TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

De belastingheffing van energieproducten en elektriciteit in de Unie is geregeld bij Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit (hierna "de energiebelastingrichtlijn" of "de richtlijn" genoemd).

Behalve op grond van de bepalingen van met name de artikelen 5, 15 en 17 kan de Raad ook uit hoofde van artikel 19, lid 1, van de richtlijn op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen besluiten dat een lidstaat uit specifieke beleidsoverwegingen wordt gemachtigd om verdere belastingvrijstellingen of -verlagingen in te voeren.

Dit voorstel strekt ertoe Spanje te machtigen een verlaagd accijnstarief toe te passen op stroom die rechtstreeks wordt geleverd aan schepen die zijn afgemeerd op een ligplaats in een haven (hierna "walstroom" genoemd). Deze verlaging moet een economische stimulans geven aan de invoering en het gebruik van walstroom om zo de luchtvervuiling in havensteden terug te dringen en de lokale luchtkwaliteit te verbeteren ten behoeve van de gezondheid van de inwoners.

Met deze maatregel wil Spanje ook de impact van het zeevervoer op het milieu verminderen.

Bij brief van 12 april 2018 hebben de Spaanse autoriteiten de Commissie meegedeeld dat zij voornemens waren om met ingang van 1 juli 2018 gedurende een periode van zes jaar een verlaagd tarief van elektriciteitsbelasting van 0,50 €/MWh toe te passen op walstroom. Dit belastingtarief is gelijk aan het in Richtlijn 2003/96/EG vastgelegde minimumtarief voor de belasting van elektriciteit voor zakelijk gebruik.

Met de gevraagde maatregel wil Spanje een impuls geven aan het gebruik van walstroom, dat wordt beschouwd als een minder vervuilend alternatief voor de opwekking van elektriciteit aan boord van schepen die zijn afgemeerd op een ligplaats in een haven. Momenteel heft Spanje een ad-valoremaccijns op elektriciteit van 5,11269632 % op de definitieve prijs, inclusief alle belastingen en vergoedingen maar exclusief accijns en btw. Krachtens de Spaanse wetgeving moeten ook de in artikel 10, lid 1, en tabel C van bijlage I bij de richtlijn vastgestelde minimumbelastingniveaus in acht worden genomen, dat wil zeggen dat een specifieke accijns van 0,50 EUR per MWh voor zakelijk gebruik en van 1 EUR per MWh voor niet zakelijk gebruik van elektriciteit wordt geheven wanneer de ad-valoremaccijns tot gevolg zou hebben dat er minder belasting verschuldigd is.

Momenteel wordt walstroom belast naar het normale tarief van 5,11269632 %, dat wordt geheven over de elektriciteitsprijs. De Spaanse autoriteiten ramen de elektriciteitsprijs, exclusief accijns en btw, op circa 170 EUR per MWh en het belastingtarief voor walstroom bedraagt, uitgedrukt in EUR per MWh, circa 8,69 EUR. Volgens de analyse van de elektriciteitsmarkt in de EU die door de Commissie is verricht, liggen de elektriciteitsprijzen voor de industriële sector in Spanje gemiddeld lager. Hoe dan ook is de accijns die momenteel per MWh voor walstroom is verschuldigd, hoger dan 0,50 EUR.

Anderzijds moeten de lidstaten overeenkomstig artikel 14, lid 1, onder c), van de energiebelastingrichtlijn vrijstelling verlenen voor energieproducten die worden gebruikt om elektriciteit op te wekken aan boord van schepen die zijn afgemeerd op een ligplaats in een haven, en kunnen zij dat ook doen, overeenkomstig artikel 15, lid 1, onder f), van de richtlijn, voor elektriciteit die wordt opgewekt aan boord van schepen voor de vaart op binnenwateren.

Volgens de Spaanse autoriteiten zou de belastingverlaging gelden voor alle schepen met uitzondering van particuliere pleziervaartuigen, dat wil zeggen voor alle schepen in de commerciële vaart, ongeacht hun omvang of de vlag die zij voeren.

De Spaanse autoriteiten hebben de Commissie meegedeeld dat er momenteel geen walstroomvoorzieningen in de Spaanse havens voorhanden zijn en dat de fiscale kosten van de maatregel moeilijk in te schatten zijn. De Spaanse autoriteiten hebben ook te kennen gegeven dat schepen niet verplicht zullen zijn om walstroom te gebruiken. Volgens hun berekeningen zullen de fiscale kosten van de belastingverlaging jaarlijks maximaal circa 150 000 EUR bedragen. Deze prognose is gebaseerd op een raming van een totaal aantal van 2 700 commerciële schepen waaraan walstroom zou kunnen worden geleverd, een stroomverbruik van circa 20 000 MWh per jaar door schepen in Spaanse havens, en een elektriciteitsprijs van 170 EUR per MWh, inclusief alle belastingen en vergoedingen maar exclusief accijns en btw.

Spanje heeft gevraagd om de machtiging te krijgen voor een periode van zes jaar, hetgeen de maximumtermijn is waarin artikel 19, lid 2, van de richtlijn voorziet, met ingang van 1 juli 2018.

Met de belastingverlaging wil Spanje een impuls geven aan scheepsexploitanten om gebruik te maken van walstroomvoorzieningen, teneinde emissies in de lucht en geluidsoverlast afkomstig van de verbranding van brandstoffen door afgemeerde schepen alsook CO2-emissies te beperken. Met het verlaagde belastingtarief zou walstroom beter kunnen concurreren met bunkerbrandstoffen, die zijn vrijgesteld.