6.Griekenland heeft de aanvraag ingediend in het kader van de criteria voor steunverlening van artikel 4, lid 2, in afwijking van de criteria van artikel 4, lid 1, onder b), van de EFG-verordening, dat bepaalt dat binnen een referentieperiode van negen maanden ten minste 500 werknemers gedwongen moeten zijn ontslagen in ondernemingen die actief zijn in dezelfde op NACE Revisie 2 gedefinieerde sector en gelegen zijn in een regio of twee aan elkaar grenzende regio's als bepaald op NUTS-niveau 2 in een lidstaat. In de regio van NUTS-niveau 2 EL30 (Attica) zijn 513 ontslagen gevallen.

5.De aanvraag betreft 725 werknemers die werden ontslagen in de economische sector die is ingedeeld in NACE Rev. 2-afdeling 47 (Detailhandel, met uitzondering van de handel in auto's en motorfietsen). De ontslagen bij de negen ondernemingen vielen in de regio's van NUTS-niveau 2 EL30 (Attica) en tien andere regio's.

4.Griekenland heeft aanvraag EGF/2017/003 GR/Attica detailhandel ingediend op 13 april 2017, binnen twaalf weken na de datum waarop aan de in artikel 4 van de EFG-verordening vermelde criteria voor steunverlening was voldaan. De Commissie heeft de ontvangst van de aanvraag nog op dezelfde dag bevestigd, en heeft Griekenland op 26 mei 2017 om aanvullende informatie verzocht. Deze aanvullende informatie werd binnen acht weken na het verzoek daarom verstrekt, na een verlenging van de termijn met twee weken op het naar behoren gemotiveerde verzoek van Griekenland. De termijn van twaalf weken na de ontvangst van de volledige aanvraag, binnen welke de Commissie moet beoordelen of de aanvraag voldoet aan de voorwaarden voor het verlenen van een financiële bijdrage, loopt op 8 november 2017 af.

2.Op 13 april 2017 heeft Griekenland aanvraag EGF/2017/003 GR/Attica detailhandel ingediend voor een financiële bijdrage uit het EFG naar aanleiding van gedwongen ontslagen in de economische sector die is ingedeeld in NACE Rev. 2- afdeling 47 (Detailhandel, met uitzondering van de handel in auto's en motorfietsen) in de regio's van NUTS-niveau 2 Attica (EL30) en tien andere regio's in Griekenland.

–269 sinds de datum van de individuele kennisgeving door de werkgever dat de arbeidsovereenkomst van de betrokken werknemer tijdelijk of definitief werd beëindigd;

–456 sinds de datum waarop de arbeidsovereenkomst de facto werd beëindigd of afliep.

In aanmerking komende begunstigden

9.In totaal komen 725 werknemers in aanmerking.

Verband tussen de ontslagen en de in Verordening (EG) nr. 546/2009 behandelde financiële en economische wereldcrisis

10.Griekenland legt het verband tussen de ontslagen enerzijds en de in Verordening (EG) nr. 546/2009 behandelde wereldwijde financiële en economische crisis anderzijds met het argument dat de Griekse economie sinds het begin van de crisis in 2008 een diepe recessie heeft doorgemaakt. In de periode 2008-2016 zijn volgens Elstat (het Griekse bureau voor de statistiek) het Griekse reële bbp met 26,2 %, de overheidsconsumptie met 22,8 % en de particuliere consumptie met 24,4 % gedaald, terwijl de werkloosheid met ongeveer 14 procentpunten is toegenomen. Hoewel de Griekse economie wordt beschouwd als herstellend en de prognoses voor een aantal van deze indicatoren voor 2017 positief zijn, zal de situatie op de arbeidsmarkt in de nabije toekomst moeilijk blijven.

11.Voorts neemt de Griekse regering sinds 2008, met het oog op de afbetaling van buitenlandse schulden, maatregelen, zoals een verhoging van de belastingen, een stroomlijning van de overheidsuitgaven en een verlaging van de salarissen in de publieke sector. Ook in de privésector werden de lonen verlaagd in een poging om de Griekse economie concurrerender te maken.

