P6_TA(2004)0012

Humanitaire situatie in Soedan

Resolutie van het Europees Parlement over de Darfur-regio in Soedan

Het Europees Parlement,

- gezien de Partnerschapsovereenkomst tussen de ACS en de EG die op 23 juni 2000 te Cotonou is ondertekend [1],

- gezien de Grondwet van de Republiek Soedan die op 30 juni 1998 is aangenomen,

- gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten dat op 16 december 1966 is goedgekeurd en op 18 juni 1986 door de Republiek Soedan is geratificeerd,

- gezien het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten dat op 16 december 1966 is goedgekeurd en op 18 juni 1986 door de Republiek Soedan is geratificeerd,

- gezien de Verdrag inzake de rechten van het kind dat op 20 november 1989 is goedgekeurd en op 2 september 1990 door de Republiek Soedan is geratificeerd,

- gezien het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie dat op 21 december 1965 is goedgekeurd en op 20 april 1977 door de Republiek Soedan is geratificeerd,

- gezien het Afrikaans Handvest inzake de rechten van de mens en van de volkeren dat op 27 juni 1981 is goedgekeurd en op 18 februari 1986 door de Republiek Soedan is geratificeerd,

- gezien het Verdrag inzake de voorkoming en bestraffing van genocide dat op 9 december 1948 is goedgekeurd,

- gezien het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof dat op 12 september 2003 is goedgekeurd,

- gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad nr. 1547 (2004), goedgekeurd op 11 juni 2004, en nr. 1556 (2004), goedgekeurd op 30 juli 2004, betreffende het rapport van de secretaris-generaal over Soedan, en resolutie nr. 1502 (2003) van 26 augustus 2003 inzake de bescherming van het VN-, geassocieerd en humanitair personeel in conflictzones,

- gezien het Actieplan betreffende Darfur dat op 5 augustus 2004 tussen de VN en de regering van Soedan is overeengekomen,

- gezien het rapport van de secretaris-generaal van de VN van 1 september 2004,

- gezien Verordening (EG) nr. 131/2004 van de Raad van 26 januari 2004 betreffende bepaalde restrictieve maatregelen ten aanzien van Soedan [2],

- gezien het protocol tussen de regeringen van Soedan en het Soedanese volksbevrijdingsleger (SPLM/A) van 26 mei 2004,

- gezien de humanitaire wapenstilstandsovereenkomst die op 8 april 2004 in N'djamena in Tsjaad werd ondertekend en de Overeenkomst inzake de modaliteiten voor de oprichting van de Wapenstilstandscommissie en het plaatsen van waarnemers in de regio Darfur, die op 28 mei 2004 onder auspiciën van de Afrikaanse Unie te Addis Abeba is overeengekomen,

- gelet op artikel 103, lid 2 van zijn Reglement,

A. overwegende dat het een delegatie heeft afgevaardigd naar Khartoum in de regio Darfur in Soedan en naar Abéché in Tsjaad van 2 tot 7 september 2004,

B. overwegende dat de regio Darfur kampt met voortdurende onderontwikkeling en economische en politieke marginalisering,

C. overwegende dat in februari 2003 in Darfur een opstand tegen de regering werd begonnen onder leiding van het Soedanese Bevrijdingsleger (SLA) en de Beweging voor rechtvaardigheid en gelijkheid (JEM), en dat de regering, bij wijze van tegenmaatregel, burgers van bepaalde nomadenstammen is gaan bewapenen en luchtaanvallen heeft uitgevoerd; overwegende dat de gevechten, waaronder aanvallen op burgers en willekeurige bombardementen, tot gevolg hebben gehad dat tenminste 30000 mensen omkwamen, meer dan 1 miljoen mensen in Soedan binnen de grenzen van hun eigen land op de vlucht zijn gegaan (IDP's) en meer dan 200.000 mensen naar Tsjaad zijn gevlucht,

D. overwegende dat er berichten zijn als zou de Eritrese regering helpen om de SLA en de JEM op te leiden en te bewapenen,

E. overwegende dat ondanks de op 8 april 2004 ondertekende wapenstilstand de regering van Soedan milities en de zogenaamde "Popular Defence Forces" is blijven steunen ondanks het doden van burgers, seksueel geweld tegen vrouwen, plundering en algemene intimidatie,

F. overwegende dat regeringstroepen nog altijd de luchtmacht gebruiken, waaronder rakethelikopters en Antonov- en MIG-vliegtuigen, in strijd met de wapenstilstandsovereenkomst, om zo de op de grond vechtende milities te steunen en burgers in dorpen en IDP-kampen te terroriseren door laag over te vliegen en zelfs te schieten; overwegende dat zijn delegatie twee recente inslagen van helikopterraketten op de grond heeft gezien nabij het dorp Gallab in Noord-Darfur in een door het SLA beheerst gebied,

G. overwegende dat de vluchtelingen en de IDP's die zijn delegatie in Tsjaad heeft ontmoet, verklaarden dat zij allen tot niet-Arabische stammen behoorden, wat werd bevestigd door rapporten van ter plaatse werkzame internationale NGO's,

H. overwegende dat volgens artikel II van het Verdrag inzake de voorkoming en bestraffing van genocide, genocide wordt omschreven als ieder van de volgende daden met het doel een nationale, etnische, raciale of religieuze groep, geheel of gedeeltelijk, te vernietigen: het doden van leden van de groep; het veroorzaken van ernstige lichamelijke of geestelijke schade aan leden van de groep; het opzettelijk zorgen voor levensomstandigheden van de groep die berekend zijn om de, volledige of gedeeltelijke, fysieke vernietiging ervan teweeg te brengen; het opleggen van maatregelen bedoeld om geboorten binnen de groep te voorkomen; het met geweld overplaatsen van kinderen van de groep naar een andere groep,

I. overwegende dat de regering van Soedan nieuwe troepenbewegingen en versterkte inzet van troepen rechtvaardigt door de bewering dat het VN-actieplan toestaat om "veilige gebieden" te creëren, maar dat deze troepenbewegingen in feite in strijd zijn met de Wapenstilstandsovereenkomst,

J. overwegende dat de regering van Soedan onlangs MIG-vliegtuigen heeft geïmporteerd en buitensporige militaire uitgaven heeft gedaan, ten nadele van investeringen in sociale diensten en in humanitaire hulp,

K. overwegende dat bij ontmoetingen tussen zijn delegatie en de Wapenstilstandscommissie is gebleken dat het aantal waarnemers van de wapenstilstand aanzienlijk moet worden uitgebreid en niet de militaire bescherming van de waarnemers,

L. overwegende dat de EU financiële middelen beschikbaar heeft gesteld voor humanitaire hulp, het politieke proces en de waarnemingsmissie in Darfur voor een totaal van 287,8 miljoen euro: 107 miljoen euro uit communautaire middelen en 180,8 miljoen euro aan door de lidstaten beschikbaar gestelde bilaterale bijdragen,

M. overwegende dat de Afrikaanse Unie een zeer positieve rol heeft gespeeld door te trachten een eind aan het conflict te maken, en een wapenstilstandsovereenkomst en een overeenkomst inzake humanitaire kwesties te bereiken die nog altijd moet worden ondertekend,

N. overwegende dat toegang tot hulp in door de regering beheerste gebieden over het algemeen is verbeterd, met name door het wegnemen van een aantal administratieve belemmeringen, maar dat een groot percentage van de bevolking in Darfur, met name in gebieden die in handen van de rebellen zijn, niet door humanitaire hulpverleners kan worden bereikt vanwege de onveiligheid, het ontbreken van garanties, ontbrekende logistieke capaciteit en zware regenval,

O. overwegende dat de vluchtelingen en de IDP's die zijn delegatie in Tsjaad heeft ontmoet, de Soedanese autoriteiten wantrouwen en bang zijn om terug te keren zolang hun veiligheid niet is gegarandeerd,

P. overwegende dat traditionele mechanismen voor het oplossen van conflicten tussen stammen niet geschikt zijn vanwege de wreedheden die in Darfur hebben plaatsgevonden,

Q. overwegende dat inheemse traditionele mechanismen niet langer zoals vroeger functioneren, wat het bijleggen van conflicten verhindert, omdat de regering van Soedan deze mechanismen door een eigen bewind heeft vervangen,

R. overwegende dat de door de regering van Soedan opgezette procedures voor vrouwen die in Darfur slachtoffer van seksueel geweld zijn, onvoldoende zijn,

