NL Publicatieblad van de Europese Unie C 65/5

Bericht van opening van een onderzoeksprocedure naar belemmeringen voor de handel in de zin van Verordening (EG) nr. 3286/94 van de Raad, door het verbod van de Verenigde Staten op buitenlandse kansspelen via internet en de toepassing van dit verbod

(2008/C 65/07)

Op 20 december 2007 heeft de Commissie een klacht ontvangen op grond van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 3286/94 (1) („de verordening”). De in artikel 5, lid 4, van de verordening bedoelde termijn werd met instemming van de klager opgeschort tot 15 januari 2008.

1. Klager

De klacht werd ingediend door de Remote Gambling Association („RGA”).

De RGA is een in Londen gevestigde branchevereniging waarvan de meeste van's werelds grootste ondernemingen op het gebied van kansspelen via internet lid zijn. Negen van de tien grootste aanbieders in de Gemeenschap zijn lid van de RGA, en zestien van de twintig grootste. De RGA vertegenwoordigt dus een aanzienlijk deel van de betrokken bedrijfstak van de Gemeenschap.

De RGA is derhalve een vereniging die optreedt namens een of meer communautaire ondernemingen in de zin van artikel 4, lid 1, en artikel 2, lid 6, van de verordening.

2. Betrokken dienst

De klacht heeft betrekking op het op afstand verlenen van commerciële loterij- en kansspeldiensten, vooral via internet.

De dienst valt onder subsector 96492 „Loterijen en kansspelen” van sector 964 „Sport en overige recreatie” van de „Services sectoral classification list” (de zogenaamde „W/120-lijst”), die wordt gebruikt in het kader van de Algemene Overeenkomst inzake de handel in diensten („de GATS”).

Er bestaat geen specifieke wetgeving van de EU, maar in een aantal van haar rechtsgebieden (Oostenrijk, Ierland, Italië, Malta, het VK en Gibraltar) worden krachtens de nationale wet- of regelgeving vergunningen aan aanbieders van kansspelen via internet verstrekt.

3. Onderwerp

De klacht heeft betrekking op: i) wetgeving van de VS waarbij kansspelen via internet zijn verboden; ii) maatregelen van de VS om die wetgeving toe te passen; iii) de discriminerende wijze waarop de wetgeving wordt toegepast.

In dit verband wijst de klager uitdrukkelijk op de bepalingen ter zake in de US Wire Act en de veilige zone die zou zijn gecreëerd door de Interstate Horse Racing Act (IHA), de Travel Act, de Illegal Gambling Business Act (IGBA), de Wagering Paraphernalia Act en federale antiwitwaswetgeving, verboden in de wetgeving van deelstaten, de Unlawful Internet Gambling Enforcement Act (UIGEA) en de discriminerende behandeling van aanbieders uit de EU uit hoofde van deze wetgeving, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen deze aanbieders en aanbieders uit de VS.

4. Belemmeringen voor het handelsverkeer

De klager is van mening dat de onder punt 3 beschreven maatregelen een belemmering van het handelsverkeer in de zin van artikel 2, lid 1, van de verordening vormen.

Hij voert aan dat de onder punt 3 beschreven maatregelen in strijd zijn met verscheidene bepalingen van de GATS.

Door de Wire Act, de Travel Act en de IGBA — waarvan in het geschil met de VS over kansspelen (WT/DS285) is vastgesteld dat ze in strijd zijn met artikel XVI van de GATS — te handhaven en door toepassingsmaatregelen tegen buitenlandse dienstverleners te nemen, ontzeggen de VS dezen volgens hem de toegang tot de Amerikaanse markt, wat in strijd is met artikel XVI. Bovendien voert de klager nog aan dat zowel de goedkeuring van de UIGEA, waarbij het Congres van de VS erkent dat kansspelen via internet kunnen worden gereguleerd, als de selectieve toepassing van de wet — vooral door middel van mogelijke strafsancties — tegen buitenlandse dienstverleners, maar niet tegen aanbieders uit de VS, de inbreuk op artikel XVI nog uitgesprokener maken en de positie van de VS met betrekking tot een mogelijke verdediging op grond van artikel XIV van de GATS ernstig verzwakken.

Ten tweede voert de klager aan dat de onder punt 3 beschreven maatregelen in strijd zijn met artikel XVII van de GATS. De klager betoogt dat het bij in de VS gevestigde organisatoren van weddenschappen op paardenkoersen via internet en niet in de VS gevestigde aanbieders van kansspelen via internet om soortgelijke dienstverleners of soortgelijke diensten gaat, en dat de VS artikel XVII schenden door niet in de VS gevestigde aanbieders van kansspelen via internet minder gunstig te behandelen. Volgens de klager hangt het feit dat sommige EU-ondernemingen geen weddenschappen op paardenkoersen aanbieden enkel en alleen samen met de Amerikaanse regelgeving die de concurrentie tussen aanbieders uit de VS en aanbieders van buiten de VS verstoort. Bovendien betoogt de RGA dat er bij de selectieve toepassing van het verbod op het aanbieden van kansspelen op afstand, dat is gericht tegen buitenlandse dienstverleners maar niet tegen dienstverleners uit de VS, met name via mogelijke strafsancties, duidelijk sprake is van discriminatie, wat in strijd is met artikel XVII.

Verder wijst de klager erop dat verwacht wordt dat het rechtskader van de GATS ter zake de komende maanden grote veranderingen zal ondergaan omdat de VS voornemens zijn hun GATS-verplichtingen op het gebied van loterij- en kansspelen in te trekken. Hij betoogt dat de intrekking geen terugwerkende kracht zal hebben en derhalve niet van invloed zal zijn op de verplichtingen van de VS ten aanzien van handelingen of feiten die plaatsvonden toen de verplichting nog van kracht was. Aangezien het bij de enige relevante transactie („handeling of feit”) waarop de klacht betrekking heeft, gaat om de kansspelen op afstand die een aantal in de EU gevestigde ondernemingen in de VS aan personen aanboden voordat zij zich van de Amerikaanse markt terugtrokken, dus terwijl de verplichtingen van de VS nog van kracht waren, mogen de VS volgens de klager geen maatregelen nemen of handhaven die een inbreuk zouden vormen op hun verplichting met betrekking tot een dergelijke transactie.

In het licht van de beschikbare feiten en het ingediende bewijsmateriaal is de Commissie van oordeel dat de klacht voldoende voorlopig bewijsmateriaal voor het bestaan van belemmeringen voor het handelsverkeer in de zin van artikel 2, lid 1, van de verordening bevat.

5. Nadelige gevolgen voor het handelsverkeer

De klager voert aan dat de in de klacht genoemde belemmeringen voor het handelsverkeer de EU-ondernemingen ertoe hebben gedwongen zich volledig van de Amerikaanse markt terug te trekken en bovendien tot grote schade voor hun zakelijke belangen buiten de VS hebben geleid. Hij wijst er derhalve op dat kan worden gesteld dat de belemmeringen voor het handelsverkeer nadelige gevolgen voor het handelsverkeer hebben of dreigen te hebben.

De klacht bevat informatie en bewijsmateriaal waaruit blijkt dat de gevolgen van de maatregelen ernstig zijn, zowel voor het dienstenverkeer tussen de EU en de VS, als voor de communautaire kansspelensector, wat grote gevolgen voor de economie van de Gemeenschap kan hebben. Verder stelt de RGA dat de huidige dreigingen in de vorm van mogelijke strafsancties nog meer ernstige gevolgen voor de betrokken ondernemingen en de kansspelensector kunnen hebben. Als meest relevante indicatoren worden in de klacht genoemd een inkomensverlies van 3 miljard USD gedurende één begrotingsjaar in de VS voor de drie grootste EU-ondernemingen, een beurswaardeverlies van meer dan 11 miljard USD voor dezelfde drie ondernemingen wanneer de UIGEA wordt goedgekeurd en zij zich van de Amerikaanse markt moeten terugtrekken, de betaling van aanzienlijke boetes bij schikkingen met het ministerie van Justitie van de VS, een verwijzing naar de gevolgen die eventuele sancties kunnen hebben voor de mogelijkheid van de ondernemingen hun werkzaamheden buiten de VS onder normale omstandigheden voort te zetten, en een kettingreactie bij sectoren die diensten aan de kansspelensector leveren en banken die betalingsdiensten hebben geleverd.

De Commissie is van oordeel dat de klacht voldoende voorlopig bewijsmateriaal voor de nadelige gevolgen van de maatregel voor de klager en voor een of meer sectoren van economische activiteit in de Gemeenschap in de zin van artikel 2, lid 4, van de verordening bevat.

6. Belang van de gemeenschap

De klager wijst erop dat de EU nummer één in de sector kansspelen via internet ter wereld is geworden en in deze sector een grote voorsprong heeft op de VS. Veel van de grootste ondernemingen wereldwijd hebben een vergunning in of opereren vanuit het VK, Gibraltar, Malta, Ierland of Oostenrijk. Er zijn omvangrijke ondersteunende diensten op het gebied van technologie, marketing en klantenservice in Zweden, Cyprus, Bulgarije en Estland. In de klacht wordt opgemerkt dat er nog geen nauwkeurige statistieken over deze snel groeiende e-handelssector beschikbaar zijn, maar wel worden enige indicatoren van het economische belang van de sector gegeven. Zo wordt het personeelsbestand van de bedrijfstak in Europa op 15 000 personen geschat, met verhoudingsgewijs meer kennisbanen dan veel andere bedrijfstakken. Verder wordt erop gewezen dat de sector een grote indirecte economische impact heeft op andere sectoren van de economie, die de infrastructuur leveren waaraan een internetbedrijf behoefte heeft (vooral financiële en zakelijke diensten en informatietechnologie).

Een andere belangrijke factor waarmee rekening moet worden gehouden, is de mededeling over Europa als wereldspeler van oktober 2006. In deze mededeling wordt gezegd dat de afwijzing van protectionisme bij ons gepaard moet gaan met een actieve rol bij de totstandbrenging van open markten en eerlijke handelsvoorwaarden in het buitenland. Het belangrijkste deel in dit verband is het Actieplan voor het buitenlandse concurrentievermogen van de EU, dat plannen omvat voor een herziene markttoegangsstrategie, die voortbouwt op de strategie die in 1996 werd opgezet om de toepassing van multilaterale en bilaterale handelsakkoorden en de opening van de markten van derde landen te bevorderen. Het is in dit verband belangrijk ervoor te zorgen dat de andere WTO-leden zich aan hun WTO-verplichtingen houden.

Gezien het bovenstaande wordt het in het belang van de Gemeenschap geacht een onderzoekprocedure te openen.

7. Procedure

Na overleg met het bij de verordening opgerichte raadgevend comité heeft de Commissie besloten dat er voldoende bewijsmateriaal is om een onderzoekprocedure naar de feitelijke en juridische aspecten van deze zaak te openen en dat zulks in het belang van de Gemeenschap is. Daarom opent zij een onderzoek overeenkomstig artikel 8 van de verordening.

Belanghebbenden wordt verzocht zich bij de Commissie aan te melden, hun standpunt over de in de klacht genoemde punten schriftelijk uiteen te zetten en bewijsmateriaal te zenden.

Bovendien zal de Commissie de partijen horen die hiertoe bij hun aanmelding een schriftelijk verzoek indienen, mits zij rechtstreeks belang hebben bij de resultaten van de procedure.

Dit bericht wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 8, lid 1, onder a), van de verordening.

8. Termijn

Inlichtingen over deze zaak en verzoeken om te worden gehoord dienen uiterlijk 30 dagen na de publicatie van dit bericht door de Commissie te zijn ontvangen en dienen te worden gericht aan:

Europese Commissie Directoraat-generaal Handel De heer Jean-François Brakeland, DG Handel F.2 CHAR 9/74 B-1049 Brussel Fax (32-2) 299 32 64

Indien belanghebbenden van mening zijn dat zij bij de uitoefening van hun recht van verweer moeilijkheden ondervinden, kunnen zij vragen dat de hoorder van DG Handel wordt ingeschakeld. Hij fungeert als tussenpersoon tussen de belanghebbenden en de diensten van de Commissie en kan zo nodig aanbieden te bemiddelen over procedurele kwesties aangaande de bescherming van de belangen van de belanghebbenden tijdens de procedure, met name voor kwesties inzake toegang tot het dossier, vertrouwelijkheid, verlenging van termijnen en behandeling van schriftelijke en/of mondelinge opmerkingen. Belanghebbenden die contact willen opnemen vinden de nodige gegevens en nadere informatie op de webpagina's van de hoorder op de website van DG Handel (http://ec.europa.eu/trade).

(1) Verordening (EG) nr. 3286/94 van de Raad van 22 december 1994 tot vaststelling van communautaire procedures op het gebied van de gemeenschappelĳke handelspolitiek met het oog op de handhaving van de rechten die de Gemeenschap ontleent aan internationale regelingen voor het handelsverkeer, in het bĳzonder die welke onder auspiciën van de Wereldhandelsorganisatie werden vastgesteld (PB L 349 van 31.12.1994, blz. 71). Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 125/2008 (PB L 40 van 14.2.2008, blz. 1).