COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(93) 530 def. 
Brussel, 29 oktober 1993 
Vierde Jaarlijkse Verslag van de Commissie 
over de uitvoering van de hervorming 
van de structuurfondsen 
- 1992 -
WOORD VOORAF 
Dit vierde verslag over de uitvoering van de hervorming van de Structuurfondsen 
wordt, net als de verslagen van de vorige Jaren, uitgebracht ter uitvoering van 
artikel 16 van Verordening (EEG) nr. 2052/88. 
Het behandelt de in artikel 31 van Verordening (EEG) nr. 4253/88 genoemde 
belangrijke aspecten, waarbij met name aandacht wordt besteed aan het gebruik 
van de begrotingsmiddelen van elk Fonds en aan de concrete resultaten die de 
activiteiten van de Fondsen hebben opgeleverd. 
In hoofdstuk I wordt derhalve per doelstelling en per land ingegaan op de 
resultaten van de genomen maatregelen. Tevens wordt nadere informatie verstrekt 
over de programma's waartoe in het kader van de communautaire initiatieven is 
besloten, over de vernieuwende maatregelen en over de maatregelen in het kader 
van de technische bijstand. 
Hoofdstuk II is gewijd aan de begrotingsuitvoering in 1992, aan de rol die de 
leningsinstrumenten (EIB en EGKS) bij het nastreven van de prioritaire 
doelstellingen spelen, en aan de controles op de besteding van de communautaire 
middelen. 
In het laatste hoofdstuk ten slotte wordt de toepassing van de beginselen van 
de hervorming besproken, waarbij vooral aandacht wordt besteed aan de op 
initiatief van de Commissie of de Lid-Staten verrichte évaluâtiewerkzaamheden, 
aan de naleving van het additionaliteitsbeginsel en aan de rol van de sociale 
partners. 
Nadat de tussenbalans van februari 1992 had aangetoond dat reeds bemoedigende 
resultaten waren bereikt bij de uitvoering van de maatregelen die door de drie 
Fondsen worden gefinancierd, heeft de top van Edinburgh op 11 en 12 december 
1992 zijn goedkeuring gehecht aan de belangrijkste voorstellen uit het pakket 
Delors II. Het betreft met name een verdubbeling tegen 1999 van de middelen 
voor het structuurbeleid in de vier minst welvarende landen van de Gemeenschap, 
de aan doelstelling 1 toegekende prioriteit, een belangrijke verhoging van de 
middelen voor de overige doelstellingen, een nieuwe omschrijving van de 
doelstellingen 3 en 4 en de aanpak van de problemen van sommige kustgebieden 
door de oprichting van een financieringsinstrument voor de oriëntatie van de 
investeringen in de visserij (FIOV). 
Vervolgens heeft de Commissie voorstellen voor wijzigingen in de regelgeving 
betreffende de Structuurfondsen gedaan, die zowel de kader- en de 
coördinatieverordening als de specifieke verordeningen per Fonds betroffen. 
Alle desbetreffende verordeningen zijn op 20 juli 1993 door de Raad goedgekeurd 
en de volgende programmeringsperiode loopt van 1 januari 1994 tot en met 31 
december 1999. 
SAMENVATTING EN TOELICHTING 
Overeenkomstig artikel 31 van Verordening (EEG) nr. 4253/88 is een balans 
opgemaakt van de uitvoering van de hervorming van de Structuurfondsen in het 
jaar 1992, die als volgt kan worden samengevat : 
Stand van zaken bij elke doelstelling 
Eén jaar vóór het einde van de eerste programmeringsperiode hebben alle onder 
doelstelling 1 vallende landen en regio's zeer duidelijk te kennen gegeven dat 
zij erin wilden slagen de oorspronkelijk toegezegde bijstandsbedragen volledig 
te besteden. Dit hebben zij gedaan door nog de allerlaatste acties (OP's, 
globale subsidies, projecten, enz.) voor te leggen waarmee de bestaande leemten 
in de uitvoering konden worden aangevuld, of door in de tijdschema's de nodige 
wijzigingen aan te brengen voor een volledige opname van de kredieten tegen 
eind 1993. Er zijn nog problemen in Italië, vooral bij de acties waarbij de 
regionale administraties de tegenspeler van de Gemeenschap zijn. 
De in 1991 goedgekeurde programma's voor de nieuwe Lender en Oost-Berlijn 
hebben, zoals verwacht, voor het merendeel een goed verloop gehad. De omvang 
van de steunaanvraag heeft evenwel geleid tot een wijziging van de verdeling 
der voorziene betalingen tussen het Jaar 1992 en de volgende jaren, ten 
voordele van 1992. 
Bij doelstelling 2 was het in 1992 dank zij de verlenging van de programma's 
mogelijk de overhand ing meerderheid van de voor de eerste programmeringsperiode 
(1989-1991) toegekende kredieten vast te leggen en tot een goede 
betalingsverhouding te komen. 
Voorts zal het wel te danken zijn aan de continuïteit bij de keuze van de 
prioriteiten voor de periode 1992-1993 en aan de reeds opgedane ervaring, dat 
alle regio's het merendeel van de acties die zij in deze tweede periode willen 
uitvoeren, aan het begin van dit jaar hebben kunnen presenteren en aldus reeds 
eind 1992 een bevredigend uitvoeringsniveau hebben bereikt. 
Bij de doelstellingen 3 en 4 werd in 1992 de uitvoering van de CB's voor de 
eerste periode voltooid en werden tevens de nieuwe CB's voor 1993 vastgesteld. 
Kenmerkend voor deze CB's, waarvoor in totaal ongeveer 2,1 miljard ecu 
beschikbaar is, zijn de handhaving van de bijstandsprioriteiten 
(basisopleiding, opleiding van het tweede niveau, ondersteuning van de 
werkgelegenheid en hulpverlening aan de kansarmen) en de invoering van een 
grotere flexibiliteit om in het kader van doelstelling 3 ook maatregelen te 
kunnen treffen ten behoeve van degenen die minder dan 12 maanden werkloos zijn, 
en van douanebeambten en expediteurs die in hun beroep nadelige gevolgen 
ondervinden van de voltooiing van de interne markt. 
Aîr-
Wegens het hardnekkige karakter van het langdurige werkloosheidsprobleem is 
trouwens het relatieve aandeel van de bijstand voor de bestrijding van dit 
soort werkloosheid in de totale beschikbare middelen verhoogd. 
De maatregelen in het kader van doelstelling 5a hebben in 1992 geen belangrijke 
wijzigingen ondergaan. De verschiI lende regelingen lijken op kruissnelheid te 
zijn gekomen of een stabiel niveau te hebben bereikt. Vooral bij de 
compenserende vergoedingen is sprake van een toename, terwijl een zekere daling 
te melden valt wat betreft de investeringen in landbouwbedrijven (ongeveer 
50.000 nieuwe plannen) en de vestiging van jonge landbouwers. 
Bij de maatregelen voor de verwerking en afzet van landbouwprodukten blijkt uit 
de verdeling van de betalingsverplichtingen over de verschiMende programma's 
dat de vleessector de meeste steun ontvangt; daarna komen de sectoren groenten 
en fruit, melk en zuivelprodukten en, ten slotte, wijn. 
Vermelding verdienen ook de maatregelen toegespitst op de behoeften van de 
sector in het kader van doelstelling 5a visserij. Wegens de crisissituatie op 
het gebied van de vangstmogelijkheden betroffen deze maatregelen vooral de 
herstructurering van de ondernemingen en de verbetering van zowel de 
hygiënische omstandigheden als van de produktkwaliteit. 
De uitvoering van de programma's voor ecologisch kwetsbare gebieden en de 
regionale programma's met bosbouwmaatregel en werd uitgebreid door de 
goedkeuring van nieuwe programma's. Deze nieuwe programma's zullen worden 
geïntegreerd in de programma's voor milieumaatregelen in de landbouw en de 
bosbouwprogramma's die een onderdeel vormen van de begeleidende maatregelen 
genomen in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid. 
Het uitvoeringstempo van de programma's voor doelstel ling 5b is versneld, maar 
blijft per regio verschillen. Het is het hoogst in Spanje (120%) (1); daarna 
komen Frankrijk (102%) en Nederland (99%), terwijl het voor Italië slechts 77% 
bedraagt, vooral doordat de OP's voor sommige regio's laat zijn ingediend en 
goedgekeurd. 
De maatregelen betreffen in hoofdzaak de volgende krachtlijnen : diversificatie 
van de landbouw, ontwikkeling van niet-agrarische activiteiten, toerisme en 
menselijke hulpbronnen en maatregelen voor milieubehoud. 
De opwaardering van regionale produkten, dorpsvernieuwing, belangrijke 
investeringen in het midden- en kleinbedrijf en regionale 
infrastructuurvoorzieningen zijn interessante voorbeelden van projecten die een 
positieve invloed hebben op in verval rakende plattelandsgebieden. 
(1) Voor sommige Lid-Staten zijn meer kredieten vastgelegd dan er voor het 
lopende jaar waren uitgetrokken. 
- -Id. -
Deze categorie investeringen heeft zich meestal snel 1er ontwikkeld dan de 
investeringen op het gebied van de diversificatie van de landbouw of de 
ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen, in welke gevallen de uitwerking van 
maatregelen doorgaans ingewikkelder is. 
In de loop van 1992 zijn zeer veel beschikkingen goedgekeurd om de twaalf reeds 
in 1990 en 1991 besloten communautaire initiatieven operationeel te maken, in 
mei 1992 is nog het nieuwe initiatief RETEX goedgekeurd. Dit initiatief heeft 
tot doel de diversificatie van de economische bedrijvigheid te versnellen in 
regio's die sterk afhankelijk zijn van de sector textiel en kleding. 
Wat de financiële uitvoering betreft, konden de Structuurfondsen in 1992 
beschikken over 17.054 miljoen ecu aan vastleggingskredieten en 15.925 miljoen 
ecu aan betalingskredieten; daarbij kwamen nog 1.046 miljoen ecu voor 
vastleggingen en 1.285 miljoen ecu voor betalingen ten voordele van de nieuwe 
Lender. 
De vastleggingskredieten werden voor 99,2% besteed en de betalingskredieten 
voor 99,3% (voor de nieuwe Lander was dit respectievelijk 100% en 96,3%). 
Binnen de gehele periode waarin de verdubbeling plaatsvindt (1988-1993), brengt 
dit de totale begrotingskredieten van de Structuurfondsen op 52.419 miljoen ecu 
(in prijzen van 1988), wat in overeenstemming is met de in Verordening (EEG) 
nr. 2052/88 genoemde bedragen. 
Uit de werkzaamheden die zijn verricht op het gebied van de evaluatie van de 
macro-economische invloed die de Structuurfondsen in de regio's van 
doelstelling 1 uitoefenen, blijkt dat in de economische malaise waarin de 
Gemeenschap zich als geheel bevindt, de relatieve bijdrage van de communautaire 
bijstandsverlening aan de economische ontwikkeling in de regio's groter is 
geworden. De Fondsen hebben een groter aandeel in de investeringen in 
betrokken landen, en zij dragen in sterkere mate bij tot de ondersteuning van 
een economische groei die de laatste jaren trager is geworden. 
Bij de evaluatie van de vormen van bijstandsverlening en bij de thematische 
evaluaties was in 1992 sprake van een sterke ontwikkeling. Problemen in 
verband met een complexe methodologie en ontoereikende gegevens deden zich voor 
bij de beoordeling van het effect van de vormen van bijstandsverlening-, de 
kwaliteit van de resultaten beantwoordde dan ook niet altijd aan de 
verwachtingen van de Commissie. De thematische evaluaties daarentegen, waarin 
vooral de prospectieve en strategische aspecten aan bod komen, helpen de koers 
voor de toekomst te bepalen wat betreft de prioriteiten voor de 
bijstandsverlening in sommige Lid-Staten. 
d-
INHOUD 
SAMENVATTING EN TOELICHTING 
HOOFDSTUK I : Overzicht van de activiteiten van de fondsen per 
doelstelling, communautaire initiatieven, 
innoverende maatregelen en technische bijstand 
'/ 
1. Overzicht van de activiteiten van de fondsen * 
per doelstelling \ Ji 
1.1 Doelstelling 1 en de nieuwe Lànder \9 
1.1.1 Griekenland 2 
1.1.2 Spanje 4 
1.1.3 Frankrijk 5 
1.1.4 Ierland 8 
1.1.5 Italië 10 
1.1.6 Portugal 12 
1.1.7 Verenigd Koninkrijk 14 
1.1.8 De nieuwe Lander en Oost-Berlijn 16 
1.2 Doelstel I ing 2 20 
1.2.1 Balans van de eerste programmeringsfase 20 
1.2.2 Uitvoering van de voor de tweede fase 
vastgestelde CB's (1992/1993) 21 
1.3 Doelstellingen 3 en 4 27 
1.3.1 Uitvoering van de CB's voor de periode 
1990-1992 27 
1.3.2 Opstelling van de CB's voor 1993 32 
1.4 Doelstel I ing 5a 36 
1.4.1 Toepassing van de verordeningen betreffende 
de agrarische produktiestructuur 36 
1.4.2 Maatregelen voor de verbetering van de 
verwerking en afzet van landbouw- en 
bosbouwprodukten 40 
1.4.3 Maatregelen voor de verbetering van de 
verwerking en afzet van visserij- en 
aquacultuurprodukten 41 
1.5 Doelstel I ing 5b 42 
Uitvoering van de operationele programma's 42 
2. Communautaire initiatieven, innoverende 
acties en technische bijstand 45 
2.1 Communautaire initiatieven 45 
2.2 Innoverende acties 49 
- A <2- -
2.2.1 Artikel 10 van de EFRO-verordening 
2.2.2 Door het ESF gefinancierde innoverende 
act ies 
2.2.3 Artikel 8 van de EOGFL-verordening 
2.3 Technische bijstand 50 
52 
54 
54 
HOOFDSTUK I I 
HOOFDSTUK I I I Begrotingskredieten en uitvoering van de 
begroting 1992, rol van de I eningsinstrumenten 
bij het totstandbrenging van de prioritaire 
doelstellingen, controles 57 
1. Begrotingskredieten en uitvoering van 
de begroting 1992 57 
1.1 Voorstelling van de kredieten voor de 
Structuurfondsen voor 1992 57 
1.2 Begrotingskredieten voor 1992 en besteding 
per Fonds en per doelstelling 57 
1.3 Ontwikkelingen in de periode 1989-1992 60 
1.4. Financiële uitvoering van de CB's 62 
2. Bijdrage van de E IB 64 
3. Bijdrage van de EGKS 67 
4. Controles 70 
Beoordeling van de toepassing van de beginselen 
van de hervorming, evaluatie van de Communautaire 
bijstandsverlening en rol van de sociale partners 74 
1. Toepassing van de beginselen van de 
hervorming 
1.1 Juridische aspecten van het 
additionaliteitsbeginsel 
1.2 Controle op de naleving van het 
addit ionaliteitsbeginsel 
1.3 Het partnership in pratiek 
2. Evaluatie van de communautaire 
bijstandsverlening 
3. Rol van de sociale partners 74 
74 
76 
80 
82 
98 
BIJLAGEN 
TEKENS EN AFKORTINGEN 
'/-
HOOFDSTUK I 
OVERZICHT VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE FONDSEN PER DOELSTELLING, 
COMMUNAUTAIRE INITIATIEVEN, INNOVERENDE MAATREGELEN 
EN TECHNISCHE BIJSTAND 
1. OVERZICHT VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE FONDSEN PER DOELSTELLING 
1.1. Doelstelling 1 en de nieuwe LMnder 
In het voorlaatste jaar van de programmeringsperiode zijn de door de drie 
Fondsen beschikbaar gestelde middelen in alle landen en regio's van 
doelstelling 1 in zeer ruime mate gebruikt. De laatste operationele 
programma's zijn goedgekeurd en in alle landen is systematisch gebruik 
gemaakt van de mogelijkheden tot bijsturing en aanpassing van de lopende 
maatregelen, om zodoende de financiële middelen maximaal te kunnen 
besteden, een groot aantal acties te intensiveren en de maatregelen aan de 
omstandigheden op het terrein aan te passen. 
Uit de hiernavolgende tabel blijkt dat de opname van kredieten aan het 
einde van 1992 een behoorlijk peil heeft bereikt, namelijk bijna 77%. 
Doelstel I ing 1 
Betalingsverplichtingen 1989-1992 in percentage 
van de in de CB's voor de periode 1989-1993 
opgenomen financiële bijstand 
Griekenland 79,2% 
Spanje 80,3% 
Frankrijk 76,6% 
Ierland 80,3% 
Italië 64,6% 
Portugal 79,2% 
Verenigd Koninkrijk 78,7% 
Totaal doelstelling 1 76,5% 
Tegen de achtergrond van de algemene economische teruggang en de 
vermindering van de investeringen van de Lid-Staten heeft de bijstand van 
de Structuurfondsen overal een nog duidelijker en positiever effect 
teweeggebracht. 
In hoofdstuk II wordt een gedetailleerd overzicht van de bedragen per Fonds 
en per doelstelling gegeven, terwijl in de bijlagen 1.1 en 11.1 de cijfers 
per land en per Fonds zijn vermeld. 
- 2 -
1.1.1. Gr ieken I and 
1992 was voor de tenuitvoerlegging van het Griekse CB een zeer belangrijk jaar in 
die zin dat het reeds in 1991 vastgestelde uitstekende uitvoeringsritme van de 
maatregelen werd bevestigd. 
Op het "Acheloos"-project na, zijn in de loop van het Jaar de laatste OP's van het 
Griekse CB aangenomen. Drie daarvan zijn meer fondsenprogramma's (EFRO/ESF) en . 
betreffen de verhoging van de concurrentiekracht van industriële en 
dienstverlenende bedrijven, de evenwichtige ontwikkeling van het toerisme of de 
opleiding van het overheidspersoneel. Het "CrasrT-programma, voor een snelle 
uitbouw van het telecommunicatiewezen, is een uit het EFRO gefinancierd 
éénfondsprogramma, maar uit het ESF wordt voor dat programma ook bijstand verleend 
via een bijzondere maatregel die is opgenomen in het reeds goedgekeurde OP 
telecommunicatie. Daarnaast zijn ook twee nieuwe uit het EOGFL gefinancierde OP's 
aangenomen; het ene betreft een pakket bosbouwmaatregel en en het tweede maatregelen 
voor de herstructurering van de olijfgaarden. 
Daarbij komen nog twee in 1992 goedgekeurde maatregelen op het gebied van 
technische bijstand; de ene, een uitsluitend uit het EFRO gefinancierde maatregel, 
is vastgesteld op grond van artikel 7 van Verordening (EEG) nr. 4254/88 en betreft 
de voorbereiding van de programmering voor de periode na 1994, de andere maatregel 
betreft de financiering van een plan voor de opstelling van regionale statistieken, 
waarvoor zowel het EFRO als het ESF bijstand verlenen. Voorts is er een op 
initiatief van het ESF tot stand gekomen OP "Technische bijstand 1992-1993" gericht 
op een betere inschatting van de opleidingsbehoeften en een doeltreffender 
toezicht, controle en evaluatie. 
In de loop van het jaar zijn ook besluiten genomen in het kader van de 
communautaire initiatieven PRISMA, TELEMATIQUE, REGEN en LEADER. 
De vroegere programma's van de drie Fondsen zijn aangepast. Wat het ESF betreft, 
zijn vooral de OP's "Opleidingsvoorzieningen" en "Middelbaar onderwijs" ingrijpend 
gewijzigd, waardoor de opleiding en bijscholing van de leraren middelbaar onderwijs 
en de opleiding van opleidings- en stafpersoneel van de voorlichtingscentra kon 
worden verbeterd en nieuwe opIeidingsmogeIijkheden voor technici tot stand gebracht 
konden worden. 
Wat het EOGFL betreft, zijn wijzigingen aangebracht in het OP "Landbouwstructuur". 
De bevredigende uitvoering van het CB kan ook worden afgelezen uit de omvang van de 
betalingsverplichtingen en de betalingen. 
Wat de besteding van de voor het Griekse CB uitgetrokken bedragen betreft, is een 
geleidelijke verbetering ingetreden. Na afloop van de eerste vier jaar is van de 
voor de gehele periode van vijf jaar uitgetrokken kredieten bijna 80% uitgegeven op 
het terrein en er zijn goede vooruitzichten dat aan het einde van het 
begrotingsjaar 1993 alle kredieten besteed zullen zijn. 
De gemiddelde jaarlijkse besteding voor de nieuwe regionale OP's is tussen 1990 en 
1992 van 60 tot 100% toegenomen. ' 
- 3 -
De gecumuleerde bedragen aan EFRO-kredieten waarvoor betalingsverplichtingen zijn 
aangegaan, belopen 79,3% van de voor de gehele periode 1989-1993 uitgetrokken 
bijstand, maar bijna 103% voor de periode 1989-1992, terwijl dit percentage voor de 
betalingen 75,2 bedraagt. In de afgelopen vier jaar (1989-1992) zijn door het ESF 
voor het gehele bedrag dat in het CB voor deze periode is uitgetrokken 
betalingsverplichtingen aangegaan, terwijl de betalingen voor ongeveer 70% van het 
bedrag van deze verplichtingen zijn uitgevoerd. De betalingsverplichtingen voor 
alle uit het EOGFL gefinancierde maatregelen samen (vroegere regionale maatregelen 
en maatregelen van doelstelling 5a) bereiken in 1992 118% van de uitgetrokken 
kredieten. 
Voor de GMP's zijn in 1992 betalingsverplichtingen aangegaan voor 311 miljoen ecu 
en is 416 miljoen ecu betaald zodat de voor de GMP's bestemde kredieten einde 1993 
waarschijnlijk volledig besteed zullen zijn. 
Deze vlotte uitvoering van het CB is het gevolg van verschillende factoren. In de 
eerste plaats heeft de Griekse overheid verdere kredieten vrijgemaakt voor de 
medefinanciering van de overheidsuitgaven in verband met de Structuurfondsen. 
Daarnaast was er ook de reeds in het vorige verslag (1991) gesignaleerde 
gemeenschappelijke inspanning van de Commissie en de Lid-Staat, die in 1992 volop 
vruchten afgeworpen heeft. 
Ten slotte kunnen een aantal elementen van de balans nader worden belicht. 
Op het gebied van de basisinfrastructuur zijn de werkzaamheden aan de metro in 
Athene sneller gevorderd en zijn belangrijke beslissingen op het vlak van de 
organisatie en van het toezicht genomen, zoals de oprichting van een semi-
overheidsinstantie "Attiko Metro" en de aanstelling van een projectleider. 
De werkzaamheden om van de weg van Athene naar Thessaloniki en van Athene naar 
Korinthe een volwaardige autosnelweg te maken zijn voortgezet. De Griekse 
autoriteiten leggen thans de laatste hand aan een algemeen plan voor het wegvervoer 
dat gebaseerd is op een noord-zuidas en een oost-westas, en dat normaliter 
grotendeels in het volgende CB kan worden opgenomen. Anderzijds moet met het 
"CrasrT-programma op het gebied van telecommunicatie en door de digitalisering van 
het Griekse net kwalitatief een grote sprong voorwaarts kunnen worden gemaakt. 
Daardoor ontstaat een reële kans om tegen 2.000 het niveau van de Gemeenschap te 
bereiken. 
De in 1991 bekendgemaakte cijfers over het economisch effect van de maatregelen 
gelden ook nog voor 1992 (de gecumuleerde groei van het BBP bedraagt circa 2,5%). 
Daarnaast heeft de Commissie echter het initiatief genomen voor een aantal studies 
om de inbreng van het CB in de sectoren onderzoek R&D, vervoer en 
telecommunicatie in de drie Lid-Staten die geheel onder doelstelling 1 vallen 
(Griekenland, Ierland en Portugal) te evalueren, alsmede het effect van het CB op 
het gebied van de menselijke hulpbronnen in alle regio's van doelstelling 1. 
Nog andere studies zijn verricht in de door het CB bestreken primordiale sectoren 
voor de Griekse economie (toerisme, industrie en diensten, vervoer, milieu, 
- 4 -
energie, onderzoek en ontwikkeling). De eerste resultaten zouden in de loop van 
1993 moeten worden bekendgemaakt en gegevens opleveren waarmee voor de volgende 
programmeringsperiode rekening kan worden gehouden. 
1.1.2. Spanje 
De uitvoering van de in de vorige jaren goedgekeurde acties is correct en vlot 
verlopen. Daarnaast zijn in 1992 nog enkele maatregelen goedgekeurd, waardoor de 
uitvoering van het CB nagenoeg volledig rond is. 
Het gaat om zeer uiteenlopende maatregelen waarmee een bijstandsbedrag van in 
totaal 202 miljoen ecu gemoeid is (waarvan 190,15 uit het EFRO, 0,22 uit het ESF en 
11,04 uit het EOGFL) namelijk : 
- wat het EFRO betreft : het OP "Comarca del Bajo Guadalquivir", dat ten doel heeft 
om door activiteiten die nieuwe arbeidsplaatsen scheppen, de levensstandaard van 
de plaatselijke bevolking te verhogen; daarnaast zijn er ook zeven grote 
projecten, elk voor een afzonderlijke regio, namelijk : voor Andalusië : inbreng 
van overheidsmiddelen in het maatschappelijke kapitaal en in het garantiefonds 
van onderlinge waarborgmaatschappijen; voor de Canarische eilanden : 
stadsrenovatie in de hoofdstad Santa Cruz de Tenerife; voor Galicië : het project 
voor het Canal de E iras; voor Cast il la y León : modernisering, met het oog op 
ontwikkeling van het toerisme, van de stedelijke infrastructuur in het 
historische centrum van Salamanca; in de drie overige regio's (Cast il Ia-La 
Mancha, de autonome gemeenschap van Valencia en Asturië) worden diverse 
afvalwaterzuiveringsprojecten uitgevoerd in het kader van het krachtlijn 
"bescherming en verbetering van het milieu" van het CB. 
In 1992 is ook de medefinanciering goedgekeurd van steunregelingen voor de 
energiesector en van een aantal maatregelen in het kader van artikel 7 van 
Verordening (EEG) nr. 4254/88, alsmede van evaluaties tijdens de uitvoering van de 
maatregelen en studies van het effect op de betrokken sectoren : 
- wat het ESF betreft : twee OP's op het gebied van technische bijstand; 
- wat het EOGFL betreft : twee nieuwe OP's, het ene ter verbetering van de 
landbouwproduktie in Mei il la en het andere ter verbetering van de 
bananenproduktie op de Canarische eilanden alsmede de problemen betreffende de 
concurrentiepositie van dit produkt. 
In de loop van 1992 zijn ook een aantal wijzigingen in programma's goedgekeurd, met 
name voor het ESF, om kredieten voor de programma's inzake bijstand voor de 
indienstneming van arbeidskrachten te kunnen overdragen naar het OP "Escuelas-
Talleres", waarvoor zeer grote belangstelling bestaat zodat er niet voldoende geld 
beschikbaar was om alle aanvragen in te willigen. Van de belangrijke door het INEM 
beheerde programma's inzake bijstand voor de indienstneming van arbeidskrachten is 
slechts weinig gebruik gemaakt, omdat het wettelijke kader in Spanje, waarvan 
sprake was bij de opstelling van het CB en van de OP's, pas in 1992 is vastgesteld. 
Voor het EOGFL zijn een aantal kleinere programma-aanpassingen vastgesteld. Voor 
het OP inzake de beëindiging,' van de landbouwactiviteit, waarvan de uitvoering niet 
snel genoeg vordert, heeft de Commissie echter besloten de bijstand aanzienlijk te 
ver lagen. 
- 5 -
Daar de door het EOGFL beschikbaar gestelde middelen niet toereikend waren om aan 
alle aanvragen tot financiering van agro-industriele activiteiten (doelstelling 5a) 
te voldoen, zijn kredieten uit het EFRO en van het OP "Beëindiging van de 
landbouwactiviteit" overgedragen, om zodoende de Verordeningen (EEG) nr. 866/90 en 
nr. 867/90 inzake de verwerking en de afzet van landbouw- en bosbouwprodukten op 
ruimere schaal te kunnen toepassen. 
De vastlegging en besteding van de kredieten is bijzonder bevredigend verlopen. 
Voor het EFRO zijn al betalingsverplichtingen aangegaan voor 78,5 % van de voor de 
gehele periode uitgetrokken kredieten (de rest is bestemd voor programma's die al 
goedgekeurd zijn of waarvoor de goedkeuringsprocedure aan de gang is). Ook het 
betalingsniveau is bevredigend te noemen. 
Sedert 1989 zijn voor alle in het CB vermelde ESF-kredieten voor de periode 
1989-1992 betalingsverplichtingen aangegaan, terwijl voor 74% van het bedrag van de 
vastgelegde middelen betalingen zijn gedaan. 
Ook met de financiële uitvoering van de onder het EOGFL val lende maatregelen zijn 
goede vorderingen gemaakt; de besteding van de middelen voor het OP van de 
krachtlijn "verbetering van de landbouwproduktie, irrigatie en ruilverkaveling" en 
de maatregelen op grond van de specifieke gemeenschappelijke actie als bedoeld in 
Verordening (EEG) nr. 1118/88 (1) is zo goed gevorderd dat voor 1993 nog slechts 
een gering bedrag overblijft. Met de uitvoering van de overige OP's is eveneens 
goede voortgang gemaakt ten opzichte van 1991. 
Het Spaanse CB is nu gedurende vier jaar toegepast, en nu blijkt de aanvankelijke 
twijfel van de nationale en regionale autoriteiten ten aanzien van de programma's 
als geschikte vorm van bijstandsverlening verdwenen te zijn. Zij worden nu 
integendeel als bijzonder nuttige instrumenten gezien in het raam waarvan overheden 
van verschillende echelons voor de eerste maal samenwerken bij de uitvoering van 
een coherent geheel van maatregelen waarmee gemeenschappelijke doelstellingen 
worden nagestreefd en waarvoor de nodige technische en financiële middelen 
beschikbaar worden gesteld. 
De betalingsverplichtingen ontwikkelen zich steeds meer volgens de oorspronkelijke 
ramingen en laten zien dat een aantal regio's, een in verhouding tot hun 
bevolkingsaandeel, zeer groot deel van de bijstand ontvangen hebben, met name 
Andalusie (27% van het totaal), CastilIa-La Mancha (12,5%), Castilla y León (11,3%) 
en verder nog de Canarische eilanden, Galicië en de autonome gemeenschap van 
Valencia. Slechts voor 5,2% van de door de Gemeenschap beschikbaar gestelde 
middelen werden niet geregionaliseerd. 
De Commissie is voor Spanje, zoals voor alle regio's van doelstelling 1, begonnen 
met een evaluatie van het CB op het gebied van de menselijke hulpbronnen. 
1.1.3. Frankrijk 
Voor de uitvoering van de CB's in de Franse gebieden van doelstelling 1 (Corsica en 
de vier overzeese departementen) zijn reeds een aantal operationele programma's 
goedgekeurd, meestal reeds in 1990, en een groot project is in 1991 goedgekeurd. 
In 1992 zijn daar nog een aantal nieuwe maatregelen bijgekomen. 
(1) PB L 107 van 28 april 1988 
- 6 -
Het betreft vooral een in het kader van het POSEIDOM-programma ten behoeve van de 
overzeese departementen goedgekeurd OP voor de bananensector en de produktiekolom 
van suikerriet - suiker - rum, waarvoor de Gemeenschap, buiten het CB om, 14 
miljoen ecu extra bijdraagt, en programma's die zijn goedgekeurd in het kader van 
de communautaire initiatieven : 
- PRISMA voor Corsica, Réunion en Guyana, 
- TELEMATIQUE voor Corsica, Réunion en Martinique, 
- INTERREG voor een nauwere samenwerking tussen Corsica en Sardinië, 
- ENVI REG en STRIDE voor Corsica. 
Hiervoor verleent de Gemeenschap een bijstand ten bedrage van in totaal 
28.31 miljoen ecu. 
Ten slotte zijn de in de CB's voor technische bijstand uitgetrokken kredieten 
enerzijds gebruikt om het door het INSEE in het Franse moederland gehouden 
werkgelegenheidsonderzoek ook in de overzeese departementen uit te voeren en 
anderzijds om, ingevolge een in 1991 uitgevoerde studie, een gecomputeriseerd 
gemeenschappelijk beheerssysteem voor de vijf gebieden op te zetten dat in de 
eerste helft van 1993 in gebruik zou moeten worden genomen. 
Hoewel het hele pakket maatregelen laat is goedgekeurd, is de financiële situatie 
eind 1992 toch tamelijk bevredigend. Voor de periode 1990-1992 zijn, wat het EFRO 
betreft, reeds voor 54,7% van de oorspronkelijk uitgetrokken kredieten 
betalingsverplichtingen aangegaan (waarvan 21,2 % in 1992), terwijl voor ongeveer 
44% van het bedrag van deze verplichtingen betalingen zijn gedaan (waarvan 18,7 % 
voor 1992). 
De financiële uitvoering van de bijstand uit het EOGFL is eveneens bevredigend en 
verloopt in Corsica en Guadeloupe overeenkomstig de programmering. Voor het eiland 
Réunion echter, waar er een groot tekort aan kredieten uit het EOGFL was, zou de 
Commissie echter moeten voorstellen extra kredieten toe te wijzen, om te voorkomen 
dat er een breuk komt in de economische ontwikkeling van het eiland. Ook is enige 
vertraging ontstaan bij de uitvoering van het programma in verband met het 
communautair initiatief LEADER. 
Wat het ESF betreft, verloopt de uitvoering van de beroepsopleidingsmaatregelen 
geheel in overeenstemming met de programmering. Op grond van het bevredigende tempo 
waarin de kredieten worden opgenomen, mag worden aangenomen dat vóór het einde van 
de periode voor het gehele bedrag van de OP's betalingsverplichtingen aangegaan 
zullen zijn. 
Met het oog op een vlottere uitvoering van de programma's, een versnelde 
beschikbaarstelling van de communautaire bijstand en een snellere uitbetaling ervan 
aan de begunstigden, maar ook om alle kredieten binnen de voorgeschreven termijnen 
te kunnen vastleggen, hebben de toezichtcomités in overleg met de Commissie en de 
nationale autoriteiten, het tijdschema van een aantal OP's aangepast. 
Ten aanzien van het GMP voor Corsica waren op 31 december 1992 voor de gehele 
periode 1985-1992 betalingsverplichtingen aangegaan voor het totale bedrag van de 
uit de Fondsen en uit "aanvullende begrotingslijn 551" (1) verleende bijstand. De 
betalingen voor de Fondsen bedragen 45,52 miljoen écu (waarvan 30,33 uit het EFRO; 
6,24 uit het ESF; 8,95 uit het EOGFL), die voor begrotingslijn 551 
18.32 miljoen ecu. 
(1) Deze begrotingslijn is in 1985 vastgesteld om de problemen te verhelpen die de 
toetreding van Spanje en Portugal zou kunnen meebrengen voor de mediterrane 
gebieden in Frankrijk, Italië en Griekenland. 
- 7 -
In de evaluatieverslagen betreffende het GMP voor Corsica wordt erop gewezen dat 
alle maatregelen een belangrijk effect gesorteerd hebben, (met name die op het 
gebied van het herstel van de basisinfrastructuur en de benutting van de menselijke 
hulpbronnen). Uit de maatregelen die binnen het CB per zwaartepunt zijn 
goedgekeurd en uitgevoerd blijkt dat voor de overzeese departementen voorrang is 
gegeven aan ontsluitingsmaatregel en, zowel op Martinique en in Guyana als in 
Guadeloupe, terwijl voor Corsica vooral geïnvesteerd is in infrastructuur ter 
ondersteuning van de economische activiteit. 
In vergelijking met de investeringen voor ontsluitingsmaatregel en en 
basisinfrastructuur is veel minder bijstand van de Gemeenschap naar de industrie 
gegaan, hetgeen erop wijst dat de betrokken regio's enigszins terughoudend waren om 
aan deze sector voorrang te geven en dat dergelijke maatregelen wegens de zwakke 
industriële structuur in deze regio's moeilijk uit te voeren waren. 
Hoewel in alle regio's vrij hoge percentages van de bijstand voor de landbouw, voor 
een betere benutting van de agrarische hulpbronnen en voor plattelandsontwikkeling 
zijn aangewend, zijn de resultaten niet bijzonder betekenisvol en was de aanpak 
meestal zeer uiteenlopend. Zo hebben bepaalde regio's de voorkeur gegeven aan 
versteviging en modernisering van de traditionele sectoren, terwijl in andere 
regio's liever steun werd verleend voor op diversifiëring gerichte projecten. Een 
groot deel van de voor REGIS bestemde kredieten is overigens eveneens naar 
dergelijke maatregelen gegaan. 
Behalve in Corsica, waar de geringere uitgaven voor beroepsopleiding een gevolg 
zijn van het feit dat het eiland een relatief oudere bevolking heeft, is in alle 
regio's bijna een derde van de voor de CB's beschikbaar gestelde financiële 
middelen gebruikt voor een betere benutting van het arbeidspotentieel. 
In het algemeen zijn de onder de regionale besturen ressorterende maatregelen beter 
afgestemd op de sociaaI-economische werkelijkheid van het betrokken gebied, en in 
bepaalde gevallen overtreft de uitvoering ervan de verwachtingen. Dat was 
bijvoorbeeld het geval voor de opleidingen voor ambachtelijke beroepen op 
Guadeloupe en de opleiding voor handel en toerisme op Corsica. 
In het pakket van nationale maatregelen valt het succes op van de "aangepaste 
militaire dienst" voor jongeren in de overzeese departementen. De uitvoering van 
de maatregel, waarvoor al in 1991 ruime belangstelling was gebleken, heeft in 1992 
de verwachtingen overtroffen, zodat de financiële middelen hiervoor verhoogd 
moesten worden. 
Zoals hierboven al is vermeld, is de Commissie begonnen met een evaluatie van het 
CB op het gebied van de menselijke hulpbronnen in alle gebieden van doelstelling 1, 
met inbegrip van de Franse regio's. 
Conclusies inzake het macro-economische effect van de bijstand van de Gemeenschap 
in de vijf Franse regio's van doelstelling 1 hebben weinig zin, gezien de transfers 
uit het moederland, maar toch kan worden gesteld dat de maatregelen bijdragen tot 
de instandhouding van de economische activiteit, meer in het bijzonder in de 
bouwsector en inzake openbare werken, doordat grote projecten voor de uitbouw van 
luchthavens en havens en op het gebied van de waterhuishouding worden uitgevoerd. 
- 8 -
Per krachtlijn bekeken, blijkt dat de uitvoering van de geleidelijk ingestelde 
maatregelen ter bevordering van de produktieve investeringen achterligt bij die 
voor de grote infrastructuurwerken. Thans wordt een bijzondere inspanning geleverd 
om deze achterstand door voorlichting en groepswerk in te halen. 
De algemene conclusie kan luiden dat een geprogrammeerde aanpak in het raam van de 
communautaire bijstand ertoe bijgedragen heeft de plaatselijke economische 
ontwikkeling en het partnership tussen de verschillende betrokken overheden en 
sociale partners in goede banen te leiden. 
1.1.4. Ierland 
De uitvoering van het CB voor Ierland beantwoordt aan het einde van 1992 aan het 
gestelde doel. 
In 1992 zijn een aantal nieuwe maatregelen goedgekeurd, onder andere : 
- een globale subsidie uit het EFRO/ESF die hoofdzakelijk bestemd is voor 
plaatselijke ontwikkelingsinitiatieven met steun voor de oprichting of uitbouw 
van bedrijven en voor beroepsopleiding; 
- technische bijstand uit het EFRO ter aanvulling van de in 1990 goedgekeurde 
maatregel. De bijstand is bestemd voor een evaluatie van het lopende CB en om het 
volgende CB voor te bereiden; 
- toekenning van een aantal uit de drie Fondsen afkomstige kleinere bedragen voor 
technische bijstand; 
- een bijdrage van het OP Technische Bijstand voor Innoverende Projecten voor 
onderdelen van de door het ESF gefinancierde OP's Plattelandsontwikkeling en 
Toerisme; 
- de programma's in het kader van de communautaire initiatieven LEADER en HORIZON. 
De uitvoering van de overige programma's die al vroeger in het raam van het CB zijn 
goedgekeurd, verloopt vrij bevredigend. Er werden slechts kleinere aanpassingen in 
aangebracht om optimaal gebruik te maken van de door het CB geboden flexibiliteit : 
- de uitvoering van het OP Industrie verloopt ruim volgens plan. Ofschoon begin 
1992 werd gerekend met een belangrijke onderbesteding voor het uit het EFRO 
gefinancierde deelprogramma "Wetenschap en Technologie", vindt een nieuwe 
maatregel ter ondersteuning van op initiatief van het bedrijfsleven uitgevoerde 
onderzoek- en ontwikkelingsactiviteiten grote weerklank. 
- de uit het ESF gefinancierde bedrijfsopleidingsregeling en arbeidspremieregeling 
zijn begin 1992 aangenomen, maar aanvankelijk was de belangstelling voor de 
eerste regeling, vooral als gevolg van de slechte economische toestand, geringer 
dan verwacht; 
- in het OP Toerisme zal door een herschikking van de kredieten voor de 
verschillende maatregelen (verhoging voor marketingmaatregel en en openbare 
voorzieningen) ervoor gezorgd worden dat de uitgaven volgens plan verlopen; 
- in totaal is de bijdrage van het toerisme in het BNP van 1988 tot en met 1991 
jaarlijks gemiddeld met 9,5% toegenomen (dat is het dubbele van de BNP-groei). 
,Het aantal arbeidsplaatsen in de toeristische sector is sneller gestegen dan 
verwacht, namelijk jaarlijks gemiddeld met 8%, terwijl het streefcijfer 7% was; 
- de financiële uitvoering van het OP Watervoorziening, sanitaire en andere lokale 
voorzieningen is het schema vooruit en ook voor de verdere uitvoering worden geen 
moeilijkheden voorzien; 
- 9 -
- het OP Opleidingsvoorzieningen en Vorming van Opleiders is in 1992 versterkt 
doorgevoerd. Met dit programma wordt gepoogd de opleiding beter te 
standaardiseren en wordt voorzien in de opleiding van personeel van de FAS (het 
nationale opleidingsbureau), de CERT (het bureau voor opleiding in de 
toeristische en horecasector) en de regionale Technical Colleges en in de 
herscholing van opleiders in derdegraadsinsteIIingen; 
- de uitvoering van het OP Compensatie van de Perifere ligging is het hele jaar 
door gestaag gevorderd; 
- hoewel de bijdrage uit het EOGFL voor het OP "Controle van de verontreiniging op 
de bedrijven" verminderd is om aanvullende middelen vrij te maken voor de 
maatregelen van doelstelling 5a en voor de plattelandsontwikkeling, zijn voor het 
totaalbedrag aan kredieten voor het OP betalingsverplichtingen aangegaan; 
de voortzetting van het programma hangt nu dus af van een nieuwe toewijzing van 
middelen uit het EOGFL en van de termijn voor het onderzoek van de aanvragen; 
- het OP "Bosbouw" is door het betrokken bedrijfsleven zeer gunstig ontvangen; de 
particuliere bosbouwers merken echter op dat zij bij de toekenning van de steun 
gediscrimineerd worden ten opzichte van de met het bosbeheer belaste 
semi-overheidsinstelI ing; 
- ondanks enige aanpassingen is er nu geen achterstand meer bij de uitvoering van 
het OP Plattelandsontwikkeling, hoewel het deelprogramma voor de kleine en 
gemeenschappelijke bedrijven slechts moeizaam op gang kwam. Het is duidelijk dat 
voor dit deelprogramma niet alle financiële middelen gebruikt zullen worden, 
zodat een deel daarvan is overgeboekt naar EOGFL-maatregel en. 
Wat de voor de hervorming van de structuurfondsen goedgekeurde programma's betreft, 
is het VALOREN-programma beëindigd met de voltooiing van het project "Bellacorick 
Wind Farm, co. Mayo" en is het STAR-programma in oktober 1992 op tijd afgewerkt. 
Een van de vele positieve aspecten van dit programma was het feit dat de 
particuliere sector veel meer heeft ingebracht dan oorspronkelijk was voorzien. 
Wat de financiële uitvoering aan het einde van 1992 betreft, bereiken de 
overheidsuitgaven in Ierland 72% van de totale in het CB geraamde 
overheidsuitgaven. Door de EG zijn betalingsverplichtingen aangegaan voor 80,3% 
van de totale geraamde betalingsverplichtingen, terwijl voor 87,1% van de effectief 
aangegane betalingsverplichtingen betalingen zijn gedaan. 
In 1992 zijn voor een aantal actieterreinen evaluaties uitgevoerd, met name op het 
gebied van R&D), telecommunicatie en vervoer (met name voor Ierland, Griekenland 
en Portugal), alsmede op het gebied van de menselijke hulpbronnen, inclusief 
onderwijs en beroepsopleiding in alle gebieden van doelstelling 1, het toerisme en 
het milieu. Met deze resultaten zal worden rekening gehouden bij de verdere 
programmering voor de periode na 1993. 
In een door de Commissie gefinancierde studie voor het Ierse Departement of 
Finance, die begin 1993 V&J-rçç'.A . werd, is sprake van een cumulatieve stijging van 
het BBP van 2,6% in 1992 (vooral als gevolg van vraageffecten), terwijl vanaf het 
jaar 2000 een blijvende groei van het BBP met 0,8% (vooral als gevolg van 
aanbodeffecten) voorspeld wordt. 
- 10 -
1.1.5. Italië 
De uitvoering van het Italiaanse CB, die al in de voorbije jaren met veel problemen 
gepaard ging, is ook in 1992 moeizaam verlopen. Vooral op het vlak van de 
betalingen deden zich problemen voor, hoofdzakelijk in verband met door regionale 
organen beheerde programma's. 
In 1992 zijn negen nieuwe globale subsidies voor Italië goedgekeurd. Zij betreffen 
zeer uiteenlopende gebieden, met name reële en financiële dienstver lening 
(risicodragend kapitaal, deelnamepremies,...) aan het MKB, bevordering van nauwere, 
onderlinge samenwerking van MKB's en van innoverende maatregelen in de 
ondernemingen, alsmede een betere benutting van het toeristisch aanbod. De 
bijstand ten bedrage van 143 miljoen ecu is uitsluitend uit het EFRO afkomstig en 
zou een totale investering van 334 miljoen ecu met zich moeten brengen. 
Op grond van beslissingen van de toezichtcomités heeft de Commissie ook 
aanpassingen aangebracht in alle eerder goedgekeurde programma's, met name in de 
OMFP's Basilicata, Apulië, Sicilië en het OP "Opwaardering van de landbouwprodukten 
uit de Mezzogiorno". 
Wat het EOGFL betreft, bevinden twee programma's zich nog in de aanloopfase, daar 
sedert 1991 voor een door het nationaal landbouwminister ie beheerd multiregionaal 
OP en sedert 1990 voor het OP Abruzzen geen kredieten meer konden worden 
vastgelegd. 
Daarnaast heeft de Commissie in de loop van het jaar twee grensoverschrijdende 
programma's in het kader van de communautaire initiatieven REGEN 
( I ta Iië-Griekenland) en INTERREG (Corsica-Sardinië) goedgekeurd. 
Voor de hele periode 1989-1992 zijn voor bijna 65% van de oorspronkelijke kredieten 
voor het tijdvak tot 1993 betalingsverplichtingen aangegaan, terwijl de betalingen 
slechts 66% van het bedrag aan vastgelegde kredieten bereiken, hetgeen echter wel 
een verbetering is ten opzichte van het percentage van vorig jaar. 
Uit de uitvoering van de maatregelen te velde kan worden opgemaakt dat aan het 
einde van 1992 door de nationale overheid gemiddeld 54% van de oorspronkelijk 
uitgetrokken middelen is besteed, waarbij het OP "Telefonia di base" met een 
besteding van 97% van de oorspronkelijke kredieten het verst gevorderd is, terwijl 
de OP's "Toerisme" met 65% en "Onderzoek en Ontwikkeling" de grootste achterstand 
hebben. 
Van de programma's op het gebied van communautaire initiatieven in het kader van 
het EFRO is tot nu toe bijzonder weinig terechtgekomen. Voor STRIDE is namelijk 
slechts ongeveer 30% van de middelen besteed, voor TELEMATIQUE 16% en voor ENVIREG 
14%, terwijl van de programma's in het raam van PRISMA en REGEN, die laat zijn 
goedgekeurd, nagenoeg niets is uitgevoerd. 
- 11 
De stand van uitvoer ing van de regionale programma's is nogal uiteenlopend. Voor 
de bijstand uit het EFRO bedraagt het gemiddelde uitvoeringspercentage (verhouding 
bestedingen/uitgetrokken kredieten) 25%. Dit percentage bedraagt echter 40% voor 
Sardinië, 39% voor Basilicata en ongeveer 30% voor Molise, terwijl de laagste 
percentages worden gehaald in de regio's Sicilië (26%), Campanië (22%), Apulië 
(19%) en Abruzzen (15%). 
Voor de bovengenoemde globale subsidies zijn slechts de voorbereidende 
werkzaamheden (voorlichting, promoting, uitwerking van de procedures) beëindigd, 
maar de toepassing van deze maatregel dreigt de mist in te gaan wanneer de centrale 
overheid geen oplossing vindt voor de problemen in verband met de 
garantieverplichting die de bemiddelende instanties bij de Italiaanse schatkist 
moeten voldoen. 
Voor de vijftien Italiaanse GMP's ten slotte zijn in 1992 voor een bedrag van 
224 miljoen ecu betalingsverplichtingen aangegaan en is 206 miljoen ecu uitbetaald. 
De besteding van de middelen uit het ESF blijft ontoereikend. Toch is in 1992 in 
vergelijking met de vorige jaren vooruitgang geboekt. In 1991 lag de besteding 25% 
hoger dan in 1990, maar in 1992 bedroeg de toename ten opzichte van 1991 40%. 
Uiteraard heeft ook de uitvoering van het structuurbeleid geleden onder de 
bijzonder moeilijke economische en politieke situatie die in 1992 het openbare 
leven in Italië gekenmerkt heeft. 
Het normale verloop van de programma's ondervindt namelijk erg veel hinder van de 
forse besnoeiing van de overheidsuitgaven om de begrotingstekorten in te dammen. 
Door de devaluatie van de lire ten opzichte van de ecu in september 1992 hebben de 
Italiaanse autoriteiten moeite gehad om voor het in lire uitgedrukte nationale 
aandeel voldoende financiële middelen te vinden. 
In bepaalde regio's is de verdere uitvoering van de lopende maatregelen sterk 
vertraagd door frequente bestuurswisselingen en het ontbreken van partners. 
Daarnaast hebben beheersmoeiIijkheden en de structurele gebreken van een aantal 
regionale administraties nadelige gevolgen gehad voor de begeleiding van en het 
toezicht op de programma's. Een aantal van deze moeilijkheden kon echter worden 
overwonnen door de goedkeuring van maatregelen op het gebied van technische 
bijstand (zoals bijvoorbeeld financiering van een seminarie over het gebruik van de 
middelen uit de Structuurfondsen in Calabrië op initiatief van de drie grote 
vakcentrales) en het opzetten van een centraal toezichtsysteem. 
Met het oog op de vele vertragingen hebben de diensten van de Commissie samen met 
de nationale autoriteiten de stand van uitvoering van alle programma's onderzocht 
en nagegaan welke aanpassingen kunnen worden aangebracht om te voorkomen dat de in 
het CB aan Italië toegewezen kredieten onbenut blijven. 
- 12 
Om het effect van de communautaire bijstand na te gaan zijn de diensten van de 
Commissie in 1992 begonnen met een reeks evaluaties voor ieder actieterrein van het 
CB (waterhuishouding en milieu, energie, R&D, industrie en diensten, 
telecommunicatie en menselijke hulpbronnen), waaruit nu reeds een aantal 
belangrijke gevolgtrekkingen kunnen worden gemaakt. 
Het gunstig effect van de maatregeien kan in alle sectoren worden waargenomen, maar 
de mate waarin dit effect gemeten kan worden verschilt naar gelang van het 
actieterrein. Zo hebben programma's die in eerste instantie een verbetering van de 
water- of gasvoorzien ing of van het telecommunicatiewezen ten doel hebben, een 
direct meetbaar effect, terwijl programma's op het gebied van milieu, onderzoek en 
technologische ontwikkeling vooral een indirecte werking op langere termijn hebben 
doordat zij het toerisme bevorderen of investeringen aantrekken. 
Toch kan worden gesteld dat de bijstand van de Gemeenschap als katalysator gewerkt 
heeft door op langere termijn geplande nationale maatregelen vervroegd doorgang te 
laten vinden. 
Een urgentieplan is op het getouw gezet om de uitvoering van alle maatregelen te 
versnellen, vooral de regionale OP's in de regio's met de grootste achterstand 
(Abruzzen, Campanië, Sardinië en Apulië) en bepaalde programma's in het kader van 
de communautaire initiatieven PRISMA, ENVIREG, REGEN en INTERREG (Corsica-
Sardinië). 
De tijdige uitvoering van het CB vormt beslist een grote uitdaging voor de 
Italiaanse regio's. De Italiaanse autoriteiten moeten de voorrang geven aan 
maatregelen waarvoor bijstand uit de Structuurfondsen verleend wordt, om binnen de 
gestelde termijn de door de Gemeenschap verstrekte middelen vast te leggen en de 
betrokken bedragen te kunnen uitbetalen. 
1.1.6. Portugal 
De uitvoering van het CB voor Portugal verloopt vlot en de besteding van de 
financiële bijstand van de Gemeenschap is zeer bevredigend. 
In 1992 zijn een aantal nieuwe maatregelen vastgelegd. In de eerste plaats betreft 
het voor het EFRO de aanleg van een weg in de Alentejo, verder op initiatief van 
het ESF, het PROFAP-programma dat hoofdzakelijk tot doel heeft de overheidsdiensten 
te moderniseren en het overheidspersoneel op te leiden, en ten slotte vijf nieuwe 
van uit het EOGFL gefinancierde OP's. Het belangrijkste daarvan omvat 
compensatiemaatregelen voor de droogte in 1992, de overige OP's betreffen steun 
voor bedrijfsinvesteringen, ruilverkaveling en beëindiging van de landbouw, 
milieubescherming en het welzijn van dieren, alsmede de herstructurering van het 
wijnbouwareaaI op Madeira en op de Azoren. 
- 13 -
Buiten het CB en de Structuurfondsen is aan de Azoren en Madeira ook financiële 
bijstand verleend In het leader van een POSEIMA-programma, dat onder andere een 
onderdeel "energie" omvat (waarbij de Gemeenschap de extra kosten voor het vervoer 
van aardolieprodukten naar deze eilanden voor haar rekening neemt) en een onderdeel 
"ambachten" (ter bevordering van de vakopleiding en verruiming van de afzetmarkten 
voor borduurwerk, tapljtknopen, enz.)- Voor de Azoren komen daarbij nog specifieke 
maatregelen voor de ontwikkeling van de landbouw en voor Madeira steun voor de 
bananenteeIt. 
In de ai eerder goedgekeurde programma's zijn talrijke wijzigingen aangebracht, met 
name in het nationaal programma van communautair belang "Azoren", in het PRODIATEC-
programma waarvoor de bijstand uit het EFRO tot 75% verhoogd is. Ook voor de OP's 
PROTER, PRODAC en voor het project "Autoweg naar Estoril" zijn meer middelen uit 
het EFRO vrijgemaakt. Na een moeizame aanloopfase verloopt de uitvoering van het 
CIENCIA-programma naar wens. 
Door de aanpassingen In het PRODEP-programma van het Ministerie van Onderwijs kon 
de bijstand uit het EFRO worden verhoogd, kon de financiering uit het ESF van 65% 
tot 75X worden opgetrokken en stegen de door dit Fonds beschikbaar gestelde 
middelen met 116 miljoen ecu, waarmee nieuwe opleidingsmaatregelen gefinancierd 
kunnen worden. Binnen het PODAEEF-programma Inzake op lel dings- en 
arbeidsvoorzieningen, zijn middelen van het ESF naar het EFRO overgedragen om 
opleldings- en onderwijsvoorzieningen tot stand te kunnen brengen. 
Wat het EOGFL betreft, zijn de belangrijkste aanpassingen aangebracht in twee OP's. 
Het ene betreft de herstructurering van het wijnbouwareaal in Portugal, het andere 
de ruilverkaveling en beëindiging van de landbouw. 
Door gebruik te maken van de technische bijstand is ook statistisch onderzoek op de 
arbeidsmarkt verricht, zijn controles en audits in verband met opleidingsacties 
uitgevoerd en zijn voorIichtlngs- en publiciteitsacties over de bijstandsverlening 
van het ESF in Portugal gevoerd. 
Verder zijn nog drie maatregelen vastgelegd in het raam van de communautaire 
Initiatieven LEADER, REGEN en PRISMA. 
Voor de periode 1989-1992 bedragen de betalingsverplichtingen 81% van de voor het 
EFRO in het CB opgevoerde kredieten en 74,5% van de kredieten voor het ESF. Ook 
voor het EOGFL Is de opname van kredieten bevredigend, namelijk bijna 88% voor het 
PEDAP-programma (specifiek programma voor de ontwikkeling van de landbouw in 
Portugal) en bijna 78% voor de maatregelen van doelstelling 5a. Voor 
plattelandsontwikkeling Is het bestedingspercentage echter lager (46%) omdat de 
meeste van de betrokken OP's pas in 1992 zijn goedgekeurd. 
- 14 -
Over het geheel genomen is het effect van de uit de communautaire fondsen 
verstrekte financiële middelen op het BBP een goede graadmeter voor de invloed van 
de bijstand door de Gemeenschap, in Portugal werken de acties van de Gemeenschap 
steeds beter door in de economische ontwikkeling : de financiële inbreng van de 
Gemeenschap bedroeg in 1992 niet minder dan 3,5% van het Portugese BBP (tegen 3% in 
1991). Dit percentage wijst erop dat de Gemeenschap massaal middelen inzet voor de 
ontwikkeling van Portugal. f 
Ook dient erop gewezen te worden dat de overheidsinvesteringen vooral gaan naar 
sectoren die van groot belang zijn voor de ontwikkelingsstrategie van de 
Gemeenschap : steun voor produktieve investeringen (met name voor de MKB's), 
transport, onderzoek en ontwikkel ing, telecommunicatie, milieu. 
Evenals in Griekenland en Ierland zijn evaluaties uitgevoerd over de maatregelen op 
het gebied van onderzoek en ontwikkeling, telecommunicatie en vervoer, en, zoals in 
de andere regio's van doelstelling 1, op het gebied van de menselijke hulpbronnen. 
Wat de gevolgen op middellange en lange termijn betreft, zullen de in het CB voor 
Portugal geplande investeringen vermoedelijk het BBP in Portugal in de komende 
jaren verder laten toenemen met een percentage dat hoger is dan de gemiddelde 
stijging van het BBP in de Gemeenschap. 
1.1.7. Verenigd Koninkrijk 
Omdat het veel tijd kost om de noodzakelijke plaatselijke samenwerking tot stand te 
brengen, vordert de uitvoering van het CB in zijn geheel langzamer dan verwacht en 
is het bestedingstempo in 1992 lager dan oorspronkelijk was geraamd. De 
vooruitzichten op langere termijn zijn echter gunstiger, omdat nu de grondslag voor 
de toekomst gelegd is. Een tegenslag was echter de devaluatie van het pond 
sterling in de herfst, zodat 22 miljoen pond (30 miljoen ecu) extra nodig was. De 
Commissie heeft de Noordierse autoriteiten gevraagd hiervoor kredieten uit te 
trekken. 
In 1992 is geen enkele nieuwe maatregel goedgekeurd buiten de programma's in het 
raam van de communautaire initiatieven STRIDE, TELEMATICA en PRISMA, alsmede een 
aantal kredietoverdrachten die aan het einde van het jaar door het comité van 
toezicht zijn goedgekeurd. Het OP Landbouwontwikkeling en een aantal vóór het CB 
goedgekeurde programma's moesten daarbij het meeste inleveren, vooral ten gunste 
van het OP Vervoer, andere programma's van vóór het CB, maatregelen in het kader 
van de doelstellingen 3 en 4 en horizontale maatregelen. 
De opname van een gaspijpleiding in het OP Industriële Ontwikkeling bracht in 1992 
de grootste financiële aanpassing met zich. 
Ten slotte heeft de Commissie in 1992 het voorstel voor de aanleg voor een 
onderlinge verbinding van het stroomnet tussen Noord-Ier land en Schotland 
onderzocht. Het voorstel is begin 1993 aangenomen, zodat het in aanmerking komt 
voor financiering op grond van het volgende CB. Daarbij is rekening gehouden 
- 15 -
met de op langere termijn door de stroomverbinding geboden voordelen op het gebied 
van kosten, bedrijfszekerheid, spreiding van de energiebronnen en planning. Ten 
overvloede is er daarbij op gewezen dat het project past in het beleid van de 
Gemeenschap inzake transeuropese netwerken en beantwoordt aan het streven om een 
einde te maken aan de randpositie en de afzondering van het elektriciteitsnet in 
Noord-Ier land. 
De mate waarin de in de vorige jaren in het kader van het CB goedgekeurde 
programma's vorderen, verschilt nogal. Zo hebben de uitgaven voor het OP 
"Materiële en sociale omstandigheden" het voor 1992 vastgestelde peil bereikt; 
vooral het deelprogramma betreffende de stadsvernieuwing vond grote weerklank en 
hetzelfde geldt voor de maatregel "Contact tussen de Gemeenschappen" in het kader 
van het deelprogramma "Betrekkingen tussen de Gemeenschappen". 
Voor het programma "Toerisme" blijven de betalingsverplichtingen daarentegen onder 
het vastgestelde peil, zodat de bijstand uit het EFRO is verlaagd. De slechtste 
resultaten worden geboekt met de deelprogramma's voor de particuliere sector, 
namelijk particuliere voorzieningen en particuliere huisvesting, omdat voor 
verscheidene projecten het bijeenbrengen van de nodige financiële middelen langer 
duurde dan aanvankelijk was geraamd. 
Wat het programma voor de industrie betreft, dient erop gewezen te worden dat de 
bijstand van de Gemeenschap voor de industrie in Noord-Ier land slechts een klein 
deel vormt van de overheidsuitgaven voor die sector. Daarom heeft men gepoogd de 
financiering te richten op veeleer begeleidende/ondersteunende activiteiten zoals 
onderzoek en ontwikkeling en afzet. Verwacht wordt dat deze maatregelen de 
concurrentiekracht van het bedrijfsleven in Noord-Ier land op middellange termijn 
zullen verhogen. 
Voor het programma "Vervoer" is men in juni bij een tussentijdse herziening 
overeengekomen de financiële middelen binnnen het programma te herschikken en een 
aanvraag voor meer kredieten in te dienen. Veel van de grotere projecten, onder 
andere voor de haven van Belfast, de luchthaven van Belfast, de luchthaven van 
Eglinton en de spoorverbinding met Cross Harbour zijn in de loop van het jaar flink 
gevorderd. 
Het in 1990 goedgekeurde OP betreffende de landbouwontwikkeling is verder ten 
uitvoer gebracht. Hoofdzakelijk als gevolg van de bodemverbeteringsmaatregel en 
bleven de bestedingen beneden de verwachtingen. Door de slechte economische 
toestand zijn namelijk de investeringen op de bedrijven afgenomen, zodat minder 
gebruik is gemaakt van de communautaire bijstand. Door in 1992 een aantal 
aanpassingen aan te brengen kon echter een deel van de achterstand worden 
goedgemaakt. 
De besteding van de middelen van het ESF verbeterde in 1992 wel aanzienlijk door 
deze middelen flexibeler aan te wenden zodat voortaan bijstand kan worden verleend 
voor projecten die beantwoorden aan de in de operationele programma's aangegeven 
prioriteiten en die in de plaats komen van weinig succesrijk gebleken maatregelen. 
Zo is LEDU, het Bureau voor Kleine Ondernemingen, in 1992 van wal gestoken met het 
zogenaamde "Business Start Programme", waarmee een veranderlijke premie, 
bedrijfsadvisering, bedrijfsopleiding en doorlopend advies wordt verstrekt. Ook 
worden strengere toelatingscriteria gehanteerd dan in het vroegere Allowance 
scheme. 
Het Opleidings- en Arbeidsbureau heeft een nieuw ontwikkelingsprogramma voor 
bedrijven uitgewerkt, waarbij de bedrijven praktische en financiële hulp wordt 
16 -
verleend bij de evaluatie van hun opleidings- en ontwikkelingsbehoeften en bij de 
opsporing van onvolkomenheden. Meer dan het vroegere "Job Training Programme" is 
dit programma erop gericht werkzoekenden een opleiding te geven op de 
arbeidsplaats. 
Volgens het Department of Finance and Personnel, de dienst die verantwoordelijk is 
voor de uitvoering van het CB, zullen deze op het scheppen van nieuw 
arbeidsplaatsen gerichte aanpassingen de resultaten van de communautaire bijstand 
ter zake in het Verenigd Koninkrijk vermoedelijk nog verbeteren. 
Ten slotte ziet de stand van uitvoering van de vóór de hervorming van de 
Structuurfondsen goedgekeurde programma's er als volgt uit : alle projecten in het 
raam van het VALOREN-programma hebben in oktober 1992 hun beslag gekregen en het 
wachten is nu op het eindrapport over de resultaten van het programma. In het kader 
van het STAR-programma zijn de infrastructuurwerkzaamheden zo goed als klaar en is 
een aantal demonstratieplaatsen geopend waar de werkzaamheden met bijstand van het 
EFRO tot in 1993 worden voortgezet. Uit de evaluatie van het programma blijkt dat 
de mogelijkheden voor het bedrijfsleven in de toekomst zullen toenemen. Het 
quotavrije programma voor de textielsector is beëindigd en laat een kleine 
onderbesteding zien. Om alle betalingsverplichtingen van het quotavrije programma 
voor de grensgebieden te voldoen, is nog iets meer dan 3 miljoen ecu nodig. 
Aan het einde van 1992 bereikten de overheidsuitgaven in Noord-Ier land 68% van de 
in het CB geraamde totale overheidsuitgaven. Voor 78,7% van de in het CB 
aangegeven EG-middelen zijn betalingsverplichtingen aangegaan, terwijl voor 73,6% 
van het bedrag van de betalingsverplichtingen betalingen zijn verricht. 
Alles bij elkaar genomen is de uitvoering van de programma's in Noord-Ier land 
bevredigend en heeft de in het CB ingebouwde flexibiliteit zijn nut bewezen. 
1.1.8. De nieuwe Lender en Oost-Berlijn 
In de nieuwe Lander en Oost-Berlijn, die sedert het najaar 1990 deel uitmaken van 
de EG en sedert 1991 in aanmerking komen voor structurele bijstand van de 
Gemeenschap (1), was in 1992 nog steeds een ingrijpende structuuraanpassing aan de 
gang. Ondanks de omvangrijke financiële bijstand is de realisatie van nieuwe 
produktiecapaciteit, nieuwe arbeidsplaatsen en nieuwe zelfstandige activiteiten 
langzamer geschied dan was verwacht. Hiervoor kunnen twee belangrijke oorzaken 
worden aangewezen : enerzijds zijn de uit de periode van de geleide economie 
overgeërfde economische structuur en algemene instelling te star en te statisch 
gebleken om een snelle overgang naar de markteconomie te kunnen bewerkstelligen. 
Door de problemen in verband met de teruggave van eigendommen, de 
milieuvriendelijke behandeling van afvalstoffen en de gebrekkige infrastructuur 
worden zowel de particuliere als de openbare investeringen afgeremd. 
Anderzijds hebben de nieuwe Lander met een zwakke vraag in alle sectoren te kampen, 
die nog verergerd wordt door de snelle teruggang van de vraag in de traditionele 
afzetgebieden van deze Lander in Midden- en Oost-Europa. Verscheidene grote 
investeringsprojecten zijn al teruggeschroefd of zelfs helemaal opgegeven. 
(1) Verordening (EEG) nr. 3575/90, PB L 353 van 17 december 1990. 
- 17 -
In 1991 bedroeg het BBP per inwoner ongeveer 6.000 ecu, d.i. ongeveer 36% van het 
Gemeenschapsgemiddelde. In 1992 is het gestegen tot 7.400 ecu (d.w.z. 46% van het 
Gemeenschapsgemiddelde). Deze stijging is niet alleen aan een hogere produktie toe 
te schrijven maar ook aan een afname van de bevolking, die nu minder dan 16 miljoen 
inwoners omvat. Door het gebrek aan banen in de vijf nieuwe Lender zijn er 400.000 
pendelaars die in de westelijke Lander werken. 
De arbeidsmarkt blijft in 1992 door hoge werkloosheidscijfers gekenmerkt. Er zijn 
1,2 miljoen werklozen, dat is 14,8% van de beroepsbevolking. Toch hebben de 
maatregelen ter bevordering van de werkgelegenheid meegeholpen om aan ongeveer 2 
miljoen personen werk te verschaffen en zo de druk op de arbeidsmarkt te 
verlichten. Als men dit aantal bij het aantal officieel geregistreerde werklozen 
telt, bedraagt het totale werklozenpotentieel 3,2 miljoen personen of circa 40% van 
de beroepsbevolking. 
Van de negen prioritaire krachtlijnen in het CB worden vooral het eerste ("Steun 
voor uit economisch oogpunt belangrijke infrastructuur") en het tweede ("Steun voor 
produktieve investeringen") uit het EFRO gefinancierd. 
Wat de infrastructuur betreft, is voorrang gegeven aan de inrichting van terreinen 
voor de industrie, inclusief de bouw van de nodige toevoer- en afvoer insta I laties, 
met het doel de vestiging van nieuwe particuliere bedrijven te bevorderen en zo 
nieuwe arbeidsplaatsen te scheppen of bestaande arbeidsplaatsen te behouden. 
De tweede krachtlijn betreft de bijstand voor investeringen in de industrie. De 
totstandbrenging van nieuwe werkgelegenheid heeft daarbij de hoogste prioriteit, 
maar daarnaast moet ook alles in het werk worden gesteld om de produktiviteit te 
verhogen en de concurrentiepositie van de bedrijven te verstevigen. Volgens de 
Duitse autoriteiten, die zich baseren op inlichtingen van de bedrijven die deze 
bijstand hebben aangevraagd, is aan het einde van 1992 al voor 3.000 projecten met 
een investeringsvolume van ongeveer 5 miljard ecu een financiële bijdrage uit het 
EFRO toegekend. Daardoor kunnen ongeveer 67.000 banen worden gecreëerd en bijna 
50.000 arbeidsplaatsen worden behouden. 
Door de omvang van de gevraagde investeringssteun moest het op de begroting van de 
Commissie voor 1992 uitgetrokken bedrag van 725 miljoen ecu voor de drie Fondsen, 
binnen het totale krediet van 3.000 miljoen ecu, met 560 miljoen ecu worden 
verhoogd om alle aanvragen te kunnen inwilligen. Van het krediet van 516 miljoen 
ecu heeft het EFRO in 1992 489 miljoen ecu vastgelegd, terwijl de betalingen 635 
miljoen ecu bedroegen. 
Van het totale EFRO-krediet van 1.567 miljoen ecu (tegen lopende prijzen) is aan 
het einde van 1992 al 995 miljoen ecu (64%) vastgelegd en is 888 miljoen ecu (57%) 
uitbetaald. 
Bij de uitvoering van de OP's hebben zich echter verschillende moeilijkheden 
voorgedaan. 
- 18 -
Zo hadden de nationale autoriteiten in een aantal gevallen bij de financiering van 
grote projecten de bijstand uit het EFRO meegerekend zonder eerst de toestemming 
van de Commissie te hebben verkregen, zodat later een verrekening moest worden 
uitgevoerd. 
*De aafrïoopmoeiIijkheden bij de opstelling van statistieken betreffende de bijstand 
konden in 1992 niet volledig worden weggewerkt en, ondanks de verstrekte technische 
bijstand, functioneert het geïntegreerde gegevensverwerkings- en evaluatiesysteem 
in de administratie van de Lander nog niet naar behoren, waardoor het toezicht op 
de programma's bemoeilijkt wordt. 
Volgens de Duitse autoriteiten hebben de vertragingen bij de betalingen tijdelijk 
financieringsmoeiIijkheden veroorzaakt voor de Duitse overheid. 
Het toezichtcomité voor het CB dat in 1992 tweemaal bijeengekomen is, heeft echter 
geen grote wijzigingen in het CB en de OP's aangebracht, daar de programma's 
volgens plan worden uitgevoerd. 
In het kader van artikel 7 van Verordening (EEG) nr. 4254/88 zijn twee 
voorlichtingsseminaries georganiseerd voor hogere gemeenteambtenaren van de nieuwe 
Lander. 
In een aantal Lander zijn de opleidings- en werkgelegenheidsmaatregelen vooral 
gericht op groepen met minder kansen op de arbeidsmarkt, zoals werkloze jongeren en 
langdurig werklozen, categorieën die in de huidige economische context sterk in 
omvang dreigen toe te nemen. In de overige Lander richten de bijkomende 
beroepsopleidingsmaatregelen zich vooral op werknemers in bedrijven of met 
werkloosheid bedreigde werknemers. 
Anderzijds probeert iedere Land haar maatregelen zo goed mogelijk af te stemmen op 
de plaatselijke arbeidsmarkt. 
De in 1992 uit het ESF beschikbaar gestelde kredieten voor de nieuwe Duitse Lander 
zijn meestal volledig opgenomen en de uitvoering van de betrokken maatregelen 
ver loopt vlot. 
De met name door de betrokken ministeries en bureaus voor technische bijstand 
gevoerde voor Iichtings- en bewustmakingscampagnes hebben tot gevolg gehad dat een 
groot aantal instellingen voor beroepsopleiding en bedrijven van de voor 
financiering in aanmerking komende maatregelen gebruik hebben gemaakt. Alle 
betrokken partners (sociale partners, opleidingsinstellingen, kamers van koophandel 
en industrie, kamers van ambachten en neringen en veel individuele bedrijven) 
hebben een werkzaam aandeel in de tenuitvoerlegging van de opleidings- en 
werkgelegenheidsacties, zodat sedert 1991 al 330.000 personen, waarvan de helft 
vrouwen, daarmee hun voordeel konden doen. 
Daar in 1992 opnieuw arbeidsplaatsen verloren gingen en het investeringspeiI zeer 
laag was, resulteerden de verschillende opleidingsmaatregelen, met name die voor 
het bedrijfsleven, slechts voor een klein aantal deelnemers in vast werk. In de nu 
zeer belangrijk geworden milieusector, kon echter een aantal geïntegreerde acties 
worden uitgevoerd, waarbij soms een groot aantal personen aan het werk kon en zich 
daarbij verder kon bekwamen. Ook de ontwikkeling van het toerisme werd bevorderd. 
- 19 -
De uit het ESF gefinancierde maatregelen hebben er bovendien toe bijgedragen het 
gebrek aan geschoolde arbeidskrachten voor bepaalde beroepen te verhelpen 
(bijvoorbeeld elektriciens, informatici en een aantal beroepen in de 
dienstensector) of in bepaalde gebieden. 
Al deze resultaten moeten echter in het licht van de hierboven geschetste toestand 
op de arbeidsmarkt worden beoordeeld, aangezien er in 1992 meer dan 250.000 
werklozen zijn bijgekomen. 
De bijstand uit het Europees Sociaal Fonds heeft derhalve nog niet het gewenste 
structurele effect gehad en heeft vooral een nog slechtere situatie op de 
arbeidsmarkt helpen voorkomen. 
Tot nu toe is er hoofdzakelijk naar gestreefd om alle potentiële arbeidskrachten 
voor te bereiden op een verbetering van de arbeidssituatie in de toekomst en hen de 
nodige vakbekwaamheid te verschaffen, zodat, wanneer het aantal banen weer groeit, 
aan de nieuwe vraag naar arbeidskrachten kan worden voldaan. 
Wat het EOGFL betreft, is geen enkel van de in 1991 goedgekeurde OP's gewijzigd. 
De uitvoering van de OP's verloopt vlot en alle programma's zijn in aanmerking 
gekomen voor de eerste en de tweede deelbetaling voor 1992. Mecklenburg-
Voorpommeren, Brandenburg en Saksen-Anhalt hebben al de vastlegging van de 
kredieten en het eerste voorschot voor 1993 gevraagd. 
De regionale maatregelen, en meer in het bijzonder de vernieuwing van dorpen, 
worden sneller uitgevoerd dan gepland was. Daardoor volstaan de toegewezen 
kredieten bij lange niet om de prioritaire behoeften te dekken. De bijstand van het 
EOGFL aan de levensmiddelenindustrie was eveneens een groot succes. Zowel de 
Commissie als de Lander waren van mening dat voorrang moest worden gegeven aan 
de modernisering en het herstel van deze industrie. 
- 20 -
1.2. Doelstel ling 2 
De bijstandsverlening van het EFRO en het ESF in door de achteruitgang van de 
industrie getroffen regio's is in 1992 gekenmerkt door : 
- de voltooiing van de in de eerste programmeringsfase (1989-1991) vastgestelde 
OP's waarvan de geldigheidsduur is verlengd om de communautaire financiële 
middelen volledig te kunnen gebruiken, 
- het op gang brengen van de acties ter uitvoering van de CB's van de tweede 
programmeringsfase (1992/1993). 
In de onderstaande tabel wordt het niveau aangegeven van de betalingsverplichtingen 
per 31 december 1992, d.w.z. na afloop van de eerste periode (1989-1991) en aan het 
einde van het eerste jaar van de tweede programmeringsfase (1992/1993). 
Doe I ste 11 i ng 2 
Voor de periode 1989-1992 aangegane 
betalingsverplichtingen ten opzichte van de in de CB's 
voor 1989-1993 vastgestelde bijstand 
België 81,0 % 
Denemarken 93,2 % 
Duitsland 78,4 % 
Spanje 76,1 % 
Frankrijk 76,0 % 
Italië 86,8 % 
Luxemburg 58,9 % 
Nederland 67,8 % 
Ver. Koninkrijk 73,8 % 
Totaal doelstelling 2 76,1 % 
1.2.1. Balans van de eerste programmeringsfase 
In het vorige verslag (1991) is een overzicht gegeven van de stand van uitvoering 
van de in de tweede programmeringsfase (1989-1991) vastgestelde programma's voor de 
regio's waarvoor doelstelling 2 geldt. Ook de financiële uitvoering wordt 
toegelicht en daaruit blijkt dat binnen de gestelde termijnen 
betalingsverplichtingen zijn aangegaan voor het toegewezen begrotingsbedrag. 
Om specifieke moeilijkheden het hoofd te kunnen bieden of doordat sommige 
programma's met vertraging zijn vastgesteld, dienden sommige kredieten in 1992, 
naargelang van de programma's, in min of meer belangrijke mate te worden 
overgedragen of verlengd. 
Door deze overdrachten konden alle acties in het overgrote deel van de regio's ten 
uitvoer worden gebracht en per 31 december 1992 bedroeg het niveau van de 
betalingsverplichtingen vrijwel overal bijna 100 %. 
Eventueel resterende betalingen, zowel voor het EFRO als het ESF, moeten derhalve 
in 1993 voor het grootste deel van de regio's definitief kunnen worden geregeld. 
- 21 -
Een precieze kwantitatieve analyse, per Fonds en per doelstelling, is opgenomen in 
hoofdstuk II en becijferde gegevens per land en per Fonds worden verstrekt in de 
bij lagen 1.2 en 11.2. 
1.2.2. Uitvoering van de voor de tweede fase vastgestelde CB's (1992/1993) 
Als gevolg van het in 1991 genomen besluit om de geldigheidsduur van de lijst van 
de 60 voor doelstelling 2 in aanmerking komende regio's tot eind 1993 te verlengen, 
konden de nieuwe CB's, vanaf december 1991, snel worden goedgekeurd en konden alle 
Lid-Staten het grootste deel van de betrokken operationele programma's vanaf 
begin 1992 indienen. 
Zoals reeds in het verslag van 1991 is aangegeven, zijn de prioriteiten van de 
eerste programmeringsfase in ruime mate overgenomen in de nieuwe CB's. 
Vanzelfsprekend is daarbij rekening gehouden met de ervaring die in de loop van de 
drie betrokken jaren is opgedaan en met de ontwikkeling van de situatie in de 
betrokken regio's. Er is dus een continuïteit in de soorten acties waarvoor 
bijstand wordt verleend. Voor het ESF zijn de twee fasen van de CB's erop gericht 
de menselijke hulpbronnen te valoriseren, de oprichting en ontwikkeling van nieuwe 
bedrijven en het creëren van produktieve activiteiten mogelijk te maken, steun te 
verlenen voor nieuwe technologieën en, in ruimere zin, het milieu en de 
attractiviteit van de betrokken regio's te verbeteren. 
In 1992 zijn, ter uitvoering van de nieuwe CB's, in totaal 87 programma's 
vastgelegd, waarvan 20 uitsluitend uit het EFRO, 15 uitsluitend uit het ESF en 52 
zowel uit het EFRO als uit het ESF worden gefinancierd. Er zij opgemerkt dat een 
klein aantal uit het ESF gefinancierde en in het kader van de CB's vastgestelde 
OP's pas in 1993 zal worden goedgekeurd. 
België heeft de drie uit het EFRO gefinancierde OP's voor Wallonië (Aubange, 
Charleroi/Centre en Luik) reeds in april 1992 goedgekeurd. Het eerste programma 
(waarvoor in éénmaal voor 100 % betalingsverplichtingen zijn aangegaan en dat reeds 
voor 30 % is betaald) is er vooral op gericht de attractiviteit van het gebied te 
verbeteren, terwijl in de twee andere programma's (waarvoor voor 30 % 
betalingsverplichtingen zijn aangegaan en die voor bijna 15 % zijn betaald) ook de 
nadruk wordt gelegd op de bevordering van de technische innovatie, de ontwikkeling 
van het transport (bouw van platformen op de luchthavens van Charleroi/Gosselies en 
L iège/Bierset ) en de verbetering van de voorwaarden voor de ontwikkeling van het 
MKB. 
Ook het ESF heeft drie OP's goedgekeurd voor Wallonië, één voor de regio Luik, één 
voor de regio Charleroi en één voor Aubange. Deze programma's zijn gericht op de 
verbetering van de voorwaarden voor de ontwikkeling van het MKB, door 
opleidingsacties, en de bevordering van technologische innovatie. 
Voor Vlaanderen zijn twee zowel uit het EFRO als uit het ESF gefinancierde OP's 
(Limburg en Turnhout) vastgelegd, waarin bijstand aan het MKB, diversificatie van 
de activiteiten en beroepsopleiding centraal staan. Voor deze programma's zijn 
reeds betalingsverplichtingen aangegaan voor 20, resp. 40% en de betalingen zelf 
bedragen 20, resp. 25 %. Er is een CP RENAVAL goedgekeurd voor de zone Sint-
Nik laas (Antwerpen) alsmede een PC I RECHAR. 
- 22 -
Voorts zijn vier programma's in het kader van het communautair initiatief INTERREG 
goedgekeurd : drie voor het Frans-Belgische grensgebied (Veurne-leper-Kortrijk/Pas-
de-Calais, Champagne-Ardenne/WalIonië en Pas-de-Cala is/Wal Ionië) en één voor het 
drielandenpunt Frankrijk-BeIgië-Luxemburg in de zone van de Europese 
ontwikkelingskern. 
Denemarken heeft twee uit het EFRO en het ESF gefinancierde meer fondsenprogramma's 
ingediend voor de twee regio's (Nordjyiland en Vest lol land) waarvoor reeds in de 
vorige fase bijstand was verleend. Deze programma's hebben ten doel produktieve 
investeringen in het KMB te bevorderen. De programma's verlopen volgens het 
vastgestelde schema maar binnen het OP Nordjyiland is bijzonder veel bijstand 
gevraagd voor het subprogramma voor technische ontwikkeling, zodat een herverdeling 
van de middelen is gepland om aan die vraag te kunnen voldoen. 
Duitsland : Voor de fase 1992-1993 zijn 6 van de 7 operationele 
programma's/projecten goedgekeurd. Samen hebben zij een aandeel van ongeveer 98 % 
in het totale bedrag dat voor de Duitse gebieden waarvoor doelstelling 2 geldt, is 
toegewezen. Aangezien de besprekingen tussen de Commissie en de regionale 
autoriteiten over het programma voor Rheinland-Pfalz lang hebben geduurd, kon dit 
programma pas in januari 1993 worden vastgesteld. In het kader van deze programma's 
worden voornamelijk prioritaire acties van vroegere CB's voortgezet, maar er wordt 
ook rekening gehouden met recentere ontwikkelingen, in die zin dat meer aandacht 
wordt besteed aan o.a. de omschakeling van de defensiesector en maatregelen om op 
bepaalde gebieden de verspreiding van technologie te bevorderen. 
De prioriteiten in de CB's en OP's kunnen in twee categorieën worden ingedeeld : 
algemene infrastructuurwerken die een stimulerend effect hebben voor particuliere 
investeringen en specifieke maatregelen die de bijzondere behoeften inzake 
ontwikkelingsprioriteiten in elke deelstaat weergeven. 
In alle deelstaten van de oude Bondsrepubliek gaat een groot deel van de middelen 
naar het herstel van vervallen industriële sites. In de CB's is daarvoor ongeveer 
46 miljoen ecu (20,7 % van de EFRO-middelen) gereserveerd, vooral voor Bremen, 
Noordrijn-Westfalen en Saarland. Ten gevolge van procedures met betrekking tot de 
planning zijn de betrokken projecten in de loop van het programma vaak opnieuw 
gedefinieerd en is de bijstand van het EFRO meestal aan het einde van de 
toewijzingstermijn toegekend. 
Een ander belangrijk deel van de bijstand van het EFRO wordt, in samenhang met uit 
het ESF gefinancierde maatregelen om de kwalificatie van de werknemers te 
verbeteren, gebruikt ter bevordering van het KMB. In de periode 1992-1993 zal 
ongeveer 138,4 miljoen ecu (125,7 van het EFRO en 12,7 van het ESF) aan deze sector 
worden toegewezen, hetzij in de vorm van investeringssubsidies, hetzij als bijdrage 
ter verbetering van het handelsklimaat. 
De uitvoering van de maatregelen van de structuurfondsen is in het algemeen 
bevredigend. Dit is vooral toe te schrijven aan de vlotte integratie van de 
EG-maatregel en in de steunregelingen van de deelstaten, de Duitse federale 
structuur waardoor het subsidiariteitsbeginsel op regionaal niveau wordt versterkt 
en de nauwe samenwerking tussen de Commissie, de Bondsregering en de deelstaten. 
In 1992 zijn ook vier PCI's goedgekeurd : een STRIDE-programma voor de regio Emden 
en drie INTERREG-programma's voor de Frans-Duitse grensstreek. 
Spanje : Wat het EFRO betreft zijn in 1992 zes operationele programma's 
goedgekeurd, namelijk vijf alleen uit het EFRO gefinancierde programma's voor de 
regio's Cataluna, La Rioja, Aragón, Madrid en Pais Vasco en één gezamenlijk door 
het EFRO en het ESF gefinancierd programma in Navarra. 
- 23 -
De krachtlijnen van deze programma's zijn dezelfde als in de vroegere CB's, maar er 
wordt wel meer aandacht besteed aan de ontwikkeling van de produktiesector, het 
onderzoek en hogere opleidingen. 
Het OP Navarra is het eerste Spaanse meer fondsenprogramma voor een door de 
achteruitgang van de industrie getroffen gebied, waarbij de bijstand van het EFRO 
en van het ESF in eenzelfde beschikking is vastgesteld. 
De OP's Madrid en Pais Vasco zijn goedgekeurd onder voorbehoud dat de in elk van de 
programma's vastgestelde steun voor overheidsbedrijven later wordt goedgekeurd. 
Voor het OP La Rio ja is in éénmaal een betalingsverplichting voor het volledige 
programma aangegaan. 
Alleen het nationale initiatief voor het OP Cantabria kon niet worden goedgekeurd 
aan het einde van het jaar omdat de betrokken regio niet in aanmerking kon komen 
voor het communautair programma RENAVAL. De Spaanse autoriteiten en de Commissie 
zijn derhalve overeengekomen om het bedrag voor dat CP naar het nieuwe nationale 
programma over te dragen. 
Ook zes uitsluitend uit het ESF gefinancierde OP's zijn goedgekeurd voor 1992-1993 
(negen voor de periode 1990-1991). De zeven OP's waarbij het ESF is betrokken, 
omvatten een regionaal en een pluriregionaal deel (waaraan nationale organisaties 
deelnemen). De programma's bevorderen, door een hele reeks maatregelen, de 
werkgelegenheid : herscholing en bijscholing van de werknemers in het KMB, 
opleidingsacties op het gebied van milieu, telecommunicatie, onderzoek, 
ontwikkeling..., en verschillende maatregelen op het gebied van evaluatie en 
fol low-up. 
Twee maatregelen kunnen nadrukkelijk worden vermeld : de instelling in Aragón van 
een permanent observatiecentrum dat tot taak heeft de opleidingsbehoeften op 
plaatselijk niveau te bepalen en de homologatie van alle opleidingen op gang te 
brengen, en in het Baskenland van een opleidingsprogramma gericht op "integrale 
kwaliteit". 
Het CP RENAVAL Pais Vasco en een PCI INTERREG Spanje-Frankrijk zijn in januari, 
respectievelijk juli 1992 goedgekeurd. 
Voor de twee CB's zijn er talrijke contacten geweest met de Spaanse autoriteiten. 
De deelname van de regionale autoriteiten is sedert 1989 een feit maar die van de 
plaatselijke gemeenschappen blijft beperkt tot het subcomité voor het Pais Vasco en 
de provinciale autoriteiten. De sociale partners zien nog altijd af van deelname. 
Frankrijk : In het kader van de CB's 1992-93 zijn 20 meerfondsen-OP's en vier grote 
projecten (3 in Nord-Pas-de-Cala is en 1 in Midi-Pyrénées) goedgekeurd. 
De programma's voorzien in een totale investering van 615 miljoen ecu, waarvan 501 
uit het EFRO en 114 uit het ESF. Door de vereenvoudiging van de procedures voor het 
aangaan van betalingsverplichtingen voor de programma's waarmee een vrij laag 
bedrag gemoeid is, konden de middelen in 8 gevallen in éénmaal beschikbaar worden 
gesteld. 
Rekening houdend met de reeds opgedane ervaring worden de nieuwe OP's gekenmerkt 
door continuïteit in de gevolgde strategieën aangezien de in 1989 ingediende Franse 
programma's voor een periode van 5 jaar waren opgevat. Toch is meer de nadruk 
gelegd op investeringen inzake onderzoek en op de middelbare en hogere opleiding. 
- 24 -
De meerfondsenaanpak is toegepast voor alle OP's en met de kredieten voor 
technische bijstand, die in elk programma zijn opgenomen, mochten en mogen eenheden 
voor regionaal beheer worden opgericht, waardoor de uitvoering van de door het ESF 
gesteunde operationele programma's kon worden verbeterd. 
Wat de menselijke hulpbronnen betreft, is met name in bepaalde regio's een 
verbetering merkbaar in deze tweede fase van het CB (Basse Normandie, Haute 
Normandie, Nord-Pas-de-Calais, Rhône-Alpes, Midi-Pyrénées). De projecten zijn 
gemiddeld voor 90 à 100 % uitgevoerd. 
In 1992 zijn ook tien INTERREG-programma's goedgekeurd om de interregionale en 
grensoverschrijdende samenwerking tussen het Verenigd Koninkrijk, Spanje, 
Zwitserland, België, Luxemburg, Italië en Duitsland te bevorderen*1>. 
Italië : in de loop van het laatste kwartaal 1992 zijn negen meer fondsenprogramma's 
(EFRO en ESF) goedgekeurd. Ten gevolge van moeilijkheden bij het bepalen van het 
nationale overheidsaandeel waren de ontwerp-programma's namelijk laat (in de loop 
van juni) aan de Commissie medegedeeld. 
De totale communautaire bijstand bedraagt 183 miljoen ecu (127 uit het EFRO en 56 
uit het ESF), inclusief de middelen afkomstig uit de reserve voor de programma's 
RESIDER en RENAVAL en de aanpassingen als gevolg van de toepassing van de deflator. 
Maar zoals in de eerste fase worden zowel door de overheid als de particuliere 
sector aanzienlijke aanvullende middelen beschikbaar gesteld. 
Voor al deze programma's moeten in éénmaal betalingsverplichtingen worden 
aangegaan. Door deze vereenvoudiging van de procedures, die de Commissie rekening 
houdend zowel met het bedrag van de bijstand als met de duur van de programma's 
heeft ingesteld, zouden de middelen met name beter moeten kunnen worden toegewezen. 
In vergelijking met de programma's van de eerste fase bevatten de in 1992 
goedgekeurde OP's verschillende elementen die zorgen voor continuïteit op het vlak 
van ontwikkelingsstrategieën en prioritaire krachtlijnen, maar er zijn ook enkele 
verschillen waarvan het meest opvallende de meerfondsenaanpak is die met het oog op 
een betere integratie van de maatregelen voor regionale ontwikkeling en opleiding 
door alle regio's is toegepast. Opleidingsacties op hoog niveau op het gebied van 
nieuwe technologieën (waardoor innovatie in bedrijven van alle grootte mogelijk 
wordt) zijn in 1992 slechts opgezet in de regio's waar de noodzaak aan zulke 
opleiding zich in de eerste fase heeft doen gevoelen. Er is ook een algemene 
tendens naar een grotere doorzichtigheid bij de selectie van voor bijstand in 
aanmerking komende projecten doordat er vaker aanbestedingen voor worden gehouden. 
Een in het programma 1989-1991 van Piemonte opgenomen maatregel tot toekenning van 
bijstand uit het EFRO aan MKB's waaraan EGKS/E IB-leningen zijn toegekend, is 
uitgebreid tot de regio's Liguria en Umbria. 
Bij de meeste acties, en met name alle acties van het ESF, gaat een deel van de 
kredieten naar technische bijstand ten einde een beter beheer van de 
geprogrammeerde acties te bevorderen. 
(1) Het PCI PAMINA wordt gefinancierd uit kredieten die verband houden met 
artikel 10 van de EFRO-verordening. 
- 25 -
In de regio Piemonte kon dank zij de technische bijstand met een grondige studie 
over de opleidingsbehoeften in de sector toerisme worden begonnen en konden aan "op 
het terrein" geconstateerde behoeften aangepaste "interbedrijfsopleidingen" worden 
opgezet. 
Ten slotte zijn een PCI STRIDE voor de regio's Veneto, Toscana, Marche, Lazio, 
Umbria en twee PCI's INTERREG voor de regio's aan de ltaliaans-Franse grens 
(Piemonte, Val Ie d'Aosta en Aliguria), respectievelijk I taliaans-Zwitserse grens 
(Piemonte, Val Ie d'Aosta en Lombardia) goedgekeurd. 
Luxemburg : Hoewel in de eerste programmeringsfase een CB voor Luxemburg was 
vastgesteld, heeft deze Lid-Staat geen OP ingediend voor die fase. De situatie in 
de tweede fase (1992-1993) is verschillend aangezien het Groothertogdom, na de 
goedkeuring van zijn CB eind 1991, een geïntegreerd OP heeft ingediend dat geldt 
voor. de kantons Esch-sur-Alzette en CapeIIen in het zuidwesten van het land (een 
deel van de Europese ontwikkelingskern) en betrekking heeft op de volgende vier 
hoofdpunten : 
- verbetering van de ontwikkelingsvoorwaarden voor het KMB en bevordering van 
produktieve investeringen, 
- sanering van de industriële sites, 
- verbetering van het milieu en aanleg van een stort voor industrieel afval, 
- opleiding, hetzij continu, hetzij in de vorm van intensieve stages. 
Eind 1992 bedroegen de betalingen bijna 30 % van het totale vastgestelde bedrag 
maar het effect van de uitgevoerde maatregelen kon toen nog niet worden ingeschat. 
In de loop van 1992 zijn ook twee PCI's goedgekeurd : het ene in het kader van 
INTERREG als steun voor de Europese ontwikkelingskern, het andere in het kader van 
STRIDE om de ondernemingen van de twee kantons waarop het OP betrekking heeft tot 
overdracht van technologie aan te zetten. 
Nederland : Om de coördinatie in de praktijk te verbeteren, verzocht de Commissie 
om voor de tweede fase van doelstelling 2 geïntegreerde operationele programma's in 
te dienen en besloot zij in mei 1992 om in totaal 98,4 miljoen ecu (70,7 uit het 
EFRO en 27,7 uit het ESF) toe te kennen voor drie programma's : Groningen/Zuidoost-
Drente, Twente en Zuid-Limburg. De totale kosten van de programma's worden op 
263 miljoen ecu geraamd. 
Het algemene doel van de programma's is de betrokken regio's te helpen om de 
plaatselijke economische basis te versterken door er voor te zorgen dat de firma's, 
en met name het MKB, een aantal financiële en andere diensten ter beschikking 
hebben ten einde hen in staat te stellen zich op de uitdagingen van de 
eenheidsmarkt voor te bereiden. 
Rekening houdend met de resultaten van de programma's voor de periode 1989-1991 
besliste de noordelijke regio (Groningen/Zuidoost-Drente) om in de tweede fase meer 
aandacht te besteden aan de wederopneming van werklozen in de arbeidsmarkt, 
grensoverschrijdende ontwikkeling en milieu-aspecten. 
In het noorden (Groningen) is bijzondere aandacht besteed aan maatregelen voor 
industriële expansie en toegepast wetenschappelijk onderzoek terwijl in het zuiden 
(Drente) de bevordering van het groen toerisme in recreatiegebieden een belangrijke 
post vormde (b.v. de aanleg van fietspaden). 
- 26 - ' 
In de regio Twente is speciale aandacht besteed aan maatregelen voor het KMB. Er 
zijn maatregelen genomen voor de overdracht van technologie van de universiteiten 
naar het KMB en het EFRO en het ESF hebben samen bijstand verleend aan een 
opleidingsproject met betrekking tot nieuwe technieken. Bovendien zijn, ten aanzien 
van de menselijke hulpbronnen, de bestaande problemen inzake de medefinanciering 
opgelost. Het EFRO heeft bijstand verleend voor de bouw van een zaken- en 
wetenschappelijk centrum bij de universiteit van Twente. Een tweede belangrijk 
project betreft de ontwikkeling van een voormalig textielcentrum bij het 
spoorwegstation van Almelo. 
In Limburg zijn maatregelen genomen voor de wederontwikkeling van industriegebieden 
en de verbetering van de sociaaI-economische structuur door infrastructuur­
maat regel en voor de heropleving van de stadscentra en de toekenning van bijstand 
uit het EFRO en het ESF voor opleidingsprojecten voor zowel tewerkgestelden als 
werklozen als onderdeel van een voor het hele land geldend programma om de 
opleiding in overeenstemming te brengen met de behoeften van het bedrijfsleven. Het 
ESF verleent ook bijstand aan een instituut dat nieuwe ondernemers adviseert. Het 
Toezichtcomité heeft ook bijzondere aandacht besteed aan maatregelen om het 
toerisme in de regio te bevorderen. 
Verenigd Koninkrijk : In 1992 zijn in het Verenigd Koninkrijk in het kader van het 
CB voor doelstelling 2 23 operationele programma's goedgekeurd, waarvan tien 
meerfondsenprogramma's, tien uit het EFRO gefinancierde programma's en drie ESF-
programma's. 
In de gebieden Mersey Basin en West-Cumbria zijn twee geïntegreerde programma's 
goedgekeurd terwijl er in de vorige fase vier aparte uitsluitend uit het EFRO, 
respectievelijk het ESF gefinancierde programma's waren. 
Bij de nieuwe beschikkingen is de toewijzing van bijna 1 miljard ecu aan 
communautaire bijstand (680 miljoen ecu uit het EFRO en 266 miljoen ecu uit het 
ESF) goedgekeurd en zijn de acties voortgezet die in het kader van de CB's voor 
doelstelling 2 voor de eerste fase (1989-1991) waren vastgesteld. 
Ten aanzien van vóór de hervorming vastgestelde programma's en RENAVAL-programma's, 
die in het CB voor 1992/1993 waren opgenomen, zijn in 1992 geen nieuwe 
beschikkingen vastgelegd, met uitzondering van de GOP's voor de staaInijverheid in 
Birmingham, Yorkshire en Humberside, die zijn uitgebreid, en de goedkeuring van het 
OP-RENAVAL voor Merseyside. 
In het algemeen kende de uitvoering van de OP's en RECHAR-programma's voor 
1992/1993 een langzame start. Eind 1992 was slechts een zeer klein deel van de aan 
het Verenigd Koninkrijk voorgeschoten financiële middelen voor de nieuwe 
programma's besteed. Een aantal potentiële gegadigden wachtten namelijk het 
begrotingsjaar 1993/1994 voor het Verenigd Koninkrijk af vooraleer formele 
projectaanvragen in het kader van de programma's in te dienen, ten einde gebruik te 
kunnen maken van de nieuwe goedgekeurde regelingen van het Verenigd Koninkrijk 
inzake de additionaliteit van de bijstand van het EFRO. De Commissie heeft de met 
het beheer van de programma's belaste instanties ertoe aangezet maatregelen te 
nemen om de uitvoering van de programma's te versnellen. { 
• , 
In de loop van het jaar zijn ook verschillende PCI's met betrekking tot RECHAR (elf 
beschikkingen), STRIDE (één beschikking) en INTERREG (Kent/Nord-Pas-De-Cala is) 
goedgekeurd. 
- 27 -
1.3. De doelstel Iinoen 3 en 4 
De negen CB's voor de doelstellingen 3 en 4 voor de regio's die niet onder 
doelstelling 1 vallen (1), waren vastgesteld voor een eerste periode van drie 
jaar (1990 tot en met 1992); de financIeringsmogeliJkheden voor 1993 waren 
opengelaten om eventuele aanpassing van de medegefinancierde maatregelen aan de 
behoeften van de arbeidsmarkt mogelijk te maken. 
Belangrijk in 1992 was niet alleen de voltooiing van de uitvoering van de CB's 
voor de periode 1990-1992, maar ook de voorbereiding en opstelling van de nieuwe 
CB's voor 1993. 
1.3.1. Uitvoering van de CB's voor de periode 1990-1992 
1.3.1.1. Cijfers 
De bedragen die eind 1992 op communautair niveau waren vastgelegd hadden 
betrekking op het grootste deel van de in de CB's voor de jaren 1990-1992 
geplande vastleggingen (4.128 miljoen ecu tegen prijzen van 1989); de betalingen 
in die drie jaar vertegenwoordigen 80% van de vastgelegde bedragen. 
Over het algemeen is de financiële afwikkeling van de bijstand in de Lid-Staten 
goed verlopen. 
Er zij evenwel op gewezen dat in een aantal gevallen, ook reeds 
betalingsverplichtingen voor voor 1993 goedgekeurde operationele programma's 
zijn aangegaan (bijvoorbeeld in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk) en 
meegerekend in de statistieken voor 1992. 
Daar staat tegenover dat voor enkele Lid-Staten kredieten zijn doorgeschoven 
naar 1993 om volledige uitvoering van het CB mogelijk te maken : het gaat hier 
met name om Luxemburg en Nederland, maar ook om Italië, dat om verlenging 
gevraagd heeft voor een bedrag van 130 miljoen ecu van de bijstand voor de 
periode 1990-1992. Er zijn twee redenen voor deze sterke onderbesteding : de 
ontwaarding van de lire (25% in een jaar tijd) ten opzichte van de ecu en het 
feit dat bepaalde kredieten niet volledig zijn opgenomen, met name kredieten 
voor technische bijstand, voor maatregelen ten behoeve van migranten, maar ook 
voor sommige openbare instellingen waarvoor in 1992 een privatiseringsplan is 
uitgevoerd. 
Voor 1992 alleen al, heeft het ESF buiten de regio's van doelstelling 1, 2.156 
miljoen ecu vastgelegd voor de bestrijding van langdurige werkloosheid en de 
inschakeling van jongeren in het arbeidsproces en circa 1.500.000 jonge 
werklozen en langdurig werklozen hebben communautaire steun genoten. 
Deze cijfers zijn slechts ruwe schattingen; zij berusten namelijk op de door de 
Lid-Staten medegedeelde "prognoses". Ook vallen er acties van zeer 
uiteenlopende aard onder : soms gaat het om acties van zeer korte duur 
(bijvoorbeeld in het kader van de beroepskeuzevoorlichting), soms 
(1) Er zij aan herinnerd dat de acties ter bestrijding van langdurige 
werkloosheid en voor de inschakeling van jongeren in het arbeidsproces in 
regio's met een ontwikkelingsachterstand zijn opgenomen in de in 1989 voor 
vijf jaar vastgestelde CB's voor doelstelling 1. 
- 28 -
zijn voor bepaalde personen gedurende een betrekkelijk lange periode (2 tot 3 
jaar bij zeer volledige inschakelingsprocessen, met name voor de ernstigste 
probleemgevallen) kosten ten laste genomen. 
Volgens de beschikbare gegevens, is het bestedingsniveau in de praktijk 
bevredigend. Dit moet nog worden bevestigd wanneer in de loop van 1993 de 
Lid-Staten hun aanvragen om betaling van de saldi indienen. 
1.3.1.2 Voornaamste prioriteiten 
Voor de bijstand van het ESF worden verschillende prioriteiten in aanmerking 
genomen : 
a) Basisopleiding : 45% van de communautaire bijstand in het kader van de CB's 
voor de jaren 1990 tot en met 1992 voor de doelstellingen 3 en 4 wordt 
besteed aan de basisopleiding. 
Deze opleiding is namelijk volstrekt onontbeerlijk voor vele werkzoekende 
langdurig werklozen en jongeren die tot nu toe geen toereikende of geschikte 
basisopleiding hebben gekregen. 
De acties die in dit verband worden ondernomen, zijn veelal absoluut 
noodzakelijk voor verdere scholing en maken het de opgeleide personen 
mogelijk de minst stabiele arbeidsplaatsen te vermijden, terwijl zij voor de 
jongeren de overgang van school naar arbeidsproces minder abrupt maken. 
b) Aandacht voor voortgezette vraaggerichte opleiding : bijna 20% van de voor de 
CB's uitgetrokken bedragen zijn bestemd voor dergelijke maatregelen, waaraan 
het ESF voorrang wil geven omdat de werklozen daardoor de door de werkgevers, 
en vooral het MKB, gewenste beroepskwalificaties verwerven op het gebied van 
de nieuwe produktie-, beheers- en organisatietechnologie, en als gevolg 
daarvan een betere kans maken om werk te vinden. 
Wat de nieuwe technologieën betreft loopt de situatie sterk uiteen naar 
gelang van de Lid-Staat. In sommige landen geven de acties goede resultaten 
en hebben zij het mogelijk gemaakt vernieuwende elementen in te voeren. Dat 
is o.a. het geval in Spanje, waar acties zijn uitgevoerd om jonge 
afgestudeerden te oriënteren naar de nieuwe produktietechnolog ie van de 
bedrijven. Soms ging het daarbij om acties met een internationale dimensie, 
in het bijzonder in de financiële sector en de handelssector. Vaak betrof het 
opleidingen met een hoog technologisch gehalte, zoals b.v. het eveneens in 
Spanje door de stichting Opleiding en Technologie ingediende 
opleidingsproject op het gebied van kunstmatige intelligentie, grafische 
informatica en mi Iieucontroletechnologie, om de deelnemers de kwalificaties 
te verschaffen die beantwoorden aan de behoeften van de bedrijven. 
In andere Lid-Staten daarentegen waren de voor de opleiding in de nieuwe 
technologieën uitgetrokken bedragen te hoog gegrepen en beantwoordde de 
opleiding niet altijd aan het profiel van de op te leiden doelgroepen 
(bijvoorbeeld in Nederland). 
- 29 -
c) Steun aan de meest kwetsbare personen op de arbeidsmarkt : de van 1990 tot 
1992 toegepaste maatregelen uit hoofde van de doelstellingen 3 en 4 zijn 
instrumenten in de strijd tegen de uitsluiting van de allerzwaksten van 
deelname aan de arbeidsmarkt. 
d) Globale en geïndividualiseerde aanpak van de inschakeling in het 
arbeidsproces : 
In verband met de talrijke verschillende handicaps lijkt een aanpak waarbij 
verschillende soorten maatregelen gecombineerd worden (kennisbalans en 
opvang, oriëntatie, toezicht en sociale begeleiding, opleiding, plaatsing), 
noodzakelijk om de inschakeling in het arbeidsproces te bevorderen. In een 
aantal Lid-Staten wordt steeds vaker deze aanpak gevolgd. 
In Duitsland bijvoorbeeld houdt het Centrum voor de Beroepsopleiding van het 
Bureau voor het Midden- en Kleinbedrijf in DüsseIdorf zich bezig met de 
langdurig werklozen. De opleiding verloopt in drie fasen : de eerste is 
voornamelijk gericht op de motivering, het bijbrengen van de ontbrekende 
basiskennis en het opmaken van een balans voor de op te leiden personen. De 
tweede fase omvat de eigenlijke leertijd in het opleidingscentrum gedurende 
ten hoogste drie maanden. In de derde fase (vijf maanden) kan een stage in 
een bedrijf worden gecombineerd met een opleiding in een opleidingscentrum. 
Op door de werkgevers aangewezen gebieden worden, afhankelijk van de 
resultaten die de stagiair op zijn arbeidsplaats heeft behaald, aanvullende 
opleidingen gegeven. 
De opleidingen lopen sterk uiteen, gaande van handwerk (bakkersbedrijf, 
boekbinden,...) tot nieuwe technologie (elektronika). 
e) De steun voor de opname van gehandicapten in het arbeidsproces : 
gehandicapten ondervinden op de arbeidsmarkt alle problemen tegelijk : er 
zijn verhoudingsgewijs twee- (in Duitsland) tot driemaal (Verenigd 
Koninkrijk) zo veel gehandicapte werklozen als werklozen in het algemeen, de 
beroepsopleiding voor gehandicapten is veelal onvoldoende, zij hebben 
specifieke problemen om naar het werk te reizen en vaak is er bij de 
werkgevers een gebrek aan consideratie voor gehandicapte werknemers. 
Van de bedragen die zijn uitgetrokken voor de bestrijding van de langdurige 
werkloosheid en de opname van jongeren in het arbeidsproces (411 miljoen ecu, 
op een totaal van 4.128 miljoen ecu over de periode 1990-1992) wordt 10% 
besteed aan de opleiding van gehandicapten, los van de middelen die zijn 
toegekend voor het communautaire initiatief HORIZON en van de middelen in de 
regio's van doelstel ing 1. 
Volgens de uitgevoerde evaluatiestudies, kan dank zij de bijstand van het 
Europees Sociaal Fonds de kwaliteit van de plaatselijke projecten worden 
verbeterd, kunnen er innoverende acties mee worden gefinancierd en maakt deze 
bijstand het, speciaal in het kader van het communautaire initiatief HORIZON, 
mogelijk ervaringen over te dragen. 
In dit verband zij gewezen op de volgende twee voorbeelden : 
... • " '.'''. * 
'* de opleidingen voor Iicharnelijk gehandicapten in Frankrijk : deze 
opleidingen vormen een combinatie van verschillende actietypes 
(vooropleiding, opleiding, stages in bedrijfsverband, toezicht, plaatsing) 
- 30 -
en zijn vooral gericht op plaatsing in het plaatselijke MKB en MKI. terwijl 
parallel daarmee een medische behandeling wordt verstrekt. Het gaat om de 
bouw-, de metaal- en de elektronicasector en de tertiaire sector. De 
opleidingen, variërend van 722 tot 3.360 uur, omvatten een stage van 3 à 4 
maanden in een bedrijf. De opleiding wordt in elk geval afgerond door een 
staatsexamen (momenteel bedraagt het aantal geslaagden meer dan 75%). 
De ervaring die zij opdoen met deze acties brengt de scholen die dergelijke 
opleidingen verstrekken ertoe de inhoud of de organisatie van de lessen te 
verbeteren (opening van specifieke studierichtingen, meer op de individuele 
persoon afgestemde opleidingen en aanpassing van de opleidingen aan de 
behoeften van de plaatselijke ondernemingen). 
* In het Verenigd Koninkrijk organiseert de "Royal London Society for the 
blind" een opleiding voor jonge blinde werklozen. 
f) Steun voor het verschaffen van werkgelegenheid aan vrouwen die in een 
moeilijke positie verkeren : al 30 jaar lang en als sinds in de jaren '70 de 
eerste proefprojecten werden uitgevoerd, tot het recente initiatief NOW, dat 
voorrang geeft aan grensoverschrijdende acties met een vernieuwend karakter 
ten gunste van de opname van vrouwen in het arbeidsproces, besteedt het 
Europees Sociaal Fonds veel aandacht aan het bevorderen van gelijke kansen 
voor mannen en vrouwen. 
Momenteel zijn 45% van de begunstigden van het ESF vrouwen. Naast algemene 
acties, die alle zonder onderscheid betrekking hebben op mannen en vrouwen, 
draagt het ESF voor 5% bij in de voor de CB's vastgestelde middelen voor 
specifieke acties ten gunste van de meest kwetsbare vrouwen, bijvoorbeeld 
vrouwen die hun loopbaan lange tijd hebben onderbroken. 
De Commissie wenst in de toekomst nog meer aandacht te besteden aan de opname 
van vrouwen in het arbeidsproces en aan hun opleiding. Daarom heeft zij in 
de nieuwe voorschriften van de Structuurfondsen, en met name in die voor het 
ESF gelijke kansen voor mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt als algemeen 
beginsel voor bijstandsverlening opgenomen. Bovendien zal de in juli 1993 in 
de nieuwe ESF-verordening opgenomen bepaling om voor communautaire 
financiering ook oppaskosten van personen die een opleiding volgen in 
aanmerking te nemen, normaliter bij de vrouwen bijzonder welkom zijn. 
In Denemarken is bijvoorbeeld een opleidingsactie in de regio Funen erop 
gericht bij langdurig werkloze vrouwen creatieve kwaliteiten te ontwikkelen 
op gebieden als, bijvoorbeeld, binnenhuisinrichting, schilder- en tekenkunst, 
en die vrouwen ertoe aan te zetten een eigen bedrijf op te richten. De 
cursussen, die zowel theorie als praktijk omvatten, hebben betrekking op alle 
aspecten van de activiteit (organisatie van de produktie, aankoop van 
materiaal, boekhouding...). 
Volgens de beschikbare resultaten heeft meer dan 70% van de opgeleide vrouwen 
in 1992 werk gevonden. 
g) Bijstand voor de inschakeling van migrerende werknemers in het 
arbeidsproces : in de CB's voor de doelstellingen 3 en 4 die niet op de 
regio's van doelstelling 1 betrekking hebben, is circa 4% van de financiële 
middelen over de periode 1990-1992 voor deze categorie personen gereserveerd. 
Bijna alle Lid-Staten*hebben dergelijke acties gepland. 
- 31 
Het gaat om uiteenlopende maatregelen. Sommige maatregelen maken het 
mogelijk de culturele eigenheid en de eigen taal van het land van oorsprong 
van de migrerende werknemers te bewaren (zoals bijvoorbeeld acties die in de 
Italiaanse consulaten in Frankrijk, België en Duitsland georganiseerd worden 
voor migrerende werknemers en hun kinderen). 
Met andere maatregelen wordt getracht de terugkeer naar het land van 
oorsprong te vergemakkelijken. In dat geval worden de acties georganiseerd : 
. hetzij door het land van oorsprong : bijvoorbeeld taal- en 
beroepsopleiding voor volwassenen die terugkeren naar Spanje of voor 
jongeren die teruggaan naar Portugal, of specifieke steun in Griekenland 
om de integratie van de kinderen van migrerende werknemers in het 
onderwijsstelsel te vergemakkelijken; 
. hetzij door het gastland, zoals in Duitsland, waar een specifiek programma 
erop gericht is de terugkeer van Griekse staatsburgers naar hun land van 
oorsprong te vergemakkeliJken. 
Nog andere acties ten slotte zijn erop gericht de kansen van politieke 
vluchtelingen (in Nederland) en van etnische minderheden op inschakeling 
in het arbeidsproces te verbeteren. 
Een voorbeeld in het Verenigd Koninkrijk : het project Art and Pr int ing : 
dit project is gericht op etnische minderheden uit Azië, die 26% van de 
werkloze bevolking vormen in de regio waarvoor het project is opgezet en 
die als gevolg van de bekende moeilijkheden in de textielsector moeten 
overschakelen op andere activiteiten. 
De opleiding richt zich tot migranten van de eerste generatie, die meer 
dan één handicap hebben : zij zijn niet of nauwelijks geschoold en zijn 
veelal de Engelse taal niet machtig. 
De opleidingen worden geflankeerd door maatregelen betreffende advisering, 
hulp bij het zoeken van werk, bijbrengen van elementaire sociale en 
administratieve kennis (correct invullen van een formulier voor 
werkzoekenden), maar omvatten ook informatie over gezondheid en veiligheid 
op de arbeidsplaats. 
De verworven vaardigheden hadden hoofdzakelijk betrekking op het gebruik 
van de informatica voor design en druk. 
Deze opleidingen zijn in 1992 uitgebreid tot andere sectoren 
(communicatie, tuinbouw, bouw, milieuverbetering...). 
Geen van de nieuwe opleidingen had georganiseerd kunnen worden zonder de 
financiële bijstand van het Europees Sociaal Fonds, en reeds 50% van de 
opgeleiden zijn er inmiddels in geslaagd een stabiele betrekking te 
vinden. 
h) Beperkt gebruik van de bijstand voor indienstname of voor het scheppen van 
zelfstandige activiteiten : dit kan verklaard worden door diverse factoren : 
keuze van de nationale autoriteiten, beperking op grond van de wetgeving -
van de financiële bijstand van het ESF tot nieuwe stabiele arbeidsplaatsen -, 
het gering aantal langdurig werklozen die een eigen bedrijf oprichten. 
- 32 -
1.3.2. Opstelling van de CB's voor 1993 
De werkloosheid, en in het bijzonder de langdurige werkloosheid en de 
werkloosheid van jongeren, vormt een voortdurend terugkerend probleem voor de 
Europese samenleving en voor de economische en sociale samenhang van de 
Gemeenschap. 
Langdurige werkloosheid treft meer dan de helft van de werklozen en de 
jongerenwerk loosheid is nog steeds zeer hoog, bijna tweemaal zo hoog als de 
gemiddelde werkloosheid. 
Typerend voor de door de Lid-Staten ingediende plannen en de door hen opgestelde 
CB's is de continuïteit ten opzichte van 1989. 
De plannen die voorafgaan aan de opstelling van de CB's zijn eind juni 1992 door 
de negen betrokken Lid-Staten ingediend. Zij hebben als uitgangspunt gediend 
voor de onderhandelingen die in het kader van het partnership door de diensten 
van de Commissie en de nationale autoriteiten zijn gevoerd. Die besprekingen 
hebben ertoe geleid dat op 6 november 1992 voor de doelstellingen 3 en 4 en voor 
regio's die niet onder doelstelling 1 vallen, negen CB's zijn vastgelegd voor 
1993. 
Het was de bedoeling te zorgen voor een snelle overgang van de periode 1990-1992 
naar het jaar 1993 en daarbij rekening te houden met de meest recente 
ontwikkelingen op de arbeidsmarkt : in de meeste gevallen waren de in de plannen 
van 1989 en de CB's voor 1990-1992 verstrekte gegevens nog altijd correct. 
De nieuwe CB's vormen hoofdzakelijk verlengstukken van de CB's voor de eerste 
periode, maar wel is profijt getrokken uit de ervaring met de in de periode 
1990-1992 goedgekeurde operationele programma's. 
1.3.2.1 Verdeling van de begrotingsmiddelen 
Er is voor 1993 een bedrag van 1.762 miljoen ecu (tegen prijzen 1989) (2.117 
miljoen ecu na aanpassing aan de prijzen 1993) uitgetrokken voor bijstand op 
grond van de doelstellingen 3 en 4 voor de regio's die niet onder doelstelling 1 
vallen. Dit bedrag is vastgesteld uitgaande van de indicatieve bedragen die 
voor de periode 1989-1993 waren berekend voor de doelstellingen 3 en 4, met 
aftrek van de reeds "gebruikte" bedragen (dat wil zeggen de vastgelegde bedragen 
voor 1989, de bedragen die zijn toegewezen voor de communautaire initiatieven en 
de bedragen die zijn vastgesteld voor de CB's van de doelstellingen 3 en 4 voor 
de periode 1990-1992). 
De Commissie heeft besloten dit bedrag bij wijze van indicatie op dezelfde basis 
tussen de verschillende Lid-Staten te verdelen als in de periode 1990-1992. Een 
analyse van de beschikbare statistieken heeft aangetoond dat de veranderingen op 
de arbeidsmarkt geen wijziging van het oorspronkelijke schema voor de verdeling 
van de middelen tussen de Lid-Staten rechtvaardigen, zodat ook met de bestaande 
vormen van bijstandsverlening kan worden doorgegaan. 
De verdeling over de Lid-Staten van de voor de CB's voor de doelstellingen 3 en 
4 over 1993 vastgestelde bedragen is opgenomen in bijlage V.2. 
- 33 -
1.3.2.2 Continuïteit ten opzichte van de periode 1990-1992 
Zoals reeds het geval was voor de periode 1990-1992, gelden ook nu de CB's voor 
de doelstellingen 3 en 4 en omvatten zij twee delen : een eerste deel, dat 
betrekking heeft op de bijstand van het Europees Sociaal Fonds ten behoeve van 
de bestrijding van langdurige werkloosheid (doelstelling 3), en een tweede deel, 
over de bijstand van het ESF ten behoeve van de inschakeling van jongeren in het 
arbeidsproces (doelstelling 4). 
Voor elk van beide doelstellingen zijn er viererlei acties : basisopleiding, 
opleiding voor technologische beroepen, steun voor indienstneming van personeel, 
en maatregelen voor de opleiding van groepen die bijzondere problemen 
ondervinden op de arbeidsmarkt. 
Het relatieve gewicht van de actie ten behoeve van personen die met ernstige 
problemen kampen stijgt van circa 20% in de CB's voor 1990-1992 tot 25% van de 
totale voor de CB's vastgestelde middelen voor 1993. Het is in dit stadium niet 
mogelijk nader aan te geven welke percentages naar maatregelen voor resp. 
migranten, gehandicapten en vrouwen gaan omdat enkele CB's gegevens voor al deze 
maatregelen samen bevatten en in sommige gevallen het accent is gelegd op het 
begrip "zeer langdurige werkloosheid". 
In Duitsland gaat meer dan 50% van de middelen van het CB 1993 naar deze 
categorieën personen. 
De verhoging is des te opmerkelijker omdat in enkele Lid-Staten besloten is voor 
de nieuwe generatie CB's een bepaald percentage van de acties voor de bedoelde 
personen te reserveren, veeleer dan specifieke acties voor hen op te zetten. 
Dit is met name het geval in Nederland en in België. Frankrijk heeft ervoor 
gekozen het CB voor 1993 af te stemmen op het probleem van uitsluiting van de 
arbeidsmarkt, en de acties te concentreren op de bovengenoemde categorieën en op 
de zeer langdurig werklozen. In het Verenigd Koninkrijk gaat driekwart van de 
voor de CB's uitgetrokken bedragen naar de basisopleiding. 
In Italië daarentegen wordt het accent gelegd op de voortgezette opleiding en de 
nieuwe technologieën : de helft van de voor het CB 1993 beschikbare middelen 
wordt daarvoor aangewend. 
Drie Lid-Staten trachten de steun voor de indienstname te ontwikkelen : het 
betreft Nederland (22% van het CB), Spanje (22%) speciaal voor de langdurig 
werklozen (30% van doelstelling 3), maar ook Frankrijk. 
1.3.2.3 Ombuigingen in de nieuwe CB's 
In vergelijking met de eerste generatie CB's zijn er enkele ombuigingen. 
a) Voortaan wordt in nog sterkere mate het accent gelegd op de bestrijding van 
langdurige werkloosheid 
In verband met het stijgend aantal langdurig of zelfs zeer langdurig 
werklozen is de verdeling van de middelen tussen bestrijding van langdurige 
werkloosheid (doelstelling 3), en inschakeling van de jongeren in het 
- 34 -
arbeidsproces (doelstelling 4) gewijzigd. Het relatieve gewicht van de 
doelstellingen 3 en 4 is van 45% en 55% voor de periode 1990-1992 
respectievelijk op 51% en 49% komen te liggen voor 1993. 
De steun voor acties ten behoeve van de langdurig werklozen is in alle Lid-
Staten verhoogd, en vooral met name in Duitsland, Spanje, Luxemburg en 
Nederland (zie tabellen in bijlage V.1.). Dit was ook het geval in Italië, 
waar desalniettemin de inschakel ing van jongeren in het arbeidsproces de 
prioriteit blijft (78% van de voor het CB vastgestelde middelen). 
.i 
b) Er wordt gestreefd naar meer soepelheid om rekening te houden met de 
omstandigheden van de arbeidsmarkt en de problemen die samenhangen met de 
realisatie van de interne markt. 
Dit streven naar soepelheid blijkt voornamelijk hieruit : 
. er wordt rekening gehouden met de bijzondere situatie van douanebeambten en 
-expediteurs : de voltooiing van de interne markt zal 
omschakelingsproblemen meebrengen voor de douanebeambten en -expediteurs. 
Volgens een op verzoek van de Commissie uitgevoerde studie over de 
economische en sociale gevolgen van de afschaffing van de 
douaneformaliteiten aan de binnengrenzen, zullen in de Gemeenschap in deze 
sector in totaal 63.000 arbeidsplaatsen komen te vervallen en zal de 
individuele omschakeling grote problemen opleveren in verband met het 
algemene profiel van het beroep (zeer gespecialiseerde en "empirische" 
opleiding en zeer hoge anciënniteit). 
De Gemeenschap heeft er de voorkeur aan gegeven de in de Lid-Staten 
toegepaste maatregelen en regelingen op verschillende manieren te 
ondersteunen : in de eerste plaats heeft het ESF reeds in 1992 in de 
regio's die voor bijstand op grond van de doelstellingen 1, 2 en 5b in 
aanmerking komen bijstand verleend voor de beroepsopleiding en steun voor 
de indienstname van douanebeambten en -expediteurs die gevaar liepen hun 
werk te ver Iiezen. 
Daar kwam dan nog de bijstand bij in het kader van het communautaire 
initiatief INTERREG en in het kader van specifieke acties buiten de 
structuurfondsen om. 
Voorts heeft de Commissie op 6 mei 1992 besloten werkloze douanebeambten en 
-expediteurs met ingang van 1 januari 1993 gelijk te stellen met langdurig 
werklozen, zodat zij overal in de Gemeenschap in aanmerking komen voor 
steun van het ESF in het kader van doelstelling 3. Bij de besprekingen 
over de CB's voor doelstelling 3 voor 1993 kon zodoende eveneens het accent 
worden gelegd op de bijstand voor douanebeambten en -expediteurs met wier 
situatie veelal rekening is gehouden in het kader van de bijstand voor 
personen met bijzondere problemen op de arbeidsmarkt. 
. er is voorzien in de mogelijkheid om uitzonderingen toe te staan op de 
periode die als criterium geldt voor het bepalen van langdurige 
werkloosheid, waarvoor is uitgegaan van de door de verordening voor het 
Europees Sociaal Fonds geboden mogelijkheid bijstand te verlenen in "door 
de Commissie vast te stellen specifieke gevallen". Het besluit van deze 
uitzondering gebruik, te maken sluit aan op het door de Europese Raad van 
Edinburgh in december 1992 genomen groei-initiatief. Het is erop gericht 
de activiteiten van het ESF in 1993 flexibeler en zodoende nog 
doeltreffender te maken. 
- 35 -
Het Comité van het Europees Sociaal Fonds heeft zich in zijn vergadering 
van 19 februari 1993 voor deze uitzondering uitgesproken en de Commissie 
heeft er op 24 maart 1993 mee ingestemd. 
Dit besluit zal alle Lid-Staten de mogelijkheid bieden om in 1993 op grond 
van doelstelling 3 bijstand te verlenen voor personen die nog geen 12 
maanden werkloos zijn, maar moeilijk werk vinden in verband met hun 
leeftijd, hun handicap of onvoldoende kwalificaties en die met geografisch 
of economisch ongunstige omstandigheden worden geconfronteerd. 
c) De begeleidende maatregelen worden verbeterd via de technische bijstand 
De évaluâtiewerkzaamheden hebben een aantal moeilijkheden bij de 
programmering, het toezicht en de evaluatie van de communautaire 
bijstandsverlening aan het licht gebracht. Op al die punten kunnen dank zij 
de technische bijstand verbeteringen worden aangebracht. 
1.3.2.4 Goedkeuring van operationele programma's en globale subsidies 
Het merendeel van de bijstandsaanvragen in het kader van de nieuwe CB's voor 
1993 is reeds in 1992 goedgekeurd : in totaal gaat het om 35 operationele 
programma's, waarmee een totaal bedrag van 1.466,3 miljoen ecu gemoeid is. 
De Lid-Staten en de diensten van de Commissie hebben ernaar gestreefd in 1993 
het aantal bijstandsmaatregelen te verlagen in vergelijking met de jaren 
1990,1991 en 1992. Dat is met name vooral het geval in Spanje en Duitsland. 
* * * 
Er zij aan herinnerd dat naast de 7.243 miljoen ecu (tegen prijzen 1989) die 
voor de periode 1989-1993 voor de doelstellingen 3 en 4 zijn uitgetrokken, 
aanzienlijke bedragen naar de regio's van doelstelling 1 gaan voor de 
bestrijding van langdurige werkloosheid en de inschakeling van jongeren in het 
arbeidsproces : het gaat om 3,9 miljard ecu voor de periode 1989-1993, d.w.z. 
dat 40% van de voor de CB's uitgetrokken middelen aan opleiding en 
werkgelegenheidsverbetering wordt besteed. 
Achter dit globale percentage gaan er grote verschillen tussen de Lid-Staten 
schuil (zie jaar verslag 1989). 
Het is evenwel soms moeilijk om voor de regio's van de Gemeenschap met een 
ontwikkelingsachterstand, onderscheid te maken tussen acties op het vlak van 
opleiding-werkgelegenheid in het kader van de regionale ontwikkeling en 
soortgelijke acties in het specifieke kader van de bestrijding van de 
werkloosheid en, meer specifiek, de inschakeling van jongeren in het 
arbeidsproces. 
- 36 -
1.4. Doelstel I ing 5a 
De maatregelen van doelstelling 5a, die gelden in de hele Gemeenschap en 
gericht zijn op de aanpassing van de produktie- en verwerkingsstructuur voor 
landbouw- en visseriJprodukten, zijn in 1992 niet ingrijpend gewijzigd. De 
toepassing van de verschillende regelingen lijkt op kruissnelheid te zijn 
gekomen of zich qua tempo te hebben gestabiliseerd. De landen die het meest van 
de actie voor de aanpassing van de landbouwstructuur en van de compenserende 
vergoedingen hebben geprofiteerd, zijn Frankrijk en Spanje, en in mindere mate 
Duitsland, Portugal en Ierland. De maatregelen voor de afzet en de verwerking 
van landbouwprodukten zijn vooral ten goede gekomen aan Spanje en Griekenland, 
gevolgd door Italië en Frankrijk. 
Het totale bedrag van de betalingsverplichtingen van het EOGFL voor de 
maatregelen van doelstelling 5a "landbouw" (in regio's van doelstelling 1 en 
daarbuiten) bedroeg in 1992 1.415,4 miljoen ecu, waarvan 921,3 miljoen ecu 
betrekking had op maatregelen voor de verbetering van de landbouwstructuur*1), 
398,5 miljoen ecu op afzet en verwerk ing*2) en 95,6 miljoen ecu op andere 
horizontale maatregelen (producentenverenigingen V.U.T.). De stijging van het 
totale bedrag komt dus voor rekening van de laatstgenoemde maatregel en van de 
compenserende vergoedingen. De bedrijfsinvesteringen en de bedragen die zijn 
besteed aan maatregelen voor de vestiging van jonge landbouwers daarentegen 
zijn enigszins gedaald. 
Wat doelstelling 5a "visserij" betreft, konden niettegenstaande de verhoging 
van de financiële middelen in verband met de crisis in de visserijsector, niet 
alle door de Lid-Staten ingediende programma's volledig worden gefinancierd. 
De betalingsverplichtingen van het EOGFL-Oriëntatie voor maatregelen met 
betrekking tot de afzet en de verwerking van visserijprodukten beliepen in 1992 
81 miljoen ecu-, de voornaamste begunstigden waren Portugal, Spanje en Italië. 
1.4.1. Toepassing van de verordeningen betreffende de agrarische 
produktiestructuur 
BegeIeindende structuurmaatregelen voor het marktbeleid 
a) Milieubescherming en bosbouwmaatregel en 
In 1992 beliepen de betalingsverplichtingen voor deze maatregelen 
respectievelijk 11,6 en 9,2 miljoen ecu. 
De programma's voor uit milieu-oogpunt kwetsbare gebieden (artikel 21 van 
Verordening (EEG) nr. 2328/91) zijn in 1992 voortgezet. Voor drie landen zijn 
nieuwe programma's goedgekeurd, namelijk voor Duitsland, het Verenigd 
Koninkrijk en Frankrijk. De betrokken maatregelen zullen bij hun goedkeuring, 
op de bij Verordening (EEG) nr. 2078/92 bepaalde voorwaarden, worden opgenomen 
in de milieuprogramma's voor de landbouw van het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid. 
In 1992 zijn slechts acht regionale programma's met bosbouwmaatregel en door de 
Commissie onderzocht en goedgekeurd (Bayern (D), Murcia (E), Liguria, Emilia 
Romagna, Lombard ia, Val Ie d'Aosta, Puglia, Sicilia (I) en Madeira (P). 
(1) Verordening (EEG) nr. 2328/91 - PB nr. L 218 van 6 augustus 1991. 
(2) Verordening (EEG) nr. 866/90 - PB nr. L 91 van 6 april 1990. 
- 37 -
Op België en Luxemburg na beschikken alle Lid-Staten over een doeltreffende 
regeling voor de toepassing van de bosbouwmaatregel en "bebossing van 
landbouwgronden" en "verbetering van bossen". Een verhoging van de maximale 
subsidieerbare bedragen is toegestaan voor Duitsland, Denemarken, Griekenland, 
Italië en het Verenigd Koninkrijk. In Duitsland, Griekenland, Frankrijk, 
Ierland, Italië, Portugal en het Verenigd Koninkrijk is een jaarlijkse premie 
per beboste hectare landbouwgrond ingesteld. 
Uit de aanhoudende stijging van de desbetreffende uitgaven van het EOGFL blijkt 
een steeds ruimere toepassing van de horizontale bosbouwmaatregel en. Het 
communautair beleid voor deze sector is in 1992 aanzienlijk versterkt door de 
vaststelling van Verordening (EEG) nr. 2080/92, een van de maatregelen ter 
begeleiding van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, met name omdat deze 
verordening door de Lid-Staten verplicht moet worden toegepast en voorziet in 
een verhoging van de bijdrage van de Gemeenschap en van de subsidieerbare 
maximumbedragen, een verruiming wat de potentiële begunstigden betreft en de 
vaststelling van nieuwe bepalingen. Voor 1993 kan worden verwacht dat de 
bebossing van landbouwgronden in een sneller tempo zal verlopen dan in 1992. 
b) Extensivering van de produktie 
De steun voor de extensivering van de produkt ie, die in 1987 is ingesteld bij 
Verordening (EEG) nr. 1760/87 en is geïntegreerd in Verordening (EEG) nr. 
2328/91, beliep in 1992 ongeveer 5 miljoen ecu. Het betreft een verplichte 
maatregel die echter alleen in Duitsland, Italië, Frankrijk, het Verenigd 
Koninkrijk en België is ingevoerd. De maatregel is tot nu toe toegepast voor 
ongeveer 300.000 ha en voor minder dan 400.000 GVE. 
De "kwantitatieve methode", waarbij de produktie met 20 % moet worden verlaagd, 
had het meeste succes in de sectoren rundvlees en wijn. De 
"produktietechnische" of "kwalitatieve" methode is vooral toegepast voor de 
akkerbouw in Duitsland, dat eveneens biologische produktiemethoden heeft 
ingevoerd. 
De extensiveringsmaatregelen zijn toegepast tot bij de inwerkingtreding van de 
programma's in het kader van de regeling inzake milieugerichte maatregelen in 
de landbouw. 
Structurele steunmaatregelen ten gunste van de landbouwbedrijven 
Indien men de verdeling van de betalingsverplichtingen in het kader van 
Verordening (EEG) nr. 2328/91 betreffende de verbetering van de 
doeltreffendheid van de landbouwstructuur bekijkt, stelt men vast dat voor 
compenserende vergoedingen voor de probleemgebieden betalingsverplichtingen 
zijn aangegaan voor een bedrag van 473,2 miljoen ecu (459,1 in 1991) en voor 
investeringssteun voor 237,8 miljoen ecu (194,7 in 1991) en voor steun voor 
jonge landbouwers voor 151,9 miljoen ecu, d.i. iets minder dan in 1991 (157,7 
mi Ijoen ecu). 
- 38 -
Uit de analyse per Lid-Staat blijkt met name dat de belangrijkste maatregelen 
in het kader van Verordening (EEG) nr. 2328/91, namelijk de compenserende 
vergoeding, de steun voor bedrijfsinvesteringen (artikel 7), de aanvullende 
investeringssteun (artikel 11) en de premie voor de vestiging van jonge 
landbouwers worden toegepast in alle Lid-Staten, behalve in Denemarken voor wat 
de compenserende vergoeding betreft, omdat dit land niet aan de criteria 
voldoet, en in het Verenigd Koninkrijk voor wat de premie voor de vestiging van 
jonge landbouwers betreft. 
Het grootste bedrag aan betalingsverplichtingen van het EOGFL met betrekking 
tot Verordening (EEG) nr. 2328/91 betreft de specifieke steun voor landbouwers 
in probleemgebieden. De tendens die reeds in de voorgaande jaren merkbaar was, 
is ook nu nog duidelijk, en de Lid-Staten zijn zich ervan bewust dat de 
compenserende vergoedingen van levensbelang blijven voor de landbouwers in 
bergstreken en probleemgebieden. In de onderstaande lijst zijn de Lid-Staten 
opgenomen in dalende volgorde van omvang van de betalingsverplichtingen voor 
compenserende vergoedingen : 
Betalingsverplichtingen van het EOGFL voor compenserende vergoedingen 
(x 1 miljoen ecu lopende prijzen) 
Lid-Staat 1992 1991 Gemiddelde 1987-1991 
Duitsland 
Ier land 
Frankr i jk 
Spanje 
Portugal 
Verenigd 
Koninkr i jk 
Gr ieken land 
Ital ië 
Luxemburg 
België 
Neder land 88,07 
86,63 
69,27 
65,60 
51 ,94 
39,57 
35,12 
31,91 
2,46 
2,41 
0,24 88,04 
63,71 
73,27 
62,54 
29,92 
44,16 
62,89 
29,84 
2,32 
2,21 
0,22 79,76 
45,23 
59,81 
37,68 
21,82 
40,35 
38,92 
23,95 
2,20 
2,35 
0,14 
TOTAAL 473,23 459,10 352,21 
Volgens de laatste gegevens van de Lid-Staten is het aantal bedrijven dat een 
compenserende vergoeding heeft gekregen, sedert 1976 gestaag toegenomen. In 
1990 is de vergoeding toegekend aan meer dan 1,2 miljoen bedrijven, en voor 
1992 wordt dit aantal op 1,3 miljoen geraamd. 
De investeringssteun, de qua financiële omvang belangrijkste steun na de 
compenserende vergoeding, is verleend voor ongeveer 50.000 nieuwe 
verbeteringsplannen per jaar, dit is minder dan in 1991. Deze daling lijkt 
vooral toe te schrijven aan de gevolgen van de ongunstige economische 
conjunctuur en de onzekerheid ten gevolge van de hervorming van het 
gemeenschappelijk Iandbouwbeleid. 
- 39 -
De investeringssteun blijft de bedrijven stimuleren en stelt hen in staat zich 
te moderniseren en te outilleren en tegelijk hun produktivite it te verhogen. 
Naar omvang van de in 1992 voor deze maatregel aangegane 
betalingsverplichtingen kunnen de Lid-Staten, in dalende volgorde, als volgt 
worden gerangschikt : 
Betalingsverplichtingen van het EOGFL-Oriëntatie voor investeringssteun 
(x 1 milioen ecu lopende prilzen) 
Lid-Staat 1992 1991 Gemiddelde 1987-1991 
Spanje 
Portugal 
Gr ieken land 
Frankrijk 
Ital ië 
Ier land 
Duitsland 
Verenigd 
Koninkr i jk 
België 
Denemarken 
Luxemburg 
Neder land 56,33 
40,82 
38,42 
33,49 
20,87 
16,40 
12,02 
6,47 
4,94 
4,54 
2,29 
1,18 43,19 
32,68 
34,07 
23,38 
15,24 
15,03 
12,21 
9,61 
3,89 
3,33 
1,61 
0,49 24,15 
20,99 
16,68 
46,88 
11 ,74 
9,85 
29,97 
17,40 
6,51 
5,25 
1,00 
5,67 
TOTAAL 237,77 194,72 196,07 
De totale betalingsverplichtingen voor de steun voor jonge landbouwers, die de 
vestigingspremie en de investeringssteun op grond van artikel 10 en artikel 11 
van Verordening (EEG) nr. 2328/91 omvat, lijken ondanks de vrij onstabiele 
sociaal-economische situatie, niet meer toe te nemen. Zij blijven onmisbaar om 
de verjonging van de landbouwbevolking te stimuleren en de aflossing te 
verzekeren van de landbouwers die met pensioen gaan. 
De rangschikking van de Lid-Staten naar omvang van de betalingsverplichtingen 
van het E0GFL-0riëntatie voor deze maatregel in 1992, ziet er als volgt uit (x 
1 miljoen ecu lopende prijzen) : 
Lid-Staat 1992 1991 Gemiddelde 1987-1991 
Frankrijk 86,42 
Portugal 13,86 
Duitsland 13,68 
Spanje 10,38 
Italië 8,25 
België 4,67 
Nederland 4,43 
Denemarken 4,20 
Ierland 2,53 
Griekenland 2,08 
Luxemburg 1,32 
Verenigd 0,13 
KoninkriJk 100,88 
10,94 
11,48 
7,52 
10,88 
6,00 
0,60 
3,51 
2,95 
1,62 
1,21 
0,16 41 ,97 
6,18 
7,10 
17,02 
4,47 
2,90 
0,18 
1,97 
1 ,51 
0,60 
0,55 
0,97 
TOTAAL 151,94 157,74 84,53 
- 40 -
Zoals in het verslag over 1991 was aangekondigd, zal de steun in het kader van 
de begeleidende maatregelen naar aanleiding van de hervorming van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid voortaan worden gefinancierd door de Afdeling 
Garantie van het EOGFL, (milieumaatregelen in de landbouw, bebossing van 
akkerland en vervroegde uittreding)*1). 
Een dergelijke overdracht van het EOGFL-Afdeling Oriëntatie naar het 
EOGFL-Afdeling Garantie had reeds eerder plaatsgevonden voor de maatregelen om 
landbouwgronden gedurende vijf jaar uit produktie te nemen en voor de 
herstructurering van wijngaarden. 
Voor 1992 zijn de in de begeleidende maatregelen opgenomen acties echter nog 
gefinancierd door het E0GFL-0riëntatie. Uitgaven voor voortijdige uittreding 
zijn alleen gedaan in Griekenland en Duitsland. 
1.4.2. Maatregelen voor de verbetering van de verwerking en afzet van land- en 
bosbouwprodukten 
De uitgaven van het EOGFL voor de verwerking en de afzet van landbouwprodukten 
zijn in 1992 gestegen, al daalt het aandeel van de betalingsverplichtingen voor 
de twee Verordeningen (EEG) nr. 866/90 en 867/90 in de totale 
betalingsverplichtingen sedert 1987 voortdurend. Dit geldt voor alle Lid-Staten 
behalve voor Duitsland. In 1991 waren deze uitgaven sterk gedaald, met name 
doordat voor 110 miljoen ecu aan beschikbare kredieten geen 
betalingsverplichtingen konden worden aangegaan wegens het te laat toepassen 
van Verordening nr. 866/90 door bepaalde Lid-Staten. 
Uit de spreiding van de betalingsverplichtingen over de verschillende sectoren 
blijkt dat de vleessector de grootste begunstigde is. Daarna komen de sectoren 
groenten en fruit, vervolgens melk en zuivelprodukten en daarna wijn en 
alcohol. 
De totale betalingsverplichtingen voor 1992 voor deze twee verordeningen 
belopen 398,5 miljoen ecu, d.i. circa 83,5 % meer dan in 1991 (203,4 miljoen 
ecu in prijzen 1991). Aanhangsels bij de communautaire bestekken zijn 
goedgekeurd voor de nieuwe Duitse deelstaten, Corsica en de LG0; voor andere 
Lid-Staten zijn aanvullingen op de communautaire bestekken goedgekeurd. De 
diverse steunregelingen in het kader van doelstelling 5a zijn van het 
allergrootste belang, vooral voor die Lid-Staten die niet veel bijstand krijgen 
in het kader van de andere doelstellingen. De intensivering van de maatregelen 
voor de verbetering en de verwerking van landbouwprodukten toont duidelijk de 
noodzaak aan om de modernisering van de agro-industrie verder te ondersteunen. 
Uit de bedragen van de voor de verschillende Lid-Staten aangegane 
betalingsverplichtingen blijkt dat vooral in de zuidelijke landen van de 
Gemeenschap, en in de eerste plaats in Spanje, de uitgaven hoog zijn. 
(1) Verordeningen (EEG) nr. 2078/92, nr. 2079/92 en nr. 2080/92 (PB nr. L 215 
van 30 juli 1991). 
- 41 -
1.4.3. Maatregelen voor de verbetering van de verwerking en afzet van visserij­
en aquacultuurprodukten 
1992 is het tweede jaar waarin de nieuwe steunregeling is toegepast die is 
ingesteld bij Verordening (EEG) nr. 4042/89 betreffende de verbetering van de 
voorwaarden inzake verwerking en afzet van visserij- en aquacultuurprodukten. 
Er zijn verscheidene besluiten genomen waardoor de in 1992 voor de betrokken 
actie toegewezen communautaire middelen aanzienlijk zijn verhoogd. In de eerste 
plaats heeft de begrotingsautoriteit een aanvullend bedrag toegekend bovenop de 
door de Commissie in maart 1991 voor de communautaire bestekken voor 
doelstelling 5a) visserij toegewezen bedragen. De Commissie heeft dit extra 
bedrag uitsluitend verdeeld over de regio's van doelstelling 1. In de tweede 
plaats zijn naar de maatregelen ten gunste van de visserij bedragen 
overgeheveld die oorspronkelijk waren toegewezen voor andere maatregelen in het 
kader van de communautaire bestekken voor doelstelling 1 in bepaalde 
Lid-Staten (Portugal, Griekenland). Een deel van deze interne overdrachten 
heeft plaatsgevonden in 1992, op verzoek van de betrokken Lid-Staten en met 
instemming van de Commissie. In totaal zijn daardoor de beschikbare middelen 
voor doelstelling 5a visserij in 1992 verhoogd van 58,2 miljoen ecu tot 
76 miljoen ecu (prijzen 1991), d.i. met 30,5 %. 
Desalniettemin kon niet volledig worden voorzien in de door de crisis in de 
visserij toegenomen urgente behoeften van de sector. Er moest dan ook worden 
bezuinigd op een aantal operationele programma's die door de Lid-Staten bij de 
Commissie waren ingediend. 
In totaal heeft de Commissie 14 over een periode van twee of drie jaar uit te 
voeren operationele programma's goedgekeurd. Verreweg het grootste deel van de 
gesubsidieerde investeringen heeft betrekking op het midden- en kleinbedrijf. 
De operationele programma's hadden vooral betrekking op de volgende 
activiteiten : 
a) op het gebied van de verwerking : 
- rationalisering en modernisering van de verwerkingseenheden, om de 
produktiviteit te verhogen, de hygiëne te verbeteren en gezondere 
produkten te produceren; 
- aankoop van materieel om de controle op de kwaliteit van de produkten te 
verbeteren; 
- stimulering van technologische vernieuwing; verruiming van het produkten-
sortiment en ontwikkeling van nieuwe presentatievormen; 
- aanmoediging tot herstructurering van de sector door bevordering van 
investeringen die intensievere samenwerking tussen de bedrijven, en met 
name een financiële inspanning op het gebied van onderzoek en ontwikkeling 
vereisen; 
- valorisatie van produkten van de mariene aquacultuur en de aquacultuur op 
het land en verbetering van de kwaliteit van de produkten; uitbreiding van 
het sortiment om de nieuwe vissoorten beter te valoriseren; 
42 -
- ontwikkeling van systemen voor terugwinning en herbehandeling van 
biJprodukten en afvallen. 
b) Op het gebied van de afzet : 
- rationalisering, modernisering en outil lering van visafslagen en 
bijbehorende bedrijfsgebouwen wat betreft de koude opslag en de hygiëne en 
de computerisering van het beheer; 
- verbetering van de goederenbehandelingstechniek en van de bewerking van de 
vis bij het lossen; 
- bouw en inrichting van installaties voor de opslag van diepgevroren vis; 
-modernisering van installaties voor de verzending van produkten van de 
schelpdierenteelt; aanleg of uitbreiding van opslag- en 
verwateringsbassins; 
- bouw en modernisering van groothandelsmarkten. 
1.5. Doelstel I ing 5b 
Uitvoering van de operationele programma's 
Met de goedkeuring van de laatste zeven operationele programma's in 1992 zijn 
nu in het kader van doelstelling 5b in totaal 73 operationele programma's 
goedgekeurd. Het totale bedrag van de communautaire bijstand voor 
plattelandsontwikkeling in het kader van doelstelling 5b bedraagt voor de 
periode 1989-1993 2.607 miljoen ecu in prijzen van 1989. De maatregeien in het 
kader van doelstelling 5b hebben betrekking op 50 gebieden, met in totaal 5 % 
van de totale bevolking en 17 % van de totale oppervlakte van de Gemeenschap. 
Gemeten aan de door de Gemeenschap aangegane betalingsverplichtingen zijn de 
operationele programma's voor de periode 1989-1992 voor 95,7 % uitgevoerd. In 
het algemeen was de voortgang bij de tenuitvoerlegging van de programma's 
bevredigend. 
Eind 1992 waren meer dan 80 % van de goedgekeurde programma's opgenomen in 
geïntegreerde meer fondsenprogramma's. Dit is een uitvloeisel van het streven 
van de Gemeenschap om de synergie tussen de Fondsen te stimuleren en zodoende 
het ontwikkelingseffect ervan in alle plattelandsgebieden van doelstelling 5b 
te maximaliseren. De bijstandsverlening is geconcentreerd op vijf grote 
prioriteiten : 
- diversifiëring van de primaire sector, 
- ontwikkeling van andere sectoren dan de landbouw, 
- ontwikkeling van het toerisme, 
- instandhouding en ontwikkeling van het milieu, 
- ontwikkeling van het menselijk potentieel. 
- 43 -
Hierna volgen enkele voorbeelden van de concretisering van deze prioriteiten 
van doelstelling 5b in enkele Lid-Staten : 
België, Nederland, Luxemburg : 
Zowel met de maatregelen tot diversifier ing van de landbouw als met die tot 
ontwikkeling van de niet-agrarische sector is in 1992 bevredigende vooruitgang 
geboekt. Wel hebben zich moeilijkheden voorgedaan bij de uitvoering van de 
bosbouwmaatregel en. Voor het volledige bedrag aan middelen voor het 
eenfondsprogramma voor de ontwikkeling van het menselijk potentieel zijn 
betalingsverplichtingen aangegaan. Het operationele programma voor het Hagel and 
is in 1992 minder gevorderd. 
In Nederland verloopt het programma van doelstelling 5b redelijk goed, maar de 
bedragen die beschikbaar zijn voor bijstand voor de kleine 5b-zone in Luxemburg 
worden niet vlot opgenomen. Met de uitvoering van het LEADER-programma voor die 
zone wordt dan weer wel goede voor uitgang boekt. 
Denemarken : 
De maatregelen voor de ontwikkeling van de niet-agrarische sector hebben veel 
succes gehad; er is vooral geïnvesteerd in het MKB en in projecten ten behoeve 
van het toerisme. Met de uitvoering van de maatregelen voor de diversifiëring 
van de landbouw en de ontwikkeling van het menselijk potentieel kon evenwel pas 
eind 1991 worden begonnen. In de loop van 1992 is een bevredigend 
uitvoeringsniveau bereikt. Het toezichtcomité heeft aangedrongen op een 
geïntegreerde aanpak bij het opzetten en de uitvoering van de projecten waar 
zulks mogeli Jk was. 
Duitsland : 
In Duitsland zijn de door overheidsinstanties met deelname van particuliere 
investeerders uitgevoerde programma's van dorpsvernieuwing een groot succes. 
Deze programma's zijn een voorbeeld van geïntegreerde aanpak. Zij omvatten 
infrastructuurprojecten zoals het herstel van natuurlijke waterlopen, 
restauratie van openbare en historische gebouwen en totstandbrenging van 
vrijetijds- en recreatievoorzieningen. Zij omvatten ook landbouwprojecten en 
projecten voor milieuverbetering en landschapsverfraaiing. De investeringen in 
het MKB hebben goede resultaten opgeleverd. De uitvoering van de projecten 
voor diversi f iër ing van de landbouw en voor ontwikkeling van het menselijk 
potentieel is wat moeizamer verlopen. 
Spanje : 
Na enkele aanIoopmoeiIijkheden in 1991, heeft de uitvoering van de Spaanse 
operationele programma's in 1992 een hoog tempo bereikt. Dit was zowel het 
geval voor de door de overheid uitgevoerde maatregelen, zoals infrastructuur en 
openbare voorzieningen in de dorpen, als voor de door particulieren uitgevoerde 
projecten op het gebied van de diversificatie van de landbouw en de oprichting 
van middelgrote en kleine bedrijven. Bijzonder bemoedigend waren de 
investeringen in plattelandstoerisme, kunst en ambachtsnijverheid en 
kleinschalige levensmiddelenproduktie en diensten. 
- 44 -
Frankrijk : 
De projecten voor diversificatie van de landbouw in Frankrijk boden gunstige en 
economisch interessante alternatieven voor de traditionele iandbouwproduktie. 
De diversificatieprojecten hadden vooral betrekking op de verbetering van de 
kwaliteit van de produkten en op de ontwikkeling van landbouwbedrijven. In de 
niet-agrarische sector was er een grote vraag naar investeringssteun voor het 
MKB. In bepaalde gebieden was het totale bedrag voor EFRO-activiteiten in deze 
sector reeds medio 1992 opgebruikt. In de sector toerisme heeft het EOGFL 
bijstand toegekend voor het boerderiJtoer isme, terwijl het EFRO steun heeft 
verleend voor investeringen in de hotel sector en de openbare toeristische 
infrastructuur. Met alle programma's is de integratie van de ontwikkeling van 
het menselijk potentieel gestimuleerd. 
Italië : 
Na een minder vlotte aanloop zijn voor vier van de acht regio's en autonome 
procinvies van doelstelling 5b de aan communautaire bijstand beschikbare 
middelen veel sneller opgenomen. 
In sommige regio's is de achterstand tot op grote hoogte ingehaald, maar voor 
de OP's van drie regio's is er op dit punt nog niet veel vooruitgang. 
Verenigd Koninkrijk : 
De vooruitgang in 1992 was voor alle prioriteiten bemoedigend, en inzonderheid 
voor de ontwikkeling van het menselijk potentieel, waaraan tussen 95 en 100 % 
van de beschikbare middelen is gespendeerd. In deze Lid-Staat zijn alleen in 
het operationeel programma voor de Highlands en Islands van Schotland 
rechtstreekse maatregelen ten gunste van de landbouwsector opgenomen. Het 
uitvoeringstempo van dit OP is in 1992 aanzienlijk gestegen. Eind 1992 werden 
maandelijks 30 nieuwe bedrijven opgericht. In de niet-agrarische sector is 
vooral geïnvesteerd in ateliers en industrieterreinen en in een beperkt aantal 
projecten op het gebied van adviesverstrekking en bedrijfsontwikkeling. De 
ontwikkeling van het toerisme vormde een belangrijke prioriteit; er zijn 
aanzienlijke betalingsverplichtingen aangegaan voor diverse projecten voor de 
ontwikkeling van het toerisme, gaande van historische bezienswaardigheden en 
toeristische-informatiebureaus tot toeristische voorzieningen voor 
binnenrecreatie en tolkendiensten. 
- 45 -
2. COMMUNAUTAIRE INITIATIEVEN, INNOVERENDE ACTIES EN TECHNISCHE BIJSTAND 
2.1. Communautaire initiatieven 
Achtergrond 
In het kader van de hervorming van de Structuurfondsen is in artikel 11 van de 
coördinatieverordening (1) bepaald dat de Commissie het initiatief kan nemen om 
maatregelen die worden uitgevoerd op grond van de communautaire bestekken aan te 
vullen met communautaire initiatieven. De Commissie heeft besloten om voor de 
financiering van 12 communautaire initiatieven (2) in het tijdvak 1989-1993 een 
bedrag van 3.800 miljoen ecu uit te trekken. 
RETEX : een nieuwe communautair initiatief 
Op 13 mei 1992 heeft de Commissie een nieuw communautair initiatief, RETEX genaamd, 
op gang gebracht ten behoeve van de regio's die sterk afhankelijk zijn van de 
textiel- en kledingsector. Het is de bedoeling de regio's die bijstand ontvangen 
minder van de activiteit in de betrokken sector afhankelijk te maken door 
diversificatie en modernisering van middelgrote en kleine bedrijven die niet tot de 
sector behoren. Voor dit initiatief is voor de periode 1993-1997 voor regio's die 
onder de doelstellingen 1, 2 of 5b vallen een bedrag van 500 miljoen ecu 
uitgetrokken. Een aantal programma's in het kader van RETEX zijn reeds aan de gang. 
Uitvoering van de communautaire initiatieven In 1992 
RECHAR 
In 1992 zijn door de Commissie elf RECHAR-programma's goedgekeurd. Al deze 
programma's hadden betrekking op gebieden in het Verenigd Koninkrijk waar door de 
achteruitgang van de steenkoolwinning grote aantallen banen verloren zijn gegaan. 
De uitvoering van deze programma's is traag op gang gekomen, zodat eind 1992 van de 
aan het Verenigd Koninkrijk voor de nieuwe programma's voorgeschoten bedragen 
slechts een heel klein gedeelte was uitgegeven. 
Voorts heeft de Commissie het ESF-gedeelte van een meer fondsenprogramma in het 
kader van RECHAR voor de voormalige Limburgse mijnstreek (België) goedgekeurd. Het 
ESF-subprogramma omvat maatregelen op het gebied van beroepsopleiding en 
loonsuppletie, waarbij de aandacht vooral uitgaat naar de kansarme groepen, dat wil 
zeggen langdurig werklozen, migranten en laaggeschoolden. 
ENVI REG 
In de Italiaanse Mezzogiorno is de uitvoering van ENVIREG in 1992 in een zeer laag 
tempo verlopen, waarbij van de voor de programma's toegekende bijstand slechts 14% 
effectief is gebruikt. In de zones van doelstelling 2 in Italië was het tempo 
bevredigend, zodat betalingsverplichtingen konden worden aangegaan voor de tweede 
tranche van het programma. In Ierland en Noord-Ier land is met de uitvoering van de 
projecten in 1992 al even weinig vooruitgang gemaakt als in het jaar daarvoor. Dit 
houdt verband met het feit dat voorafgaand aan de invoering van nieuwe technologie 
een uitvoerige planning moest worden ontwikkeld en ook veel tijd is besteed aan 
milieu-effectbeoordeling. 
(1) Verordening (EEG) nr. 4253/88; PB L 374 van 31 december 1988, blz. 1. 
(2) Vademecum over de communautaire initiatieven; Bureau voor officiële publikaties 
der Europese Gemeenschappen, catalogus nr CM-60-90-240-NL-C 
- 46 -
Wat Frankrijk betreft, heeft de Commissie het ENVIREG-STRIDE-programma voor Corsica 
goedgekeurd. In het kader van het ENVIREG-gedeelte van het programma zullen 
studies over afvalverwijdering en afvalwaterbehandeling worden uitgevoerd, en 
installaties voor behandeling en verwerking van vast afval worden aangelegd, 
terwijl ook een begin zal worden gemaakt met de uitvoering van maatregelen om 
biotopen en natuurschoon te beschermen. 
STRIDE 
In het kader van het STRIDE-programma in Noord-Jutland (Denemarken) is een bijdrage 
geleverd tot het opzetten van diverse model-netwerkprojecten waaraan wordt 
deelgenomen door de plaatselijke industrie en door onderzoekinstellingen. Ook met 
de uitvoering van de STRIDE-programma's in Vlaanderen (België) is goede voortgang 
gemaakt : voor STRIDE-Limburg zijn al voor bijna de helft van de totale bijdrage 
van de Gemeenschap betalingsverplichtingen aangegaan, voor STRIDE-Turnhout is reeds 
vrijwel het gehele bedrag vastgelegd. Voor Nederland zijn reeds voor ruim de helft 
van het oorspronkelijke bijstandsbedrag voor het STRIDE-programma 
betalingsverplicht ingen aangegaan. 