1. veroordeelt de regering van Soedan voor haar opzettelijke steun in Darfur aan het gericht geweld tegen burgers van bepaalde gemeenschappen — in dorpen en ook later in centra voor ontheemden —, waaronder moorden, het gebruik van seksueel geweld tegen vrouwen, plundering en algemene intimidatie;

2. is van mening dat het bestuur van Soedan al tientallen jaren lang wordt gekenmerkt door voortdurend wanbestuur, onderontwikkeling en economische en politieke marginalisering van bepaalde gemeenschappen en regio's, en dat deze situatie, alsmede het ondemocratische karakter van het huidige regime, aan het conflict in Darfur ten grondslag liggen;

3. dringt aan op een politieke in plaats van een militaire oplossing als de enige manier om een eind aan het conflict te maken;

4. verzoekt de regering van Soedan, de SLM/A en de JEM om actiever deel te nemen aan het vredesproces in Abuja (Nigeria) onder auspiciën van de Afrikaanse Unie, en om zich strikt te houden aan de Wapenstilstandsovereenkomst;

5. vestigt de aandacht op het politieke belang van het vredesproces van Naivasha (Kenia) tussen de regering van Soedan en de SPLM/A dat een eind moet maken aan een van de langstdurende conflicten in Afrika, die bijna twee miljoen levens heeft geëist en waardoor vier miljoen mensen zijn ontheemd; dringt er derhalve bij de regering van Soedan op aan om deze vredesovereenkomst af te ronden op basis van de aanzienlijke, reeds gemaakte vorderingen;

6. dringt aan op het coördineren van de vredesprocessen van Abuja en Naivasha die uiteindelijk tot een algehele alomvattende overeenkomst onder auspiciën van de internationale gemeenschap moeten leiden door te zorgen voor democratie en het delen van de macht en middelen in geheel Soedan;

7. complimenteert de Commissie en de Raad voor het feit dat zij voorgegaan zijn bij de internationale actie om het hoofd te bieden aan de crisis in Darfur, met name door bij de Wapenstilstandsovereenkomst te bemiddelen, deel te nemen aan de door de Afrikaanse Unie geleide missie voor het waarnemen van de wapenstilstand, het leveren van humanitaire hulp en het opzetten van een politiek proces om tot een oplossing van het conflict te komen;

8. beklemtoont de noodzaak van snelle besteding van de EU-financiering ten behoeve van de humanitaire steunoperatie en de Afrikaanse Unie;

9. is verheugd over de bemiddeling van de Speciale Vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties naar Soedan om toezicht te houden op de situatie in Darfur, waarop het in de resolutie van het Europees Parlement over Soedan van 31 maart 2004 [3] heeft aangedrongen;

10. verzoekt de VN en de Afrikaanse Unie om hun plannen beter te coördineren om te voorkomen dat de inrichting van de zogenaamde "veilige gebieden" die in het kader van het actieplan van de VN zijn opgezet, bewegingen van regeringstroepen mogelijk maken en zo de Wapenstilstandsovereenkomst in gevaar kan brengen; meent tevens dat iedere troepenbeweging in ieder geval moet worden beschouwd als een overtreding van de Wapenstilstandsovereenkomst;

11. verzoekt de VN ervoor te zorgen dat bij het opstellen van eventuele toekomstige plannen of maatregelen voor Darfur alle partijen bij het conflict worden geraadpleegd, waaronder de SPLM/A en de JEM, en tevens te zorgen voor raadpleging en coördinatie met de Wapenstilstandscommissie;

12. verzoekt om een aanzienlijke uitbreiding van het aantal waarnemers van de wapenstilstand als eerste stap tot verbetering van de toezichthoudende capaciteit van de Wapenstilstandscommissie van de Afrikaanse Unie;

13. verzoekt de Raad en de Commissie om het militaire en burgerpersoneel van de Afrikaanse Unie in Addis Abeba uit te breiden — waaronder aanwerving en opleiding van planningsfunctionarissen en verbetering van de hiërarchie — alsmede van het verbindingsbureau in Khartoum;

14. verzoekt de regering van Soedan om onmiddellijk alle militaire vliegtuigen in Darfur aan de grond te zetten;

15. verzoekt de regering van Soedan onmiddellijk alle politieke gevangenen vrij te laten, met inbegrip van de leden van de oppositie en de activisten voor de mensenrechten die worden genoemd in de brief die de delegatie van het Europees Parlement aan de minister van Binnenlandse Zaken heeft overhandigd;

16. dringt er bij de Soedanese autoriteiten op aan om een einde te maken aan de straffeloosheid en om de beramers en daders van misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en schendingen van de mensenrechten die met genocide kunnen worden gelijkgesteld onmiddellijk voor het gerecht te brengen; meent dat de internationale gemeenschap, mocht Soedan zijn soevereine jurisdictie niet uitoefenen, een manier moet vinden om te zorgen dat deze personen, inclusief de verantwoordelijken van het huidige Soedanese regime, terechtstaan, en verzoekt de Raad en de lidstaten om de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties te vragen gebruik te maken van zijn bevoegdheid tot verwijzing, overeenkomstig artikel 13, sub b van het Statuut van Rome betreffende het Internationale Strafhof;

17. verzoekt de regering van Soedan om artikel 48 van de strafwet in te trekken en te zorgen dat vrouwen die verkracht zijn, voor of bij aangifte van het incident behandeling krijgen en te zorgen dat alles in het werk wordt gesteld om politiemensen op te leiden als het gaat om seksueel en op gender gebaseerd geweld;

18. verzoekt de VN-Veiligheidsraad om een algeheel wapenembargo voor Soedan te overwegen, alsmede andere doelgerichte sancties tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor de massale schendingen van de mensenrechten en andere wreedheden en ervoor te zorgen dat dergelijke sancties het leed van de Soedanese bevolking niet verergeren;

19. verzoekt de regering van Soedan om in te stemmen met uitbreiding van het aantal waarnemers van de UNHCR inzake de mensenrechten;

20. verzoekt de regering van Soedan om in te stemmen met oprichting van een internationale commissie inzake de mensenrechten die zich een onafhankelijk oordeel kan vormen over de misdaden die sinds april 2003 in de regio Darfur zijn begaan;

21. vraagt dat de oprichting van een internationale politiemacht in overweging wordt genomen, om te zorgen voor betere bescherming en meer zekerheid voor de burgers die gevaar lopen en om de Soedanese politie te adviseren en te steunen en het vertrouwen en het gevoel van veiligheid onder de burgers te herstellen;

22. verzoekt de regering van Soedan om haast te maken met de uitgifte van visa's voor militaire hulpverleners die naar Khartoum en verder reizen;

23. veroordeelt de kidnapping van zes hulpverleners door de SLA tussen 28 augustus en 6 september en dringt er bij alle gewapende groeperingen in de regio op aan om degenen die bij het humanitaire werk in de regio zijn betrokken, niet langer als doel te kiezen en hen in staat te stellen om zonder vrees voor intimidatie hun plicht te doen;

24. is verheugd over de overeenkomst tussen de UNHCR en de regering van Tsjaad om politiemensen te posteren rond de vluchtelingenkampen in Tsjaad teneinde voor hun veiligheid te zorgen;

25. verzoekt de lidstaten van de EU hun aanbiedingen van steun aan de Afrikaanse Unie te coördineren in plaats van bilateraal op te treden, teneinde aldus de bureaucratische last voor de Afrikaanse Unie in deze tijd van grote druk te verlichten;

26. verzoekt alle bij het conflict betrokken partijen om zich te onthouden van het aanwerven en gebruiken van kindsoldaten onder de leeftijd van 18 jaar en verzoekt de Soedanese autoriteiten om jonge ontheemden, met name minderjarige kinderen zonder begeleiding, te beschermen, zoals in de desbetreffende Verdragen is vastgelegd;

27. verzoekt de regering van Eritrea om zich te onthouden van het verlenen van directe of indirecte steun aan degenen die bij het conflict in Darfur zijn betrokken;

28. verzoekt de regeringen van Tsjaad, Libië en de Centraal Afrikaanse Republiek om strikter toezicht te houden op de handel in klein wapentuig in de regio;

29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regering van Soedan, de Afrikaanse Unie, de regeringen van de EU-lidstaten, de Verenigde Staten van Amerika, Noorwegen, Tsjaad, Libië, Eritrea, Egypte en China, de secretaris-generaal van de VN, de co-voorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU en aan de Raad van de ACS.

[1] PB L 317 van 15.12.2000, blz. 3.

[2] PB L 21 van 28.1.2004, blz. 1.

[3] P5_TA(2004)0225.

--------------------------------------------------