wederzijds moet 
worden erkend, maar ook dat gemeenschappelijke regels inzake bijvoorbeeld veiligheid, 
milieubescherming, consumentenbescherming en beroepsmogelijkheden effectief moeten 
21 
worden toegepast. Hetzelfde geldt voor bepaalde gemeenschappelijke voorschriften, 
onder meer ten aanzien van overheidsopdrachten, intellectuele eigendom en 
gegevensbescherming, die in hoge mate bepalend zijn voor het algemene klimaat waarin 
een economie functioneert. 
Algemeen kader 
Ten aanzien van overheidsopdrachten, auteursrecht, industriële-eigendomsrechten en 
gegevensbescherming zijn geen concrete vorderingen gemaakt. 
Sinds medio 1997 zijn ten aanzien van de vennootschapwetgeving weinig vorderingen 
gemaakt; een uitzondering daarop is de aanpassing aan de Twaalfde Richtlijn. 
Door de wijzigingen van de wet inzake de bedrijfsboekhouding van 1991, die op 1 
januari 1999 in werking treden, wordt deze wet reeds in belangrijke mate aangepast aan 
de vierde richtlijn. Op 1 januari 1998 zijn wijzigingen op de wet inzake financiële 
controle in werking getreden, waardoor deze wordt aangepast aan de achtste richtlijn. De 
praktische tenuitvoerlegging van de nieuwe voorschriften heeft te lijden onder een aantal 
overgangsproblemen, waaronder een tekort aan gekwalificeerde accountants. 
De vier vrijheden 
Vrij verkeer van goederen 
In september 1997 trad de nieuwe wet inzake technische voorschriften voor producten en 
conformiteitsbeoordeling in werking. Deze kaderwet legt de Nieuwe Aanpak van de 
Gemeenschap ten uitvoer, en vormt de rechtsgrond voor uitvoeringsbesluiten inzake 
mechanische producten, elektrische producten, medische producten, speelgoed, 
gastoestellen, drukvaten van eenvoudige vorm en voor de bouw bestemde producten. Op 
bepaalde punten is er nog geen overeenstemming met het acquis, onder meer wat betreft 
de vaststelling van normen, van de persoon die verantwoordelijk is voor het op de markt 
brengen van een 'veilig product', markttoezicht en de CE-markering. De wet brengt de 
noodzakelijke scheiding tot stand tussen wetgeving (Tsjechisch Bureau voor 
normalisatie, métrologie en keuring), normalisatie (Tsjechisch Normalisatie-Instituut) en 
certificatie (eerder was hiermee het Bureau voor normalisatie, métrologie en keuring 
belast, thans onafhankelijke instanties). De wet inzake aansprakelijkheid voor producten 
met gebreken is op 1 juni 1998 in werking getreden. De wet is niet geheel verenigbaar 
met de EG-wetgeving. 
De omzetting van de geharmoniseerde EN-normen in Tsjechische nonnen is vrijwel 
geheel voltooid. Het Tsjechisch Normalisatie-Instituut is volwaardig lid van CEN, 
Cenelec en ETSI. 
Er zijn in 1997 vorderingen gemaakt met de tenuitvoerlegging van de nieuwe-
aanpakrichtlijnen: de richtlijnen inzake mechanische producten, elektrische producten, 
medische producten, speelgoed, gastoestellen, drukvaten van eenvoudige vorm en voor 
de bouw bestemde producten zijn gedeeltelijk omgezet. 
Er is geen vooruitgang wat de EG-richtlijnen inzake juridische métrologie, 
voorverpakking en gascilinders betreft. 
22 
In 1997 is de Wet Voedingsmiddelen goedgekeurd. Deze is aangevuld met een aantal 
uitvoeringsbesluiten en heeft voornamelijk betrekking op specifieke voedingsmiddelen 
en horizontale voorschriften zoals etikettering, voedingsmiddelen voor speciale voeding 
en voedselcontrole. De Wet Farmaceutische Producten is in 1997 goedgekeurd en zal 
worden uitgevoerd door middel van een aantal uitvoeringsbesluiten inzake registratie, 
etikettering, indeling en distributie. 
Een regeringsbesluit inzake cosmetische producten is in 1998 goedgekeurd. De 
technische wetgeving is verder aangepast door de in datzelfde jaar goedgekeurde nieuwe 
wetten inzake chemische stoffen en chemische preparaten (betreft tevens detergentia en 
laboratoriumpraktijken), meststoffen en verdovende middelen, psychotrope stoffen en 
precursoren. 
Vrij verkeer van kapitaal 
De conclusie van het advies was dat de Tsjechische Republiek het kapitaalverkeer reeds 
in zeer aanzienlijke mate had geliberaliseerd. Deze koers werd voortgezet met de 
goedkeuring in mei 1998 van wijzigingen op de Deviezenwct, die in 1999 in werking 
moeten treden. De wijzigingen brengen verdere liberalisering ten aanzien van 
financicringskredieten en garanties, de uitgifte van buitenlandse effecten op de 
Tsjechische markt, verrichtingen met geldmarktinstrumenten en derivaten en de aankoop 
in het buitenland van deviezen door ingezetenen. 
Op 1 september 1998 trad een wijziging op de Loterij wet in werking, waarbij Tsjechische 
ondernemingen met buitenlandse deelneming worden uitgesloten van vergunningen voor 
het organiseren van loterijen en soortgelijke kansspelen (waaronder marketingactiviteiten 
als prijsvragen vallen). Deze wijziging is in strijd met de bepalingen inzake 
kapitaalverkeer van de Europa-Overeenkomst, en de nieuwe regering heeft in oktober een 
amendement ingediend bij het Parlement. 
Vrij verkeer van diensten 
De lacunes in de Tsjechische bankwetgeving waarop het advies van 1997 de aandacht 
vestigde (jaarrekeningen, geconsolideerd toezicht en kapitaaltoereikendheid), bestaan nog 
steeds. 
De wetgeving is tweemaal gewijzigd. De eerste wijziging, die in februari 1998 in 
werking trad, verbiedt banken een controlerend belang te nemen in andere 
ondernemingen dan banken, financiële instellingen en ondernemingen die 
ondersteunende bankdiensten verlenen. Bovendien moeten banken hun commerciële en 
investeringsdivisies scheiden. De tweede wijziging, die op 1 september 1998 in werking 
trad, stelt striktere voorwaarden vast voor de verlening van bankvergunningen, breidt de 
verplichting tot informatieverstrekking uit, verleent binnen- en buitenlandse investeerders 
dezelfde behandeling bij de verwerving van aandelen in banken, en brengt verbeteringen 
aan in het stelsel voor depositoverzekering. Deze wijzigingen vormen een stap 
voorwaarts voor de aanpassing van de Tsjechische wetgeving aan de tweede richtlijn 
Bankrecht. 
Eén van de vier resterende staatsbanken werd in maart 1998 geprivatiseerd. De 
voorbereidingen voor de privatisering van de overige drie zijn aan de gang. De nieuwe 
regering heeft zich ertoe verbonden het proces uiterlijk in 2000 af te ronden. 
23 
De Tsjechische Republiek heeft een relatief goed ontwikkeld betalingssysteem, maar 
verdere verbetering blijft noodzakelijk. 
Punt van zorg blijft het bestaan van anonieme spaarrekeningen, wat in strijd is met de 
EG-richtlijn inzake het witwassen van geld. De tenuitvoerlegging heeft bovendien te 
lijden onder een gebrek aan gekwalificeerd personeel. 
De Tsjechische Republiek is onlangs begonnen met de aanpassing van zijn wetgeving 
aan het acquis op het gebied van effectenmarkten en investeringsdiensten. Op 1 april 
1998 trad de Wet Effectencommissie in werking, waarbij een Commissie voor toezicht 
op het effectenwezen wordt ingesteld, die belast is met het toezicht op de 
kapitaalmarkten. De onafhankelijkheid en de regelgevingsbevoegdheden van die 
commissie moeten worden versterkt. In mei 1998 nam de effectenbeurs een systeem voor 
de ondersteuning van de effecten- en obligatiehandel (SPAD) in gebruik om de 
transparantie en liquiditeit te verhogen. Het parlement hechtte zijn goedkeuring aan een 
wet inzake investeringsfondsen en investeringsmaatschappijen, die in juni 1998 in 
werking trad. Deze wet verplicht investeringsfondsen hun deelneming in ondernemingen 
te reduceren en maatregelen te nemen ter bescherming van aandeelhouders met een 
minderheidsbelang. 
Ondanks deze verbeteringen verschaffen de Tsjechische kapitaalmarkten onvoldoende 
kapitaal voor het bedrijfsleven. Dit is ten dele te wijten aan het ontbreken van 
beursintroducties, de weinig liquide secundaire markt en onvolkomenheden in het 
gerechtelijk apparaat. 
Inzake de aanpassing met betrekking tot de verzekeringsector kunnen geen vorderingen 
worden gemeld. Het vroegere staatsmonopolie houdt nog een hoog, maar gestaag 
afnemend marktaandeel van 60%. 
Het toezicht door het Ministerie van Financiën blijft zwak. 
Vrij verkeer van personen 
Op dit gebied kunnen geen verdere ontwikkelingen worden gemeld. 
Mededinging 
Inzake de antikartelwetgeving hebben geen nieuwe ontwikkelingen plaatsgevonden, maar 
die is grotendeels reeds in overeenstemming met het acquis. Er zijn nog leemten in de 
wetgeving ten aanzien van beperkende overeenkomsten, definitie en melding van fusies 
en dominante marktposities. 
Bij de totstandbrenging van een passend juridisch kader voor de controle op staatssteun 
zijn geen reële vorderingen gemaakt. Volgens de huidige begrotingsregels mogen 
subsidies worden verstrekt aan rechtspersonen en natuurlijke personen die een bedrijf 
voeren, zonder dat echter nader is bepaald dat deze subsidies verenigbaar moeten zijn met 
de Europa-Overeenkomst. De Commissie ontving in juli 1998 het jaarverslag inzake 
staatssteun over 1996. Het verslag hanteert grotendeels dezelfde methodiek en presentatie 
als het overzicht dat de Commissie opstelt voor staatssteun in de Unie. Het toezicht op de 
staatssteun wordt uitgeoefend door de Toezichthoudende Autoriteit Staatssteun, een 
afdeling van het Ministerie van Financiën. 
24 
In juni 1998 hechtte de Associatieraad zijn goedkeuring aan de voorschriften voor de 
tenuitvoerlegging van de bepalingen inzake staatssteun, als bedoeld in artikel 64 van de 
Europa-Overeenkomst. De voorschriften vereenvoudigen het overleg en de uitwisseling 
van informatie tussen de Commissie en de Toezichthoudende Autoriteit Staatssteun. 
Conclusie 
De Tsjechische Republiek voldoet in onvoldoende mate aan de prioriteiten voor de korte 
termijn die het partnerschap voor toetreding stelt. Er is vooruitgang geboekt op het 
gebied van normalisatie en certificatie, industriële eigendomsrechten en boekhouding. 
Er zijn enige vorderingen gemaakt op het vlak van het effectenwezen en in mindere mate 
ook in de banksector. 
Op het gebied van overheidsopdrachten, auteursrechten, gegevensbescherming, 
verzekeringen, anti-kartelwetgeving en staatssteun kunnen geen vorderingen worden 
gemeld. 
3.2 Innovatie 
Informatiemaatschappij 
In juli 1998 hechtte de Tsjechische regering haar goedkeuring aan richtsnoeren voor een 
nationaal beleid voor de infomiatiemaatschappij, geïnspireerd op het EU-beleid op dit 
gebied. 
De Tsjechische Republiek neemt deel aan het gezamelijk Comité op Hoog Niveau voor 
de Informatiemaatschappij en steunt de ontwikkeling van de informatiemaatschappij 
actief. 