12.Een onmiddellijk effect van het verlaagde inkomen was een daling van de consumptie, in het bijzonder van niet-essentiële goederen. In de periode 2009-2013 is de particuliere consumptie in Griekenland blijven dalen, ondanks een licht herstel op het niveau van de EU-28. Na een licht herstel in 2014 is er sinds 2015 weer sprake van een neerwaartse trend van de particuliere consumptie in Griekenland.

13.Volgens het verslag van Elstat over het inkomen en de levensomstandigheden van de gezinnen bevond in 2016 21,2 % van de Grieken zich onder de armoedegrens.

14.Volgens een recente, in januari 2016 gepubliceerde studie van IME-GSEVEE verklaarde een op de drie huishoudens dat hun inkomen in 2015 was gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor, terwijl 94,2 % van de huishoudens te kennen gaf dat hun inkomen sinds het begin van de crisis aanzienlijk was gedaald.

15.In de periode 2009-2016 is de indicator van het consumentenvertrouwen tijdens de eerste vier jaren sterk verslechterd, met name van -46 in 2009 tot -75 in 2012, en ondanks een herstel in 2014-2015 (-49) is de indicator sinds 2016 weer ernstig verslechterd tot -73,3 in februari 2017.

16.Tot op heden werden voor de detailhandel reeds zeven EFG-aanvragen ingediend, die allemaal op de wereldwijde financiële en economische crisis gebaseerd waren.

Factoren die de ontslagen en de beëindigingen van werkzaamheden hebben veroorzaakt

17.Volgens de Griekse autoriteiten hadden de ontslagen twee belangrijke oorzaken: 1) de daling van het beschikbare gezinsinkomen ingevolge de hogere belastingdruk, de dalende lonen en de stijgende werkloosheid – wat een zeer sterke daling van de koopkracht tot gevolg had; 2) de drastische afname van de leningen aan ondernemingen en particulieren door het gebrek aan liquide middelen in de Griekse banken. Volgens de Bank van Griekenland is de jaarlijkse groei van leningen aan gezinnen en bedrijven sinds 2010 negatief in de Griekse banken.

18.Door de daling van de koopkracht van de Griekse huishoudens is vanaf 2008 de vraag naar essentiële goederen en duurzame consumptiegoederen gedaald. Dit heeft geleid tot een sterke daling van de detailverkoop in de periode 2008-2015: van 60 % voor huishoudelijke apparaten tot 30 % voor detailhandelaren in de voedingssector en 23 % voor supermarkten. Volgens Infobank Hellastat SA zal de verkoop in de detailhandel blijven dalen.

19.Tegen deze achtergrond hadden ondernemingen in de detailhandel het heel moeilijk om te overleven, aangezien hun financiële situatie en hun prestaties tijdens de crisisperiode alsmaar verslechterden. Het totale indexcijfer van de omzet van de detailhandel daalde voortdurend, met een afname van meer dan 63 % tijdens de periode 2008-2016, 112,6 % in 2008 en 71,1 % in 2016.

20.De aanhoudende daling van het inkomen van de Griekse consumenten heeft hun koopgedrag en houding beïnvloed. Ook de aanhoudende groei van e-verkoop, die in november 2016 18,3 % bereikte, deed de druk op traditionele winkels toenemen. Al deze elementen hebben ertoe bijgedragen dat de reeds hoge werkloosheid nog toenam. Volgens het jaarverslag van 2016 van het Arbeidsinstituut van de Griekse Algemene Confederatie van werknemers (GSEE) zijn er in de periode 2008-2015 in de detailhandel, de be- en verwerkende industrie en de bouwsector 164 000 banen verloren gegaan, samen goed voor 64,2 % van het totaal aantal verloren banen.

Verwachte gevolgen van de ontslagen voor de plaatselijke, regionale of nationale economie en voor de werkgelegenheid

21.Hoewel de werkloosheid in Griekenland de afgelopen vier jaar langzaam daalt, was het werkloosheidspercentage in 2016 nog altijd het hoogste van de EU (23,6 %).

22.Volgens de Griekse autoriteiten zullen de ontslagen de werkloosheid in de elf betrokken regio's nog doen toenemen, terwijl die ook al was toegenomen als gevolg van de economische en financiële crisis. In 2016 had Griekenland de hoogste werkloosheidspercentages van alle EU-lidstaten en de op 14 na hoogste werkloosheidspercentages ter wereld.