In Ierland is de start van het STRIDE-programma niet vlot verlopen, zodat de 
uitgaven maar half zo hoog lagen als werd verwacht. Toch zijn ook daar een aantal 
belangrijke projecten reeds begonnen. In de Italiaanse Mezzogiorno is, net zoals 
voor andere communautaire initiatieven, de uitvoering van het STRIDE-programma tot 
nu toe zeer traag verlopen; van de toegekende bijstand is nog maar een derde 
opgenomen. 
Het STRIDE-onderdeel van het nieuwe ENVIREG-STRIDE-programma voor Corsica voorziet 
in de oprichting en ontwikkeling van onderzoekcentra, de totstandbrenging van 
polyvalente laboratoria in instellingen voor wetenschappelijk-technologische 
opleiding, de deelneming aan internationale samenwerkingsprogramma's op 
onderzoekgebied en de samenwerking tussen onderzoekcentra en bedrijven. 
In 1992 zijn door de Commissie vijf STRIDE-programma's goedgekeurd : een programma 
voor Emden (Duitsland), dat vooral gericht is op de ontwikkeling van technologie om 
door middel van chitosan (een van garnaal schalen afgeleide stof) zware metalen uit 
compost en slib te verwijderen; een programma voor de zones van doelstelling 2 in 
Italië, dat tot doel heeft de regionale onderzoek- en innovatiecapaciteit en het 
technologisch potentieel in de betrokken gebieden op te voeren; een programma voor 
Luxemburg dat de diversificatie van de plaatselijke economie in de kantons 
Esch-sur-AIzette en CapeIIen wil bevorderen door maatregelen die innovatie 
stimuleren; een programma voor Noord-1er land, waarmee zeer bevredigende voortgang 
is gemaakt, aangezien alle geselecteerde projecten aan het eind van het jaar volop 
aan de gang waren; ten slotte een programma voor Groot-Brittannië, dat de bedrijven 
in de betrokken gebieden van de overdracht van technologie en onderzoekresultaten 
en van diversificatie en omscholing wil laten profiteren, hetzij rechtstreeks, 
hetzij via de verdere ontwikkeling van bestaande netwerken. 
INTERREG 
In Vlaanderen (België) is met de uitvoering van de INTERREG-programma's Benelux 
Middengebied en Euregio Scheldemond in 1992 goede voortgang gemaakt. Bij het 
INTERREG-programma voor Ierland - Noord-Ier land lijkt een groot deel van het 
gewicht naar de eindfase te zijn verschoven, maar het programma heeft inmiddels 
vaart gekregen, en dat geldt vooral voor de meer innovatiegerichte onderdelen 
ervan. 
In 1992 zijn vijftien INTERREG-programma's ter bevordering van grensoverschrijdende 
samenwerking goedgekeurd. Deze programma's voorzien o.a. in samenwerking tussen 
Nord-Pas-de-Calais in Frankrijk en Kent in het Verenigd Koninkrijk, tussen 
- 47 -
Vlaanderen en WalloniS (in België), tussen Rhône-Alpes en Franche Comté (Frankrijk) 
enerzijds en Zwitserland anderzijds; tussen de Franse regio Champagne-Ardenne en 
Wallonië (in België); tussen Frankrijk, België en Luxemburg voor de "Pôle européen 
de développement" - PED. Verder is er een ni et-doelsteilInggebonden INTERREG-
programma In het kader van artikel 10 voor Italië en Slovenië, gericht op 
milieuverbetering en nauwere grensoverschrijdende samenwerking tussen de twee 
landen; eveneens op grond van artikel 10 van Verordening 4254/88, een INTERREG-
programma voor samenwerking tussen Duitsland, Frankrijk en Zwitserland, om de 
grensregio's te helpen de problemen op te lossen die het gevolg zijn van de 
voltooiing van de interne markt en ook hun specifieke ontwikkelingsproblemen. Het 
INTERREG-programma Ital ië-Zwitserland heeft ten doel de economische ontwikkeling 
van de Italiaanse zones van doelstelling 2 In het betrokken gebied en hun 
grensoverschrijdende samenwerking met gebieden in Zwitserland te bevorderen. Van 
het INTERREG-programma Italië-Frankrijk voor de zones van doelstelling 2 In beide 
landen hebben de belangrijkste maatregelen betrekking op het herstel van het 
economisch potentieel van de gebieden die kampen met de economische gevolgen van de 
afschaffing van de tolgrenzen en op de uitvoering van plaatselijke 
ontwikkelingsprogramma's. Voorts zijn er nog een INTERREG-programma voor 
samenwerking tussen Frankrijk en Duitsland In het kader van artikel 10 van de 
verordening, een INTERREG-meer fondsenprogramma onder doelstelling 1 voor Corsica en 
Sardinië, een ander INTERREG-programma Duitsland-Frankrijk, Saarland-Lorraine-
Westpfalz, ditmaal in het kader van doelstelling 2 en van artikel 10 van de 
verordening, en ten slotte een INTERREG-REGEN-programma voor Italië en Griekenland, 
gericht op de koppeling van de elektriciteitsnetten van Italië (Galatina) en 
Griekenland (Arachtos). 
REGIS 
De meeste in 1991 vastgestelde PCI zijn maar langzaam op gang gekomen : 
De REGIS-programma's voor Guadeloupe, Martinique en Guyana en Madeira hebben enige 
vertraging opgelopen, die In 1993 normaliter moet kunnen worden ongedaan gemaakt. 
Bouwproblemen betreffende het Sta.-CatarIna vliegveld hebben een zeer lage 
benutting tôt gevolg gehad van de beschikbare fondsen (6%) op Madeira. 
Wat Spanje betreft is het REGIS-programma voor de Canarische eilanden goedgekeurd. 
De uitvoering ervan kwam aanvankelijk zeer langzaam op gang, maar eind 1992 en 
begin 1993 verliep alles reeds In een normaal tempo. 
in 1992 zijn door de Commissie geen besluiten met betrekking tot REGIS genomen. 
TELEMATIQUE 
In Italië Is de uitvoering van het TELEMATIQUE-programma In 1992 niet goed 
opgeschoten : van de toegekende bijstand is slechts 15% uitgegeven. De projecten 
van het TELEMATIQUE-programma voor Ierland daarentegen zijn volop aan de gang en 
zullen tegen de geplande einddatum, 31 december 1993, geheel of vrijwel geheel 
voltooid zijn. 
In 1992 zijn drie TELEMATIQUE-programma's en twee TELEMATIQUE-PRISMA-programma's 
goedgekeurd : het TELEMATIQUE-programma voor Noord-1er land, dat aanvankelijk niet 
vlot liep, maar waarmee nu goede voortgang wordt gemaakt, het programma voor 
Griekenland, dat medio-1992 is goedgekeurd en goed opschiet, en het programma voor 
Martinique, een programma met maatregelen voor de ontwikkeling van geavanceerde 
telecommunicatiediensten in de regio. 
- 48 -
Het TELEMATIQUE-onderdeel van het TELEMATIQUE-PRISMA-programma voor Corsica 
voorziet in de verlening van bijstand aan het MKB, overheidsinstanties en andere 
instellingen voor de aanschaf van computerprogrammatuur en -apparatuur en 
telematica-materieel om de follow-up van de door de Structuurfondsen gefinancierde 
maatregelen te vergemakkelijken. Het TELEMATIQUE-PRISMA-programma voor Réunion is 
gericht op bevordering van het gebruik van geavanceerde 
telecommunicatievoorzieningen door overheid en bedrijfsleven. 
PR ISMA 
Het PRISMA-programma voor Ierland verliep in de beginfase niet vlot, aangezien de 
projecten pas in de tweede helft van het jaar werden goedgekeurd. Verwacht wordt 
nu evenwel dat de beschikbare financiële middelen volledig zullen worden 
opgebruikt. In Italië is voor het PRISMA-programma van de toegekende bijstand nog 
vrijwel niets uitgegeven. 
In 1992 zijn naast de twee voornoemde TELEMATIQUE-PRISMA-programma's vier PRISMA-
programma 's goedgekeurd : het PRISMA-onderdeel van het TELEMATIQUE-PRISMA-programma 
voor Corsica omvat slechts één subprogramma, dat betrekking heeft op de oprichting 
van een netwerk van gekwalificeerde laboratoria, en het PRISMA-onderdeel van het 
TELEMATIQUE-PRISMA-programma voor Réunion is gericht op de verbetering van de 
produktiecontrole-apparatuur in bedrijven en de ontwikkeling van ijk- en 
meetdiensten in de regio. De vier nieuwe PRISMA-programma's betreffen 
respectievelijk Portugal, Noord-Ier land, Griekenland en Frans Guyana. Het 
programma voor Portugal moet de ontwikkeling van cert ificerings- en meetdiensten 
bevorderen, de concurrentiekracht van de bedrijven verbeteren en de 
overheidsopdrachten voor leveringen beter toegankelijk maken voor de bedrijven. 
Het programma voor Noord-Ier land heeft tot doel het midden- en kleinbedrijf betere 
ijk- en meetvoorzieningen beschikbaar te stellen; het Griekse programma is erop 
gericht de overheid en de particuliere sector te helpen met organisaties in andere 
Lid-Staten samen te werken om technieken te ontwikkelen ter verbetering van 
produktiecontrole en -kwaliteit. Het programma voor Frans Guyana ten slotte omvat 
de oprichting van een meetdienst voor de certificering van industrieprodukten. 
REGEN 
De koppeling tussen het Ierse en het Schotse gasnet in het kader van dit initiatief 
moet normaliter in oktober 1993 gereedkomen. Zowel de werkzaamheden als de 
bestedingen zijn in 1992 volgens schema verlopen. 
In 1992 is een REGEN-programma voor Portugal goedgekeurd : het voorziet in de 
aanleg van een aardgasnet in Portugal, waardoor aardgas als alternatieve 
energiebron zal kunnen worden gebruikt. Het INTERREG-REGEN-programma voor Italië en 
Griekenland is vermeld in de rubriek over INTERREG. 
LEADER 
LEADER is een initiatief waarmee de Gemeenschap de doeltreffendheid wil aantonen 
van van de plattelandsgemeenschap zelf uitgaande collectieve initiatieven voor 
plattelandsontwikkeling. Het initiatief heeft ruime belangstelling gewekt, en er 
is bijstand verleend aan 217 plaatselijke groepen die in 1992 vrijwel allemaal van 
start zijn kunnen gaan en in sommige Lid-Staten reeds een groot deel van hun 
programma hebben afgewerkt. 
Het innoverend karakter van LEADER vormt de verklaring voor de achterstand die in 
Griekenland en Italië is opgelopen als gevolg van administratieve problemen of 
problemen om de nodige bankgaranties te verkrijgen (onder andere in Duitsland, 
Frankrijk, Spanje); de werkzaamheden zijn nu wel zo ver gevorderd dat eraan kan 
worden gedacht het tweede voorschot uit te keren. 
- 49 -
Doordat de 217 groepen zijn aangesloten bij een netwerk kunnen zij in eikaars 
ervaringen delen, kennis aan elkaar overdragen en de resultaten van het initiatief 
aan een ruimer publiek bekendmaken. 
EUROFORM 
Alle operationele programma's in het kader van dit initiatief zijn in 1991 
goedgekeurd. In 1992 is een aanvang gemaakt met de praktische uitvoering van de 
projecten. Bovendien zijn de begrotingsmiddelen voor EUROFORM met 30 miljoen ecu 
opgetrokken. 
Eind 1992 waren 652 projecten geselecteerd. 
NOW 
Evenals voor EUROFORM zijn voor NOW alle operationele programma's in 1991 
goedgekeurd. Ook voor dit initiatief is in 1992 met de praktische uitvoering 
begonnen. De financiële middelen voor NOW zijn met 55 miljoen ecu verhoogd. Eind 
1992 waren 500 projecten geselecteerd. 
HOR I ZON 
Het laatste operationeel programma in het kader van dit initiatief is in februari 
1992 goedgekeurd. In verband met de grote belangstelling voor HORIZON is er 
140 miljoen ecu extra voor uitgetrokken. Eind 1992 waren 568 projecten 
geselecteerd. 
Voor EUROFORM, NOW en HORIZON zijn de financiële middelen voor de bestaande 
operationele programma's verruimd, maar is geen nieuwe bijstand aangevraagd. 
Er zijn twee belangrijke kenmerken waardoor deze drie initiatieven duidelijk 
verschillen van de overige bijstandsmaatregelen in het kader van het ESF : de 
projectsgewijze aanpak, die de kwalitatieve inhoud van de maatregelen duidelijker 
tot uiting doet komen, en het transnationale karakter. Doordat voor de 
gefinancierde projecten een partnership tot stand moet worden gebracht waarvan een 
regio van doelstelling 1 deel uitmaakt, hebben de nationale overheden een 
transnationaal denkpatroon kunnen ontwikkelen, iets wat zij binnen de context van 
de huidige CB's slechts in zeer geringe mate pleegden te doen. 
Deze dimensie (die momenteel beperkt blijft tot twee of drie partners) zou 
normaliter geleidelijk meer betekenis moeten krijgen naarmate de aanvankelijke 
partnerships worden verbreed. 
In bijlage III is voor elk communautair initiatief het aandeel van de verschillende 
Fondsen en de verschillende Lid-Staten in de totale betalingsverplichtingen 
aangegeven. 
2.2. innoverende acties 
In elke verordening inzake de Structuurfondsen zijn specifieke bepalingen 
betreffende innoverende acties opgenomen : 
- 50 -
2.2.1. Artikel 10 van de EFRO-verordening 
In artikel 3, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 2052/88 en artikel 10, lid 1, van 
Verordening (EEG) nr. 4254/88 is bepaald dat steun kan worden verleend voor studies 
of proefprojecten op het gebied van de regionale ontwikkeling in de Gemeenschap. 
Volgens de verordeningen moeten deze studies en proefprojecten betrekking hebben 
OP : 
- het opstellen van een prospectief schema inzake de ruimtelijke ordening in de 
Gemeenschap en de ruimtelijke gevolgen van omvangrijke 
infrastructuurvoorzieningen; 
- de problemen van grensregio's, de uitwisseling van ervaring door en de 
samenwerking tussen regio's en, ten slotte, innoverende maatregelen. 
De acties op grond van artikel 10 kunnen betrekking hebben op het gehele 
grondgebied van de Gemeenschap, en brengen daardoor essentiële schakels tot stand 
tussen de gebieden die onder de prioritaire doelstellingen van de hervorming van de 
Fondsen vallen en de gebieden die daar niet onder vallen. 
Sinds de hervorming zijn vooral op vier gebieden innoverende acties ondernomen : 
. ruimtelijke ordening, 
. grensoverschrijdende samenwerking, 
. samenwerking tussen regio's en steden, en 
. stadsontwikkeling en -vernieuwing. 
Aanvankelijk werd verwacht dat aan maatregelen in het kader van artikel 10 ongeveer 
1% van de totale EFRO-kredieten voor het vijfjarig tijdvak 1989-1992 zou worden 
gespendeerd, d.w.z. 388 miljoen ecu in prijzen van 1989. Eind 1992 waren voor 
studies en proefprojecten op grond van artikel 10 betalingsverplichtingen ten 
bedrage van in totaal 275 miljoen ecu aangegaan. 
a) Ruimtelijke ordening : Europa 2000 
In 1992 zijn de in 1989/1990 begonnen werkzaamheden afgerond en is een nieuw 
werkprogramma voor 1993/1994 opgesteld. Het informele Comité voor Ruimtelijke 
Ontwikkeling is op 10 april voor het eerst samengekomen en heeft toen 
aangelegenheden zoals de organisatie en de wijze van functioneren van het comité, 
de uitkomsten van de horizontale studies en de voorbereiding van de vierde 
informele vergadering van de Ministers voor Regionaal Beleid en Ruimtelijke 
Ordening besproken. 
Op 19 en 20 november heeft een tweede vergadering van het comité plaatsgehad. Het 
belangrijkste agendapunt was toen het programma voor de werkzaamheden in het kader 
van "Europa 2000" in de periode 1993-1994, die moeten uitmonden in de publikatie, 
medio 1994, van een tweede mededeling van de Commissie over de ruimtelijke 
ontwikkeling in de Gemeenschap, waarin de volgende vier thema's centraal moeten 
staan : 
- voltooiing van de studies inzake transregionale en externe effecten; 
- nadere-uitwerking van een aantal thema's voor verder onderzoek; 
-totstandbrenging van een geïntegreerd systeem van geografische en sociaal-
economische gegevens; 
- versteviging van de samenwerking met de Lid-Staten, de regionale en lokale 
overheden en andere actoren op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling. 
- 51 -
De eindrapporten van de horizontale studies over : 
- urbanisatie en functies van de steden in de Europese Gemeenschap, 
- regionale gevolgen van de kanaaltunnel, 
- nieuwe vestigingsfactoren voor mobiele investeringen in Europa, 
zijn inmiddels gepubliceerd. Tevens werd de laatste hand gelegd aan de 
eindrapporten over de ontwikkeling van de Atlantische regio's, de ontwikkeling van 
de westelijke mediterrane regio en de gevolgen van de ruimtelijke ontwikkeling in 
de Gemeenschap voor de landen ten zuiden en ten oosten van de Middellandse Zee. 
b) Grensoverschri idende samenwerking 
Terwijl in 1989 de op grond van artikel 10 van de EFRO-verordening toegekende 
middelen voor grensoverschrijdende samenwerking grotendeels werden gebruikt om 
studies en proefprojecten inzake samenwerking tussen grensgebieden in de 
Gemeenschap te financieren, is in 1990 het accent verschoven naar de voorbereiding 
van het INTERREG-initiatief; in dat Jaar zijn de voor deze post uit hoofde van 
artikel 10 toegewezen bedragen vooral besteed aan bijstand voor proefprojecten in 
grensgebieden die niet in aanmerking komen voor INTERREG-subsidies uit hoofde van 
de doelstellingen 1, 2 of 5b. 
In de daaropvolgende jaren, 1991 en 1992, werd vooral aandacht besteed aan de 
voorbereiding van, de besprekingen over en het toezicht op de operationele 
programma's in het kader van INTERREG, hetgeen tot gevolg heeft gehad dat uit 
hoofde van artikel 10 uitgetrokken bedragen zijn uitgegeven voor 25 van de 31 
INTERREG-programma's, waardoor nu in totaal reeds 1.034 miljoen ecu aan bijstand 
van de Gemeenschap is besteed aan de uitvoering van dit communautair initiatief, 
waarvan 114 miljoen ecu is toegewezen op grond van artikel 10 (prijzen van 1992). 
c) Interregionale samenwerking 
Het Netwerkprogramma voor Interregionale Samenwerking is in 1990 op experimentele 
basis gestart met 12 modelprojecten die zijn uitgemond in het in de zomer van 1991 
op gang gebrachte RECITE-programma, dat de concrete samenwerking tussen regio's en 
steden in de hele Gemeenschap wil bevorderen. Op de uitnodiging tot het indienen 
van voorstellen zijn 229 gegadigden ingegaan, en in december 1991 zijn 21 projecten 
geselecteerd. Voor de financiering van deze projecten is een totaalbedrag van 34 
miljoen ecu toegewezen. Deze projecten moeten de Commissie een goede 
uitgangspositie verschaffen voor de uitvoering van experimentele acties teneinde te 
bepalen welke vormen van interregionale samenwerking het algemene doel - de 
economische en sociale cohesie in de Gemeenschap - het meest ten goede komen. 
In 1992 is een extern bureau, het "RECITE-bureau", opgericht om technische bijstand 
te verlenen voor de werkzaamheden in het kader van de netwerken van interregionale 
samenwerking. Deze technische bijstand moet de evaluatie en de bijsturing van de 
act ie omvatten. 
Aan de op 14 en 15 december 1992 in Brussel gehouden Internationale Conferentie 
over Interregionale Samenwerking, de eerste in haar soort, is deelgenomen door meer 
dan 1.000 op dit gebied actieve personen en instanties. De deelnemers hebben een 
eerste balans opgemaakt van INTERREG I en RECITE en de toekomstperspectieven 
besproken. 
Tot slot moet ook het feit worden vermeld dat de banden met de regio's en steden in 
een aantal landen van Midden- en Oost-Europa nauwer zijn aangehaald via het nieuwe 
ECOS-netwerk, dat een aanvulling vormt op het in december 1991 op gang gebrachte 
OUVERTURE-programma. In 1992 heeft de Commissie de samenwerking tussen de twee 
netwerken aangemoedigd, waardoor op dit terrein een samenwerkingsverband van meer 
dan 350 publiekrechtelijke lichamen is ontstaan. 
- 52 -
d) Modelprojecten voor stadsvernieuwing 
In de periode vóór 1992 is begonnen met de uitvoering van modelprojecten rond drie 
belangr i jke thema's : 
- economische ontwikkeling van gebieden met sociale problemen; 
- met economische doelstellingen samenhangende acties op milieugebied; 
- economisch herstel van historische centra. 
In 1992 zijn drie nieuwe projecten (Bremen, Groningen en Paisley) voor het eerste 
en één nieuw project (Genua) voor het derde thema gestart en is een nieuw thema 
toegevoegd : "Exploitatie van het technologisch potentieel van stedelijke 
gebieden". Van deze laatste categorie zijn vier projecten gestart : Bordeaux, 
Montpellier, Toulouse en Venetië. 
Een essentieel element van al deze projecten is de uitwisseling van ervaringen met 
andere steden. Daardoor kunnen de resultaten van de projecten beter worden 
verspreid en kan uit de projecten zoveel mogelijk lering worden getrokken. 
2.2.2. Door het ESF gefinancierde innoverende acties (1) 
De innoverende acties bieden de mogelijkheid om nieuwe methoden op gebieden als de 
strijd tegen werkloosheid, de beroepsopleiding en het creëren van werkgelegenheid 
uit te proberen. Vooral in tijden van hoge werkloosheid en ingrijpende 
veranderingen op de arbeidsmarkt is het belangrijk dat een dergelijke vernieuwende 
aanpak wordt aangemoedigd. 
De innoverende acties betreffen zowel de methodologie als de eigenlijke organisatie 
van de beroepsopleiding. Deze innoverende acties worden medegefinancierd door het 
ESF, hetzij binnen het raam van een communautair bestek, hetzij los daarvan. In 
dit verband kan eraan worden herinnerd dat meer dan 3% van de jaarlijkse begroting 
van het ESF aan dergelijke acties wordt besteed (en aan technische bijstand en 
maatregelen in het kader van de sociale dialoog). 
Vaak ook worden dergelijke acties gefinancierd binnen de context van algemenere, 
niet specifiek innoverende programma's. 
Innoverende acties zijn er op zeer uiteenlopende terreinen, hetgeen moge blijken 
uit de onderstaande voorbeelden : 
a) in regio's die in aanmerking komen voor bijstand uit hoofde van doelstelling 1 : 
- in Ierland wordt de vakopleiding in bedrijfsverband ondersteund via het "Job 
Training Scheme" (JTS), een programma met een tweeledig doel : enerzijds 
worden de bedrijven aangemoedigd om jonge werkzoekenden een opleiding te 
geven, en anderzijds wordt getracht vakopleidingen in bedrijfsverband te doen 
uitmonden in de toekenning van erkende diploma's. De voor de beroepsopleiding 
bevoegde nationale overheidsinstantie (FAS) is opgedragen met de betrokken 
bedrijven samen te werken. 
' < Ofschoon de prognoses te ambitieus zijn gebleken (vooral door de economische 
achteruitgang en het ontbreken van een structuur waarop het systeem binnen de 
bedrijven had kunnen worden geënt) moet het JTS de eerste fase zijn van de 
(1) Artikel 1, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 4255/88 
- 53 -
geleidelijke realisatie van een systeem van permanente beroepsopleiding in 
bedrijfsverband, wat nu in Ierland alleen op het zeer beperkte terrein van de 
leert i jd bestaat. 
- in Griekenland worden jonge werkloze onderwijzers opgeleid met nieuwe 
technieken, onder meer de zowel actief als passief toegepaste 
stripverhaaltechniek. Hierdoor krijgen de betrokkenen duidelijk betere kansen 
om een baan te vinden in het muitimedia-onderwijs of bij de produktie van 
onderwijsprogramma's waarvoor de stripverhaaltechniek wordt gehanteerd of nog 
bij televisiemaatschappijen of bedrijven die reclamespots produceren. 
- in Griekenland is er een programma om jonge werkloze afgestudeerden vertrouwd 
te maken met het risicobeheer in bedrijven. Het programma bestaat uit een 
theorie- en een praktijkgedeelte. Het omvat de analyse van de 
omgevingsfactoren in de ruimste zin van het woord, de situering van de 
uiteenlopende bronnen van risico's voor de ondernemingen en de bestudering van 
de aard van deze risicofactoren, alsmede eventuele preventieve maatregelen en 
remedies. Deze actie is ook in België uitgevoerd, in samenwerking met een 
Belgische opleidingsinstantie en acht grote Europese ondernemingen, waardoor 
de actie een multiplicator-effect sorteert. 
De meeste jongeren die deze opleiding hebben gekregen, zijn thans bij diverse 
bedrijven in dienst als risicobeheersconsulent. 
b) Buiten de regio's die in aanmerking komen voor bijstand uit hoofde van 
doelstelling 1 is er bijvoorbeeld in Duitsland een programma voor het 
verstrekken van beroepsopleiding aan patiënten van een psychiatrische 
inrichting : met steun van het ESF is in het kader van het PAS-project een 
speciale methode uitgetest ten behoeve van de patiënten van een inrichting in 
Bremen, die parallel met hun therapie ook een bijscholing hebben gekregen. 
De ervaring heeft geleerd dat de ontwikkeling van bepaalde maatschappelijke 
vaardigheden voor het slagen van de omscholing even belangrijk is als het opdoen 
van specifieke vakkennis. 
c) In de hele Gemeenschap : het programma EUROQUALIF I CAT ION 
Het transnationale programma EUROQUALIFICATION moet de samenwerking in 
partnershipverband helpen bewerkstelligen van in totaal 13 nationale instanties, 
waarvan er acht tot de overheidssector behoren en die allemaal een belangrijke 
rol spelen op het vlak van de verstrekking van beroepsopleidingen in de Lid-
Staten. 
Het betreft de beroepsopleiding voor een aantal nieuwe richtingen en een 
vijftigtal ambachtelijke beroepen. Het programma zou moeten resulteren in 
transnationale uitwisselingen van ervaring en in gemeenschappelijke projecten. 
In totaal worden 6.000 personen opgeleid. Namens 10 Lid-Staten is een verzoek 
om bijstand ingediend door België (Nederland en het Verenigd Koninkrijk (1) 
nemen aan het programma EUROQUALIFICATION deel in het kader van het 
communautaire initiatief EUROFORM). 
(1) In 1993 heeft Italië voor dezelfde formule gekozen 
- 54 -
De Commissie heeft besloten een globale subsidie van 67,94 miljoen ecu (op een 
totaal kostenbedrag van 101,697 miljoen ecu) te verstrekken aan de vzw 
EUROQUALIFICATION, de bemiddelende instantie voor het beheer van dit programma. 
2.2.3. Artikel 8 van de EOGFL-verordening (proef- en demonstratieproJecten)(i) 
Ter uitvoering van artikel 8 van de EOGFL-verordening zijn in 1992 41 projecten 
gefinancierd, voor een totaalbedrag van 22,6 miljoen ecu. 
Dit bedrag is hoofdzakelijk besteed aan ondersteuning van het omschakelingsproces 
in de Europese landbouw door aanmoediging van alternatieve vormen van grondgebruik, 
en aan maatregelen ter bescherming van het milieu, om de produktiekosten te drukken 
en om de kwaliteit van de produkten te verbeteren. 
Het geld is met name gegaan naar proef- en demonstratieprojecten op de volgende 
gebieden : omschakeling op produktie van andere produkten dan voedingsmiddelen, 
bescherming van de wilde fauna en het bosbestand, introductie van nieuwe 
produktiesystemen (sier- en bosplanten, tropische vruchten, nieuwe 
planterassen...), het opzetten van een netwerk voor demonstratie en opleiding om de 
boeren te leren hoe zij minder gewasbeschermingsmiddelen kunnen gebruiken, de 
ontwikkeling van de biologische en geïntegreerde landbouw, het demonstreren van 
technieken om onbeheerde en ni et-onderhouden gronden in mediterrane gebieden 
economisch en uit milieu-oogpunt te valoriseren, en het propageren van 
mi I ieuvr iendeIi jke produkt iesystemen. 
2.3. Technische bijstand (2) 
Van de mogelijkheden tot verlening van technische bijstand, waarvan het hoofddoel 
is het optreden van de Structuurfondsen te begeleiden en doeltreffender te maken, 
is sinds 1989 in ruime mate gebruik gemaakt. Tot verlening van technische bijstand 
wordt ofwel op initiatief van de Commissie, ofwel op verzoek van de Lid-Staten 
besloten. Voor de maatregelen om de uitvoering van de CB's en de OP's voor te 
bereiden, om het' toezicht- en evaluatieproces te flankeren of om de plaatselijke of 
regionale ontwikkelingsconsulenten op te leiden, gaat het initiatief meestal van de 
L id-Staten uit. 
In 1992, vanwege de inwerkingtreding van de nieuwe CB's een zeer belangrijk jaar, 
is duidelijk geworden dat van de middelen die in de CB's voor technische bijstand 
zijn gereserveerd, steeds meer gebruik wordt gemaakt, en ook wat aantal en 
financiële omvang van de ingediende technische-bijstandsprogramma's en -projecten 
uit hoofde van doelstelling 1 betreft, is duidelijk sprake van een toename. 
Voor doelstelling 2 zijn vooral voor de gebieden in Frankrijk voor 1992-1993 voor 
technische bijstand hogere bedragen gereserveerd dan tussen 1989 en 1991. 
(1) Artikel 8 van Verordening (EEG) nr. 4256/88. 
(2) Artikel 7 van Verordening (EEG) nr. 4254/88 voor het EFRO, 
Artikel 1, lid 2 van Verordening (EEG) nr. 4255/88 voor het ESF en 
Artikel 8 van Verordening (EEG) nr. 4256/88 voor het E0GFL-0riëntatie 
- 55 -
Onder de maatregelen waartoe in 1992 Is besloten dienen vooral verschillende 
projecten of programma's te worden vermeld die betrekking hebben op de 
informatisering van de gegevens Inzake het regionaal beleid van de Gemeenschap of 
op de verbetering van de regionale statistieken. Zo heeft het EFRO verschillende 
dergelijke projecten gefinancierd voor Spanje, maar ook voor Griekenland en 
Portugal In het kader van de voortzetting van het PREDER-prograroma. 
Uit het ESF Is technische bijstand gefinancierd voor ItalIS (Piemonte) en voor 
Spanje (Aragon), waar het beroepsopleldlngs- en arbeidsbemlddellngsapparaat is 
verbeterd en de INEM een permanent observatiecentrum heeft opgericht en een 
programma van homologatie en evaluatie van de activiteiten van de opleidingscentra 
heeft opgezet. Als gevolg van een en ander is een rationalisatie van het beheer 
van de beroepsopleiding op gang gekomen waarbij het accent wordt gelegd op een 
geregionaliseerde aanpak en waarbij de huidige beheerssystemen worden geëvalueerd 
en voorstellen tot verbetering worden aangedragen. Deze aanpak moet in de toekomst 
kenmerkend zijn voor de samenwerking van de verschillende opleidingscentra met de 
INEM. 
in Frankrijk is in het kader van de technische bijstand extra personeel op 
contractbasis In dienst genomen voor het beheer van en het toezicht op de 
maatregelen op regionaal en plaatselijk vlak. in de Franse regio's van 
doelstelling 2 zijn acties gevoerd om het grote publiek te informeren over de 
bijstand van het Europees Sociaal Fonds. 
In de nieuwe communautaire bestekken voor de doelstellingen 3 en 4 voor 1993 is in 
vele gevallen een grotere plaats Ingeruimd voor de technische bijstand, vooral in 
italid, om te komen tot een uniforme omschrijving van beroepskwalificaties, 
harmonisatie van evaluatienormen en kostenparameters, invoering van geïntegreerde 
systemen van Informatie en toezicht op nationale schaal, en valorisatie van 
deugde!IJke opleidingspraktijken. 
Met middelen van het EOGFL zijn op het gebied van de technische bijstand vooral 
maatregelen gefinancierd om informatie over de OP's en de CB's te verstrekken. 
Daartoe zijn contracten gesloten met deskundigen die de verschillende maatregelen 
met advies moeten helpen begeleiden. Voorts Is ook veel aandacht besteed aan het 
organiseren van studiebijeenkomsten of ontmoetingsdagen waar ervaringen kunnen 
worden uitgewisseld en waar een balans kan worden opgemaakt van wat reeds Is 
bereikt. Een aantal Lid-Staten heeft ook een beroep gedaan op technische bijstand 
voor uitvoerbaarheidsstudies of marktonderzoek of voor evaluatie-analyses. 
Technische bijstand op Initiatief van de Commissie is wat het ESF betreft in 1992 
vooral verleend voor de uitvoering van studies die hoofdzakelijk ten doel hebben na 
te gaan welke methoden op het gebied van beroepsopleiding als deugdelijk kunnen 
worden beschouwd en de overdracht van kennis aan achtergebleven regio's, vooral 
regio's van doelstelling 1, mogelijk te maken. 
In dit verband zijn verschillende sectoren van de economische bedrijvigheid 
doorgelicht : de sector informatietechnologie, de agro-voeding, de kiedingsector en 
de energiesector, maar ook de financiële-dlenstensector en het toerisme. 
- 56 -
In de laatstgenoemde twee sectoren zijn volgens de uitkomsten van studies in 
Frankrijk en Duitsland, vooral bepaalde methodologische elementen innoverend, meer 
inzonderheid de simulatiesystemen : in de financiële-dienstensector bijvoorbeeld 
worden zalen ingericht waar transacties worden gesimuleerd. 
In de uitgevoerde studies wordt ook de nadruk gelegd op de opleiding "op maat", 
d.w.z. de opleiding waarbij wordt uitgegaan van een evaluatie van de kennis en de 
vaardigheden van de op te leiden persoon, gerelateerd aan datgene wat voor de 
vacante betrekking nodig is, maar ook van de persoonlijke inzet van de betrokkene 
(dit is bijvoorbeeld het geval voor door een kandidaat voorgelegde individuele 
projecten in de financiële sector om een bank beter te laten functioneren). 
Ook is veel nadruk gelegd op opleidingsprogramma's die gebaseerd zijn op de 
samenwerking tussen het onderwijs- en/of opleidingssysteem en de particuliere 
sector. 
- 57 -
HOOFDSTUK II 
BEGROTINGSKREDIETEN EN UITVOERING VAN DE BEGROTING 1992, 
ROL VAN DE LENINGSINSTRUMENTEN BU DE TOTSTANDBRENGING VAN DE 
PRIORITAIRE DOELSTELLINGEN EN CONTROLES 
1. BEGROTINGSKREDIETEN EN UITVOERING VAN DE BEGROTING 1992 
1.1. Opvoerino van de kredieten voor de Structuurfondsen voor 1992 
Zoals in 1991 zijn de voor de financiering van de CB's uitgetrokken kredieten voor 
ieder van de Structuurfondsen ondergebracht in vier hoofdstukken 
(EOGFL-Oriëntatie/Landbouw, EOGFL-Oriëntatie/Visserij, EFRO en ESF) en uitgesplitst 
per doelstelling. De kredieten voor de communautaire initiatieven zijn in 1992 wel 
per Fonds uitgesplitst, maar niet samen opgevoerd met de kredieten voor 
overgangsmaatregelen en innoverende acties. 
De begrotingsautoriteit stelt deze kredieten vast op basis van de jaarlijkse 
tranches voor de CB's en aan de hand van de bestedingsvooruitzichten voor de 
overige maatregelen. 
De kredieten voor de nieuwe Duitse Lander blijven afzonderlijk opgevoerd, omdat het 
om een specifieke bijdrage gaat boven de bedragen die in het raam van de hervorming 
van 1988 zijn vastgesteld. 
De begroting voor 1992 omvat ook kredieten voor technische bijstand voor de 
voorbereiding, uitvoering en beoordeling van de CB's (8,5 miljoen ecu voor 
vastleggingen en 11,5 miljoen voor betalingen), alsmede kredieten voor het 
specifiek programma voor de industriële ontwikkeling in Portugal - PEDIP 
(127,7 miljoen ecu voor vastleggingen en 121,6 miljoen voor betalingen) en de 
geïntegreerde mediterrane programma's - GMP's (308,3 miljoen ecu voor vastleggingen 
en 392 miljoen voor betalingen). De bijstand voor deze programma's is afgestemd op 
die van de Structuurfondsen, maar wordt in dit verslag niet behandeld. 
1.2. Begrotingskredieten voor 1992 en besteding per Fonds en per doelstelling 
Tabel 1 geeft per onderdeel van de bijstand, per doelstelling en per Fonds een 
overzicht van de in totaal voor de Structuurfondsen beschikbare 
vastleggingskredieten. 
- 58 -
Tabel 1 : Vastleggingskredieten voor 1992 per Fonds en per doelstelling 
(x 1 min ecu, prijzen 1992) 
CB Doe 1st 
CB Doe 1st 
CB Doe 1st 
CB Doe 1st 
CB Doe 1st 
Totaal CB 1 
2 
3+4 
5a 
5b 
Communautaire 
initiât ieven EOGFL-0 
Land­
bouw 
1505,7 
701 ,3 
417,0 
2624,0 
187,8 EOGFL-0 EFRO 
Vis­
ser i j 
46,9 
34,2 
81,1 5456,6 
1166,0 
314,1 
6936,7 ESF 
2289,9 
454,9 
2156,0 
72,0 
4972,8 
1265,9 516,0 TOTAAL 
9299,1 
1620,9 
2156,0 
735,5 
803,1 
14614,6 
1969,7 63.6 
11,1 
14,8 
5,0 
5,5 
100,0 86,4 
11 ,6 
Overgangs-
maatr. 
en innov. 
act ies 
TOTAAL 
N i euwe 
Lander 63,0 
2874,8 81,1 
243,4 183,3 94,0 340,3 
8385,9 5582,8 16924,6 
488,8 313,8 1046,0 2,0 
100.0 
Van de totale middelen voor de Structuurfondsen is (exclusief de bijstand voor 
nieuwe Lender) 17 % besteed door het EOGFL-Oriëntatie/Landbouw, 0,5 % door het 
EOGFL-Oriëntatie/Visserij, 59,5 % door het EFRO en 33 % door het ESF. de 
Van de gezamenlijke middelen voor de Structuurfondsen is 11,6 % besteed voor 
communautaire initiatieven; of uitgesplitst per Fonds : 6,3 % van de middelen voor 
het EOGFL-Oriëntatie, 15 % van de EFRO-middelen en 9,2 % van de kredieten voor het 
ESF. 
In tabel 2 wordt de oorsprong en het bestedingspercentage van de 
vastleggingskredieten aangegeven. Bij de 16.539 miljoen ecu die op de 
oorspronkelijke begroting voor 1992 was uitgetrokken (exclusief het bedrag voor de 
nieuwe Lander) komt nog eens 100 miljoen ecu van de GAB nr. 1/92, 13 miljoen ecu 
van het vorige begrotingsjaar overgeboekte kredieten en een van 
betalingsverplichtingen voor vroegere begrotingsjaren vrijgekomen bedrag van 
402 miljoen ecu dat in 1992 opnieuw is opgevoerd. 
- 59 -
Tabel 2 : Oorsprong en besteding van de vastleggingskredieten 
(x 1 min ecu, prijzen 1992) 
EOGFL-0 EOGFL-0 EFRO 
Landb. Visserij ESF Totaal 
Fondsen 
Oorspronkeli jke 
kredieten 
GAB 1/92 
Van 1991 overgeboekte 
kredieten 
Opnieuw opgevoerde kred 
Overschr i Jvingen 
Totaal beschikbare 
kredieten 
Bestede kredieten 
Bested i ngspercentage 
Niet-bestede kredieten 
waarvan overgeboekt 
naar 1993 2886,5 
18,0 
0,0 
4,6 69,1 
0,0 
0.1 
-12,0 +12,0 
2897,1 81,2 
2874,7 81,1 
99,2% 99,9% 
22,4 0,1 
16,8 8327,8 
50,0 
13,1 
2,5 
8393,5 
8385,9 5255,9 16539,3 
32,0 100,0 
0,0 13,1 
395,0 402,2 
0,0 
5682,9 17054,7 
5582,8 16924,6 Nieuwe 
Lander 
1046,0 
99,9% 98,2% 99,2% 
7,6 100,1 130,1 
6,9 70,0 93,7 1046,0 
1046,0 
100,0% 
0,1 
Het bestedingspercentage van de kredieten voor 1992 is zeer bevredigend, daar het 
voor alle Fondsen samen 99,2 % bedraagt, en zelfs 100 % voor de nieuwe Lander. Dit 
resultaat is vergelijkbaar met 1991 en 1990 toen een bestedingspercentage van 
99,7 %, resp. 93,7 % werd gehaald, en met het bestedingspercentage van de gehele 
EG-begroting (95,8 %). Overeenkomstig het Financieel Reglement is het merendeel 
van de niet in 1992 gebruikte kredieten naar het begrotingsjaar 1993 overgeboekt. 
Tabel 3 geeft een overzicht van het gebruik van de betalingskredieten voor 1992. 
Het bestedingspercentage van 99,3 % kan zeer goed de vergelijking doorstaan met de 
percentages van 1991 (99,0 %) en van 1990 (99,4 %). Het bestedingspercentage van 
de totale begrotingsmiddelen voor de Gemeenschap bedraagt 94,1 %. 
Tabel 3 : Besteding van de betalinaskredieten voor 1992 
(x 1 min ecu, prijzen 1992) 
Beschikbare betalings­
kredieten 
Besteding 
Bested ingspercentage 
Niet-bestede kredieten 
waarvan overgeboekt 
naar 1993 EOGFL-0 EOGFL-0 EFRO ESF Totaal Nieuwe 
Landb. Visserij Fondsen Lander 
2802,2 70,0 8637,1 4416,0 15925,3 1285,0 
2774,5 62,4 8620,1 4358,9 15815,9 1237,1 
99,0% 89,1% 99,8% 98,7% 99,3% 96,3% 
27,7 7,6 17,0 57,1 109,5 47,9 
11,1 7,6 16,4 17,4 52,5 47,9 
- 60 -
In tabel 4 is het bedrag van de nog openstaande betalingsverplichtingen aan het einde 
van 1992 opgevoerd en ter vergelijking de overeenkomstige bedragen voor ieder 
begrotingsjaar sedert de hervorming. Voor dit bedrag zijn dus in de voorgaande 
begrotingsjaren betalingsverplichtingen aangegaan, die in de nu volgende 
begrotingsjaren moeten worden betaald. 
Tabel 4 : Nog openstaande betalingsverplichtingen 
31.12.88 31.12.89 31.12.90 
EOGFL-0, Landb. 1214,2 1266,7 1337,2 
EOGFL-0, Viss. 
EFRO 6878,4 7529,0 8071,6 
ESF 2059.8 2261,6 2539.5 
Totaal 10152,4 11057,3 11948,3 
Stijging t.o.v. 8,9% 8,1% 
vorig jaar 
Nieuwe Lander - -(x 1 min ecu, lopende prijzen) 
31.12.91 31.12.92 
1617,1 
65,4 
8479,7 
2409,4 
12571,6 
5,5% 
450,0 1630,1 
82,9 
7999,3 
3548,5 
13260,8 
5,2% 
258,9 
De nog af te wikkelen beta Iingsverplichtingen nemen nog steeds toe, maar in een veel 
lager tempo dan de vastleggingskredieten (+ 23,6 % in 1992 t.o.v. 1991). waaruit volgt 
dat ook het uitbetalingstempo gestegen is. 
1-3. Ontwikkelingen in de periode 1989-1992 
In artikel 12, lid 2, van de raamverordening voor de Structuurfondsen 
(Verordening (EEG) nr. 2052/88) is bepaald dat de jaarlijkse vastleggingskredieten 
voor de Structuurfondsen in 1993 reëel verdubbeld moeten zijn t.o.v. 1987 en is het 
tempo aangegeven waarin deze verdubbeling bereikt moet worden. Tabel 5 laat de 
trapsgewijze verhoging van deze kredieten zien aan de hand van de jaarlijkse 
besteding in de periode 1987-1993 in prijzen van 1988. 
Tabel 5 : Geplande en feitelijke vastleggingen voor de Structuurfondsen 
(x 1 min ecu, prijzen 1988) 
1987 
Planning art. 12.2 7.233 
Oorspronkeli jke 
begrotingskredieten 
Uiteindelijk beschik­
bare kredieten 
Vastleggingen 1988 1989 1990 1991 1992 1993 
7.680 8.980 10.280 11.580 12.900 14.466 
7.680 8.981 10.280 11.802 13.676 15.012 
7.939 9.367 10.497 12.036 14.018 
7.877 9.280 9.845 11.995 13.911 
- 61 -
De uiteindelijk beschikbare kredieten omvatten naast de oorspronkelijke kredieten 
die jaarlijks op de begroting worden uitgetrokken, bedragen die boven de in 
Verordening (EEG) nr. 2052/88 bedoelde kredieten komen (door de 
begrotingsautorite it vastgestelde aanvullende kredieten, van 1987 overgeboekte 
kredieten, vrijgekomen en opnieuw gebruikte kredieten van vóór 1987 aangegane 
betalingsverplichtingen), maar die niet afzonderlijk vermeld kunnen worden. Zelfs 
als daarmee rekening wordt gehouden, laten de bovengenoemde cijfers zien dat de 
progressie met het oog op de verdubbeling in 1993 ruimschoots gehaald wordt. 
In tabel 6 wordt een overzicht gegeven van de jaarlijkse bedragen van de 
vastleggingen. Deze bedragen omvatten voor elke doelstelling zowel de bedragen 
voor de CB's als die voor de communautaire initiatieven. 
Tabel 6 : Bedragen van de vastleggingen voor de Structuurfondsen (1989-1992) 
(x 1 min ecu, prijzen 1989) 
1989 1990 1991 1992 TOTAAL % 
Doelstelling 1 6137,0 6352,1 7957,6 8959,4 29406,1 62,3 
Doelstel I ing 2 1060,0 1325,1 1466,5 1651,8 5503,4 11,7 
Doelstel Iingen 3/4 1332,0 1316,2 1575,8 1867,4 6091,4 12,9 
Doelstel I ing 5a 516,0 736,3 604,0 636,0 2492,3 5,3 
Doelstel I ing 5b 232,0 194,6 660,0 795,0 1881,6 4,0 
Doelstelling niet bepaald 430,5 430,5 0,9 
Overgangsmaatregelen en 
innoverende maatregelen 330,0 370,4 367,3 294,2 1361,9 2,9 
Totaal 9607,0 10294,7 12631,2 14634,3 47167,2 100,0 
Nieuwe Lander 831,0 904,0 1735,0 
In artikel 12, lid 3, van Verordening (EG) nr. 2052/88 is ook gepreciseerd dat de 
kredieten voor doelstelling 1 in 1992 ten opzichte van 1987 reëel verdubbeld moeten 
worden door middel van een trapsgewijze verhoging die is aangegeven in Verklaring 
(nr. X) in het goedkeuringsverslag van die verordening. In tabel 7 zijn de 
overeenkomstig die bepaling geplande bedragen weergegeven en vergeleken met de 
feitelijke vastleggingen (prijzen 1988). 
- 62 -
Tabel 7 : Geplande en feitelijke vastleggingen voor doelstelling 1 
(x 1 min ecu, prijzen 1988) 
1987 1988 1989 1990 1991 1992 
Planning, art. 12.3 4.084 4.901 5.718 6.534 7.400 8.168 
Vastleggingen 5.929 6.137 7.688 8.656 
Zelfs met inachtname van het bij tabel 5 gemaakte voorbehoud, blijkt uit de 
bovenstaande bedragen dat de verdubbeling van de kredieten voor de regio's van 
doelstelling 1 ruimschoots bereikt is. 
Tenslotte mag het EFRO overeenkomstig artikel 12, lid 5, van Verordening (EEG) 
nr. 2052/88 tot ongeveer 80 % van zijn kredieten aan doelstelling 1 besteden, in 1992 
is 77,5 % van de kredieten van het EFRO aan deze regio's besteed, hetgeen het 
gemiddelde voor de gehele periode 1989-1992 op 77,1 % brengt. 
1.4. Financiële uitvoering van de CB's 
Na afloop van de eerste vier jaar van de vijfjarige programmeringsperiode 1989-1993, 
is iets meer dan drie vierde van de voor de CB's bestemde middelen besteed. Deze 
ontwikkeling houdt gelijke tred met het in Verordening (EEG) nr. 2052/88 aangegeven 
tempo om de gezamenlijke kredieten voor de Structuurfondsen in de periode 1987-1993 te 
verdubbelen. Dienovereenkomstig moet aan het einde van 1992 75,2 % van de totale 
beschikbare kredieten voor de periode 1989-1993 besteed zijn. 
Tabel 8 geeft in het kort een vergelijking tussen de geplande kredieten voor de CB's, 
waarnaar het grootste gedeelte van de middelen van de Structuurfondsen gaat, en de 
bestede kredieten. Bijlage I geeft het detail van deze cijfers per doelstelling. 
Fonds en Lid-Staat. 
In het kader van de financiële uitvoering van de communautaire initiatieven, waarmee 
in 1991 is begonnen, is aan het einde van 1992 71,9 % van het voor de gehele periode 
vastgestelde bedrag vastgelegd. 
- 63 -
Tabel 8 : Vastlegging van de in de CB's geplande kredieten 
(x 1 min ecu, EG, prijzen 1989) 
Geplande 
kredieten 
1989-93 Vastleggingen Bestedings­
percentage 
1989-92 
CB Doe 1st. 1 
waarvan EOGFL-0 
waarvan EFRO 
waarvan ESF 
CB Doe 1st. 2 
waarvan EFRO 
waarvan ESF 
CB Doe 1st. 3/4<1) 
CB Doe 1st. 5b 
waarvan EOGFL-0 
waarvan EFRO 
waarvan ESF 36200 27709 76.5 
6750 
7243 
2607 5427 
20960 
9813 
5096 
1654 
1055 
1116 
436 5137 
5950 
1662 4574 
15711 
7424 
3836 
1301 
671 
759 
233 76.1 
82.1 
63.8 84.3 
75.0 
75.7 
75.3 
78.7 
63.5 
68.0 
53.4 
Totaal CB 52800 40458 76.6 
Nieuwe Lander*2) 
waarvan EOGFL-0 
waarvan EFRO 
waarvan ESF 2768 
554 
1384 
830 1734 
330 
884 
521 62.6 
59.6 
63.9 
62.8 
(1) Inclusief de niet in de CB's opgenomen bijstand van 1.353 miljoen ecu voor 
1989. 
(2) Periode : 1991-1993 
- 64 -
2. BIJDRAGE VAN DE E IB 
De bijdrage van de E IB aan de tenuitvoerlegging van de hervorming van de 
Structuurfondsen kan op verscheidene niveaus worden onderzocht (zie ook de tabellen 
in bijl age VII). 
2.1. Bijstand van de Bank OP grond van artikel 130a van het verdrag 
In artikel 130 wordt de taak van de Bank omschreven en worden de projecten opgesomd 
waarvan zij de financiering dient te vergemakkelijken. Dat zijn in de eerste 
plaats "projecten tot ontwikkeling van minder-ontwikkelde gebieden" (punt a) van 
artikel 130). 
In de volgende tabel wordt aangegeven hoe groot het aandeel van de door de Bank 
verstrekte leningen voor regionale ontwikkeling is in de totale EIB-financieringen 
in de Gemeenschap. 
Door het E IB toegestane rechtstreekse leningen en kredieten in het kader van 
globale leningen (in miljoenen ecu) 
1989 1990 1991 1992 TOTAAL % 
Totale 
EIB-fi- 10919,1 12174,2 13584,6 16936,4 53614,2 100,00 
nancieingen 
Regionale 
ontwik- 7071,1 7439,6 8491,6 11792,9 34795,1 64,90 
keI ing 
Van 1991 tot 1992 is het bedrag van de door de Bank in de Gemeenschap toegestane 
rechtstreekse leningen en kredieten in het kader van globale leningen met 25 % 
toegenomen. Tegelijkertijd zijn de door de E IB toegekende financieringen voor 
projecten die bijdragen tot regionale ontwikkeling, met 39 % géstegen. Van 1989 
tot en met 1992 heeft de EIB meer dan 34 miljard ecu aan regionale ontwikkeling 
besteed, d.i. 64,9 % van de EIB-financieringen in de Gemeenschap. 
Blijkens deze cijfers is de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap wel 
degelijk de voornaamste zorg van de Bank. 
2.2. Concen t r a t i e van de f i nanc i ëIe mi ddeIen van de EIB in de> creb i eden d i e op 
grond van de doelstellingen 1. 2 en 5b voor bijstand uit de Structuurfondsen 
in aanmerking komen 
In de tabel van bijlage VI1.1 is aangegeven in welke mate de financieringen van de 
EIB naar projecten in de voor bijstand in aanmerking komende gebieden zijn gegaan. 
- 65 -
In de periode 1989-1992 is gemiddeld 88,10 % van de door de Bank toegestane 
rechtstreekse leningen en kredieten in het kader van globale leningen voor 
regionale ontwikkeling naar projecten in de onder de doelstellingen 1, 2 en 5b 
vallende gebieden gegaan. De afzonderlijke percentages bedragen 85,6 % voor 1989, 
84,4 % voor 1990, 87,2 % voor 1991 en 92,6 % voor 1992. De Bank heeft haar 
activiteit derhalve steeds meer geconcentreerd op de regio's die voor bijstand uit 
de Structuurfondsen in aanmerking komen. 
2.3. Prioritaire bijstandsverlening aan de gebieden met een 
ontwikkelingsachterstand (tabel In bil lage VII.2) 
In 1992 bedroegen de door de Bank toegekende financieringen in de gebieden met een 
ontwikkelingsachterstand 6,4 miljard ecu, waarvan 0,7 miljard in de Oostduitse 
Lender. 
In datzelfde jaar verleende de Bank in de gebieden van de doelstellingen 2 en 5b 
4,6 miljard ecu aan financieringen, d.i. 39 % van de door de Bank voor Regionale 
Ontwikkeling bestede middelen. In deze gebieden was de stijging van het 
leningsvolume bijzonder groot in het Verenigd Koninkrijk en in de Westduitse 
Lender. 
De hervorming van de Structuurfondsen in 1988 hield ook in dat krachtig zou worden 
gestreefd naar concentratie van de financiële middelen ten gunste van gebieden met 
een ontwikkelingsachterstand. Voor de periode 1989-1993 wordt het aandeel van 
doelstelling 1 in het totaal van de door het EFRO voor de CB's of communautaire 
initiatieven verleende bijstand op 77,5 % geraamd. 
In de periode 1989-1992 ging 51,4 % van de door de Bank toegestane leningen voor 
regionale ontwikkeling naar de gebieden met een ontwikkelingsachterstand. In 1989 
bedroeg dit percentage 48 %, in 1990 46,8 %, in 1991 54,6 % en in 1992 54,03 %. De 
EIB-financieringen voor projecten in de gebieden van de doelstellingen 2 en 5b 
waren in 1992 64 % hoger dan in 1991, terwijl zij voor investeringen in de gebieden 
van doelstelling 1 met 37 % zijn toegenomen. 
Tabel VII.2 geeft de verdeling van de leningen van de Bank over de regio's van 
doelstel I ing 1. 
In de bestedingen van het EIB voor gebieden met een ontwikkelingsachterstand is het 
aandeel van Griekenland, Ierland en Noord-Ier land het kleinste, namelijk 11,16 % in 
1992 en 11,54 % voor de periode 1989-1992. Deze situatie laat zich, althans voor 
Griekenland en Ierland, gedeeltelijk verklaren door het feit dat deze twee 
Lid-Staten hun schuldenlast nauwelijks nog kunnen verhogen. 
- 66 -
Toch is het totale volume van de aan Griekenland verstrekte leningen en kredieten 
in het kader van globale leningen in 1992 2,5 maal groter dan in 1991, maar in 
absolute waarde gaat het nog steeds om een bescheiden bedrag. De overige regio's 
waarvoor de financieringen uit de EIB in 1992 zijn toegenomen ten opzichte van 1991 
zijn die in Spanje (110 %), in Frankrijk (203 %), in Ierland (16 %) en in Portugal 
(36 %). In de gebieden van Zuid-ltalië Is het bedrag van de leningen daarentegen 
met 13 % gedaald. 
2.4. Overzicht van de door de EIB toegekende financieringen per sector 
In 1992 heeft de Bank in de gebieden met een ontwikkelingsachterstand hoofdzakelijk 
infrastructuurprojecten gefinancierd (72 % van het totaal), met name op het gebied 
van vervoer en telecommunicatie. Dat was vooral het geval in Spanje en Portugal. 
In het oosten van Duitsland daarentegen zijn de leningen overwegend bestemd voor 
investeringen in de industrie. Wat de onder de doelstellingen 2 en 5b vallende 
regio's betreft hebben de collectieve investeringen een aandeel van 31,5 %, 
respectievelijk 36,1 % in de financieringen door de EIB. 
Van 1989 tot en met 1992 is in de gebieden van doelstelling 1 73 % van het volume 
van de leningen naar infrastructuurwerkzaamheden gegaan (waarvan 44 % voor vervoer 
en telecommunicatie, 20 % voor energie en 5 % voor milieu-investeringen); de 
overige 27 % ging naar de produktieve sectoren (waarvan meer dan de helft in de 
vorm van kredieten in het kader van globale leningen die hoofdzakelijk voor het 
midden- en kleinbedrijf bestemd zijn). In de regio's van de doelstellingen 2 en 5b 
ging 60 % van het financieringsvolume naar infrastructuurprojecten (waarvan 35 % 
voor vervoer en telecommunicatie, 14 % voor milieu-investeringen en 9 % voor 
energie), terwijl de overige 40 % naar investeringen in de produktieve sectoren 
ging (waarvan 17 % in de vorm van kredieten in het kader van globale leningen). 
2.5. Complementariteit van de bijstand van de Structuurfondsen en van de door de 
Europese Investeringsbank verleende bilstand 
De financieringen van de EIB worden meestal in de vorm van rechtstreekse leningen 
toegestaan (76 %). In 1992 maken alleen al de individuele leningen voor 
investeringen die volledig in de voor bijstand uit de Structuurfondsen in 
aanmerking komende gebieden worden gedaan en die voor het gehele project of een 
deel daarvan gepaard gaan met een of andere aanwijsbare vorm van bijstand door de 
Gemeenschap, 26 % uit van de totale EIB-financieringen voor deze gebieden. In 1989 
bedroeg dat aandeel 9,6 %, in 1990 15,3 % en in 1991 29,4 %, hetgeen voor de 
periode 1989-1992 een gemiddelde van 21 % oplevert. 
Bovendien heeft de EIB 63 % van haar financieringen in de in aanmerking komende 
gebieden (6,9 miljard ecu), zonder dat er voor ieder van de gefinancierde projecten 
noodzakelijk sprake was van een koppeling tussen de bijstand uit de 
Structuurfondsen en de leningen van de Bank, toegekend voor investeringen die ertoe 
bijgedragen hebben de in de CB's vastgelegde prioriteiten ten uitvoer te leggen. 
In 1990 bedroeg dit percentage 64 %, in 1991 66 %. 
Tabel VII.3 geeft een idee van de mate waarin de financieringen van de EIB de 
bijstand uit de Structuurfondsen in de verschillende Lid-Staten hebben aangevuld. 
- 67 -
In de periode 1989-1992 is aan leningen 15 miljard ecu toegekend voor de 
financiering van projecten die beantwoorden aan de doelstellingen van de CB's voor 
de gebieden met een ontwikkelingsachterstand. De Bank had in 1989 haar 
financieringen voor deze gebieden voor de hele looptijd van het CB, dus van 1989 
tot en met 1993, op 7,8 miljard ecu begroot. Bijgevolg heeft de Bank het geraamde 
bedrag aan leningen dat was vermeld in de indicatieve financieringsplannen van de 
communautaire bestekken al in 1992 overschreden. 
De Europese Raad van Edinburgh heeft de belangrijke rol van de Europese 
Investeringsbank bij de versterking van de economische en sociale samenhang van de 
Gemeenschap erkend. Met het oog daarop zijn de EIB nieuwe bevoegdheden verleend, 
namelijk de tenuitvoerlegging van een nieuwe tijdelijke regeling inzake leningen, 
waarvoor 5 miljard ecu is uitgetrokken, en het beheer van het Europese 
Invester ingsfonds. 
Ook heeft de Europese Raad de Bank gevraagd haar leningsactiviteiten verder uit te 
breiden in de Lid-Staten die bijdragen ontvangen uit het Cohesiefonds en in de 
regio's van de Gemeenschap met een ontwikkelingsachterstand en daarnaast samen met 
de Raad en de Commissie te onderzoeken hoe zij met de Lid-Staten kan bijdragen aan 
een betere werking van de Structuurfondsen. 
Met het oog daarop hebben de Commissie en de EIB, rekening houdend met de 
resultaten van de eerste drie jaar van uitvoering van de hervorming, nu reeds een 
aantal initiatieven genomen - met name in het kader van de nieuwe communautaire 
bestekken - om de complementariteit van de bijstand uit de Structuurfondsen en van 
de financieringen van de Bank nog te versterken. 
3. BIJDRAGE VAN DE EGKS 
De EGKS draagt op drie wijzen bij tot de economische en sociale cohesie : leningen, 
rentesubsidies op leningen, en steun voor wederaanpassing. 
De EGKS-leningen onderscheiden zich van de commerciële leningen doordat de looptijd 
gemiddeld langer is (maar korter dan voor leningen van de EIB) en doordat de 
rentevoeten over het algemeen lager zijn. Er zijn twee grote categorieën : 
- de leningen op grond van artikel 54 van het EGKS-Verdrag voor bedrijven van de 
kolen- en staalsector en voor investeringen in infrastructuurvoorzieningen die 
van Europees belang zijn en waarbij kolen en staal worden gebruikt, en 
- de omschakelingsleningen (artikel 56) voor de financiering van investeringen 
waardoor werkgelegenheid wordt gecreëerd in een groot aantal andere sectoren. 
- 68 -
De rentesubsidies worden in hoofdzaak verleend voor de omschakelingsleningen, 
meestal maximaal 3 % gedurende vijf jaar. De subsidies worden gefinancierd uit de 
normale begroting van de EGKS. 
i 
Uit deze begroting wordt ook de steun gefinancierd voor de wederaanpassing van 
arbeiders uit de twee sectoren (154 miljoen ecu in 1992). In het kader van de 
Structuurfondsen is in 1992 op grond van het communautaire initiatief RECHAR 
aanvullende steun ten bedrage van 50 miljoen ecu verleend voor sociale 
begeleidingsmaatregelen in verband met de omschakeling van de staalindustrie. 
Coördinatie met de bijstand van de Structuurfondsen 
Op 19 februari 1992 heeft de Commissie nieuwe voorschriften voor de coördinatie van 
de omschakelingsleningen van de EGKS met de programma's van de Structuurfondsen 
goedgekeurd^1^. Deze voorschriften zijn in werking getreden op 6 maart 1992. 
De voorschriften zijn gebaseerd op de beginselen van de hervorming van de Fondsen : 
- subsidiariteit en toepassing van het partnershipbeginsel; 
- programmering van de EGKS-bijstand; 
- concentratie van de financiële middelen van de EGKS in de zwaarst getroffen 
gebieden en in de sectoren waarop de maatregelen van de Gemeenschap prioritair 
z i jn ger icht, 
waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van de EGKS. 
De toepassing van deze beginselen levert in de praktijk het volgende op : 
- nieuwe bevoegdheden voor de in de CB's bedoelde toezichtcomités die voortaan ook 
de werkzaamheden in verband met de EGKS-omschakelingsleningen moeten volgen en 
coördineren; 
- een regionale indicatieve toewijzing van begrotingskredieten van de EGKS voor 
rentesubsidies op deze leningen; de eerste regionale indicatieve toewijzing wordt 
vastgesteld voor twee jaar (1992/1993); 
- concentratie van de kredieten op investeringssectoren die aan de doelstellingen 
van de CB's beantwoorden. Daar de meeste EGKS-leningen via financiële 
instellingen worden verstrekt, wordt gemakshalve een lijst opgesteld van sectoren 
die niet in aanmerking komen-, .• 
- drie belangrijke extra faciliteiten in verband met de 
EGKS-omschakeIi ngsI en i ngen : 
(1) PB C 59 van 6 maart 1992. 
- 69 -
. voortaan kan met het oog op de toestand in de regio uitzonderlijk een hogere 
rentesubsidie dan het maximum van 3 % worden verleend. In oktober 1992 hebben 
de diensten van de Commissie erin toegestemd dat de maximumrentesubsidie in 
bepaalde EGKS-zones in Spanje (Asturië, Baskenland, CastiIië-León en Aragón) 
met twee punten verhoogd wordt; 
. omschakelingsleningen mogen ook voor niet-produktieve investeringen worden 
verleend, voor zover zij aan de doelstellingen van het CB beantwoorden; 
. voortaan kunnen ook uit EFRO-middelen rentesubsidies voor 
EGKS-omschakelingsleningen gefinancierd worden; 
Definitieve regionale toewijzingen per 31 december 1992 
In 1992 heeft de Commissie, met instemming van de Raad, nieuwe 
EGKS-omschakelingsleningen, inclusief rechtstreekse en globale leningen, voor een 
totaalbedrag van 1.469,82 miljoen ecu verleend voor de schepping van ongeveer 
75.000 nieuwe arbeidsplaatsen. Voor een deel van deze arbeidsplaatsen wordt een 
rentesubsidie verleend naarmate de begunstigden betalingsverplichtingen in het 
kader van de leningsovereenkomsten aangaan. 
Wat de rentesubsidies op nieuwe en lopende leningen betreft, zijn op de 
EGKS-begroting voor 1992 twee deelbedragen voor in totaal 106 miljoen ecu 
vastgelegd. 
De Commissie heeft op 7 oktober 1992 besloten het eerste gedeelte (60 %) van de 
regionale indicatieve toewijzing voor 1992 toe te kennen. Daarbij is strikt de 
hand gehouden aan de verdeelsleutel van de totale regionale indicatieve toewijzing 
voor 1992/1993. De Commissie heeft er ook mee ingestemd dat de overige 40 % van de 
toewijzing voor 1992 later in het Jaar over de EGKS-zones, naargelang van de 
werkelijke behoefte, wordt verdeeld. Wanneer in een bepaald gebied niet alle voor 
1992 toegewezen kredieten worden opgenomen, wordt het overschot overgeboekt naar 
zones waar de toewijzing voor 1992 niet toereikend was. Op 8 december 1992 heeft 
de Commissie echter besloten dat de toekenning van extra middelen aan een gebied 
boven de toewijzing voor 1992 slechts van tijdelijke aard kan zijn en niet hoger 
mag zijn dan de toewijzing voor 1993 voor dat gebied. 
- 70 -
4. CONTROLES TER PLAATSE 
In dit onderdeel van het verslag geeft de Commissie een beknopt overzicht van de 
controles ter plaatse die haar diensten op grond van artikel 23 van 
Verordening (EEG) nr. 4253/88 hebben uitgevoerd. 
1. De door de diensten van de Commissie uitgevoerde controles ter plaatse in 
verband met de medefinanciering van het EFRO hebben vooral ten doel na te gaan 
of de in de bijstands- en betalingsaanvragen vermelde gegevens juist zijn, of de 
toegepaste procedures, meer in het bijzonder de Inschrijvingsprocedures correct 
waren en wat het sociaal-economische effect van de maatregelen is. Daartoe 
hebben de controles betrekking op : 
- stukken tot staving van de uitgavenraming waarvan wordt uitgegaan om de 
bijstand uit het EFRO te verlenen en de betrokken uitgaven toe te staan, 
stukken die aantonen dat de toegepaste inschrijvingsprocedures in 
overeenstemming met de nationale en communautaire voorschriften zijn en die 
met het oog op de bij het EFRO ingediende betalingsaanvragen aangeven hoe 
groot de werkelijk bewezen uitgaven zijn; 
- de materiële uitvoering van de projecten, die in overeenstemming moet zijn met 
de in de aanvragen om bijstand uit het EFRO vermelde gegevens; 
- de sociaal-economische toestand in de bezochte gebieden en de mate waarin de 
investeringen bijdragen tot het bereiken van sociaal-economische 
doelstel Iingen. 
In 1992 zijn 19 controles ter plaatse uitgevoerd in negen Lid-Staten waarin 
- op grond van Verordening (EEG) nr. 4253/88 gefinancierde programma's worden 
uitgevoerd (15 programma's); 
- bijstand wordt verleend op grond van Verordening (EEG) nr. 2088/85, namelijk voor 
twee geïntegreerde mediterrane programma's; 
- de drie vormen van financiering op grond van de vroegere voorschriften 
(Verordening (EEG) nr. 1787/84) worden toegepast, namelijk de financiering van 
projecten (19 projecten), de financiering van programma's (7 programma's) en de 
financiering van bijzondere quotavrije programma's waarvoor het EFRO bijstand 
verleent op grond van specifieke Gemeenschapsvoorschriften (1 programma). 
De belangrijkste problemen, onvolkomenheden of onregelmatigheden die bij deze 
controles ter plaatse of bij vroegere controles aan het licht kwamen, betroffen : 
- niet in aanmerking komende uitgaven : voor een aantal door de Lid-Staten 
gedeclareerde uitgaven verleent het EFRO geen financiering, b.v. uitgaven die 
zijn gedaan vóór de datum waarop het project voor financiering in aanmerking 
komt; niet in de uitgavenstaat vermelde verlaging van de investeringskosten door 
terugbetaling van de BTW aan de begunstigde; uitgaven voor investeringen waarvoor 
het EFRO geen bijstand verleent; 
- 71 -
- de openbare inschrijvingen : de Lid-Staten nemen de voorschriften van de 
Gemeenschap inzake openbare inschrijvingen niet steeds in acht. De 
uitvoeringsorganen proberen soms voor werkzaamheden of uitrusting waarvan de 
omvang het vastgestelde minimum overschrijdt, bekendmaking in het Pub Iikatieb lad 
van de Europese Gemeenschap te omzeilen door zich te beroepen op urgentie, 
specificiteit van het project of behoefte aan gespecialiseerde kennis of door de 
opdracht op te splitsen en zodoende beneden de drempel voor bekendmaking te 
blijven. Soms wordt een lijst van geselecteerde bedrijven gehanteerd, waardoor 
men wel volgens de letter maar niet naar de geest van de voorschriften handelt. 
In dit verband moeten ook de door inschrijvers gegeven kortingen worden vermeld, 
die soms oplopen tot 70% of 80 %. Daardoor moet de financiering van het project 
later worden herzien om rekening te houden met werkzaamheden of materiaal die 
niet in de oorspronkelijke offerte waren opgenomen, met het gevolg dat niet 
alleen het aanbestedingsproces, maar ook de oorspronkelijke financiële planning 
wordt doorkruist, mogelijk ten koste van andere projecten; 
- de boekhoudmethoden van de Lid-Staten : de nationale overheid maakt soms geen 
duidelijk onderscheid tussen vastleggingen en betalingen waardoor de gegevens in 
de bij de Commissie ingediende betalingsaanvragen niet correct zijn. 
Bepaalde uitvoeringsorganen hebben geen afzonderlijke boekhouding voor 
maatregelen waarvoor de Structuurfondsen financiële bijstand verlenen, geen 
herkenningscodes voor boekingen in verband met deze maatregelen. Daardoor wordt 
het natrekken van de betrokken uitgaven bemoeilijkt. 
De voor financiering in aanmerking komende uitgaven kunnen ook niet worden 
aangewezen, wanneer slechts voor een deel van de investering bijstand uit het 
EFRO wordt verleend en de plaatselijke uitvoerende instantie zich er door een 
gebrekkige informatie niet van bewust is dat de Gemeenschap in de financiering 
van het project bijdraagt. 
Voor de controles ter plaatse wordt gebruik gemaakt van oorspronkelijke 
documenten betreffende de uitgaven. Dergelijke documenten zijn echter niet 
altijd beschikbaar bij de controles; 
- de interne administratieve procedures en organisatie van de Lid-Staten : 
ingewikkelde en omslachtige administratieve procedures kunnen meebrengen dat de 
door de Gemeenschap beschikbaar gestelde middelen met grote vertraging bij de 
uiteindelijke begunstigden terechtkomen. Administratieve rompslomp en 
begrotingsproblemen of politieke moeilijkheden kunnen bovendien vertragingen in 
de overboeking van nationale middelen tot gevolg hebben. 
2. In 1992 hebben de diensten van de Commissie voor het Europees Sociaal Fonds 
43 controlebezoeken in de Gemeenschap afgelegd. Daarbij zijn 49 OP's 
gecontroleerd waarvoor in de periode 1990/1991 voor een bedrag van 
2.437 miljoen ecu bijstand uit het ESF is verleend. 
De controles zijn in de eerste plaats gericht op de belangrijkste OP's en 
initiatiefnemers. Daarnaast wil men echter ook nagaan in hoeverre de Lid-Staten 
een beheers-, toezicht- en controlesysteem hebben opgezet waarmee zij een snelle 
en doeltreffende aanwending van middelen uit het ESF kunnen garanderen. 
- 72 -
In verscheidene Lid-Staten wordt aan dergelijke systemen gewerkt. in dat 
verband zij gewezen op het belang van de technische bijstand om de 
initiatiefnemers beter te begeleiden, het toezicht te versterken en op de 
behoefte aan een doeltreffend computersysteem om alle nodige statistische 
gegevens te verwerken. Daarbij moet echter nog een oplossing worden gevonden 
voor een aantal problemen, zoals bijvoorbeeld de nauwkeurige bepaling van 
cursusduur, begunstigden, in aanmerking komende uitgaven en bevoegde 
administratieve instanties. Bovendien zijn de voortgangsrapporten in bepaalde 
gevallen te beknopt. 
De Lid-Staten moeten in het kader van de ruimere bevoegdheden die zij 
overeenkomstig het partnershipsbeginsel toebedeeld kregen, hun 
controleactiviteiten opvoeren, ook al zijn deze in 1992 in vergelijking met de 
vorige jaren toegenomen. 
Wat het EOGFL betreft, heeft de afdeling Oriëntatie in 1992 met het oog op een 
correcte besteding van de uit het Fonds verstrekte middelen en de inachtname van 
de betreffende Gemeenschapsvoorschriften, 15 controles ter plaatse in zeven 
Lid-Staten uitgevoerd in verband met de operationele programma's van 
doelstelling 1, doelstelling 5b en Verordening 866/90, indirecte maatregelen, 
zowel horizontale (b.v. V0. 2328/91) of regionale (b.v. V0. 1820/80 voor Ierland 
of 1401/86 en 1402/86 voor Italië, resp. Schotland, GMP voor Griekenland), 
alsmede vroegere directe maatregelen (V0 355/77). 
Het DG Financiële Controle heeft in 1992 zijn controles ter plaatse voortgezet 
waarbij voor ieder Fonds de toezicht- en controlesystemen, zowel op nationaal 
als op regionaal niveau worden doorgelicht. In het kader van dat programma zijn 
ook een aantal gerichte controles uitgevoerd. De systeemcontrole omvat zowel 
een beschrijving van de systemen als een (steekproefsgewijze) conformiteits- en 
deugdeIijkheidsonderzoek, waarbij aan de hand van een OP alle schakels tot de 
eindbegunstigde worden doorgelicht. Wanneer in 1993 de systeemcontroles, 
inclusief van de financiële kanalen, beëindigd zullen zijn, zal de Financiële 
Controle zich voor ieder Fonds een algemeen beeld kunnen vormen van de 
betrouwbaarheid van de nationale systemen en van minstens één regionaal systeem 
per Lid-Staat. Aan de hand van deze gegevens zal de Financiële Controle, in 
samenwerking met de ordonnateurs van de Commissie en de control e-instanties in 
de Lid-Staten, ervoor kunnen zorgen dat de controlebezoeken zich toespitsen op 
de bij de systeemcontrole aan het licht gebrachte onvolkomenheden in het systeem 
en zal zij het onderzoek van de regionale systemen kunnen afronden. Daarbij zal 
bijzondere aandacht worden besteed aan de controles die de ter zake bevoegde 
instantie uitvoert om de door de Lid-Staat ingediende betalingsaanvragen te 
staven. 
In 1992 hebben de bevoegde diensten van de Financiële Controle in totaal 
91 controles ter plaatse uitgevoerd. De controles hadden betrekking op een 
totale uitgave van ongeveer 3.200 miljoen ecu. 
- 73 -
De controlewerkzaamheden zijn in de Lid-Staten aangevuld met seminaries en 
workshops voor nationale ambtenaren die belast zijn met het beheer van en het 
toezicht op de betrokken financiële middelen. In 1992 zijn dergelijke 
studiedagen gehouden in Newcastle (Noord-Ier land) en Kopenhagen. 
De door de verschillende diensten uitgevoerde controles worden eerst op elkaar 
afgestemd. Daarnaast coördineert de Commissie haar controles ook met die van de 
Rekenkamer. 
Volgens de Commissie zijn deze controles ter plaatse zeer nuttig, zowel voor de 
Commissie als voor de Lid-Staten. Zij dragen namelijk ter plaatse bij tot de 
oplossing van een groot aantal problemen, misverstanden of vraagstukken in 
verband met voorschriften en werkwijzen van de Gemeenschap die de activiteiten 
van de Fondsen betreffen. Zij dragen bij tot een beter inzicht in de oogmerken, 
moeilijkheden en beperkingen van iedere partner. Zij leiden na het aanbrengen 
van de nodige verbeteringen tot een doeltreffende uitvoering van het programma, 
omdat de diensten van de Commissie in overleg met de betrokken nationale 
de controles ter plaatse onvolkomenheden en 
Zo nodig wordt de uitbetaling van 
geweigerd of worden uitgekeerde bedragen 
in artikel 169 van het Verdrag bedoelde autoriteiten ingrijpen wanneer bij 
onregelmatigheden ontdekt worden. 
Gemeenschapsmiddelen opgeschort of 
teruggevorderd, of wordt zelfs de 
strafprocedure ingeleid 
- 74 -
HOOFDSTUK III 
BEOORDELING VAN DE TOEPASSING 
VAN DE BEGINSELEN VAN DE HERVORMING, EVALUATIE 
VAN DE COMMUNAUTAIRE BIJSTANDSVERLENING 
EN ROL VAN DE SOCIALE PARTNERS 
1. TOEPASSING VAN DE BEGINSELEN VAN DE HERVORMING 
In de vorige verslagen werd een over het geheel genomen positief beeld geschetst 
van de toepassing van de programmerings-, concentrât ie- en partnerschipsbeginselen, 
al werden ook enkele tekortkomingen gesignaleerd. De controle op de naleving van 
het additionaliteitsbeginsel bleek daarentegen zowel voor de Commissie als voor de 
Lid-Staat een ingewikkelde taak te zijn. 
In 1992 werd geen enkel nieuw feit gemeld dat verandering had kunnen brengen in het 
reeds eerder geformuleerde oordeel over de toepassing van de eerstgenoemde 
beginselen. Daarom is deze paragraaf uitsluitend gewijd aan de activiteiten die de 
Commissie met de actieve medewerking van de Lid-Staten heeft ontplooid om de 
naleving van het additionaliteitsbeginsel te controleren en concreet gestalte te 
geven aan het partnership in het praktijk. 
1.1. Juridische aspecten van het additionaliteitsbeginsel 
De controle op de naleving van het additionaliteitsbeginsel heeft tot doel aan te 
tonen dat de verhoging van de kredieten van de Structuurfondsen wel degelijk heeft 
geleid tot een uitbreiding van de financiële middelen die worden aangewend voor de 
verwezenlijking van de vijf prioritaire doelstellingen die bij de hervorming in 
aanmerking zijn genomen. 
Met betrekking tot de naleving van het additionaliteitsbeginsel zijn er twee 
aspecten die inherent met elkaar verbonden zijn : 
- Het macro-economische aspect, namelijk het feit dat de kredieten van de 
Structuurfondsen bovenop de nationale overheidsuitgaven moeten komen (bezien in 
totaal) : de Commissie controleert of de Lid-Staat zijn uitgaven voor 
structuursteun in de betrokken gebieden niet heeft verlaagd in vergelijking met 
een referentieperiode; 
- Het micro-economische aspect, namelijk het feit dat de kredieten van de 
Structuurfondsen wel degelijk de beoogde begunstigden moeten bereiken : de 
Commissie gaat na of de begrotingsprocedures van de verschillende Lid-Staten borg 
staan voor transparante financiële stromen. 
Voor het eerste aspect zijn de Lid-Staten en de Commissie overeengekomen te zorgen 
voor een follow-up gedurende de hele programmeringsperiode, ook al kan de 
additionaliteitscontrole pas aan het einde van die periode werkelijk worden 
voltooid. Deze follow-up heeft twee fundamentele problemen aan het licht 
gebracht : 
- 75 -
In de eerste plaats is gebleken dat de controlewerkzaamheden alleen dan tot een 
goed einde kunnen worden gebracht als de autoriteiten van de betrokken Lid-Staat 
hun volledige medewerking verlenen aan de diensten van de Commissie. De Commissie 
kan zich namelijk uitsluitend baseren op de gegevens die elke Lid-Staat haar 
verstrekt. In dit opzicht heeft de Commissie slechts met de autoriteiten in 
Italië, het Verenigd Koninkrijk en in mindere mate Frankrijk (bij de communautaire 
bestekken voor de overzeese departementen) problemen ondervonden. 
In de tweede plaats is gebleken dat de formulering van artikel 9 van Verordening 
(EEG) nr. 4253/88 niet helemaal bij de concrete realiteit aansloot, vooral niet ten 
aanzien van sommige onder de doelstellingen 2 tot 5 vallende gebieden, waar de 
vereiste inspanning om (per doelstelling en in voorkomend geval per gebied) alle in 
aanmerking komende uitgaven te inventariseren in geen verhouding zou hebben gestaan 
tot het belang van de hele onderneming. 
Deze dubbele constatering heeft de Commissie ertoe gebracht in tweeërlei opzicht 
een pragmatische houding aan te nemen : 
Om de korte-termijnproblemen op te lossen heeft de Commissie vanaf 1991 bilaterale 
contacten met de Lid-Staten onderhouden om samen te zoeken naar praktische 
oplossingen die een additionaliteitscontrole mogelijk maken. Dank zij deze aanpak 
zijn in 1992 bevredigende resultaten behaald (zie hierna). 
Om op lange termijn de fundamentele problemen te kunnen aanpakken heeft de 
Commissie de Raad in het kader van de herziening van de verordeningen betreffende 
de Structuurfondsen voorgesteld (maart 1993) artikel 9 van Verordening (EEG) nr. 
4253/88 ingrijpend te wijzigen. Deze wijziging heeft tot doel het 
additionaIiteitsbeginsel expliciet te omschrijven en tevens een algemene bepaling 
inzake de controle vast te stellen, doch daarbij de nodige flexibiliteit in te 
voeren om rekening te kunnen houden met de technische en administratieve realiteit 
en de macro-economische situatie in elke Lid-Staat. In het voorstel van de 
Commissie staat bovendien dat de additionaIiteitsproblemen voortaan moeten worden 
besproken vanaf de fase waarin over de CB's wordt onderhandeld. 
Op 20 juli 1993 heeft de Raad Verordening (EEG) nr. 4253/88 op basis van het 
voorstel van de Commissie gewijzigd. Het over de additionaliteit handelende 
artikel 9 in de op 20 juli II. door de Raad goedgekeurde, gewijzigde verordening 
luidt als volgt : 
"Om een reëel economisch effect te waarborgen mogen de kredieten van de 
Structuurfondsen en van het FIOV die in een Lid-Staat voor een in artikel 1 van 
Verordening (EEG) nr. 2052/88 vermelde doelstelling worden aangewend, niet in de 
plaats komen van de structurele uitgaven van de overheid van de Lid-Staat of 
daarmee gelijk te stellen structurele uitgaven van de Lid-Staat voor het gehele 
grondgebied dat voor de betrokken doelstelling in aanmerking komt. 
Daartoe zien de Commissie en de betrokken Lid-Staat er bij het opstellen en de 
uitvoering van de communautaire bestekken op toe dat de Lid-Staat voor het gehele 
betrokken grondgebied de structurele uitgaven van de overheid of daarmee gelijk te 
stellen structurele uitgaven ten minste op hetzelfde peil houdt als tijdens de 
voorgaande programmeringsperiode, daarbij evenwel rekening houdend met de 
macro-economische context waarbinnen de betrokken financieringen plaatsvinden, 
alsmede met bepaalde specifieke economische situaties, te weten privatiseringen, de 
uitzonderlijk hoge structurele uitgaven van de overheid in de vorige 
programmeringsperiode en de nationale conjunctuurontwikkeling. 
- 76 -
De Commissie en de Lid-Staat komen bij het opstellen van de communautaire bestekken 
ook overeen hoe de naleving van het additionaliteitsbeginsel wordt gecontroleerd. 
Om de controle op de naleving van het additionaliteitsbeginsel mogelijk te maken 
verstrekt de Lid-Staat de Commissie bij het indienen van de plannen en regelmatig 
tijdens de uitvoering van de communautaire bestekken passende financiële gegevens. 
1.2. Controle OP de naleving van het additionaliteitsbeginsel 
De in 1992 verrichte controles hadden hoofdzakelijk betrekking op gegevens over de 
begrotingsuitvoering in de periode 1989-1991 (indien mogelijk ook op ramingen voor 
1992). Deze uitvoeringsgegevens werden vergeleken met de overeenkomstige uitgaven 
in 1987 of in 1988 of met de gemiddelden voor deze twee jaren. Het referentiejaar 
is in partnershipsoverleg met de Lid-Staat gekozen om te garanderen dat de gekozen 
periode representatief is. 
Er dient eraan te worden herinerd dat de additionaliteitscontrole wordt verricht in 
het kader van het partnerschip en gebaseerd is op door de betrokken Lid-Staat 
verstrekte gegevens die de diensten van de Commissie niet op hun juistheid kunnen 
toetsen. Dit laatste is voornamelijk te wijten aan het brede terrein dat deze 
gegevens bestrijken, en aan de sterk uiteenlopende aard ervan : in de eerste plaats 
betreft de additionaIiteitscontrole niet alleen de medegefinancierde uitgaven, maar 
alle overheidsuitgaven voor structurele doeleinden die op het in aanmerking komende 
grondgebied zijn gedaan, en in de tweede plaats moet het begrip "overheidsuitgaven" 
in ruime zin worden geïnterpreteerd (met inbegrip van bijvoorbeeld de investeringen 
van semi-overheidsbedrijven). 
De resultaten van de controle kunnen als volgt worden samengevat : 
- Doelstel I ing 1 
De controle voor de regio's van doelstelling 1 levert de minste technische 
problemen op : de in aanmerking komende regio's vallen immers samen met 
administratieve eenheden van de Lid-Staten (niveau NUTS 2), zodat veel minder 
problemen worden ondervonden ten aanzien van de beschikbaarheid van gegevens. Voor 
de Lid-Staten die op de verzoeken van de Commissie zijn ingegaan, kon deze controle 
dan ook overeenkomstig de verordening worden verricht. 
De navolgende tabel geeft een overzicht van de (reële) gemiddelde ontwikkeling van 
de uitgaven voor structurele doeleinden van deze Lid-Staten in vergelijking met de 
referentieperiode. Geen enkele van deze Lid-Staten blijkt zijn eigen 
ontwikkelingsinspanningen te hebben verminderd in vergelijking met de periode vóór 
de hervorming, wat moet worden opgevat als een aanwijzing dat het 
additionaIiteitsbeginsel als neergelegd in artikel 9 van Verordening (EEG) 
nr. 4253/88 is nageleefd. 
- 77 -
Lid-Staat Referentieperiode Periode waarop 
de controle 
betrekking heeft Ontwikkeling van de 
nationale structurele 
uitgaven (gemiddelde 
voor de betrokken jaren) 
Gr ieken land 
Spanje (1) 
Frankr i jk-
Corsica (2) 
Ier land 
Portugal 1988 
1988 
1984-1988 
1988 
1988 1989-1991 
1989-1993 (1) 
1989-1991 
1989-1992 
1989-1991 + 23% 
+ 21% (1) 
+ 142% 
+ 14% 
+ 14% 
Bron : Door de Lid-Staten verstrekte gegevens over de begrotingsuitvoering die door 
de Commissie zijn bewerkt. 
(1) De Spaanse autoriteiten hebben de nodige gegevens in februari 1993 medegedeeld. 
Op een verzoek om aanvullende informatie is tot vandaag van Spanje nog geen 
bevredigend antwoord ontvangen. 
(2) De gekozen referentieperiode komt overeen met de planningsperiode van de 
Lid-Staat (CPER). 
Italië had op 31 december 1992 nog steeds niet de gegevens verstrekt die voor zijn 
regio's van doelstelling 1 nodig zijn. De bevoegde Commissieleden hebben de 
Italiaanse autoriteiten dringend verzocht aan hun verplichtingen te voldoen. 
De Britse autoriteiten hebben tot dusver geen enkele informatie verstrekt wat 
Noord-Ier land betreft. Het streven van de Commissie was er in 1992 hoofdzakelijk op 
gericht van de Britse autoriteiten garanties te verkrijgen ten aanzien van de 
transparantie van de betrokken financiële stromen. Een oplossing in deze zin is in 
1992 bereikt. Nu moet nog het probleem van de indiening van de benodigde gegevens 
bij de Commissie worden opgelost. 
Wat ten slotte de Franse overzeese departementen (DOM) betreft, werden de door de 
Franse autoriteiten verstrekte gegevens niet toereikend geacht om aan te tonen dat 
het additionaIiteitsbeginsel was nageleefd. Momenteel zijn er contacten om de nog 
hangende problemen op te lossen. 
- 78 -
- Overige doelstellingen 
De resultaten van de beoordeling van de additionalite it voor de overige 
doelstellingen waren nogal ongelijk, waarbij er zowel per doelstelling als per 
Lid-Staat verschiIlen waren. 
Wat de verschillen tussen de doelstellingen betreft, dient erop te worden gewezen 
dat het bij de doelstellingen 2 en 5b gaat om nauwkeurig afgebakende geografische 
gebieden en om steun uit ten minste twee Fondsen, terwijl de doelstellingen 3 en 4 
een horizontaal karakter dragen en er voor deze doelstellingen slechts op één Fonds 
(ESF) een beroep wordt gedaan. 
Bij de doelstellingen 3 en 4 heeft de beoordeling van de additionaliteit grote 
problemen opgeleverd. De belangrijkste oorzaak daarvan betrof de bepaling van de 
in aanmerking komende uitgaven, aangezien deze twee doelstellingen zoals gezegd 
geen regionaal karakter dragen en de beoordeling op nationaal niveau moet worden 
uitgevoerd. Uit contacten met de Lid-Staten is gebleken dat het daarbij om een 
groot aantal betalingsinstanties gaat aangezien de verantwoordelijkheid voor het 
arbeidsmarktbeleid in veel gevallen is gedelegeerd aan lagere bestuursniveaus of 
aan speciale instellingen. Dit geldt met name voor de opleiding. 
Er is overwogen om voor elk van beide doelstellingen een afzonderlijke beoordeling 
uit te voeren, maar wegens de statistische problemen is besloten tot een 
beoordeling voor beide doelstellingen samen. 
De enige volledige beoordeling die tot dusver is uitgevoerd, heeft betrekking op 
België. Hoewel deze beoordeling een succes was en positieve resultaten heeft 
opgeleverd, is erdoor aangetoond welke grote problemen zich in dit verband 
voordoen. Daarom heeft de Commissie een meer kwalitatieve benadering voorgesteld 
waarbij gegevens worden verzameld van een representatieve steekproef uit de 
grootste betalingsinstanties in elke Lid-Staat. Deze benadering zal in 1993 ten 
uitvoer worden gelegd. 
Een van de belangrijkste oorzaken van de problemen bij de doelstellingen 2 en 5b is 
dat de voor bijstand in aanmerking komende gebieden vaak erg klein zijn en niet 
samenvallen met "statistische" eenheden in de Lid-Staten. Bovendien kunnen in veel 
gevallen binnen een zelfde regio zowel gebieden van de ene als gebieden van de 
andere doelstelling voorkomen, wat het voor de nationale autoriteiten moeilijk 
maakt om voor de doelstellingen 2 en 5b afzonderlijke gegevens te verstrekken. 
Om deze redenen moest in veel gevallen voorlopig met gedeeltelijke gegevens 
genoegen worden genomen en in ruimere mate van kwalitatieve informatie worden 
uitgegaan. In andere gevallen werd de beoordeling gebaseerd op een gekozen 
significante steekproef (b.v. in Spanje, waar de controle werd toegespitst op de 
drie gebieden waar van een grotere betrokkenheid van de Structuurfondsen sprake was 
- maar de Spaanse autoriteiten hebben nog niet de nodige gegevens verstrekt - of op 
vergelijkbare gegevens (b.v. in Frankrijk, waar gebruik werd gemaakt van het 
nationale programmeringssysteem CPER). De Commissie is zich er niettemin van 
bewust dat dergelijke vereenvoudigingen de betekenis van de hele operatie beperken. 
Met name is het niet altijd mogelijk gebleken aan te tonen dat de structurele 
inspanningen op de in aanmerking komende gebieden werden geconcentreerd. 
Een andere belangrijke moeilijkheid waar door de Lid-Staten op werd gewezen, houdt 
ermee verband dat de benadering op de doelstellingen is gebaseerd in plaats van op 
de Fondsen. De Lid-Staten voerden vaak aan dat de relevante gegevens, voor zover 
beschikbaar, door de vakministeries werden verwerkt en dat elk ministerie zijn 
eigen boekhoud- en programmeringssystemen had. De Commissie heeft er daarom, zij 
het met tegenzin, mee ingestemd dat werd gekozen voor een benadering per Fonds waar 
zulks noodzakelijk was, wat het geval was in België, Denemarken, Frankrijk en 
Neder land. 
- 79 -
Zo wordt in Denemarken voor de doelstellingen 2 en 5b een beoordeling in een 
vereenvoudigde vorm uitgevoerd voor de Fondsen veeleer dan voor de doelstellingen. 
In België is de beoordeling voor doelstelling 2 in dit stadium beperkt gebleven tot 
de in EFRO-verband in aanmerking komende uitgaven en is de steun op ESF-terrein 
meegenomen bij de beoordeling voor de doelstellingen 3 en 4. Voor doelstelling 5b 
zijn slechts beperkte gegevens beschikbaar aangezien sommige van de betrokken 
programma's laat op gang zijn gekomen en het volledige effect ervan nu pas merkbaar 
wordt. 
In Frankrijk moesten afzonderlijke beoordelingen worden uitgevoerd voor de in 
aanmerking komende uitgaven van het EFRO/EOGFL-type en voor die van het ESF-type. 
De beoordeling voor het eerstgenoemde type bleef beperkt tot de uitgaven in 
samenhang met de "Contrats de Plan Etat Région", terwijl de uitsplitsing van deze 
uitgaven tussen in aanmerking en niet in aanmerking komende gebieden en volgens de 
doelstellingen slechts kon worden geraamd op basis van bevolkingscijfers. Wat de 
uitgaven van het ESF-type betreft, werd een proefstud ie ondernomen voor de regio 
die het meest van de Structuurfondsen profiteert. Het is de bedoeling deze studie 
in 1993 tot de overige regio's uit te breiden. 
Voor Nederland betreffen de tot dusver voor doelstelling 2 verstrekte gegevens 
slechts een deel van de EFRO-component en de contacten om volledige gegevens voor 
het ESF te verkrijgen worden voortgezet. Wat doelstelling 5b betreft, moet in 
sterkere mate op kwalitatieve informatie worden vertrouwd aangezien het in verband 
met de structuur van de nationale begroting niet gemakkelijk is om de in aanmerking 
komende uitgaven in de 5b-gebieden aan te wijzen. 
Wat Luxemburg en Duitsland betreft, hebben zich bij de beoordeling van de 
additionaIiteit geen verdere ontwikkelingen voorgedaan. Voor Luxemburg is dit 
grotendeels het gevolg van een vertraagde uitvoering van het CB. Verwacht wordt 
dat Duitsland in 1993 de bestaande cijfers voor doelstelling 2 zal bijwerken en ook 
gegevens zal verstrekken voor doelstelling 5, waarbij enige vooruitgang is geboekt 
met betrekking tot het bepalen van de problemen. 
Ondanks de bovenvermelde problemen van uiteenlopende aard (waarvoor de Commissie 
hoopt op oplossingen in het kader van de nieuwe verordeningen) is ten aanzien van 
de beoordeling van de additionaIiteit voor deze doelstellingen een belangrijke 
verbetering bereikt in 1992, behalve voor Italië en het Verenigd Koninkrijk, waar 
de situatie voor deze doelstellingen te vergelijken is met die voor doelstelling 1 
en tot op zekere hoogte ook voor Spanje (van welk land de autoriteiten nog niet de 
door de Commissie en de nationale overheid in gezamenlijk overleg bepaalde gegevens 
hebben medegedeeld). De beschikbare gegevens, die weliswaar vaak slechts partieel 
zijn, geven aan dat in alle andere Lid-Staten het additionaIiteitsbeginsel voor 
deze doelstellingen wordt nageleefd. De navolgende indicatieve tabel bevat een 
overzicht op basis van informatie die begin 1993 is ontvangen nadat daar in 1992 
met de Lid-Staten technische vergaderingen over waren gehouden. 
- 80 -
Land Doelstelling Betrokken Referentie­
fondsen periode BeoordeeI de Ontw i kkeIi ng 
per iode van de 
structuuruitgaven 
België 2 
3 & 4 EFR0-E0GFL 1988-89 
ESF 1988 1990-90 
1990-91 12% 
3% 
Denemarken 2 EFRO 
2 + 3 & 4 ESF 1988 
1988 1990-92 
1990-92 90% 
20% 
Duitsland 2 
3 & 4 al ie 
ESF 1988 
1989 1990-92 
1990-93 + 196% 
+ 100% 
Frankrijk 2 
5b EFRO-EOGFL 1987-88 (1) 
EFRO-EOGFL 1987-88 (1) 1989-93 (2) +70% 
1989-93 (2) + 45% 
Bron : Door de Lid-Staten verstrekte gegevens over de begrotingsuitvoering, die 
door de Commissie zijn bewerkt 
(1) in sommige gevallen 1984-1988 
(2) de gegevens worden nog verder bestudeerd 
1.3. Het partnership in praktijk 
In de vorige verslagen is reeds uitvoerig ingegaan op de partnershipsrelaties en op 
de rol die de toezichtcomités in de uitvoering van de communautaire acties spelen. 
Over het geheel genomen is sinds 1989, en met name in 1992, sprake van een 
voortdurende intensivering van de betrekkingen tussen de Commissie, de Lid-Staten 
en de lagere overheden op diverse niveaus. 
Zo heeft de uitvoering van het Spaanse CB voor doelstelling 1 bijvoorbeeld een 
nauwe samenwerking tussen de verschillende overheidsinstanties noodzakelijk 
gemaakt, bij de programmering zowel als in de vergaderingen in het kader van het 
toezicht; in Spanje betekende dit echt een bestuurlijke innovatie. Met de 
plaatselijke overheden en de economische en sociale partners zijn de banden echter 
minder nauw. 
Ook in de Italiaanse gebieden van doelstelling 2 hebben de toezichtcomités een 
belangrijke rol gespeeld. In sommige regio's worden de plaatselijke overheden 
(provincies, "communita rurali", gemeenten) regelmatig bij de vergaderingen 
betrokken en in bepaalde gevallen geldt dit ook voor de sociale partners. 
- 81 -
Wat het ESF betreft, geeft het partnerschip op het gebied van opleiding en 
werkgelegenheid een verschillend beeld te zien al naar de doelstelling. 
Bij de bestrijding van langdurige werkloosheid en de inschakeling van jongeren in 
het arbeidsproces (doelstellingen 3 en 4) werden de plaatselijke en regionale 
overheden over het algemeen in sterkere mate betrokken bij de acties die in het 
kader van deze twee doelstellingen worden gefinancierd. In Nederland is in 1992 
trouwens een belangrijke stap vooruit gezet wat het partnerschip betreft, aangezien 
de sociale partners voortaan gegarandeerd zitting hebben in de toezichtcomités. In 
het Verenigd Koninkrijk moet de deelname door vertegenwoordigers van de werkgevers 
en van de plaatselijke en regionale overheden daarentegen nog worden uitgebreid 
(wat het mogelijk zou maken in sterkere mate rekening te houden met de plaatselijke 
arbeidsmarktsituatie). Italië heeft bij de vaststelling van de nieuwe CB's voor 
1993 eveneens het voornemen te kennen gegeven de sociale partners meer bij een en 
ander te betrekken. 
Wat de doelstellingen op het gebied van regionale ontwikkeling (doelstellingen 1, 2 
en 5b) betreft, zou in veel gevallen de deelneming door vertegenwoordigers van de 
plaatselijke overheden belangrijker kunnen zijn (met name in Frankrijk). In de 
regio's met een ontwikkelingsachterstand functioneert het partnership echter 
doorgaans goed. 
Voor het toezicht op de programma's in het kader van doelstelling 5b zijn alle 
toezichtcomités opgericht en hebben zij in 1992 elk ten minste tweemaal vergaderd. 
In deze vergaderingen werd vooral aandacht besteed aan de stand van de uitvoering. 
In sommige gevallen besloten de toezichtcomités om binnen de subprogramma's 
middelen te verschuiven met het oog op een volledige uitvoering tegen eind 1993. 
In andere gevallen kozen de toezichtcomités voor nieuwe benaderingen die de 
uitvoering moesten vergemakkelijken en bevorderen. In samenwerking met de 
toezichtcomités werd een jaarlijks verslag over het toezicht opgesteld dat in juli 
1992 bij de Commissie is ingediend. Dit verslag bevatte informatie over de 
financiële en materiële uitvoering op het niveau van de acties. 
Voor de in de eerste programmeringsfase vastgestelde operationele programma's 
hebben de meeste toezichtcomités, om de mate van tenuitvoerlegging van de bijstand 
te meten, fysieke indicatoren uitgewerkt, die met wisselend succes zijn toegepast. 
In de meeste gevallen is men erin geslaagd om aan de hand van deze indicatoren 
regelmatig een stand van zaken op te maken en door bijsturing tot een beter op de 
concrete realiteit gerichte aanpak te komen, zonder evenwel opnieuw zijn toevlucht 
te nemen tot een "projectgewijze" benadering. 
Toch heeft de Commissie het nodig geacht deze indicatoren in de aan de 
programmering voorafgaande fasen te verbeteren, om zodoende in de toekomst een 
beter beeld te krijgen van de verschillende etappes van de maatregelen waartoe is 
besloten, zelfs op een globaal niveau. 
In artikel 8, lid 3, van de gewijzigde Verordening (EEG) nr. 4253/88 is dan ook 
bepaald dat in de communautaire bestekken moeten worden vermeld "de prioritaire 
krachtlijnen ..., hun specifieke doelstellingen, gekwantificeerd indien de aard 
ervan zich daartoe leent, ...". De in dit verband uit te werken indicatoren zijn 
dr ievoudig : 
- inventariseringsindicatoren : indicatoren om de bestaande materiële situatie qua 
basisinfrastructuur te meten, 
- 82 -
- resultaatsindicatoren (output) : indicatoren om de kwaliteit te meten van datgene 
wat de infrastructuur oplevert, 
- investeringsindicatoren (input) : indicatoren om de investeringsinspanning te 
meten. 
2. Evaluatie van de communautaire bijstandsverlening 
De evaluatie, die ervoor moet zorgen dat de communautaire steunverlening 
doorzichtig en doeltreffend is, blijft een essentieel onderdeel van de regeling die 
voor de structurele bijstandsverlening van de Gemeenschap in de Lid-Staten is 
ingesteld. In 1992 zijn naast evaluaties op macro-economisch niveau vooral 
evaluaties van de vormen van bijstandsverlening en zogenoemde thematische 
évaluât ies verr icht. 
De fundamentele conclusie uit al deze werkzaamheden is dat de steun die de 
Gemeenschap via de in de CB's aangegeven prioriteiten aan de Lid-Staten verleent, 
een reëel effect op de economie van de betrokken landen heeft dat eenvoudig te 
constateren valt, maar waarvan de kwantificering ingewikkeld is. Nauwkeuriger 
geformuleerd, blijkt uit de kwantificering van dit effect in de regio's die onder 
doelstelling 1 vallen - welke kwantificering daar gemakkelijker is dank zij de 
omvang van de bijstandsverlening en de beschikbare schattingsmodelIen - dat de 
communautaire steun een aanmerkelijke bijdrage levert aan de ondersteuning van 
groei en werkgelegenheid in deze regio's en bijgevolg aan hun vermogen om hun 
achterstand ten opzichte van de rest van de Gemeenschap in te lopen. 
Alvorens een overzicht te geven van de resultaten van deze werkzaamheden per 
priorita ire.doelstel I ing van de hervorming, dient te worden gewezen op de 
aanzienlijke inspanningen die sommige Lid-Staten zich op eigen initiatief voor de 
evaluatie getroosten. Er is namelijk sprake van een algemene bewustwording van het 
belang en de rol van de evaluatie bij het beheer en de planning van de 
bijstandsverlening, die gepaard gaat met steeds frequentere activiteiten op dit 
gebied, al verschilt de structuur voor en de aanpak van de evaluatie van land tot 
land. In het licht van de vele diverse werkzaamheden die daarvan het gevolg zijn, 
heeft de Commissie met de Lid-Staten een technische evaluatiegroep opgericht om het 
partnership te verbeteren en de samenhang van het communautaire en het nationale of 
regionale évaluâtiebeleid te bevorderen. Sinds 1992 komt deze groep periodiek 
bi jeen. 
Voorts heeft de Commissie met het oog op de ontwikkeling van haar eigen 
evaluatiecapaciteit en van die van de Lid-Staten het proefprogramma MEANS (Méthodes 
d'Evaluation des Actions de Nature Structurelle - Methoden voor de Evaluatie van 
Acties van Structurele Aard) gelanceerd. Met dit programma wordt beoogd de voor de 
evaluatie van het structuurbeleid gebruikte methoden beter aan te passen aan de 
eisen die de nieuwe communautaire vormen van bijstandsverlening stellen. De 
Commissie hoopt er zo concreet toe bij te dragen dat alle partners in alle Lid-
Staten de evaluatiemethoden accepteren, begrijpen en kunnen toepassen. 
- 83 -
2.1. Bijstandsverlening in het kader van doelstelling 1 
2.1.1. Effect van de bijstandsverlening 
De concentratie van de middelen van de Structuurfondsen op de regio's van 
doelstelling 1 heeft tot gevolg dat de in de CB's voor deze regio's vermelde 
uitgaven, uitgedrukt als percentage van het BBP, een belangrijke factor vormen. 
Het is derhalve gerechtvaardigd een duidelijk effect op de ontwikkeling van de 
meest kenmerkende macro-economische grootheden te verwachten. Omdat de 
ontwikkeling van deze grootheden sterk wordt beïnvloed door de veranderingen in de 
internationale economische conjunctuur, werd een nieuwe beoordeling van de 
macro-economische betekenis van de Structuurfondsen in de onder doelstelling 1 
vallende regio's noodzakelijk geacht. 
Om het macro-economische effect van de communautaire subsidies en van de CB's te 
kunnen beoordelen is een analyse uitgevoerd op basis van geharmoniseerde Eurostat-
bronnen. Het betreft een opzet waarbij gebruik wordt gemaakt van een input-output-
benadering met een nieuwe methode voor de actualisering van de intersectorale 
relaties van 1985 tot nu. Geschat wordt welk effect de door de Gemeenschap 
gesteunde maatregelen hebben op belangrijke macro-economische variabelen, en met 
name op de investeringen in vaste activa, de werkgelegenheid, de invoer en de 
groei. Deze aanpak is gedurende een aantal jaren verder uitgewerkt en verfijnd en 
de hierna vermelde resultaten zijn gebaseerd op de meest recente versie ervan, 
waarin er rekening mee wordt gehouden dat sinds de start van de CB's in 1989 de 
economische prestaties in de Gemeenschap, en vooral in de regio's van doelstelling 
1, achterblijven bij de prognoses. (De cijfers voor 1993 zijn gebaseerd op de meest 
recente officiële prognoses, die zeker nog naar beneden zullen worden bijgesteld). 
Gedurende de hele periode 1989-1993 waren de CB's van grote betekenis voor de 
investeringen, en de communautaire subsidies hebben een belangrijke rol gespeeld in 
de maatregelen waardoor de voor de ontwikkeling van de betrokken regio's benodigde 
infrastructuur kon worden gerealiseerd. Gedurende deze hele periode zijn de 
communautaire subsidies steeds belangrijker geworden, niet alleen voor de regio's 
van doelstelling 1 als geheel, maar ook voor elk van deze regio's afzonderlijk. 
Dit was voor een belangrijk deel het directe gevolg van het feit dat de verhouding 
investeringen/BBP gedurende deze periode meestal terugliep. Het aandeel van de met 
communautaire subsidies verband houdende bruto-investeringen in vaste activa (BIVA) 
was het grootst in Griekenland en Portugal en het kleinst in Italië en Spanje. De 
onderstaande tabel geeft een overzicht van de met de communautaire subsidies en het 
communautaire bestek verbonden bruto-investeringen in vaste activa aan het begin en 
aan het einde van de periode. (In verband met de bijzondere kenmerken van de 
Franse gebieden van doelstelling 1 kon Frankrijk niet in deze analyse worden 
meegenomen). 
- 84 -
Met de communautaire Met het CB (*) 
steun samenhangend % samenhangend % 
van de BIVA van de BIVA 
1989 1993 1989 1993 
Portugal 7,7 9,9 20,6 27,7 
Griekenland 9,7 11,9 20,1 24,6 
Ierland 7,5 8,8 17,0 20,8 
Spanje (doelstelling 1) 2,9 4,1 5,8 8,0 
Italië (doelstelling 1) 2,1 3,1 4,8 6,8 
Verenigd Koninkrijk 4,7 5,2 11,8 13,8 
(doelstel I ing 1 ) 
Regio's van 3,9 5,2 8,6 11,7 
doelstel I ing 1 
(*) Inclusief de uitgaven van de particuliere sector die in het geraamde 
financieringsplan voor het CB zijn opgenomen. 
Deze bijdragen aan de uitbreiding van de kapitaal voorraad zijn belangrijk genoeg om 
structurele veranderingen in de regio's van doelstel I ing 1 mogelijk te maken 
waardoor deze regio's beter in staat zouden moeten zijn om een duurzame groei te 
bereiken. In deze analyse wordt de aandacht weliswaar geconcentreerd op het effect 
van de CB's op de vraagzijde, maar hoogst waarschijnlijk zullen deze investeringen 
in de produktiecapaciteit een verstrekkende invloed uitoefenen op het potentieel 
van de regio's voor groei in de toekomst. 
Gezien het effect van de communautaire bijstand op de bruto-investeringen in vaste 
activa, is het niet verbazend dat ook de invloed op de groei van de produktie 
aanzienlijk is. De resultaten van de input-output-analyse kunnen op twee 
verschillende manieren worden weergegeven. Ofwel wordt aangegeven welk effect een 
plotselinge stopzetting van de communautaire steun in een bepaald jaar zou hebben 
op de ontwikkeling, ofwel wordt geschat welke bijdrage de communautaire steun heeft 
geleverd aan de geconstateerde gemiddelde jaarlijkse groei in de periode 1989-1993. 
Wat de eerste manier betreft, kan worden gesteld dat een plotselinge afschaffing 
van het CB zou leiden tot een daling van de groei in het betrokken jaar met een 
percentage dat varieert van 2,5 tot 3, afhankelijk van het jaar. De betekenis van 
de communautaire subsidies is bijna de helft hiervan : afschaffing ervan in een 
bepaald jaar zou leiden tot een daling van de groei in dat jaar met 1,2 à 1,4%, 
afhankelijk van het jaar. 
De communautaire subsidies hebben een uiteenlopend effect op het groeitempo in de 
verschillende regio's gehad. Het grootste effect in de bovenbedoelde zin trad op 
in Portugal. Als in dit land de subsidies in een bepaald jaar achterwege zouden 
zijn gebleven, zou de groei in dat jaar gemiddeld 3,2 procentpunten lager zijn 
uitgevallen. Het op deze wijze berekende effect was ook aanzienlijk in Griekenland 
(2,4 procentpunten) en in Ierland (1,6 procentpunten). Voor Spanje en Noord-
Ier land bedraagt het verschil ca. 1 procentpunt, en voor Zuid—Italië ongeveer 
0,7 procentpunt. 
- 85 -
De tweede manier, waarbij het om het gemiddelde jaarlijkse effect over de periode 
1989-1993 gaat, brengt aan het licht dat de communautaire subsidies in de loop van 
de tijd belangrijker werden voor het groeitempo. De mate waarin zij dit waren, was 
in het begin van de periode het kleinst en in de laatste twee jaren het grootst. 
Dit komt doordat de werkelijke groei in de meeste landen minder werd, zodat de 
relatieve invloed van de communautaire subsidies toenam. 
Het verschil tussen de geschatte en de werkelijke groei, dat de toenemende 
betekenis van de communautaire subsidies in de loop van de periode 1989-1993 
verklaart, is voor elk betrokken land duidelijk aangegeven in de onderstaande 
tabel. 
Gemiddelde Werkelijke Geschatte jaarlijkse 
jaarlijkse groei gemiddelde Jaarlijkse invloed van de 
groei Structuurfondsen 
1989-1993 1989-1993 
geschat in 1989 
(1) (2) (3) 
Griekenland 2,5 1,6 0,5 
Spanje 4,6 1,5 0,2 
Ierland 3,9 4,6 0,3 
Italië 3,0 1,5 0,1 
Portugal 4,6 2,6 0,7 
Bron : (1) en (2) : diensten van de Commissie 
(3) : "The economie impact of the CSF 89-93" (Jörg Beutel, Konstanz, 
Duitsland, april 1993). De cijfers voor Spanje en Italië hebben 
betrekking op de regio's van doelstelling 1 in deze twee landen. 
Uit het bovenstaande blijkt duidelijk dat de communautaire bijstand in de betrokken 
periode een belangrijke rol heeft gespeeld in het op peil houden van de totale 
vraag in de regio's van doelstelling 1. Gezien de invoerbehoeften van deze 
regio's, valt echter te verwachten dat een deel van deze vraag weglekt. Voor alle 
regio's lekt in feite circa 20% van de totale waarde van de subsidies weg. Dit 
varieert van ongeveer 50% voor Noord-Ier land tot ongeveer 15% voor Zuid-Italië en 
Spanje. In alle gevallen lekt er meer weg naar andere EG-landen dan naar derde 
landen, en wel gemiddeld circa 30% meer. 
Ook op de werkgelegenheid hadden de communautaire subsidies een positief effect, 
het meest in Portugal, Griekenland en Ierland. Het percentage van de werkzame 
beroepsbevolking van wie de arbeidsplaatsen dank zij deze financiële middelen 
werden geschapen of ondersteund, varieerde van meer dan 3 in Portugal tot circa 2 
in Griekenland en Ierland en circa 1 in de overige regio's. De communautaire 
bestekken versterkten dit effect, en wel tot meer dan het dubbele voor de meeste 
regio's. Verwacht wordt dan ook dat er in 1993 circa 800.000 met de uitvoering van 
de CB's verbonden arbeidsplaatsen zullen zijn, dit is 3,7% van de totale 
werkgelegenheid. In deze cijfers is geen rekening gehouden met de opleidingsacten 
in de steun voor de werkgelegenheid die in de gebieden van doelstelling 1 aan vele 
personen ten goede komen. 
- 86 -
Bij wijze van conclusie kan worden gesteld dat het belang van de CB's voor de 
regio's van doelstelling 1 niet moet worden onderschat. In de periode 1989-1993 is 
de communautaire steun van essentieel belang geweest om in Portugal, Spanje en 
Ierland een snellere groei dan het communautaire gemiddelde mogelijk te maken, 
zodat de ontwikkelingsachterstand kleiner werd, en heeft deze steun Noord-Ier land, 
de Mezzogiorno en Griekenland geholpen om geen grotere achterstand op te lopen ten 
opzichte van de rest van Europa. Dank zij de verleende communautaire subsidies is 
de Ierse economie gemiddeld tweemaal zo snel gegroeid als de economie van de 
Gemeenschap als geheel. 
Het spreekt vanzelf dat de hierboven beschreven effecten rechtstreeks verband 
houden met de operationele en financiële bepalingen van de in de CB's opgenomen 
vormen van bijstandsverlening en met de feitelijke uitvoering van de beoogde 
projecten. Het van een actie verwachte effect kan zich immers slechts werkelijk 
voordoen als de beschikbaar gestelde middelen ook echt zijn besteed en als de 
geplande projecten wel degelijk zijn uitgevoerd. 
Daarom heeft de Commissie in 1992 veel belang gehecht aan de evaluatie van en het 
toezicht op de verschillende vormen van bijstandsverlening. Zo is voor ongeveer 60 
operationele programma's en andere vormen van bijstandsverlening die betrekking 
hebben op zeer uiteenlopende bedrijfstakken en infrastructuurcategorieën, de 
evaluatie tijdens de uitvoering reeds voltooid of aan de gang. 
Met deze studies werd een drieledig doel nagestreefd : in de eerste plaats de 
doelstellingen van het programma analyseren om de interne samenhang van het 
programma en zijn samenhang met de externe omstandigheden te kunnen beoordelen, in 
de tweede plaats het sociaaI-economische effect van het programma op de gesteunde 
regio's schatten en ten slotte het materiële uitvoeringsniveau van het programma 
ter plaatse constateren aan de hand van relevante indicatoren. 
Het eerste doel is grotendeels bereikt en de resultaten op het gebied van de 
samenhang en de synergie tussen de verschillende maatregelen van de OP's zijn 
positief. De tweede opdracht was echter moeilijker doordat er allerlei effecten 
optreden die niet goed te meten zijn, en doordat de nodige gegevens ontbraken of 
van geringe kwaliteit waren. Van de potentiële effecten van de programma's kon in 
een beperkt aantal gevallen bijvoorbeeld wel het aantal geschapen of in stand 
gehouden arbeidsplaatsen worden gemeten. 
Bij de OP's betreffende vervoersinfrastructuur was het daarentegen mogelijk de 
maatschappelijke rentabiliteit te beoordelen met behulp van klassieke 
kosten-baten-technieken. Voor het NPCB "AUTOVIAS" in Spanje zijn bijvoorbeeld 
rentabiIiteitscijfers berekend, die bleken te variëren van 21,44% voor het meest 
rendabele wegvak tot 7,41% voor het minst rendabele. Deze rentabiIiteitscijfers 
zijn aan het stijgen ten opzichte van eerdere schattingen, vooral doordat er op het 
bestaande wegennet meer verkeer en meer ongelukken zijn dan was verwacht. 
Wat de materiële uitvoering betreft, beginnen er in het veld belangrijke resultaten 
zichtbaar te worden. Zo heeft het GMP voor Midden-Griekenland het volgende 
opgeleverd : op 5.400 ha is overgeschakeld op een nieuw landbouwprodukt en meer dan 
een miljoen dieren was betrokken bij maatregelen voor genetische verbetering, 2.184 
ha is bebost en 6.263 ha bos is tegen brand beschermd, er is steun verleend aan 
meer dan 1.000 kleine bedrijven en er zijn 7 onderzoekcentra opgericht of 
verbeterd, er werden 558 toeristische voorzieningen tot stand gebracht of verbeterd 
en er werden 17 hotels of kampeerterreinen gebouwd, aangelegd of verbeterd, er zijn 
586 km wegennet, 293 km waterleidingnet en 99 km riolering aangelegd of verbeterd 
en er werden bijna 30.000 personen opgeleid en 600 cursussen gegeven. 
- 87 -
De genoemde cijfers zijn slechts een selectie van de belangrijkste resultaten die 
bij een van de GMP's zijn bereikt. Zij geven een idee van de omvang van de 
concrete effecten van deze programma's, waarvan er in totaal 29 zijn. 
2.1.2. Thematische evaluaties 
De thematische evaluaties betreffen niet alleen het effect van de communautaire 
bijstandsverlening in sommige sleutelsectoren van de economie van de Lid-Staten, 
maar zijn ook sterk gericht op de prospectieve en strategische aspecten, zodat zij 
het mogelijk maken een koers voor de toekomst aan te geven wat de prioriteiten bij 
de investeringsopties in deze sectoren betreft. 
In deze overgangsperiode tussen de eerste en de tweede programmeringsoperatie na de 
hervorming heeft de Commissie een aantal thematische evaluaties gelanceerd om meer 
duidelijkheid te verschaffen voor de keuzen bij haar komende bijstandsmaatregelen. 
Deze evaluaties worden in het navolgende uitvoeriger besproken. 
De eerste ervan betreft de menselijke hulpbronnen in de zeven landen die onder 
doelstelling 1 vallen. Bij de volgende twee gaat het om onderzoek en ontwikkeling 
en om vervoer en telecommunicatie, in beide gevallen voor Griekenland, Ierland en 
Portugal. Ten slotte is voor Italië nog een aantal werkzaamheden verricht op het 
gebied van onderzoek en ontwikkeling, water en milieu, industrie en 
dienstverlening, en energie. 
- Evaluatie van de structurele bijstandsverlening van de Gemeenschap inzake 
menselijke hulpbronnen in de regio's van doelstelling 1 
Een goed functionerend onderwijs- en opleidingsapparaat is een van de belangrijkste 
elementen van de concurrentiekracht van de regio's. In de periode 1989-1993 zijn 
hiervoor door de Gemeenschap zeer omvangrijke financiële middelen beschikbaar 
gesteld : per saldo zal over die periode in totaal meer dan 10 miljard ecu aan de 
ontwikkeling van het menselijk potentieel worden besteed; de Gemeenschap helpt voor 
een groot deel het beroepsopIe idingsbeleid in de regio's van doelstelling 1 
financieren, vooral in Griekenland, Portugal en Ierland. 
In 1992 heeft de Commissie een studie laten uitvoeren om de invloed te evalueren 
die de Structuurfondsen in de periode 1989-1993 hebben gehad op de ontwikkeling van 
de menselijke hulpbronnen in de regio's van doelstelling 1. 
Behalve aan een inventarisatie van de sterke en de zwakke punten van de onderwijs-
en opleidingssystemen in deze regio's en aan een analyse van de (kwantitatieve en 
kwalitatieve) veranderingen die met steun van de Gemeenschap tot stand zijn 
gebracht, is in deze studie ook aandacht besteed aan demografische en 
werkgelegenheidsprognoses betreffende de regio's van doelstelling 1 voor de periode 
1994-1999 en aan een aantal transnationale analyses van horizontale aspecten die 
van belang worden geacht voor de ontwikkeling van de onderwijs- en 
opleidingssystemen in deze regio's. 
Ten behoeve van deze studie heeft men een aantal kwantitatieve en kwalitatieve 
indicatoren moeten uitwerken die zijn gehanteerd voor alle regio's waarop de studie 
betrekking had. 
- 88 -
Uit de studie is gebleken dat de betrokken regio's tussen 60 en 70% van de in de 
CB's voor de ontwikkeling van het menselijk potentieel uitgetrokken financiële 
middelen hebben besteed aan continue scholing van werklozen en werkenden. Wat meer 
in het bijzonder de opleiding van langdurig werklozen betreft, dient erop te worden 
gewezen dat de inspanning die op dit vlak is geleverd moeilijk te kwantificeren 
valt, en gerelateerd aan de totale inspanning voor de opleiding van werklozen vrij 
beperkt I i jkt. 
In de studie wordt beklemtoond dat uit een oogpunt van economische ontwikkeling in 
toenemende mate belang wordt gehecht aan de continue scholing van de werkenden, 
maar wordt ook nadrukkelijk gewezen op de gebrekkige opleidingsstructuur (wat 
bijvoorbeeld het aantal opleiders en hun deskundigheid betreft) in vele regio's. 
Hun invloed op de andere onderdelen van de onderwijs- en opleidingssystemen 
(onderwijs met schoolplicht, middelbaar onderwijs na afloop van de schoolplicht en 
hoger onderwijs) was daarentegen geringer behalve in Portugal, Ierland en 
Griekenland : in deze drie landen was de bijdrage van de Structuurfondsen wel 
aanzienlijk, vooral wat het technische en beroepsonderwijs na de schoolplicht 
betreft. In Ierland en Griekenland heeft bijvoorbeeld ongeveer 30% van alle 
leerlingen in het middelbare onderwijs na de schoolplicht geprofiteerd van acties 
die door de Structuurfondsen zijn gefinancierd. 
Bij de analyses om de actieterreinen voor de toekomst af te bakenen is gebleken dat 
de regio's van doelstelling 1 op onderwijs- en opleidingsgebied doorgaans met 
dezelfde problemen te kampen hebben : 
- in het onderwijs met schoolplicht zijn er hoge percentages leerlingen die afhaken 
of zakken, 
- in het middelbare onderwijs na de schoolplicht is de participatie lager en zijn 
de percentages afhakende of gezakte leerlingen hoger dan het communautaire 
gem i ddeI de, 
- in het hoger onderwijs is de participatie lager dan het communautaire gemiddelde 
(behalve in Noord-Ier land en Griekenland), 
- de werkgevers spelen slechts een zeer beperkte rol in de stimulering en de 
financiering van voortdurende scholing. 
De studie wijst ook uit dat de uitgaven per leerling/student vaak veel lager zijn 
dan het EG-gemiddelde en dat de kwaliteit van de infrastructuur voor verbetering 
vatbaar is. De verhouding tussen het aantal leerlingen/studenten en het aantal 
leraren/docenten ligt daarentegen vrij dicht bij het communautaire gemiddelde. 
De studie heeft ook de aandacht gevestigd op punten die van belang zijn voor de 
ontwikkeling van het menselijke potentieel in deze regio's : 
- de onderwijs- en opleidingssystemen dienen te worden verbeterd; 
- er moeten begeleidende maatregelen worden genomen om de analyse en follow-up van 
de opleidingsbehoeften te verbeteren en de opleidingsactiviteiten beter af te 
stemmen op de werkelijke behoeften op de arbeidsmarkt; 
- bijzondere aandacht dient te worden besteed aan de onderwijsmethoden, aan de 
inhoud van de opleidingen en aan de vorming van de onderwijsgevenden. 
* Deze evaluatie levert belangrijke gegevens op voor de voorbereiding van de plannen 
en CB's van de volgende generatie. Zij moet de nationale overheden en de 
Gemeenschap helpen om de bijstandsverlening op het gebied van opleiding en 
werkgelegenheid in de toekomst beter te oriënteren en zonodig bij te sturen. 
- 89 -
Bij deze evaluatie wordt vooral de nadruk gelegd op de noodzaak voor de regio's van 
doelstelling 1 om nog meer financiële middelen te besteden aan de verbetering van 
hun onderwijs- en opleidingsapparaat en instrumenten te ontwikkelen om een coherent 
beleid op het vlak van de menselijke hulpbronnen op te zetten, te programmeren, ten 
uitvoer te leggen en te evalueren. 
- Evaluatie van de invloed van de CB's OP onderzoek en technologische ontwikkeling 
in Griekenland. Ierland en Portugal 
Hoofddoel van deze studie was na te gaan welke invloed de Structuurfondsen 
(inclusief het communautaire initiatief STRIDE) hebben uitgeoefend op de evolutie 
van onderzoek en technologische ontwikkeling en op de bredere sociaal-economische 
ontwikkelingen in de betrokken drie Lid-Staten. De studie heeft waardevolle 
diensten bewezen door de vraag te beantwoorden of er sprake was van optimale 
omstandigheden voor een maximaal economisch rendement van de ontplooide 
activiteiten en door, indien het antwoord negatief was, aanbevelingen te formuleren 
voor het verbeteren van deze omstandigheden. In elke Lid-Staat werd dit werk 
verricht in nauw overleg met de nationale autoriteiten. Er werden 
werkvergaderingen belegd om de betrokken autoriteiten de gelegenheid te bieden voor 
een eigen inbreng in het project te zorgen. 
Een zeer algemene conclusie uit de evaluatie is dat, hoewel alle drie de landen op 
het gebied van onderzoek en ontwikkeling met soortgelijke problemen te kampen 
hadden, er in Ierland op minder terreinen problemen waren dan in Portugal en 
Griekenland en de problemen die in Ierland wel bestonden, doorgaans niet zo 
omvangrijk of ernstig waren als in de andere twee landen. 
Onder meer op de volgende terreinen werden in de drie landen doorgaans (in 
uiteenlopende mate) problemen ondervonden : 
- te veel nadruk op wat de overheid te bieden heeft, wat ten koste gaat van het 
voorzien in specifieke behoeften aan de vraagzijde; 
- onvoldoende aandacht voor technologie-overdracht; 
- onvermogen om de bedrijfskosten van sommige van de ontwikkelde 
infrastructuurvoorzieningen te dekken of om doelstellingen op het gebied van 
financiële autonomie te bereiken-, 
- gebrek aan de mankracht die nodig is om voorzieningen volledig te kunnen 
benutten; 
- twijfel in hoeverre er werkelijk sprake is van additionaliteit, zodat het 
nationale apparaat voor onderzoek en technologische ontwikkeling te zeer van 
communautaire steun afhankelijk dreigt te raken; 
- concentratie van de ontwikkeling rond de hoofdstad. 
Anderzijds werden ook de volgende meer positieve ontwikkelingen geconstateerd : 
- de overheidscapaciteit op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkel ing 
werd sterk uitgebreid; 
- er kwamen veel nieuwe en voor een belangrijk deel doeltreffende 
beleidsinitiatieven en -programma's; 
- er waren veel aanvragen voor programma's, weliswaar vooral van de overheid, maar 
doorgaans van hoge kwaliteit; wanneer steun moest worden geweigerd, was dit niet 
zozeer aan een gebrek aan voorstellen van aanvaardbare kwaliteit te wijten, als 
wel aan de beperkte middelen; 
- er waren aanwijzingen dat er verbetering was gekomen in de procedures voor de 
toewijzing van middelen door de nationale autoriteiten; 
- met name de oprichting van enkele onderzoekcentra van zeer hoge kwaliteit en de 
verbetering van het potentieel van universiteiten duiden erop dat de basis werd 
gelegd voor uitstekende onderzoekvoorzieningen. 
- 90 -
- Evaluatie OP het gebied van vervoer en telecommunicatie in Griekenland. Ierland 
en Portugal 
Deze studie werd ondernomen om het effect van eerdere investeringen in de betrokken 
sectoren in Griekenland, Ierland en Portugal te evalueren en om te onderzoeken wat 
de investeringsprioriteiten zouden moeten zijn bij de volgende serie toewijzingen 
uit de Structuurfondsen. In elk van de drie Lid-Staten hebben lokale deskundigen 
uit beide sectoren gedetailleerde rapporten opgesteld, waarin ook aandacht werd 
besteed aan de ontwikkeling van indicatoren van de geleverde prestaties ten behoeve 
van de evaluatie tijdens de uitvoering. 
Wat het vervoer betreft, zijn in de rapporten uitvoerige analyses opgenomen van de 
uiteenlopende nationale contexten waarin de verschillende vormen van vervoer 
functioneren, en van het niveau van de bestaande infrastructuur in elk afzonderlijk 
geval. In Griekenland is er geen gebrek aan potentiële projecten en is er ook een 
sterke politieke wil aanwezig om de vervoersinfrastructuur in de komende tien jaar 
aanzienlijk te verbeteren. Het is echter duidelijk dat de toekomstige 
investeringen in deze sector zullen moeten worden afgestemd op een via een 
rationele prioriteitenstelling te kiezen stel thans reeds bestaande behoeften 
voordat kan worden gedacht aan het benutten van in de toekomst te verwachten 
kansen. De studie heeft niet alleen duidelijkheid verschaft omtrent de 
ontwikkelingsprioriteiten, maar heeft ook wettelijke belemmeringen voor de 
uitvoering van grote infrastructuurprojecten tijdig aan het licht gebracht om deze 
te kunnen wegnemen voordat de volgende ronde van toewijzingen uit de 
Structuurfondsen begint. 
De studie over het vervoer in en naar Ierland was toegespitst op het verduidelijken 
van de grote strategische opties voor de ontwikkeling van de vervoersystemen van 
het land, aangezien eerst op dit niveau keuzen moeten worden gemaakt voordat 
operationele prioriteiten kunnen worden bepaald. Dit wordt bemoeilijkt doordat op 
het gebied van het internationale vervoer rekening moet worden gehouden met de 
invloed die uitgaat van het vervoersbeleid van het Verenigd Koninkrijk, welke 
omstandigheid ook gevolgen heeft voor de beleidsprioriteiten met betrekking tot het 
interne vervoer binnen Ierland (b.v. plaats van verkeerswegen en van spoorwegen in 
de ontwikkelingsopties). 
Ook voor Portugal moest in de analyse van de vervoerssituatie aandacht worden 
besteed aan de specifieke context van het land. Er moest niet alleen met de 
problemen van het internationale vervoer (verkeer binnen het Iberische schiereiland 
en met de rest van de Gemeenschap) rekening worden gehouden, maar ook met het 
patroon van de ruimtelijke ontwikkeling binnen Portugal en de eisen die dit aan de 
vervoersystemen stelt. 
Net als de studies over de vervoersystemen hebben ook die over de 
telecommunicatiesystemen in Griekenland, Portugal en Ierland zowel de verschillen 
als de punten van overeenkomst tussen deze drie minder ontwikkelde perifere Lid-
Staten duidelijk gemaakt. 
De drie landen hadden in deze sector een verschillend ontwikkelingsniveau, waarbij 
de digitalisering in Ierland vergevorderd en in Griekenland nog vrijwel onbestaande 
was. Portugal had dan weer een achterstand op alle andere Europese landen wat het 
aantal aansluitingen per 100 inwoners betreft. Als gevolg hiervan liepen de 
gevolgde strategieën sterk uiteen. Portugal verhoogde zijn investeringen en maakt 
indrukwekkende vorderingen op het gebied van de digitalisering, terwijl in Ierland 
en geheel ten onrechte ook in Griekenland sprake is van een daling van de 
investeringen in de telecommunicatiesector, uitgedrukt als percentage van het BBP. 
In verhouding tot de totale investeringen in de telecommunicatiesector was het 
STAR-programma erg klein (2,2%). Het werd echter vooral toegespitst op het tot 
stand brengen van digitale infrastructuur (80%) en het heeft de uitvoering van de 
nationale investeringsplannen versneld. Het heeft met name een doorslaggevende rol 
gespeeld in het vervroegen van netdigitalisering in Griekenland en in de realisatie 
van cellulaire radiotelefonie in Portugal. 
- 91 -
De studies over de telecommunicatiesystemen in de drie landen hebben inzicht 
verschaft in de bestaande problemen en behoeften en hebben basisinformatie 
opgeleverd om voor het volgende pakket van door de Structuurfondsen gesteunde 
activiteiten de ontwikkeling van een strategie en de ondersteuning van projecten 
met meer kennis van zaken te kunnen aanpakken. 
- Thematische evaluaties in Italië 
In 1992 zijn op initiatief van de Commissie vier thematische evaluaties uitgevoerd 
in Italië, die respectievelijk betrekking hadden op onderzoek en ontwikkeling, 
water en milieu, industrie en dienstverlening, en energie. 
Met deze evaluaties werden voornamelijk drie zaken beoogd : 
a) Het Italiaanse beleid in de betrokken sector analyseren en de kwalitatieve en 
kwantitatieve betekenis van de communautaire bijdrage bepalen. 
b) De mate van en de problemen bij de uitvoering van de in het kader van het 
Italiaanse CB gefinancierde sectormaatregelen beoordelen. 
c) De toekomstige behoeften en de mogelijke rol van de Gemeenschap in maatregelen 
om erin te voorzien beoordelen. 
Een algemene conclusie van alle studies is dat de bijdrage van het CB, en dus het 
effect ervan, moeilijk te evalueren valt enerzijds omdat de OP's zo gedetailleerd 
zijn, en anderzijds omdat het uitvoeringsniveau van de maatregelen voor 
doelstelling 1 in Italië gering is. Overigens wordt in de aanbevelingen voor de 
toekomst met betrekking tot onderzoek en ontwikkeling vooral aangedrongen op 
verbetering van de systemen voor de keuze en het beheer van de projecten, terwijl 
in de adviezen voor de sector water en milieu het herstel van de waterleidingnetten 
en van de zuiveringsstations en de opleiding van personeel voor die stations 
centraal staan. 
Wat energie betreft, wordt in de evaluatie vooral aangedrongen op verbetering van 
de administratieve procedures, terwijl voor de sector industrie en dienstverlening 
wordt aanbevolen de bedrijven niet zozeer door rechtstreekse steun als wel door 
fiscale stimulansen te helpen, de subsidiëring te richten op infrastructuur met een 
duidelijke economische betekenis en de nodige aandacht te besteden aan de 
ontwikkeling van een voor Iichtings- en dienstverleningsnetwerk waarmee een 
meerwaarde wordt bereikt. 
- Evaluatie van de mi Iieubeleidscomponent in de structurele bijstandsverlening van 
de Gemeenschap 
De Commissie is zich bewust van de problemen met de toepassing van het milieubeleid 
van de Gemeenschap en vindt, mede rekening houdend met de ervaring die in de 
afgelopen jaren is opgedaan, dat in de fase die voorafgaat aan het uitstippelen en 
de uitvoering van het structuurbeleid van de Gemeenschap in ruimere mate met de 
milieu-eisen rekening moet worden gehouden. 
- 92 -
Daarom 'zijn in de door de Raad op 20 juli 1993 goedgekeurde herziene voorschriften 
voor de Structuurfondsen voor de periode 1994-1999 op voorstel van de Commissie 
nieuwe bepalingen opgenomen. 
In de ontwikkelingsplannen voor de doelstellingen 1, 2 en 5b moet voortaan een 
beoordeling van de milieusituatie worden opgenomen, alsmede een evaluatie van het 
milieu-effect van de strategie die zal worden gevolgd en de maatregelen die zullen 
worden genomen, een en ander tegen de achtergrond van de principes van duurzame 
ontwikkeling en van het gemeenschapsrecht. 
Bovendien zullen de door de Lid-Staat aangewezen milieu-instanties worden betrokken 
bij de voorbereiding en de tenuitvoerlegging van de maatregelen en zullen zij erop 
moeten toezien dat aan de communautaire milieuvoorschriften de hand wordt gehouden. 
Ook zullen in deze nieuwe programmeringsfase in de jaarlijkse verslagen de 
belangrijkste uitkomsten worden vermeld van de toetsing van de bijstandsverlening 
uit de Fondsen aan de eisen inzake milieubescherming. 
Voorts heeft de Commissie in 1992 opdracht gegeven voor een studie over de 
inachtneming van de milieuwetgeving in het kader van de werking van de 
Structuurfondsen. Ten behoeve van deze nieuwe preventieve aanpak en om ervoor te 
kunnen zorgen dat overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EEG) nr. 2052/88 wordt 
gehandeld, wil de Commissie namelijk over betere informatie inzake de inachtneming 
van de milieurichtlijnen kunnen beschikken. 
Aan de hand van de uitkomsten van deze studie wil de Commissie bepalen : 
- in welke mate de nationale, regionale en lokale overheden vertrouwd zijn met de 
nieuwe milieuvoorschriften-, 
- welke systemen en procedures de bevoegde autoriteiten hebben opgezet om ervoor te 
zorgen dat deze voorschriften worden nageleefd; 
- welke de belangrijkse obstakels zijn bij de toepassing van de voorschriften; 
- hoe de bestaande obstakels kunnen worden weggewerkt. 
2.2. Bijstandsverlening in het kader van doelstelling 2 
Na voltooiing van de evaluaties betreffende een representatieve steekproef uit alle 
regio's van doelstelling 2 voor de eerste periode waarin bijstand voor deze 
doelstelling werd verleend (1989-1991), heeft de Commissie haar 
evaluatie-activiteiten op dit gebied geconcentreerd op samenwerking met de 
betrokken Lid-Staten in partnershipsverband om een wederzijds aanvaardbare aanpak 
van de evaluatie te ontwikkelen. Dit gebeurde in hoofdzaak op twee manieren. In 
de eerste plaats waren er contacten met en/of werd bijstand verleend aan de 
verantwoordelijke nationale autoriteiten met het oog op de uitvoering van 
specifieke evaluaties waarvan de leiding in de praktijk bij het toezichtcomité voor 
- 93 -
het CB berustte. In de tweede plaats werden gerichte studies ondernomen om 
methodologische hulpmiddelen te ontwikkelen om de aanzienlijke technische problemen 
te helpen oplossen die bij onze eerdere evaluatie-activiteiten waren opgetreden. 
Met betrekking tot de specifieke evaluaties die in de Lid-Staten aan de gang zijn, 
kan worden gemeld dat alle Lid-Staten waarin regio's van doelstelling 2 liggen, 
zijn begonnen met studies die meer dan louter oppervlakkige antwoorden moeten 
opleveren, om elk CB te kunnen evalueren. 
In Denemarken is een gezamenlijke evaluatie uitgevoerd voor het RENAVAL-programma 
in Noord-Jutland. Uit deze studie bleek dat alleen al dank zij de ondersteunde 
activiteiten ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf 1.000 nieuwe 
arbeidsplaatsen waren of naar verwachting zouden worden geschapen, terwijl nog meer 
belangrijke voordelen mochten worden verwacht van de ondersteunde activiteiten op 
het gebied van infrastructuur en opleiding. 
In Duitsland werden de evaluatie-activiteiten geconcentreerd op de vier regio's van 
doelstelling 2 waar de bijstand het meest omvangrijk was. In Bremen en Saarland is 
voortdurend gewerkt aan de ontwikkeling van een alomvattend computersysteem voor de 
gegevens van het toezicht en de evaluatie en in de verslagen van de 
CB-toezichtcomités worden regelmatig bijzonderheden over de ontwikkeling en de 
resultaten van dit systeem verstrekt. In Berlijn en Noordrijn-Westfalen zijn 
belangrijke evaluaties van de CB's uitgevoerd door externe consultants (voor 
Berlijn met name toegespitst op de milieu-aspecten). 
De Nederlandse autoriteiten geven er de voorkeur aan zelfstandig een aanpak van de 
evaluatie te ontwikkelen en de Nederlandse regering werkt samen met consultants aan 
een uniforme benadering van alle evaluaties van de bijstand die uit de 
Structuurfondsen aan haar land wordt verleend. 
De Britse autoriteiten hebben diverse evaluatie-activiteiten ontplooid in vijf 
regio's van doelstelling 2 (English West Midlands, Industrial South Wales, North 
East England, Strathclyde en Yorkshire & Humberside). Sommige van deze evaluaties 
zijn zonder enige externe bemoeienis uitgevoerd, maar gehoopt wordt dat deze 
studies samen de grondslag zullen vormen voor een meer uitgewerkte en consistente 
aanpak van de evaluatie van de bijstand uit de Structuurfondsen in de regio's van 
doelstelling 2 in het Verenigd Koninkrijk. Deze werkzaamheden hebben al geleid tot 
een breder besef van de noodzaak van duidelijke selectiecriteria en 
classificatieprocedures voor alle projecten waarvoor steun wordt gevraagd, en het 
beheer van de projecten is ook veel opener geworden. Bovendien is bereikt dat het 
effect van de verschillende gesteunde activiteiten nauwkeuriger wordt beoordeeld. 
Zo hebben de Britse evaluaties bijvoorbeeld aangetoond dat een geïntegreerd 
communautair programma en het RESIDER-initiatief hebben bijgedragen tot het 
scheppen van ongeveer 15.000 arbeidsplaatsen in South Yorkshire, waar in 15 jaar 
tijd 100.000 banen in de sector kolen en staal verloren waren gegaan. 
2.3. Bijstandsverlening in het kader van de doelstellingen 3 en 4 
In 1992 zijn voor deze twee doelstellingen drie soorten evaluatie-activiteiten 
ontplooid. In de eerste plaats zijn analyses verricht van de communautaire 
bijstandsverlening voor opleiding en werkgelegenheid, ten behoeve van bepaalde 
categorieën (vrouwen, gehandicapten, langdurig werklozen) en voor bepaalde 
maatregelen (aanwervingssteun) en zijn studies ondernomen van bepaalde 
methodologische problemen (analyse van de regionale structuur voor de 
voorbereiding, het beheer en de evaluatie van het beleid op het gebied van 
opleiding en bevordering van de werkgelegenheid). 
- 94 -
In de tweede plaats zijn evaluaties verricht die het mogelijk hebben gemaakt een 
eerste balans op te maken van de acties in het kader van de communautaire 
initiatieven NOW, HORIZON en EUROFORM. De evaluatie betrof de algemene opzet van 
de communautaire initiatieven en ook de structuur en procedures voor de uitvoering 
ervan. 
Ten slotte wordt ook gewerkt aan een gemeenschappelijke methodologie voor de 
evaluatie achteraf, die het mogelijk zal maken de resultaten van de uitvoering van 
de eerste CB's in alle Lid-Staten volgens een gecoördineerde methode te meten. 
Daarbij worden zowel de besteding van de middelen als het rechtstreekse effect voor 
de begunstigden en de wijze van beheer van de communautaire bijstand geëvalueerd. 
Er wordt op gewezen dat al deze werkzaamheden zijn verricht in het kader van het 
partnership met de Lid-Staten, met hulp van externe consultants en van specifiek 
daartoe opgerichte organen (technische évaluâtiegroepen) en in vele vergaderingen 
en seminar ies. 
Eerste resultaten van de in 1990-1992 ontplooide activiteiten 
De belangrijkste uitkomsten van de analyses inzake de communautaire bijstand zijn 
reeds vermeld in de vorige verslagen en in hoofdstuk I van dit verslag (punt 1.3, 
doelstellingen 3 en 4). 
De concrete bijdrage van de communautaire bijstandsverlening in het kader van de 
doelstellingen 3 en 4 aan de werkgelegenheid voor de meer dan 4 miljoen jonge of 
langdurig werklozen die in de periode 1990-1992 van de bijstand van de Gemeenschap 
hebben geprofiteerd (buiten de regio's van doelstelling 1), is momenteel moeilijk 
te becijferen, te meer daar het positieve effect van deze bijstandsverlening 
enigszins wordt verdoezeld door de economische crisis die momenteel in alle Lid-
Staten heerst. 
Een eerste balans : 
- de prioriteiten die door de Gemeenschap in 1988 zijn aangegeven toen zij de 
prioritaire doelstellingen vastlegde - strijd tegen langdurige werkloosheid en 
bevordering van de inschakeling van jongeren in het arbeidsproces - sluiten wel 
degelijk aan bij de fundamentele problemen op het vlak van de sociale cohesie in 
de Gemeenschap, waarop de Lid-Staten hun werkgelegenheidsbeleid steeds meer 
toespitsen; 
- de regionalisering en de verruiming van het partnerschip tot de sociale partners 
zijn twee positieve punten die in de toekomst nog meer nadruk moeten krijgen; 
- hetzelfde geldt voor de programmering, die activiteiten op lange termijn 
stimuleert en de initiatiefnemers financiële zekerheid biedt wanneer ook de 
Lid-Staten zich bij de meer jarenbenader ing van de Gemeenschap aansluiten-, 
- de communautaire "toegevoegde waarde" valt minder op doordat voor financiering 
per programma is gekozen. Zij bestaat nochtans in verschillende domeinen namelijk 
de bijstand ten behoeve van de kansarmen op de arbeidsmarkt betreft. Met name de 
door het ESF medegefinancierde maatregelen voor gehandicapten hebben blijkens 
evaluaties een zeer positieve invloed gehad op de tewerkstellingsmogelijkheden 
van deze groep. t 
- 95 -
In de regio's van doelstelling 1 zijn er qua vakopleiding en werkverschaffing 
voor gehandicapten nauwelijks andere regelingen dan die welke door het ESF 
financieel worden ondersteund. Daar heeft de communautaire steun echt als 
gangmaker gefungeerd. 
In sommige Lid-Staten heeft de bijstand van het ESF een betere coördinatie van de 
diverse voorzieningen ten behoeve van gehandicapten mogelijk gemaakt, vooral in 
de regio's van doelstel I ing 1. 
Wat nog steeds deze regio's van doelstelling 1 betreft, heeft de Gemeenschap een 
belangrijke rol gespeeld bij de specifiek voor vrouwen bedoelde acties. Zij wil 
nog sterker de nadruk leggen op maatregelen om te komen tot gelijke kansen voor 
mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt, en daarom heeft zij dit principe als 
doelstelling van de structuurmaatregelen in de nieuwe voorschriften opgenomen; 
- ondersteuning van het innovatieproces : de innovatiegerichte activiteiten, die de 
Gemeenschap - zoals zij in document C0M(92)2000 heeft aangegeven - in de toekomst 
nog sterker wil ondersteunen, worden gestimuleerd via specifiek daarop gerichte 
operationele programma's, maar ook in het kader van de algemene opgezette 
programma's. De Commissie beschikt niet altijd over nauwkeurige gegevens over het 
werk dat op dit gebied wordt verricht, en heeft dan ook geen algemeen overzicht 
van de verschillende maatregelen op dit terrein, maar er zijn wel reeds enkele 
bijzondere interessante projecten op gang gekomen. 
Een interessant voorbeeld zijn in dit verband de Franse "plans locaux 
d'insertion" (PLI's - plaatselijke plannen voor inschakeling in het 
arbeidsproces). Het betreft veelomvattende plaatselijke initiatieven voor de 
inschakeling in het arbeidsproces van personen die al heel lang werkloos zijn. 
Wegens het succes dat hiermee is geboekt, hebben de Franse autoriteiten deze 
aanpak tot alle Franse regio's uitgebreid en er meer financiële middelen voor 
beschikbaar gesteld; daarbij hebben zij de PLI's geïntegreerd in het CB voor de 
doelstellingen 3 en 4 voor 1993; 
- uitwisseling van ervaring vindt hoofdzakelijk plaats in het kader van de drie 
communautaire initiatieven betreffende de menselijke hulpbronnen. Door de 
instelling van grensoverschrijdende parnterships (tussen twee regio's van 
doelstelling 1 die met dezelfde soort problemen te kampen hebben, of tussen een 
niet onder doelstelling 1 vallende Lid-Staat en een regio met een te grote 
ontwikkelingsachterstand om kennisoverdracht te kunnen organiseren) moet het de 
nationale overheden mogelijk worden gemaakt "transnationaal" te denken, wat zij 
in het kader van de CB's voor de doelstellingen 3 en 4 totnogtoe slechts in zeer 
geringe mate hebben gedaan. 
Uit de verrichte evaluaties blijkt dat de know-how in te toekomst beter moet 
worden "gekapitaliseerd", met name in het kader van uitwisselingen van ervaring, 
en dat op het vlak van de Gemeenschap het innovatieproces nog sterker dan tot nu 
toe moet worden ondersteund. 
2.4. Bijstandsverlening in het kader van doelstelling 5a 
Wat de maatregelen ter verbetering van de verwerking en afzet van visserij- en 
aquacultuurprodukten betreft, had de Commissie in 1991 de vormen van 
bijstandsverlening pas tegen het einde van het jaar kunnen goedkeuren, maar in 1992 
konden heel wat programma's reeds in het eerste halfjaar worden aangenomen. De 
looptijd van de programma's bedroeg echter zelden meer dan twee jaar; grote 
onzekerheid over de ontwikkeling van de aanvoer van en de markt voor 
visserijprodukten leidde er immers toe dat het voor de betrokken (voor het grootste 
deel kleine en middelgrote) bedrijven moeilijk was om hun investeringen voor een 
langere periode te plannen. 
- 96 -
Onder andere daardoor is het effect van deze programma's ook moeilijk te evalueren. 
Toch kunnen de volgende opmerkingen worden gemaakt : 
- De investeringen van de betrokken bedrijven waren vooral gericht op verhoging van 
de produktiviteit, die werd nagestreefd door de installaties voor verwerking en 
afzet (vooral aangaande de eerste verkoop) te moderniseren, door nieuwe 
bedrijfsruimten te bouwen of door de bestaande bedrijfsruimten uit de breiden. 
Aao> verbetering van de omstandigheden op het gebied van hygiëne en gezondheid, 
één van de belangrijkste prioriteiten van de communautaire bestekken, werd 
aandacht besteed in het kader van die moderniseringsmaatregelen. De bedrijven 
hebben hun investeringen doorgaans niet specifiek afgestemd op de nieuwe 
gezondheidsnormen die de Raad heeft vastgesteld; in de meeste Lid-Staten maken 
zij immers in ruime mate gebruik van de verlenging van de betrokken termijn tot 
en met 31 december 1995 die de Raad bij wijze van afwijkende maatregel heeft 
toegestaan. 
- Oorspronkelijk was slechts de helft van de financiële middelen bestemd voor de 
regio's van doelstelling 1, maar dit is verhoogd tot 60%, zodat er voor de 
overige regio's sprake was van een daling van 50% tot 40%. Extra middelen in de 
begroting 1992 zijn namelijk volledig aan de regio's van doelstelling 1 
toegewezen, terwijl het aandeel van die regio's ook is vergroot door interne 
overdrachten binnen de CB's van sommige Lid-Staten. 
- De bijstandsmaatregelen werden in sterkere mate op de prioritaire krachtlijn 
"verwerking" van de CB's toegespitst dan was verwacht, en minder op de krachtlijn 
"afzet", vooral in de regio's van doelstel I ing 1. Dit komt doordat zowel de 
sector zelf als de overheid aanstuurde op een verdere ontwikkeling van de 
verwerking om een lonender gebruik te kunnen maken van een hulpbron die in de 
Gemeenschap schaarser aan het worden is, en doordat de aanpassing van de 
afzet infrastructuur aan de nieuwe communautaire normen op het gebied van hygiëne 
en gezondheid kon worden uitgesteld. 
De Commissie en de Lid-Staten hebben tevens gezamenlijk financiële, materiële en 
economische indicatoren uitgewerkt om het effect van de communautaire 
bijstandsverlening te kunnen bepalen. Voorts heeft de Commissie een statistisch 
onderzoek verricht met betrekking tot de industrie voor de verwerking van 
visserijprodukten in de hele Gemeenschap : produktie en handelsverkeer, 
investeringsquota, werkgelegenheid, aantal bedrijven, geografische ligging en 
situatie ten aanzien van de bedrijfsuitrust ing. Een dergelijk onderzoek moet ertoe 
bijdragen dat de ontwikkeling van de sector beter kan worden beoordeeld. 
Regelmatig ondernemen de diensten van de Commissie met de hulp van de Lid-Staten 
evaluaties van de belangrijkste maatregelen voor de verbetering en aanpassing van 
de landbouwstructuur die in het kader van doelstelling 5a op het hele grondgebied 
van de Gemeenschap worden uitgevoerd. 
Bij deze evaluaties leggen de diensten van de Commissie zich voornamelijk toe op de 
volgende activiteiten : 
- systematisch wordt bijgehouden.welke structuurmaatregelen door de bevoegde 
nationale en/of regionale autoriteiten worden genomen; 
- 97 -
- bekeken wordt wat de aard en inhoud is van de operationele programma's die worden 
uitgewerkt in het kader van de toepassing door de Lid-Staten van de Verordeningen 
(EEG) nr. 866/90 en nr. 867/90 ter verbetering van de verwerking en afzet van 
landbouw- en bosprodukten (tot dusver 71 operationele programma's); 
- er wordt systematisch een inventaris bijgehouden van de aantallen begunstigden 
van de communautaire en nationale steunmaatregelen, en vooral van de maatregelen 
die worden genomen in het kader van de Verordeningen (EEG) nr. 797/85 en nr. 
2328/91 ter verbetering van de landbouwstructuur; 
-bij de drie maatregelen voor landbouwbedrijven die in budgettair opzicht het 
belangrijkst zijn, wordt geëvalueerd wat het effect op de sector als geheel is. 
het betreft de volgende maatregelen : 
. investeringssteun; 
. steun aan jonge landbouwers (de resultaten van het meest recente onderzoek zijn 
in 1991 gepresenteerd); 
. steun voor de landbouw in berg- en probleemgebieden; 
- de door de Lid-Staten bestede bedragen worden bijgehouden met het oog op de 
communautaire financiering; 
- de voorgestelde maatregelen worden systematisch getoetst aan het beleid van de 
Gemeenschap, en met name aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid. 
Daarnaast heeft de Commissie twee specifieke evaluaties verricht waarvan de eerste 
de investeringssteun en de steun aan jonge landbouwers betreft (resultaten 
beschikbaar), en de tweede de steun in de probleemgebieden, zulks om het effect van 
de steun op de structuur van de bedrijven en op het inkomen te meten. 
Ook de Lid-Staten hebben studies uitgevoerd. In België betrof het de afvastockage 
en-verwerking in het bedrijf. Onderzoek betreffende de verwerking en afzet van 
landbouwprodukten is gedaan in Frankrijk, Denemarken, Griekenland (in het kader van 
een studie over de Griekse landbouw in 1992), Duitsland en Italië. 
2.5. Bijstandsverlening in het kader van doelstelling 5b 
Na de studies inzake de methodologie voor de evaluatie van de acties op het gebied 
van plattelandsontwikkeling en de studies voor de voorafgaande evaluatie in elf 
regio's is nu de evaluatie achteraf in voorbereiding. Deze zal betrekking hebben 
op een twintigtal regio's. Met behulp van de uitgewerkte methodologie zal worden 
nagegaan wat er tot stand is gebracht en zal het effect van de toepassing van de 
programma's worden gemeten. 
Sommige regio's zijn ook op eigen initiatief gestart met evaluaties om de 
toepassing van hun huidige programma's te verbeteren en om de toekomstige CB's voor 
te bereiden. De te evalueren maatregelen zijn gekozen door de beheerders van de 
programma's. De analyse betreft doorgaans drie soorten van maatregelen : de 
maatregelen waarbij alle beschikbare kredieten zijn opgebruikt, de maatregelen die 
slecht liepen, en de maatregelen waarin in de volgende programmeringsperiode 
veranderingen kunnen worden aangebracht. Bovendien wordt met dit onderzoek beoogd 
nieuwe actieterreinen op te sporen waarvoor later' maatregelen kunnen worden 
bedacht. Zulks is het geval in sommige regio's in Frankrijk (Languedoc-RoussilIon, 
Bourgogne, Aquitaine, Provence, Alpes-Côte d'Azur), het Verenigd Koninkrijk 
(Highlands and Islands), Italië (Trento) en Nederland (Friesland). 
- 98 -
3. ROL VAN DE SOCIALE PARTNERS 
De Commissie heeft haar pogingen om de sociale partners geleidelijk bij de 
uitvoering van de hervorming van de Structuurfondsen te betrekken voortgezet. De 
initiatieven op dit gebied zijn ontplooid in het licht van de herziening van de 
hervorming. Zij zijn erop gericht in deze context te komen tot een verruimd 
partnership dat met name ook de sociale partners omvat. De Commissie heeft immers 
in haar mededeling "Van de Europese Akte naar de post-Maastrichtse periode : de 
middelen voor onze ambities" (1) herhaald dat zij de sociale partners nauwer bij 
het programmeringsproces wil betrekken. 
Zo heeft de Commissie, ondanks het ontbreken van regels ter zake, de sociale 
partners geraadpleegd over het verslag "Europa 2000", waarin de nieuwe 
perspectieven voor de ontwikkeling van het communautaire grondgebied zijn 
behandeld. 
Om dezelfde reden heeft de Commissie steun en medewerking verleend aan een aantal 
door de sociale partners georganiseerde bijeenkomsten en uitwisselingen van 
ervaringen op regionaal, multiregionaaI en nationaal niveau, alsmede aan de 
uitvoering van drie studies met als gemeenschappelijk doel een grondige bestudering 
uit verschillende oogpunten van de rol van de sociale partners in het kader van het 
structuurbeleid en van hun bijdrage aan de maatregelen voor de ontwikkeling en 
omschakeling van de regio's. 
Bij de eerste van deze studies met als onderwerp "Het regionale beleid van de 
Europese Gemeenschap : institutionele bevoegdheden, wettelijk kader en rol van de 
sociale partners" gaat het om een initiatief van het Europees Verbond van 
Vakverenigingen (EVV). In deze studie wordt verwoord hoe de vakverenigingen in het 
kader van de economische en sociale samenhang en in het vooruitzicht van de start 
van de Europese Unie het structuurbeleid van de Gemeenschap zien, en wordt een 
referentiekader geschetst voor de deelname door de vakverenigingen, en meer in het 
algemeen door de sociale partners, aan de verschillende fasen van de uitvoering van 
dat structuurbeleid. 
De verenigingen van industriëlen en werkgevers in de Lid-Staten die zijn betrokken 
bij doelstelling 1 (Spanje, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Portugal en 
het Verenigd Koninkrijk), hebben in onderlinge samenwerking een onderzoek verricht 
dat een evaluatie behelsde van de bijstandsverlening van de Structuurfondsen in de 
sectoren die de ontwikkeling van de industrie kunnen beïnvloeden ("EC Structural 
Funding - A business assessment"). Aan de hand van een analyse van de 
communautaire bestekken en van de macro-economische situatie in de betrokken 
regio's stellen de auteurs een aantal maatregelen voor die de effectiviteit kunnen 
vergroten van de structurele bijstand ter bevordering van het concurrentievermogen 
van de ondernemingen en van de particuliere investeringen in de regio's met een 
ontwikkelingsachterstand. Hun conclusie luidt dat het noodzakelijk is dat de 
vertegenwoordigers van de industrie actief aan de programmering en uitvoering van 
de bijstandsverlening van de Structuurfondsen deelnemen. 
De Universiteit van Bremen onderneemt een studie die betrekking heeft op het beleid 
inzake regionale ontwikkeling en de vakverenigingen in het kader van de eengemaakte 
markt. Het betreft een vergelijkend onderzoek naar de opvattingen en strategieën 
(1) Doe. C0M(92) 2000 def 
- 99 -
van de vakverenigingen ten aanzien van het regionale beleid. Het doel is te 
bepalen op welke wijze en in hoeverre het vakbondswezen een ontwikkeling en 
coördinatie op Europees niveau moet nastreven om beter te kunnen inspelen op de 
toenemende internationalisering van de economie en op de nieuwe omstandigheden die 
voortvloeien uit de eenmaking van de markt. 
Deze studie, waarmee in 1991 is begonnen, wordt uitgevoerd in drie fasen. Over 
elke fase wordt een rapport opgesteld. In het eindrapport over de eerste fase van 
de werkzaamheden staat de uitvoering van de strategieën van de vakverenigingen 
centraal, waarbij het zowel om de ideeën als om de programma's gaat. Dit rapport 
bevat een classificatie van de processen die leiden tot regionalisering van het 
beleid van de vakverenigingen, waarbij het de processen betreft die reeds als 
tendens in de nationale politieke en sociaal-economische context zijn onderkend of 
waargenomen. 
^7oo 
Bijlagen 
Bijlage Tabel Titel 
f 1 CB's- Financiële uitvoering-doelstelling 1 (1989-1992) 
2 CB's- Financiële uitvoering-doelstelling 2 (1989-1992) 
3 CB's- Financiële uitvoering-doelstelling 3en4 (1989-1992) 
4 CB's- Financiële uitvoering-doelstelling 5a (1991-1992) 
5 CB's- Financiële uitvoering -doelstelling 5b (1989-1992) 
II* 1 CB's- Financiële uitvoering-doelstelling 1 (1992) 
2 CB's- Financiële uitvoering-doelstelling 2 (1992) 
3 CB's- Financiële uitvoering-doelstelling 3en4 (1992) 
4 CB's- Financiële uitvoering-doelstelling 5a (1992) 
5 CB's- Financiële uitvoering -doelstelling 5b (1992) 
III Communautaire initiativen : verdeling van de betalingsverplichtingen over de Fondsen 
IV 1 Overzicht van de goedgekeurde programma's voor de regio's van doelstelling 1 (1989-1992) 
2 Overzicht van de goedgekeurde programma's voor de regio's van doelstelling 2 (1989-1991 ) 
3 Overzicht van de goedgekeurde programma's voor de regio's van doelstelling 2 (1992) 
4 Overzicht van de goedgekeurde programma's voor de regio's van doelstelling 3 en 4 (1989-1992) 
5 Overzicht van de goedgekeurde programma's voor de regio's van doelstelling 5b (1989-1992) 
V 1 Doelstellingen 3 en 4 - Percentage van de CB's voor de bestrijding van langdurige werkloosheid 
en voor de inschakeling van jongeren in het arbeidsproces 
2 Doelstellingen 3 en 4 - Uitsplitsing van de in de CB'S voor 1993 vastgestelde bedragen 
per Lid-Staat 
VI Doelstelling 5a - Toepassing van de horizontale structuurmaatregelen in de onderscheiden 
Lid-Staten (productiestructuur) 
VII 1 Door de EIB verstrekte rechtstreekse leningen en kredieten in het kader van globale leningen 
2 Door de EIB gefinancierde rechtstreekse leningen en kredieten in de regio's van doelstelling 1 
3 In 1992 door de EIB gefinancierde rechtstreekse leningen en kredieten 
Bijdragen : communautaire initiatieven niet inbegrepen 
Betalingsverplichtingen : communautaire initiatieven, communautaire programma's en quotavrije maatregelen 
niet inbegrepen 
//o ^ BIJMAOU 
Tabel 1. CB'S - FINANCIËLE UITVOERING - DOELSTELLING 1 
Ellas 1989 - 1992 
( in miljoen ECU, 1989) 
Lid-Staat Fonds In dé CB'S 
geplande 
bijstand 
(1989-1993) Betalings­
verplichtingen Betalingen 
(D BétàliridsvérplichtirtgêrT 
/ 
Ramingen betalingen 
/ 
Betalings­
verplichtingen 
EFRO 
ESF 
EOGFL 3662,00 
1728,00 
1277,00 2904,00 
1315,00 
1062,00 2185,14 
915.41 
876,02 79,3% 
76,1% 
83,2% 75,2% 
69,6% 
82,5% 
Totaal Ellas 6667,00 5281,00 3976.57 79,2% 75.3% 
Espafta EFRO 
ESF 
EOGFL 6199,00 
2348,00 
1232,00 4867,00 
1856,00 
1134,00 4238,61 
1374,60 
979,06 78,5% 
79,0% 
92,0% 87.1% 
74,1% 
86.3% 
Totaal Esparia 9779,00 7857.00 6592.27 80,3% 83,9% 
France EFRO 
ESF 
EOGFL 406,00 
322,00 
160.00 222,00 
274,00 
184,00 177,05 
184,77 
160,41 54,7% 
85,1% 
115,0% 79,8% 
67,4% 
87,2% 
Totaal France 888,00 680,00 522,23 76,6% 76.8% 
Ireland EFRO 
ESF 
EOGFL 1646.00 
1372.00 
654,00 1226,00 
1158,00 
565.00 1101,24 
957,06 
510,44 74,5% 
84.4% 
86.4% 89,8% 
82,6% 
90,3% 
Totaal Ireland 3672,00 2949.00 2568.74 80,3% 87,1% 
Italia EFRO 
ESF 
EOGFL 4942,00 
1700,00 
801,00 3174,00 
1061,00 
572,00 2108,64 
696,32 
346,82 64.2% 
62,4% 
71.4% 66,4% 
65,6% 
60,6% 
Totaal Italia 7443,00 4807,00 3151,78 64.6% 65,6% 
Portugal EFRO 
ESF 
EOGFL 3757,00 
2028,00 
1173,00 3047.00 
1510,00 
954,00 2497,77 
1091,21 
833,71 81,1% 
74,5% 
.81,3% 82,0% 
72.3% 
87.4% 
Totaal Portugal 6958,00 5511,00 4422.69 79.2% 80.3% 
United Kingdom EFRO 
ESF 
EOGFL 348,00 
315,00 
130,00 271.00 
250,00 
103,00 214,92 
173,72 
70,89 77,9% 
79,4% 
79,2% 79,3% 
69,5% 
68,8% 
Totaal United Kingdom 793,00 624,00 459,53 78,7% 73.6% 
Totaal EFRO 
Totaal ESF 
Totaal EOGFL 
Totaal Doelstelling 1 20960,00 
9813,00 
5427,00 
36200,00 15711,00 
7424,00 
4574,00 
27709,00 12523,36 
5393,09 
3777,36 
21693,81 75,0% 
75,7% 
84,3% 
76,5% 79,7% 
72,6% 
82,6% 
78,3% 
(1) Betalingen m. b. t. betalingsverplichtingen vanaf 1989 
^o S 
België 
Totaal België Tabel 2. CB'S - F I N A N C I Ë LE UITVOERING - DOELSTELLING 2 
1989 - 1992 
( in miljoen ECU, 1989 
Lid-Staat Fonds In de CB'S 
geplande 
bijstand 
(1989-1993) Betalings­
verplichtingen Betalingen 
(D Betalingsverplichtingen 
/ 
Ramingen Betalingen 
/ 
Betalings­
verplichtingen 
EFRO 
ESF 211,27 
67.35 
278,62 166,93 
58,89 
225,82 118,13 
38,78 
156,91 79,0% 
87,4% 
81,0% 70,8% 
65,8% 
69,5% 
Danmark 
Totaal Danmark EFRO 
ESF 30,19 
9,83 
40,02 27,82 
9,50 
37,32 18,34 
7,13 
25.47 92,2% 
96,6% 
93,2% 65.9% 
75,1% 
68,3% 
Deutschland 
Totaal Deutschland EFRO 
ESF 441,52 
173.75 
615,27 349,26 
132,83 
482,09 210.29 
83,59 
293,88 79,1% 
76,4% 
78,4% 60.2% 
62,9% 
61,0% 
Espafta 
Totaal Espafta EFRO 
ESF 1057,90 
303,10 
1361,00 804,96 
231,20 
1036,16 575,03 
138,11 
713,14 76,1% 
76,3% 
76,1% 71,4% 
59,7% 
68.8% 
France 
Totaal France EFRO 
ESF 947,99 
283,60 
1231,59 695,09 
240,35 
935,44 479,18 
166,24 
645,42 73,3% 
84,7% 
76,0% 68,9% 
69,2% 
69,0% 
Italia 
Totaal Italia EFRO 
ESF 285,61 
133,70 
419,32 279,98 
84,03 
364,01 103,32 
67.79 
171,11 98.0% 
62.8% 
86,8% 36.9% 
80.7% 
47.0% 
Luxembourg 
Totaal Luxembourg EFRO 
ESF 23,98 
0,37 
24,35 13,98 
0,37 
14,35 6,69 
0,05 
6,74 58,3% 
100,0% 
58,9% 47,9% 
12.9% 
47.0% 
Nederland 
Totaal Nederland EFRO 
ESF 117,97 
62,12 
180,08 72,35 
49,79 
122,14 35,17 
34,59 
69,76 61,3% 
80,2% 
67.8% 48.6% 
69.5% 
57,1% 
United Kingdom 
Totaal United Kingdom EFRO 
ESF 1980,09 
619,93 
2600,01 1425,81 
494,17 
1919,98 994,08 
368,10 
1362,18 72,0% 
79,7% 
73,8% 69,7% 
74.5% 
70,9% 
Totaal EFRO « 
Totaal ESF 
Totaal Doelstelling 2 5096,52 
1653,75 
6750,26 3836,18 
1301,12 
5137,29 2540,24 
904,36 
3444,61 75,3% 
78,7% 
76,1% 66,2% 
69,5% 
67,1% 
(1) Betalingen m. b. t. betalingsverplichtingen vanaf 1989 
^o3 
België Tabel 3. CB'S - FINANCIËLE UITVOERING - DOELSTELLINGEN 3 & 4 
1989 - 1992 
( in miljoen ECU, 1989) 
Lid-Staat Fonds In de CB'S 
geplande 
bijstand 
(1989-1993) 
(D Betalingsverplichtingen Betalingen 
(D Betalingsverplichtingen 
/ 
Ramingen Betalingen 
/ 
Betalings­
verplichtingen 
ESF 273,00 196,60 144,98 72,0% 73.7% 
Danmark ESF 167,00 121,67 88,18 72,9% 72,5% 
Deutschland ESF 955,00 869,38 609,07 91.0% 70.1% 
Espafta ESF 976.00 726,16 512.81 74.4% 70,6% 
France ESF 1485,00 1274,30 1010,53 85,8% 79.3% 
Italia ESF 1060.90 681.26 435,43 64,2% 63,9% 
Luxembourg ESF 12.00 8,10 6,21 67,5% 76.6% 
Nederland ESF 397,10 305,30 209,75 76,9% 68,7% 
United Kingdom ESF 1917,00 1767,31 1290,56 92,2% 73,0% 
t Totaal Doelstellingen 3 ESF 7243,00 5950,08 4307,61 82,1% 72,4% 
(1 ) Voor de doelstellingen 3 en 4 in de CB'S gaat de periode in op 1.1.1990. In de in de tabel opgevoerde cijfers voor geplande bijstand, 
betalingsverplichtingen en betalingen zijn echter ook maatregelen van 1989 voor de bestrijding van langdurige werkloosheid en ter bevordering van 
de inschakeling van jongeren in het arbeidsproces meegerekend. 
/?oy 
Tabel 4. CB'S - FI N A N C I Ë LE UITVOERING - DOELSTELLING 5a 
(A) Verwerking en afzet van landbouw- en bosbouwprodukten 
(B) Verwerking en afzet van acquacultuur- en visserijprodukten 
1991 - 1992 
(inmiljoen ECU, 1991) 
Lid-Staat Beschikbare 
middelen 
1991-1993 
(A) (B) Betalingsverplichtingen 
(A) (B) Betalingsverplichtingen 
/ 
Beschikbare 
middelen 
(A) (B) 
België 19.00 2,39 16,94 1,58 89,2% 66,1% 
Danmark 15.70 10.10 14.10 5.35 89,8% 53,0% 
Deutschland 
oude deelstaten 67.90 10,82 49,46 7,33 72,8% 67.7% 
Ellas 115.50 12,09 74,75 3,60 64,7% 29,8% 
Espafta (doelst. 1) 
Espafta (overige) 97,60 31,92 59,76 19,14 61,2% 60,0% 
50,40 5,42 34,92 5,47 69,3% 100,9% 
France (doelst. 1) 
France (overige) 11,40 
104,10 1,74 
21,29 9,95 
62,64 0,30 
12,54 87,3% 
60.2% 17.2% 
58,9% 
Ireland 60.40 11.24 51,77 7.87 85.7% 70.0% 
Italia (doelst. 1) 
Italia (overige) 80.00 14,05 41,09 12.15 51.4% 86.5% 
128,30 8,12 39,81 7,88 31,0% 97,0% 
Luxembourg 1,20 0,00 0,94 0,00 78,5% 0,0% 
Nederland 19,00 5,41 12,74 2.44 67.1% 45.1% 
Portugal 113.20 35,84 67,52 27,64 59,6% 77,1% 
U. Kingdom (Doelst. 1) 20,30 2,24 15,46 1,13 76,2% 50,4% 
U. Kingdom (overige) 39.30 18,22 24.94 13,59 63.5% 74.6% 
Totaal Doelst 5a 943,30 190,89 67630 128,01 61,1% 67,1% 
.Waaronder: 
V, Gebieden doelstelling 1 ' 498.40 109,12 320,30 71,83 64,3% 65,6% 
overige gebieden 444,90 81,77 256,50 56.18 57,7% 68.7% 
^o J 
Tabel 5. CB'S - FI N A N C I Ë LE UITVOERING - DOELSTELLING 5b 
1989 - 1992 
België 
Totaal België ( in miljoen ECU, 1989) 
Lid-Staat Fonds In de CB'S 
geplande 
bijstand 
(1989-1993) Betalings­
verplichtingen Betalingen 
d) Betalingsverplichtingen 
/ 
Ramingen Betalingen 
/ 
Betalings­
verplichtingen 
EFRO 
ESF 
EOGFL 11.29 
9.67 
11,54 
32,50 5,18 
6,98 
5.09 
17.25 2,94 
5,27 
2.78 
10.99 45,9% 
72,2% 
44,1% 
53,1% 56.7% 
75.5% 
54,6% 
63,7% 
Danmark 
Totaal Danmark EFRO 
ESF 
EOGFL 12,20 
6,30 
4,50 
23,00 8,79 
1,40 
1.00 
11,19 6,82 
1,20 
0.00 
8,02 72.1% 
22.2% 
22.2% 
48.7% 77,5% 
85,7% 
0,0% 
71,6% 
Deutschland 
Totaal Deutschland EFRO 
ESF 
EOGFL 248.13 
95.10 
181,77 
525,00 165.25 
27.85 
104.64 
297.74 113,87 
16,07 
72,59 
202,54 66.6% 
29,3% 
57,6% 
56,7% 68,9% 
57,7% 
69,4% 
68,0% 
Espafta 
Totaal Espafta EFRO 
ESF 
EOGFL 61.10 
39,00 
184,90 
285,00 35,77 
22,57 
149,41 
207,75 23,05 
17,43 
106,34 
146,82 58,5% 
57.9% 
80,8% 
72,9% 64,4% 
77,2% 
71,2% 
70.7% 
France 
Totaal France EFRO 
ESF 
EOGFL 334,96 
176,02 
449,02 
960,00 255.18 
109.69 
291,93 
656,81 190,88 
69,11 
192,38 
452,36 76.2% 
62.3% 
65,0% 
68,4% 74.8% 
63,0% 
65,9% 
68,9% 
Italia 
Totaal Italia EFRO 
ESF 
EOGFL 145.40 
54,70 
184,90 
385,00 46,95 
21,17 
97,08 
165,19 20,42 
11,10 
56,66 
88,18 32,3% 
38.7% 
52.5% 
42,9% 43,5% 
52,4% 
58,4% 
53,4% 
Luxembourg 
Totaal Luxembourg EFRO 
ESF 
EOGFL 0.90 
0,18 
1.42 
2.50 0.30 
0,05 
1.00 
1,35 0,15 
0,02 
0,00 
0,17 33,3% 
25.0% 
70,4% 
53.8% 50,0% 
48,9% 
0,0% 
12,8% 
Nederland 
Totaal Nederland EFRO 
ESF 
EOGFL 24,90 
6,60 
12,50 
44,00 18,73 
4,49 
8,30 
31.52 13.74 
3.28 
5,16 
22,18 75,2% 
68,0% 
66.4% 
71,6% 73,4% 
73,1% 
62,2% 
70.4% 
United Kingdom 
Totaal United Kingdom EFRO 
ESF 
EOGFL 276.80 
48.30 
24,90 
350,00 222,75 
39.05 
12.12 
273.92 184,19 
27.49 
11,42 
223,10 80,5% 
80,8% 
48,7% 
78.3% 82,7% 
70,4% 
94,3% 
81,4% 
Totaal EFRO 
Totaal ESF 
Totaal EOGFL 
Totaal doelstelling 5B 1115,68 
435,87 
1055,45 
2607,00 758,89 
233,24 
670,57 
1662,70 556,05 
150,98 
447,33 
1154,35 68,0% 
53,5% 
63,5% 
63,8% 73,3% 
64,7% 
66,7% 
69,4% 
(1) Betalingen betreffende betalingsverplichtingen vanaf 1989 
•m^nTnsmwSWJR BULAGE II no G 
Tabel 1. CB'S - FINANCIËLE UITVOERING - DOELSTELLING 1 
19 9 2 
Ellas 
Totaal Ellas EFRO 
ESF 
EOGFL 1115,98 
396,49 
362,61 
1875,08 ( in miljoen ECU, 1992) 
Lid-Staat Fonds Betalingsverplichtingen Betalingen 
(D 
991,28 
257,22 
346.97 
1595,47 
Espafta 
Totaal Espafta EFRO 
ESF 
EOGFL 1515,67 
667,14 
434,22 
2617,03 1721,58 
587,04 
432,60 
2741,22 
France 
Totaal France EFRO 
ESF 
EOGFL 99,76 
69,58 
51,21 
220,55 87.95 
46,00 
64,09 
198,03 
Ireland 
Totaal Ireland EFRO 
ESF 
EOGFL 492,81 
178,11 
194,01 
864,93 457,10 
297.29 
191.33 
945,72 
Italia 
Totaal Italia EFRO 
ESF 
EOGFL 785.98 
325.01 
183,66 
1294,66 1105.19 
235.14 
111.97 
1452,30 
Portugal 
Totaal Portugal EFRO 
ESF 
EOGFL 1344,06 
585,67 
295,68 
2225,40 1249,91 
503,32 
344,31 
2097,53 
United Kingdom 
Totaal United Kingdom EFRO 
ESF 
EOGFL 90,12 
67,54 
31,17 
188,84 94,74 
39,00 
19,54 
153,28 
Totaal EFRO 
Totaal ESF 
Totaal EOGFL 
Totaal Doelstelling 1 5456,64 (2a) 
2289,94 (2b) 
1552,59 (2c) 
9299,18 5714,85 (3a) 
1965,34 (3b) 
1511,27 (3c) 
9191,46 
Deutschland 
(Nieuwe deelstaten) 
Totaal Deutschland EFRO 
ESF 
EOGFL 488,80 
313.78 
243,40 
1045,98 634,63 
364,71 
237.71 
1237,05 
(1) Betalingen m. b. t. betalingsverplichtingen vanaf 1989 
(2) Een bedrag aan betalingsverplichtingen van in totaal 12,69 miljoen ECU (a: 12,254, b: 0,395 en c: 0,045) 
is niet uitgesplitst per Lid-Staat. 
(3) Een bedrag aan betalingsverplichtingen van in totaal 7,903 miljoen ECU (a: 7,101, b: 0,342 en c: 0,468) 
is niet uitgesplitst per Lid-Staat. 
België 
Totaal België -7 o ZJ. 
Tabel 2. CB'S - F I N A N C I Ë LE UITVOERING - DOELSTELLING 2 
19 9 2 
EFRO 
ESF 76,64 
20.07 
96.71 25.36 
20,69 
46.05 47,57 
17,09 
64,65 ( in miljoen ECU, 1992) 
Lid-Staat Fonds In de CB'S 
geplande 
bijstand 
(1992-1993) Betalingsverplichtingen Betalingen 
(D Betalingsverplichtingen 
/ 
Ramingen 
33,1% 
103,1% 
47,6% 
Danmark 
Totaal Danmark EFRO 
ESF 9.01 
2.58 
11.59 4,42 
1.73 
6.15 1.55 
1.31 
2.86 49.1% 
67,1% 
53.1% 
Deutschland 
Totaal Deutschland EFRO 
ESF 222,19 
78,81 
301 90,51 
65.72 
156,23 117,14 
50.41 
167,55 40,7% 
83,4% 
51,9% 
Espafta 
Totaal Espafta EFRO 
ESF 557,32 
166,65 
723,97 282,14 
83,49 
365,63 233,65 
45,23 
278,88 50,6% 
50,1% 
50,5% 
France 
Totaal France EFRO 
ESF 501,33 
113.45 
614.78 247.60 
70.95 
318.55 217,64 
40.75 
258,39 49,4% 
62,5% 
51,8% 
Italia 
Totaal Italia EFRO 
ESF 123.3 
55.17 
178.47 126.04 
23,16 
149,20 37.38 
12,48 
49,86 102,2% 
42,0% 
83.6% 
Luxembourg 
Totaal Luxembourg EFRO 
ESF 10,38 
0,43 
10,81 10,38 
0,43 
10,81 3,11 
0,06 
3,17 100,0% 
100,0% 
100,0% 
Nederland 
Totaal Nederland EFRO 
ESF 70,74 
27,66 
98,4 35.10 
19.42 
54,52 22.17 
16,87 
39,05 49,6% 
70,2% 
55,4% 
United Kingdom 
Totaal United Kingdom EFRO 
ESF 950,05 
310,55 
1260.6 344,41 
169,05 
513,46 334,32 
142,36 
476.68 36.3% 
54,4% 
40.7% 
Totaal EFRO 
Totaal ESF 
Totaal Doelstelling 2 2520,96 
775,37 
3296,33 1165,96 
454,91 (2) 
1620,87 1014,53 
326,92 (3) 
1341,46 46,3% 
58,7% 
49,2% 
(1) Betalingen m. b. t. betalingsverplichtingen vanaf 1989 
(2) Een bedrag aan betalingsverplichtingen van 0,276 miljoen ECU is niet uitgesplitst per Lid-Staat. 
(3) Een bedrag aan betalingsverplichtingen van 0,373 miljoen ECU is niet uitgesplitst per Lid-Staat. 
-7o % 
Tabel 3. CB'S - F I N A N C I Ë LE UITVOERING - DOELSTELLINGEN 3 & 4 
19 9 2 
België ESF 85,12 ( in miljoen ECU, 1992) 
Lid-Staat Fonds Betalingsverplichtingen Betalingen (1) 
68,04 
Danmark ESF 33,16 21.30 
Deutschland ESF 350,85 268,43 
Espafta ESF 219,92 166.71 
France ESF 533.49 424,83 
Italia ESF 174,93 123,19 
Luxembourg ESF 2,43 2,61 
Nederland ESF 104,43 52.32 
United Kingdom ESF 651.47 485,59 
Totaal Doelstellingen 3 & 4 ESF 2155,98 (2) 1613,20 (3) 
(1) Betalingen m. b. t. betalingsverplichtingen vanaf 1989 
(2) Een bedrag aan betalingsverplichtingen van 0,176 miljoen ECU is niet uitgesplitst per Lid-Staat 
(3) Een bedrag aan betalingsverplichtingen van 0,176 miljoen ECU is niet uitgesplitst per Lid-Staat 
4° 3 
Tabel 4. CB'S - FINANCIËLE UITVOERING - DOELSTELLING 5a 
(A) Verwerking en afzet van landbouw- en bosbouwprodukten 
(B) Verwerking en afzet van acquacuttuur- en visserijprodukten 
1992 
( in miljoen ECU. 1992) 
Beschikbare 
Lid-Staat middelen Betalingsverplichtingen 
1991-1993 
I (A) l (B) I (A) l (B) 
België 20,28 2.55 10,42 0,35 
Danmark 16,76 10,77 9,64 3,30 
Deutschland 
oude deelstaten 72,46 11,55 30,62 3,93 
Ellas 123,26 12,90 63,62 0.00 
Espafta (doelst. 1) 
Espafta (overige) 104.16 
53,79 34,06 
5.78 44,08 
27,77 12,84 
3,76 
France (doelst. 1) 
France (overige) 12,17 
111,10 1,85 
22,72 8,78 
42,04 0,24 
7,70 
Ireland 64,46 11.S 30.90 4.18 
Italia (doelst. 1) 
Italia (overige) 85,36 
136,92 14,99 
8,66 31,38 
27.61 7.77 
4,93 
Luxembourg 1.28 0.00 0,27 0,00 
Nederland 20,28 5,78 6,62 1,79 
Portugal 120,81 38,25 40.77 21.53 
U. Kingdom (Doelst. 1) 
U. Kingdom (overige) 21,66 
41,94 2,39 
19,44 14.61 0,46 
7,91 
Totaal Doelst 5a 1006,69 203,71 398,81 80,69 
Waarvan: 
Regio's van doelstelling 1 
overige gebieden 531,89 
474.80 116.43 
87,25 228,91 
169,59 47,02 
33,67 
* gebieden van doelstelling 1 
"7/7 o 
Tabel 5. CB'S - FINANCIËLE UITVOERING - DOELSTELLING 5b 
19 9 2 
Totaal België ERDF 
ESF 
EAGGF 2.52 
3.45 
1.26 
7.22 (in miljoen ECU, 1992) 
Lid-Staat Fonds Betalingsverplichtingen Betalingen 
(D 
1,09 
2.63 
0,90 
4,61 
Danmark 
Totaal Danmark ERDF 
ESF 
EAGGF 3,23 
0,00 
0,00 
3.23 3.26 
0,04 
0,00 
3,29 
Deutschland 
Totaal Deutschland ERDF 
ESF 
EAGGF 91,65 
4.45 
73,60 
169,70 81,96 
2,40 
57,36 
141,71 
Espafta 
Totaal Espafta ERDF 
ESF 
EAGGF 7,83 
7,60 
99,94 
115,36 9.31 
7,44 
68,63 
85,38 
France 
Totaal France ERDF 
ESF 
EAGGF 115,86 
42,43 
183,81 
342,10 92,38 
34,82 
135,75 
262.94 
Italia 
Totaal Italia ERDF 
ESF 
EAGGF 17,29 
9,44 
49,82 
76,55 6,27 
4,74 
29,68 
40,68 
Luxembourg 
Totaal Luxembourg ERDF 
ESF 
EAGGF 0,00 
0,05 
0,00 
0,05 0,00 
0,03 
0,00 
0,03 
Nederland 
Totaal Nederland ERDF 
ESF 
EAGGF 7.78 
2,17 
4.97 
14,92 6,64 
1.70 
3.66 
12.00 
United Kingdom 
Totaal United Kingdom ERDF 
ESF 
EAGGF 67.95 
2,37 
3,60 
73,92 85,80 
8,66 
3,96 
98,42 
Totaal EFRO 
Totaal ESF 
Totaal EOGFL 
Totaal doelstelling 6B 314,10 
71,96 
417,00 
803,06 286,69 
62,46 
299,92 
649,06 
(1 ) Betalingen betreffende betalingsverplichtingen vanaf 1989 
/}/)n 
BIJLAGE Hl 
Tabel 1 - Communautaire initiativen : verdeling 
van de betalingsverplichtingen over de Fondsen 
in miljoen ECU in lopende prijzen 
BELGIË 
Rachar 
Stride 
Laadar 
Euroform 
Now 
Horizon 
DANMARK 
Stride 
Laadar 
Euroform 
Now 
Horizon 
DEUTSCHLAND 
Rachar 
Stride 
Laadar 
Euroform 
Now 
Horizon 
ELLAS 
Envirag 
Prisma 
Regan 
Stride 
Télématique 
Laadar 
Euroform 
Now 
Horizon 
ESPANA (b) 
Envirag 
Rachar 
Prisma 
Ragls 
Strida 
Télématique 
Laadar 
Euroform 
Now 
Horizon 
FRANCE (b)(c) 
Rachar (d) 
Prisma 
Télématique 
Envirag (a) 
Envlreg-Stride 
Regis-Envireg-Stride 
Prisma-Talamatique 
Laadar 
Euroform 
Now 
Horizon EFRO 
1991 
9,74 
7.47 
2,27 
-
-
-
-
1.84 
1.84 
-
• -
-
-
35.60 
15.95 
4.02 
....... „„ 
-
-
-
73.71 
16,35 
-
48.00 
9,36 
-
-
-
-
-
159.08 
38,02 
7,08 
4,56 
19.42 
43,43 
7.14 
39.43 
-
-
-
30.23 
11,40 
-
-
4,00 
-
-
-
14,83 
-
-
-1992 
2,47 
0,38 
0,73 
1.36 
-
-
-
0,91 
-
0,91 
-
-
-
1.95 
1.82 
0.13 
-
-
-
141,36 
38,77 
1.10 
26,35 
22,29 
15,99 
28,43 
0,55 
0,30 
7,58 
77,76 
-
-
14,49 
-
-
36.27 
17.35 
5,43 
1,87 
2,35 
66.10 
14,69 
-
0,84 
-
10,21 
13,07 
2,65 
24.28 
-
0,36 
-EOGFL-0 I E! 
1991 
2.23 
-
-
2,23 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
—: 
-
-
-
0.18 
0.18 
-
-
-
-
-
-
-
-
41.51 
4.43 
-
-
2,71 
-
-
34,37 
-
-
-
1.07 
-
-
-
-
-
-
-
1.07 
-
-
-1992 j 1991 
0,86 j 5,99 
.' 
-I 0,04 
0.86 j 
-j 3,19 
-| 1.60 
-I 1.16 
0.68 
-
0.68 
-
-
-
8.17 
• 
8,17 
-
-
-
21.12 
-
-
-
-
-
21,12 
-
-
-
29,62 
5.09 
-
-
3.66 
-
-
20.88 
• 
-
42,28 
-
-
-
-
-
21.06* 
-
21.22 
-
-
-3,58 
-
-
1,58 
0,70 
1,30 
35,71 
6,90 
-
-
7,94 
20,87 
-
-
" 
-
" 
" ÎF ——~~~ 
1992 
13.86 
2,94 
0.27 
4,00 
2~97 
3.68 
3,97 
0,36' 
0.61! 
0,90 
0.30 
1.30 
40,06. 
- •- t 
20.ua; 
2.K: 
17,05! 
62,62; 
T.35' 
0,52j 
2,46 i 
11,23j ----- ----- - ! 
10,56. 
-i 36,701 
9,88 
0,74 
0,72 
-
1,02 
2.02 
5,38 
-
-
33,05 
0.20 
-
-
-
-
• 
-
-
3,47 
14,66 
14.72 125,08) 
-| 
.... .. .. j 
2,59 
55.60 
29,33 
37,56 
44.32 
0,29 
1,72 
3,63 
19,85 
3.65 
15,18 
a) Voor 1992 moet hierbij een betalingsverplichting van 6,18 miljoen ecu worden opgeteld voor een globale subsidie "Euroqualification" van het ESF. 
b) In 1992 moeten de betalingsverplichtingen van POSEIMA : EFRO 2 miljoen ECU voor Portugal ; EOGFL 0,9 miljoen ECU voor Spanje, 
14 miljoen ECU voor Frankrijk en 9 miljoen ECU voor Portugal worden bijgeteld. 
c) Een STRIDE - programma voor de Franse regio's van doelstelling 2 wordt uitgevoerd met een globale subsidie. 
IfZ 
IRELAND 
Envirag 
Prisma 
Ragen 
Stride 
Télématique 
Laadar 
Euroform 
Now 
Horizon 
ITALIA 
Envirag 
Prisma 
Stride 
Télématique 
Leader 
Euroform 
Now 
Horizon 
Interreg Regen 
Interreg Bolzano 
LUXEMBOURG 
Stride 
Leader 
Now 
Horizon 
NEDERLAND 
Stride 
Leader 
Euroform 
Now 
Horizon 
PORTUGAL (b) 
Envireg 
Prisma 
Regen 
Rachar 
Regis 
Stride 
Télématique 
Leader 
Euroform 
Now 
Horizon 
UNITED-KINGDOM 
Envireg 
Rechar 
Prisma 
Stride 
Télématique 
Leader 
Euroform 
Now 
Horizon 
Communautair (f) 
Interreg EFRO 
1991 
48,93 
2.80 
9.38 
3.98 
13,07 
11.00 
8,70 
-
-
-
119,16 
62,51 
2,33 
35,31 
4.18 
14.83 
-
-
-
-
-
0.18 
-
0,18 
-
-
2,13 
0,87 
1.26 
-
-
-
64,26 
21,58 
-
-
2.71 
4,51 
4,43 
10,79 
20,24 
-
-
-
11.17 
2,19 
-
-
-
-
8,98 
-
-
-
244,07 1992 
132.25 
8,27 
-
114.37 
-
-
7,97 
-
0.33 
1.31 
69.71 
10,44 
-
4.29 
25,47 
23,03 
-
2,90 
0,65 
2,00 
0.93 
2,05 
2,05 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
73,34 
29,57 
5,30 
25,83 
-
-
-
-
8,01 
0.99 
3,56 
0,08 
146,75 
1,80 
104,13 
5.67 
29,68 
5.40 
-
0,07 
429.12 EOGFL-0 
1991 
3.63 
-
-
-
-
-
3,63 
-
-
-
7.93 
0,98 
-
-
-
6,95 
-
-
-
-
-
0.29 
-
0,29 
-
-
0,11 
-
0.11 
-
-
-
16.43 
0.07 
-
-
-
-
-
-
16,36 
-
-
-
0,96 
-
-
-
-
-
0,96 
-
-
-
6.44 1992 
4.68 
-
-
-
-
-
4,68 
-
-
-
26,13 
-
-
-
-
26.13 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
<• 
5,84 
-
-
-
-
-
-
-
5.84 
-
-
-
3,68 
-
-
-
-
-
3.68 
-
-
-
14,86 ESF** 
1991 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
87.62 
-
-
-
-
4.77 
50,20 
19,80 
12.65 
-
-
-
-
-
-
-
7.02 
-
-
-
3,15 
3,87 
1,05 
-
-
-
-
-
-
-
1,05 
-
-
-
36,91 
-
-
-
-
-
-
31,14 
5.77 
-
-1992 ; 
35,85 j 
-I 
-
-
" 
2.18 
12,33 
4.81 
16,53 
33,75 
-
-
-
-
5,16 
5.03 
8,74 
14,82 
-
-
1,17 
-
0,37 
0.20 
0,60 
13,18 
-
0.03 
8.71 
1.19 
3.25 
44,49 
-
-
0,26 
-
-
-
0,47 
12,85 
12,84 
18,07 
56,57 
-
18.13 
-
-
-
2.17 
3.86 
3,87 
28.54 
4,56 
d) Incl. 2.74 miljoen ECU in 1990 (in prijzen van 1991). 
e) Hierbij komt nog een bedrag van 2,74 miljoen ECU dat is vastgesteld zonder onderverdeling over de initiatieven van de regio'6 van doelstelling 2. 
f) Hierbij komt nog een bedrag van 66,45 miljoen ECU voor Interreg kredieten van art. 10. 
* Betalingsverplichting EOGFL-0 alleen voor Regis. 
* * Voor Euroform, Now, Horizon : 0.492 miljoen ECU voor technische bijstand uit ESF in het kader van samenvattende betalingsverplichtingen 
die niet over de initiatieven kunnen worden uitgesplitst. 
^3 
Tabel 1 - Overzicht van de goedgekeurde programma's 
voor de regio's van doelstelling 1 (1989 -1992) 
LAND/REGIOHÏTEL 
ELLAS 
1989 
OP LUTTE PHYLLOXERA 
OP ARRACHAGE ABRICOTIERS 
GMPVORIAELLADA 
GMP DYTIKI ELLADA KAI PELOPONNISOS 
GMP NISOIAGAIOU 
GMP STEREA KAI ANATOLIKI ELLADA 
GMP KRHTH 
1990 
OP BIOMHXANIATOURISMOS 1990 
OP ASSISTANCE TECHNIQUE 
OP APASXOLISH SE SYLLOGHKES ANAGKES 
OP ACTION FORMATION PROFESSIONN. DE BASE 
OP ATOMA ME EIDIKES ANAGKES 
OP YGEIA 
OP METAFORES 
OP TRAPEZES - ASFALISTIKES ETAIRIES 
OP PROOTHHSH THS APASXOLHSHS 
OP EPAGGELMAT. KATARTISH PROSAN GYNAIKON 
OP ENERGIA 
OP DEYTEROBATHMIA EKPAIDEYSH 
OP METANASTES - PALINNOSTOYNTES 
OP PANEPISTHMIA - DHMOSIOS TOMEAS - TEI 
OP DIAKRATIKA 
OP NOVATEURS 
OP KAINOTOMIKA - STOXOS 1 
OP SIBLIROMATIKES KAINOTOMIKES ENERGEIS 
OP ATTIKHS 
OP BELTIOSHS KATARTISHS EKPAIDEYSHS 
OP HLEKTRISMOS 
OP MEGALOI ODIKOIAJONES 
GMP TEXNOLOGIA 
OMPF THLEPIKOINWNIES 
OMPF EREUNAS KAI TEXNOLOGIAS 
OP BIOMHXANIKES PERIOXES 
OP SIDHRODROMOI 
OMPF ANAPTUJH KAI ENDUNAMWSH GERWRGIKWN 
OMPF DYTIKI ELLADA 
OMPF PELOPONNISSOS 
OMPF DYTIKI MAKEDONIA 
OMPF ATTIKI 
OMPF IONIA NISIA 
OMPF IPIROTIKI ELLADA 
OMPF VORIO AIGAIO 
OMPF IPIROS 
OMPF NOTIO AIGAIO 
OMPF THESSALIA 
OMPF KENTRIKI MAKEDONIA 
OMPF KPITI 
OMPF ANATOLIKI MAKEDONIA 
KAI THRAKI 
1991 
OP PERIBALLON 
1992 
OP EKSIGHRONISMOS TIS DIMOSIAS DOIKISIS 
OP PROGRAMMA TEXNIKHS VOITHEIAS 
OMPF AUJHSH ANTAGWNISTIKOTHTAS EPIXEIRHSEWN 
OMPF ISORROPH ANAPTUJH TOU TOURISMOU 
OP THLEPIKOINWNIWN 
OP MESURES FORESTIERES 
OP RESTRUCTURATIONS OLIVERAIES DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
05.07.89 
05.07.89 
21.12.89 
21.12.89 
21.12.89 
21.12.89 
21.12.89 
05.07.91 
14.06.91 
11.07.90 
17.07.90 
17.07.90 
11.07.90 
11.07.90 
11.07.90 
11.07 90 
17.07.90 
17.07.90 
17.07.90 
17.07.90 
02.08.90 
10.12.90 
10.12.90 
31.12.90 
19.12.90 
19.07.90 
31.05.91 
20.12.90 
14.12.90 
14.12.90 
12.1090 
30.07.90 
30.07.90 
30.07.90 
12.12.90 
27.11.90 
27.1190 
27.1190 
16.1190 
12.10.90 
27.09.90 
20.08.90 
20.08.90 
30.07.90 
3007.90 
30.07.90 
30.07.90 
18.06.90 et 
10.12.90 
25.07.91 
26.06.92 
07.09.92 
30.07.92 
30.07.92 
10.11.92 
05.11.92 
02.11.92 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
. 
-
X 
X 
X 
X 
X 
. 
-
-
. 
. 
-
-
. 
. 
. 
-
-
-
-
. 
. 
. 
. 
. 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
. 
X 
X 
X 
. 
. ESF 
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
-
X 
X 
X 
. 
. 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
. 
-
-EOGFL 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
-
-
-
. 
. 
. 
-
-
. 
-
-
. 
. 
-
. 
-
. 
-
. 
-
. 
. 
. 
. 
-
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
. 
. 
. 
. 
. 
X 
X COÖRDINEREND 
DG 
6 
6 
16 
16 
16 
16 
16 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
6 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
5 
5 
16 
16 
16 
6 
6 
7 '/ y. 
LAND/REGIO/TITEL 
ESPANA 
1989 
OP ALMERIA LEVANTE 
OP CIUDAD REAL 
1990 
OP INSTALACION DE JOVENES Y PLD 
OP CONTRATACION INDEFINIDA E INST. DE JOVENES 
OP CONTR. INDEF/INSTAL. PARADOS LD 
OP PARADOS LD EN REGIONES OBJ1 
OP JOVENES PARADOS REGIONES OBJ1 
OP FORM. PROF. MIGRANTES/INDEPENDIENTES 
OP FORM.PROF. SEGURIDAD MARITIMA JOVENES 
OP FORM PROF PARAMINUSVALIDOS 
OP FORM PROF. EN MEDIO RURAL 
OP ASTURIAS FORM. AUTOEMPLEO DE PARADOS LD 
OP ASTURIAS FORM. MENORES DE 25 ANOS 
OP CANARIAS PARADOS LD FORM. AYUDA EMPLEO 
OP CANARIAS JOVENES FORM. AYUDA AL EMPLEO 
OP CASTILLA Y LEON PARADOS LD 
OP CASTILLA Y LEON JOVENES FORM PROF. 
OP CASTILLA LA MANCHA PARADOS LD 
OP CASTILLA LA MANCHA PARADOS JUVENILES 
OP EXTREMADURA JOVENES FORM. PROF 
OP GALICIA FORM PARADOS LD 
OP GALICIA FORM. DE JOVENES 
OP MURCIA PARADOS LD 
OP MURCIA JOVENES 
OP VALENCIA PARADOS LD 
OP VALENCIA JOVENES 
OP CANARIAS ESTUD. SEGUI/ EVALUACION MEDIDAS 
OP AYUDAS FORM.PROF. MEDIO RURAL 
OP OBSERVATORIO OCUPACIONAL 
OP DESEMPLEADOS LD CLASIF. CALIF. ASESORAMI 
OP INSERCION PROFESIONAL 
OP FORM. VICULADA DESARROLLO REGIONAL 
OP FORM PROF. ENS SECUNDA/MODULOS PROF. 
OP CONTR. TEMPORAL/TRABAJOS SOCIALES 
OP EXTREMADURA RECURSOS HUMANOS 
OP CASTILLA Y LEON FORM. 
OP CANARIAS VALOR. DE RECURSOS HUMANOS 
OP ASTURIAS FORMACION 
OP ANDALUCIA VALOR. RECURSOS HUMANOS 
OP ANDALUCIA PARADOS LD 
OP ANDALUCIA FORM PROF/MENORES 25 ANOS 
OP ASTURIAS 
OP CASTILLA LA MANCHA 
OP FORMADORES DE EMPLEO 
OP MURCIA RECURSOS HUMANOS 
OP VALENCIA SISTEMA NAC/ NSENANZA FORM.PROF. 
OP GALICIA FORM. Y CREACION DE EMPLEOS 
OP MURCIA ESTUD. MERCADO DE TRABAJO REGION. 
OP GALICIA 
OP EXTREMADURA 
OP CASTILLA LA MANCHA FORM. PROF. 
OP EXTREMADURA PARADOS LD 
OP CESSATION ACTIVITES AGRIC. 
OP AMELIOR. PROD. AGRIC. CASTILLA-La-MANCHA 
OPAMELIOR. PROD AGRIC. VALENCIA 
OP AMELIOR. PROD AGRIC. CASTILLA-Y-LEON 
OP AMELIOR PROD AGRIC. EXTREMADURA 
OP AMELIOR PROD AGRIC. ASTURIAS 
OP PROTECTION ENVIRONMENT EXTREMADURA 
OP PROTECTION ENVIR CASTILLA-LA-MANCHA 
OP PROTECTION ENVIR. COM. VALENCIANA 
OP PROTECTION ENVIRONMENT ASTURIAS 
OP AMELIOR PROD AGRIC. MURCIA 
OP AMELIORATION COND PROD AGRIC. GALICIA DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
26.10.89 
26.10.89 
27.07.90 
27.07.90 
19.03.90 
19.03.90 
19.03.90 
19.12.90 
26.10.90 
21.11.90 
26.10.90 
06.11.90 
06.11.90 
06.11.90 
06.11.90 
06.11.90 
06.11.90 
10.08.90 
10.08 90 
02.08.90 
17.12.90 
19.12.90 
12.11.90 
1211.90 
14.12.90 
06.11.90 
14.06.91 
19.07.91 
20 0991 
20 09.91 
07.11.91 
19.03.90 
19.03.90 
19.03.90 
02.08.90 
30.11.90 
30.11.90 
30.11.90 
30 11.90 
20.11.90 
20.11.90 
11.12.90 
11.12.90 
17.12.90 
02.08.90 
30.11.90 
30.11.90 
11.12.90 
17.12.90 
17.12.90 
27 07.90 
' 02.08.90 
19.07.90 
21.09.90 
21.09.90 
21.09.90 
26.09.90 
26.09.90 
26 09.90 
13.11.90 
13.11.90 
10.12.90 
10.12.90 
10.12.90 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
X 
X 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
. 
-
-
-
-
-
-
. 
-
. 
. 
. 
. 
-
-
-
. 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
-
. 
. . 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
. 
-ESF 
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
. 
. 
. 
. 
-
-
. 
. 
. 
-
: EOGFL 
. 
. 
-
-
. 
-
-
-
-
. 
-
-
-
-
-
• 
-
-
-
-
. 
-
-
. 
. 
-
. 
-
-
-
. 
-
. 
-
-
. 
. 
. 
. 
-
-
. 
. 
-
. 
. 
-
. 
-
-
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
x COÖRDINEREND 
DG 
16 
16 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 . 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
x> 
LAND/REGIO/TITEL 
OP PROTECTION ENVIRONMENT GALICIA 
OP LUTTE EROSION SOLS MURCIA 
OP PROTECTION ENVIR. CASTILLA-Y-LEON 
OP IRRIGATION INFRASTRUCTURES CANARIAS 
OP ELEVAGE ANDALUCIA 
OP FRUTTICULTURE HORTICULTURE VALENCIA 
OP REORIENTATION PROD. EXTREMADURA 
OP ELEVAGE ASTURIAS 
OP INFRAESTRUCTURA CIENTIFICA 
OP Castilla-la-Mancha 
GOP Comarca de la Mancha 
GOP CASTILLA Y LEON Salamanca 
OP CANARIAS 
GOP ISIe de la Gomera CANARIAS 
OP Actividades económicas GALICIA 
GOP Production agraria GALICIA 
OP VALENCIA 
OP ASTURIAS 
OP CEUTA 
OP MELILLA 
OP MURCIA 
OP EXTREMADURA 
OP bosques ANDALUCIA 
1991 
OPVALENCIANA 
OP CASTILLA Y LEON FORM. 
OP PROTECTION ENVIR. CANARIAS 
OP REORIENTATION PROD AGRI. GALICIA 
OP REOR. PROD AGRI. CASTILLA-Y-LEON 
OP RAT. DEVELOP. PROD. AGRIC. MURCIA 
OP REORIENTATION PROD AGRI. CANARIAS 
OP REOR. PROD AGRI. CASTILLA-LA-MANCHA 
OP CASTILLA Y LEON II 
OP RECURSOS HIDRICOS 
OP ENTIDADES LOCALES 
OP INCENTIVOS REGIONALES 
OP MALAGA 
OP GRANADA 
OP GALICIA 
SUB GLOBALE MURCIA 
SUB GLOBAL ANDALUCIA 
1992 
OP BAJO GUADALQUIVIR 
OP AMELIOR. PROD. AGRIC. MELILLA 
OP POSEICAN 
FRANCE 
1989 
GMP CORSE 
1990 
OP CORSE 
OP MARTINIQUE 
GMP CORSE 
OP GUADELOUPE 
OP REUNION 
OMPF CORSE 
OP GUADELOUPE 
OP VAL. RESSOURCES AGRIC. GUADELOUPE 
OMPF GUYANE 
OP MARTINIQUE 
OP AGRICULTURE & DEV. RURAL MARTINIQUE 
OMPF REUNION 
OP POSEIDON 
IRELAND 
1989 
OMPF PROTECTION RURAL DEVELOP. 
OMPF INDUSTRY 
OMPF TOURISM DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
10.12.90 
10.12.90 
10.12.90 
10.12.90 
10.12.90 
11.06.90 
10.12.90 
10.12.90 
19.07.90 
14.12.90 
31.01.90 
14.12.90 
14.12.90 
30.07.90 
27.09.90 
12.12.90 
14.12.90 
14.12.90 
14.12.90 
1412.90 
14.1290 
14.12.90 
12.12.90 
10.03.92 
10.03 92 
12.08.91 
01.07.91 
01.07.91 
01.07.91 
12.07.91 
09.07.91 
23.0591 
07.03.91 
23.0591 
24.06.91 
26.0991 
16.12.91 
16.12.91 
14.06.91 
161291 
30 01.92 
19.02.92 
18.06.92 
28.07.89 
10.10.90 
1010.90 
21.12.89 
10.10.90 
14.12.90 
20.12.90 
20.12.90 
17.12.90 
20.12.90 
20.12.90 
17.12.90 
20.12.90 
10.1292 
01.08.89 
21.12.89 
21.12.89 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
-
-
-
. 
-
-
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
-
-
-
. 
-
. 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
-
X 
-
-
. 
. 
. 
X 
X 
-
X 
X 
-
X 
-
X 
X 
X ESF 
-
-
. 
. 
. 
. 
. 
-
-
-
X 
X 
-
X 
-
-
-
-
-
. 
-
. 
-
X 
X 
-
-
-
-
-
-
-
. 
-
. 
-
-
. 
-
. 
. 
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
-
X 
-
-
X 
-
. 
X 
X EOGFL 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
-
X 
X 
. 
X 
-
X 
-
-
-
-
-
-
X 
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
-
-
-
. 
-
-
-
. 
. 
X 
X 
X 
. 
. 
. 
. 
. 
X 
-
X 
X 
-
X 
X 
X 
X 
. 
-COÖRDINEREND 
DG 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
6 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
6 
5 
5 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
6 
6 
16 
5 
5 
5 
5 
5 
16 
16 
6 
16 
16 
6 
16 
6 
6 
16 
16 
-' 76" 
LAND/REGIO/TITEL 
1990 
OP DISABLED 
OP IRLANDE OBJ 1 
OP LT UNEMPLOYED 
OP INTEGRATION OF YOUNG 
OP HUMAN RESSOURCE FOLLOW UP 
OP UNEMPLOYED FOR OVER A YEAR 
OP EXEPTIONAL MEASURES 
OP PERIPHERALITY 
OP SANITARY SERVICE 
OP FORESTRY 
OMPF FORMATION 
OMPF RURAL DEVELOPMENT 
1992 
GLOBAL GRANT 
ITALIA 
1989 
OP METANIZZAZIONE 
OPAREEATTREZZATE 
OP RISORSE IDRICHE 
OPTELEFONIADIBASE 
1990 
OP MEZZOGIORNO 
OP ABRUZZO 
OP MOUSE 
OP CAMPANIA 
OP PUGLIA 
OP BASILICATA 
OP CALABRIA 
OP SICILIA 
OP SARDEGNA 
OP PROGETTO 
OP MEZZOGIORNO ENTI PUBLICI 
OP CONOSCENZA LINGUA MATERNA FIGLI MIGRANTI 
GMP SARDEGNA 
GMP SICILIA (2eme phase) 
OP ENTI PUBLICI 
GMP BASILICATA 
OP VOLGARIZZAZIONE AGRICOLA 
OP VALORIZZAZIONE PROD. AGRIC. MEZZOGIORNO 
OP VALOR RIS. AGRIC. & SVIPEV. RURAL CALABRIA 
OP TURISMO 
OMPF RICERCA 
OMPF ABRUZZO 
OMPF BASILICATA 
OMPF CALABRIA 
OMPF CAMPANIA 
OMPF MOLISE 
OP SARDEGNA 
OMPF SICILIA 
1991 
OP INDUSTRIA 
OMPF PUGLIA 
SOW GLOBALE PUGLIA 
OP MIGLIOR.PROD. AGRIC. & CULT. ALT.MEZZOGIORNO 
1992 
SOW GLOBALE TOURISME 
SOW GLOBALE EFIBANCA 
SOW GLOBALE GEPI 
SOW GLOBALE ANCE 
SOW GLOBALE COFINDUSTRIA 
SOW GLOBALE IASM 
SOW GLOBALE UNIONCAMERE 
SOW GLOBALE SARDAIGNE 
SOW GLOBALE FIME DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
08.01.90 
29.03.90 
16.10.90 
12.12.90 
17.12.90 
17.12.90 
14.12.90 
10.08.90 
30.07.90 
09.07.90 
14.12.90 
17.12.90 
24.09.92 
21.1289 
21.12.89 
21.12.89 
21.12.89 
14.06.91 
03.10.90 
17.12.90 
30.12.90 
26.03.91 
26.10.90 
21.12.90 
15.10.90 
03.08.90 
02.08.90 
12.12.90 
12.12.90 
19.07.88 
16.12.91 
17.12.90 
1207 88 
05.09 90 
10.10.90 
16.10.90 
14.12.90 
20.12.90 
20.12.90 
20.12.90 
20.12.90 
14.12.90 
20.12.90 
20.12.90 
14.1290 
25.07.91 
25.07.91 
25.07.91 
29. i 1.91 
02.03.92 
02.03.92 
02.03.92 
02.03 92 
02 03.92 
02.03.92 
02.03.92 
15.07.92 
09.12.92 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
-
-
-
-
-
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
. 
-
-
. 
-
-
-
-
. 
. 
-
-
. 
-
. 
-
. 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X ESF 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
-
. 
X 
X 
X 
. 
-
-
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
. 
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
X 
. 
. 
-
-
. 
. 
. 
. 
-
-EOGFL 
. 
. 
. 
. 
-
-
. 
. 
-
X 
-
X 
. 
-
-
-
. 
-
-
. 
-
. 
-
. 
-
. 
-
. 
. 
-
. 
. 
-
X 
X 
X 
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
. . 
X 
. 
-
-
-
-
. 
. 
-
-COÖRDINEREND 
DG 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
16 
16 
6 
16 
6 
16 
16 
16 
16 
16 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
6 
6 
6 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
6 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
rl=r 
LAND/REGIO/TITEL 
PORTUGAL 
1989 
PNICACORES 
PNIC PEDIP 
OIDSETUBAL 
OP PRODAC 
1990 
OP FORM. PROF./DESEMPREGADOS 
OP DESEMPREGADOS LD 
OP ADULTOS DEFICIENTES DESEMPRGADOS 
OP MULHERES ADULTAS 
OP EMIGRANTES ADULTOS 
OP FORM.PROF./JOVENS 
OP JOVENS/PROCURA DE EMPREGO 
OP FORM /EMPREGO PARA JOVENS DEFICIENTES 
OP MULHERES JOVENS 
OP EMIGRANTES JOVENS 
OMPF PODAAEF 
OP PEDIP 
OP FORMACOA PROFISSIONAL 
OPFANI 
OP FPJRAA 
OP INTEMPERIES 
GLOBALE SUB 
OMPF PRODEP 
OP PROTEDE 
PROTER 
OMPF CIENCIA 
OP SIMC 
OMPF MADEIRA 
OMPF PEDRAA 
NORTE 
OMPF AKo Minho 
OMPF Tras-os-Montes 
OMPF Area Metrop. Porto 
OMPF Vale do Ave 
OMPF Norte 
CENTRO 
OMPF Centra 
OMPF Raia Central 
OMPF Pinhal Interior 
ALENTEJO 
OP Litoral Alentejano 
OP Centro & Baixo Alen. 
OMPF Entre Mira e Guad. 
OP Zona dos Marmores 
LISBOA E VALE DO TEJO 
OMPF Oeste 
OP Grande Lisboa 
OMPF Vale do Tejo 
ALGARVE 
OMPF Sotavento Algarvto 
OMPF Barlavento Algarvio DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
31.05.89 
13.07.89 
08.08.89 
01.12.89 
12.04.91 
08.01.90 
08.01.90 
08.01.90 
08.01.90 
12.04.90 
08.01.90 
08.01.90 
08.01.90 
08.01.90 
31.12.90 
31.05.91 
08.01.90 
31.12.90 
31.12.90 
30.07.90 
17.05.90 
18.06.90 
20.12.90 
04.12.90 
20.03.90 
04.12.90 
27.07.90 
18.06 90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
X 
X 
X 
X 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
X 
-
-
-
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
27.07 90 | X ESF 
-
-
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
-
X 
. 
-
X 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
. 
X 
-
X 
-
X 
X 
X EOGFL 
-
-
-
-
-
-
-
. 
-
-
-
-
-. 
-
-
-
-
-
-
X 
-
-
-
-
-
-
-
-
X 
X 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
. 
-
X 
. 
X 
. 
X 
X 
X COÖRDINEREND 
DG 
16 
16 
16 
16 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
6 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
int 
LAND/REGIO/TITEL 
1991 
OPAT 
OPAT 
OP AT MODERNIZAO DA ADMINISTRAO PUBLICA 
OP AT INSTITUTO DO EMPREGO E FORM. PROF. 
OP PRODIATEC 
OP DEVELOPPEMENT DES PATURAGES ACORES 
OP ACTIONS FORESTIERES 
OP DEVELOPPEMENT RURAL MIRA 
OP RESTRUCTURATION DU VIGNOBLE (CONTINENT) 
1992 
OP REMEMBR. CESSATION ACTIVITE AGRICOLE 
OP PROTEC. ENVIR. BIEN-ETRE ANIMAL 
OP RESTRUCT. DU VIGNOBLE MADEIRE & ACORES 
OP SECHERESSE 92 
OP INVEST. EXPLOITATIONS AGRICOLES 
OP POSEIMA-ACORES 
OP POSEIMA-MADEIRA 
UNITED-KINGDOM (NJ.) 
1989 
OP TRANSPORT 
1990 
OP UNEMPLOYMENT 
OP INTEGRATION OF YOUNG PEOPLE INTO EMPLOY 
OP SEE REGIONS 
OP HUMAN RESOURCES 
OP AGRIC DEVELOPMENT 
OMPF TOURISM 
OP PHYSICAL AND SOCIAL ENVIRONMENT 
OMPF INDUSTRIAL DEVELOPMENT DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
29.1091 
18.07.91 
05.08.92 
11.12.92 
20.03.91 
06.06.91 
06.06.91 
21.11.91 
07.08.91 
17.02.92 
28.07.92 
05.10.92 
31.07.92 
30.07.92 
31.07.92 
31.07.92 
01.12.89 
141290 
23.02.90 
02.08.90 
11.07.90 
14.12.90 
30.07.90 
20.09.90 
14.12.90 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
-
-
-
-
X 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
X 
-
-
-
. 
-
X 
X 
X ESF 
X 
X 
X 
X 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
. 
X 
X 
X 
X 
-
X 
-
X EOGFL 
-
-
-
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
-
-
-
. 
X 
-
. 
-COÖRDINEREND 
DG 
5 
5 
5 
5 
16 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
16 
5 
5 
5 
5 
6 
16 
16 
16 
LAND/REGIO/TITEL 
DEUTSCHLAND 
NIEUWE DEELSTATEN EN BERLIN 
BERLIN 
BRANDENBURG 
MECKLENBURG 
FREISTAAT SACHSEN 
SACHSEN ANHALT 
THURINGEN 
GLOBALE PROGRAMMAS DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
26.03.91 
21.06.91 
010191 
26 03 91 
210691 
01.01.91 
26.0391 
21.06 91 
01.01.91 
26.03.91 
21.06.91 
01.01.91 
26.03.91 
21.06.91 
01.01.91 
26.03.91 
21.06.91 
01.01.91 
26.03.91 
01.01.91 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
X 
-
-
X 
-
-
X 
-
-
X 
-
X 
. 
-
X 
-
-
X 
-ESF 
. 
. 
X 
-
X 
. 
-
X 
. 
. 
X 
. 
. 
X 
. 
. 
X 
-
X EOGFL 
. 
X 
-
. 
X 
-
-
X 
-
-
X 
. 
X 
-
-
X 
-
-
-COÖRDINEREND 
DG 
16 
6 
5 
16 
6 
5 
16 
6 
5 
16 
6 
5 
16 
6 
5 
16 
6 
5 
16 
5 
vH3 
Tabel 2 - Overzicht van de goedgekeurde programma's 
voor de regio's van doelstelling 2 (1989 -1991) 
LAND/REGIO/TITEL 
BELGIË-BELGIQUE 
1990 
WALLONIE 
OP Liege 
OP Charleroi et Centre 
OP Aubange 
VLAANDEREN 
OP Limburg 
OP Limburg 
OP Turnhout 
OP Limburg 
OP Turnhout 
WALLONIE 
OP Charleroi Form. prof. 
OP Liège Form. prol. 
OP Aubange Form. prol. 
DANMARK 
1990 
OMPF NORTH JUTLAND 
OMPF VESTLOLLAND 
DEUTSCHLAND 
1989 
OP SAARLAND 
OMPF NORDRHEIN-WESTFALLEN 
OMPF BERLIN 
1990 
OP EMDEN 
OP PEINE SALZGITTER 
OP RHEINLAND-PFALZ 
OP BREMEN 
OP BREMEN 
OP SAARLAND 
ESPANA 
1990 
OP OBSERVATORIO OCUPACIONAL 
OP CANTABRIA 
OP FORM. VINCULADA RECONV. REGIONAL 
OP MADRID 
OP NAVARRA 
OP ARAGON 
OP RIOJA 
OP PAIS VASCO 
OP CATALUNYA 
OP CATALUNA 
OP NAVARRA 
OP LA RIOJA 
OP MADRID 
OP PAIS VASCO DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
19.07.90 
19.07.90 
19 07.90 
17.05.91 
27.07.90 
17.07.90 
27.09.90 
27.09.90 
22.1091 
22.10.91 
22.10.91 
14.12.90 
14.12.90 
1512 89 
21.12.89 
21.12.89 
11.07.90 
11.07.90 
02.08.90 
02.08.90 
18.06.90 
27.09.90 
03 08.91 
25.07.90 
10.08.90 
02.08.90 
02.08.90 
06.11.90 
12.12.90 
10.12.90 
10.12.90 
20.12.90 
20.12 90 
20.12 90 
20.12.90 
29.05.90 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
X 
X 
X 
. 
. 
. 
X 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
. 
. 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X ESF 
-
-
. 
X 
X 
X 
. 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
. 
. 
. 
. EOGFL 
-
-
. 
. 
. COÖRDINEREND 
DG 
16 
16 
16 
5 
5 
5 
16 
16 
5 
5 
5 
16 
16 
16 
16 
16 
5 
5 
. 5 
5 
16 
16 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
16 
16 
16 
16 
16 
-4 z 
LAND/REGIO/TITEL 
FRANCE 
J 
1989 
OP NORD-PAS-DE-CALAIS 
1990 
OP HAUTE-NORMANDIE 
OP FRANCHE- COMTE 
OP BOURGOGNE 
OP PAYS DE LA LOIRE 
OP NORD-PAS-DE-CALAIS 
OP LORRAINE 
OP BASSE-NORMANDIE 
OP BRETAGNE 
OP AUVERGNE 
OP LANGUEDOC-ROUSSILLON 
OP AUVERGNE OID 
OP MIDI-PYRENEES 
OP PROVENCE-COTE DAZUR 
OP RHÛNE-ALPES 
OP CHAMPAGNE-ARDENNES 
OP POITOU-CHARENTE 
OP AQUITAINE 
OP AQUITAINE 
OP AUVERGNE 
OP BASSE-NORMANDIE 
OP BOURGOGNE 
OP BRETAGNE 
OP CHAMPAGNE-ARDENNE 
OP FRANCHE-COMTE 
OP HAUTE-NORMANDIE 
OP LANGUEDOC-ROUSSILLON 
OP LORRAINE 
OP MIDI-PYRENNEES Decazeville 
OP MIDI-PYRENNEES Figeac 
OP MIDI-PYRENNEES Albi-Carmaux 
OP Développement des entreprises (NPDC) 
OP Formation-recherche (NPDC) 
OP PAYS DE U LOIRE 
OP PICARDIE 
OP POITOU-CHARENTES 
OP PROVENCE-ALPES-COTE D'AZUR 
OP RHONE-ALPES 
ITALIA 
1990 
OP LIGURIA 
OP LIGURIA 
OP LOMBARDIA 
OP LOMBARDIA 
OP MARCHE 
OP MARCHE 
OP PIEMONTE 
OP PIEMONTE 
OP TOSCANA 
OP TOSCANA 
OP UMBRIA 
OP VALLE D'AOSTA 
OP VENETO 
OPLAZIO DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
21.12.89 
05 06.91 
06 08 90 
07.08 90 
06.08.90 
06.08.90 
23.08.90 
26.10.90 
10.10.90 
26.10.90 
26.10.90 
11.08.87 
17.12.90 
21.11.90 
17.12.90 
17.1290 
12.1290 
25.07.91 
19.07.90 
20.03.90 
18.06.90 
18.06.90 
18.06.90 
18.06.90 
20 03 90 
20.03.90 
18.06.90 
27.09 90 
18.06.90 
19 07.90 
19.07.90 
18.06.90 
18.06.90 
18.06 90 
18 06.90 
18.06.90 
18.06.90 
20.03.90 
27.11.90 
03.10.90 
27.11.90 
17.12.90 
14.1290 
12.11.90 
27.11.90 
03.08.90 
27.11.90 
12.11.90 
31.10.90 
30.07.90 
27.11.90 
20.12.90 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
. 
X 
. 
X 
. 
X 
. 
X 
X 
X 
X ESF 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
. 
. 
. 
-EOGFL COÖRDINEREND 
DG 
16 
5 
5 
5 
S 
S 
5 
6 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
5 
16 
5 
16 
5 
16 
5 
16 
5 
16 
16 
16 
16 
i<tn 
LAND/REGIO/TITEL 
NEDERLAND 
1990 
OP TWENTE 
OP ZUID LIMBURG 
OP GryZUID-OOST DRENTHE 
OP TWENTE 
OP ZUID LIMBURG 
OP Gr/ZUID-OOST DRENTHE 
UNITED-KINGDOM 
1989 
OP MERSEY BASIN II 
OMPF MANCHESTER & SALFORD 
OMPF MERSEYSIDE 
OMPF Industrial SOUTH WALES 
OMPF DURHAM & CLEVELAND 
OP YORK Steel area 
OMPF TAWSEN 
1990 
OP UK 0BJ2 
OP UK 0BJ2 
OP UK OBJ2 
OPUKOBJ2 
OP UK OBJ2 
OP BLACK COUNTRY 
OP COVENTRY 
OP SHROPSHIRE & STAFFORDSHIRE 
OP EAST MIDLANDS 
OP HUMBERSIDE 
OP MID YORKSHIRE 
OMPF WALES (CLWYD) 
OP FIFE 
OP CENTRAL REGION 
OP TAYSDE II 
1991 
OP WEST CUMBRIA DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
27.07.90 
27.07.90 
27.07.90 
19.07.90 
19.07.90 
30.07.90 
21.12.89 
21.12.89 
21.12.89 
19.12.89 
21.12.89 
16.12 91 
21.12.89 
21.12.88 
02.08.90 
02.08.90 
02 08 90 
02.08.90 
20.03 90 
20.03 90 
20.03 90 
30.07.90 
19.07.90 
19.07.90 
20.03.90 
19.07.90 
19.07.90 
1907 90 
05.12.91 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
. 
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X ESF 
X 
X 
X 
. 
-
. 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. EOGFL 
. COÖRDINEREND 
DG 
5 
5 
5 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
5 
5 
5 
5 
5 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
nz^ 
Tabel 3 - Overzicht van de goedgekeurde programma's 
voor de regio's van doelstelling 2 (1992) 
LAND/R EGIO/TITEL 
BELGIË-BELGIQUE 
1992 
WALLONIE 
OP Charleroi 
OP Liège 
OP Aubange 
OP Aubange 
OP Liège 
OP Charleroi 
VLAANDEREN 
OMPF Limburg 
OMPF Turnhout 
DANMARK 
1992 
OMPF NORTH JUTLAND 
OMPF VESTLOLLAND 
DEUTSCHLAND 
1992 
OP RHEINLAND-PFALZ 
OP EMDEN 
OP PEINE SALZGITTER 
OMPF BREMEN 
OMPF BERLIN 
OMPF NORDRHEIN-WESTF ALLEN 
OMPF SAARLAND 
OP EMDEN 
OP PEINE 
ESPANA 
1992 
OP ARAGON 
OP CATALUNA 
OMPF NAVARRA 
OP LA RIOJA 
OP MADRID 
OP PAIS VASCO 
FRANCE 
1992 
OMPF AUVERGNE 
OMPF AQUITAINE 
OMPF RHÔNE-ALPES 
OMPF POITOU-CHARENTE 
OMPF PAYS DE LA LOIRE 
OMPF BOURGOGNE 
OMPF FRANCHE-COMTE 
OMPF PICARDIE DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
24.09.92 
24.09 92 
24.09 92 
03.04.92 
03.04.92 
03 04.92 
21.05.92 
21.05 92 
03 04.92 
21.05.92 
10.06.92 
30 09.92 
30.09.92 
05 05.92 
05.05 92 
05.05 92 
0505.92 
24.09.92 
24.09.92 
24 09 92 
17.06 92 
06 07.92 
17.06 92 
09.12.92 
18.12 92 
30 01.92 
02 03.92 
02.0392 
02.03 92 
03 04.92 
03 04.92 
03.04.92 
03.04.92 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
-
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
. 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X ESF 
X 
X 
X 
. 
. 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
. 
-
X 
. 
. 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X EOGFL 
. 
-
. 
. 
. 
. 
. 
. 
-COÖRDINEREND 
DG 
5 
5 
5 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
5 
5 
S 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
•12Z 
LAND/REGIO/TITEL 
OMPF BRETAGNE 
OMPF NORD-PAS-DE-CALAIS 
OMPF LORRAINE 
OMPF CHAMPAGNE-ARDENNES 
OMPF HAUTE-NORMANDIE 
OMPF PACA 
OMPF LANGUEDOC-ROUSSILLON 
OMPF BASSE-NORMANOIE 
OMPF MIDI-PYRENNEES FIGEAC 
OMPF MIDI-PYRENNEES DECAZEVILLE 
OMPF LORRAINE PED 
OMPF MIDI-PYRENNEES ALBI 
ITALIA 
1992 
OMPF LIGURIA 
OMPF LOMBARDIA 
OMPF MARCHE 
OMPF PIEMONTE 
OMPF TOSCANA 
OMPF UMBRIA 
OMPF VALLE D'AOSTA 
OMPF VENETO 
OMPF LAZIO 
LUXEMBOURG 
1992 
OMPF LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
1992 
OMPF TWENTE 
OMPF ZUID-LIMBURG 
OMPF GRONINGEN 
UNITED-KINGDOM 
1992 
OP WEST MIDLANDS 
OP EASTERN ENGLAND 
OP EASTERN SCOTLAND 
OMPF TAWSEN 
OMPF DURHAM & CLEVELAND 
OMPF BIRMINGHAM 
OP BLACK COUNTRY 
OP COVENTRY 
OP SHROPSHIRE & STAFFORDSHIRE 
OMPF Industrial SOUTH WALES 
OMPF CLWYD 
OP TAYSIDE 
OP FIFE 
OP CENTRAL REGION (SCOTLAND) 
OP EAST MIDLANDS 
OP HUMBERSIDE 
OP MID YORKSHIRE 
OMPF MERSEY BASIN 
OMPF MERSEYSIDE 
OMPF MANCHESTER 
OP LOTHIAN 
OMPF WEST CUMBRIA 
OMPF YORKSHIRE & HUMBERSIDE DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
03.04.92 
03.04.92 
03 04.92 
03.04.92 
05.05.92 
21.05.92 
21.05.92 
21.05.92 
21.05.92 
15.07.92 
21.0592 
21.05.92 
09.12.92 
09.12.92 
18.1292 
18.12.92 
09.12 92 
25.11.92 
25.11.92 
25.11.92 
18.12.92 
24 09 92 
21.05.92 
21.05.92 
21.05.92 
-
-
-
05.05 92 
05.05.92 
05.05 92 
05.05.92 
05.05.92 
05.05.92 
21.05.92 
21.05.92 
21.05 92 
06.07.92 
06 07.92 
06.07.92 
0607.92 
06.07.92 
06.07.92 
06.07.92 
06.07.92 
30.07.92 
20.10.92 
25.11.92 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X ESF 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X EOGFL 
-
-
. COÖRDINEREND 
DG 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
S 
5 
5 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
16 
* 
1Zy 
Tabel 4 - Overzicht van de goedgekeurde programma's 
voor de regio's van doelstelling 3 en 4 (1989 -1992) 
LAND/REGIO/TITEL 
BELGIË. BELGIQUE 
OP OBJ 3 VL. GEM. BIJWERKING BASISOPLEIDING BEROEPSOPLEIDING 
OP OBJ 3 VL. GEM.OPLEIDING IN TECHNOLOGISCHE BEROEPEN 
OP OBJ 3 VL. GEM.MAATREGELEN VOOR KANSARME GROEPEN 
OP OBJ 3 DE. GEM.LANGZEITARBEITSLOSE 
OP OBJ 4 VL. GEM BIJWERKING BASISOPLEIDING BEROEPSOPLEIDING 
OP OBJ 4 VL. GEM.OPLEIDING IN TECHNOLOGISCHE BEROEPEN 
OP OBJ 4 VL. GEM KANSARME GROEPEN 
OP OBJ 4 DE. GEM.JUGENDARBEITSLOSIGKElT 
OP OBJ 3/4 PROGRAMME NATIONAL 
OP OBJ 3/4 VL. GEM.HULP BIJ INDIESTNEMING 
OP OBJ 3/4 PROGRAMME NATIONAL ART.1.2 
OP OBJ 3/4 VL. GEM.ART. VERORD 4253^8 
OP OBJ 3/4 COMM FR. FORM.PROF. INSERT. JEUNES ET CHOMEURS LD 
OP OBJ 3/4 COMM FR ACCOMP. ART. 1.2/4255/88 
OP OBJ 3/4 DE. GEM. TECHNISCHE HILFE 
OP OBJ 3/4 BRUXELLES CAP AIDE/EMBAUCHE JEUNES & CHOMEURS LD 
OP OBJ 3/4 REG.WALL. AIDES/EMBAUCHE 
OP OBJ 3 VL.GEM. 92-93 
OP OBJ 4 VL.GEM. 
OP OBJ 3/4 PROGRAMME NATIONAL-MET-FORM AE & AT 
OP OBJ 3/4 VL.GEM TECHNISCHE BIJSTAND 
OP OBJ 3/4 DE. GEM 
DANMARK 
OP OBJ 3/4 ERHVERVSUDDANNELSER OG VIDEREUDDANNELSER/OMSKOUNG 
OP OBJ 3/4 ANSAETTELSES- OG IVAERKSAETTERSTOTTE 
OP OBJ 3/4 PERSONGRUPPER DER HAR SAERLIGT VANSKELIGTVEDD AT KOMME 
OP OBJ 3/4 FORSOEGSANSOEGNINGER VEDR. ERHVERVSUDDANNELSE OG OMSKO 
OP OBJ 3/4 ERHVERVSUDDANNELSE. VIDEREUDDANNELSER/OMSKOUNG OF LOENT 
OP OBJ 3/4 FORSOEGSANSOEGNINGER VEDR. ERHVERVSUDDANNELSE OG LEDSA-
DEUTSCHLAND 
OP OBJ 3 SCHLESWIG-HOLSTEIN LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT 
OP OBJ 3 HAMBURG LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT 
OP OBJ 3 NIEDERSACHSEN QUALIFIERUNGSPROJEKTEN FUER LANGZEITARBEITSLOSE 
OP OBJ 3 NIEDERSACHSEN LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT 
OP OBJ 3 BREMEN LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT 
OP OBJ 3 NORDRHEIN-WESTFALEN 
OP OBJ 3 BADEN-WUERTTEM8ERG LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT 
OP OBJ 3 BAYERN LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT VON SCHWERBEHINDERTEN & FRAUEN 
OP OBJ 3 DEUTSCHLAND 
OP OBJ 3 LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT 
OP OBJ 4 JUNGENDLICHER WANDERARBEITNEHMER/BINATIONAL 
OP OBJ 4 SCHLESWIG-HOLSTEIN EINGLIEDERUNG VON JUGENLICHEN INS ERWERBSLEBE 
OP OBJ 4 HAMBURG EINGLIEDERUNG VON JUGENLICHEN INS ERWERBSLEBE 
OP OBJ 4 NIEDERSACHSEN 
OP OBJ 4 NIEDERSACHSEN QUALIFIZIERUNGSMASSNAHMEN ZUR EINGLIEDERUNG 
OP OBJ 4 BREMEN BERUFLICHE EINGLIEDERUNG JUNGER MENSCHEN 
OP OBJ 4 NORDRHEIN-WESTFALEN 
OP OBJ 4 HESSEN EINGLIEDERUNG VON JUGENLICHEN INS ERWERBSLEBE 
OP OBJ 4 BAYERN EINGLIEDERUNG BEHINDERTER UND BENACHTEILIGTER JUNGENLICHER 
OP OBJ 4 DEUTSCHLAND 
OP OBJ 4 EINGLIEDERUNG VON JUGENLICHER INS ERWERBSLEBE 
OP OBJ 3/4 HAMBURG SCHWERPUNKTUEBERGREIFENDE MASSNAHMEN 
OP OBJ 3/4 NORDRHEIN-WESTFALEN 
OP OBJ 3/4 HESSEN 
OP OBJ 3/4 RHEINLAND-PFALZ Datum 
beschikking 
Commissi* 
14.12.90 
10.09.90 
14.12.90 
03.08.90 
10.09.90 
10.09.90 
10.09.90 
01.10.92 
14.12.90 
10.09.90 
24.01.92 
11.07.91 
14.12.90 
05.07.91 
11.07.91 
20.09.90 
03.12.92 
16.12.92 
16.12.92 
16.12.92 
11.12.92 
07.12.92 
02.08.90 
13.08.90 
02.08.90 
24.07.91 
16.12.92 
16.12.92 
10.12.90 
02.08.90 
03.10.90 
03.10.90 
24.07.90 
03.10.90 
24.07.90 
02.08.90 
21.11.90 
10.12.90 
02.12.91 
17.10.90 
11.07.90 
13.08.90 
0310.90 
03.10.90 
22.10.90 
10.10.90 
02.08.90 
02.08.90 
10.12.90 
02.08.90 
24.07.90 
14.12.90 
27.07.90 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO ESF 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X EOGFL 
-
-
-
-
-
-COÖRDINEREND 
DG 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
S 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
8 
S 
5 
5 
5 
S 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
S 
5 
S 
S 
5 
5 
5 
S 
S 
S 
S 
s 
5 
5 
1Zf 
LAND/REGIOmTEL 
OP OBJ 3/4 RHEINLAND-PFALZ 
OP OBJ 3/4 BADEN -WUERTTEMBERG LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT JUGENDEINGLIEDERUNG 
OP OBJ 3/4 BERLIN LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT & JUGENDEINGLIEDERUNG 
OP OBJ 4 DEUTSCH-FRANZOESISCHES JEGENSWERK 
OPOBJ4-GZ 
OPOBJ3/4-GZBA 
OP OBJ 3/4 SCHLESWIG-HOSTEIN 
OP OBJ 3/4 HAMBURG 
OP OBJ 3/4 NIEDERSACHSEN 
OP OBJ 3/4 BREMEN LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT & JUGENDEINGLIEDERUNG 
OP OBJ 3/4 NORDRHEIN-WESTFALEN 
OP OBJ 3/4 HESSEN 
OP OBJ 3/4 RHEINLAND-PFALZ 
OP OBJ 3/4 BADEN-WUERTTEMBERG LANGZEITARBEITSLOSIGKEIT & JUGENDEINGLIEDERUNG 
OP OBJ 3/4 SAARLAND 
OP OBJ 3/4 BERLIN 
ESPANA 
OP OBJ 3 PARADOS LT: CONTRACTACION INDEFINIDA E INSTALACION 
OP OBJ 4 CONTRATACION INDEFINIDA E INSTALACION DE JOVENES 
OP OBJ 3/4INSTAL DE PLD Y DE JOVENES EN S.L. 
OP OBJ 3/4 DESEMPLEOS LD: CLASSIFICACION . CALIFICACION, ASEROREMIENTO 
OP OBJ 3 FORM PROF DE PARADOS 
OP OBJ 4 FORM PROF OCUPACIONAL A JOVENES PARADOS 
OP OBJ 3/4 FORM E INSERC PROF EN EL PLAN NACIONAL 
OP OBJ 3/4 OBSERVATORIO OCUPACIONAL 
OP OBJ 3/4 MIGRANTES: FORM PROF/ACTMDADES INDEPENDANTES 
OP OBJ 3/4 ART.1/4255/88 ESTUDIO: MATERIALES DIDACTICUS 
OP OBJ 3/4 FORM EN SEGURIDAD MARITIMA DE PARADOS LD Y JOVENES 
OP OBJ 3/4 PROGR TRANSNACIONAL Y DE FORM AGENTES SOCIALES EN REGIONES 
OP OBJ 3/4 FORM PROF PARA MINUSVALIDOS 
OP OBJ 3/4 FORM DE PERSONAL SANITARIO 
OP OBJ 3/4 FORM Y EMPLEO EN MEDIO RURAL EN REGIONES EXCEPTUADAS DE OBJ 1 
OP OBJ 3/4 MUJERES : ACCIONES INNOVADORAS Y DE ORIENTACION 
OP OBJ 3/4 ANALISIS DE TRAYECTORIAS LABORALES ART 1.2B/4255/88 
OP OBJ 4 ARAGON FORMACION DE JOVENES 
OP OBJ 3 ARAGON FORMACION Y APOYO A LA CONTRACTACION PARADOS LT 
OP OBJ 3 BALEARES FORM PROF Y AYUDAS AL EMPLEO PARA PARADOS LT 
OP OBJ 4 BALEARES FORM PROF Y AYUDAS AL EMPLEO PARA JOVENES 
OP OBJ 3 CANTABRIA FORM PROF PARADOS LD Y AYUDAS A LA CONTRATACION 
OP OBJ 4 CANTABRIA FORM PROF PARADOS JOVENES 
OP OBJ 3 CATALUNYA FORM PROF PARADOS LT 
OP OBJ 4 CATALUNYA FORM PROF PARA JOVENES DESEMPLEADOS 
OP OBJ 3/4 BARCELONA FORM DE TECNICOS EN TRANSFERENCIA DE TECNOLOGIA 0 
OP OBJ 3/4 BARCELONA FORM DE CARACTER INNOVADOR EN ZONAS FUERA DE OBJ 1 
OP OBJ 3/4 CATALUNYA FORM DE CARACTER INNOVADOR EN ZONAS FUERA DE OBJ 1 
OP OBJ 3 MADRID FORM PROF Y AYUDAS AL EMPLEO PARA PARADOS LT 
OP OBJ 4 MADRID FORM PROF Y AYUDAS AL EMPLEO PARA JOVENES PARADOS 
OP OBJ 3/4 MADRID FORM DE CARACTER INNOVADOR EN ZONAS FUERA DE OBJ 1 
OP OBJ 4 NAVARRA FORM PROF DE BASE Y DE CUALIFICACION 
OP OBJ 3 PAIS VASCO FORM PROF: AYUDAS AL EMPLEO Y MEDIDAS 
OP OBJ 4 PAIS VASCO FORM DE BASE : AYUDAS AL EMPLEO Y MEDIDAS 
OP OBJ 3/4 AT ESTUDIOS Y DIAGNOSTICOS/4255/88 
OP OBJ 3 RIOJA FORMACION PROF MEDIA Y BASE 
OP OBJ 4 RIOJA FORM PROF Y AYUDAS AL EMPLEO 
OP OBJ 3/4 SG Datum 
bsschikking 
Commissie 
27.07 90 
10.08.90 
11.1290 
23.07.92 
30.10.92 
09.12.92 
09.12.92 
03.12 92 
09.1292 
04.12.92 
07.12.92 
09.12.92 
04.12.92 
09.12.92 
07.12.92 
07.12.92 
25.07.90 
25.07.90 
25.07.90 
05.06.91 
02.08.90 
02.08.90 
26.06.91 
03.07.91 
29.11.90 
12.12.90 
25.07.90 
21.11.90 
25.07.90 
22.03.91 
29.11.90 
05.06.91 
05.06.91 
21.11.90 
21.11.90 
21.11.90 
21.11.90 
21.11.90 
17.12.90 
14.07.90 
12.12.90 
26.06.91 
26.03.91 
26.03.91 
14.12.90 
10.12.90 
26.06.91 
14.12.90 
21.11.91 
21.11.91 
03.07.91 
17.12.90 
17.12.90 
10.06.92 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-ESF 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X EOGFL 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-COÖRDINEREND 
DG 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
S 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
S 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
S 
5 
5 
5 
S 
y\ •ZG 
LAND/REGIO/TITEL 
FRANCE 
OP OBJ 3 CHOMEURS LD 
OP OBJ 4 JEUNES 
OP OBJ 3 
OP OBJ 4 
ITAUA 
OP OBJ 3 VALLE D' AOSTA FORM PROF PER 1990-1992 ART. 1/2052/88 
OP OBJ 3/4 FORM GIOVANI & DISOCCUPATI LD 
OP OBJ 3/4 LOMBARDIA 
OP OBJ 3/4 TRENTO DISOCCUPAZIONE LD E INSERIMENTO PROF DEI GIOVANI 
OP OBJ 3/4 BOLZANO 
OP OBJ 3/4 VENEZIA- GIULIA 
OP OBJ 3/4 VENETO ASSI 1-2-5 
OP OBJ 3/4 LIGURIA 
OP OBJ 3/4 EMILIA ROMAGNA 
OP OBJ 3/4 TOSCANA 
OP OBJ 3/4 UMBRIA 
OP OBJ 3/4 MARCHE 
OP OBJ 3/4 LAZIO 
OP OBJ 3/4 ENTI PUBBLICI 
OP OBJ 3/4 FIGLIDI MIGRANTI : ART 1.2/4255 PRESERVARE LINGUA MATERNA 
OP OBJ 3/4 FORM LAVORATORI MIGRANTI 
OP 06J 3/4 CENTRO-NORD ART. 1.2 
LUXEMBOURG 
OP OBJ 4 AIDES DIRECTES A L'EMPLOI 
OP OBJ 3/4 HANDICAPES 
OP OBJ 3/4 NOUVELLES TECHNOLOGIES 
SG OBJ 3/4 ACTIONS TRANSFRONTALIERES 
OP OBJ 3/4 AT ART 1.2 
NEDERLAND 
OP OBJ 3LANGDURIG WERKLOZEN 
OP OBJ 4 SCHOLING JONGEREN 
OP OBJ 3LANGDURIG WERKLOZEN 
OP OBJ 4 SCHOLING JONGEREN 
UNITED-KINGDOM 
OP OBJ 3 
OP OBJ 3 
OP OBJ 3 PRIORITY AXIS 3 
OP OBJ 4 
OP OBJ 4 
OP OBJ 4 
OP OBJ 3/4 
OP OBJ 3 PRIORITY 1 
OP OBJ 3 PRIORITY 1 
OP OBJ 3 PRIORITY 2 
OP OBJ 4 PRIORITY 1 
OP OBJ 4 PRIORITY 1 
OP OBJ 4 PRIORITY 2 
OP OBJ 3/4 TA VOCATIONAL GUIDANCE AND COUNSELLING ART.1.2 
OP OBJ 3/4 TECHNICAL ASSISTANCE ART 1,2 Datum 
beschikking 
Commissie 
02.08.90 
02.08.90 
22.12.92 
22.12.92 
15.10.90 
14.12.90 
14.1290 
1412.90 
14.12.90 
14.1290 
14.12.90 
03.08.90 
14.12.90 
27.09.90 
05.09.90 
14.12.90 
14.12.90 
14.12.90 
11.1290 
14.12.90 
19.06.91 
02.08.90 
02.08.90 
02.08.90 
02.08.90 
08 05.91 
11.07.90 
11.07.90 
11.1292 
11.12.92 
02.08 90 
02.08 90 
02 08.90 
02.08.90 
02.08.90 
02.08 90 
05.11.90 
17.12.92 
17.12.92 
18.12.92 
18.1292 
181292 
18.12.92 
17.1292 
17.12.92 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-ESF 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X EOGFL 
-
-
-
. 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
. 
. 
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
• -
-
-COÖRDINEREND 
DG 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
6 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
5 
^-e-? 
Tabel 5 - Overzicht van de goedgekeurde programma's 
voor de regio's van doelstelling 5b (1989 -1992) 
LAND/R EGIO/TITEL 
BELGIË • BELGIQUE 
OP WALLONIE 
OP WALLONIE 
OP WALLONIE RESSOURCES HUMAINES 
OMPF HAGELAND 
NEDERLAND 
OMPF FRIESLAND 
DANMARK 
OMPF Rural district olDK 
DEUTSCHLAND 
OMPF NORDRHEIN-WESTFALEN 
OMPF BAYERN 
OMPF SCHLESWIG-HOLSTEIN 
OMPF BADEN-WÜRTTEMBERG 
OMPF HESSEN 
OMPF RHEINLAND-PFALZ 
OMPF NIEDERSACHSEN 
OMPF SAARLAND 
ESPANA 
OMPF PAIS VASCO 
OMPF NAVARRA 
OP ARAGON 
OP ARAGON 
OP ARAGON FOM. DES. ZONAS RURALES 
OMPF SIERRA NORTE MADRID 
OMPF BALEARES 
OMPF LA RIOJA 
OMPF CANTABRIA 
OMPF CATALUNA 
OP PluriregionaJ Cooperativas 
OP PluriregionaJ INEM 
FRANCE 
OMPF ALSACE 
OP AUVERGNE 
OP AUVERGNE 
OP AUVERGNE 
OMpF CENTRE/SUD BERRY < , 
OMPF CHAMPAGNE-ARDENNE 
OMPF FRANCHE-COMTE Jussey 
OMPF LIMOUSIN 
OMPF LORRAINE 
OMPF LANGUEDOC-ROUSSILLON 
OMPF JURA (Bugey-Ain)(EOGFL-EFRO) 
OP MASSIF JURA (Bugey-Ain)(ESF) 
OMPF MASSIF JURA (Jura) DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
24.07.91 
14 03.91 
12.05.92 
19.07.91 
24.06.91 
10.12 90 
04.12 90 
04.12.90 
30.07.91 
02.08.91 
02.08.91 
1907.91 
05.08.91 
22.04.92 
28.05.91 
27.06.91 
25.07.91 
26.09.91 
16.09.91 
28.05.91 
19.07.91 
04.06.91 
28.05.91 
15.07.91 
16.09.91 
20.09.91 
24.0691 
0612.90 
05.02.91 
04.0691 
30.07.91 
28.05.91 
27.06.91 
19.03.91 
04.06.91 
17.05.91 
19.07.91 
21.11.91 
02 07.91 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
-
X 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
X 
-
X 
X 
X 
X 
X 
. 
-
X 
. 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X ESF 
• 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
• 
X 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
X 
X EOGFL 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
X 
X 
X 
X 
X 
-
-
X 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
X COÖRDINEREND 
DG 
6 
16 
5 
.„, 6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
16 
5 
6 
6 
6 
6 
6 
5 
5 
6 
6 
16 
5 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
rlZt 
LAND/REGIO/TVTEL 
OMPF DRÔME 
OMPF ISERE 
OMPF AIN 
OMPF ARDECHE 
OMPF POITOU-CHARENTES ARC-EST 
JOMPF POITOU-CHARENTE MARAIS 
OMPF POITOU-CHARENTE MARAIS 
OMPF BASSE-NORMANDIE 
OMPF PAYS DE LA LOIRE 
OMPF BRETAGNE 
OMPF BOURGOGNE 
OMPF NORD-AQUITAINE 
OMPF AQUITAINE-PYRENEES 
OMPF LOZERE 
OMPF AUDE-HERAULT 
OMPF PACA 
Midi-Pyrénèes 
OMPF MASSIF CENTRAL 
OMPF MIDI-PYRENEES/PYRENEES 
OP RHÔNE-ALPES 
ITALIA 
OP BOLZANO 
OP BOLZANO 
OP BOLZANO 
OMPF LAZO 
OMPF MARCHE 
OMPF PIEMONTE 
OMPF TOSCANA 
OMPF TRENTO 
OMPF UMBRIA 
OMPF VENETO 
LUXEMBOURG 
OMPF LUXEMBOURG 
UNITED-KINGDOM 
OP DUMFRIES AND GALLOWAY 
OP DUMFRIES AND GALLOWAY 
OMPF HIGHLANDS AND ISLANDS 
OP HIGHLANDS AND ISLANDS 
OMPF DYFED, GWYNED & POWYS 
OP DYFED. GWYNED & POWYS 
OP DEVON & CORNWALL 
OMPF DEVON & CORNWALL DATUM 
BESCHIKKING 
COMMISSIE 
27.06.91 
12.07.91 
24.06.91 
04.06.91 
15.07.91 
04.08.92 
24.09.92 
13.06.91 
24.07.91 
18.03.91 
27.03.91 
02.07.91 
30.07.91 
10.12.90 
17.05.91 
24.07.91 
18.02.91 
29.07.91 
19.12.91 
06 0691 
11.07.91 
07.11.91 
25.11.91 
25.11.91 
02.12.91 
06.0691 
12.04.91 
27.06.91 
29.07.91 
30.07.91 
05.02.91 
23.04.91 
19.03 91 
07.07.92 
27.05.92 
14.05.91 
08.05.91 
07.07.92 BETROKKEN FONDSEN 
EFRO 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
-
X 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
• 
. 
X 
X 
-
. 
X ESF 
-
-
-
-
X 
X 
X 
-
X 
X 
X 
X 
-
X 
-
X 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
X 
X 
X 
X EOGFL 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
-
X 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
. 
. 
-
. COÖRDINEREND 
DG 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
5 
6 
16 
5 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
6 
16 
6 
5 
S 
16 
n^B BIJLAGE V 
Tabel 1 - DOELSTELLINGEN 3 EN 4 - PERCENTAGE 
VAN DE CB'S VOOR DE BESTRIJDING VAN DE LANGDURIGE WERKLOOSHEID 
EN VOOR DE INSCHAKELING VAN JONGEREN IN HET ARBEIDSPROCES 
LID-STAAT 
België 
Deutschland 
Danmark 
Espana 
France 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
United Kingdom 
TOTAAL DOELST 
1990-1992 
53% 
48% 
49% 
39% 
48% 
17% 
26% 
55% 
55% 
45% ELLING 3 
1993 
54% 
62% 
51% 
53% 
52% 
22% 
55% 
64% 
55% 
51% DOELSTELLING 4 
1990-1992 
47% 
52% 
51% 
61% 
52% 
83% 
74% 
45% 
45% 
55% 1993 
46% 
38% 
49% 
47% 
48% 
78% 
45% 
36% 
45% 
49% 
Tabel 2 - DOELSTELLINGEN 3 ET 4 - UITSPLITSING 
VAN DE IN DE CB'S VOOR 1993 
VASTGESTELDE BEDRAGEN PER LID-STAAT 
(in miljoen ECU, 1993) 
LID-STAAT VERDELING PER % 
LID-STAAT 
België 89i4 4,2% 
Deutschland 293,9 13,9% 
Danmark 50J 2,4% 
Espana 288,7 13,6% 
France 447,1 21,1% 
Italia 300 14,2% 
Luxembourg 3,6 0,2% 
Nederland 117,9 5,6% 
United Kingdom 525,7 24,8% 
TOTAAL 2117,1 100,0% 
Horizontale maatregelen 
Verordening (CEE) n° 2328/91 
(1 a) Vestigingspremie jonge landbouwers (art. 10) 
(1 b) Aanvullende investeringssteun jonge landbouwers (art. 11 ) 
(2) Investeringssteun landbouwbedrijven (art.7) 
(3) Steun collectieve investeringen in probleemgebieden (art.20) 
(4) Steun beroepsopleiding (art.28) 
(5) Steun boekhouding (art. 13) 
(6) Steun samenwerkingsverbanden (art. 14) 
(7) Steun bedrijfverzorgingsdiensten (art. 14) 
(8) Steun diensten voor bedrijfsbeheer (art. 16) 
(9) Compenserende vergoeding (art. 19) 
(10) Premie kwetsbare gebieden (Titel VII - art.24) 
(11 ) Steun vijfjarige braaklegging (art.2) 
(12) Extensiveringssteun 
(13) Bosbouwmaatregelen (titel VIII - art.25 et 26) 
(14a) Uitkering bedrijfsbeëindiging - Vo 1096/8 - art. 4 
(14b) Premie aan landbouw onttrokken - Vo 1096/88 - art.6 
(15a) Steun telersverenigingen - groenten en fruit - Vo 1035/72 
(15b) Steun producentengroeperingen- Vo 1360/78 Lid-Staat 
B 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
(X) 
X 
. 
X 
X 
(X) 
. 
(X) 
(X) DK 
X 
X 
X 
. 
X 
X 
X 
(X) 
. 
X 
X 
. 
X 
. 
. 
(X) D 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
. 
-
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
(X) EL 
X 
X 
X 
X 
(X) 
X 
X 
(X) 
(X) 
X 
. 
X 
. 
X 
. 
X 
X 
X ES 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
(X) 
(X) 
X 
-
X 
. 
X 
. 
(X) 
X 
X F 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
-
X 
(X) 
X 
X 
X 
. 
X 
X IRL 
X 
X 
X 
(X) 
(X) 
. 
_ 
. 
. 
(X) 
X 
. 
X 
. 
X 
X 1 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
X L 
X 
X 
X 
. 
(X) 
X 
(X) 
(X) 
X 
X 
X 
. 
. 
. 
(X) 
-NL 
X 
X 
X 
. 
X 
. 
(X) 
. 
. 
X 
X 
X 
(X) 
X 
. 
(X) 
-p 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
X 
. 
-o 
-0 
X 
. 
X 
X UK 
. 
X 
X 
X 
. 
_ 
. 
_ 
.• 
X 
X 
X 
X 
X 
. 
X 
-o 3 a » 3" S o o ° 3* o 2" o 2-s- => % <?££ 
3 <D = 
lil 
» § « 
S • 
c CS 
cl 
£ o m 
< 
o 
Bijgewerkt tot 25/02/1993 
Opmerkingen 
(2), (11) e (12) : Maatregelen die de Lid-Staten moeten toepassen; 
X : Maatregel die in het beschouwde jaar van toepassing was op basis van een door de Commissie goedgekeurde nationale regeling; 
(X) idem, waarbij de maatregel echter geen aanleiding gaf tot een vergoeding uit het EOGFL - O in 1992; 
- : geen uitvoeringsregeling in de Lid-Staat; 
O : Toepassing van deze maatregel is voor Portugal niet verplicht. 
izi 
Tabel 1 
Door de EIB verstrekte rechtstreekse leningen en kredieten in het kader van globale leningen 
(in miljoen ECU) 
1989 
Regionale 
ontwikkeling 
Regio's 
doelstelling 1 
(inclusief Oost-
duitse deelstaten) 
Regio's 
doelstelling 2 en 
5b 
Andere regio's 
waar de 
Gemeenschap 
steun verleent 
(cfGMP) 
Andere regio's 
waar nationale 
steun wordt 
verleent 
Projecten voor 
meerdere regio's 7 07 IJ 
3 392,5 
2 659,8 
317,7 
222,9 
478,2 1990 
7 439,6 
3 478,8 
2 800,1 
295,7 
256,4 
608,6 1991 
8 491,6 
4 637,2 
2 769,4 
391,5 
248,2 
445,2 1992 
11 792,9 
6 371,6 
4 553,3 
245,8 
339,5 
282,9 mOTML 
||i|:||||| 
llllllll 
llilllll 
wimÊÊmi 
wm®m%&i 
mmmmmsâ ï&&$&<&&&£3&8-WÊÊÊËÊÊ 
WÊÈÈÈÊÊÈ 
WËËÈËÊ. 
IIIllPM 
WÈÈÊÊÈê. 
wmmmpm 
mmmmMfc 
1 3Z> 
Tabel 2 
Door de IEB gefinancierde rechtstreekse leningen en kredieten in de regio's van 
Doelstelling 1 
Lid-Staat 
Deutschland 
Ellas 
Espana 
France 
Ireland 
Italia 
Portugal 
United 
Kingdom 
TOTAAL EIB-financieringen in de 
regio's voor doelstelling 1, 
1992 
Min ecus 
707,4 
391,9 
2 023,4 
67,0 
291,1 
1 559,4 
1 303,5 
27,9 
6371,6 % 
11,10 
6,15 
31,76 
1,05 
4,57 
24,47 
20,46 
0,44 
tmm (in miljoen ECU) 
EIB-financieringen in de 
regio's voor doelstelling 1, 
1989-1992 
Min ecus 
1 087,8 
977,3 
4 277,5 
95,5 
929,8 
6 540,6 
3 815,1 
156,4 
Ï7&8ê,& % 
6,08 
5,47 
23,92 
0,53 
5,20 
36,58 
21,35 
0,87 
100,00 
Tabel 3 
In 1992 door de EIB gefinancierde rechtstreekse leningen en kredieten 
(in miljoen ECU) 
Lid-Staat 
België 
Danmark 
Deutschland 
Ellas 
Espana 
France 
Ireland 
Italia 
Luxembourg 
Nederland 
Portugal 
United Kingdom 
TOTAAL Financieringsbedrag 
in de regio's 
doelstelling 
1, 2 en 5b 
57,0 
224,5 
990,4 
392,0 
2929,1 
1094,8 
291,0 
2183,8 
11,9 
15,6 
1303,6 
1431,2 
10924? Waarvan voor 
maatregelen van 
hetCB 
40,9 
24,5 
334,0 
330,3 
2336,7 
299,1 
278,5 
1469,8 
15,6 
977,8 
781,6 
•^•:^:^^6$Sâ0^ Waarvan in 
combinatie met 
bijstand uit 
Structuurfondsen 
255,4 
995,2 
59,5 
49,0 
345,9 
294,5 
326,6 
2*74,7 
•133 
TEKENS EN AFKORTINGEN 
AUEF Samenwerkingsverband op opleidingsgebied tussen universiteit 
en onderneming 
BBP Bruto binnenlands produkt 
BC-NET Netwerk voor samenwerking en toenadering tussen bedrijven 
(Business Cooperation Network) 
BIVA Bruto investeringen in vaste activa 
BNP Bruto nationaal produkt 
BSO Bureau voor samenwerking tussen bedrijven 
CB Communautair bestek 
CEMR Raad der Europese Gemeenten en Regio's (Council of European 
Municipalities and Regions) 
Cl Communautair initiatief 
COMECON Raad voor Wederzijdse Economische Bijstand 
COMETT Communautair actieprogramma betreffende samenwerking tussen 
universiteit en onderneming inzake opleiding op het gebied 
van de technologie 
CP Communautair programma 
DOM Franse overzeese departementen 
ECOS Netwerk voor samenwerking met de steden van Oost-Europa 
ECU Europese valuta-eenheid (European Currency Unit) 
EFRO Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
EGKS Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal 
EIB Europese Investeringsbank 
ENVIREG Milieu en regio's (Cl) 
EOGFL-G Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de landbouw -
Afdeling Garant ie 
EOGFL-0 Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de landbouw -
Afdeling Oriëntatie 
ERASMUS Communautair actieprogramma inzake de mobiliteit van 
studenten 
ERGO Communautair programma voor langdurig werklozen 
1 3U 
ESF Europees Sociaal Fonds 
EUROFORM Communautair initiatief inzake nieuwe kwalificaties, 
bekwaamheden en arbeidskansen 
EUROPARTENARIAT Bevordering van contacten tussen ondernemingen van 
regio's waaraan steun wordt verleend, en 
ondernemingen van de Gemeenschap of van derde landen 
EUROTECNET 
FORCE 
GLB 
GMP 
GOP 
GVE 
HELIOS 
HOR I ZON 
IMPACT 
INEM 
INTERREG 
IULA 
LACE 
LEADER 
LEDA 
LINGUA 
LW 
MKB 
NCI 
NOW Communautair programma voor demonstratieprojecten op het 
gebied van nieuwe informatietechnologie en beroepsopleiding 
Communautair actieprogramma voor de ontwikkeling van de 
permanente scholing 
Gemeenschappelijk landbouwbeleid 
Geïntegreerd mediterraan programma 
Geïntegreerd ontwikkelingsprogramma 
Groot vee eenheden 
Communautair actieprogramma voor gehandicapten 
Communautair initiatief voor gehandicapten en bepaalde 
kansarme groepen 
Actieplan voor de oprichting van een markt voor 
informatiediensten (Information Market Policy Actions) 
Nationaal Instituut voor de werkgelegenheid (Spanje) 
Communautair initiatief voor grensregio's 
Internationale vereniging van plaatselijke overheden 
(International Union of Local Authorities) 
Observâtiepost grensoverschrijdende samenwerking 
Netwerk van groepen voor plattelandsontwikkeling (Cl) 
Programma ter bevordering van de plaatselijke werkgelegenheid 
Programma ter bevordering van het vreemde-talenonderwijs en 
van de kennis van vreemde talen in de Europese Gemeenschap 
Langdurig werklozen 
Midden- en kleinbedrijf 
Nieuw communautair instrument 
Communautair initiatief ter bevordering van gelijke kansen 
voor vrouwen op het gebied van de werkgelegenheid en de 
beroepsopleiding 
^ 3> 
NPCB 
OMFP 
OP 
OUVERTURE 
PCI 
-PEDAP 
PEDIP 
POSE I DOM 
PR ISMA 
RACE 
RECHAR 
RECITE 
R&D 
REGEN 
REGIS 
RENAVAL 
RESIDER 
SAVE 
STAR 
STRIDE 
TELEMATIQUE Nationaal programma van communautair belang 
Operationeel meer fondsenprogramma 
Operationeel programma 
Netwerk voor samenwerking met de regio's van Oost-Europa 
Programma in het kader van het communautaire initiatief 
Specifiek programma voor de ontwikkeling van de Portugese 
landbouw 
Speciaal programma voor de ontwikkeling van de Portugese 
industr ie 
Programma van speciaal op het afgelegen en insulaire karakter 
van de Franse overzeese departementen afgestemde maatregelen 
Communautair initiatief om het bedrijfsleven voor te bereiden 
op de Interne Markt 
Onderzoek en ontwikkeling op het gebied van geavanceerde 
communicatietechnologieën in Europa 
Omschakeling van steenkool bekkens (Cl) 
Regio's en steden voor Europa 
Onderzoek en ontwikkeling 
Gasdistributienet (Cl) 
Geïsoleerde gebieden (Cl) 
Communautair programma 
scheepsbouwzones voor de omschakeling van 
Communautair programma voor de omschakeling van de ijzer- en 
staal zones 
Specifiek actieprogramma voor een efficiënter energieverbruik 
(Special Action for Vigorous Energy efficiency) 
Ontwikkeling van bepaalde probleemgebieden van de Gemeenschap 
door een betere toegang tot geavanceerde 
telecommun icat iediensten 
Wetenschap en technologie voor regionale innovatie en 
ontwikkeling in Europa (Cl) 
Bevordering van het gebruik van geavanceerde 
telecommunicatiediensten in de minder ontwikkelde regio's 
VALOREN Exploitatie van het eigen energiepotentieel 
ISSN 0254-1513 
COM(93) 530 def. 
DOCUMENTEN 
NL 01 
Catalogusnummer : CB-CO-93-564-NL-C 
ISBN 92-77-60209-0 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg