COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(93) 95 def. 
Brussel, 16 maart 1993 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
HET EUROPESE VISSERIJ-ONDERZOEK 
BALANS EN VOORUITZICHTEN 
Toelichting 
De ontwikkeling van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB) staat of valt met 
een efficiënt visserij-onderzoek in Europa. Dat vergt maatregelen op 
communautair niveau, aangezien door de aard van de problemen, en in de eerste 
plaats het trekken van de vis van de ene naar de andere exclusieve economische 
zone, een strikt nationale aanpak onwerkbaar is. 
Op Europees niveau bestaan dan ook reeds instrumenten voor ondersteuning en 
coördinatie. Tot dusver zijn zij echter ontoereikend geweest om voldoende 
dynamiek te garanderen. Tijdens een aantal vergaderingen van de directies van de 
onderzoeksinfrastructuur in de diverse Lid-Staten zijn de leemten nog eens 
duidelijk gebleken. 
Op basis van een analyse van de rol van het visserij-onderzoek is de balans 
opgemaakt van de sterke én zwakke punten van de onderzoekstructuur in de 
Lid-Staten, alsmede van de internationale en in de eerste plaats de 
communautaire samenwerkings- en ondersteuningsmechanismen. Aan de hand van deze 
balans worden aanpassingen voorgesteld om onder andere de verantwoordelijkheden 
van de Lid-Staten en de Commissie duidelijker af te bakenen en het optreden van 
de Gemeenschap meer toe te spitsen op de activiteiten waar zij het 
doeltreffendst kan zijn. 

- A&L 
HET EUROPESE VISSERIJ-ONDERZOEK 
BALANS EN VOORUITZICHTEN 
Inleiding 
Het visserijbeheer vergt beslissingen die niet mogelijk zijn zonder 
wetenschappelijke analyses. Er wordt dan ook een zeer intensief beroep gedaan op 
het visserij-onderzoek; de vraag volgt de ontwikkeling van het gemeenschappelijk 
visserijbeleid (GVB) en neemt toe naarmate de besluitvorming dringender wordt. 
De onderzoekscapaciteit is te gering om aan deze vraag te voldoen en kan soms 
niet aan de eisen voldoen. Er is echter vooruitgang geboekt, en de acties die 
door de Commissie in het kader van haar bevoegdheden en binnen de grenzen van de 
haar ter beschikking staande middelen zijn ondernomen, hebben daar in ruime mate 
toe bijgedragen. In een aantal onderzoeksdisciplines en in sommige regio's 
verlopen deze vorderingen echter niet in het gewenste tempo. Hier en daar is er 
zelfs sprake van enige achteruitgang. Met de instrumenten waarover de Commissie 
thans beschikt is zij niet in staat de achteruitgang te stoppen, noch de nodige 
impulsen voor verdere vooruitgang te geven. Op communautair niveau is een 
bewustwordingsproces nodig dat ertoe leidt dat de Lid-Staten harde toezeggingen 
doen en dat de actiemiddelen en -methodes van de Commissie worden aangepast. 
Met dit rapport wordt beoogd een aantal elementen voor een bezinning aan te 
reiken. In de eerste plaats worden functie en inhoud van het visserij-onderzoek 
nader gepreciseerd. Vervolgens worden de beschikbare middelen en de 
belangrijkste problemen geïnventariseerd. Het document besluit met een aantal 
voorstellen. 
Opgemerkt zij dat in dit stadium de problemen in verband met de aquacultuur nog 
niet in de reflectie worden betrokken. Dit thema zal later binnen het bestek van 
het vierde kaderprogramma aan een analyse worden onderworpen. 
1. Aard en functies van het visserij-onderzoek 
1.1. Bewaking van de visbestanden 
Terwijl voor het visserijbeheer de soorten steeds meer in hun totaliteit moeten 
worden bekeken (multispecies), wordt de analyse van de toestand van de bestanden 
nog bijna uitsluitend per soort (monospecies) uitgevoerd. De visbestanden worden 
namelijk geëvalueerd met behulp van de populatiedynamiek. Deze evaluatie wordt 
bemoeilijkt doordat het fysiek onmogelijk is de individuele exemplaren van de 
bestanden te tellen, in tegenstelling met bij voorbeeld het bosbeheer. De omvang 
van de visvoorraden onttrekt zich grotendeels aan de waarneming. De vangsten van 
de vissersschepen, maar ook die van de onderzoeksvaartuigen verschaffen slechts 
relatieve gegevens over de beschikbare vis. Aangezien elke informatiebron 
bovendien zijn eigen beperkingen heeft, moeten de gegevens uit de commerciële 
vangsten en die van de onderzoeksvaartuigen tegen elkaar worden afgezet. 
- 2 -
Noodzakelijke gegevens : Gezien de specifieke kenmerken van de in het kader van 
het visserij-onderzoek ontwikkelde instrumenten voor bestandsevaluatie, moet 
prioriteit worden gegeven aan gegevens over de vissersvloten (capaciteit, 
doeltreffendheid, activiteiten), de commerciële vangsten en de samenstelling 
daarvan (statistieken over de aanvoer). Daarnaast is echter ook informatie nodig 
over het vangstrendement van de vissersvaartuigen en de onderzoeksschepen, en 
ook over de visserij-activiteiten. 
Deze studies hebben echter alleen zin, als ook nog aan twee andere criteria 
wordt voldaan : volledigheid en continuïteit. 
Volledigheid 
Het is nodig dat de totale vangsten van alle vloten die een bepaald bestand 
bevissen, worden geëvalueerd. De samenstelling naar leeftijdsklasse moet worden 
geraamd. Een zeer grondig, maar slechts een gedeelte van de vangsten bestrijkend 
onderzoek waarvan de resultaten niet naar de totale vangsten kunnen worden 
geëxtrapoleerd, is slechts van zeer weinig nut. Naar analogie moeten de ramingen 
van de bestandsgrootte ook het hele verspreidingsgebied van het betrokken 
bestand bestrijken. 
Continuïteit 
Aangezien een onmiddellijke en eenduidige diagnose onmogelijk is, kan alleen 
onderzoek van meerjarige gegevensreeksen de nodige antwoorden opleveren. Dit 
geldt in het bijzonder voor de meest gangbare evaluatietechnieken, waarvoor jaar 
na jaar systematisch de samenstelling naar leeftijdsklasse (of ten minste naar 
maat) van de totale vangsten moet worden geraamd. Wetenschappelijke visreizen op 
zee (surveys) zijn alleen nuttig wanneer daardoor van jaar tot jaar de relatieve 
bestandsgrootte kan worden vergeleken. Uit ervaring is gebleken dat vaak pas na 
een decennium een betrouwbare kwantitatieve diagnose kan worden gesteld. 
Voor het bepalen van de dynamiek van de geëxploiteerde mariene populaties, die 
de sleutel vormt voor een diagnose inzake de toestand van de visbestanden, zijn 
dus eerst en vooral databanken met meerjarige gegevens nodig. 
1.2. Andere punten van het visserij-onderzoek 
Hoewel visserijbeheer natuurlijk ondenkbaar is zonder instandhouding van de 
bestanden, moet daarbij echter behalve aan de biologische factoren ook aandacht 
worden besteed aan andere aspecten. 
Sociaal-economische aspecten 
De economische en sociale consequenties van de besluiten moeten worden 
geanalyseerd. Via bestudering van de populatiedynamiek wordt de relatie tussen 
visserij-inspanning en de te verwachten vangstontwikkeling onderzocht. Via 
economische studies is het mogelijk de visserij-inspanning te relateren aan 
kosten en werkgelegenheid, en de vangsten aan de inkomsten. Geen enkel onderdeel 
van het GVB mag los van zijn economische en sociale context worden gezien. Het 
verloop van de kosten en de samenhang daarvan met de intensiteit en de wijze van 
bevissing moeten worden geanalyseerd. In het bijzonder moet aandacht worden 
besteed aan het uitstralingseffect op het gebied van de werkgelegenheid. 
Visserij als economische activiteit vooronderstelt natuurlijk visbestanden van 
voldoende omvang, maar anderzijds moet er ook een afzetmarkt voorhanden zijn; de 
vraag op die markt moet specifiek worden bestudeerd. Nadenken over de 
visserij-activiteit brengt tenslotte ook mee dat bestudering van de integratie 
van deze activiteiten in de sociaal-economische structuur van de betrokken 
regio's niet over het hoofd mag worden gezien. 
- 3 -
Visserijtechniek 
De ontwikkeling van de vangsttechnieken en van steeds beter uitgeruste 
vissersvaartuigen speelt een doorslaggevende rol in de bio-economische dynamiek 
van de visserijsector. Deze factor geeft niet alleen de 
produktiviteitsverbetering, maar is ook een van de oorzaken van overbevissing. 
Het onderzoek op dit gebied omvat twee richtingen : de beschrijving van de 
huidige situatie en innovatie. Onderzoekers houden zich bij voorkeur bezig met 
innovatie, maar voor een goed visserijbeheer en meer bepaald een bio-economische 
benadering is een goede kennis van de doeltreffendheid en de selectiviteit van 
de al bestaande soorten vistuig en van de verschillende soorten vaartuigen 
eveneens onontbeerlijk. 
Verwerking en verduurzaming van de produkten 
Aangezien de maximumproduktie nooit groter zal kunnen zijn dan de 
reproduktiecapaciteit van de visbestanden, is het zaak maximaal economisch 
profijt te halen uit de vangst. Het onderzoek dient zich derhalve ook bezig te 
houden met methodes voor kwaliteitsbewaking in alle stadia vanaf de vangst tot 
de afzet. Verder moeten verwerkingsmogelijkneden worden ontwikkeld met het oog 
op de valorisatie van vangsten die niet rechtstreeks met een goede opbrengst 
kunnen worden afgezet. Tenslotte moet het onderzoek een bijdrage leveren aan de 
bepaling van analysetechnieken en normen die de consument de nodige waarborgen 
bieden ten aanzien van de conformiteit van de produkten, met name wat de 
hygiënische aspecten betreft. Ongeacht of deze waarborgen uiteindelijk volgen 
via regelgeving van de overheid of via vrijwillige controle door de producenten 
zelf, normvoorbereidend onderzoek is in ieder geval onmisbaar. 
Ecologische aspecten 
Tot nu toe is vooral aandacht besteed aan de populatiedynamiek, maar dat is niet 
het enige terrein van de visserijbiologie. De samenhang tussen de verschillende 
beviste bestanden mag niet worden veronachtzaamd. De predatierelaties kunnen een 
belangrijke rol spelen, en wanneer daarmee rekening wordt gehouden, kan dat de 
conclusies uit een louter op een soort gebaseerde (monospecies) benadering 
aanzienlijk veranderen. Studies naar de biologische interacties tussen de 
bestanden zijn jammer genoeg bijzonder kostbaar. Aan analyses die op 
verschillende soorten (multispecies) tegelijk betrekking hebben, kan alleen 
worden gedacht wanneer elk van de betrokken populaties intensief wordt gevolgd. 
Dergelijke analyses maken het verzamelen van de gegevens met het oog op de 
populatiedynamiek dus niet overbodig, maar zijn er in tegendeel volledig van 
afhankelijk. Daarnaast moeten ook andere gegevens worden verzameld, namelijk 
over de samenstelling van het voedselpakket en over het foerageergedrag van de 
verschillende bestanden; ook daarvoor geldt het criterium van volledigheid en in 
ruime mate ook het criterium continuïteit, in die zin dat alle jaargetijden en 
indien mogelijk verschillende jaren moeten worden bestreken. 
In het kader van de visserijbiologie moet ook aandacht worden besteed aan de 
invloed van milieufactoren op de bestanden, ongeacht of het natuurlijke 
fluctuaties dan wel door de mens veroorzaakte veranderingen betreft. In de 
vroegste biologische stadia zijn vissen het kwetsbaarst voor milieuvariaties, 
dit geldt met name voor het broed. Het voortplantingsresultaat loopt bijgevolg 
sterk uiteen van jaar tot jaar, zodat de jaarlijkse hoeveelheid vis die 
vangstrijp wordt (de recrutering genaamd) wel tot het honderdvoudige kan 
variëren, hetgeen sterke fluctuaties in de vangsten tot gevolg heeft. Tot dusver 
blijven de mechanismen waardoor deze fluctuaties worden bepaald wetenschappelijk 
nog grotendeels onverklaard. De studie daarvan is uiterst complex. Ook dit 
vereist de bovengenoemde gegevensbestanden die ook al nodig zijn voor de 
klassieke populatiedynamiek. 
- 4 -
Tevens zijn hiervoor geografisch en in de tijd samenhangende onderzoeken 
vereist. 
Ook over de milieu-effecten van de visserij zijn er steeds meer vragen. Dat 
betreft zowel de rechtstreekse milieuschade door het vistuig, als de bijvangsten 
van gevoelige soorten, zoals zeezoogdieren. Het betreft echter ook meer 
indirecte gevolgen, zoals veranderingen in de voedselketen als gevolg van de 
vangsten en de teruggooi van vis (discards). Om het milieuaspect te kunnen 
aanpakken, moet een kwantitatieve mariene ecologie worden ontwikkeld; deze staat 
nu nog in de kinderschoenen, afgezien dan van de populatiedynamiek van de 
beviste mariene populaties. 
Interdisciplinair onderzoek 
Voor een adequate besluitvorming in het kader van het GVB moeten analyses worden 
uitgevoerd waarbij rekening wordt gehouden met de biologische, de economische, 
de sociale en de technische dimensie. Er moeten dus specialisten uit de 
verschillende disciplines worden ingeschakeld die onderling nauw samenwerken. 
Uit ervaring is gebleken dat dit een zeer moeilijke opgave is. In elke 
discipline hebben wetenschappers vaak weinig op met randonderzoek. 
Interdisciplinaire onderwerpen blijven daardoor onderbelicht, omdat elke 
discipline van oordeel is dat anderen zich daarmee bezig moeten houden. Daardoor 
zijn er fundamentele leemten die het onmogelijk maken een totaalbeeld van de 
bio-economische mechanismen te verkrijgen. Bovendien is het moeilijk de 
afdelingen waar de diverse specialisten werkzaam zijn tot samenwerking te 
bewegen, aangezien deze vaak tot verschillende instellingen behoren. 
1.3. Het visserij-onderzoek in breder perspectief 
1.3.1. Toegepast onderzoek en toepassing van onderzoeksresultaten 
Ten aanzien van het visserij-onderzoek, dat per definitie onderzoek met 
toepassing van innoverende methoden is, wordt een tweeslachtige houding 
aangenomen. De beleidsmakers verwachten snelle en precieze adviezen, zonder dat 
daarvoor altijd de nodige middelen beschikbaar worden gesteld, en willen dat het 
onderzoek op hun eisen wordt afgesteld. In wetenschappelijke kringen wordt dit 
werk als weinig vernieuwend beschouwd, en meer gezien als een toepassing van 
onderzoek dan als echt onderzoek. Dit zou alleen een kwestie van woordgebruik 
kunnen zijn; de werkzaamheden voor het uitbrengen van adviezen moeten immers 
toch worden uitgevoerd, of zij als onderzoek worden beschouwd of niet. De 
concurrentie tussen de verschillende disciplines om subsidies is echter zo dat 
het visserij-onderzoek zeer nadelige gevolgen van deze situatie kan ondervinden. 
De ernstigste problemen zijn te verwachten, wanneer het onderzoek zowel valt 
onder het ministerie voor wetenschappelijk onderzoek als onder het ministerie 
voor visserij, en daarbij de middelen door het eerste ministerie worden 
gefourneerd en de vragen door het tweede. 
Hier komt bij dat de mariene ecologen zich niet noodzakelijk rekenschap geven 
van het feit dat in het kader van het visserij-onderzoek voor het vervullen van 
de adviserende functie eigen methodes heeft uitgewerkt die van het grootste nut 
zullen zijn voor het ontwikkelen van een kwantitatieve en op het werken met 
modellen gebaseerde aanpak van het beheer van de ecosystemen. Meer in het 
algemeen kan worden gesteld dat slechts zeer weinig gebruik is gemaakt van de 
mogelijkheid om innoverend onderzoek op te zetten op basis van de problemen die 
door de visserij-experts (d.w.z. sterk praktijkgerichte wetenschappers op het 
gebied van visserij) zijn behandeld, de daarbij gebruikte methodes en vooral de 
in dat verband verzamelde gegevens. 
- 5 -
1.3.2. Particuliere sector 
Het aandeel van de particuliere sector in het visserij-onderzoek is nog vrij 
beperkt. Bepaalde onderzoekterreinen kan alleen de overheid aan (b.v. raming van 
de visbestanden in zones die onder meer dan één Staat ressorteren, vraagstukken 
op het gebied van hygiëne en volksgezondheid). Op bepaalde gebieden, bij 
voorbeeld verbetering van het vistuig, kan het particuliere initiatief 
verwachten dat op termijn onderzoek en innovatie economisch profijt zullen 
opleveren, maar die situatie is voor visserij-onderzoek eerder zeldzaam. 
De economische activiteit is ook vaak verspreid over een groot aantal kleine en 
middelgrote bedrijven, meestal trouwens eerder kleine bedrijven, die niet het 
vermogen hebben om te investeren in onderzoek op middellange en lange termijn. 
De overheid moet dus het initiatief nemen om de nodige kennis te verzamelen, 
zodat het algemeen belang op lange termijn veilig wordt gesteld. Daar moet zij 
zich op concentreren en op het gebied van vistuigtechnologie bijvoorbeeld moet 
zij dus onderzoek inzake selectiviteitsverbetering voorrang geven boven 
onderzoek ter verhoging van de vangst per trek. 
1.3.3. Internationale organisaties 
Het verspreidingsgebied van de meeste bestanden valt niet samen met de grenzen 
van de exclusieve economische zones van de Staten. Het onderzoek dient dus op 
supranationaal niveau te worden gecoördineerd. De rol en de structuur van de 
internationale organisaties voor beheer en/of onderzoek variëren, maar worden 
gekenmerkt door de volgende twee constanten : opstelling van gecoördineerde 
programma's en advisering over het beheer van de bestanden. 
Voor de visbestanden in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan en 
aangrenzende zeeën (maar niet in de Middellandse Zee) is het erkende 
wetenschappelijke forum de Internationale Raad voor het Onderzoek van de Zee 
(ICES), waarin 17 landen zitting hebben, waaronder 9 Lid-Staten. Bovendien heeft 
de Gemeenschap binnen deze organisatie de status van waarnemer. Jaarlijks wordt 
in het kader van de ICES door een twintigtal werkgroepen de situatie van de 
bestanden per soort of per regio geanalyseerd. De resultaten en conclusies van 
deze werkgroepen worden samengevat door de Adviescommissie inzake Visserijbeheer 
(Advisory Committee for Fisheries Management), die tweemaal per jaar het advies 
van de ICES opstelt. 
In de Middellandse Zee wordt het visserij-onderzoek gecoördineerd door 
verschillende organisaties. De Internationale Commissie voor het 
Wetenschappelijk Onderzoek van de Middellandse Zee (ICSEM) is een organisatie 
met een algemene wetenschappelijke opdracht, terwijl de Algemene Visserijraad 
voor de Middellandse Zee (GFCM), die nauwe banden met de FAO onderhoudt, een 
goed gebruik van de visbestanden moet bevorderen en daarbij steunt op specifiek 
onderzoek. 
Daarnaast zijn er nog andere internationale organisaties, onder andere de 
Visserij-organisatie voor het Noordwestelijk deel van de Atlantische Oceaan 
(NAFO), de Visserijcommissie voor het Noordoostelijk Deel van de Atlantische 
Oceaan (NEAFC), de Internationale Commissie voor de Instandhouding van 
Tonijnachtigen in de Atlantische Oceaan (ICCAT), het Visserijcomité voor het 
Centraaloostelijke Deel van de Atlantische Oceaan (COPACE), de Organisatie voor 
de Instandhouding van de Zalm in de Noordatlantische Oceaan (NASCO) en de 
Internationale Walvisvaartcommissie (IWC). Een aantal daarvan beschikt over een 
eigen onderzoekstructuur (NAFO, ACCAT, COPACE, IWC). 
- 6 -
De internationale beheersorganisaties brengen vaak advies uit in de vorm van 
niet-bindende aanbevelingen : het staat de bij deze organisaties aangesloten 
Staten dus vrij die niet op te volgen. Deze internationale organisaties kunnen 
bovendien alleen goed functioneren, als hun leden de nodige basisinformatie 
verstrekken. Deze informatie vermindert zowel in kwaliteit als kwantiteit. 
2. Middelen en structuren 
2.1. De Lid-Staten 
In de meeste Lid-Staten ressorteert het visserij-onderzoek van overheidswege 
enerzijds onder het ministerie voor visserij en anderzijds onder het ministerie 
voor onderzoek. Overal bestaat een structuur die het ministerie voor visserij 
adviseert over kwesties i.v.m. het GVB. Deze structuur is over het algemeen 
rechtstreeks verbonden met een instituut dat het leeuwedeel van het 
visserij-onderzoek voor zijn rekening neemt. Dit is echter niet altijd het 
geval. Aanverwant onderzoek, van meer fundamenteel karakter, wordt, vaak binnen 
een universitair kader, uitgevoerd door diverse laboratoria en instituten. 
De hoofdindruk van de situatie in de verschillende Lid-Staten is de 
heterogeniteit. De verschillen gelden in de eerste plaats voor de omvang van de 
middelen die door de Lid-Staten beschikbaar worden gesteld. Voor bepaalde landen 
kan aan de hand van de totale begrotingscijfers de financiële inspanning 
nauwkeurig worden beoordeeld, maar dat is jammer genoeg niet de regel. Een 
eenvoudige vergelijking van het aantal onderzoekers of onderzoeksvaartuigen laat 
echter grote verschillen zien. Deze vallen niet te verklaren uit de verhouding 
in de waarde van de aanvoer of door de omvang van de respectieve exclusieve 
economische zones. Historische factoren spelen hierbij ongetwijfeld een 
doorslaggevende rol. Wat daar ook de reden van zij, bepaalde Lid-Staten besteden 
aan het visserij-onderzoek minder dan hetgeen redelijkerwijs van hen zou mogen 
worden verwacht als bijdrage aan de ontwikkeling van de kennis die nodig is voor 
het GVB. Deze Lid-Staten gebruiken niettemin regelmatig de wetenschappelijke 
onzekerheid op bepaalde punten als argument om de besluitvorming over mogelijk 
impopulaire beheersmaatregelen uit te stellen. 
Bovenbedoelde verschillen en leemten komen nog duidelijker aan het licht wanneer 
de situatie in bepaalde disciplines, te beginnen met visserij-economie, wordt 
geanalyseerd. Alleen een zeer klein aantal Lid-Staten beschikt over 
gespecialiseerde teams. Hetzelfde geldt voor gespecialiseerde statistici. In 
verschillende Lid-Staten ontbreekt het daar volledig aan, terwijl het 
visserij-onderzoek juist in heel sterke mate kwantitatief is gebaseerd. 
De verschillen tussen de Lid-Staten komen ook tot uiting in de organisatie van 
het visserij-onderzoek. In sommige Lid-Staten is het onderzoek ondergebracht bij 
één enkel instituut, dat alle betrokken onderzoekgebieden en het grootste 
gedeelte van de visserijsector van die Lid-Staat bestrijkt. In andere Lid-Staten 
zijn de visserij-experts, afhankelijk van hun specialisme en/of hun geografische 
standplaats, ondergebracht bij verschillende instituten. 
- 7 -
De relaties met de overheidsdiensten die "commerciële" statistische gegevens 
moeten verzamelen, verschillen ook sterk. In sommige Lid-Staten is er een nauwe 
relatie, waardoor de kwaliteit van de door de functionarissen van de betrokken 
instanties verzamelde gegevens kan worden verbeterd en deze instanties het nemen 
van monsters kunnen overnemen van de onderzoekinstellingen. In andere Lid-Staten 
is de band echter veel losser. 
2.2. Actiemiddelen van de Commissie 
Door het onderzoek te coördineren, moet de efficiency kunnen worden vergroot. 
Dit geldt met name voor het visserij-onderzoek waarbij, zoals in punt 1 is 
opgemerkt, studies over een beperkt geografisch gebied in de meeste gevallen 
onbruikbaar zijn. Er moet dus worden gezorgd voor regelmatige uitwisseling 
tussen onderzoekers uit de verschillende Lid-Staten, vooral daar waar de 
samenwerking tot dusver het minst ontwikkeld was. Wetenschappelijke teams uit de 
meeste Lid-Staten aan de Noordzee (Denemarken, Verenigd Koninkrijk, Nederland, 
België en Frankrijk) werken al sinds lang samen, hoofdzakelijk in het kader van 
de werkgroepen van de ICES. In de afgelopen jaren is als gevolg van de 
toetreding van Spanje en Portugal in 1986 ook in zuidelijker gelegen gebieden 
een vorm van samenwerking ontstaan, met name in de Golf van Biskaje. Buiten de 
Noordzee en aangrenzende zeeën is de samenwerking echter nog niet sterk 
ontwikkeld. 
2.2.1. Studies 
Onder studies wordt in dit verband verstaan werkzaamheden die een antwoord geven 
op specifieke vragen en waarvan de resultaten rechtstreeks toepasbaar zijn in 
het GVB. 
Voordat het visserij-onderzoek in het tweede communautaire kaderprogramma 
(FAR-Programma) werd ondergebracht, heeft de Commissie wat betreft de 
communautaire visserijsector vrijwel uitsluitend steun verleend voor 
onderzoekactiviteiten inzake biologische aspecten. De bedoeling van dergelijke 
studies is om de basisgegevens te verkrijgen voor de toepassing van het GVB en 
met name voor de vaststelling van de TAC's en de technische maatregelen 
(maaswijdte, gesloten gebieden, enz.). Dit soort onderzoek heeft de 
ontwikkelingen in het GVB steeds op de voet gevolgd. Door de geringe omvang van 
de daarvoor beschikbare begrotingsmiddelen (1,1 miljoen ecu voor 1992) konden de 
diensten van de Commissie slechts op beperkte schaal en incidenteel optreden. 
Aangezien voor 1993 aanzienlijk meer middelen beschikbaar zijn gesteld (4 
miljoen ecu) en de taakstelling is uitgebreid tot bio-economische studies, zal 
doelmatiger kunnen worden gewerkt. 
Om het vinden van een oplossing voor dringende specifieke problemen te 
vergemakkelijken, heeft de Raad in 1991 zijn goedkeuring gehecht aan 
Verordening (EEG) nr. 3499/91 tot vaststelling van een communautair kader voor 
studies en proefprojecten met betrekking tot de instandhouding en het beheer van 
de visbestanden in de Middellandse Zee. Voor 1991 en 1992 was daarvoor 
5 miljoen ecu aan communautaire middelen uitgetrokken. Voor 1993 is een bedrag 
van 3 miljoen ecu beschikbaar. 
Daarnaast is op ad hoc basis, afhankelijk van incidenteel beschikbare 
begrotingsmiddelen, voor een aantal studies communautaire steun verleend door de 
verschillende afdelingen van Directoraat-generaal XIV. In dit verband dienen met 
name de regionale studies op sociaal-economisch gebied te worden vermeld die het 
Directoraat Structuur van DG IV heeft gefinancierd (circa 1,2 miljoen in de 
periode 1991/1992). 
- 8 -
Tenslotte is in 1992 een bedrag van 0,5 miljoen ecu bestemd voor de financiering 
van speciale studies inzake de bescherming van mariene soorten die niet het 
voorwerp zijn van gerichte visserij. Het doel van deze studies is na te gaan met 
welke midddelen, inclusief het permanent of tijdelijk voor de visserij sluiten 
van bepaalde gebieden, de door de visserij veroorzaakte schade aan andere 
soorte*n dan die waarop wordt gevist, kan worden verminderd. 
2.2.2. Onderzoekprogramma's 
Sinds 1988 is de Gemeenschap via de kaderprogramma's voor onderzoek zeer actief 
betrokken bij het visserij-onderzoek in Europa. In tegenstelling tot de 
eerdergenoemde studies, zijn deze onderzoekwerkzaamheden gericht op de 
middellange en lange termijn, en gelden daarbij innovatie en wetenschappelijke 
topkwaliteit als prioriteiten. 
Sedert de invoering van het Tweede Kaderprogramma voor O & TO van de Gemeenschap 
is het onderzoek in de sectoren visserij en aquacultuur onderdeel van de 
meerjarige programmering van de Gemeenschap. 
In dit verband is het FAR-Programma (1988-1992) het eerste communautaire 
programma dat specifiek betrekking had op visserij-onderzoek. In het kader van 
dit programma werd hoofdzakelijk financiële steun voor onderzoekprojecten 
verstrekt, maar kon ook via andere middelen de coördinatie van het onderzoek op 
communautair niveau worden ondersteund. 
Voor FAR zijn drie oproepen tot het indienen van voorstellen gepubliceerd; uit 
de reacties hierop werden 127 onderzoekprojecten geselecteerd voor financiering. 
Aan deze projecten wordt meegewerkt door 236 onderzoekcentra en het totaalbedrag 
aan communautaire steun is ruim 31 miljoen ecu. 
Voor 38 acties voor coördinatie van het onderzoek (werkbijeenkomsten, 
studiebijeenkomsten, conferenties, vorming van databanken, publikaties, enz.) is 
communautaire steun verleend. Voorts zijn 14 beurzen gefinancierd. 
Voor de periode 1991-1995 is het landbouwkundig en agro-industrieel onderzoek, 
dat ook visserij-onderzoek omvat, gegroepeerd in het AIR-Programma, dat deel 
uitmaakt van het Derde Kaderprogramma voor onderzoek en technologische 
ontwikkeling van de Gemeenschap. Als onderdeel van ditzelfde kaderprogramma is 
een specifiek programma inzake menselijk kapitaal en mobiliteit aangenomen dat 
als doel heeft dat meer personeel beschikbaar komt voor onderzoek en 
technologische ontwikkeling. 
Het AIR-Programma^) wordt in de eerste plaats uitgevoerd via 
onderzoekprojecten voor gezamenlijke rekening en via acties voor de coördinatie 
van onderzoek op het terrein van dit programma dat door andere instanties dan dé 
Gemeenschap wordt gefinancierd. Daarnaast is ook voorzien in flankerende 
maatregelen. Deze omvatten de organisatie van studiebijeenkomsten, 
werkbijeenkomsten, conferenties, studies, de toekenning van beurzen, enz... 
(1) Het AIR-Programma omvat ook demonstratieprojecten die erop gericht zijn om 
op een schaal die de industriële praktijk benadert de technische 
betrouwbaarheid en de economische levensvatbaarheid aan te tonen van een 
nieuw project en/of een nieuwe technologie waarvan de deugdelijkheid reeds 
op kleine schaal is bewezen. De visserijsector komt hiervoor echter niet in 
aanmerking. 
- 9 -
Naar aanleiding van de eerste oproep tot het indienen van voorstellen in het 
kader van het AIR-Programma (uiterste datum 31 januari 1992), zijn 776 projecten 
binnengekomen waarvan er 99 betrekking hadden op de visserij en de aquacultuur. 
Na beoordeling zijn 18 projecten geselecteerd voor financiering; de 
communautaire steun bedraagt ruim 14 miljoen ecu. 
Op het gebied van visserijbeheer en met name vangsttechnieken bleek het aantal 
voorstellen van hoog wetenschappelijk gehalte beperkt te zijn. Bovendien 
betroffen deze voorstellen hoofdzakelijk programma's voor routineonderzoek 
zonder veel innovatie. Geïntegreerde projecten die ten minste twee van de drie 
onderwerpen biologie, vistuigtechnologie en visserij-economie bestreken, waren 
zeldzaam. 
2.2.3. Specifieke acties 
Naast de in de voorgaande punten beschreven middelen van de Gemeenschap voor 
steun voor onderzoek, die in feite de belangrijkste zijn, bestaan er ook 
specifieke acties waarvan de belangrijkste hierna worden vermeld. 
Om het communautaire onderzoek te laten aansluiten op de bestaande nationale 
structuren, wordt sinds 1989 jaarlijks een vergadering belegd van de directies 
van het visserij-onderzoek in de Lid-Staten. Dit is destijds een initiatief 
geweest van het Spaanse voorzitterschap. Deze vergaderingen worden voorgezeten 
door de directie van het onderzoek in de Lid-Staat die op dat moment het 
voorzitterschap bekleedt. De Commissie vervult hierbij een ondersteunende rol en 
laat de binnen DG XIV voor het onderzoek verantwoordelijke ambtenaren aan de 
vergaderingen deelnemen. Deze vergaderingen maken het mogelijk op het hoogste 
niveau de stand van het visserij-onderzoek in de EEG te evalueren. De jongste 
vergadering is in mei 1992 in Portugal gehouden; de conclusies daarvan hebben 
mede als grondslag voor deze mededeling gediend. 
De rol van de Internationale Raad voor het Onderzoek van de Zee (ICES) is reeds 
genoemd. Met het oog op een goed beheer van het gemeenschappelijk visserijbeleid 
vraagt de Commissie het ICES steeds vaker om wetenschappelijk advies. Als 
tegenprestatie voor de door haar adviesaanvragen veroorzaakte kosten, draagt de 
Commissie daarom bij aan de begroting van deze internationale organisatie. 
In het kader van de studies en proefprojecten met betrekking tot de 
instandhouding en het beheer van de visbestanden in de Middellandse Zee, is 
voorts financiële steun verleend voor de bouw van een onderzoekschip voor de 
Middellandse Zee (NAFMED). 
2.2.4. Het WTCV en werkgroepen daarvan 
Met het oog op een dialoog tussen wetenschappers en de Commissie over het 
visserijbeheer is in 1979 een speciale structuur in het leven geroepen, namelijk 
het Wetenschappelijk en Technisch Comité voor de Visserij (Scientific Committee 
for Fisheries Management - STCF). Het WTCV is samengesteld uit wetenschappers 
uit de Lid-Staten die door de Commissie worden aangeduid op basis van 
voordrachten van de nationale autoriteiten. Dit comité wordt zowel geraadpleegd 
over de via TAC's en quota's beheerde bestanden, als over de overige onderwerpen 
van het GVB (technische maatregelen, structuurbeleid, enz.). 
- 10 -
Wat de bestanden in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan en de 
aangrenzende zeeën betreft, is er een sterke overlapping met het werk van de 
Adviescommissie voor Visserijbeheer in ICES-verband, maar de doublures zijn 
geleidelijk weggewerkt. Het WTCV verschilt echter doordat in dit comité ook 
economen zitten, terwijl de ICES zich traditioneel zuiver met biologische en 
technische aangelegenheden bezighoudt. Krachtens de nieuwe basisverordening 
inzake het GVB^) moet de economische dimensie van het WTCV nog aan belang 
winnen; daarom ook heet het WTCV voortaan het Wetenschappelijk, Technisch en 
Economisch Comité voor de Visserij (WTECV). 
Door de sterke inschakeling van het WTCV bij de communautaire besluitvorming 
heeft het zich ook moeten bezighouden met nieuwe multidisciplinaire problemen. 
In dat verband is, met directe steun van DG XIV, een permanente werkgroep 
gecreëerd om het economische en biologische onderzoek m.b.t. de Noordzee op 
elkaar af te stemmen. Het laat zich aanzien dat deze regionale benadering in de 
toekomst ook elders zal worden gevolgd. 
3. Actuele problemen in verband met het visserij-onderzoek in de EEG 
3.1. Belangrijkste leemten 
3.1.1. Wetenschappelijk personeel 
Het visserij-onderzoek is een zeer gespecialiseerde sector en vraagt een 
hooggekwalificeerd wetenschappelijk kader. De beste laboratoria in Europa hoeven 
qua wetenschappelijk niveau niet onder te doen voor instellingen elders in de 
wereld. Dit geldt echter niet voor alle Lid-Staten en zelfs daar waar het 
huidige niveau bevredigend is, zullen diverse problemen overwonnen moeten worden 
om dit peil te behouden. 
In de meeste Lid-Staten is het wetenschappelijk kader aan het vergrijzen. Door 
de bezuinigingen van de laatste jaren zijn minder jonge onderzoekers in dienst 
genomen. Voorts is het imago van het visserij-onderzoek niet altijd attractief 
voor jonge wetenschappers. Economisch gezien is de visserij geen bedrijfstak in 
expansie. Het onderzoek wordt meestal verricht, d.w.z. dat specifieke opdrachten 
worden gegeven, en wel zozeer dat de aanhangers van fundamenteel onderzoek 
spreken van systematische oriëntatie door de opdrachtgevers. Bovendien wordt het 
visserij-onderzoek vaak niet naar waarde geschat door de beroepsgroep ten 
behoeve waarvan het wordt uitgevoerd, namelijk de vissers. In deze situatie is 
het moeilijk wetenschappers te vinden die dit werk willen doen. Dit verschijnsel 
doet zich met name voor op bepaalde gebieden, zoals de statistiek en de 
econometrie, waarop vanuit de particuliere sector, die als een aantrekkelijke 
werkgever wordt beschouwd, een sterke vraag naar gekwalificeerd personeel 
bestaat. 
Het beschikbare aantal onderzoekers van hoog niveau is daardoor beperkt. Voorts 
dreigt in toenemende mate het risico dat het visserij-onderzoek, dat steeds 
gespecialiseerder wordt, het contact met andere disciplines verliest. 
3.1.2. Heterogeniteit en geografisch isolement 
De verschillen tussen de Lid-Staten in beschikbare middelen en 
organisatiestructuur en de duurzame internationale samenwerking in het 
Noordzeegebied, die in andere kustgebieden ontbreekt, zijn reeds vermeld. 
(1) Verordening (EEG) nr. 3760/92 van 20.12.1992. 
PB nr. L 38"? van 31.12.1992, blz. 1. 
- 11 -
Deze verschillen in situatie bemoeilijken een communautaire actie. Wat in een 
bpeaald gebied routine is, is nieuw in een ander. /Wat het wetenschappelijke niveau 
betreft, zijn equipes die onderzoek doen ten aanzien van visserij waarover veel 
minder onderzoekervaring beschikbaar is, ernstig in het nadeel bij een algemene 
oproep voor het indienen van onderzoekprojecten. Dit is de reden waarom er een 
speciale begrotingslijn is vastgesteld voor de Middellandse Zee. Een te sterke 
bescherming daarentegen zou de betrokken equipes het voordeel van de stimulans van 
concurrentie ontnemen. 
De wetenschappelijke uitwisseling tussen de Middellandse Zee en de Noordzee ia héél 
beperkt gebleven. Het is overigens een feit dat de problemen niet strikt 
vergelijkbaar zijn. De discussies over de mogelijkheid om de in het kader van het 
GVB vastgestelde maatregelen voor het beheer van de visbestanden uit te breiden tot 
de Middellandse Zee hebben aangetoond dat het ondenkbaar is in de richting te gaan 
van een fijnmazig beheer met TAC's en jaarlijkse quota. Daarmee wordt ook vermeden 
dat voor de betrokken bestanden systematisch jaarlijks nieuwe evaluaties worden 
gemaakt, maar het neemt anderzijds niet weg dat, zoals in punt 1.1 is gezegd, 
volledigheid en continuïteit in de gegevens nodig zijn. Uit het onderzoek van de 
laatste jaren, dat met name is verricht onder impuls van DG XIV, meer in het 
bijzonder in het westen van de Middellandse Zee, is gebleken dat de beginselen en 
het instrumentarium van de populatiedynamiek erg nuttig zijn. Het 
Noordzeegebied^1) heeft groot voordeel gehad van de intensieve samenwerking die 
daar, als gevolg van de zeer oude internationale verschillen over de visserij, tot 
ontwikkeling is gekomen. Het is absoluut noodzakelijk dat, althans binnen de 
Gemeenschap, voor de Atlantische Wateren en de Middellandse Zee, een soortgelijke 
samenwerking tot stand komt, ook al kan er anderzijds geen sprake van zijn de 
zaken te transponeren waar dat overbodig is. 
3.1.3. Zwakke situatie wat betreft het onderzoek op het gebied van economie en 
milieu 
Tot nu toe is het beheer van de visbestanden in de eerste plaats gebaseerd op de 
wetenschappelijke adviezen van specialisten van dé populatiedynamiek. De 
sociaal-economische effecten van het beheer van de visbestanden op het 
bedrijfsleven, de ontwikkeling van de vloot, de positie van de visserij in de 
economie in het algemeen, worden nog weinig bestudeerd, hoewel de Raad en de 
Commissie grondiger onderzoek ter zake wensen en ook hebben gestimuleerd via 
programma's in het kader waarvan financiële bijstand kan worden verleend voor de 
vorming van samenwerkingsverbanden voor dergelijk onderzoek. 
Het visserij-economisch onderzoek in Europa is nog in een ontwikkelingsfase. Om 
echt van invloed te zijn, dient deze discipline ervoor te zorgen dat zij de 
beschikking krijgt over de nodige instrumenten en methodes. De internationale 
organisatie voor de coördinatie van dergelijk onderzoek en voor de vorming van 
gemeenschappelijke databanken begint op gang te komen. 
Een soortgelijk probleem bestaat er wat betreft het onderzoek over de wederzijdse 
beïnvloeding van visserij en milieu. Veel instituten in Europa besteden een 
belangrijk deel van hun begroting aan milieu-onderzoek, maar de relaties tussen 
specialisten op het gebied van algemene mariene ecologie en de visserij-experts 
zijn nog te gering. Voorts wordt het ecologisch onderzoek over de visserij vaak 
nog altijd op nationale of zelfs plaatselijke schaal verricht. De Internationale 
Raad voor het Onderzoek van de Zee heeft op dit gebied een rol van cruciale 
betekenis. Maar deze Raad kan niet alles en heeft met name geen bevoegdheid voor 
de Middellandse Zee. 
(1) De morfologie van het continentale plat in de Middellandse Zee brengt mee dat 
het daar minder voorkomt dat dezelfde bestanden door meerdere landen worden 
bevist. 
- 12 -
3.1.4. Specifieke problemen van de evaluatie van de visbestanden 
De in punt 1 beschreven activiteiten voor de evaluatie van de visbestanden, die 
nodig zijn voor het beheer van de visserij, maar ook voor het meer fundamentele 
onderzoek, worde nog altijd onvoldoende uitgevoerd. In bepaalde gebieden lijkt er 
zelfs een achteruitgang te zijn. 
Er kunnen twee oorzaken worden aangewezen, waarvan de invloed echter van Lid-Staat 
tot Lid-Staat varieert : de verlaging van de budgettaire middelen voor het 
visserij-onderzoek en de al genoemde concurrentie die de evaluatie van de 
visbestanden ondervindt van ander onderzoek. 
De relatief dalende economische betekenis van de visserijsector kan leiden tot een 
vermindering van de overheidsuitgaven of een verlegging van de verantwoordelijkheid 
voor het onderzoek naar de particuliere sector. De competitie met het meer 
fundamentele onderzoek is reeds geanalyseerd. Verder is het zo dat, wanneer het 
gaat om internationale bestanden, de directe resultaten van het werk vaak bestemd 
zijn voor supranationale (al dan niet wetenschappelijke) organisaties. Dat kan dé 
motivatie van de Lid-Staten verminderen. Er bestaat dan ook een tendens, die wordt 
gerechtvaardigd met korte-termijnargumenten van kosten en baten op nationaal 
niveau, om niet meer deel te nemen aan internationale programma's voor het 
verzamelen van basisgegevens over bestanden die voor de betrokken Lid-Staat 
economisch minder belangrijk zijn. Als deze tendens zou doorzetten, zou de 
basisinformatie die nodig is voor de evaluatie van de bestanden komen te ontbreken. 
De beleidsbepalende instanties zijn echter steeds grotere consumenten van 
wetenschappelijke adviezen geworden, niet alleen over de situatie van de bestanden, 
maar ook over de ermee verband houdende milieuproblemen. Deze situatie heeft de 
visserij-experts ertoe gedwongen hun ramingen voortdurend met de werkelijkheid te 
vergelijken en daardoor meegebracht dat zij steeds meer repetitieve taken moeten 
uitvoeren. De eerste consequentie daarvan is dat het wetenschappelijk personeel 
minder beschikbaar is voor innoverend onderzoek, omdat immers het bijwerken van de 
diagnose over de situatie van de visbestanden het grootste gedeelte van de middelen 
vergt. Op die manier wordt de kloof tussen de visserij-experts en de 
wetenschappelijke wereld steeds groter. 
Er ontstaat zelfs een vicieuze cirkel. De verlaging van de beschikbare financiële 
middelen in de Lid-Staten verplicht de wetenschappers er namelijk toe om externe 
financiering te zoeken (bijvoorbeeld de onderzoekprogramma's van de Gemeenschap). 
Voor deze programma's worden echter innoverende projecten gevraagd en routinewerk 
kan dus moeilijk worden geaccepteerd. 
Het is zelfs niet zeldzaam dat de taak van de wetenschapsmensen wordt bemoeilijkt 
door de dalende kwaliteit van de overheidsstatistieken. De bepalingen van het GLB 
hebben namelijk geleid tot een steeds sterkere tendens tot fraude. 
3.1.5. Het onderzoek over de visserijtechniek 
Met de ontwikkeling van het GVB zal meer belang worden gehecht aan het beheer van 
de input, d.w.z. de visserij-inspanning. Ook zullen selectieve methoden worden 
ontwikkeld om de visbestanden zo goed mogelijk te benutten en het effect van de 
visserij op de mariene ecosystemen te verminderen. De twee hoofdlijnen wat betreft 
het toekomstige onderzoek op het gebied van de visserijtechniek zijn dan ook : 
- 13 -
- kwantificering van de relatie tussen de vangstcapaciteit enerzijds en de 
kenmerken van de vaartuigen en van het vistuig anderzijds; 
- selectiviteit. 
Het Europese onderzoek is wat deze twee onderwerpen betreft niet voldoende 
ontwikkeld. 
Het eerste onderwerp vergt nauwe samenwerking tussen technici en biologen, en een 
vermogen om zowel te redeneren in vaartuigen als in uitrusting en vistuig. 
Samenwerking met economen is absoluut nodig om, wat betreft de veranderingen in dé 
samenstelling van de vloten, goed te kunnen begrijpen welke economische factoren de 
keuze van de betrokkenen hebben bepaald, ongeacht of het gaat om de vernieuwing van 
een vaartuig of van de uitrusting of om de keuze voor een bepaalde tak van 
visserij. 
Het belang van deze kwesties is duidelijk gebleken bij de besprekingen over het 
derde meerjarige oriëntatieprogramma voor de vloten. Het kan alleen nog maar groter 
worden gezien de betekenis die in de nieuwe basisverordening aan het beheer van de 
visserij-inspanning is toegekend. De relatie die wordt gelegd tussen het beheer van 
de bestanden en de visserij-inspanning veronderstelt immers een zeer gedegen kennis 
over de factoren die bepalend zijn voor de efficiency van ieder vaartuig en over de 
inbreng van de verschillende factoren die samen de visserij-inspanning uitmaken. 
Ook het selectiviteitsonderzoek moet dringend verder worden ontwikkeld. Een van de 
meest urgente problemen die de beheerders van de visserij moeten oplossen is dat 
van de teruggooi (discards). Dit is een ernstige en algemeen voorkomende praktijk : 
zelfs in het Middellandse-Zeegebied is het, ondanks de grote en gevarieerde 
plaatselijke vraag naar visserijprodukten een doodnormale zaak. Door betere kennis 
over de selectiviteit van de verschillende soorten vistuig zal men de huidige 
problemen bij de gemengde visserij niet kunnen wegwerken, maar in ieder geval wel 
kunnen verminderen. 
Eenrzijds dient dus, daar waar het nog niet bestaat, onderzoek over vistuig op gang 
te worden gebracht en daar waar het wel bestaat dit onderzoek te worden 
geconcentreerd op prioritaire doelstellingen. 
3.2. Beperkingen van de Commissie wat betreft de middelen voor en de wijze van 
optreden ten aanzien van het visserij-onderzoek 
Uit punt 2.2 blijkt dat de Commissie over belangrijke middelen beschikt om het 
visserij-onderzoek in Europa te bevorderen en te coördineren. Toch zijn het niet 
noodzakelijk de passende instrumenten en ook zijn ze niet altijd voldoende. 
3.2.1. Grenzen van de mogelijkheden via oproepen voor voorstellen 
De Commissie kan slechts projecten financieren via uitnodigingen voor voorstellen. 
Deze methode garandeert duidelijkheid bij de selectie van de voorstellen. Zij biedt 
de beste waarborgen wat betreft de kwaliteit van de voorstellen, voor zover de 
ingezonden voorstellen van niveau zijn. Het is echter veel moeilijker om te 
waarborgen dat alle geselecteerde projecten overeenstemmen met de prioriteiten. Het 
is niet mogelijk dirigerend op te treden bij de voorbereiding van de voorstellen. 
Voor bepaalde onderwerpen die van belang zijn voor het beheer van het 
gemeenschappelijk visserijbeleid, zoals bijvoorbeeld de visserijtechniek, zijn te 
weinig voorstellen ingediend en ook was de kwaliteit te laag. Over het eerder 
- 14 -
genoemde onderwerp kwantificering van de vangstcapaciteit is bij de twee oproepen 
in het kader van AIR slechts één voorstel ontvangen. 
Het dagelijkse beheer van het GVB veroorzaakt een stijgende vraag naar vaak korte 
studies over welbepaalde onderwerpen naar aanleiding van urgente problemen. De 
administratieve procedures van de communautaire onderzoekprogramma's impliceren 
vaak lange onderhandelingen voordat de in het kader van het contract uit te voeren 
werkzaamheden worden vastgesteld en het contract wordt ondertekend. In die 
omstandigheden kan vrijwel niet worden gedacht aan steun voor onderzoek waarvan dé 
resultaten op korte termijn bekend moeten zijn. Verder zijn de instanties in elke 
Lid-Staat die een nuttige bijdrage kunnen leveren slechts beperkt in aantal en gaat 
het daarbij meestal om het nationale onderzoekinstituut. Dat andere instellingen 
bij een uitnodiging voor het indienen van voorstellen een kans maken is 
gedeeltelijk een illusie. Het voorbijgaan aan deze werkelijkheid veroorzaakt zelfs 
frustatie bij geïsoleerde equipes die hun voorstellen voortdurend afgewezen zien. 
3.2.2. Grote middelen, grote onderzoekstations en samenwerkingsverbanden 
Gezien de middelen en de structuur waarover de Commissie beschikt, kan zij geen 
bijstand verlenen voor de aankoop van grote middelen voor gebruik aan wal of op zee 
(behalve voor bepaalde gebieden en dan via het STRIDE-programma) en evenmin om 
grote onderzoekstations op te richten en/of voor permanente samenwerkingsverbanden 
te zorgen. 
Grote middelen, zoals onderzoekvaartuigen of onderzoekbassins (flume tanks), en ook 
zeer gespecialiseerde laboratoriumapparatuur, zijn absoluut noodzakelijk voor het 
visserij-onderzoek. De investeringen die daarvoor nodig zijn, kunnen de 
mogelijkheden van een Lid-Staat te boven gaan. Tot nu toe heeft de Commissie zich 
beperkt (afgezien van het onderzoekvaartuig voor de Middellandse Zee) tot pogingen 
om het gebruik van de grote middelen van de Lid-staten te coördineren. Dit is niet 
voldoende. Er bestaan bijvoorbeeld drie onderzoekbassins in de landen aan de 
Noordzee, maar er is er geen een in het Middellandse-Zeegebied. 
Voor de ontwikkeling van het visserij-onderzoek is fundamenteel en toegepast 
onderzoek nodig op een groot aantal terreinen : mariene biologie, statistiek, 
oceanografie, akoestiek, genetica. Deze verscheidenheid aan taken impliceert een 
verdeling over verschillende onderzoekafdelingen. Het is echter niet mogelijk dat 
ieder centrum en zelfs niet iedere Lid-Staat een topcentrum (Centre of excellence) 
heeft voor ieder onderwerp. 
Onderzoekprogramma's zoals FAR en AIR betekenen weliswaar een steun voor de 
totstandkoming van samenwerkingsverbanden tussen onderzoekcentra, maar deze 
weliswaar uiterst belangrijke aanzet vormt geen garantie voor de duurzaamheid en de 
verdere ontwikkeling van dergelijke samenwerkingsverbanden. 
Wat de grote middelen, de grote onderzoekstations en de samenwerkingsverbanden 
betreft, zal er een grotere samenhang moeten komen tussen het visserij-onderzoek en 
de maatregelen in het kader van de Structuurfondsen. 
4. Hoofdlijnen voor de verdere ontwikkeling 
Gezien de sterk uiteenlopende situaties die uit de voorgaande punten blijken, 
worden voor de komende jaren de drie volgende hoofdlijnen voorgesteld : 
consolidatie, prioriteit voor het verzamelen van basisgegevens en uitbreiding van 
de samenwerking. 
- 15 -
4.1. Consolidatie van bestaande structuren en instrumenten 
Nationale structuren 
Consolidatie van het bereikte betekent allereerst dat de instituten voor 
visserij-onderzoek in de Lid-Staten bevestiging krijgen van hun functie en solide 
middelen ontvangen. Dit hangt niet af van de Commissie, maar van de Lid-Staten. Dé 
oplossingen mogen van Lid-Staat tot Lid-Staat variëren, maar ieder dient een 
resultaatverplichting aan te gaan. De pendant van de visserijrechten is dat 
adequaat dient te worden deelgenomen aan de inspanningen tot het beheer van de 
visserij. Een efficiënt visserij-onderzoek is een van die verplichtingen. 
In iedere Lid-Staat moeten dus oplossingen worden gevonden voor de verschillende 
hierboven uiteengezette taken. Dat geldt met name voor de personeelsproblemen. Er 
moeten hooggekwalificeerde specialisten kunnen worden aangeworven in een stabiel 
dienstverband. De continuïteit van de programma's voor praktijkgericht 
visserij-onderzoek moet niet in het geding kunnen worden gebracht door het zuiver 
fundamentele onderzoek en evenmin door het bedrijfsleven dat de consequenties van 
de diagnoses vreest. 
Internationale structuren 
Realisatie van een internationaal werkbare structuur is een delicate taak. Dat 
geldt met name voor het scheppen van het vertrouwensklimaat dat wetenschapsmensen 
ertoe brengt hun gegevens beschikbaar te stellen voor gezamenlijk gebruik. Daarom 
moeten bestaande doeltreffende structuren in hun functie worden bevestigd, zonder 
tot iedere prijs nieuwe communautaire instanties te willen creëren. In dit verband 
is de ICES als partner van essentiële betekenis voor de ontwikkeling van het GVB. 
Communautaire instrumenten 
Het communautaire instrumentarium moet, ook al heeft het zijn beperkingen, worden 
gecontinueerd. De opneming van het visserij-onderzoek in de kaderprogramma's heeft 
ongekende stimuleringsmogelijkheden verschaft. De vaste kosten van 
onderzoekinstellingen (salarissen, onderhoud van gebouwen, ...) kunnen de 
manoeuvreerruimte heel sterk beperken. De communautaire financiering is in dat 
verband van aanzienlijk belang en de Commissie kan met een bescheiden budget in 
verhouding tot de totale kosten, op zeer doeltreffende wijze stimulerend optreden. 
Wetenschappelijke topkwaliteit/economische en sociale cohesie 
Sommige Lid-Staten lijken minder goed toegerust voor het uitwerken van voorstellen 
die een goede kans maken om op grond van de wetenschappelijke topkwaliteit te 
worden geselecteerd in het kader van oproepen tot het indienen van 
onderzoekvoorstellen. Het zijn helaas vaak de Lid-Staten die bijzondere bijstand 
moeten ontvangen in het kader van de economische en sociale cohesie, waaraan ook de 
communautaire acties op onderzoekgebied moeten bijdragen. De Commissie dient de 
inspanningen van de betrokken Lid-Staten op onderzoekgebied te ondersteunen. Ter 
zake moeten nauwkeurige bepalingen worden vastgesteld in het licht van de 
discussies van de Commissie over dit onderwerp als onderdeel van het vierde 
kaderprogramma. 
- 16 -
Duidelijker afbakening van de taken 
Om de verschillende instrumenten en structuren beter te benutten, moeten de 
functies daarvan duidelijker worden afgebakend. De positie van de organisaties dié 
buiten de Gemeenschap bestaan, zal worden verstevigd indien de Gemeenschap 
bevestigt dat zij in de toekomst zoveel mogelijk van die structuren gebruik wil 
blijven maken. Dat geldt met name voor de ICES (Internationale Raad voor het 
Onderzoek van de Zee) en in dat verband is een betere afbakening van de rol van dé 
ACFM (Adviescommissie voor Visserijbeheer van de ICES) en van het Wetenschappelijk, 
Technisch en Economisch Comtié voor de Visserij (WTECV) van groot belang. Het hééft 
geen zin om in het WTECV nog eens over te doen, wat door de ICES goed wordt gedaan, 
met name wat betreft de biologische aangelegenheden. Voor een aantal strikt 
communautaire onderwerpen die rechtstreeks verband houden met het GVB is een 
synthese nodig van de biologische, economische en technische informatie en die kan 
alleen worden gemaakt door het WTECV. De op dit ogenblik aan de gang zijnde 
maatregelen om dit werk op regionale grondslag te structureren, moeten trouwens 
worden voortgezet. Er is een subgroep gevormd om de onderwerpen betreffende het 
Noordzeegebied te behandelen. Er zouden andere subgroepen nodig zijn om de 
consequenties te ondervangen van het feit dat voor de Middellandse Zee niet een 
organisatie als de ICES bestaat. 
Ook de rol van de verschillende instrumenten voor bijstand van de Gemeenschap dient 
duidelijker te worden afgebakend. Er mag niet verwacht worden dat de oproepen voor 
voorstellen en de daarop volgende toewijzing van onderzoekopdrachten een oplossing 
vormen voor de structurele beperkingen van de begrotingen van de 
onderzoekinstanties in de Lid-Staten. Dat geldt met name voor de eerder 
administratieve en permanente taken. Het aantal formatieplaatsen en de continuïteit 
van de gegevensbanken mag niet afhankelijk zijn van de wisselvalligheden van de 
deelneming aan inschrijvingen voor onderzoekopdrachten. 
Verder zal, meer nog dan vroeger, een onderscheid moeten worden gemaakt tussen 
studies, waarbij schematisch gesproken een reeds beproefde methodiek wordt 
toegepast om een antwoord te krijgen op een welbepaalde vraag, en onderzoek dat in 
hoge mate innoverend moet zijn, met name wat betreft de methodiek. 
De oproepen voor onderzoekprojecten moeten vanzelfsprekend betrekking hebben op het 
laatstgenoemde type onderzoek. Bij deze inschrijvingen moet dus ruimte blijven 
bestaan voor innovering en risico. De subsidiariteit krijgt in dit verband een 
bijzondere betekenis, want het is duidelijk dat hoe groter de verwachting is dat 
een onderzoek op korte termijn rendeert, hoe meer ook de instantie die dit 
onderzoek financiert kan verwachten dat zij voordeel heeft bij een succes. De 
particuliere sector kan zeker in een aantal gevallen de gangmaker zijn voor snel 
renderende innovaties. Voor onderzoek op iets langere termijn met een iets hoger 
risico kan een eventueel noodzakelijke inbreng van de overheid nog tot de 
mogelijkheden van een enkele Lid-Staat behoren. Voor omvangrijke, langlopende 
programma's met een hoog risico is in het algemeen echter slechts financiering op 
Europees niveau denkbaar. De noodzaak om bij de inschrijvingen voor "onderzoek" 
voorrang te geven aan innoverende programma's houdt echter niet in dat doelgerichte 
maatregelen niet nodig zouden zijn. In de voorgaande bladzijden zijn ernstige en 
permanente leemten gebleken wat betreft het economisch onderzoek. Via de 
inschrijvingen moeten ook maatregelen die rechtstreeks verband houden met bepaalde 
sectoren kunnen worden ondersteund en dus zeer doelgericht onderzoek. Nadere 
preciseringen over de onderzoekprogramma's kunnen pas worden gegeven na afsluiting 
van de huidige discussies over het vierde kaderprogramma. 
- 17 -
Bij het streven naar een ruimer en beter gestructureerd gebruik van het beschikbare 
potentieel is de uitwisseling van personeel van bijzonder groot belang. Ook wat dit 
betreft, zouden acties geconcentreerd moeten worden op de werkterreinen en de 
regio's met de grootste moeilijkheden : bijvoorbeeld economie en biométrie wat 
betreft de onderzoekterreinen en door vergroting van de uitwisseling tussen 
laboratoria in het Middellandse-Zeegebied en in andere regio's in het kader van dé 
vermindering van het isolement. Het zou overigens nuttig zijn de uitwisseling van 
ervaren onderzoekers uit te breiden; die kunnen immers een Lid-Staat de ervaring 
verschaffen waarmee snel de achterstand op een specifiek gebied kan worden 
weggewerkt. Het visserij-onderzoek zal eerst moeten leren de beschikbare 
mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld het programma "Menselijk kapitaal en mobiliteit". 
4.2. Een urgente kwestie : georganiseerd verzamelen van basisgegevens 
Er is geen visserij-onderzoek mogelijk, zowel voor onmiddellijke toepassing voor 
gebruik in het kader van het GVB als om een antwoord te vinden op grote 
wetenschappelijke vraagstukken als de relaties tussen de bestanden en hun milieu, 
als niet op passende schaal over een lange periode en volgens een welbepaalde 
systematiek fundamentele gegevens worden verzameld. Er is met nadruk op gewezen dat 
die gegevens betrekking moeten hebben op de vangsten en de biologische 
samenstelling daarvan (soort, leeftijd, grootte), de vloten en de activiteit 
daarvan, de ontwikkeling wat betreft de grootte van de bestanden en de gebieden 
waar zij zich ophouden, zoals die ontwikkeling kan worden bepaald via systematische 
bestandsopnamen (surveys). 
Na tien jaar van gemeenschappelijk visserijbeleid waarbij toch aanzienlijke 
financiële bijstand is verleend uit de begroting van de Gemeenschap, is de balans 
weinig bevredigend. De oplossing is overigens niet alleen een kwestie van 
onderzoek. Het ontbreken van betrouwbare statistieken bij de overheid is een 
aanzienlijke handicap voor het onderzoek, dat een belangrijk gedeelte van zijn 
middelen aan hun eigenlijke taak moet onttrekken en moet gebruiken voor het ramen 
van de correcties die moeten worden aangebracht op de officiële gegevens. Deze 
verkeerde ontwikkeling moet tot staan worden gebracht en er dienen betrouwbare, 
nauwkeurige en volledige statistieken te komen. Het voorstel voor een nieuwe 
controleverordening vormt in dit opzicht de onderbouw voor een beleid inzake het 
verzamelen van basisgegevens. 
Wat de bovenbouw betreft, heeft de ervaring in een aantal Lid-Staten aangetoond dat 
nauwe praktijksamenwerking tussen de onderzoekinstanties en de nationale 
overheidsdiensten voor de visserij aanzienlijke samenwerkingsvoordelen kan 
opleveren. De oplossingen van de Lid-Staten mogen vanzelfsprekend verschillen, 
zolang maar een doeltreffend resultaat wordt bereikt. 
Als concrete stap naar een oplossing dient nog te worden gepreciseerd welke 
gegevens nodig zijn, welke de hoofdlijnen zijn van de bemonsteringsmethodiek en wat 
de frequentie van de bemonstering wordt. Als uitvloeisel van de bijeenkomst van de 
directies voor het visserij-onderzoek in de Lid-Staten die in mei 1992 in Lissabon 
is gehouden, zijn drie geografische werkgroepen gevormd (Noordzee, Atlantische 
Wateren, Middellandse Zee). Aan de hand van de conclusies van deze werkgroepen, die 
in 1993 beschikbaar komen, zal kunnen worden bepaald wat nodig is. 
Vervolgens zullen financiële middelen van geharmoniseerd niveau moeten worden 
gevonden en regelingen moeten worden uitgewerkt. De meest rationele en zekerheid 
verschaffende oplossing zou waarschijnlijk zijn dat iedere Lid-Staat zich er 
contractueel toe verplicht om tegen communautaire financiering de vereiste gegevens 
te verstrekken. Deze financiering zou slechts een gedeelte van de uitgaven moeten 
- 18 -
dekken. Dat gedeelte zou hoog genoeg moeten zijn om zekerheid te geven over het 
resultaat, maar ook niet zo hoog dat het visserij-onderzoek een Gemeenschapszaak 
zou worden en de Lid-Staten zou ontslaan van hun verplichtingen ter zake. Wat hier 
ook van zij, de budgettaire grondslagen moeten worden vastgesteld in de 
communautaire begroting. 
4.3. Uitbreiding van de samenwerking in de Gemeenschap 
Consolidatie en verbetering van de bestaande structuur en instrumenten, alsmede 
vaststelling van een methodiek voor het verzamelen van de basisgegeven* zijn 
weliswaar nuttig en ook absoluut nodig, maar toch niet toereikend om een einde té 
maken aan alle geconstateerde zwakke punten. 
Uitrusting 
In een eerder punt is reeds sprake geweest van de grote en iets minder grote 
middelen, zoals onderzoekvaartuigen en onderzoekbassins. Ook de verschillen tussen 
de onderscheiden regio's zijn reeds aangestipt. Voor een werkelijke oplossing ia 
meer nodig dan incidentele maatregelen zoals de bijstand aan Frankrijk en Italië 
voor de bouw van een nieuw onderzoekvaartuig. Allereerst moet worden nagedacht over 
de behoeften op middellange en lange termijn; een onderzoekvaartuig heeft immers 
een levensduur van enkele tientallen jaren. Er zou trouwens niet alleen moeten 
worden nagedacht over vaartuigen en onderzoekbassins, maar ook over andere 
apparatuur. Een voorbeeld in dit verband zijn de technieken voor verfijnde 
isotopenanalyse die van essentiële betekenis zijn voor het oplossen van bepaalde 
problemen inzake leeftijdsbepaling. Voor deze technieken zijn zulke omvangrijke 
installaties nodig dat het niet mogelijk is dat iedere Lid-Staat die aanschaft. 
Een algemene bezinning op deze materie zou overigens de gelegenheid bieden om te 
denken over eventuele specialisatie van de verschillende onderzoekcentra in Europa. 
Communicatie 
De moeilijkheden van de visserij-experts om hun conclusies over te brengen aan dé 
gebruikers, het bedrijfsleven, de beleidsmakers (en zelfs de publieke opinie). 
Zonder goede communicatie zal het visserij-onderzoek echter niet zijn volle 
rendement geven : zonder goede communicatie zullen de nodige beslissingen niet 
tijdig worden genomen. Hoe juist de adviezen van de wetenschapsmensen ook zullen 
zijn, ze zullen niet opgevolgd kunnen worden en het nut van het visserij-onderzoek 
zal grotendeels verloren gaan. De recente debatten over het GVB hebben geleerd dat 
belangrijke beleidsbepalers nog altijd grote moeite hebben om de eenvoudigste 
grondslagen van de wetenschappelijke analyses te volgen. Alleen al het snelle tempo 
waarin de politici aan wie het beheer van de visserij wordt opgedragen elkaar 
opvolgen, laat zien dat er voortdurend een bereidheid moet zijn om de essentiële 
punten opnieuw uit te leggen. 
- 19 -
Opleiding 
Er kan ook niet worden voorbijgegaan aan de opleiding van de visserij-experts, 
d.w.z. sterk praktijkgerichte wetenschappers op het gebied van de visserij. 
Iedereen is het erover eens dat deze opleiding een specialisatie dient te zijn aan 
het einde van de studie en niet een specifieke studierichting aan de universiteit. 
Zelfs indien het slechts om een opleiding gaat van beperkte duur, zou een 
gecoördineerd beleid toch erg nuttig kunnen zijn. Het aantal betrekkingen in iedere 
Lid-Staat op het gebied van visserij-onderzoek rechtvaardigt geen gespecialiseerd 
opleidignsinstituut in ieder land. Een betere coördinatie zou Europa echter 
wellicht de mogelijkheid geven om te komen tot een of enkele topcentra zoals die 
elders in de wereld bestaan. 
Met bovengenoemde drie punten (apparatuur/communicatie/opleiding) zijn de gebieden 
waarop de Europese samenwerking uitgebreid zou moeten worden zeker niet allemaal 
opgesomd, maar ze laten duidelijk zien dat een en ander noodzakelijk is. Het 
visserij-onderzoek dient wat dat betreft prioriteiten aan te geven op Europees 
niveau en moet het huidige instrumentarium en dat van het vierde kaderprogramma 
beter benutten. 
5. Conclusie 
De mogelijkheden voor het visserij-onderzoek worden bepaald door het algemene 
beleid voor het onderzoek in Europa en het zou kunnen profiteren van het vierde 
kaderprogramma. Er zijn echter specifieke richtsnoeren nodig, zodat het zijn 
essentiële rol voor het GVB kan vervullen. De in 1991 en 1992 opgestelde verslagen 
met een balans van het GVB hebben een aantal tekortkomingen aan het licht gebracht. 
Ook zijn daarbij de zware consequenties van het tekort aan wetenschappelijke 
informatie geconstateerd. De nieuwe basisverordening die in december 1992 is 
goedgekeurd, geeft een nog grotere rol aan het visserij-onderzoek. Er wordt een 
bijzonder sterk accent gelegd op de sociaal-economische aspecten. De 
wetenschapsmensen zullen hun adviezen moeten preciseren op meerjarenbasis en voor 
meerdere soorten (multispecies), wat grote vernieuwingen zal vergen. 
Versterking van het visserij-onderzoek in Europa vraagt geen revolutie. Er zijn 
goede structuren die toekomstige acties aankunnen, zowel binnen de Lid-Staten als 
bij de internationale organisaties. Instrumenten zoals de communautaire oproepen 
tot het indienen van onderzoekprojecten, die hun deugdelijkheid hebben bewezen, 
moeten worden gehandhaafd en nog meer worden toegepast. Zonder dat alles in een 
strak communautair kader moet worden gepland en georganiseerd, moeten toch de 
hoofdlijnen voor de verdere ontwikkeling worden uitgezet. Voor alles dient er meer 
regelmaat en coördinatie te komen in het verzamelen van de basisgegevens. 
Dit rapport op zich zal niet de remedie zijn voor de moeilijkheden van het 
visserij-onderzoek in Europa. Nu tegelijk met het besluit tot hervorming van het 
GVB de wil bestaat om een nieuwe impuls te geven aan communautaire initiatieven 
voor onderzoek, is er een gelegenheid voor een grondige bezinning. Hieraan zal 
moeten worden deelgenomen door de Raad, het Parlement en de Commissie, die alle 
hebben gehoopt op een beter visserij-onderzoek voor een doeltreffender en beter 
geaccepteerd GVB. Moge dit rapport de basis vormen voor een dergelijke bezinning. 
Er zij op gewezen dat uit dit document over het visserij-onderzoek geen conclusies 
mogen worden getrokken over de inhoud van het vierde kaderprogramma. 
ZO 
Lijet van bijlagen 
Bijlage I : Middelen en structuren in de verschillende Lid-Staten 21 
Bijlage II : Onderzoekprogramma FAR. Doelstellingen, uitvoering en 
gerealiseerde acties 2£ 
Bijlage III ; Onderzoekprogramma AIR. Doelstellingen, uitvoering en 
gerealiseerde acties 3^ 
Bijlage IV : Programma voor biologische studies in de visserijsector. 
Doelstellingen, uitvoering en gerealiseerde acties 3 Z* 
Bijlage V : Programma voor studies over de bescherming van mariene 
soorten. Doelstellingen, uitvoering en gerealiseerde 
acties *l 
Bijlage VI : Programma van specifieke acties in de Middellandse 
Zee. Doelstellingen, uitvoering en gerealiseerde acties 3X 
2.S) 
BIJLAGE I 
INLEIDING 
In deze bijlage wordt een overzicht gegeven van de structuren voor 
gespecialiseerd visserij-onderzoek, inclusief op het gebied van 
visserijtechnologie, in de verschillende Lid-Staten. 
Over het algemeen verstrekken de betrokken instanties onder andere 
wetenschappelijke adviezen aan de nationale overheden; tevens nemen zij namens 
de Lid-Staten deel aan de meeste besprekingen in de wetenschappelijke fora. 
In de tabellen I en II worden voor elke Lid-Staat gegevens vermeld over de 
onderzoekinstellingen en -centra en het beschikbare materieel; tevens worden de 
werkgebieden van de instellingen aangegeven. 
1.1. De Lid-Staten 
1.1.1. BELGIË 
Wetenschappelijk onderzoek wordt verricht in de centra van de betrokken 
ministeries, met name landbouw, volksgezondheid en leefmilieu, alsook aan de 
verschillende universiteiten van het land. 
De op nationaal niveau vastgestelde onderzoekprioriteiten komen vrij goed 
overeen met die van de communautaire onderzoekprogramma's. Het nationaal centrum 
waarvan de wetenschappelijke werkzaamheden meer rechtstreeks bij deze 
programma's aansluiten, is het Rijksstation voor Zeevisserij (RVZ) te Oostende. 
Het daar verrichte onderzoek heeft hoofdzakelijk betrekking op 
bestandsevaluatie, selectiviteit van het vistuig en milieu-aspecten, alsook op 
de verwerking en de valorisatie van visserijprodukten. 
1.1.2. DENEMARKEN 
Onderzoek en ontwikkeling op visserijgebied vinden hoofdzakelijk plaats bij 
Danmarks Fiskeri og Havundersogelser (DIFMAR), een instelling die bevoegd is op 
het gebied van bestandsevaluatie en het verstrekken van wetenschappelijke 
adviezen op nationaal en internationaal niveau. 
Op het gebied van visserijtechnologie is vooral het "Dansk Teknologisk Institut 
for Fiskeri og Akvakultur" (DIFTA) actief. De economische aspecten tenslotte 
worden bestudeerd door het "Fiskeriokonomisk Institut" (DIFER). 
Het "Fiskeriministeriets Forsogslaboratorium" (FF) heeft tot taak onderzoek uit 
te voeren naar de behandeling van visserijprodukten bij de opslag, conservering 
en andere industriële bewerkingen. 
2a 
1.1.3. SPANJE 
De wetenschappelijke instelling die bij de nationale overheid belast is met 
visserij, aquacultuur en het mariene milieu in het algemeen is het Instituto 
Espafiol de Oceanografia (IEO). Tot de taakstelling van dit instituut behoort de 
evaluatie van de voor de Spaanse vissersvloot van belang zijnde bestanden in de 
wateren van de EG en van derde landen. Andere instellingen, zoals de onder de 
Consejo Superior de Investigaciones Cientificas (CSIC, Ministerie van Onderwijs) 
ressorterende instituten voor mariene wetenschappen of het onderzoekcentrum van 
de Autonome Baskische Regering (ASTI-ZIO), spelen eveneens een rol van 
betekenis. Deze instellingen streven naar samenwerking met het IEO. 
» 
Het onderzoek inzake visserijtechnieken in het algemeen en de selectiviteit van 
vistuig in het bijzonder is niet sterk ontwikkeld bij de Spaanse instituten voor 
visserij-onderzoek. De sociaal-economische aspecten worden alleen in 
universitair verband bestudeerd. 
Met betrekking tot de valorisatie van visserijprodukten wordt door het 
"Instituto del Frio", dat aan de CSIC verbonden is, onderzoek verricht naar de 
relatie tussen spierfunctie en eiwitstructuur. 
1.1.4. FRANKRIJK 
Voor alle onderzoekgebieden neemt het "Institut Français de Recherche pour 
l'Exploitation de la Mer" (IFREMER) in feite het grootste deel van de 
activiteiten op het gebied van toegepaste oceanografie in Frankrijk voor zijn 
rekening. Visserijvraagstukken worden behandeld door de "Direction des 
Ressources Vivantes", met uitzondering van het onderwerp technologie van het 
vistuig en de vissersvaartuigen, dat ressorteert onder de "Direction de 
l'Ingénierie et de la Technologie"; de milieu-aspecten worden behandeld in 
gezamenlijke programma's met andere directies. 
De Service d'Economie Maritime bestudeert de sociaal-economische aspecten van de 
visserij. 
De afdeling UVP (Utilisation et Valorisation des Produits), die onderdeel is van 
het IFREMER, werkt aan uitbreiding van haar onderzoek op het gebied van de 
functionele eigenschappen van viseiwitten en de winning van moleculen met hoge 
commerciële waarde. Ook wordt onderzoek gedaan over problemen die samenhangen 
met de mechanisatie van de diverse bewerkingen. 
De ORSTOM (Organisation de la Recherche Scientifique au Territoire d'Outre-Mer) 
houdt zich bezig met de visserijsector van een aantal ontwikkelingslanden en met 
tropische visserij, met name de tonijnvangst. Andere instellingen, hoofdzakelijk 
bij universiteiten, kunnen eveneens worden ingeschakeld, met name voor studies 
in de marge van het visserij-onderzoek. 
-33 
1.1.5. GRIEKENLAND 
De bevoegdheid voor het Griekse onderzoekbeleid berust bij het Ministerie van 
Industrie, Energie en Technologie, dât twee instellingen voor visserij-onderzoek 
financiert : het Nationaal Centrum voor het Onderzoek van de Zee (CNIM) in 
Athene en het Instituut voor Mariene Biologie op Kreta (IMBC). De onmiddellijke 
doelstellingen van het O&TO-beleid op visserijgebied hebben betrekking op de 
evaluatie van de demersale bestanden, alsook van de pelagische bestanden in de 
kustwateren en in de oceaan. Daarnaast behoort een aantal studies inzake de 
voedselketen in geselecteerde gedeelten van de Egeïsche Zee tot de nationale 
onderzoekprioriteiten. Het visserij laboratorium van Piraeus verricht onder 
leiding van het Ministerie van landbouw eveneens visserij-onderzoek. Wat de 
verwerking van visserijprodukten betreft, bevindt het onderzoek zich nog in de 
beginfase. 
1.1.6. IERLAND 
In Ierland ligt het zwaartepunt van het visserij-onderzoek bij het Fisheries 
Research Centre (FRC), dat deel uitmaakt van het Ministerie van Zeevaart. De 
onderzoekprogramma's van het FRC behelzen bestandsevalutie, bio-economie en 
milieu-aspecten. 
Een tweede instelling, An Bord Iascaigh Mhara (BIM), houdt zich bezig met de 
verdere ontwikkeling van de visserijsector in Ierland, inclusief 
visserijtechnologie en de verwerking van visserijprodukten. 
1.1.7. ITALIE 
De twee bevoegde ministeries, Koopvaardij en Wetenschappelijk Onderzoek, 
organiseren en financieren het visserij-onderzoek in Italië. Het Istituto 
Centrale per la Ricerca Scientifica e Tecnologica Applicata alla Pesca Maritima 
(ICRAP), dat rechtstreeks onder het directoraat-generaal Visserij ressorteert, 
is belast met het onderzoek inzake onderwerpen waarover advies moet worden 
uitgebracht. 
Een aantal instellingen zoals het Istituto Ricerche Economiche per la Pesca 
(IREPA) en het Istituto di Ricerche sulla Pesca Maritima (IRPEM) verricht 
onderzoek op internationaal niveau. 
Verschillende centra houden zich bezig met onderzoek inzake de valorisatie en 
verwerking van visserijprodukten; het betreft met name het "Istituto Nazionale 
della Nutrizione" en het "Stazione Sperimentale Industria Conserve Alimentari" 
(SSICA), en ook bepaalde universitaire faculteiten. 
1.1.8. NEDERLAND 
Het Rijksinstituut voor Visserijonderzoek (RIVO) neemt een aanzienlijk deel van 
het visserij-onderzoek voor zijn rekening; het verricht niet alleen biologisch 
onderzoek, maar neemt ook actief deel aan een aantal onderzoekprojecten op het 
gebied van visserijtechnologie en met de visserij samenhangende milieu-aspecten. 
Daarnaast wordt bij het RIVO ook onderzoek gedaan over de verwerking van 
visserijprodukten. 
Het Landbouw Economisch Instituut, Afdeling Visserij (LEI) verricht visserij-
economisch onderzoek. 
1.1.9. PORTUGAL I 
Het Istituto Nacional de Investigaçao das Pescas (INIP), dat ressorteert onder 
het Ministerie van Zeevaart, Visserij en Voedselvoorziening, omvat vijf 
wetenschappelijke afdelingen : océanologie, levende rijkdommen, aquacultuur, 
technologie van de produkten van de zee en visserijtechnologie. Dit instituut 
legt zich vooral toe op O&TO-activiteiten op het gebied van visbestanden en de 
exploitatie daarvan, inclusief de verwerking van visserijprodukten. 
Naast het INIP zijn ook andere onderzoekinstellingen actief, met name de 
Universiteit van Algarve op het gebied van visserijbeheer en aquacultuur en het 
"Istituto Superior technico de Engenharia Naval" op het gebied van 
visserijtechnologie. 
1.1.10 BONDSREPUBLIEK DUITSLAND 
De regelingen inzake de zeevisserij, inclusief het beheer van de bestanden, 
vallen onder de verantwoordelijkheid van het Bondsministerie voor 
Voedselvoorziening, Landbouw en Bosbouw (BML), dat coördinerend optreedt voor 
alle betrokken openbare onderzoekinstellingen en overheidsinstanties. De Duitse 
Wetenschappelijke Commissie voor het Onderzoek van de Zee (DWK) adviseert het 
BML. 
Het onderzoek op nationaal niveau staat onder leiding van de 
Bundesforschungsanstalt für Fischerei (BFAFi), die vijf instituten omvat : 
zeevisserij, visserij in de Oostzee, visserijtechnologie, visserij-ecologie en 
biochemie en technologie; dit laatste instituut houdt zich bezig met controle op 
de kwaliteit van de produkten. 
1.1.11. VERENIGD KONINKRIJK 
Het merendeel van de activiteiten op het gebied van onderzoek en technologische 
ontwikkeling valt onder het Ministry of Agriculture, Fisheries and Food (MAFF) 
voor Engeland en Wales, van het Scottisch Office of the Agriculture and 
Fisheries Department (SOAFD) voor Schotland en van het Department of Agriculture 
for Northern Ireland (DANI) voor Noord-Ierland, overeenkomstig de regionale 
belangenverhoudingen. 
In het Verenigd Koninkrijk nemen twee grote organisaties het merendeel van het 
visserij-onderzoek voor hun rekening. Het "Directorate of Fisheries Research", 
dat onderdeel is van het "MAFF" en waarvan het belangrijkste centrum in 
Lowestoft is gevestigd, houdt zich hoofdzakelijk bezig met bestandsevaluatie, 
terwijl het "SOAFD Marine Laboratory" van Aberdeen in Schotland behoort tot de 
belangrijkste centra wat betreft het onderzoek naar de selectiviteit van 
vistuig. 
De Sea Fish Industry Authority (SFIA) heeft een fundamentele rol bij de 
ontwikkeling van vistuig en bij het onderzoek op het gebied van 
visserijeconomie. Daarnaast worden ook aan een aantal universitaire faculteiten 
de sociaal-economische aspecten van de visserij bestudeerd. 
Op het gebied van verwerking van visserijprodukten is het meest gespecialiseerde 
centrum het "Torry Research Station" van het "MAFF", dat met name onderzoek doet 
over de kwaliteit en de hygiëne van produkten. 
zs 
ITABEL I. - Middelen en structuren voor het onderzoek in de Lid-Staten 1 
LID­
STAAT 
BE 
DE 
DK 
ES 
FR 
GR 
IT 
IE 
NL 
PT 
UK AANTAL CENTRA EN 
INSTANTIES VOOR VISSERIJ-
ONDERZOEKO 
Aantal 
instanties 
10 
24 
24 
23 
31 
19 
51 
22 
14 
8 
76 Aantal 
Centra(**) 
18 
33 
27 
53 
59 
32 
59 
31 
18 
9 
101 GECENTRALISEERDE 
STRUCTUUR 
ROND 
EEN INSTANTIE 
VOOR 
ONDERZOEKT*) 
JA 
nee 
JA 
JA 
JA 
nee 
nee 
JA 
JA 
JA 
JA GROTE MIDDELEN 
ONDERZOEK 
VAARTUIGEN 
+ 20 meter 
1 
2 
2 
3 
4 
2 
0 
1 
4 
2 
5 BASSINS 
VOOR 
ONDERZOEK 
nee 
nee 
JA 
JA 
JA 
nee 
nee 
nee 
nee 
nee 
JA 
BRON : European Directory. (Europees Repertorium van DG XIV-C-2) 
Onder centrum wordt verstaan een plaats van vestiging. 
Althans wat betreft het biologisch onderzoek. 
1 JTABL II. - Werkterrein van de verschillende centrale instanties voor visserij-onderzoek 
LID-STAAT 
BE 
DE 
DK 
ES 
FR 
GR 
IT 
IE 
NL 
PT 
UK BEHEER VAN DE 
VISSERIJ 
RVZ 
BFAFi* 
DIFMAR 
IEO 
IFREMER 
CNIM*/IMBC* 
ICRAP* 
FRC 
RIVO 
INIP 
MAFF/SOAFD VISSERIJTECHNIEK 
RVZ 
BFAFi* 
DIFTA 
IFREMER 
BIM 
RIVO 
SOAFD VISSERIJ-EONOMIE 
DIFER 
IFREMER 
IREPA 
LEI 
.- .-<'... .. VERWERKING 
RVZ 
BFAFi* 
FF 
INST. DEL FRIO 
IFREMER 
BIM 
RIVO 
INIP 
Torry Station 
COÖRDINERENDE INSTANTIES 
26 
BIJLAGE II 
Onderzoekprogramma FAR (Fisheries and Aquaculture Research) 
1988-1992 
Doelstellingen : 
Het hoofddoel van dit programma was het verschaffen van een wetenschappelijke basis 
voor de uitvoering van het GVB. Het programma bestrijkt met name de volgende 
gebieden : 
- beheer van de visserij 
- visserijtechnieken 
- aquacultuur 
- valorisatie van visserijprodukten. 
Wat betreft bovengenoemde gebieden zijn onderstaande onderwerpen aangemerkt als 
prioriteiten t 
- evaluatie van bestanden die van belang zijn voor de Gemeenschap 
- modellenonderzoek 
- multidisciplinaire aanpak 
- onderlinge relatie visserij-milieu 
- verbetering van passief vistuig 
- ontwikkeling van selectief vistuig 
- verbetering van de kwaliteit van visserijprodukten. 
Uitvoering : 
Het FAR-programma is uitgevoerd langs twee lijnen : enerzijds financiële bijstand 
voor onderzoekprojecten en anderzijds coördinatie van het onderzoek in de 
visserijsector in de Gemeenschap. 
Gerealiseerde acties : 
Na publikatie van drie oproepen tot het indienen van onderzoekprojecten zijn 
127 projecten voor financiering geselecteerd. Bij deze projecten zijn 
236 onderzoekcentra betrokken en de totale bijstand van de Gemeenschap bedraagt 
ruim 31 miljoen ecu. 
In het kader van de ondersteuning van de coördinatie van het onderzoek is bijstand 
verleend voor 38 acties zoals workshops, studiebijeenkomsten, conferenties, 
voorbereiding van databanken, publikaties, enz., terwijl ook 14 beurzen zijn 
toegekend. 
BEHEER VAN DE VISSERIJ i 
< :£>NDER2Ö£RGÊifêl> 5^^ " i 
%&SffSf&$$S8f8S!S&SfSW&! h-moœ&t&H AANTAi 
mmmnrn 
Ml III iWH~M—U—• il — T i T r Î i T11J i 1 lull H ill i n AÜV1ES VAN DE*„ 
EXF8RT& 
A B 
EVALUATIE VAN DE BESTANDEN 84 21 38 20 
VISSERIJMODELLEN 19 
ECONOMISCH EN SOCIAAL ONDERZOEK 27 14 8 
MILIEU-ONDERZOEK 26 
OVERIG ONDERZOEK 52 21 
•HM mm m •m 
BEHEER VAN DE VISSERIJ 
PERCENTAGE VAN DE GEFINANCIERDE PROJECTEN, NAAR 
ONDERWERP 
MILIEU-ONDERZOEK 
2% OVERIG ONDERZOEK 
17% 
ECONOMISCH EN SOCIAAL 
ONDERZOEK 
20% 
VI3SERUMODELLEN 
12% 
EVALUATIE VAN DE BESTANDEN 
4»% 
z<Z 
7 \...$ S 17^ r :>FAR*PRÇ> Ï8S8-19 
f»? *y *y * >#ft»>*r jro4^ls> ;%ffi. I 
VISSERIJTECHNIEK 
ADVIES VAN DE~ ' 
EXPERTS • 111 i ^ iii»n 111 ta imi •»» »é»i<** 
A !.!••< mil i minium 
B mm 
PASSIEF VISTUIG 
SELECTIVITEIT 19 8 10 
VERMINDERING BRANDSTOFVERBRUIK 
OVERIG ONDERZOEK 18 
iffliiil il ill • • 
VISSERIJTECHNIEK 
PERCENTAGE VAN DE GEFINANCIERDE PROJECTEN, NAAR ONDERWERP 
VERMINDERING 
BRANDSTOFVERBRUIK 
13% OVERIG ONDERZOEK 
13% 
PASSIEF VISTUIG 
12% 
SELECTIVITEIT 
•2% 
29 
I VERWERKING 
VERWERKING 
PERCENTAGE VAN DE GEFINANCIERDE PROJECTEN, NAAR ONDERWERP KWALITEIT VAN DE PRODUCTEN 
VERPAKKING, DISTRIBUTIE EN BEWARING 
SPECIFIEKE LEVENSMIDDELEN 
VALORISATIE VAN AFVAL 
ONDERZOEK VOOR NORMEN 
OVERIG ONDERZOEK 
TOTAAL 36 
22 
11 
19 
5 
14 
107 ADVESVAND8 
EXPERTS 
A 
12 
2 
3 
2 
1 
2 
22 11 
5 
3 
2 
2 
2 
25 -10 
4 
4 
2 
2 
1 
* , 23;«§t 
3o 
BIJLAGE III 
Onderzoekprogramma AIR 
(Landbouw en agro-industrie, met inbegrip van de visserij) 
1991-1994 
Doelstellingen : 
Dit programma is bedoeld om ervoor te zorgen dat een groter gedeelte van de 
vangsten wordt gebruikt door de consumenten en de industrie. Daartoe wordt steun 
verleend voor onderzoek, technologische ontwikkeling en preconcurrentiele 
demonstratieproj ecten. 
Op het gebied van het beheer van de visserij, de visserijtechnieken en de 
verwerking wordt onder andere steun verleend voor : 
- verbetering van de evaluatiemethoden; 
- modellenbouw; 
- ontwikkeling van de visserij; 
- de wetenschappelijke grondslagen voor de verordeningen en de toepassing daarvan; 
- de visnamigheid en de selectiviteit van vistuig; 
- de kwaliteit van verwerkte produkten; 
- milieu-effecten van de produktie van levensmiddelen; 
- de verpakking, de distributie en de bewaring. 
Uitvoering : 
Het programma wordt uitgevoerd via : 
- oproepen tot het indienen van voorstellen voor onderzoekprojecten en voor 
technische ontwikkeling; 
- gecoördineerde acties; 
- demonstratieprojecten; 
- begeleidende maatregelen. 
De O&TO-projecten worden uitgevoerd via contracten met kostendeling. In het kader 
van de gecoördineerde acties, waarbij het gaat om coördinatie van 
onderzoekactiviteiten op het terrein van dit programma die niet met communautaire 
middelen worden gefinancierd, kunnen de kosten van de coördinatie tot 100 % worden 
vergoed. 
De begeleidende maatregelen omvatten het organiseren van studiebijeenkomsten, 
workshops en conferenties, studies, interne coördinatie, geavanceerde opleidingen 
en bevordering van het gebruik van de resultaten van het onderzoek. 
Gerealiseerde acties : 
Na een eerste oproep tot het indienen van onderzoekvoorstellen in het kader van 
AlR-programma (uitersste datum 31.1.1992) zijn 776 voorstellen ontvangen, waarvan 
99 verband hielden met de visserij en de aquacultuur. Na de beoordeling van de 
voorstellen zijn 18 projecten in aanmerking genomen voor financiering met 
kostendeling. De communautaire bijstand daarvoor bedraagt ruim 14 miljoen ecu. 
Bij de tweede oproep tot het indienen van voorstellen (uiterste datum 30.10.1992) 
zijn 1.020 voorstellen ingediend, waarvan 140 verband houden met visserij en 
aquacultuur. De selectieprocedure is nog niet afgesloten. 
31 
(*) Uitsluitend eerste oproep tot het indienen van onderzoekvoorstellen MR~moGEmtm 
BEHEER VAN DE VISSERIJ 
VISSERIJTECHNIEK 
VERWERKING ONDERZOEKQEBIED 
EVALUATE VAN DE BESTANDEN 
VISSERIJMODELLEN 
ECONOMISCH EN SOCIAAL ONDERZOEK 
MILIEU-ONDERZOEK 
OVERIG ONDERZOEK (groei, pathologie,...) 
TOTAAL i '• MNtAt 
- *»%Ra$6fcTEN 
16 
2 
9 
5 
8 
40 mvmmUDB 
1 EXPERTS 
• * i A ™ 
2 
0 
0 
•1 
1 
4 ï M 
2 
1 
4 
3 
0 
10 PROJ£Ot^|: 
3 
1 
0 
1 
0 
ONDER2XHEKGEBIED * -
RENDEMENTVISTUIG 
SELECTIVITEIT 
MILIEU-ONDERZOEK 
OVERIG ONDERZOEK 
TOTAAl AfcNTAt. 
5 
8 
2 
2 
17 ADVI6SVAN0E 
EXPERTS " \ 
. > , A-^ .*• , .^.v 
0 
1 
0 
0 
1 : — •• B 
1 
3 
2 
0 
* e " JMftflNfcT'K', 
1 
0 
0 
0 
1>dSB 
ONDERZQMGEBJED 
KWALITEIT VAN DE PRODUCTEN 
VERPAKKING, DISTRIBUTE EN BEWARING 
SPECIFIEKE LEVENSMIDDELEN 
VALORISATIE VAN AFVAL 
ONDERZOEK VOOR NORMEN 
OVERIG ONDERZOEK 
TOTAAL ; i , MNtAt 
PROJECTEN 
19 
6 
3 
3 
2 
3 
m A0 VIES VAN DE-
EXPERTS ~ 
~~~"X"~~~ 
0 
1 
1 
0 
0 
1 
- 3 B 
8 
2 
0 
0 
1 
1 
\ : 12 1 
1 
1 
0 
0 
0 
3{, 
BIJLAGE IV 
Programma voor biologische studies in de visserijsector 
Doe1stel1ingen : Dit programma is begonnen in 1978. Het hoofddoel was om de 
diensten van de Commissie gegevens over de situatie van de visbestanden te 
verschaffen met het oog op de voorbereiding van verordeningen in het kader van het 
visstandsbeleid. 
Secundaire doelstellingen zijn verbetering van de samenwerking tussen 
wetenschapsmensen uit de verschillende Lid-Staten en ruimere verspreiding van de 
kennis op het gebied van de instandhouding van de visbestanden in de Gemeenschap. 
Uitvoering : Als uitvloeisel van jaarlijks selectieve oproepen tot het indienen van 
onderzoekvoorstellen zijn aan deskundigen of onderzoekinstituten opdrachten gegeven 
voor wetenschappelijke en technische studies, in de vorm van analyses en 
biologische evaluaties. Ieder jaar heeft DG IV prioriteiten vastgesteld op grond 
van de behoeften op korte termijn. 
Gerealiseerde acties : Als uitvloeisel van drie oproepen tot het indienen van 
onderzoekvoorstellen in de periode 1990-1992 zijn 54 studies in aanmerking genomen 
voor financiering. Aan deze studies hebben 65 instellingen of experts meegewerkt. 
De totale bijstand van de Gemeenschap bedraagt ruim 3 miljoen ecu. 
33 
Hy niri nui JiiiJIWW www jiiifcM ,>'«,' *ft£s .VW^* *^V « * AANTAL , 
mwmrm /AANTAL 
fel 
EVALUATIE VAN DE BESTANDEN 44 21 
EFFECTEN VISSERIJMETHODEN 32 16 
ECONOMISCH EN SOCIAAL ONDERZOEK 
TECHNIEKEN VOOR BIOLOGISCHE ANALYSE 13 
VORMING VAN DATABANKEN 
TOTAAL 10a itttàààiiiàiàààMéàààiiiiàiàiiiààiààèèimiààèààiààtiiàMàlÊiààiÉààUiàMéiiàiilàiààMiléiUMàiàààiiiii 
BIOLOGISCH ONDERZOEK (1990-1992) 
PERCENTAGE GEFINACIERDE PROJECTEN, NAAR ONDERWERP 
TECHNIEKEN VOOR 
BIOLOGISCHE ANALYSE 
9% 
ECONOMISCH EN SOCIAAL 
ONDERZOEK 
6% VORMING VAN 
DATABANKEN 
17% 
EFFECTEN 
VISSERIJMETHODEN 
30% EVALUATIE VAN DE 
BESTANDEN 
38% 
3^f 
BIJLAGE V 
Programma voor studies over de bescherming van mariene soorten 
Doelstellingen : Dit programma is begonnen in 1992. Het hoofddoel is te bepalen 
welke mogelijkheden, inclusief de invoering van tijdelijk of permanent gesloten 
gebieden, er zijn om de neveneffecten te beperken die de visserij heeft voor 
niet-commerciële soorten of andere soorten dan doelsoorten. Op middellange termijn 
zou dit de Commissie in staat moeten stellen wetgeving uit te vaardigen die gericht 
is op verbetering van de kwaliteit van het mariene milieu. 
Secundaire doelstellingen van dit programma zijn verbetering van de samenwerking 
tussen wetenschapsmensen uit de verschillende Lid-Staten en een betere verspreiding 
van de kennis op het gebied van de instandhouding van de communautaire 
visbestanden. 
Uitvoering : Als uitvloeisel van jaarlijks selectieve oproepen tot het indienen van 
onderzoekvoorstellen zijn aan deskundigen of onderzoekinstituten opdrachten gegeven 
voor wetenschappelijke en technische studies, in de vorm van analyses en 
biologische evaluaties. Ieder jaar heeft DG IV prioriteiten vastgesteld op grond 
van de behoeften op korte termijn. 
Gerealiseerde acties : Als resultaat van een eerste oproep tot het indienen van 
onderzoekvoorstellen in 1992 zijn 9 studies voor financiering in aanmerking 
genomen. Bij deze studies zijn 26 instellingen of experts betrokken en de totale 
communautaire bijstand bedraagt 0,5 miljoen ecu. 
BALANS VAN DE STUDIES OVER DE BESCHERMING VAN MARIENE SOORTEN (1992) 
ONDERWERP 
Bijvangst en teruggooi van soorten 
met een lage handelswaarde 
Bijvangst van zeezoogdieren, zeerep-
tielen en zeevogels 
Effect van de visserij op andere 
populaties 
TOTAAL AANTAL GESELEC­
TEERDE STUDIES 
2 
3 
4 
9 AANTAL ONT­
VANGEN STUDIES 
7 
5 
5 
17 ADV] 
A 
4 
2 
4 
10 [ES 
B 
2 
3 
1 
6 
'6S 
BIJLAGE VI 
Specifieke acties in de Middellandse Zee (1991/1992) 
Doelstellingen : 
Het hoofddoel van deze acties is om de informatie te verzamelen die nodig is voor 
de geleidelijke invoering van een gemeenschappelijke regeling voor de visserij in 
de Middellandse Zee, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken 
van de visserij in bepaalde gebieden. 
Er is prioriteit gegeven aan acties met betrekking tot : 
- de herstructurering van de traditionele visserij; 
- de verbetering van gespecialiseerde vormen van visserij, zoals die op sponzen, 
koraal en zeeëgels; 
- de controle op de visserij-activiteit; 
- de realisatie van statistieken; 
- de coördinatie van het onderzoek en het gebruik van wetenschappelijke gegevens. 
Uitvoering : 
De meest adequate aanpak voor dit gebied lijkt een combinatie van economische, 
technische en sociale maatregelen die de nodige impulsen geeft voor een vernieuwing 
van de sector en die via de aantrekkingskracht ervan voor de betrokken bevolking 
het meeste kans op succes biedt. 
Gerealiseerde acties ; 
De begroting voor deze acties bedraagt 5 miljoen ecu per jaar voor 1991 en 1992 en 
3 miljoen ecu voor 1993. Tot nu toe zijn in het totaal 41 studies en specifieke 
acties geselecteerd voor financiering. 

31 
BEHEER VAN DE VISBESTANDEN 31 
VISSERIJTECHNIEK 2 
ECONOMISCH EN SOCIAAL ONDERZOEK 7 
OVERIG ONDERZOEK 1 
TOTAAL I 41 
SPECIFIEKE ACTIES IN DE MIDDELLANDSE ZEE (1991-1992) 
PERCENTAGE GEFINANCIERDE PROJECTEN, NAAR ONDERWERP 
VISSERIJTECHNIEK 
6% ECONOMISCH EN SOCIAAL 
ONDERZOEK 
17% 
OVERIG ONDERZOEK 
2% 
BEHEER VAN DE 
VISBESTANDEN 
76% 
33 
ISSN 0254-1513 
COM (93) 95 dei 
DOCUMENTEN 
NL 03 
Catalogusnummer : CB-CO-93-115-NL-C 
ISBN 92-77-53686-1 
Bureau voor officiële publikaües der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg