MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers en houdende wijziging van Beschikking 90/424/EEG van de Raad en intrekking van Richtlijn 92/117/EEG van de Raad en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad

2001/0176 (COD) 2001/0177 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers en houdende wijziging van Beschikking 90/424/EEG van de Raad en intrekking van Richtlijn 92/117/EEG van de Raad en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad

1. PROCEDUREVERLOOP

Indiening van de voorstellen bij het Parlement en de Raad (document COM([2001])[452] def. - [2001]/[0176](COD) en 2001/0177 (COD)): // 01.08.2001.

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (document CES 191/2002) [1]: // 22.02.2002.

[1] Het Comíté van de Regio's heeft besloten geen advies uit te brengen.

Advies van het Europees Parlement in eerste lezing: // 15.05.2002.

Indiening van de gewijzigde voorstellen: (COM(2002) 684 def.): // 27.11.2002.

Politiek akkoord (gekwalificeerde meerderheid)

Vaststelling van het gemeenschappelijk standpunt: // 28.11.2002.

20.02.2003.

2. DOEL VAN DE VOORSTELLEN VAN DE COMMISSIE

2.1 Doel van de richtlijn inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers

De voorgestelde richtlijn heeft tot doel te zorgen voor:

- betere bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers met het oog op het verzamelen van vergelijkbare;

- bewaking van antimicrobiële resistentie in dit verband;

- epidemiologisch onderzoek van door voedsel overgedragen uitbraken;

- betere uitwisseling van informatie over zoönoses en zoönoseverwekkers.

2.2 Doel van de verordening inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers

De voorgestelde verordening is bedoeld om geleidelijk doeltreffende maatregelen in te voeren ter bestrijding van bepaalde door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers, in eerste instantie bij specifieke dierpopulaties maar zo nodig eventueel ook in andere stadia van de voedselketen, om het risico van die ziekteverwekkers voor de volksgezondheid te beperken. Hoofddoel is het bestrijden van salmonellaserotypen die van belang zijn voor de volksgezondheid bij de meest relevante diercategorieën. De verordening heeft de volgende doelstellingen:

- scheppen van een beleidskader voor het terugdringen van pathogenen, door geleidelijk communautaire doelstellingen vast te leggen inzake het terugdringen van de prevalentie van bepaalde zoönoseverwekkers en de uitvoering van nationale bestrijdingsprogramma's ter zake.

- een procedure vast te stellen om bijzondere eisen of beperkingen op te leggen aan specifieke bestrijdingsmaatregelen;

- de mogelijkheid bieden om voorschriften vast te stellen voor de handel in en de invoer van levende dieren en broedeieren;

- specifieke voorschriften vast te stellen voor dierpopulaties die onder bestrijdingsmaatregelen vallen, in voorkomend geval na bepaalde overgangsperioden.

3. OPMERKINGEN OVER HET GEMEENSCHAPPELIJK STANDPUNT

3.1 Opmerkingen over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers (zie ook punt 3.3)

3.1.1 Algemene opmerkingen

De Commissie heeft bijna alle amendementen van het Europees Parlement in eerste lezing overgenomen en haar voorstel dienovereenkomstig gewijzigd. Bijna alle amendementen die de Commissie had overgenomen, zijn in het gemeenschappelijk standpunt verwerkt. De amendementen die de Commissie had verworpen, zijn niet in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen. Naar aanleiding van de besprekingen in de Raad na de eerste lezing in het Parlement zijn enkele verdere wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt aangebracht.

Het Parlement en de Raad zijn het eens over de beginselen en de meeste bepalingen van de richtlijn.

De amendementen 1 tot en met 4 betreffende de overwegingen, die de Commissie had overgenomen, zijn in het gemeenschappelijk standpunt verwerkt. In de onderstaande opmerkingen wordt niet ingegaan op de overige wijzigingen die in de overwegingen van het gemeenschappelijk standpunt zijn aangebracht, aangezien dat gebeurd is met het oog op de samenhang met het dispositief.

Datum van toepassing van de richtlijn: de Raad heeft opgemerkt dat de datum in het Commissievoorstel (1 januari 2003) niet realistisch was gezien de stand van de procedure, en een relatieve datum vastgesteld, namelijk zes maanden na de inwerkingtreding. De Commissie is het hiermee eens.

3.1.2 Toepassingsgebied van de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers (art. 1, 4 t/m 6 en bijlage I van het gemeenschappelijk standpunt)

Amendementen die in het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt: 5, 6, 12 (deels), 13-14, 16 (zie 3.1.8 hierna), 19, 24-25.

In het gemeenschappelijk standpunt zijn bepaalde delen van artikel 1 naar artikel 4 verplaatst. Wat amendement 5 betreft is de passage betreffende "effectieve risicobeoordeling" in de laatste zin van artikel 1, lid 1, die de Commissie had overgenomen, in het gemeenschappelijk standpunt geschrapt, maar in artikel 4, lid 1, wordt de evaluatie van risico's genoemd. De rest van de laatste zin van artikel 1, lid 1, is in het gemeenschappelijk standpunt geschrapt in verband met de interinstitutionele richtsnoeren voor de redactionele kwaliteit van de communautaire wetgeving, waarin staat dat artikelen geen politieke verklaringen mogen bevatten. De Commissie is het met deze bepalingen eens.

Verdere wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt:

- Voor bepaalde zoönoseverwekkers is het niet geschikt om alle stadia van de voedselketen te bewaken. Daarom heeft de Raad met het nieuwe lid 2 van artikel 4 een zekere mate van flexibiliteit aangebracht, die aansluit bij het voorstel van de Commissie.

- Verder bevat het gemeenschappelijk standpunt twee nieuwe bepalingen (artikel 4, leden 5 en 6), om te preciseren dat voor de geharmoniseerde bewaking minimumeisen worden vastgesteld en om de Commissie te verzoeken bij het vaststellen van geharmoniseerde voorschriften voorrang te geven aan ziekteverwekkers waarvan de bewaking verplicht is. De Commissie is het eens met deze precisering van de voorschriften en heeft een verklaring voor de Raadsnotulen opgesteld die inhoudt dat zij harmonisatie van de routinebewaking zal voorstellen voorzover dat nodig is om te waarborgen dat de gegevens vergelijkbaar zijn (zie de verklaringen in de bijlage bij deze mededeling).

- Het gemeenschappelijk standpunt preciseert verder in artikel 5 dat gecoördineerde bewakingsprogramma's alleen worden vastgesteld indien de via routinebewaking krachtens artikel 4 verzamelde gegevens ontoereikend zijn. De Commissie heeft geen problemen met deze bepaling.

- Bij artikel 6, verplichtingen van de exploitanten van levensmiddelenbedrijven, stelt het gemeenschappelijk standpunt dat de exploitanten ervoor moeten zorgen dat relevante isolaten bewaard worden en dat er nadere voorschriften hiervoor kunnen worden vastgesteld. De Commissie stemt in met deze verdere uitwerking van de verplichtingen van de exploitanten.

- Artikel 1, lid 3, van het gemeenschappelijk standpunt vermeldt dat de richtlijn van toepassing is onverminderd meer specifieke bepalingen in verschillende onderdelen van de communautaire wetgeving (met inbegrip van de voorschriften voor overdraagbare spongiforme encefalopathieën). De Commissie is het daarmee eens.

- In bijlage I is het item "Cryptosporidiose en de verwekkers daarvan" van deel A naar deel B overgebracht, zodat de bewaking afhankelijk is van de epidemiologische situatie in elke lidstaat en niet langer verplicht. De Commissie kan zich hiermee verenigen aangezien het belang van overdracht door voedsel voor cryptosporidia nog onduidelijk is en de analysemethoden nog niet goed ontwikkeld zijn, zodat het beter is om geen verplichte bewaking voor te schrijven zolang niet meer inzicht in de epidemiologische situatie verkregen is.

3.1.3 Algemene verplichtingen (artikel 3)

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendementen die ook in het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt: 8-11.

Amendement 11: de herformulering in het gemeenschappelijk standpunt beantwoordt aan dit amendement.

Verdere wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt:

Het gemeenschappelijk standpunt biedt de lidstaten de mogelijkheid meer dan één bevoegde autoriteit in het kader van de richtlijn aan te wijzen, mits die autoriteiten samenwerken en er één aanspreekpunt voor de Commissie is. De Commissie heeft geen problemen met deze wijziging die overeenkomt met amendement 9 op de verordening, dat de Commissie in haar voorstel had overgenomen.

3.1.4 Bewaking van antimicrobiële resistentie (artikel 7 en bijlage II van het gemeenschappelijk standpunt)

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendementen die ook in het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt: 26-27.

Amendement 27, betreffende rapportage over productiesystemen waarover gegevens verzameld zijn, was in het Commissievoorstel overgenomen. In het gemeenschappelijk standpunt is deze eis in bijlage IV ondergebracht waardoor hij geldt voor alle verslagen en niet alleen voor verslagen over antimicrobiële resistentie. De Commissie is het hiermee eens.

Amendementen die gedeeltelijk in het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt zijn overgenomen: 28, 30, 31 en 33.

Met deze amendementen wilde het Parlement bereiken dat bewaking van antimicrobiële resistentie plaatsvindt bij zoönoseverwekkers "en andere bacteriologische smetstoffen". De amendementen 28 en 31 hebben betrekking op artikel 7 en de amendementen 30 en 33 op bijlage II. De Commissie had die amendementen met redactionele wijzigingen overgenomen. Wat de eerste twee amendementen betreft wordt in artikel 7 in het Commissievoorstel en het gemeenschappelijk standpunt gesproken van zoönoseverwekkers en andere verwekkers, wanneer deze gevaar opleveren voor de volksgezondheid. Zo wordt duidelijk dat gegevens moeten worden verzameld als er gevaar voor de volksgezondheid dreigt. De overeenkomstige zin in bijlage II is in het gemeenschappelijk standpunt geschrapt omdat een en ander al in artikel 7 is opgenomen. De Commissie kan zich hiermee verenigen.

Verdere wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt:

Volgens bijlage II moet niet alleen informatie worden verzameld over isolaten bij bepaalde dieren, maar ook bij daarvan verkregen levensmiddelen. De Commissie is het met deze nieuwe voorschriften eens.

3.1.5 Door voedsel overgedragen uitbraken (artikel 8)

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendement dat ook in het gemeenschappelijk standpunt is verwerkt: 17.

Het gemeenschappelijk standpunt beantwoordt aan het eerste deel van amendement 17 betreffende de voorschriften voor exploitanten van levensmiddelenbedrijven door te verwijzen naar artikel 19, lid 3, van Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden [2]. Het tweede deel van het amendement is niet in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen. De Commissie is echter van mening dat dit in de praktijk geen verschil zou maken, omdat er sprake is van het betrokken levensmiddel of een geschikt monsters daarvan. Een monster kan immers uit verscheidene deelmonsters bestaan.

[2] PB L 31 van 1.2.2002, blz. 1.

De Commissie kan zich ook verenigen met een aantal verdere redactionele wijzigingen die in het gemeenschappelijk standpunt zijn aangebracht.