Onderwijs, opleiding en jeugdzaken 
In 1998 werd een nieuwe Hoger-Onderwijswet aangenomen. Deze pakt de in het advies 
geïdentificeerde onvolkomenheden in het Tsjechische stelsel voor hoger onderwijs aan, 
zoals het ontbreken van particuliere universiteiten, de onderontwikkeling van de niet-
universitaire sector (hoger beroepsonderwijs) en tekortkomingen ten aanzien van het 
universiteitsbestuur en financiering. 
Sinds 1 oktober 1997 neemt het land volwaardig deel aan de onderwijsprogramma's 
Socrates, Leonardo da Vinci en Jeugd voor Europa III. 
Onderzoek en technologische ontwikkeling 
In december 1997 verzocht de Tsjechische Republiek op volwaardige wijze te kunnen 
deelnemen aan het vijfde kaderprogramma. Ter voorbereiding op de onderhandelingen 
hebben reeds drie rondes van verkennende besprekingen plaatsgevonden. 
Het nationale programma voor de overname van het acquis noemt onderzoek als 
prioriteit. 
Op 10 juni 1998 hechtte de regering haar goedkeuring aan een beleidsdocument dat de 
grondslag moet vormen voor een nationaal beleid voor onderzoek en technologische 
25 
ontwikkeling, dat de deelname van de Tsjechische Republiek aan dat programma zal 
vereenvoudigen. 
Telecommunicatie 
Bij de aanpassing van de Tsjechische wetgeving aan het acquis op het gebied van 
telecommunicatie is weinig vooruitgang geboekt. In oktober 1997 werd, in 
overeenstemming met de voorschriften van de Richtlijn Interconnectie, de licentie van 
SPT Telekom gewijzigd door daarin verplichtingen met betrekking tot de interconnectie 
van netwerken op te nemen. In november 1997 verleenden de autoriteiten een aantal 
algemene licenties, en stelden uniforme regels vast voor het nummeringplan van het 
openbare telefoonnetwerk en de nationale frequentietabel. De inspanningen op dit gebied 
moeten worden voortgezet, met name ten aanzien van de oprichting van een afzonderlijke 
onafhankelijke regelgevende instantie. 
Ten aanzien van de postdiensten kan geen vooruitgang worden gemeld. 
Audiovisuele sector 
De conclusie van het advies was dat de Tsjechische wetgeving niet verenigbaar is met de 
richtlijn Televisie zonder Grenzen. Op dit gebied is geen vooruitgang geboekt. 
Conclusie 
Beleid en programma's zijn ontwikkeld op het gebied van de informatiemaatschappij, 
onderwijs en opleiding en onderzoek en technologische ontwikkeling, maar geen 
vooruitgang is geboekt ten aanzien van telecommunicatie en de audiovisuele sector. Ten 
aanzien van dit laatste heeft de Tsjechische Republiek verzocht om een 
overgangsregeling voor betaaltelevisie en kabeltelevisie tot 2005. 
3.3 Economische en Fiscale Aspecten 
Economische en Monetaire Unie 
De Tsjechische Republiek heeft weinig vooruitgang geboekt bij de voorbereiding op de 
deelname aan de Economische en Monetaire Unie. 
Eind 1997 wijzigde de Tsjechische Nationale Bank de grondslag voor het monetaire 
beleid: zij stelt zich thans een rechtstreekse inflatiedoelstelling, en hanteert streefcijfers 
voor de netto-inflatie (de inflatie van de consumentenprijzen zonder het rechtstreekse 
effect van wijziging van overheidstarieven). Het wisselkoersstelsel maakt nog steeds 
gebruik van koersstabiliserende interventies. 
De financiële sector kent nog aanzienlijke problemen, met name de banksector, die 
ernstig te lijden heeft onder slechte leningen. Om de banksector gezond en concurrerend 
te maken moeten de nog overgebleven staatsbanken worden geprivatiseerd. 
In de wetgeving inzake de centrale bank zijn geen wijzigingen aangebracht. Deze 
wetgeving moet nog met de EG-voorschriften in overeenstemming worden gebracht. 
Belastingen 
26 
De Tsjechische Republiek behandelt de aanpassing van de BTW-wetgeving aan het 
acquis niet als prioriteit. Hetzelfde kan worden gezegd van de accijns wetgeving, die 
aanzienlijke verschillen vertoont met de voorschriften van de Gemeenschap. Er zijn geen 
aanwijzingen dat getracht is het functioneren van het stelsel te verbeteren. 
Statistieken 
De aanpassing aan het acquis verloopt voorspoedig. Bijzonder aandacht is geboden voor 
de verhoging van de kwaliteit van het handelsregister, verbetering van de statistieken van 
de overheidsfinanciën en verbetering van de structurele bedrijfsstatistieken en de 
landbouwstatistieken. Rekening moet worden gehouden met de consequenties voor de 
regionale statistieken van de indeling in 14 regio's, die in 2000 zal worden ingevoerd. 
De administratieve structuren voor de tenuitvoerlegging en handhaving van het acquis op 
het gebied van de statistiek zijn grotendeels aanwezig; de coördinerende taak van het 
Bureau voor de Statistiek moet echter worden versterkt. 
3.4 Sectorbeleid 
Industrie 
De privatisering in de industriesector is reeds tamelijk ver gevorderd. Het aandeel van de 
particuliere sector in het BBP nam in 1997 toe tot 78%. Vijftig strategische 
ondernemingen, waaronder nutsbedrijven, zijn echter nog eigendom van het Nationaal 
Onroerendgoedfonds. 
Een aantal elders in dit verslag omschreven maatregelen die de regering sinds juli 1997 
heeft genomen, beogen versnelling van het herstructureringsproces en verbetering van de 
concurrentiepositie van de Tsjechische industrie. De belangrijkste daarvan zijn: de 
wijziging van de faillissementswet in januari 1998, de start van de privatisering van de 
vier grootste banken en de toezegging dat dit proces uiterlijk in 2000 zal zijn voltooid, de 
scheiding van de commerciële en de investeringsactiviteiten van de banken, de 
beperkingen op de deelname van banken in niet-financiële ondernemingen en de 
oprichting van een Commissie voor toezicht op het effectenwezen; de verplichting voor 
investeringsfondsen om hun deelneming in ondernemingen te reduceren. 
Deze maatregelen zijn van groot belang, omdat de rol van de gedeeltelijk in 
staatseigendom zijnde banken in de Tsjechische economie, alsmede de complexe 
eigendomsstructuur in de industrie, de herstructurering negatief hebben beïnvloed. Er zijn 
geen reële inspanningen verricht om de staalindustrie of andere zware industrieën te 
herstructureren. 
Conclusie 
De privatisering van strategische ondernemingen moet worden bespoedigd en de 
herstructurering voortgezet, met name in de staalindustrie en andere zware industrieën. 
Landbouw 
Situatie in de landbouw 
27 
In 1997 bedroeg het aandeel van de landbouw in het BBP circa 3% en in de 
werkgelegenheid circa 4%. De landbouwproductie nam van 1996 tot 1997 af van 2,25 
miljard ecu tot 2,11 miljard ecu, wat 70% is van het niveau van voor de omwenteling. De 
plantaardige productie nam af van 1,01 miljard ecu tot 0,98 miljard ecu, en de dierlijke 
productie van 44,5 miljard CZK tot 40,8 miljard CZK. De ramingen voor 1998 
voorspellen verdere afname van de landbouwproductie. 
Landbouwbeleid 
Het advies noemde een aantal gebieden in de landbouwsector die bijzondere aandacht 
behoeven, zoals versterking van de administratieve structuren om voldoende capaciteit 
voor de tenuitvoerlegging en handhaving van de beleidsinstrumenten van het 
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid te waarborgen; oplossingen voor de moeilijkheden 
met de toepassing van de bepalingen van de Europa-Overeenkomst betreffende het 
handelsverkeer; aanpassing aan het acquis op veterinair en fytosanitair gebied; verdere 
herstructurering van de sector agrovoeding om het concurrentievermogen van deze sector 
te verbeteren. 
De Tsjechische fytosanitaire en veterinaire wetgeving stemt over het algemeen vrijwel 
overeen met die van de EU. De nieuwe wetgeving inzake middelen ter voorkoming van 
het ontkiemen van aardappelen betekent een kleine, maar belangrijke stap voorwaarts 
voor de aanpassing op fytosanitair gebied. Om de voor de toepassing van het acquis 
noodzakelijke capaciteit te ontwikkelen, moeten verdere stappen worden ondernomen. 
Vooruitgang bij de harmonisatie van de Tsjechische wetgeving met het acquis is geboekt 
ten aanzien van de etikettering van voedingsmiddelen, levensmiddelenhygiëne, 
diepvrieslevensmiddelen en voedingsmiddelen voor speciale voedingsdoeleinden. Wat 
het welzijn van dieren betreft is de wetgeving thans in hoge mate verenigbaar op het 
gebied van de teelt en het gebruik van laboratoriumdieren. 
Inzake de inspanningen om de concurrentiepositie van de sector agrovoeding te 
verbeteren, kunnen geen vorderingen worden gemeld. 
Als onderdeel van de voorbereidingen op de deelname in de structuurfondsen heeft het 
ministerie een aantal gebieden met ongunstige natuurlijke omstandigheden en een laag 
sociaal-economisch potentieel aangewezen, die voor de toekomstige bijstand in 
aanmerking moeten komen. 
Geen verbetering heeft plaatsgevonden in het functioneren van de administratieve 
structuren van het Ministerie van Landbouw, die zorg moeten dragen voor de 
voorbereiding voor en de tenuitvoerlegging en handhaving van de beleidsinstrumenten 
van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. 
Conclusie 
Ten aanzien van de versterking van de institutionele en bestuurlijke capaciteit in de 
landbouw, een prioriteit voor de korte termijn, zijn weinig vorderingen gemaakt. Verdere 
inspanningen zijn derhalve noodzakelijk. 
De aanpassing van de Tsjechische wetgeving aan het acquis dient te worden versneld, 
met name op fytosanitair en veterinair gebied. 
28 
Visserij 
Inzake de voorbereiding van deze sector op de toetreding kunnen geen vorderingen 
worden gemeld. 
Energie 
De aanpassing aan het acquis is voortgezet. De energieprijzen zijn verder gestegen. In 
januari 1998 is een regulerende autoriteit voor energie ingesteld. Deze moet ten behoeve 
van de toekomstige interne energiemarkt worden omgezet in een onafhankelijke 
regulerende instantie. De regering zal naar verwachting binnenkort een nieuw 
herstructureringsplan voor de sector vaste brandstoffen presenteren. Momenteel wordt 
per jaar CZK 3 miljard uitgegeven aan met name de sociale aspecten van de 
herstructurering in deze sector. 
In juli 1997 trad de kernenergiewet in werking. Afgeleide wetgeving moet nog worden 
vastgesteld. Eind 1997 werd een Agentschap voor het beheer van radioactieve 
afvalstoffen opgezet. Er werd een rekening voor kernenergie ingesteld, gefinancierd door 
een heffing op de elektriciteitsprijs, ter financiering van de kosten van de verwijdering 
van afgewerkte splijtstof en van stillegging en ontmanteling. Bij de kerncentrale van 
Dukovany is een nieuwe faciliteit voor droge opslag opgezet, waarvan de capaciteit 
echter naar verwachting in 2005 zal zijn uitgeput. 
Conclusie 
Verdere inspanningen zijn nodig ter voorbereiding op de interne markt voor energie. Dit 
houdt in aanpassing van monopolies, toegang tot netwerken en prijsbeleid; voorbereiding 
op noodsituaties, wat onder meer het opbouwen van een verplichte olievoorraad inhoudt; 
staatsinterventies in de sectoren vaste brandstoffen en uranium, bevordering van efficiënt 
energiegebruik en ontwikkeling van nonnen voor brandstofkwaliteit. 
Voldoende aandacht is geboden voor naleving van de nonnen voor nucleaire veiligheid, 
teneinde alle kerncentrales op het vereiste veiligheidsniveau te brengen. In dit verband 
moet erop worden toegezien dat de vertragingen en kostenoverschrijdingen bij Temelin 
geen invloed uitoefenen op het moderniseringsprogramma voor Dukovany. Voor de 
langere tennijn moeten oplossingen voor nucleair afval worden ontwikkeld. 
Vervoer 
In juni 1998 nam de regering een resolutie aan, die onder meer een actieprogramma voor 
een nieuw nationaal vervoersbeleid inhoudt. In dat document zijn voor de vervoerssector 
de voorwaarden, doelen en instrumenten vastgesteld, met aandacht voor de infrastructuur 
en de sociale en milieu-aspecten. 
In april 1998 trad een wijziging op de wegvervoerswet van 1994 in werking. Deze voert 
voor wegvervoerbedrijven die internationaal wegvervoer verzorgen het begrip 'financiële 
geschiktheid' in. Die bepaling treedt pas in januari 2000 in werking. Ten aanzien van de 
inspectie van voertuigen lijken verdere inspanningen vereist. Ten aanzien van de 
burgerluchtvaart kan geen vooruitgang worden gemeld. Wat de herstmcturering van de 
staatsspoorwegmaatschappij betreft, hechtte de regering op 22 april 1998 haar 
goedkeuring aan een resolutie inzake de begeleidende maatregelen voor het 
29 
herstructureringsprogramma dat zij in 1997 had vastgesteld. Aanpassing aan het acquis 
met betrekking tot de spoorwegen blijft noodzakelijk. 
Op het gebied van de vervoersinfrastructuur wil de Tsjechische Republiek met name de 
verbindingen met de buurlanden verbeteren, door de voltooiing van wegenbouw- en 
spoorwegprojecten in de coreidors IV en VI. De aanleg van de autoweg D5 (Praag -
Duitse grens) is in november 1997 voltooid. De heraanleg van de spoorwegconïdors I en 
II vordert. De Tsjechische Republiek neemt actief deel aan TINA (Evaluatie van de 
behoefte aan verkeersinfrastructuur). 
Conclusie 
De aanpassing ten aanzien van het wegvervoer (markttoegang, veiligheid, heffingen) en 
de burgerluchtvaart moet worden versneld. Het is van groot belang dat voor de 
investeringen in vervoersinfrastructuur voldoende financiering beschikbaar blijft. Het 
spoorwegnet moet worden geherstructureerd. 
Midden- en kleinbedrijf 
Met uitzondering van het feit dat de Tsjechische Republiek vanaf 1998 deelneemt aan het 
derde Gemeenschapsprogramma voor het midden- en kleinbedrijf (1997-2000), zijn 
sinds juli 1997 geen verdere maatregelen genomen om het beleid voor het midden- en 
kleinbedrijf aan dat van de Unie aan te passen. 
3.5 Economische en sociale cohesie 
Werkgelegenheid en sociale zaken 
De werkloosheid, die in juni 1997 nog 4% bedroeg, was eind mei 1998 gestegen tot 
5,4%. Deze trend schijnt zich voort te zetten. De autoriteiten hebben daarom, in lijn met 
de EU-richtsnoeren voor werkgelegenheid, een actieplan 1998-2000 opgezet, en zijn 
begonnen met concrete voorbereidingen voor een gezamenlijke evaluatie van de 
werkgelegenheidssituatie met de Commissie, als bedoeld in het partnerschap voor de 
toetreding. 
In de verslagperiode is geen nieuwe wetgeving vastgesteld ter omzetting van de EU-
voorschriften op het gebied van arbeidsrecht, gelijke behandeling, gezondheid en 
veiligheid en tabaksproducten. In de eerste helft van 1998 werd het Ministerie van Arbeid 
en Sociale Zalen fonneel belast met de intergouvernementele coördinatie van het beleid 
voor gelijke behandeling van vrouwen en mannen. De autoriteiten hebben een plan 
opgesteld voor de omzetting van de wetgeving inzake gezondheid en veiligheid op de 
arbeidsplaats en het arbeidsrecht. Hiervoor is een realistisch tijdschema (dat echter geen 
betrekking heeft op de richtlijn insolventie) opgesteld voor de periode 1998-2003. Op dit 
punt zijn verdere inspanningen geboden. 
De Tsjechische Republiek heeft verzocht om te mogen deelnemen aan de vier 
communautaire programma's inzake volksgezondheid en aan het vierde communautaire 
actieprogramma inzake gelijke kansen. 
Conclusie 
Op het gebied van de desbetreffende regelgeving is geen specifieke vooruitgang geboekt. 
30 
Regionaal beleid en cohesie 
De conclusie van het advies was dat de Tsjechische Republiek sneller te werk moest gaan 
bij het opzetten van een juridisch, administratief en budgettair kader voor het regionaal 
beleid. Er is sindsdien aanzienlijke vooruitgang geboekt. 
In november 1997 werd een afzonderlijk Ministerie voor Regionale Ontwikkeling 
opgericht. Dit ministerie is tevens belast met de voorbereidingen voor het structuurbeleid 
van de EU en met de interministeriële coördinatie. Op 8 april 1998 nam de regering een 
resolutie aan waarbij de beginselen voor het regionale beleid in de Tsjechische Republiek 
worden vastgesteld, en bepaald wordt dat medio 1999 een strategie voor regionale 
ontwikkeling moet zijn vastgesteld. In december 1997 hechtte het Tsjechische parlement 
zijn goedkeuring aan de indeling in veertien regio's. 
De voor het regionale beleid beschikbare financiële instrumenten zijn beperkt. De 
financiële procedures en de procedures voor toezicht en controle zijn zwak. 
Conclusie 
De Tsjechische Republiek heeft vorderingen gemaakt met de voorbereiding op de 
deelname aan het structuurbeleid van de EU, met name op institutioneel vlak. De 
inspanningen op dit gebied moeten worden voortgezet, en die op wetgevingsgebied 
versneld. 
3.6 Kwaliteit van leven en milieu 
Milieu 
Sinds 1997 hechtte het parlement zijn goedkeuring aan de volgende belangrijke wetten: 
een wet inzake de invoer en uitvoer van bedreigde soorten, twee kaderwetten inzake 
afvalbeheer en nucleaire vraagstukken, een wet inzake het recht op milieu-informatie en 
een wet inzake chemische stoffen en preparaten. Een aantal bestaande wetten is 
gewijzigd en een aantal besluiten en verordeningen is vastgesteld met betrekking tot 
water en afval, hoewel dit niet in alle gevallen verband hield met verplichtingen die uit 
het acquis voortvloeien. 
Voor volledige overeenstemming met het acquis moet een aantal specifieke richtlijnen 
inzake afval nog worden omgezet, zoals de richtlijn afgewerkte olie, de richtlijn 
batterijen en accu's en de richtlijn verpakkingen en verpakkingsafval. Hetzelfde geldt 
voor de nucleaire sector, waarvoor nog wetgeving moet worden vastgesteld inzake 
voorlichting, voorbereiding op noodgevallen en vervoer van radioactief afval. 
Ten aanzien van waterkwaliteit en industriële verontreiniging moet met spoed wetgeving 
worden vastgesteld. De werkzaamheden aan de richtlijn-specifieke 
implementatieprogramma's zijn weliswaar gestart, maar het is van essentieel belang om 
de kloof tussen beleidsintentie en daadwerkelijke implementatie te overbmggen. Dit 
geldt met name voor de financiële aspecten van de overeenstemming met het acquis, 
aangezien het huidige boetestelsel daarvoor niet voldoende middelen genereert. 
Conclusie 
31 
De Tsjechische Republiek heeft slechts beperkte vooruitgang geboekt ten aanzien van de 
milieuprioriteiten voor de korte termijn die het partnerschap voor toetreding stelt. 
Aanzienlijke inspanningen blijven noodzakelijk om de Tsjechische milieuwetgeving aan 
het acquis aan te passen, met name wat betreft industriële verontreiniging en de 
waterkwaliteit. Om tot overeenstemming met het acquis te komen zijn substantiële 
inspanningen geboden, waarvoor grote investeringen, in samenwerking met de 
Internationale Financiële Instellingen, en administratieve inspanningen zijn vereist. 
Consumentenbeleid 
De aanpassing van de Tsjechische wetgeving aan het acquis inzake de bescherming van 
consumenten verloopt traag. De wetgeving inzake algemene productveiligheid is slechts 
in zeer beperkte mate aangepast, terwijl er inzake gevaarlijke imitaties in het geheel geen 
wetgeving bestaat. De nieuwe wet inzake aansprakelijkheid voor schade ontstaan door 
producten met gebreken is niet verenigbaar met de communautaire wetgeving. De 
wetgeving inzake misleidende reclame en prijsaanduidingen moet verder worden 
aangepast. 
Het Ministerie van Industrie en Handel, dat met consumentenaangelegenheden is belast, 
heeft onlangs een Departement Binnenlandse Handel en Consumentenbeleid ingesteld 
met een afdeling consumentenbeleid. 
De Tsjechische Republiek zal zich op dit gebied aanzienlijke inspanningen moeten 
getroosten, ook om de structuren te verbeteren. 
3.7 Justitie en Binnenlandse Zaken 
In haar advies van juli 1997 merkte de Commissie op dat voor de meeste lacunes in de 
wetgeving ontwerpen in voorbereiding waren. Deze lacunes betroffen de grenscontroles, 
maatregelen ter bestrijding van de georganiseerde misdaad en voldoende personele en 
andere middelen voor politie en justitie. 
Immigratie en grenscontrole 
De nieuwe vreemdelingenwetgeving is nog niet goedgekeurd, en er zijn nog geen 
concrete maatregelen genomen om het grensbeheer in overeenstemming te brengen met 
de regels van de EU. 
Een interministeriële commissie onder de verantwoordelijkheid van de minister van 
Binnenlandse Zaken is opgericht om aan de aanpassing aan het acquis te werken, en het 
Ministerie van Binnenlandse Zaken heeft twee beleidsdocumenten opgesteld inzake de 
maatregelen ter verbetering van grensbeheer en beheersing van de immigratie. 
Asiel 
De eerste fase van de hervorming van de procedures voor het onderzoek van 
asielaanvragen is op 1 oktober in werking getreden. Het eerste onderzoek wordt nu 
verricht door de afdeling vluchtelingen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, in 
plaats van door de grens- en vreemdelingenpolitie. De nieuwe beroepsinstantie ressorteert 
nog steeds onder het Ministerie van Binnenlandse Zaken doch bestaat thans ook uit 
vertegenwoordigers van niet-gouvcmemcntclc organisaties en de advocatuur. Deze 
32 
hervormingen moeten worden vastgelegd in de nieuwe asielwetgeving, die nog moet 
worden goedgekeurd. 
Politie 
De regering heeft haar strategie voor de strijd tegen de georganiseerde misdaad 
vastgelegd in een resolutie die op 29 oktober van vorig jaar is aangenomen en waarin ook 
een tijdschema dat tot 2000 loopt is vervat. Op 30 juni 1998 is een eerste onderzoek naar 
de resultaten begonnen. De wetgeving inzake de bestrijding van witwassen moet worden 
uitgebreid en de financiële afdeling moet worden versterkt. 
Op 23 september 1998 heeft de regering een ministeriële commissie voor de bescherming 
van economische belangen ingesteld. Dit is een belangrijke stap voorwaarts voor de 
bestrijding van corruptie en economische criminaliteit. 
Drugs 
Op 23 februari 1998 heeft de regering een resolutie aangenomen inzake het beleid voor 
drugsbestrijding in de periode 1998-2000. Sinds de strafwet in juni is gewijzigd, is het 
bezit van drugs een strafbaar feit waarvoor administratieve en strafrechtelijke sancties 
gelden, ook wanneer het gaat om persoonlijk gebruik. Het parlement heeft een wet inzake 
precursoren goedgekeurd die op 1 januari 1999 in werking treedt. 
Gezien de toekomstige deelname aan het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en 
drugsverslaving moet er meer duidelijkheid komen in de taak en de plaats in de 
administratieve structuren van het Nationale Contactpunt voor drugsvoorlichting. 
Justitiële samenwerking 
De Tsjechische Republiek is door een verdragsluitende partij voorgedragen voor 
toetreding tot het Verdrag van Lugano van 16 september 1988 betreffende de rechterlijke 
bevoegdheid en de uitvoering van beslissingen in burgerlijke en handelszaken. Een aantal 
andere verdragsluitende partijen hebben reeds met de toetreding ingestemd. 
Wat het strafrecht betreft hebben zich geen significante ontwikkelingen voorgedaan. De 
inspanningen om de effectiviteit van het justitiële stelsel te vergroten lijken onvoldoende, 
met name met betrekking tot de opleiding van de rechters. 
Conclusie 
De aanpassing aan het acquis van de Unie heeft aanzienlijke vertraging opgelopen. Een 
prioriteit voor de korte termijn als de verbetering van het grensbeheer is niet 
verwezenlijkt. De nieuwe regering dient zich thans in te spannen om de verklaarde 
intenties te verwezenlijken en een hoog hervonningstempo aan te houden, zodat de 
Tsjechische Republiek de prioriteiten voor de middellange termijn die het partnerschap 
voor de toetreding stelt kan realiseren. Dit betreft: 
- effectiever grensbeheer en vaststelling van nieuwe asiel- en migratiewetgeving, 
met inbegrip van aanpassing van het visumbeleid aan dat van de Unie; 
- intensivering van de bestrijding van drugs, georganiseerde criminaliteit (met 
name witwassen en mensenhandel) en corruptie. Dit houdt in dat politie en justitie de 
33 
beschikking moeten krijgen over voldoende middelen om effectief te kunnen 
functioneren en dat hun opleiding moet worden aangepast aan de taken waarmee zij 
worden geconfronteerd. 
3.8 Buitenlands beleid 
Handel en internationale economische betrekkingen 
De coördinatie tussen de Tsjechische Republiek en de Commissie is het afgelopen jaar 
verbeterd, en ten aanzien van bilaterale kwesties en WTO-aangelegenheden zijn er steeds 
veelvuldiger contacten. 
De Tsjechische Republiek zet het beleid voort om de groep landen waarmee het 
vrijhandelsovereenkomsten heeft uit te breiden, en blijft ook streven naar uitbreiding van 
de Midden-Europese Vrijhandelsassociatie. Sinds het advies in 1997 werd uitgebracht 
zijn vrijhandelsovereenkomsten gesloten met de volgende landen: Litouwen, Letland, 
Israël, Estland, Turkije. In februari zijn met Marokko onderhandelingen over een 
vrijhandelsovereenkomst gestart. De mogelijkheid om preferentiële overeenkomsten te 
sluiten met Malta en Cyprus is in overweging. 
Wat de buitenlandse handel met landen die geen lid zijn van de EU betreft, blijft de 
Tsjechische Republiek streven naar aanpassing aan het acquis. 
Ontwikkeling 
De Tsjechische Republiek blijft sedert juli 1997 ontwikkelingshulp verlenen uit het 
budget voor humanitaire bijstand (830.000 ecu) en ontwikkelingshulp (9,05 miljoen ecu). 
Twee derde van dit bedrag wordt besteed aan bilaterale bijstand en één derde aan 
multilaterale bijstand. 
Douane 
In juli 1998 traden twee uitvoeringsbesluiten voor de richtlijnen inzake ontheffing van 
invoerrechten in werking. Medio 1998 werd wetgeving vastgesteld ter aanpassing op het 
gebied van economische douaneregelingen (passieve veredeling), de douanewaarde van 
goederen en opschortende regelingen (met betrekking lot douanerechten en contingenten 
voor derde landen). 
Als onderdeel van de modernisering zijn de douanediensten die zich met 
fraudebestrijding bezighouden versterkt. Sinds juli 1997 is een pretoetredingseenheid 
operationeel. De automatisering van de Tsjechische douanediensten verloopt 
voorspoedig. De Tsjechische Republiek heeft te kennen gegeven te willen deelnemen aan 
het Matlhaeus-programma van de Gemeenschap voor de opleiding van 
douaneambtenaren. 
Conclusie 
De aanpassing aan het acquis verloopt bevredigend. 
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid 
34 
De Tsjechische Republiek is, zoals reeds voor het uitbrengen van het advies het geval 
was, in het kader van de politieke dialoog een actieve geassocieerde partner in het 
GBVB. Het land stelt zich met zijn standpunten regelmatig op één lijn met de Unie, en 
sluit zich desgevraagd aan bij de verklaringen en démarches van de Unie, ook in VN- en 
OVSE-verband. 
De Tsjechische Republiek is een actieve deelnemer in de multilaterale dialoog tussen de 
EU en de geassocieerde landen. Het land neemt deel aan de uitgebreide vergaderingen 
van het Politiek Comité, de vergaderingen van Europese en geassocieerde Europese 
conespondenten en de twaalf GBVB-werkgroepen. 
In december 1997 hechtte de ministeriële vergadering van de NAVO haar goedkeuring 
aan het toetredingsprotocol voor de Tsjechische Republiek. Het Tsjechische Parlement 
keurde het NAVO-lidmaatschap goed op 15 april 1998. 
De Tsjechische Republiek blijft goede betrekkingen met zijn buurlanden onderhouden. 
Een nog niet opgelost geschil tussen de Tsjechische Republiek en Slowakije betreft de 
opdeling van een gedeelte van de staatsactiva van de voormalige Tsjechische en 
Slowaakse Federale Republiek. 
De aanpassing aan het acquis inzake het GBVB blijft voorspoedig verlopen. 
3.9 Financiële aspecten 
Financiële controle 
Ten aanzien van de externe financiële controle kunnen geen bijzondere ontwikkelingen 
worden gemeld. 
Wat de interne financiële controle betreft is sinds het uitbrengen van het advies, waarin 
dit punt als problematisch werd aangemerkt, enige vooruitgang geboekt. In mei 1998 
werd binnen het Ministerie van Financiën een eenheid voor methodologie en financiële 
controle opgericht, die de samenwerking en coördinatie met de controleafdelingen van de 
andere ministeries moet verbeteren. 
De overeenkomst inzake administratieve samenwerking met de Commissie (september 
1998) voorziet in samenwerking op het gebied van de openbare interne controle en de 
voorbereidingen voor de toetreding. 
Conclusie 
Gezien het belang van deze sector en met het oog op het beheer van de 
pretoetredingsfondsen en de structuurfondsen is het van het grootste belang dat de 
huidige inspanningen om een effectief systeem voor interne financiële controle op te 
zetten worden versterkt. Het nationale programma voor 1998 voor de overname van het 
acquis voorziet in een goed opgezet plan met prioriteiten voor de korte en de middellange 
termijn. 
3.10 Algemene evaluatie 
De Tsjechische Republiek heeft sinds de bekendmaking van het advies slechts weinig 
vooruitgang geboekt met het aanpassingsproces in zijn geheel. Wat de interne markt 
betreft, zijn goede vorderingen gemaakt op het vlak van normalisering en certificering en 
in mindere mate ten aanzien van het toezicht op de banksector en de kapitaalmarkt. De 
Tsjechische Republiek is van een solide basis vertrokken doch heeft geen vooruitgang 
geboekt op andere belangrijke domeinen van de interne markt zoals intellectuele-
35 
eigendomsrechten, overheidsopdrachten, gegevensbeschenning, de audiovisuele sector, 
verzekeringen en toezicht op staatssteun. De vertraging bij de aanpassing en de 
institutionele opbouw heeft zich ook op het vlak van justitie en binnenlandse zaken 
voorgedaan. 
De Tsjechische Republiek heeft de prioriteiten voor de korte tennijn van het Partnerschap 
voor toetreding vervuld op macro-economisch gebied, het bankwezen en de financiële 
sector, normalisering en certificering, regionaal beleid en de veterinaire sector. De 
Tsjechische Republiek heeft de prioriteiten op het gebied van industriële herstructurering, 
bestuurlijke capaciteit, interne markt (aanpassing van wetgeving inzake intellectuele­
eigendomsrechten en staatssteun, anti-trustwetgeving), justitie en binnenlandse zaken 
(grenscontroles, rechterlijke macht) evenwel onvoldoende gerealiseerd. 
4. Bestuurlijke capaciteit om het acquis toe te passen 
In dit hoofdstuk worden de gegevens van het advies bijgewerkt. De Europese Raad wees 
er in Madrid in december 1995 op dat de voorwaarden moeten worden geschapen voor 
een geleidelijke hannönieuze integratie van de landen die om toetreding verzoeken en dat 
met name hun administratieve structuren moeten worden aangepast. Bij de behandeling 
van dit onderwerp werd in het kader van Agenda 2000 gewezen op het belang van een 
doeltreffende omzetting van de wetgeving van de Gemeenschap in nationale wetgeving 
en op het nog grotere belang van de behoorlijke toepassing van deze wetgeving via de 
geschikte administratieve en gerechtelijke structuren. Deze essentiële voorwaarde moet 
met het oog op het scheppen van wederzijds vertrouwen dat onontbeerlijk is voor 
toekomstig lidmaatschap, vooraf zijn vervuld. 
In het kader van het verslag van dit jaar heeft de Commissie met de kandidaat-landen 
samengewerkt om een lijst van voorbeelden van organen voor de tenuitvoerlegging op te 
stellen op belangrijke gebieden van het acquis. Waar mogelijk worden gegevens verstrekt 
over de vraag of deze organen over voldoende wettelijke bevoegdheden beschikken om 
het acquis ten uitvoer te leggen, over de personeelsbezetting, de kwalificaties van het 
personeel en de beschikbare financiële middelen. In sommige gevallen kunnen al 
gegevens worden verstrekt over de soort besluiten die worden genomen. De Commissie 
is voornemens dit aspect in toekomstige verslagen verder te ontwikkelen. 
In haar advies concludeerde de Commissie: "de administratieve structuren zullen 
versterkt moeten worden, wil Tsjechische Republiek over instrumenten beschikken 
waannee het land het acquis daadwerkelijk kan toepassen en doen naleven." 
4.1. Bestuurlijke structuren 
Helaas is er sinds juli 1997 maar weinig vooruitgang geboekt met de hervormingen van 
het openbaar bestuur. 
Het feit dat er geen wet op het openbaar ambt bestaat, de ambtenaren slecht betaald 
worden en geen op het openbaar ambt toegesneden opleiding krijgen, en de regering 
onvoldoende aandacht schenkt aan deze kwesties, vormt belemmering voor de 
ontwikkeling van een modern, efficiënt overheidsapparaat, dat in staat is het acquis toe te 
passen. 
36 
Een concrete maatregel was de goedkeuring door de regering, op 23 maart 1998, van een 
resolutie tot vaststelling van een indicatief tijdschema voor de hervorming van het 
openbaar bestuur. Men heeft de daarin voorgestelde termijnen laten voorbijgaan. 
De nieuwe regering heeft de hervorming van het openbaar bestuur tot een van haar 
belangrijkste prioriteiten uitgeroepen en enkele bemoedigende maatregelen getroffen: de 
verantwoordelijkheid voor het openbaar bestuur is duidelijker aangegeven en de 
bezoldigingen zijn verhoogd. 
Er is een regeringscomité voor Europese integratie. De nieuwe regering heeft een vice-
eerste minister tot voorzitter daarvan benoemd. Dat comité wordt gesteund door een 
werkcomité van hooggeplaatste ambtenaren en door dertig gespecialiseerde werkgroepen. 
Het ministerie van buitenlandse zaken is verantwoordelijk voor de coördinatie van de 
betrekkingen met de Europese Unie, waaronder ook de voorbereiding van de 
toetredingsonderhandelingen. 
In juli 1998 besloot de kamer van afgevaardigden een comité voor Europese integratie op 
te richten en ook het comité voor buitenlandse zaken en veiligheid van de senaat heeft 
onlangs een sub-comité opgezet om Europese integratievraagstukken te behandelen. 
4.2 Capaciteit op bestuurlijk en gerechtelijk vlak: voornaamste 
terreinen voor de tenuitvoerlegging van het acquis. 
Uniforme toepassing van het Gemeenschapsrecht: de rechterlijke macht heeft nog 
altijd met aanzienlijke problemen te kampen, waaronder een groot aantal vacante posten 
voor rechters (390 op een totaal van 2.716). 
De voorbereiding van rechters op het behandelen van communautaire zaken vordert zeer 
langzaam. Om rechter te worden, hoeft men geen communautair recht te hebben 
gestudeerd. Momenteel voert het instituut voor de voortgezette opleiding van rechters het 
eerste belangrijke Phare-project voor de opleiding van rechters in EG-recht uit (100 
rechters). Het is van essentieel belang dat die opleiding duurzaam wordt uitgebreid tot 
meer rechters. 
Het Ministerie van Justitie heeft een gespecialiseerd departement voor de verenigbaarheid 
van het nationale recht met het EG-recht, met een personeelsbezetting van acht. 
Gemeenschappelijke markt 
- Op het gebied van standaardisering en certificering is het Tsjechische Bureau voor 
Normen, Métrologie en Keuring (COMST) het centrale bestuurslichaam dat 
verantwoordelijk is voor de wetgeving op het gebied van industrieproducten. Het vervult 
zijn taken onafhankelijk van het Ministerie van Industrie en Handel, waaraan het officieel 
ondergeschikt is. Dit bureau heeft vier departementen: internationale zaken (waaronder 
een EU-afdeling), beoordeling van rechtsgeldigheid en confonniteit, métrologie en 
administratie. Het beschikt over meer dan zestig personeelsleden en is over het algemeen 
goed uitgerust, terwijl er over het geheel genomen niet aan de technische bekwaamheid 
van dit bureau schijnt te worden getwijfeld. 
37 
In 1997 heeft het Standaardiseringinstituut - de onafhankelijke, nationale 
standaardiseringinstantie die in september 1997 werd opgericht - COMST als het 
Tsjechische lid van CEN en CENELEC vervangen. 
Ongeveer de helft van de proefneminglaboratoria is geprivatiseerd. Desalniettemin houdt 
de staat om veiligheidsredenen verscheidene strategische laboratoria in stand, totdat een 
controlestelsel voor de geprivatiseerde laboratoria geheel en al operationeel wordt. 
Het Tsjechische Erkcnninginstituut, dat kcuringslaboratoria erkent, heeft de status van 
een onafhankelijke maatschappij, waarbij p.llccn de voorzitter door het Ministerie van 
Industrie en Handel wordt benoemd. Dit instituut is sinds juni 1998 volwaardig lid van de 
EAC. 
De inspectie-instanties op het gebied van industrieproducten worden in de wet 
omschreven en vallen onder de verantwoordelijkheid van diverse ministeries (de 
Tsjechische lcvensmiddeleninspectie, de veterinaire inspectie, enz.). Het Ministerie van 
Industrie houdt toezicht op de Tsjechische handclsinspcctie, die controle uitoefent op de 
markt. 
De Tsjechische Republiek heeft de nodige scheiding tot stand gebracht tussen haar 
wetgevende, regulerende en marktcontrolercnde functies. Haar standaardisering- en 
certificeringsector lijkt over het geheel genomen goed voorbereid te zijn op het EU-
lidmaatschap, zowel qua personeel als qua technische uitrusting. Dit blijkt ook uit het feit 
dat dit land volwaardig lid is van CEN en CENELEC. 
- Het Tsjechische bureau voor industriële eigendom is verantwoordelijk voor de in 
bestuursrechtelijk opzicht bevredigende naleving van industriële eigendomsrechten en -
functies. De grenscontrole - een verantwoordelijkheid die door de politie, de douane en 
de rechterlijke macht wordt gedeeld - is evenwel voor verbetering vatbaar. 
- De verantwoordelijkheid voor openbare aankopen berust bij het Bureau voor de 
Bescherming van Economische Concurrentie. In 1997 kreeg dit Bureau 324 
administratieve procedures te behandelen en nam het 287 besluiten. 
- Er zijn geen maatregelen getroffen om een onafhankelijke instantie op te zetten voor de 
uitoefening van toezicht op de bescherming van gegevens. 
- De verantwoordelijkheid voor het toezicht op het bankwezen berust bij de Tsjechische 
Nationale Bank. De toezichthoudende afdeling daarvan is onlangs gereorganiseerd om 
haar efficiënter te maken. Haar personeelsbezetting van 86 zou voor het eind van het jaar 
tot 106 moeten worden opgevoerd. De actieradius van de toezichthoudende activiteiten 
van deze bank dient zodanig te worden uitgebreid, dat hij alle aspecten van het acquis 
dekt. 
- De nieuwe Commissie voor toezicht op het effectenwezen (SEC) werd in april 1998 in 
bedrijf gesteld en heeft het toezicht op de kapitaalmarkten overgenomen van het vroegere 
Bureau voor toezicht op het effectenwezen van het Ministerie van Financiën. Deze SEC 
mag boetes opleggen, de handel in en het verkeer van obligaties voorkomen en financiële 
middelen bevriezen. Zij telt 120 personeelsleden. Gedurende de eerste 3 maanden van 
haar activiteit nam deze commissie 119 besluiten, oefende zij 24 inspecties uit en trof zij 
42 verbeteringsmaatregelen. Zij legde voor 1,02 miljoen ecu aan boetes op. Een 
33 
investeringsmaatschappij en drie investeringsfondsen werden onder administratief 
toezicht gesteld. 
De oprichting van deze Commissie voor toezicht op het effectenwezen is een belangrijke 
stap voorwaarts. Zij heeft snel vooruitgang geboekt bij de vervolging van overtredingen, 
maar haar onafhankelijkheid en regelgevend gezag dienen te worden versterkt. 
- De toezichthoudende instantie voor de verzekeringssector is het Departement 
Verzekeringen en Pensioenregelingen van het Ministerie van Financiën, dat over een zeer 
klein personeelsbestand beschikt. Het toezicht op dit gebied blijft zeer onvoldoende. 
Concurrentie: het Bureau voor de Beschenning van Economische Concurrentie is 
verantwoordelijk voor het anti-trustbeleid. Personeelsbestand: 150. In 1997 gingen de 
meeste van de 180 administratieve procedures van dit Bureau over concentraties. Er 
waren 37 gevallen van hoger beroep. Met de in 1997 opgelegde boetes was in totaal een 
bedrag van 291.527 ecu gemoeid. 
De Autoriteit voor de Bewaking van overheidssteun is een afdeling van het Ministerie 
van Financiën. Haar personeelsbestand is zeer klein. Vooralsnog heeft deze, als monitor 
optredende autoriteit niet de bevoegdheid om de verenigbaarheid van alle vormen van 
steun die door alle steunverlenende overheidsdiensten worden verleend, te beoordelen. 
Zij zou meer bevoegdheden en meer personeel moeten krijgen. Ook zou de 
onafhankelijkheid van deze bewakingsautoriteit moeten worden verzekerd. 
Telecommunicatie: Het Tsjechische Telecommunicatiebureau (CTO) is de regulerende 
instantie en heeft een personeelsbestand van 490. Er zijn tot dusver geen maatregelen 
getroffen om dit bureau een aparte rechtspositie te verlenen en om voor daadwerkelijke, 
structurele scheiding te zorgen ten opzichte van activiteiten die verband houden met 
eigendom of controle op commerciële transacties. 
Met inbegrip van het CTO-pcrsonccl, beschikt dit ministerie over een personeelsbezetting 
van 752. 
Douane en indirecte belasting: Zowel de belasting- als de douanedienst maken deel uit 
van het Ministerie van Financiën. Het Directoraat-generaal "Douane" heeft een 
personeelsbestand van 9.300 en acht regionale kantoren. De uitrusting met computers 
vordert goed. De belastingadministratie beschikt in totaal over 14.200 personeelsleden, 
die verdeeld zijn over het Centrale en Financiële Belastingdirectoraat (180) en de 
belastingkantoren op districts- en plaatselijk niveau. 8.000 van het totale aantal 
personeelsleden zijn belastingadministrateurs. 
De prestaties van de douaneadministratie zijn verbeterd, ook al blijven de vertragingen 
bij de verwerking een probleem. Er dient kracht te worden bijgezet aan het toezicht op de 
naleving van industriële en intellectuele eigendomsrechten aan de grenzen. 
Landbouw: Het Ministerie van Landbouw beschikt over 932 personeelsleden, waarvan 
er 400 aan de regionale bureaus verbonden zijn. Dit ministerie heeft een afdeling voor 
Europese integratie. De organisatie, het beheer en de opleidingsvoorzieningen bij dit 
ministerie dienen te worden verbeterd om de Tsjechische landbouw beter op de 
toetreding voor te bereiden. 
39 
- De Veterinaire Inspectiedienst van de staat heeft 1.755 personeelsleden in dienst, 
waaronder 400 bij de veterinaire bureaus en 600 vleesinspecteurs. De structuren waarover 
deze inspectiedienst beschikt - zowel voor veterinaire controle als voor 
inspcctiedoeleinden - hebben een gevestigde reputatie en functioneren over het algemeen 
goed, zowel in het binnenland als aan de grens. De voorzieningen bij de 
grensinspectieposten en de keuringslaboratoria schijnen geschikt te zijn om controle uit 
te oefenen en proeven te nemen volgens de vereisten van de interne markt. Het 
computernetwerk tussen de veterinaire grensinspectieposten en de centrale veterinaire 
diensten is goed in orde, maar moet nog worden aangevuld. De procedures, de frequentie 
en de resultaten van de veterinaire controle aan de buitengrenzen vertonen gelijkenis met 
die in de EU lidstaten. Toch zouden de keurings- en inspectievoorzieningen moeten 
worden gemoderniseerd. 
- De Fytosanitaire Administratiedienst van de staat heeft een totale personeelsbezetting 
van 494, waarvan 139 mensen aan het hoofdkantoor zijn verbonden. Deze dienst beschikt 
over 7 regionale bureaus, 72 districtbureaus, 7 districtslaboratoria en 24 
grensinspectieposten. Er moet iets worden gedaan aan de slechte uitrusting van de 
districtsbureaus en de districtslaboratoria. Ook de communicatievoorzieningen tussen het 
hoofdkantoor en de districten zijn voor verbetering vatbaar. 
- De Tsjechische Landbouw- en Voedselinspectie beschikt in het algemeen over goed 
geschoold personeel (432) en schijnt behoorlijk te functioneren. Zij heeft een netwerk 
van 21 grensinspectieposten, waaraan 65 inspecteurs zijn verbonden. 
Vervoer: Het Ministerie van Vervoer en Communicatie beschikt over 752 
personeelsleden, met inbegrip van de 490 mensen die bij het Bureau voor 
Telecommunicatie werken. Dit ministerie heeft zijn Europese afdeling tot departement 
verheven, zonder evenwel het personeelsbestand van 4 uit te breiden. Het heeft gebrek 
aan geschoold personeel voor Europese zaken en de harmonisering van wetgevingen. 
Werkgelegenheid en sociaal beleid: Het Ministerie van Arbeid en Sociale Zaken 
beschikt over 542 personeelsleden. De verantwoordelijkheid voor de naleving van de 
bepalingen inzake gezondheid en veiligheid op het werk berust grotendeels bij het 
Tsjechische Bureau voor Beroepsveiligheid (COSO) en zijn 8 
Arbeidsveiligheidsinspectiediensten. Het COSO wordt ondersteund door een Instituut 
voor Technische Inspectie, een Onderzoeksinstituut voor Beroepsveiligheid en een 
Instituut voor Educatie in Beroepsveiligheid (IOSE). Het COSO beschikt over 449.268 
personeelsleden, waarvan 268 arbeidsinspecteurs zijn. De personeelsopleiding wordt 
regelmatig door het IOSE georganiseerd. 
Een bijzondere reden van bezorgdheid is de coördinatie tussen het Ministerie van Arbeid 
en Sociale Zaken en het Ministerie van Volksgezondheid, en hun respectieve instanties 
(het COSO en de hygiënediensten). Hoewel uit de cijfers over 1997 valt af te leiden dat 
het COSO redelijk functioneert, zijn vooral de hygiënediensten slecht uitgerust en aan 
modernisering toe. 
Regionaal beleid en cohesie: Het Ministerie van Regionale Ontwikkeling, dat in 
november 1996 werd opgericht, heeft 450 mensen in dienst, waarvan er 100 bij semi-
autonome instanties van dit ministerie werkzaam zijn. De regering verhief dit ministerie 
tot coördinerende instantie voor de voorbereiding van dit land op zijn deelname aan de 
structuur fondsen. Het personeelsbestand is ontoereikend voor deze coördinatiefunctie. 
40 
De regionale programma's van dit land worden uitgevoerd via regionale 
ontwikkelingsinstanties. Veel daarvan zijn echter nog niet opgericht. 
Milieubescherming: Het Ministerie van Milieubescherming beschikt over ongeveer 460 
personeelsleden. Er is geen specifieke afdeling die zich uitsluitend bezighoudt met de 
aanpassing aan de EU wetgeving. Het toezicht op de naleving wordt uitgeoefend door de 
Tsjechische Milieu-inspectiedienst (CEI). Deze CEI heeft een nationaal hoofdkantoor en 
10 regionale kantoren, waaraan in totaal 420 mensen verbonden zijn, 280 als inspecteur. 
Over het geheel genomen is de technische infrastructuur voor de tenuitvoerlegging van 
de milieuwetgeving - zoals gegevensverzameling en milieubewaking - van vrij hoog 
gehalte in de Tsjechische Republiek. 
In 1998 werd een nieuwe instantie opgericht voor het beheer van radioactief afval. 
Vooralsnog wordt het onderlinge aanpassingsproces hoofdzakelijk behandeld op 
landelijk niveau. Het is nog te vroeg om te beoordelen, welk effect de beoogde 
regionalisatie op de onderlinge aanpassing van de milieuwetgevingen zal hebben. 
Consumentenbescherming: In augustus 1998 heeft het Ministerie van Industrie en 
Handel, dat de algemene verantwoordelijkheid voor consumentenzaken draagt, het 
departement van Binnenlandse Handel en Consumentenbeleid opgericht, met een 
speciale Afdeling voor Consumentenbeleid. Dit is een positieve ontwikkeling, ook al zou 
de personeelsbezetting van deze afdeling (7) wel eens onvoldoende kunnen blijken. 
Justitie en binnenlandse zaken: Het Ministerie van Justitie bestaat uit drie belangrijke 
departementen (wetgeving, codificering van wetten; economische zaken) en heeft een 
aantal onafhankelijke afdelingen, zoals voor gevangenissen, het instituut voor 
criminologie en het strafregister. Het totale personeelsbestand van dit ministerie is 284. 
Een van de drie departementen is verantwoordelijk voor de organisatie van de 
rechtbanken en openbare aanklagersdiensten en heeft bepaalde administratieve 
bevoegdheden voor deze twee instanties. De oprichting van een afdeling die 
verantwoordelijk is voor de betrekkingen met de EU is een positieve ontwikkeling, 
evenals de recente totstandbrenging van goede betrekkingen tussen dit ministerie en de 
Unie van Rechters en de Vereniging van Openbare Aanklagers. 
De Vreemdelingen- en Grenspolitie, die onder de bevoegdheid van het Ministerie van 
Binnenlandse Zaken valt, beschikt over ongeveer 6.300 personeelsleden, waarvan er 50% 
sinds 1990 nieuw zijn aangeworven. De ingewikkelde communicatiestructuren bij dit 
ministerie leiden tot een overlapping van bevoegdheden en een gebrek aan informatie. 
Er zijn 40.000 politiebeambten. De personeelsopleiding en de taakverdeling over de 
politiebeambten en het civiele personeel zouden moeten worden verbeterd. Veel taken die 
gemakkelijk door civiel personeel kunnen worden vervuld, worden thans door lagere 
politiebeambten uitgevoerd. 
Financiële controle: 
- Het Hoger Bureau voor Financiële Controle (SAO) is de onafhankelijke, externe 
controle-autoriteit, die verantwoordelijk is voor de uitoefening van controle op de 
staatsbegroting en op het beheer van het staatsvennogen. Deze instantie beschikt over 
490 personeelsleden, waaronder ongeveer 200 regionale accountants. Het SAO is alleen 
41 
rekenschap verschuldigd aan het Parlement. Het is gerechtigd om corrigerende 
maatregelen te verlangen, maar heeft niet de macht om strafmaatregelen op te leggen, 
behalve disciplinaire boetes wegens een weigering tot samenwerking tijdens de 
accountantsonderzoeken. Het SAO kan op goede prestaties bogen en is goed geïntegreerd 
in het Europese Netwerk van accountantsinstellingen. 
- Het Ministerie van Financiën is verantwoordelijk voor de interne controle op de 
staatsbegroting, belastingen, boetes en douanerechten, financiële controle, buitenlandse 
deviezen en prijzen. In deze sector heeft het 62 mensen in dienst. In mei 1998 werd er 
een nieuwe, gespecialiseerde afdeling opgericht, met als taak de verbetering van de 
samenwerking en coördinatie van de controleafdelingen van andere regeringsinstellingen. 
4.3 Samenwerking (twinning) 
Om de kandidaat-landen te helpen bij het versterken van hun administratieve capaciteit 
en de aanpassing van hun overheidsdiensten met het oog op de tenuitvoerlegging van het 
acquis hebben de Commissie en de lidstaten in het kader van het Phare-programma een 
samenwerkingsprogramma (twinning) ontwikkeld. (Hierbij verlenen ambtenaren uit EU-
lidstaten hun medewerking aan specifieke administratieve diensten in kandidaatlanden). 
In de lidstaten van de EU wordt het acquis ten uitvoer gelegd door de nationale 
administraties (op centraal, regionaal en lokaal niveau) en door overheidsinstellingen, 
beroepsorganisaties en de particuliere sector. Dit uitgebreide geheel van administratieve 
en technische deskundigheid wordt thans aan de kandidaat-landen ter beschikking 
gesteld. In het begin zal de samenwerking voor vier sectoren gelden, namelijk landbouw, 
milieu, financiën en justitie en binnenlandse zaken, doch zij zal geleidelijk tot het gehele 
acquis worden uitgebreid. 
De Tsjechische Republiek neemt actief deel aan deze twinningssamenwerking. 
4.4 Algemene evaluatie 
De Tsjechische Republiek heeft de hervorming van de overheidsdiensten als prioriteit 
erkend doch heeft nog niet de nodige maatregelen genomen om die politieke verbintenis 
in concrete acties om te zetten. Sedert de publicatie van het advies is de capaciteit van de 
banksector en de financiële diensten echter verbeterd, hebben de instellingen op het 
gebied van standaardisering en certificering zich verder versterkt en hebben de veterinaire 
structuren zich geconsolideerd. Bij de rechterlijke macht is er een grote behoefte aan 
opleiding en mogelijkheden inzake loopbaanontwikkeling. 
C. Conclusie 
De Tsjechische Republiek blijft voldoen aan de politieke criteria van Kopenhagen doch 
de situatie van de Roma in de Tsjechische samenleving moet aandachtig worden gevolgd. 
De Tsjechische Republiek kan worden beschouwd als een functionerende markteconomie 
en zou op middellange termijn het hoofd moeten kunnen bieden aan de concurrentiedruk 
en de marktkrachten binnen de Unie op voorwaarde dat het land het ondernemingsbeleid 
verbetert en de bedrij fsherstructureringen bespoedigt. 
De Tsjechische Republiek zou de uit het lidmaatschap voortvloeiende verplichtingen 
moeten kunnen nakomen op voorwaarde dat het tempo van de overname van het acquis 
en de versterking van de betrokken administratieve structuren snel opnieuw wordt 
42 
verhoogd om de langzame vooruitgang van het voorbije jaar, met name op het gebied van 
de interne markt, landbouw en justitie en binnenlandse zaken, goed te maken 
D. Partnerschap voor toetreding en Nationaal programma voor de 
overname van het acquis: algemene beoordeling van de 
tenuitvoerlegging * 
Het Partnerschap voor toetreding beoogt de vaststelling in een enkel kader van de 
prioritaire gebieden voor de verdere werkzaamheden die in de adviezen van de 
Commissie zijn geïdentificeerd, de beschikbare financiële middelen om de kandidaat-
landen te helpen bij de tenuitvoerlegging van die prioriteiten en de voorwaarden voor de 
toekenning van die steun. Elk kandidaat-land werd verzocht een Nationaal programma 
voor de overname van het acquis vast te stellen waarin de wijze waarop dat land het 
Partnerschap voor toetreding zal toepassen, het tijdschema voor de tenuitvoerlegging van 
de prioriteiten en de beschrijving van de gevolgen voor de personele en financiële 
middelen zijn aangegeven. De Partnerschappen voor toetreding en het Nationaal 
programma voor de overname van het acquis moeten op gezette tijden worden herzien 
om rekening te houden met de gemaakte vorderingen en om nieuwe prioriteiten te 
kunnen vaststellen. 
1. Partnerschap voor toetreding 
De prioriteiten voor de korte termijn (1998) van het Partnerschap voor toetreding2 met de 
Tsjechische Republiek zijn: 
• Economische hervorming : vaststelling van de economische beleidsprioriteiten voor 
de middellange termijn en een gezamenlijke beoordeling binnen het kader van de 
Europa-Overeenkomst : uitvoering van het beleid om zowel intern als extern 
evenwicht te behouden; verbetering van het kader voor bestuur van ondernemingen, 
vooral door snellere herstructurering van bepaalde industriesectoren (bijvoorbeeld 
staal) en de banksector, door tenuitvoerlegging van wetten inzake de financiële sector 
(banken, investeringsmaatschappijen) en door toezicht van de nieuwe Securities and 
Exchange Commission. 
• Versterking van institutionele en bestuurlijke capaciteit : verbetering van de 
capaciteit voor het toezicht op de effectenbanken, de verzekeringssector, interne 
financiële controle, milieu, landbouw, versterking van de fytosanitaire en veterinaire 
structuren, vooral met betrekking tot faciliteiten aan de buitengrenzen, een begin 
maken met het opzetten van structuren voor regionaal en structuurbeleid. 
• Interne markt : onder andere intellectuele en industriële eigendomsrechten 
(bescherming en handhaving), certificering en standaardisering (verdere aanpassing 
van wetgeving en de sluiting van een Europese Overeenkomst inzake 
conformiteitsbeoordeling), wijziging van de anti-trustwetgeving, ontwikkeling van het 
wettelijk kader voor controle op staatssteun en grotere transparantie door het 
voorleggen van een aanvullende inventarisatie van de staatssteun. 
2 Verordening 622/98 van de Raad, PB L 85 van 20 maart 1998. 
43 
• Justitie en binnenlandse zaken : ontwikkeling van een doeltreffend grensbeheer 
• Milieu : verdere omzetting van de kaderwetgeving, uitvoering van uitvoerige 
harmonisatieprogramma's en uitvoeringsstrategieën die verband houden met 
individuele wetten. Planning en aanvang van de uitvoering van deze programma's en 
strategieën. 
De vooruitgang op het gebied van de prioriteiten voor de korte tennijn van het 
Partnerschap voor toetreding kan als volgt worden samengevat: 
• Economische hervorming: De twee pakketten speciale economische maatregelen 
die de regering begin 1997 heeft aangenomen, hebben een gunstig effect gesorteerd op 
het intern en extern evenwicht en op de structurele hervormingen. De lopende 
rekening en de fiscale situatie zijn aanzienlijk verbeterd. Zoals uit de negatieve 
groeicijfers aan het begin van 1998 blijkt, blijft de algemene economische toestand 
echter zorgen baren. De regering heeft in juli een economische strategie voor de 
middellange termijn vastgesteld die de coördinatie en samenhang van het economisch 
beleid moet verbeteren. Er zijn stappen gezet om samen met de Commissie de 
prioriteiten van het economisch beleid formeel te evalueren. Er zijn maatregelen 
genomen voor een strenger toezicht op de kapitaalmarkten en privatisering van 
banken. De faillissementswet is gewijzigd. Twee aanpassingen van de bankwet doen 
de bankwetgeving nauwer aansluiten op het acquis. Er is bescheiden vooruitgang 
geboekt op het gebied van de interne financiële controle. Op het vlak van de 
industriële herstructurering zijn weinig vorderingen gemaakt. 
• Versterking van de institutionele en bestuurlijke capaciteit: Er zijn geen 
vorderingen gemaakt met de hervonning van de overheidsdiensten. Het ministerie 
van Landbouw is nog niet begonnen met het verbeteren van zijn structuur. 
Daartegenover staat dat de Fytosanitaire administratie over voldoende personeel 
beschikt en goed functioneert. De uitrusting van de districtsbureaus en -laboratoria en 
de communicatieverbindingen met het hoofdkwartier moeten worden verbeterd. De 
veterinaire inspectie functioneert goed. Op het vlak van het regionaal beleid zijn 
goede vorderingen gemaakt met de oprichting van het Ministerie voor regionale 
ontwikkeling en het besluit om 14 regio's in te stellen. De regering heeft ook de 
beginselen inzake regionale ontwikkeling goedgekeurd en het ministerie opdracht 
gegeven tegen juni 1999 een strategie en regelgeving voor te leggen. Andere 
verbeteringen zijn de herstructurering van de met het toezicht belaste afdeling van de 
Nationale Bank van de Tsjechische Republiek en de oprichting van een commissie van 
toezicht op het effecten- en beurswezen die de kapitaalmarkten moet controleren. 
• Interne markt: Er is vooruitgang geboekt op het gebied van certificering en 
standaardisering door de inwerkingtreding op 1 september 1998 van de wet inzake 
technische voorwaarden voor producten en confonnileitsbeoordeling. De scheiding 
tussen regelgeving, standaardisering en certificering is gerealiseerd. De wetgeving 
vertoont echter nog een aantal hiaten. Er is geen vooruitgang geboekt bij de 
aanpassing van de intellectuele-eigendomsrechten. Fletzelfdc geldt voor de anti-
trustwctgeving en de wetgeving inzake staatssteun en de versterking van de instantie 
voor toezicht op staatssteun. 
44 
• Justitie en binnenlandse zaken: Er valt geen echte vooruitgang te melden. Het 
ministerie van Binnenlandse Zaken bereidt wetgevende en organisatorische 
maatregelen voor ter versterking van de grensbeveiliging. 
• Milieu: Op milieugebied is de omzetting van het milieu-acquis in de nationale 
wetgeving tegen een weliswaar traag tempo voortgezet doch de inspanningen moeten 
worden opgevoerd, met name in de sector water en met betrekking tot de industriële 
verontreiniging. De ontwikkeling van uitvoeringsprogramma's in verband met 
specifieke richtlijnen, investeringen inbegrepen, schiet niet goed op. 
De Tsjechische Republiek is de prioriteiten voor de korte termijn van het Partnerschap 
voor toetreding niet in alle opzichten op dezelfde wijze nagekomen. Er zijn inspanningen 
geleverd op het vlak van economische hervormingen (maatregelen ter verbetering van het 
intern en extern evenwicht, verbetering van het toezicht op het bankwezen en de 
financiële sector), standaardisering en Certificering en het versterken van de bestuurlijke 
capaciteit met betrekking tot regionale ontwikkeling en op veterinair gebied. Belangrijke 
prioriteiten als industriële herstructurering, bestuurlijke capaciteit (hervorming van de 
overheidsdiensten en versterking van de landbouwinstellingen), interne markt 
(aanpassing van de wetgeving inzake intellectuele-eigendomsrechten, mededinging en 
vooral staatssteun), JBZ (grenscontroles) en milieu (ontwikkeling van 
uitvoeringsprogramma's) hebben echter onvoldoende aandacht gekregen. 
2. Nationaal programma voor de overname van het acquis 
De Tsjechische regering heeft op 11 maart 1998 de eerste versie goedgekeurd van het 
"Nationaal Programma voor de voorbereiding van de Tsjechische Republiek op het 
lidmaatschap van de Europese Unie" (Nationaal programma voor de overname van het 
acquis). Het programma is op 31 maart 1998 aan de Commissie voorgelegd. 
Het nationaal programma is een omvattend document dat 26 hoofdstukken telt die in 
grote lijnen, doch niet volledig, de indeling van de hoofdstukken van de 
onderhandelingen volgt. Het document is specifiek wat de planning van de wetgeving 
betreft doch de kwaliteit en uitvoerigheid van de component institutionele opbouw 
variëren sterk van hoofdstuk tot hoofdstuk en zijn doorgaans ontoereikend. Ook de 
rubrieken over de tenuitvoerlegging van de tijdschema's en de nationale en Phare-
begroting zijn onvoldoende ontwikkeld. 
De kwaliteit van de afzonderlijke hoofdstukken varieert sterk. De hoofdstukken over het 
vrije verkeer van werknemers, werkgelegenheid, sociale zaken, statistiek en milieu zijn 
goed opgesteld. Er wordt echter te weinig informatie verschaft omtrent het 
mededingingsbeleid, overheidsopdrachten en staatssteun; justitie en binnenlandse zaken; 
landbouw; vervoer; energie en in mindere mate over het vrije verkeer van goederen in de 
niet-geharmoniseerde sector. Het Nationaal programma voor de overname van het acquis 
bevat een kort hoofdstuk over de overheidsadministratie doch is niet gekoppeld aan 
specifieke beleidsinitiatieven en maakt geen gewag van corruptie. Het mist duidelijkheid 
wat betreft de op regelgeving- en budgettair gebied geplande maatregelen . 
Het Nationaal programma voor de overname van het acquis neemt over het algemeen de 
prioriteiten van het Partnerschap voor toetreding (PT) over. Prioriteiten voor de korte 
termijn die echter niet aan bod komen zijn: het verbeteren van de bestuurlijke capaciteit 
in de landbouwsector en fytosanitaire/veterinaire faciliteiten aan de buitengrenzen; het 
45 
systeem van jaarlijkse rapportering voor staatssteun. Prioriteiten voor de middellange 
termijn van het PT die niet worden behandeld zijn : versterking van de wetten die 
persvrijheid en gelijke toegang tot de openbare diensten waarborgen; versterking van de 
mededingingsautoriteiten; gegevensbescherming (administratieve kwesties); corruptie; 
migratiebeleid; visumbeleid; milieuaspecten van landbouw en biodiversiteit; vervoer 
(veiligheidsvoorschriften; belastingen); aanpassing van de normen inzake 
volksgezondheid. 
Afgezien van de prioriteiten van het PT komen de volgende gebieden van het acquis 
onvoldoende aan bod: een deel van het milieu-acquis; wederzijdse erkenning van 
beroepsbekwaamheden; een aantal vervoersrichtlijnen en de instelling van een systeem 
voor markttoezicht. Er wordt geen melding gemaakt van andere belemmeringen voor het 
handelsverkeer dan technische. Het Nationaal programma voor de overname van het 
acquis blijft vrij vaag over consumentenbescherming. 
De politieke criteria worden onvoldoende behandeld. Het Roma-vraagstuk wordt 
summier behandeld. 
Zodra de Tsjechische autoriteiten het Nationaal programma voor de overname van het 
acquis hebben herzien zal de Commissie haar standpunt bepalen ten aanzien van het 
document en dat in de loop van de tweede helft van 1999 bij de herziening van het 
Partnerschap voor toetreding aan de Raad mededelen. 
46 
BIJLAGE 
STATISTISCHE GEGEVENS 
47 
STATISTISCHE GEGEVENS 
Basisgegevens 
Bcvolking (eind van de pcriodc) 
Totale oppervlakte 
Nationalc rekcningcn 
Bruto binncniands product in lopende prijzen 
Bruto binncniands product in lopende prijzen 
Bruto binncniands product in lopende prijzen 
Producticstructuur 
- Laudbouw 
- Industrie 
- Bouwnijvcrheid 
- Dicusten 
Uitgavcnstructuur 
- Consumptievc bestedingen 
- huishoudens en lZW's t.b.v. huishoudens 
- ovcrhcid 
- Bruto-invcstcringcn in vastc activa 1993 1994 1995 1996 1997 
x 1000 
10334 10333 10321 10309 10299 
1000 ha 
7886 7887 7887 7887 7887 
mld. Tsjechische koruna 
1002,3 1148,6 1348,7 1532,6 1649,5 
mltl. ecu 
29,4 33,5 38,8 44,5 45,9 
ecu per hoofd van bevolking 
2800 3200 3800 4300 4500 
% van totale bruto toegevoegde waarde 
: 
*• 
: 
: : 
'• 
'• 
•' 4,6 
33,6 
8,1 
53,7 : 
: 
'• 
: : 
: 
"• 
: 
% van bruto binnenlands product 
: 
: 
: 
: : 
'• 
: 
: 70,4 
49,5 
20,9 
32,8 71,5 
50,4 
21,1 
33,0 71,6 
51,4 
20,2 
30,7 
Hî 
- Uitvoer van goederen en diensten 
- lnvoer van goederen en diensten 
Bruto binncniands product 
Bruto binncniands product per hoofd van de bcvolking 
Inflatic 
Indexcijfcr van de consumpticpnjzcn 
Bctalingsbalans 
-Uitvoer van goederen 
-lnvoer van goederen 
-Saldo van de handclsbalans 
-Diensten (nctto) 
-Inkomcn (netto) 
-inkomcnsovcrdrachten (netto) 
-waarvan: inkomcnsovcrdrachten van de ovcrheid 
-Saldo van de lopende rckening 
-Reserves (inch goud) 
-Reserves (excl. goud) 
Opcnbarc financien 
Tckort/overschot van de ovcrheid 
Buitcnlandsc schuld (bruto) : 
: : 
•' 56,0 
60,5 53,4 
60,4 57,6 
63,0 
wijziging t.o.v. voorgaande jaar in % 
0,6 2,7 6,4 3,9 1,0 
koopkrachtpariteitcn 
9900 10800 11600 12000 
wijziging t.o.v. voorgaande jaar in % 
20,8 10,0 9,1 8,8 8,6 
min. ecu 
12127 
12529 
-402 
3167 
-100 
75 
437 
4079 
3396 
0,4 13453 
14602 
-1148 
3939 
-18 
107 
-654 
5649 
4996 16420 
19237 
-2817 
3732 
-80 
437 
79 
-1050 
11119 
10533 
% van het bruto binncula 
-1,3 
22,8 -1,2 
25,6 17084 
21714 
-4628 
4933 
-569 
302 
102 
-3386 
10443 
9858 
nds product 
-1,8 
22,4 9089 
8815 
49 
Financielc indicatorcn 
Monetaire aggregaten 
-Ml 
-M2 
- Totaal krediet 
Gcmiddelde korte rente 
- op Icningen 
- op deposito's 
Wissclkocrscn met ecu 
- Gcmiddelde voor de pcriodc 
- Eind van dc pcriode 
- Effectief wisselkocrsindexci jfer 
Buitcnlandsc handcl 
lnvoer 
Uitvoer 
Saldo 
Ruilvoct 
lnvoer uit EU-15 
Uitvoer naar EU-15 
Bcvolking 
Natuurlijkc groci 1993 1994 1995 1996 1997 
mld. ecu 
8 
20,9 11,7 
24,3 12,3 
31,1 13,2 
33,7 11 
30,9 
% per jaar 
7 
14,1 7,1 
13,1 6-0 
12,8 6,8 
12,5 8,1 
13,4 
(1 ccu=.. nationale valuta) 
34,138 
33,42 34,24 
34,501 34,773 
34,944 34,457 
34,247 35,93 
38,027 
min. ecu 
12482 
12351 
-132 
103,5 14657 
13628 
-1029 -2758 
zelfde periode voorgaand 
103,3 101,7 -4574,9 
ejaar=100 
99,3 -3882,6 
100,7 
% van het totaal 
42,6 
41,6 45 
45,2 61,1 
60,9 62,4 
58,2 61,5 
59,9 
per 1000 personen 
0,3 -1,0 -2,1 -2,2 : 
50 
Migratie (netto) 
Zuigclingenstcrfte 
Levensvcrwachting : manncn 
vrouwen 
Arbcidsmarkt 
Bcroepsbevolking (ILO-methodc) 
Werkloosheidscijfcr (ILO-mcthode): Totaal 
<25jaar 
<25jaar 
Gcmiddcid aantal werkzame pcrsonen naar bedrijfstak 
NACE (arbeidskrachtcncnquctc) 
- Land- en bosbouw 
- Industrie 
- Bouwnijverhcid 
- Diensten 
Infrastructuur 
Spoorwcgnet 
Autosnelwegen 
Industrie en landbouw 
Volumc-indcxcijfers van de industricle productic 
Indcxcijfcrs van dc bruto-landbouwproductic 0,5 1,0 1,0 1,0 : 
per 1000 levendgeborenen 
8,5 7,9 7,7 6,0 5,9 
bij de geboorte 
69,3 
76,4 69,5 
76,6 70,0 
76,9 70,4 
77,3 70,5 
77,5 
% van de arbeidskrachten 
63,3 
3,9 63,3 
3,8 
7,7 
3,0 61,7 
4,1 
7,9 
3,3 61,0 
3,5 
6,2 
3,0 61,1 
4,7 
8,4 
4,0 
% van totaal 
6,3 
32,5 
9,5 
51,7 5,8 
31,8 
9,8 
52,6 
km per 1000 kin2 
120 119 120 120 120 
km 
: 
94,7 
97,7 : 414 
voorgaande jaar = 
102,1 
94 109,2 
105 423 
= 100 
102 
98,6 506 
104,5 
94,9 
51 
Opmerkingen over de methoden 
Bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking in KKS: Herziene gegevens, 
waarbij gebruik is gemaakt van de nieuwe KKP-resultaten uit het International 
Comparison Project van 1996. 
Invoer en uitvoer (lopende prijzen): De gegevens zijn gebaseerd op de "speciale 
handel", waarbij de buitenlandse handel de goederen omvat die de douanegrens van het 
land passeren. De handelsgegevens omvatten niet de rechtstreekse wederuitvoer, de 
handel in diensten en de handel met vrije zones en evenmin de handel in licenties, 
knowhow en octrooien. De waarde van de buitenlandse handel heeft betrekking op de 
marktwaarde van de goederen en de bijkomende kosten (vracht, verzekering enz.). Voor 
het goederenverkeer wordt de Gecombineerde Nomenclatuur als goederenclassificatie 
gebruikt. De invoer wordt op fob-basis geregistreerd op de dag dat de goederen in het 
land in het verkeer worden gebracht. De uitvoer wordt op fob-basis geregistreerd. 
Eurostat heeft de nationale valuta omgerekend in Amerikaanse dollar aan de hand van het 
jaargemiddelde van de wisselkoersen van het Internationale Monetaire Fonds. 
Ruilvoet: De cijfers zijn berekend uitgaande van 1994 = 100, door deflatie van tien 
SITC-groepen met lopende gewichten van het betreffende kwartaal. 
Invoer en uitvoer met EU-15: Door de Tsjechische Republiek opgegeven cijfers. Voor 
1993 en 1994 hebben de gegevens uitsluitend betrekking op de handel met EU-12. 
Beroepsbevolking (%) (ILO-methode): Aandeel van de arbeidskrachten in de totale 
bevolking van 15 jaar en ouder. 
Werkloosheidscijfer (ILO-methode): Aandeel van de werklozen in het totale aantal 
arbeidskrachten. 
Deze twee gegevens zijn ontleend aan de stcekproefenquête naar de arbeidskrachten met 
inachtneming van de volgende ILO-definities en -aanbevelingen: 
Arbeidskrachten: Werkenden en werklozen in de zin van onderstaande ILO-deflnities. 
Werkenden: Iedereen van 15 jaar en ouder die gedurende de referentieweek ten minste één 
uur voor loon of een andere beloning heeft gewerkt als werknemer, ondernemer, lid van een 
coöperatie of meewerkend gezinslid. Leden van de strijdkrachten en vrouwen met 
ouderschapsverlof zijn inbegrepen. 
52 
Werklozen: Iedereen van 15 jaar en ouder die gelijktijdig voldoet aan alle drie voorwaarden 
die de ILO-definitie voor classificatie als werkloze stelt: (i) geen werk hebben, (ii) actief 
werk zoeken en (iii) beschikbaar zijn om binnen twee weken met werken te beginnen. 
Om praktische redenen kwamen de kwartalen van de enquêtes tot eind 1997 niet overeen 
met die van het kalenderjaar, maar vielen ze één maand eerder. Tot eind 1995 behoorden 
dienstplichtigen niet tot de werkenden, personen met aanvullend ouderschapsverlof 
daarentegen wel. Vanaf begin 1996 vallen dienstplichtigen wel onder de werkenden, 
maar personen met aanvullend ouderschapsverlof niet. 
In 1998 worden de gegevens met terugwerkende kracht nog eens berekend 
overeenkomstig de vergelijkbare ILO-methode. De gegevens voor 1994 en 1995 zijn al 
opnieuw berekend, maar enkel voorlopig, d.w.z. ze kunnen nog veranderen nadat alle 
cijfers opnieuw zijn berekend (methodologische correcties en overschakeling op de 
kwartalen van het kalenderjaar). 
Gemiddeld aantal werkzame personen naar bedrijfstak NACE 
(arbeidskrachtenenquête): Deze indicator is met inachtneming van de ILO-definities en 
-aanbevelingen ontleend aan de steekproefenquête naar de arbeidskrachten. 
Volume-indexcijfers van de industriële productie: De industriële productie omvat de 
winning van delfstoffen, de industrie en de productie en distributie van elektriciteit, gas, 
stoom en water (overeenkomstig de NACE Rev.l, secties C, D en E). In 1993 en 1994 
was het indexcijfer van de ^otale industriële productie gebaseerd op een volledige telling 
van de bedrijven met 25 of meer werknemers en op schattingen op basis van 
driemaandelijkse steekproefenquêtes bij bedrijven met maximaal 24 werknemers en bij 
natuurlijke personen die een ambacht uitoefenen, maar niet in het handelsregister zijn 
ingeschreven. De indexcijfers voor de bedrijfstakken bestreken daarentegen tot eind 1994 
uitsluitend ondernemingen met 25 of meer werknemers. Sinds 1995 wordt de industriële 
output gemeten op basis van een volledige telling van ondernemingen met 100 of meer 
werknemers. De output van ondernemingen met maximaal 99 werknemers en van 
natuurlijke personen zonder rechtspersoonlijkheid wordt gemeten op basis van een 
driemaandelijkse steekproefenquête. Aldus wordt een schatting gemaakt voor de gehele 
output. 
Het indexcijfer van de industriële productie (IIP) wordt vanaf 1996 berekend volgens een 
nieuwe methode, waarbij rekening wordt gehouden met de internationale normen. Dit 
indexcijfer bestrijkt 88,6% van de industriële activiteit in de Tsjechische Republiek. Het 
IIP vervangt het indexcijfer van de goederenproductie, die tot 1995 in gebruik was. Vóór 
oktober 1997 werd het voor de Tsjechische Republiek gepubliceerde IIP berekend aan de 
hand van maandelijkse en cumulatieve jaarlijkse HP's, die waren gebaseerd op gewichten 
voor 1993 (IIP 1996/95) en 1995 (IIP 1997/96). In oktober 1997 werd de methode door 
het Tsjechische bureau voor de statistiek herzien. De herziening bestond in de vaststelling 
van een nieuw basisjaar voor de indexcijfers (maandgemiddelde 1995 = 100). Het 
maandelijkse basis-IIP werd vervolgens gebruikt voor de berekening van cumulatieve 
HP's (die niet voor seizoensinvloeden worden gecorrigeerd). 
53 
Volume-indexcijfers van de bruto-landbouwproductie: De indexcijfers zijn gebaseerd 
op de waardering van alle producten van de brutolandbouwproductie afzonderlijk in 
constante prijzen van 1989. 
54 
Bronnen 
Basisgegevens, nationale rekeningen, buitenlandse handel, bevolking, arbeidsmarkt, 
infrastructuur, industrie en landbouw: New Cronos. 
Reserves en financiële indicatoren: Waar mogelijk is de vragenlijst van eenheid B-4 
van Eurostat over monetaire en financiële statistieken als bron gebruikt. Aan de 
toetredende landen is gevraagd regelmatig een bijwerking van de tabellen in de 
vragenlijst te verstrekken. De volgende statistieken worden bestreken: officiële 
valutareserves, monetaire aggregaten, rente en wisselkoersen. Indien deze gegevens niet 
beschikbaar waren, is 'International Financial Statistics' van het IMF als bron gebruikt. 
De Europese Commissie (DG II) wordt waar mogelijk als bron voor de ecu-
wisselkoersen gebruikt. 
Voor de bruto buitenlandse schuld is "External Debt Statistics" van de OESO als bron 
gebruikt. 
Voor het tekort/overschot van de overheid zijn de toetredende landen nog niet in staat 
betrouwbare gegevens te verstrekken. Eenheid B-4 werkt nauw met deze landen samen 
om hun op de nationale rekeningen gebaseerde statistieken van de overheidsfinanciën te 
verbeteren. Nu wordt nog een benadering van het tekort/overschot van de overheid 
ontleend aan het "Government Finance Statistics Yearbook" van het IMF (zie hieronder 
voor een toelichting op de methoden). 
55 

ISSN 0254-1513 
COM(98) 708 def. 
DOCUMENTEN 
NL 01 02 06 11 
Catalogusnummer : CB-CO-98-650-NL-C 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg