P6_TA(2006)0278

Oost-Timor

Resolutie van het Europees Parlement over Oost-Timor

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over Oost-Timor,

- gelet op de verklaring over Oost-Timor die het Voorzitterschap op 31 mei 2006 namens de Europese Unie heeft afgelegd,

- gelet op de uitleg die de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN aan de Veiligheidsraad (5432e vergadering) heeft verschaft,

- gelet op artikel 115 van zijn Reglement,

A. overwegende dat Oost-Timor wordt verscheurd door geweld sedert het ontslag in april van bijna 600 militairen, die een derde van de totale strijdkrachten vormen, en dat een gewapende confrontatie op 28- 29 april 2006 tussen de strijdkrachten en de ontslagen militairen en burgers die hen steunen, een betwist aantal dodelijke slachtoffers heeft geëist,

B. overwegende dat als gevolg van de onrust, de rellen en het geweld van bendes, veel mensen om het leven zijn gekomen, er nog veel meer zijn gewond en tienduizenden burgers in paniek de hoofdstad zijn ontvlucht en zich in de heuvels in de omgeving ophouden of bescherming hebben gezocht bij de kerk, de VN of ambassades,

C. overwegende dat volgens VN-bronnen militairen op 25 mei 2006 het vuur hebben geopend op ongewapende politieofficieren, waarbij negen doden en 27 gewonden zijn gevallen,

D. overwegende dat de politieke instabiliteit in Oost-Timor aanhoudt, ondanks het aftreden van de minister van binnenlandse zaken en de minister van defensie en ondanks andere inspanningen en maatregelen van de Oost-Timorese autoriteiten,

E. overwegende dat de betogers het aftreden hebben geëist van premier Mari Alkatiri,

F. overwegende dat de ontaarding van de dramatische politieke en veiligheidscrisis de Oost-Timorese autoriteiten ertoe heeft gebracht de hulp van buitenlandse troepen in te roepen om het ongecontroleerde geweld te helpen bedwingen en recht en orde te helpen herstellen,

G. overwegende dat de op de terugkeer van politieke en sociale stabiliteit gerichte inspanningen van president Xanana Gusmão en vooraanstaand minister Ramos Horta namens de regering moeten worden aangemoedigd, met inbegrip van gesprekken met vertegenwoordigers van ontslagen militairen en politieofficieren en agenten die hun organisatiestructuren onder het oog van VN-waarnemers hebben verlaten,

H. overwegende dat de hoge VN-commissaris voor de vluchtelingen het heeft over meer dan 100000 ontheemde personen die de afgelopen weken op de vlucht zijn geslagen voor het tumult na het ontslag van een derde van de strijdkrachten, de versplintering van de politie en het geweld van bendes,

I. overwegende dat het mandaat van de VN-missie in Oost-Timor (UNOTIL), die ooit bestond uit ongeveer 11000 militairen en burgers maar werd herleid tot 130 stafmedewerkers, politie- en militaire adviseurs, op 20 juni 2006 verstrijkt, nadat de VN-Veiligheidsraad het in mei laatstleden voor slechts één maand had verlengd, ondanks het feit dat de secretaris-generaal van de VN had voorgesteld het met een jaar te verlengen,

J. overwegende dat de werkloosheid in Oost-Timor ongeveer 80 % bedraagt, waarbij 40 % van de betrokkenen onder de armoedegrens zit en 60 % 18 jaar is of jonger,

K. overwegende dat de Oost-Timorese bevolking over onvervreemdbare soevereine rechten beschikt, met name wat de natuurlijke hulpbronnen betreft,

1. verzoekt alle partijen in Oost-Timor af te zien van geweld, deel te nemen aan een allesomvattende dialoog om de politieke geschillen te regelen alsook aan het democratisch proces binnen het wettelijk en grondwettelijk kader, en zo bij te dragen tot het herstel van de sociale en politieke stabiliteit;

2. is verheugd over het besluit van de Oost-Timorese autoriteiten om een internationaal onderzoek te laten instellen naar de gebeurtenissen van 28- 29 april en van 23- 24- 25 mei 2006, toen gewapende confrontaties tussen de Timorese strijdkrachten en eerder ontslagen militairen en burgers die hen steunen een betwist aantal dodelijke slachtoffers hebben geëist;

3. verzoekt de regering en de president van Oost-Timor alle nodige stappen te ondernemen om een einde te maken aan het geweld en opnieuw een veilig en stabiel klimaat in te stellen waarbij de grondwet van Oost-Timor ten volle wordt geëerbiedigd;

4. wijst erop dat de rol die de internationale gemeenschap moet spelen, met name de Verenigde Naties en de VN-Veiligheidsraad, van vitaal belang is voor het consolidatieproces van de staat Oost-Timor en zijn onafhankelijkheid en soevereiniteit, alsook voor de consolidatie van de democratie in deze jonge natie;

5. benadrukt dat het proces van de geleidelijke afbouw van de VN-missie in Oost-Timor gedurende de afgelopen vier jaar moet worden omgekeerd en verzoekt dringend om de ontplooiing van een door de VN geleide politiemacht om de stabiliteit te helpen herstellen, en een VN-vredeshandhavingsmacht zoals de Oost-Timorese autoriteiten op 13 juni 2006 ook zelf hebben gevraagd;

6. is verheugd over de uitbreiding van het VN-mandaat overeenkomstig de voorstellen van de secretarisgeneraal en dringt erop aan dat de vredeshandhavingstroepen en de burgerpolitiemacht in Oost-Timor blijven tot de eigen strijdkrachten en politie van het land deze taken zelf kunnen overnemen;

7. beveelt, met volledige eerbiediging van de soevereine Oost-Timorese autoriteiten en van het specifieke mandaat voor elk van de internationale vredesmachten die zich momenteel onder VN-toezicht in het land bevinden, de oprichting aan van efficiënte kanalen voor horizontale communicatie en samenwerking tussen de internationale vredesmachten, om de belangen van het Oost-Timorese volk optimaal te dienen, de openbare orde daadwerkelijk te herstellen en onmiddellijk terug te keren naar een volkomen normale institutionele situatie;

8. is verheugd over de toelating van Oost-Timor tot de groep van ACS-landen;

9. erkent dat Oost-Timor politieke, technische en financiële steun nodig heeft voor de heropbouw van zijn infrastructuur en administratieve structuren die van essentieel belang zijn om zijn ontwikkelingsplan uit te voeren;

10. verzoekt de Europese Unie en de internationale gemeenschap de nodige steun voor de consolidatie van de democratie en een democratische cultuur in Oost-Timor te handhaven en op te drijven, waarbij specifiek aandacht wordt besteed aan een meerpartijencultuur en institutionele opbouw — met name het parlement, de regering, gerechtelijke instanties, veiligheidsdiensten, defensie en instanties die de wet doen naleven — en bij te dragen aan de dringende uitbreiding van berichtgeving in geheel het land alsook aan de uitbouw van onderwijs- en gezondheidsnetwerken, met name om tegemoet te komen aan de behoeften van kinderen en vrouwen;

11. verzoekt de internationale gemeenschap de steun voor daadwerkelijk toezicht op de mensenrechten in Oost-Timor aanzienlijk te verhogen en bijstand te verlenen voor de ontwikkeling van lokale mensenrechtengroeperingen en lokale diensten voor slachtoffers van misbruik;

12. verzoekt de Raad en de Commissie de Oost-Timorese autoriteiten met klem te verzoeken alle paramilitaire groepen, gewapende bendes en gewapende burgers te verbieden, te ontbinden en te ontwapenen, en de regering van Oost-Timor op alle officiële bijeenkomsten en op het hoogste niveau te wijzen op de bezorgdheid van Europa over het politiegeweld;

13. verzoekt de officiële vertegenwoordigers van Oost-Timor de internationale mensenrechtennormen te handhaven en ervoor te zorgen dat de politie en de strijdkrachten de burgers overeenkomstig de internationale mensenrechtennormen behandelen;

14. verzoekt de Conferentie van voorzitters de toelating te geven om in het najaar van 2006 een ad-hoc delegatie van het Europees Parlement naar Oost-Timor te sturen om de politieke situatie te beoordelen en na te gaan of de hulpprogramma's van de EU adequaat zijn;

15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de overheidsinstellingen van Oost-Timor (met name de president, het parlement en de regering), de hoge vertegenwoordiger voor het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de VN-Veiligheidsraad.

--------------------------------------------------