3.1.6 Uitwisseling van informatie (artikel 9)

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendementen die ook in het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt: 29 en 32.

Gedeeltelijk in het voorstel van de Commissie overgenomen amendement dat niet in het gemeenschappelijk standpunt is verwerkt: 20.

De toevoeging om documenten "onverwijld" openbaar te maken is in artikel 9, lid 1, van het gemeenschappelijk standpunt niet overgenomen. Dit is echter al genoemd in overweging 21 en artikel 3, lid 1, betreffende de algemene verplichtingen. Er is een klein verschil tussen de door de Commissie voorgestelde bepaling waarin het amendement gedeeltelijk was overgenomen, namelijk dat verslagen en samenvattingen openbaar moeten worden gemaakt, en het gemeenschappelijk standpunt, dat spreekt van verslagen of samenvattingen. De Commissie kan zich hiermee verenigen.

3.1.7 Comitéprocedure

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendementen die ook in het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt: 13, 25-26, 28 (deels) en 31 (deels).

Met name zij erop gewezen dat de bepalingen van de bijlagen via de comitéprocedure kunnen worden gewijzigd, maar dat bepaalde criteria met betrekking tot die wijzigingen nu in de artikelen staan in plaats van in de bijlagen.

Gedeeltelijk in het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt overgenomen amendement: 23.

Het gemeenschappelijk standpunt heeft evenals het voorstel van de Commissie amendement 23 in aanmerking genomen om zo nodig het comité te raadplegen dat is ingesteld bij artikel 7 van Beschikking nr. 2119/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 1998 tot oprichting van een netwerk voor epidemiologische surveillance en beheersing van overdraagbare ziekten in de Europese Gemeenschap [3]. Het Parlement had geopperd om beide comités over hetzelfde voorstel te raadplegen, maar dat is juridisch niet mogelijk.

[3] PB L 268 van 3.10.1998, blz. 1.

3.1.8 Raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EAV)

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendement dat ook in het gemeenschappelijk standpunt is verwerkt: 16, betreffende de raadpleging van de EAV voordat een gecoördineerd bewakingsprogramma wordt voorgesteld.

Gedeeltelijk in het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt overgenomen amendement: 22.

De Commissie had amendement 22 verworpen; dit hield in dat de EAV steeds geraadpleegd moet worden alvorens de bijlagen worden gewijzigd of overgangsmaatregelen worden genomen. De reden hiervoor was dat voor bepaalde "administratieve" maatregelen geen wetenschappelijke expertise vereist is. Volgens het voorstel van Commissie moest de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid geraadpleegd worden over alle aangelegenheden die gevolgen van betekenis voor de volksgezondheid kunnen hebben (naast het al genoemde geval). Het gemeenschappelijk standpunt bouwt voort op het Commissievoorstel en verlangt dat de EAV in elk geval ook geraadpleegd wordt voordat een wijziging van bijlage I of II wordt voorgesteld. De Commissie aanvaardt deze formulering.

3.1.9 Definities (artikel 2)

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendement dat niet in het gemeenschappelijk standpunt is verwerkt: 7.

Dit betreft een redactionele wijziging in de definitie van antimicrobiële resistentie. De Commissie is van mening dat dit in de praktijk geen gevolgen zal hebben.

De volgende opmerkingen betreffen onderwerpen die het Parlement in eerste lezing niet heeft genoemd. Aangezien de definitie van "overdraagbare ziekte" niet essentieel is en zelfs tot verwarring kan leiden, is zij in het gemeenschappelijk standpunt geschrapt. De Commissie is het daarmee eens. Met het oog op de consistentie zijn bepaalde definities die al in Verordening (EG) nr. 178/2002 zijn opgenomen, in het gewijzigd voorstel en het gemeenschappelijk standpunt geschrapt en wordt naar de definities van die verordening verwezen. Dat betekent met name dat de ruime definitie van "levensmiddel" van die verordening geldt.

3.2 Opmerkingen over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers (zie ook punt 3.3)

3.2.1 Algemene opmerkingen

Bij de eerste lezing van het Parlement heeft de Commissie verklaard dat zij sommige amendementen geheel of gedeeltelijk kon overnemen, maar andere moest verwerpen. Op basis daarvan heeft de Commissie haar gewijzigde voorstel opgesteld. De amendementen die de Commissie had verworpen, zijn niet in het gemeenschappelijk standpunt overgenomen.

Naar aanleiding van de besprekingen in de Raad na de eerste lezing in het Parlement is een aanzienlijk aantal verdere wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt aangebracht. Die hebben met name betrekking op de werkingssfeer van de communautaire doelstellingen, het tijdschema voor de uitvoering van de verordening en de financiële aspecten.

De amendementen 4 tot en met 6 betreffende de overwegingen, die de Commissie had overgenomen, zijn in het gemeenschappelijk standpunt verwerkt. In de onderstaande opmerkingen wordt niet ingegaan op de overige wijzigingen die in de overwegingen van het gemeenschappelijk standpunt zijn aangebracht, aangezien dat gebeurd is met het oog op de samenhang met het dispositief.

Datum van toepassing van de verordening: de Raad heeft opgemerkt dat de datum in het Commissievoorstel (1 januari 2003) niet realistisch was gezien de stand van de procedure, en een relatieve datum vastgesteld, namelijk zes maanden na de inwerkingtreding. De Commissie is het hiermee eens.

3.2.2 Toepassingsgebied (artikel 1 en verwijzingen naar diervoeders)

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendementen die ook in het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt: 8 (uitsluiting van de primaire productie voor particulier huishoudelijk gebruik van het toepassingsgebied van de verordening), 11, 15, 17 (relevant gedeelte), 18-20 (toelichting dat de verordening voor diervoeders moet gelden).

In artikel 1, lid 2, is nogmaals tot uitdrukking gebracht dat de verordening voor de hele voedselketen, inclusief diervoeders, moet gelden. Ook in andere artikelen van de verordening zijn verwijzingen naar diervoeders toegevoegd in aansluiting op de amendementen 11, 15, 17 (relevant gedeelte) en 18 t/m 20, die de Commissie ook had overgenomen.

Verdere wijziging in het gemeenschappelijk standpunt:

- Om consistent te zijn met het subsidiariteitsbeginsel en het akkoord dat is bereikt over de voorgestelde communautaire wetgeving inzake levensmiddelenhygiëne (COM(2000) 438 def.) wordt in het gemeenschappelijk standpunt de bestrijding van zoönoses bij de primaire productie aan de nationale wetgeving overgelaten wanneer het kleine hoeveelheden betreft (artikel 1, lid 3, onder b). Wel moet de desbetreffende nationale wetgeving de doelstellingen van de verordening verwezenlijken (artikel 1, lid 4). De Commissie kan zich hiermee verenigen.

Wat betreft het vaststellen van doelstellingen voor de fasen van de voedselketen na de primaire productie heeft de Commissie verklaard dat die over het algemeen volgens de comitologieprocedure zullen worden vastgesteld uit hoofde van artikel 4 van het verordeningsvoorstel inzake levensmiddelenhygiëne (zie de verklaringen in de bijlage bij deze mededeling).

3.2.3 Definities (artikel 2) en bevoegde autoriteiten (artikel 3)

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendement dat ook in het gemeenschappelijk standpunt is verwerkt: 9.

De gewijzigde formulering van artikel 3, lid 1, van het gemeenschappelijk standpunt sluit aan bij dit amendement en bij de formulering van de overeenkomstige bepalingen in artikel 3, lid 2, van de richtlijn inzake bewaking.

De volgende opmerkingen over wijzigingen in artikel 2 (definities) betreffen punten die het Parlement in eerste lezing niet heeft genoemd. Evenals bij de richtlijn is in het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt gestreefd naar consistentie met de definities van Verordening nr. 178/2002. De definities van de richtlijn inzake de bewaking van zoönoseverwekkers worden hier evenmin herhaald. Dit sluit aan bij het voorstel van de Commissie zoals dat om redenen van wetgevingstechniek was gewijzigd. Verder is de definitie van "prevalentie" van het Commissievoorstel in het gemeenschappelijk standpunt weggelaten, aangezien die in de bepalingen niet gebruikt werd. De Commissie heeft geen bezwaar tegen deze wijzigingen.

3.2.4 Communautaire doelstellingen: algemene aspecten (artikel 4)

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendementen die ook in het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt: 12-13 en 30-31 (nadere voorschriften betreffende bepaalde criteria voor het vaststellen van doelstellingen en onderdelen daarvan van bijlage I naar artikel 4 overgebracht).

Verdere wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt:

- Ten eerste zijn de amendementen 13 en 31 in het gemeenschappelijk standpunt nader uitgewerkt. Artikel 4, lid 2, onder e), voegt aan de lijst van punten waaruit de doelstellingen bestaan de definitie van de bestreken subtypen van de zoönoseverwekkers toe en verwijst naar een nieuwe bijlage III (en een procedure voor de aanpassing daarvan in artikel 4, lid 7) met specifieke criteria om vast te stellen welke serotypen van salmonella van belang zijn voor de volksgezondheid. Op die manier worden de specifieke criteria voor het vaststellen van doelstellingen voor salmonella duidelijker en wordt de mogelijkheid geboden voor andere zoönoseverwekkers doelstellingen vast te stellen, waarbij evenwel naar de algemene criteria voor het vaststellen van doelstellingen middels artikel 4, lid 6, onder c), wordt verwezen. De Commissie kan zich hiermee verenigen.

- Ten tweede is een nieuw lid (artikel 4, lid 4) toegevoegd dat bepaalt dat de Commissie de kosten en baten moet analyseren alvorens zij communautaire doelstellingen voorstelt en de lidstaten daartoe alle nodige bijstand moeten verlenen. Ook moet de Commissie de lidstaten raadplegen over het resultaat van haar analyse en doelstellingen voorstellen op basis van een gunstige kosten-batenanalyse en de raadpleging van de lidstaten. Hoewel dergelijke analyses uiterst moeilijk zijn, acht de Commissie dit gerechtvaardigd en zal zij het op zich nemen.

- Ten derde voorziet het gemeenschappelijk standpunt in overgangsperioden voor het vaststellen van de eerste communautaire doelstellingen, voor verschillende categorieën pluimvee. Elke doelstelling voor pluimvee zou dan voor de eerste drie jaar alleen gelden voor de meest voorkomende salmonellaserotypen (vijf voor vermeerderingskoppels en twee voor ander pluimvee). De motivering hiervoor is enerzijds dat het waarschijnlijk nog wel een paar jaar zal duren voordat er kosten-batenanalyses beschikbaar zijn en anderzijds dat zo al te zware lasten voor de primaire producenten gedurende de eerste jaren dat de verordening wordt toegepast, worden vermeden. Indien echter de resultaten van de analyses in de tussentijd beschikbaar komen, kunnen de voorschriften nog tijdens de overgangsperiode tot de vijf meest voorkomende serotypen worden uitgebreid. Hoewel de voorschriften gedurende de overgangsperiode slechts voor een beperkt aantal serotypen gelden, worden zo wel de isolaten bestreken die het grootste gedeelte van de gevallen van salmonellose bij de mens veroorzaken. De Commissie kan zich met deze geleidelijke aanpak verenigen.

3.2.5 Toepassingsgebied en tijdschema voor de communautaire doelstellingen: tabel in bijlage I

Amendementen die in het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt zijn overgenomen: 29 (deel met betrekking tot legkippen), 36 en 38.

Salmonellaserotypen die van belang zijn voor de volksgezondheid worden zo in principe bestreken voor legkippen en er worden doelstellingen voor slachtvarkens vastgesteld naast die voor fokvarkens.

Wat het tijdschema voor het vaststellen van doelstellingen voor fokvarkens en slachtvarkens betreft had de Commissie de amendementen 36 en 38 aanvaard, met de mogelijkheid om daarvoor verschillende tijdstippen vast te stellen. Het Commissievoorstel, het gemeenschappelijk standpunt en de amendementen van het Parlement stemmen ten dele overeen. Het Parlement wil dat beide doelstellingen tegelijk worden vastgesteld met die voor kalkoenen. Volgens het voorstel van de Commissie kunnen de doelstellingen tegelijk of na elkaar worden vastgesteld, de eerste doelstelling echter tegelijk met die voor kalkoenen. Het gemeenschappelijk standpunt stelt de vastlegging van de eerste doelstelling voor slachtvarkens op hetzelfde tijdstip als voor kalkoenen, en een jaar later voor fokvarkens. De Commissie heeft echter een verklaring voor de Raadsnotulen afgelegd, die inhoudt dat de geplande volgorde kan worden omgekeerd indien uit de beschikbare gegevens valt af te leiden dat dit passender zou zijn (zie de verklaringen in de bijlage bij deze mededeling). De Commissie heeft deze soepele aanpak voorgesteld aangezien dit voor varkens iets nieuws is, zodat de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid geraadpleegd moet worden voordat de meest geschikte maatregelen worden vastgesteld. Deze soepelheid is ook nodig voor de minimumbemonsteringsschema's van bijlage II, deel A (zie punt 3.2.6 hierna). De Commissie kan zich verenigen met de aanpak van het gemeenschappelijk standpunt, die nog altijd kan worden gewijzigd op basis van wetenschappelijk advies

Verdere wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt:

Tijdschema: hoewel de Commissie de vaste data in de kolommen 4 en 5 van bijlage I niet had gewijzigd, afgezien van de toevoeging van de doelstelling voor slachtvarkens, geeft het gemeenschappelijk standpunt relatieve data ten opzichte van de datum van inwerkingtreding van de verordening. De relatieve data voor het vastleggen van de doelstellingen (kolom 4) omvatten eenzelfde periode als in het voorstel van de Commissie, dat de datum van inwerkingtreding op 1 januari 2003 gesteld had. Met deze nieuwe relatieve data leidt een vertraging in de goedkeuring van het voorstel tot vertragingen in de vastlegging van doelstellingen. Verder zijn de perioden in kolom 5, waarna de lidstaten de goedgekeurde nationale bestrijdingsprogramma's moeten uitvoeren, van 12 maanden (Commissievoorstel) verlengd tot 18 maanden, waarbij als voorwaarde is toegevoegd dat ten minste zes maanden vóór de vaststelling van de doelstellingvergelijkbare gegevens inzake prevalentie beschikbaar moeten zijn. De Commissie kan zich verenigen met deze benadering, die de lidstaten en de Commissie wat meer tijd geeft om de ontwerp-programma's op te stellen en goed te keuren en nationale wetgeving vast te stellen om ze te kunnen uitvoeren.

3.2.6 Specifieke bestrijdingsvoorschriften: bijlage II

Amendementen die in het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt zijn overgenomen: 32 (deel met betrekking tot legkippen) en 34.

Alle maatregelen betreffende legkippen bestrijken nu in principe de salmonellaserotypen die voor de volksgezondheid van belang zijn en volwassen kippen worden elke 15 weken bemonsterd in plaats van elke 9 weken.

Verdere wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt:

Naast enkele redactionele wijzigingen bevat het gemeenschappelijk standpunt nog een aantal inhoudelijke wijzigingen. Daarop wordt hieronder ingegaan.

In bijlage II, deel A, zijn de punten 1.8 en 1.9 nader uitgewerkt en is een nieuw punt 1.10 met betrekking tot financiële steun aan de bedrijven toegevoegd. De Commissie kan zich hiermee verenigen.

Bijlage II, deel B, punt 1:

- De bepaling dat de exploitanten op eigen kosten monsters moeten laten nemen voor onderzoek is geschrapt. Dat betekent dat de lidstaten kunnen besluiten financiële steun te verlenen zolang de communautaire wetgeving niet wordt overtreden (dankzij het bovengenoemde nieuwe punt 1.10 wordt de Commissie hierover geïnformeerd).

- Verder is in het gemeenschappelijk standpunt evenals in het Commissievoorstel de kolom "gegevens" uit de tabel geschrapt, aangezien die onnodig en verwarrend geacht werd; de bemonstering wordt immers in de laatste kolom beschreven. Een verwijzing naar de antemortemkeuring is als voetnoot bij de tabel gehandhaafd.

- Het gemeenschappelijk standpunt, het Commissievoorstel en de amendementen van het Parlement stemmen ten dele overeen wat betreft de bemonsteringsvoorschriften voor varkens. Het Parlement heeft in amendement 32 gevraagd om uitvoerige bemonstering met name voor slachtvarkens. De Commissie heeft het principe van bemonstering van varkens aanvaard, onder voorbehoud van eventuele herziening van de plaats van bemonstering. Volgens het Commissievoorstel worden de details vastgesteld nadat de doelstelling is vastgelegd, dat wil zeggen na raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid. Volgens het gemeenschappelijk standpunt moet vóór het slachten worden getest of moeten de geslachte dieren in het slachthuis worden bemonsterd. De Commissie aanvaardt dit, maar kan dit in het kader van de wetenschappelijke raadpleging opnieuw beoordelen.

De specifieke voorschriften voor vermeerderingskoppels (bijlage II, deel C) van het gemeenschappelijk standpunt sluiten aan bij het Commissievoorstel, al zijn zij anders geformuleerd. Er is een alinea toegevoegd met de voorwaarden waaronder maatregelen moeten worden genomen in verband met de aanwezigheid van (relevante) salmonella na de eerste constatering of na bevestiging. De Commissie kan zich hiermee verenigen.

Bij de specifieke eisen voor legkippen (bijlage II, deel D), is voor de toepassing van de maatregelen een relatieve datum gegeven, net als de andere data in de verordening (zie hierboven). Bedroeg de overgangsperiode tussen de start van de desbetreffende nationale bestrijdingsprogramma's en de toepassing van de verplichte specifieke eisen in het Commissievoorstel 24 maanden, in het gemeenschappelijk standpunt is dit 30 maanden geworden. Ook zijn enkele redactionele wijzigingen aangebracht. De Commissie kan zich weliswaar in de nieuwe bepalingen vinden, maar verwacht dat de lidstaten bereid zijn om de bepalingen eerder ten uitvoer te leggen, wanneer de bestrijdingsprogramma's zijn vastgesteld.

In de specifieke eisen voor vers vlees (bijlage II, deel E) is de absolute datum van het Commissievoorstel een relatieve datum geworden, waarbij de overgangsperiode net als voor legkippen van 24 tot 30 maanden is verlengd. Verder moeten één jaar voordat het criterium van toepassing wordt, daar gedetailleerde regels voor worden vastgesteld. De Commissie kan zich hiermee verenigen.

3.2.7 Bestrijdingsprogramma's en bestrijdingsmethoden: artikelen 5-8

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendementen die ook in het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt: 14-15 en 17-20.

Verdere wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt:

- Ten eerste zijn voor de goedkeuringsprocedure van de nationale bestrijdingsprogramma's nadere bepalingen, waaronder termijnen, toegevoegd. Deze procedure is vergelijkbaar met die voor de goedkeuring van programma's voor de bestrijding/uitroeiing van dierziekten krachtens Beschikking 90/424/EEG van de Raad en daarom gaat de Commissie hiermee akkoord.

- Ten tweede is artikel 7, betreffende bestrijdingsprogramma's van exploitanten, nu zo geformuleerd dat de programma's door de bevoegde autoriteiten "kunnen" worden goedgekeurd (dat hoeft dus niet); de bevoegde autoriteit kan zo een systeem opzetten om ervoor te zorgen dat de programma's van de bedrijven voldoende representatief zijn. Deze wijziging had de Commissie ook al in haar voorstel aangebracht; zij gaat ook akkoord met de overige redactionele wijzigingen.

3.2.8 Handel: artikelen 9-10

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendementen die ook in het gemeenschappelijk standpunt zijn verwerkt: 23, 25 (deel betreffende de rol van het VVB).

Verdere wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt:

- In artikel 9 van het gemeenschappelijk standpunt, over het intracommunautaire handelsverkeer, zijn verdere wijzigingen aangebracht betreffende de extra garanties. Ten eerste wordt gesteld dat de extra garanties voor dieren en broedeieren alleen gelden voor salmonella (herformulering van lid 2). Ten tweede blijven de extra garanties die momenteel voor Zweden en Finland gelden, dankzij lid 3 van artikel 9 van kracht, maar kunnen zij via de in de verordening vastgelegde procedure worden aangepast. De Commissie is het eens met die bepalingen en heeft een verklaring voor de Raadsnotulen opgesteld die inhoudt dat zij geen maatregelen zal voorstellen die afbreuk doen aan de garanties die beide landen bij hun toetreding zijn geboden (zie de verklaringen in de bijlage bij deze mededeling).

- Artikel 10, invoer uit derde landen, is ook gewijzigd. Lid 1 is enigszins anders geformuleerd om duidelijk te stellen dat de programma's moeten worden goedgekeurd. Verder is aan lid 4 een passage toegevoegd zodat op bepaalde "exotische" salmonellaserotypen (of andere subtypen van andere zoönoseverwekkers) die in derde landen voorkomen. kan worden getest als die voor de Gemeenschap van bijzonder belang zijn. De formulering van lid 5 is aangepast aan die van artikel 9. De Commissie kan zich hiermee verenigen.

3.2.9 Raadpleging van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EAV)

In het voorstel van de Commissie overgenomen amendement dat ook in het gemeenschappelijk standpunt is verwerkt: 21, betreffende de raadpleging van de EAV voordat over specifieke bestrijdingsmethoden wordt besloten.

Gedeeltelijk in het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt overgenomen amendement: 27.

De Commissie had amendement 27 verworpen, om dezelfde redenen als bij de richtlijn zijn genoemd (zie punt 3.1.8); dit hield in dat de EAV steeds geraadpleegd moet worden alvorens de bijlagen worden gewijzigd of overgangsmaatregelen worden genomen. De Commissie had in haar voorstel dezelfde aanpak gevolgd als in de richtlijn. Het gemeenschappelijk standpunt bouwt voort op het Commissievoorstel en verlangt dat de EAV in elk geval ook geraadpleegd wordt voordat communautaire doelstellingen of specifieke bestrijdingsmethoden worden voorgesteld. De Commissie aanvaardt deze formulering.

3.2.10 Overige bepalingen

Wat de laboratoria (artikelen 11 en 12) betreft, is het deel van amendement 26 betreffende een algemene verwijzing naar een EN/ISO-norm voor kwaliteitsborging, dat door de Commissie was overgenomen, ook in het gemeenschappelijk standpunt verwerkt. Er zijn enkele verdere redactionele wijzigingen aangebracht om de datum waarop de laboratoria aan deze norm moeten voldoen, relatief te maken in plaats van absoluut, en om enkele punten te verduidelijken. De Commissie stemt hiermee in.

Amendement 28 betreffende communautaire controles was in het voorstel van de Commissie overgenomen en is ook in het gemeenschappelijk standpunt verwerkt.

De artikelen 16 tot en met 18 van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie stonden die ook in het gemeenschappelijk standpunt voorkomen (art. 18 t/m 20), waren in het gewijzigde voorstel van de Commissie om redenen van wetgevingstechniek geschrapt; deze wijzigingen van de Richtlijnen 64/432/EEG [4], 72/462/EEG [5] en 90/539/EEG [6] werden onnodig geacht in het licht van de artikelen 9 en 10. De Juridische Dienst van de Raad heeft er kennelijk mee ingestemd deze artikelen in de definitieve versie van het gemeenschappelijk standpunt te schrappen.

[4] PB 121 van 29.7.1964, blz. 1977. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2000/20/EG (PB L 163 van 4.7.2000, blz. 35).

[5] PB L 302 van 31.12.1972, blz. 28. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 97/79/EG (PB L 24 van 30.1.1998, blz. 31).

[6] PB L 303 van 31.10.1990, blz. 6. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Beschikking 2000/505/EG van de Commissie (PB L 201 van 9.8.2000, blz. 8).

3.3 Financiële kwesties

Het Parlement heeft in eerste lezing niet om wijziging van de financiële bepalingen van de voorstellen van de Commissie gevraagd. Wel bevatten de toelichting bij het verslag over de verordening van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeheer een passage over de economische aspecten. Daarin werd gesteld dat wellicht moet worden overwogen de kosten meer daar te leggen waar de "winsten" ontstaan, dat wil zeggen bij de belastingbetalers op een gepast niveau.

In de voorstellen van de Commissie waren financiële bepalingen opgenomen in artikel 15 van het richtlijnvoorstel inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers (artikel 16 van het gemeenschappelijk standpunt). Het gaat hier om een aantal bepalingen van het hoofdstuk "Controles met het oog op de preventie van zoönosen" van Beschikking 90/424/EEG (titel III, hoofdstuk 2). De bepalingen bestrijken zowel bewakingsmaatregelen krachtens de richtlijn als bestrijdingsmaatregelen krachtens de verordening. Er is voorzien in uitgaven van de Gemeenschap voor:

- de werkzaamheden van de aan te wijzen communautaire referentielaboratoria;

- de medefinanciering van communautaire gecoördineerde bewakingsprogramma's;

- de medefinanciering van bepaalde specifieke bestrijdingsmaatregelen.

Wat de specifieke bestrijdingsmaatregelen betreft, beoogt het voorstel voortzetting van de medefinanciering van technische maatregelen die al krachtens de huidige wetgeving (Richtlijn 92/117/EEG) worden gecofinancierd, dat wil zeggen de vernietiging van vermeerderingskoppels van pluimvee die besmet blijken te zijn met Salmonella Enteritidis en Salmonella Typhimurium. De reden hiervoor was met name dat het huidige systeem voor communautaire medefinanciering van ziektebestrijdingsprogramma's moet worden herzien. In het verslag dat bij de oorspronkelijke voorstellen was gevoegd (COM(2001) 452 def.) had de Commissie het volgende geschreven: "Gezien de hoge economische kosten van zoönoses, niet alleen voor de exploitanten maar ook voor de samenleving als geheel, is het gerechtvaardigd dat maatregelen om deze ziekten/infecties terug te dringen of te bestrijden door de overheid worden gefinancierd...Ook is duidelijk dat de Gemeenschap hieraan een financiële bijdrage moet leveren...Daarbij is het echter verre van eenvoudig om aan te geven hoe de beperkte communautaire fondsen zo doeltreffend mogelijk kunnen worden ingezet". Voorts werd gesteld dat dit soort mogelijkheden verder bestudeerd en met alle betrokkenen besproken moeten worden. In afwachting van het resultaat van de door de Commissie te houden raadpleging werd voorgesteld om de communautaire financiering op basis van de bestaande voorschriften voort te zetten.

Bij de behandeling in de Raad leidde dit tot grote problemen, met name wat betreft de communautaire ondersteuning van de nieuwe zoönosebestrijdingsmaatregelen uit hoofde van de verordening. De meeste lidstaten willen een duidelijke verbintenis ten aanzien van communautaire steun voor deze nieuwe maatregelen.

In het gemeenschappelijk standpunt over het verordeningsvoorstel werden ook een aantal bepalingen met betrekking tot financiële kwesties opgenomen: de eis van een kosten-batenanalyse (zie punt 3.2.4) en de wijziging van artikel 5 (naar aanleiding van amendement 14, dat de Commissie had overgenomen) om rekening te houden met de financiële implicaties van de invoering van doeltreffende controles voor de exploitanten.

Daarnaast zijn twee belangrijke wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt aangebracht die specifiek betrekking hebben op de communautaire medefinanciering. Ten eerste bepaalt het nieuwe artikel 16 van de verordening dat de Commissie binnen drie jaar na de inwerkingtreding van de verordening (d.w.z. wanneer de eerste uitgaven in verband met de verplichte bestrijdingsmaatregelen moeten worden gedaan) een verslag moet uitbrengen over de financiële aspecten met daarbij zo nodig voorstellen. Ten tweede bevat het gemeenschappelijk standpunt over de richtlijn een wijziging van de bepalingen van artikel 15 (is 16 geworden), die inhoudt dat de kosten van de uitvoering van de verplichte bestrijdingsmaatregelen in aanmerking komen voor communautaire medefinanciering tot 50% in het kader van artikel 24, leden 3 tot en met 11, van Beschikking 90/424/EEG. Er zou dus niet alleen communautaire medefinanciering worden verleend voor de al genoemde maatregelen ter vernietiging van pluimveevermeerderingskoppels maar ook voor de nieuwe maatregelen. Het besluit over de hoogte van de middelen die voor de communautaire medefinanciering moeten worden uitgetrokken, kan op deze wijze echter genomen in het licht van het verslag van de Commissie.

De Commissie heeft ingestemd met deze bepalingen, die aansluiten bij de punten die zij in het al genoemde verslag bij haar oorspronkelijke voorstellen naar voren had gebracht; zij heeft echter gewezen op de budgettaire beperkingen en de beperkte bevoegdheid die zij ten aanzien van de begrotingsmiddelen heeft. De Commissie heeft met de Raad een gezamenlijke verklaring voor de Raadsnotulen afgelegd (zie de bijlage bij deze mededeling), luidende: "De Raad en de Commissie zijn van mening dat de beschikbare middelen toereikend moeten zijn voor de cofinanciering van maatregelen ter bestrijding van zoönoses. Zij zijn het erover eens dat het besluit over de hoogte van de middelen die voor de communautaire medefinanciering moeten worden uitgetrokken, moet worden genomen in het licht van het in artikel 16 van de verordening bedoelde verslag van de Commissie. Dit besluit moet budgettair neutraal zijn, hetgeen betekent dat het moet worden uitgevoerd binnen het financiële kader van hoofdstuk 1."

4. VERKLARINGEN VAN DE COMMISSIE

De verklaringen van de Commissie voor de Raadsnotulen en een gezamenlijke verklaring van de Raad en de Commissie inzake de financiële aspecten zijn in de bijlage bij deze mededeling opgenomen.

5. CONCLUSIE

Gezien de hierboven gemaakte opmerkingen steunt de Commissie de twee door de Raad vastgestelde gemeenschappelijke standpunten met het oog op de aanneming van:

- een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers en houdende wijziging van Beschikking 90/424/EEG van de Raad en intrekking van Richtlijn 92/117/EEG van de Raad, en

- een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de Richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad.

Deze mededeling wordt aan het Europees Parlement gezonden.

BIJLAGE - VERKLARINGEN VAN DE COMMISSIE

RICHTLIJN

Ad artikel 4, lid 5 - Harmonisatie van de routinebewaking

De Commissie zal harmonisatie van de routinebewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers, met inbegrip van harmonisatie van de door de laboratoria te hanteren testmethoden, voorstellen indien en voorzover dat nodig is om te waarborgen dat de gegevens vergelijkbaar zijn. Zij zal daarbij naar behoren rekening houden met het subsidiariteits- en het proportionaliteitsbeginsel, alsook met de noodzaak om onevenredige financiële lasten voor de bevoegde autoriteiten te voorkomen.

Ad artikel 5 - Gecoördineerde bewaking

De Commissie zal overeenkomstig de bestaand communautaire wetgeving maatregelen voorstellen om het mogelijk te maken dat de nodige gegevens voor de vaststelling van de eerste bestrijdingsdoelstellingen uit hoofde van de verordening worden verzameld voordat de richtlijn in werking treedt.

Ad Artikel 16, lid 1 - Wijziging van Beschikking 90/424/EG

De Raad en de Commissie zijn van mening dat de beschikbare middelen toereikend moeten zijn voor de cofinanciering van maatregelen ter bestrijding van zoönoses. Zij zijn het erover eens dat het besluit over de hoogte van de middelen die voor de communautaire medefinanciering moeten worden uitgetrokken, moet worden genomen in het licht van het in artikel 16 van de verordening bedoelde verslag van de Commissie. Dit besluit moet budgettair neutraal zijn, hetgeen betekent dat het moet worden uitgevoerd binnen het financiële kader van hoofdstuk 1.

VERORDENING

Ad artikel 9, lid 3 - Aanvullende garanties

De Commissie zal geen maatregelen voorstellen die afbreuk doen aan de garanties die Finland en Zweden bij hun toetreding zijn geboden.

Ad bijlage I en bijlage II, deel B - Doelstellingen voor fasen na de primaire productie

De Commissie verklaart dat de doelstellingen voor de fasen van de voedselketen na de primaire productie over het algemeen volgens de comitologieprocedure zullen worden vastgesteld uit hoofde van artikel 4 van het verordeningsvoorstel inzake levensmiddelenhygiëne. Zij zullen een aanvulling vormen op de doelstellingen voor eieren en pluimveevlees die in het verordeningsvoorstel inzake de bestrijding van zoönoses zijn opgenomen (welke eveneens volgens de comitologieprocedure kunnen worden gewijzigd of aangevuld).

Ad bijlage I en bijlage II - Doelstellingen voor varkens

De Commissie verklaart dat de geplande volgorde van de communautaire doelstellingen voor varkens kan worden omgekeerd indien uit de beschikbare gegevens valt af te leiden dat dit passender zou zijn.