Samenvatting

Effectbeoordeling van het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de monitoring en de rapportering van de CO2-emissies en het brandstofverbruik van nieuwe zware bedrijfsvoertuigen

A. Behoefte aan maatregelen

Waarom? Wat is het probleem?

Tot nog toe werden de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) en het brandstofverbruik van nieuwe zware bedrijfsvoertuigen die in de EU in de handel worden gebracht, niet gemonitord of gerapporteerd. Deze lacune in de kennis leidt tot: 1) gemiste kansen voor beleidsmaatregelen die vervoerders, meestal kleine en middelgrote ondernemingen, toelaten brandstof te besparen; 2) zwaardere concurrentie voor voertuigfabrikanten; 3) moeilijkheden voor de sector van de zware bedrijfsvoertuigen om bij te dragen aan de doelstellingen van de EU inzake broeikasgasreductie.

Wat wordt met dit initiatief nagestreefd?

Door het specifieke brandstofverbruik en de CO2-emissies van zware bedrijfsvoertuigen te monitoren en te rapporteren, zouden de markttekortkomingen worden ondervangen, zou er meer transparantie ontstaan en zou de lacune in de kennis worden opgevuld met betrouwbare en vergelijkbare gegevens. Dankzij dit initiatief zouden kopers goed gefundeerde aankoopbeslissingen kunnen nemen, zou het concurrentievermogen worden gestimuleerd, zou de ontwikkeling van rationeel beleid mogelijk worden gemaakt en zou bijgevolg het gebruik van zuinige voertuigen worden bevorderd.

Wat is de meerwaarde van maatregelen op EU-niveau?

Indien de lidstaten verschillende monitoringsystemen zouden gebruiken, zou dit leiden tot onvoldoende vergelijkbare en volledige gegevens, een versnipperde EU-markt en minder markttransparantie. In plaats daarvan zou een gemeenschappelijke databank ervoor zorgen dat kopers en beleidsmakers op EU- en lidstaatniveau over monitoringgegevens beschikken.

B. Oplossingen

Welke wetgevende en niet-wetgevende beleidsopties zijn overwogen? Heeft een bepaalde optie de voorkeur? Waarom?

Met de inwerkingtreding van de certificeringsverordening zullen de CO2-emissies en het brandstofverbruik van alle nieuwe vrachtwagens moeten worden berekend met het simulatie-instrument VECTO. Er is onderzocht of en hoe deze gegevens op EU-niveau moeten worden gerapporteerd en gemonitord. Het basisscenario is dat op EU-niveau geen actie wordt ondernomen. De overwogen wetgevingsopties zijn: 1) rapportering door de nationale instanties; 2) rapportering door de fabrikanten van zware bedrijfsvoertuigen; en 3) gemengde rapportering door de nationale instanties en de fabrikanten. Optie 3 heeft de voorkeur. Het is de meest doeltreffende optie, vooral omdat de gegevens digitaal worden gedeeld, de gegevens op zowel het lidstaat- als het EU-niveau betrekking hebben en de administratieve kosten beperkt blijven.

Wie steunt welke optie?

De beroepsorganisaties, particuliere ondernemingen, maatschappelijke organisaties en overheidsinstanties zijn verdeeld tussen de opties 1 en 3. Optie 3 draagt ook de voorkeur weg van particulieren en internationale organisaties en wordt door de meeste belanghebbenden gesteund. Optie 2 wordt hoofdzakelijk gesteund door een aantal beroepsorganisaties.

C. Effecten van de voorkeursoptie

Wat zijn de voordelen van de voorkeursoptie (indien van toepassing, anders van de belangrijkste opties)?

Deze optie zal waarschijnlijk tot meer concurrentie leiden voor de productie van zuinigere voertuigen en innovatie stimuleren. De gevolgen van energiezuiniger goederenvervoer zullen naar verwachting ten minste gedeeltelijk in de meeste sectoren van de economie van de EU voelbaar zijn: lagere brandstofkosten zouden leiden tot lagere vervoerstarieven, die op hun beurt de kosten van andere sectoren zouden doen dalen, wat uiteindelijk ten goede zou komen van de Europese consument. Ook zal dit naar verwachting op de middellange tot lange termijn de werkgelegenheid ten goede komen. Als de gekochte voertuigen geleidelijk zuiniger worden, zou dit tot een CO2-emissiereductie moeten leiden. Op de reductie van andere emissies zou dit een gunstig, maar verwaarloosbaar effect hebben.

Wat zijn de kosten van de voorkeursoptie (indien van toepassing, anders die van de belangrijkste opties)?

De enige economische kosten zijn de administratieve kosten. Deze zullen naar verwachting verwaarloosbaar zijn: ongeveer 1 EUR per voertuig.

Wat zijn de gevolgen voor bedrijven, kleine, middelgrote en micro-ondernemingen?

Het gros van de vervoersbedrijven in de EU zijn kleine en middelgrote ondernemingen met slechts een paar voertuigen. Zij zullen naar verwachting profiteren van de monitoring. Meer transparantie over het brandstofverbruik van zware bedrijfsvoertuigen zou resulteren in beter gefundeerde aankoopbeslissingen en dus zorgen voor brandstofbesparing.

Zijn er significante gevolgen voor de nationale begrotingen en overheden?

De administratieve kosten zullen ongeveer 3 500 EUR per jaar bedragen, maar de lidstaten zullen naar verwachting voordeel halen uit de beschikbare monitoringgegevens over zware bedrijfsvoertuigen. Op basis hiervan kunnen zij een beleid uitstippelen ter bevordering van emissiereductie, bijvoorbeeld door middel van specifieke belastingen (bijv. rekeningrijden) of stimulansen (bijv. in overheidsopdrachten).

Zijn er nog andere significante gevolgen?

Op de middellange tot lange termijn wordt verwacht dat dit positieve gevolgen voor het concurrentievermogen en een positieve internationale impact zal hebben.

D. Opvolging

Wanneer wordt het beleid geëvalueerd?