17.2.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C40/31
AdviesoverdemededelingvandeCommissieinzakeIndustriebeleid ineendoorconcurrentie
gekenmerkteopencontext
(92/C40/15)
DeCommissievandeEuropeseGemeenschapheeftop21december1990besloten,overeen­
komstigdebepalingenvanartikel198vanhetVerdragtotoprichtingvandeEuropese
EconomischeGemeenschaphetEconomischenSociaalComitéomadviestevragenoverde
mededelingvandeCommissieinzake„Industriebeleid ineendoorconcurrentiegekenmerkte
opencontext".
DeAfdelingvoorindustrie,handel,ambachtendiensten,diemetdevoorbereidingvande
desbetreffendewerkzaamheden wasbelast,heefthaaradviesop6november1991opgesteld.
RapporteurwasdeheerPetersen.
HetEconomischenSociaalComitéheefttijdenszijn291ezitting(vergaderingvan
27november1991)hetvolgendeadviesuitgebracht,datmetgrotemeerderheidvanstemmen
(éénonthouding )isgoedgekeurd .
1.Inleiding
IndeVerdragenvanRomezijngeenbepalingenopgeno­
menbetreffendeeencommunautair industriebeleid ;
elementenvaneendergelijkbeleidzijnalleenmaarin
hetVerdragvandeEuropeseGemeenschapvoorKolen
enStaal(EGKS)tevinden.DeCommissiedeedhalver­
wegedejaren'60eerstepogingenomeensamenhan­
gendindustriebeleid uittestippelen;in1970presenteer­
dezijeenuitvoerigmemorandumoverhet„Industrie­
beleidvandeGemeenschap"^),datalsbasismoest
dienenvooreendiepergaandediscussiemetandereEG­
instellingeneneconomischeensocialeorganisatiesin
deEuropeseGemeenschap .Uiteenlopendeeconomische
ensocialeomstandigheden indelid-staten,evenalshet
feitdatdezenietaltijdbereidwaren,problemenin
verbandmetstructureleaanpassingengezamenlijkdoor
middelvaneenadequaatindustriebeleid aantepakken,
hebbenertoegeleiddatdeCommissiehaarideeënter­
zakenietverderkonuitwerkenenhetmemorandum
welschipbreukmoestlijden.Hetuit1971daterende
voorstelvandeCommissietotoprichtingvaneen
„Comitévoorhetindustriebeleid"werdnooitverwe­
zenlijktenookhet„Actieprogramma ophetgebiedvan
hetindustrie-entechnologiebeleid "(2),datin1973door
deEG-Commissie werdvoorgelegd,bleefzonderge­
volgen.
Metzijnadvies„Herstructurering vandeindustrieen
werkgelegenheid -Balansenvooruitzichten vandecom­
munautaireindustriepolitiek "(3)heefthetEconomisch
enSociaalComitézicheind1977indediscussieover
hetindustriebeleid gemengd.Hetheeftdestijdsgeheel
terechtbenadruktdatdoorhetontbrekenvaneencom­
munautaireindustriepolitiek deafzonderlijkelid-staten
hunindustriebeleid vanuiteenzuivernationalistische
zienswijzeuitstippelenenelkaardoordevrijbeperkte
visieweleenszoudenkunnentegenwerkenendatdit
erzelfstoezoukunnenleidendatstructureleproblemen
opbuurlandenwordenafgewenteld .Maatregelenom
ineenbepaaldlanddeindustrieendewerkgelegenheidtebevorderen,zoudendeeconomieenzodoendeook
dewerkgelegenheid inanderelandenkunnenbedreigen,
aldushetComité.
VoordeCommissiewasheteigenmachtigoptredenvan
bepaaldelid-statenindetweedehelftvandejaren
'70redengenoegomvoorafzonderlijkebedrijfstakken
specifiekemaatregelenopcommunautair niveautene­
men.Ditbetrofbijvoorbeelddebedrijfstakken staal,
scheepsbouw ,textiel,kunstvezelsenschoeisel.DeCom­
missiekonerzichinvrijwelallegevallenopberoepen
datsommigelid-staten—naaraanleidingvanzeer
ernstigestructureleproblemeneneenvoelbareterug­
gangvandewerkgelegenheid —sterkgeneigdwaren
hieroptereagerenmetmaatregelentotbehoudvan
structurendienieuweconcurrentiedistorsies zouden
hebbenveroorzaakt,protectionistische reactieszouden
hebbenuitgeloktenuiteindelijktotdesintegratievan
deinternemarktzoudenhebbengeleid.
MethaarmededelingaandeRaadinzake„Eencommu­
nautairestrategievoordeontwikkelingvandeindustrie
inEuropa"(4)ondernamdeCommissiein1981op­
nieuweenpogingomdestrategischediscussiebetreffen­
dehetindustriebeleid vlottetrekken.Indezemedede­
lingdrongzijerbijdelid-statenopaan,doorgezamen­
lijkeinspanningen ineengemeenschappelijk verband
datborgzoustaanvooreensgezindoptreden,deuitda­
gingenophetgebiedvaneconomieenwerkgelegenheid
optenemen:„Deindustriestrategie vandeoverheid
moetthansinnavolgingvandievandegroteonderne­
mingenendegroteindustriegroepen drempelsvaninge­
wikkeldheid,omvangenduuroverschrijdenwelkemen
_inEuropaslechtsophetniveauvandeGemeenschap
vindt.Zijmoetgerichtzijnophetweertotstand
brengenvaneenklimaatvanvertrouwen,waardoor
innoverendeinvesteringendiedegrondslagvangroei
vormenwordenbevorderdbijzoweldegroteindustrie­
groepenalshetmidden-enkleinbedrijf,waarvande
bijdragetotdescheppingvanproduktievewerkgelegen­
heidthansalgemeenerkendwordt".Maarookdeze
(»)Doe.CC>M(70)100def.
(2)Doe.ESC3824/73def.
(3)PBnr.C292van3.12.1977. (4)Doe.COM(81)639def.,blz.2.

17.2.92 Nr.C40/32 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen
indringendeoproepvondvrijwelgeenweerklanken
ookdezekeerfaaldehetstrevenomeenomvattend
entoekomstgericht industriebeleid opcommunautair
niveautotstandtebrengen.
Infeite—enopditpuntishetComitéhetvolledig
eensmetdeCommissie—ontbreektindediscussie
overhetindustriebeleid indeEuropeseGemeenschap
alsindsjareneenadequaatconceptueelraamwerk.Ook
deideevanhetconcurrentievermogen inalgemenezin,
datvaakalsdoelvanhetgemeenschappelijk industrie­
beleidwordtgenoemd,isvaagendubbelzinnig .Het
stemthetComitédaaromtotvoldoeningdatdeCom­
missieinhaarrecentemededelingoverhet„Industrie­
beleidineendoorconcurrentiegekenmerkteopencon­
text"eenpogingdoetomeenconceptvooreenmodern
endynamischindustriebeleiduittewerken.Centraalin
ditconceptvoorhetindustriebeleidstaathetbelang
vandeGemeenschap .gunstigindustrieelentechnischontwikkelingsklimaat
tecreëeren.Degrootsteverantwoordelijkheid voorhet
industrieelconcurrentievermogen dragendeonderne­
mingenzelf;deoverheidfungeertslechtsalskatalysator,
innovatorenwegbereiderdiedeondernemingen duide­
lijkeenbetrouwbareexternerandvoorwaarden evenals
perspectievenvoorhunactiviteitenbiedt.
DeCommissiekiestdezepositieve,openenophet
subsidiariteitsbeginsel berustendeaanpakopgrondvan
deervaringendiedeafgelopenjarenzijnopgedaan.
Vooralindejaren'70en'80isgeblekendateendoor
interventionisme gekenmerktsectoraalbeleidgeendoel­
matiginstrumentterbevorderingvandestructurele
aanpassingkanzijn.Depogingomdooreendergelijk
beleidhetconcurrentievermogen vandeindustriete
verhogen,heeftgefaald.Eensectoraalindustriebeleid
kanweliswaartijdelijkeenuitkomstbieden,maarhier­
aanisaltijdhetrisicoverbondendatdestructurele
aanpassingtelaatopgangkomtendaardoorinde
toekomstarbeidsplaatsen verdwijnen;ookworden
hulpbronneninbeslaggenomendieeldersopproduktie­
verewijzezoudenkunnenwordeningezet.Deintegratie
indeinternationalearbeidsverdeling endenalevingvan
dehiergeldendespelregelsgevendeeconomiedejuiste
signalen.Eencontextwaarinvoorallepartijendezelfde
concurrentievoorwaarden gelden,is,zoleertdeerva­
ring,debestewaarborgvooreensterke,tegendecon­
currentieopgewassenindustrie.
Uiteraardisdesituatieindeverschillendebedrijfstak­
kenindeGemeenschapnietstatisch,zodatvantijdtot
tijdproblemeninspecifiekesectorenophetniveauvan
deGemeenschapdanweldoordelid-statenmoeten
wordenaangepaktenopgelost.Tochishetookindeze
gevallenzaakdatalletenemenmaatregelenvolledig
strokenmetdealgemenebeginselenvanhetgemeen­
schappelijkindustriebeleid .
Structureleaanpassingeninternationaalconcurrentie­
vermogenzijnnauwmetelkaarverbonden.Eendy­
namischEuropeesindustriebeleid moeterderhalveop
zijngericht,allemaatregelendiedestructureleaanpas­
singvandeeconomievlotterdoenverlopen,veiligstellen
enbespoedigen,opdoelmatigeenconsequentewijzeuit
tevoeren.DeCommissiedeeltdestructureleaanpassing
daarominwezenindriefasesin;doormiddelvanhet
conceptvoorhetindustriebeleid moettussendezedrie
faseseenadequaatevenwichttotstandwordenge­
bracht:2.InhoudvanhetCommissievoorstel
HetEuropeseeenwordingsproces krijgtoppolitieken
economischvlaksteedsmeervaart.Eind1992zalmet
devoltooiingvandeinternemarkteeneerstemijlpaal
zijnbereikt.Deinternemarktzaler—aldusdeCom­
missie—inbeslissendematetoebijdragendatde
ondernemingen indelid-statenoverdenationalegren­
zenheenstrategischmoetengaandenkenenhandelen
endatglobaleondernemingsstrategieën steedsbelang­
rijkerworden.Tegelijkertijdondergaatvookdecontext
waarindeEuropeseeconomiemoetfunctioneren,in­
grijpendeveranderingen :deinternationaleconcurrentie
wordtsteedsfeller,technischeknowhowvergtsteeds
meerinvesteringen,delevenscyclusvanprodukten
wordtsteedskorterendemacro-economische voor­
waardenvoorproduktieveinvesteringenwordenmoei­
lijker.Tegendezeachtergrondzalnationaalbeleidzijn
grenzenalsnelbereiken;daaromishetthanszaakdat
delid-statenhunbeleidopEuropeesniveauopelkaar
afstemmenencoördineren .Nietalleeninhetecono­
mischbeleid,maarookinhetindustriebeleid isin
Europaeengroterematevanconsensusvereist,zodat
hetgeengezamenlijkwerdbereikt,geconsolideerd en
verdieptkanworden.Wieditnietwilbeseffenenook
indetoekomstinnationaledimensiesblijftdenkenen
handelen,moetinziendateconomischegroei,meer
werkgelegenheid enmeerwelvaartonbereikbaarzullen
zijn.
HetComitéisevenalsdeCommissievanmeningdat
slechtseentegendeconcurrentieopgewasseneconomie
detoekomstigeuitdagingenaankanendeGemeenschap
instaatstelt,haarpositieindewereldeconomie te
behoudenenteversterken.DoelvanhetEG-concept
voorhetindustriebeleid isdaaromeenzoefficiëntmo­
gelijkfunctionerenvandemarktentebevorderen.Het
gaaterdeCommissieinwezenom„doelmatige"rand­
voorwaardenvoordeondernemingen tescheppenom
vooreenoptimaleallocatievanfactorenviahetmarkt­
mechanismetezorgen,destructureleaanpassingte
versnellen,hetconcurrentievermogen vandeEuropese
economieteverhogenenvoordelangetermijneeni)Noodzakelijke voorwaardenvoorstructureleaan­
passing
—Ermoetwordengezorgdvoorstabieleeconomische
randvoorwaarden ommetnametebereikendatde
ondernemingen meergaaninvesteren.
—Teneindeeenconcurrentiegericht klimaattekun­
nenhandhaven,iswaakzaamheid tenaanzienvan
groteondernemingsconcentraties gebodenenmoet
overheidssteun strengwordengecontroleerd .

17.2.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C40/33
—Voordeontwikkelingvandynamischeenconcur­
rerendediensten(vooralophetgebiedvanfinanciële
diensten)voordeondernemingen dienendenoodza­
kelijkevoorwaardentewordengeschapen.
DeCommissiebenadruktdathetdoorhaarvoorgestel­
deindustriebeleid opeenduidelijkeconsensusisgeba­
seerdennietopeencompromisdatopeenvooralle
partijenaanvaardbaarkleinstegemeneveelvoudstoelt.
Aanhetconceptligthetbeginselvandevrijhandelten
grondslagenhetmagzeerzekernietwordenbeschouwd
alspolitiekvanlaxisme.Hetvormteenintegraalonder­
deelvaneenbeleiddateropisgerichtactiefeenraam­
werktescheppendatmarktenmededingingookin
deindustriedenodigemogelijkhedentotontplooiing
biedt.—Hetonderwijsdientopeenhoogniveautestaan,
aangezienditdebasisvormtvoorhetvermogen
omnieuwetechniekenenorganisatiemethoden te
ontwikkelenenaanteleren.
—Deeconomischeensocialesamenhangtussende
regio'svandeGemeenschapmoetwordenbevor­
derd,waarbijdenadrukmoetkomenteliggenop
derolvandestructuurfondsen tenaanzienvan
minderontwikkeldegebieden.Bijdebesluitvorming
vanondernemingen overmaatregeleninzake
structureleaanpassingdienendewerknemerste
wordengeïnformeerdengeraadpleegdenhunin­
brengtehebben.
—Ermoeteenhoogniveauvanmilieubescherming
wordenverwezenlijkt,zodatdegezondheidvande
mensenhetnatuurlijkmilieubehoudenblijven.
Bovendienmoetennieuwemarktenwordengescha­
penwaaropconcurrentiekanontstaandie„schone"
groeitengoedekomt.
ii)Maatregelenomdestructureleaanpassingteonder­
bouwen
—Deinternemarktmoetwordenvoltooid,metname
dooruitbreidingvandeEuropesenormalisatieen
verhogingvandeproduktkwaliteit ,liberalisering
vandemarktenvooroverheidsopdrachten ,afschaf­
fingvannationaleinvoercontingenten (art.115van
hetEEG-Verdrag),totstandbrenging vaneensamen­
hangendstelselvanrechtsregelsendeopbouwvan
transeuropesenetwerken .
—Hethandelsbeleidmoetwordengeliberaliseerd als
noodzakelijkeaanvullingopdeopeningvandein­
ternemarkt,gebaseerdopstrengenalevingvande
internationaalovereengekomen spelregelsdooralle
handelspartners indewereld.Dithoudtindatgeen
gebruikwordtgemaaktvanoneerlijkehandelsprak­
tijkenenookdatdeGemeenschap bereidisdoel­
matigetegenmaatregelen tenemen.3.Opmerkingen
3.1.Hetindustriebeleid vandeGemeenschap
HetComitéisevenalsdeCommissievanmeningdat
devoortzettingenverdereuitbouwvandeEuropese
integratieookbetekentdatproblemenophetgebied
vanhetindustriebeleid opEuropeesniveaumoeten
wordenopgelostendatbijstructureleaanpassings­
maatregelenvandecommunautaire marktmoetwor­
denuitgegaan.HetComitéschaartzichtevensachter
hetstandpuntvandeCommissie,datslechtseenconcur­
rerendeindustrieeenbijdragekanleverentotdeecono­
mischeensocialeontwikkelingvandeGemeenschap .
HetComitégaaterhierbijvanuitdatmethetbegrip
„Europeseindustrie"—datdoordeCommissieher­
haaldelijkwordtgebruikt—nietuitsluitendonderne­
mingenwordenbedoeldwaarvandeeigendominEu­
ropesehandenis.
HetconceptvandeCommissievoorhetindustriebeleid
isdusgebaseerdopdeenigjuistegrondgedachte—
namelijkdateendoorconcurrentiegekenmerkteopen
contexttotstandmoetwordengebracht.Ditiseenvan
demeestprioritairedoelstellingenvanhetindustrie­
beleid.DoordeEuropesemarktafteschermenen
eendefensief,ophetbehoudvanbestaandestructuren
gerichtbeleidtevoeren,zoudeEuropeseGemeenschap
hetzichzelfonmogelijkmakendetakentevervullen
waarmeezijdoordeVerdragenisbelastendiezijop
wegnaardePolitiekeUnienogzalkrijgen.
HetComitévindthetechtergeengoedezaakdatde
regionaleensocialedimensievanhetindustriebeleid in
ontoereikendemateaanbodkomt.Doorversterking
vanhetconcurrentievermogen vandeEuropeseonder­
nemingenalleenkannietinvoldoendematetotde
industriëleontwikkelingvanachtergebleven regio's
wordenbijgedragenenkomenooksocialebelangen
tekort.DeCommissiezoudaarominhaarconceptvoor
hetindustriebeleid vooralnogduidelijkerdenadruk
moetenleggenopdebelangenvanderegio'smeteen
ontwikkelingsachterstand endezeopovertuigenderwij­
zebijhaarstrategiemoetenbetrekken.Metdealgemene
verwijzingnaardestructuurfondsen vandeEGkan
nietwordenvolstaan.Deopmerkingdatdialoogeniii)Maatregelenomdestructureleaanpassingineen
snellertempotedoenverlopen
—Hettechnischprestatievermogen vandeonderne­
mingenmoetwordenbevorderddoorgunstigere
randvoorwaarden tescheppenvoorplanning,ont­
wikkeling,verspreidingenexploitatievangeavan­
ceerdetechnologieën .
—Erdienteendynamischbeleidtenoverstaanvanhet
midden-enkleinbedrijf (MKB)tewordengevoerd
doorbeperkingvandeadministratieve rompslomp,
intensieveresamenwerking tussenondernemingen
eneenbeteretoegangtotdecommunautaire en
internationale markten.
—Ermoetbetergebruikwordengemaaktvanhet
menselijkpotentieel,endeinvoeringvannieuwe
techniekenenwerkmethoden dientdooropleidings­
enbijscholingsmaatregelen voorwerknemerste
wordenbevorderd .

Nr.C40/34 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 17.2.92
teerdworden;vooruithollingvandenormatievebegin­
selenbehoeftpastewordengevreesdwanneerdeuit­
zonderingderegelwordt.Zolangditniethetgevalis,
kanindeuitzonderingdebevestigingvanderegel
wordengezien.
Watdecijfermatigegegevensbetreft,zouvolgenshet
Comitéindeeersteplaatsmoetenwordenbesproken
enbepaaldhoededoelstellingenvanheteconomisch
beleideruitzien.Debakenisinditverbandartikel104
vanhetEEG-Verdrag,waarinisvastgelegddatiedere
lid-staatheteconomischbeleidvoertdatnoodzakelijk
isom—bijeenhogegraadvanwerkgelegenheid en
eenstabielprijspeil—hetevenwichtvanzijnbetalings­
balansinhaargeheelteverzekerenenhetvertrouwen
inzijnvalutatehandhaven.Ditiszekergeenvolledig
pakketdoelstellingen .Watvooralontbreekt,isdefac­
torgroei,dievoordesuccesvolleafwikkelingvande
structureleaanpassingvandeeconomievanzeergroot
belangis.Erzoueencausalerelatiemoetenworden
gelegdtussendekwantitatieveendekwalitatieveaspec­
tenvandegroeiendezezoudenelkaarmoetenaanvul­
len.Beschermingvanhetmilieueneenomzichtigge­
bruikvannatuurlijkehulpbronnenvormenvoorwaar­
denvoorkwantitatievegroeioplangeretermijn.partnerschaptussenindustrieenoverheidbijdebevor­
deringvandeeconomischeensocialesamenhangeen
„vitale"functievervullen,isvoorvelerleiuitlegvatbaar
endientdaaromdringendtewordenverduidelijkt .
ConcreetpleithetComitéervoordatnaastdehorizon­
talemaatregelenomstructureleveranderingentebevor­
derenenhetaanpassingsvermogen vandeondernemin­
gentevergroten,ruimtemoetblijvenvoorindustriepoli­
tiekemaatregelendiedenoodzakelijkeaanpassingop
probleemgebieden (opregionaalensectoraalniveau)
begeleidenendesocialegevolgenvanstructureleveran­
deringendooropelkaarafgestemdeadequateover­
gangsmaatregelen opvangen.Ditbeleidzoudevolgende
factorendieelkaartendeleoverlappenendieelkaar
beïnvloedenmoetenomvatten :
—Eenopcompensatiegerichtregionaalbeleid,waar­
meedemogelijkheden enhetontwikkelingsvermo ­
genvanminderontwikkelderegio'swordenver­
sterkt.
—Eenopcompensatiegerichtregionaalbeleidvoor
regio'smetaanpassingsproblemen metbetrekking
toteconomischestructuren.
—Vergemakkelijking vandeaanpassingdoorcompen­
satievansocialeonrechtvaardigheden diedoor
structurelecrisesofrationaliseringsmaatregelen
wordenveroorzaakt .Hetisdetaakvandelid-statendemaatregelentenemen
waarmeedemacro-economische doelstellingenkunnen
wordenverwezenlijkt endezezotedoserendathet
eigeninitiatiefenhetaanpassingsvermogen vande
ondernemingen wordenbevorderdenversterkt,enniet
wordenbelemmerd.Eentegrootaantalteweinigbij
economischecriteriaaansluitendeentegecompliceerde
voorschriftenbrengenaltijdhetrisicometzichmeedat
despeelruimtevoorondernemingsbeslissingen wordt
beperkt,hetzelfregulerende vermogenvandemarkt
wordtverzwaktendenoodzakelijke flexibiliteit—
vooralvankleineenmiddelgroteondernemingen —in
hetgedrangkomt.Deeconomischeuitdagingenvande
toekomstendeinternationaaltoegenomenconcurrentie
vergenvandeondernemingen eenvlotteaanpassing
aanstructureleveranderingen ;vertragingwordtdoor
demarktsteedsmindervaakgetolereerd .HetComité
deeltdeopvattingenvandeCommissieterzake,maar
benadrukttegelijkertijddatdenoodzakelijke flexibili­
teitvandeondernemingen niettenkostevandesociale
beschermingvandewerknemersmaggaan.Een„pas­
sendniveauvansocialebescherming"biedt„eenveilig­
heidsnet[..]waardoordegevarenvan[structurele]ver­
anderingenwordenverminderdendemobiliteitwordt
bevorderd",aldusookdeCommissie.3.2.Noodzakelijkevoorwaardenvoorstructureleaan­
passing
3.2.1.Macro-economische randvoor­
waardenenflexibiliteit
DeCommissieheefterterechtopgewezenhoebelang­
rijkgunstigeenbetrouwbare (macro-economische )
randvoorwaarden voordeondernemingen zijn,enbe­
nadruktdathetbeleidvandeGemeenschaperopgericht
moetzijndezevoorwaardentotstandtebrengen.Een
belangrijkerolspelendaarnaastdealgemenepolitieke
randvoorwaarden ,diebepalendzijnvoordestructuren,
maardiemeestalwordenverwaarloosd .HetComité
hadhetwenselijkgeachtindiendeCommissiedecom­
plexeverbandentussenpolitiek,economieenhetsociale
gebeurenduidelijkernaarvorenhadgebracht.
HetComitéhechterbelangaandateenduidelijkonder­
scheidwordtgemaakttussendeordenendeendeoriën­
terende,cijfermatigeelementenvanheteconomischbe­
leid.Viahetnormatiefbeleidwordenderandvoorwaar­
denvoordeeconomischeontwikkelingvastgelegd.De
Commissiezoudaaromduidelijkmoetenaangeven
welkdoelhetmacro-economisch normatiefraamwerk
heeftenhoediterzoumoetenuitzien,debeginselen
hiervanmoetenuitwerkeneneropmoetenaandringen
datdelid-statenbijhetuitstippelenvanhunindustrie­
beleidaandezebeginselenvasthouden.Tegelijkertijd
zouhetnormatieveraamwerk—totopzekerehoogte
—ooknieuweontwikkelingen moetenkunnenincal­
culeren.Dithoudtindattijdelijkeuitzonderingen waar­
voorgoederedenenaantevoerenzijn,bewustgeaccep­Opcommunautair niveauishetnoodzakelijkdemaat­
regelenophetgebiedvanheteconomischbeleidin
sterkerematetecoördinerenenopelkaaraftestemmen.
Alleendoorgezamenlijke,doelgerichteinspanningen
kanophetvlakvandemacro-economische ontwikke­
lingeenhogerematevanconvergentiewordenbereikt.
Reedsin1974werdderichtlijninzakeconvergentie
goedgekeurd,dieeropwasgerichtdecoördinatievan
heteconomischbeleidderlid-statenteverbeterenen
testroomlijnen .Indepraktijkvanalledagishiervan
evenwelweinigterechtgekomen.HetComitévraagt

17.2.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C40/35
zichafwelknutdebreedsprakigeverklaringen (ook
vandeEuropeseRaad)overheteconomischbeleidvan
deGemeenschaphebben,enwatvoorzinhetheeftdat
deCommissietalvanvoorstellendoettenaanzienvan
globalestrategieënophetgebiedvanhetindustriebeleid
—hetindrukwekkendste voorbeeldopditgebiedisde
„Coöperatievestrategievoorgroeienwerkgelegen­
heid"uithetjaar1985,dieookdoordesocialepartners
indesocialedialoognadrukkelijkwerdtoegejuicht—,
wanneerdebeleidsmakers indelid-statenopecono­
mischgebiedzichhieraanalleenmaarvaagofhelemaal
nietoriënteren.Uiteindelijkontbrakaltijddepolitieke
wilomgezamenlijkdedoelstellingenvanhetecono­
mischbeleidtebepalen,deprioriteitenvastteleggen
en—vooral—deafsprakeneenmeerbindendkarakter
tegeven.
HetEconomischenSociaalComitéheeftinzijnmeest
recentevervolgadviesoverdeEconomischeenMonetai­
reUnieopnieuwbenadruktdatgezamenlijkerichtsnoe­
renendoelstellingenophetgebiedvanheteconomisch
beleiddienentewordenvastgelegd^).Opbasisvan
eenevaluatievandeeconomischeontwikkelinginde
lid-statendientdeCommissiemeerjarigerichtsnoeren
voordeeconomischepolitiekoptestellenwaarover
overeenkomstig deinhetgeplandeartikel102Cvan
hetEEG-VerdragvastteleggenproceduredeRaad
vandeministersvaneconomische zakenenfinanciën
evenalsdeEuropeseRaadeenbeslissingzoudenmoeten
nemen;derichtsnoerenzoudeniederjaaraangepast
moetenwordenenvooralbetrekkingmoetenhebben
ophetfinancieel,hetwerkgelegenheids -enhet
structuurbeleid .Destructureelzwakkerelid-staten
moetenhunachterstandophetgebiedvandenage­
streefdeconvergentievandeeconomischeontwikkeling
kunneninlopen;daartoezoudendeeigenprogramma's
vandezelandenterhervormingvanhuneconomisch
beleidgesteundmoetenwordenenzoudendezeinde
richtsnoerenvandeGemeenschapophetgebiedvan
heteconomischbeleidmoetenwordenverdisconteerd .
Tegelijkertijdzouhetin1990begonnenmultilateraal
toezichtopallevoordeGemeenschapbelangrijkeas­
pectenvanheteconomischbeleid(ontwikkelingvan
prijzenenkosten,concurrentievermogen ,werkgelegen­
heid,regionaleontwikkeling,overheidsbegrotingen )
moetenwordenversterkt.MochtendeEG-voorstellen
ooknuniettoteendaadwerkelijk succesleiden,dan
ontbreektinhetindustriebeleid vandeGemeenschap
volgenshetComitééénvandeconceptuelepijlers.
3.2.2.Mededinging
Deglobaliseringvandemarktenendegroeiendeecono­
mischeinterdependentie vandelid-statenleidenau­
tomatischtotstructureleveranderingen .Fusieiséén
vandemogelijkheden omdeuitdagingenophetvlak
vandeondernemingen aantekunnenendeEuropese
economieaantepassen.HetComitéheeftherhaaldelijk
deaandachtopdezetrendsgevestigdenerbijde
(nationaleencommunautaire )instantiesvoorhetme­
dedingingsbeleid opaangedrongen ,bijdebeoordelingvande„relevantemarkten"tenminstedeEuropese
dimensieinhetoogtehouden.„Hetvoortbestaan—in
enigerleivorm—vanafgebakendevolkshuishoudingen
staathetbereikenvaneenvoldoendematevaneffectief
concurrentievermogen indezetijdindeweg",aldus
hetComitéinzijnadviesinzakehetvijftiendeverslag
vandeCommissieoverhetmededingingsbeleid ,en
verder:„DeomvangvandeGemeenschapvormtinmid­
delsaldeminimummaatstaf ,maarookhiermagde
internationaledimensiegeenenkelogenblikuithetoog
wordenverloren.(2)"DeVerenigdeStatenenJapan
hebbenhunmededingingsbeleid allangafgestemdop
marktendiemeerderelandenomvatten,enzelfsop
wereldmarkten .
TegelijkertijdmaaktehetComitézichsterkvooreen
EuropesecontroleopconcentratiesopEG-niveaudie
ervoormoetzorgendathetmededingingstelsel kan
blijvenfunctionerenendatdeoptimalecombinatie
tussendevereistenvandeinternationalemededinging
enhetbehoudvanevenwichtigeconcurrentieverhoudin ­
genopdebinnenlandsemarktwordengewaarborgd .
Deindecember1989goedgekeurdeverordeninginzake
controleopconcentratiesvanondernemingen werd
doorhetComitéinbeginselpositiefbeoordeeld,aange­
ziendezeermedetoebijdraagtrechtsonzekerheden
—aardenomvangvandebevoegdheden vande
Commissie/afbakeningvanEuropeesennationaal
recht—teverminderen (3).Erzijnevenwelnogsteeds
eenaantalbezwaren,vooralgezienhetfeitdatdeEG­
fusiecontrolepasbijeen(tehoge)drempelvan5miljard
ecuvantoepassingis;ditisnochineconomischopzicht,
nochvanuitdeinvalshoekvandemededingingterecht­
vaardigen.Tehogedrempelsineenvroegefasezullen
eenvoorallelid-statenuniformuitgevoerdmededin­
gingsbeleid—althansindekern—bemoeilijkenof
zelfsgeheelonmogelijkmaken.Betreffendedemateriële
criteriavoordetoepassingvandefusiecontrole—het
tweedebelangrijkpuntwaaropkritiekwordtgeoefend
—betreurthetComitévoortsdatbelangrijkebeoorde­
lingscriteria—destandvandeontwikkelingende
behoefteaanherstructurering inbepaaldegebiedenvan
deGemeenschap—alleenindeprotocollaireverklarin­
genzijnopgenomenendusgeenbindendewerking
hebben.Methetoogophetindustrie-enhetsociaal
beleidzouhet—vooralomstructureelbedreigde
arbeidsplaatsen teredden—dringendnoodzakelijkzijn
geweest,dezebeoordelingscriteria indeverordening
zelfoptenemen.
HetComitéiszichervanzelfsprekend vanbewustdat
develeeconomischeensocialeproblemendieuitcon­
centratiebewegingen kunnenvoortvloeien,nietallemaal
inhetkadervaneenophetmededingingsbeleid be­
rustendeverordeninginzakecontroleopconcentraties
vanondernemingen kunnenwordenopgelost.Deste
dringenderis—zoalshetComitéalinzijnadviesover
deraamverordening benadrukte—„debehoefte,de
mededingingswetgeving aftestemmenopanderebe­
leidsterreinen ,bijvoorbeeldhetregionaalenhetsector­
(!)PBnr.C102van18.4.1991,blz.24.(2)PBnr.C333van29.12.1986,blz.86.
(3)PBnr.C208van8.8.1988.

Nr.C40/36 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 17.2.92
beleid,hetresearch-enontwikkelingsbeleid enhetcon­
sumentenbeleid ".
VerdermoetdeEuropeseondernemingen inhetkader
vanhetmededingingsbeleid voldoenderuimteworden
gelatenvoorsamenwerking ,zodatzijtegendeuitdagin­
genvandeinternationaleconcurrentieopgewassenzijn.
Ditisbijzonderbelangrijkopdegebiedenonderzoek
enontwikkeling .Grensoverschrijdende overdrachtvan
technologieentechnischesamenwerking magnietdoor
testarremededingingsregels wordenbelemmerd.Bij­
zonderbelangrijkzijnopditgebieddeproceduresinza­
kegeneriekevrijstellingvoorsamenwerking ophet
gebiedvanonderzoek,die—methetoogopdegroeien­
debehoefte—zoudenmoetenwordenuitgebreid.Ook
deCommissiezouinaanmerkingmoetennemendat
doorgrensoverschrijdende overdrachtvantechnologie
deconcurrentiepositie vandeGemeenschap inhaar
geheeltegenoverderdelandenaanzienlijkkanworden
verbeterd,ondoelmatigdubbelwerkbijonderzoeken
ontwikkelingkanwordenvoorkomenendatoverdracht
vanknow-howjuistvoorhetMKBvoorwaardeisom
hetconcurrentievermogen teversterkenenertoebij­
draagtbestaandearbeidsplaatsen tebehoudenofnieu­
wetescheppen.dengemaakttussenopenbareenparticuliereonderne­
mingenenmoetdesteunbeperktindetijdendegressief
zijnenmoetenhiermeededoelstellingenwordenverwe­
zenlijktwaarvoorzijisverleend.Dezecriteriamoeten
ookbijsteunvandeGemeenschap inachtworden
genomen;zijkomengrotendeelsovereenmetdecriteria
diedeRaadvanministersvandeOrganisatievoor
EuropeseSamenwerking enOntwikkeling (OESO)
reedsin1978inhetkadervanhetconceptvoorpositieve
structureleaanpassingheeftgoedgekeurd .
HetComitédringterinditverbandbijdeCommissie
opaan,vollediggebruiktemakenvandeinstrumenten
dievoordecontroleopoverheidssteun terbeschikking
staan(artikel93vanhetEEG-Verdrag),endenationale
financiëlesteunmaatregelen strengteonderzoeken ,per­
manentinhetoogtehoudenenvoldoendetransparant
temaken.Hetzouimmersrampzaligzijnindiennietde
ondernemingen metelkaarzoudenconcurreren,maarin
plaatsdaarvandelid-statensteedsmeer„tegenelkaar
zoudenopbieden".HetComitéconstateertmetbe­
zorgdheiddatvolgenshettweedeoverzichtvande
steunmaatregelen derlid-statenindejaren1981toten
met1986(*)ongeveer88%vandetotalenationale
overheidssteun indevierrijkelid-statenwerdverstrekt.
Uitdeeerstestatistischegegevensvoordejaren1986
totenmet1988blijktdathierinnoggeeningrijpende
veranderingisgekomen.HetComitédringterbijde
lid-staten—enmetnamedevierrijkelanden—
daarommetklemopaan,eindelijkhelderheidtever­
schaffenindewirwarvansubsidiesenflinkhetmeste
zettenindeoverheidssteun .DeCommissieheefter
herhaaldelijkopgewezendatdenationaleover­
heidssteunvoorondernemingen indeGemeenschap
aanzienlijkhogerligtdandesteunuitdeEG-structuur­
fondsen.Nudevolkshuishoudingen vandelid-staten
steedsverdernaarelkaartoegroeien,zoudenvolgens
hetComitéthansallenationalesteunmaatregelen zo
volledigmogelijkgeregistreerdeninoverlegmetdelid­
statenopelkaarafgestemdmoetenworden.
Strengenalevingvanderegelsinzakeoverheidssteun
is,volgensdeCommissie,eenvoorwaardevoormeer
concurrentie ;zonderconcurrentiezoudendevande
internemarktverwachtevoordelenslechtsinzeergerin­
geomvangverwezenlijktkunnenworden.Ookhieraan
zoudendelid-statenvandeGemeenschapmoetenden­
ken.MaarvooraldeEuropeseondernemingen moeten
hunsteentjebijdragen:zijzoudenzichminderafhanke­
lijkvandestaatmoetenopstellenennietmoetenverlan­
gendatdezehunbestaangarandeert.Socialemarkteco­
nomiemoetweerwordenopgevatalsbeginselvoor
hetmaatschappelijk levenenmagnieteenhollefrase
worden.3.2.3.Overheidssteun
DeopmerkingenvandeCommissiebetreffendehet
beleidinzakeoverheidssteun kunnendenadrukkelijke
goedkeuring vanhetComitéwegdragen.De
artikelen92en93vanhetVerdragbiedendeCommissie
eeninstrumentomdemededingingtebeschermentegen
distorsiesdooroverheidssteun enomoptetredentegen
kunstmatigeinstandhouding vanstructuren.Hetkan
nietdebedoelingzijnoverheidssteun algemeenafte
schaffen;dezeisinsituatiesdievallenonderartikel92,
lid2en3,zeerwelinovereenstemming metdebegin­
selenvandeinternemarkteninzoverreooklegitiem
instrumentvanhetindustriebeleid .Overheidssteun zou
indetoekomstevenwelnietmogenwordeningezetom
structureninleventehouden,maaromdeaanpassing
vanbestaandeendeopbouwvannieuweindustriestruc­
turentebevorderen .Overheidssteun zoumoetenwor­
denverleendombepaaldeknelpuntenrechtstreeksaan
tepakken:infrastructuur ,opleiding,industrieterreinen ,
„milieu-erfenissen "enfundamenteelonderzoek.Ook
biedteenregionaalgerichtsteunsysteemduidelijkmeer
voordelendaneenopsectorengebaseerdsteunsysteem ;
wordtinplaatsvandenoodlijdendebedrijfstakde
betrokkenregiogesteund,dandoenzichminderdirigis­
meenminderongewenstetendensenomstructurenin
leventehoudenvoor.Ditsluitnietuitdatinbuiten­
gewonesituatiesookflankerendesteunaanspecifieke
sectorenmoetwordenverleendteneindeervoorte
zorgendatdeaanpassingaanveranderdestructuren
ordelijkverloopt.3.2.4.Opleiding
HetComitébeschouwtdeverhogingvanhetopleidings­
niveauindeheleGemeenschapalséénvandebelang­
rijkstevoorwaardenvoorhetsuccesvanstructurele
aanpassing.DoorpermanenteeducatieenvooraldeHetComitéschaartzichachterdeopvattingvande
Commissiedatoverheidssteun stimulansenvooreigen
initiatiefnietindewegmagstaanendezezelfsmoeten
bevorderenenconcurrentiedistorsies voorzovermoge­
lijkmoetvoorkomen.Ookmaggeenonderscheidwor­(')Tweedeoverzichtvandesteunmaatregelen derlid-statenin
deEuropeseGemeenschap (Commissie,1990).

17.2.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C40/37
bereidheidomvaardighedenenkennisvoortdurendaan
zichwijzigendevereistenaantepassen,kanerwezenlijk
toewordenbijgedragenhetmenselijkkapitaalinstand
tehoudenenopeenhogerplantebrengen.Aangezien
data-eninformatietechnologieën inallesectorenvan
economieensamenlevingzijndoorgedrongen ,wordt
deverantwoordeomgangmetdezetechniekenvoor
steedsmeermensentoteenbelangrijkelementvanhun
levenenhuntoekomst.Ookdenationaleonderwijs­
systemenvandejaren'90wordenhierdoorvoornieuwe
takengeplaatst:ermoetrekeningwordengehouden
metdegewijzigdeenmeestalhogerekwalificatie-eisen
diehetgevolgzijnvandeindetechniekenoptredende
veranderingenenermoetalopschoolvooreenbasisop­
leidingophetgebiedvandeinformaticawordenge­
zorgd.Ookmoeterinhetonderwijsdebasisvoor
wordengelegddatdeomschakelingookmentaalkan
wordenverwerkt.
Denieuweinformatietechnieken verschaffendemens
gedetailleerdekennisineenongekendtempoenom­
vang.Hetvermogenomdetailstekunnen„plaatsen"
enverbandenteonderkennen,wordtdaaromsteeds
belangrijker.Nualhebbentalvanberoepenmeerof
mindersterkmettechnischeveranderingentemaken;
mediojaren'90zal—volgensschattingenvanverschil­
lendewetenschappelijke instituten—meerdandehelft
vanallewerkendenoverbasiskennisophetgebiedvan
gegevensverwerking moetenbeschikken.Daarommoet
ereenoffensiefscholingsbeleid komendateropis
gericht:
—mensendietotnutoeopdearbeidsmarktweinig
kansenhadden,tekwalificeren,en
—opeenbreedfrontintespelenopdegewijzigdeen
hogereeisendiegepaardgaanmetdetechnische
veranderingen .
HetComitédringterbijcommunautaire ennationale
bewindsliedenvooronderwijsopaan,hunpolitieke
inspanningenopditgebiedteversterkenenertoebijte
dragen,bestaandeleemtestussenaanbodenvraagop
hetgebiedvandekwalificatieindekomendejarenaan
tevullen.Alleenwanneermenerinslaagtopleidingen
arbeidsmarktbeterdaninhetverledenopelkaarte
doenaansluiten,kunnenspanningenenverkeerdeont­
wikkelingenopdearbeidsmarktwordenverminderd.
HetComitéwaarschuwtevenweltegelijkertijdvoor
eentespecifiekescholingvanwerknemers,aangezien
hierdoorhunvermogentotaanpassingaanstructurele
veranderingenzouwordenbeperkt,hetgeentotaan­
zienlijkesocialeproblemenzoukunnenleiden.Ermoetvooralvoorwordengezorgd,hetverschiltussen
deverschillenderegio'sendeachterstandvanderegio's
dieerhetslechtsteaantoezijn,teverkleinen.Hiervan
isindemededelingoverhetindustriebeleid weinigte
merken.
Inverbandmetdeopmerkingenoverhetregionaal
beleidvraagthetComitézichbijvoorbeeldafwaarom
deCommissiezoweinigaandachtschenktaanhaar
eigenstudiesbetreffendedeEuropeseinternemarkten
hetperspectiefvandeEG-industrie .Vooraldeuitkom­
stenvanhetdoordeCommissiegepubliceerdeverslag
„Theimpactoftheinternalmarketbyindustrialsector:
thechallengefortheMemberStates"^)(industriële
structuurverandering opdeEuropeseinternemarkt:
aanpassingsbehoefte indelid-staten),zijnuiterstbe­
langrijkvoordeontwikkelingvaneengezamenlijke
strategievoorhetindustriebeleid .Uitdezestudie—die
zorgvuldigeanalysesbevatenopervaringenisgeba­
seerd—wordtopovertuigendemanierduidelijkge­
maaktdatdeuitdagingenvandeinternemarktvoorde
meestgeïndustrialiseerde landenzichgrotendeelsniet
opsectoraalniveauzullenvoordoen.Voordeminder
ontwikkeldelid-statenwordendaarentegentweescena­
rio'svoorgesteld,diezeerweltot(mogelijkingrijpende)
sectoraleveranderingen kunnenleiden:ofwelmeer
specialiseringvandetraditionelebedrijfstakken van
deindustriewaarinzijovercomparatievevoordelen
beschikken,danwelontwikkelingvannieuwe,meer
technologie-intensieve sectoren.Inheteerste(inter­
industriële)scenariowordtervanuitgegaandatdenad­
rukzalkomenteliggenopbedrijfstakken waarde
verwachtestijgingvandevraageerdergeringzalzijn.
Volgenshettweede(bedrijfstakgewijze )scenariozou­
dendezuidelijkelid-statenhunpositieversterkenin
bedrijfstakken diebeteregroeikansenbiedenendiedeze
landen—althansopmiddellangetermijn—instaat
zoudenstellenhunachterstandsnellerintelopen.Na­
tuurlijkzalindeeconomischerealiteitnietalleenhet
éénofhetandergebeuren;evenzozaldevoltooiingvan
deinternemarktwaarschijnlijk niettotdiepgaande
verschuivingen tussengeografischezonesleiden.Desal­
nietteminachthetComitéhetnoodzakelijk ,beide
scenario'sinhetconceptvandeCommissievoorhet
industriebeleid aanbodtelatenkomenenzorgvuldig
teanalyseren,enhieruit—inoverlegmetdelid-staten
—conclusiesvoordetevolgenstrategietetrekken.Dit
isdestenoodzakelijker aangezien,volgensdeCommis­
sie,dewaarschijnlijkheid dateenvandetweescenario's
zalwordenverwezenlijkt ,ookvanhetbeleidopcom­
munautairniveauzalafhangen.Hieraanwordtelders
enigszinskryptischaantoegevoegddatderolvande
structuurfondsen inheteneofhetanderegevalkan
verschillen .
OokdeopmerkingenvandeCommissieoverdesociale
samenhangindeondernemingen zijnnietergbevredi­
gend.Uitsprakenals„eengoedevenwichttussende
behoeftenvandeverschillendebetrokkenpartijenzou
(...)eenbelangrijkeconstructievefunctievervullen"zijn3.2.5.Economische ensocialesamenhang
DeopmerkingenvandeCommissieoverde„Bevorde­
ringvaneconomischeensocialecohesie"beantwoorden
duidelijknietaandeverwachtingen vanhetComité.In
artikel130AvanhetEEG-Verdrag isduidelijkvast­
gelegddatdeGemeenschapeenbeleiddientteontwik­
kelenentevervolgenomdeeconomischeensociale
samenhangteversterkenendeharmonischeontwikke­
lingvandeGemeenschap inhaargeheeltebevorderen.()„Theimpactoftheinternalmarketbyindustrialsector:
thechallengefortheMemberStates"(EuropeanEconomy,
speciaalnummer1990).

Nr.C40/38 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 17.2.92
tevaagenbrengenniemandietsverder.Deinhet
Comitévertegenwoordigde maatschappelijke groe­
peringenhebbenzichmeerderemalenconcreetuitge­
sprokenoverdesocialesamenhang.HetComitéheeft
vooralherhaaldelijkzijnprincipiëlegoedkeuringge­
hechtaandevertegenwoordiging vandegemeenschap­
pelijkebelangenvandewerknemersinondernemingen
enhunmedewerkingbijbepaaldebesluitenvanonder­
nemingen,enbenadruktdatparticipatievandewerk­
nemerseenbelangrijkevoorwaardeisvoordeontwik­
kelingvaneendemocratischesamenleving .Verwaarlo­
zingvandefactorpersoneelineenondernemingbete­
kentdataandeeconomische ,maatschappelijke ,histori­
scheenjuridischerealiteitwordtvoorbijgegaan .
Inspraakindeondernemingen zouindevormvaneen
opendialoogmoetenplaatsvinden ;voorwaardevoor
eendergelijkedialoogisevenweldatdeondernemers
duidelijkepositiesinnemenendatzijdemaatschappelij­
kedimensievanhethandelenvandeondernemingen
inhetooghouden.DeCommissiezoudedesbetreffende
passagesinhetconceptvoorhetindustriebeleidnog­
maalsaaneenonderzoekmoetenonderwerpenenin­
houdelijkmoetenaanvullen.
3.2.6.Milieu
HetComitébeschouwtmilieubescherming —evenals
deCommissie—alseenbelangrijkonderdeelvanhet
industriebeleid .Milieubeleidiseenuitdagingmeteen
internationale dimensie,dienietdoorindividuelelid­
statenkanwordenaangepakt.Milieubeleidisduseen
taakvandeGemeenschapinhaargeheel,preventieen
samenwerkingmoetenhierincentraalstaanenhetmoet
zorgvuldigwordenafgestemdopanderegebiedenvan
depolitiek(b.v.regionaalbeleidofonderzoeks-en
ontwikkelingsbeleid ).Erdient„omzichtigenrationeel"
tewordenomgegaanmetdebeschikbarenatuurlijke
hulpbronnen .Milieurisico'smoetenopeenvroegtijd­
stipopdejuistewijzewordeningeschatenwaarcausale
relatieswordenvermoed,moetendezewordenaange­
toond.Hiervooriseennauwe,opvertrouwengebaseer­
desamenwerking tussenpolitiek,economieenweten­
schapnoodzakelijk .Belangrijkisookhetconsumenten­
gedrag,datvaakwordtbeïnvloeddoormaatregelenop
hetgebiedvanhetmilieubeleid .Hetmilieubeleidkan
—zohetComité—„vangroteinvloedzijnopconsu­
mentenbelangen (prijzen,belastingen,assortiment,ge­
zondheidenveiligheid).Ookhetconsumentenbeleid
kanechtereenmeerofmindernegatieveuitwerkingop
hetmilieuhebbenalsgevolgvanbepaaldebeleidskeu­
zes"(*).Ermoetdaaromintoenemendemateaandacht
wordengeschonkenaanderaakvlakkentussenhetcon­
sumenten-enhetmilieubeleid .
Economischeontwikkelingvormteenvoorwaardevoor
effectievemilieubescherming ,omdatalleenhierdoorde
middelenvoormilieu-activiteiten kunnenwordenopge­
bracht.Tegelijkertijdwordendoordezeactiviteiten
nieuwe„milieu-markten"gecreëerdmeteenbreed,ge­
varieerdaanbodaanproduktenendiensten.Hetont­
staanvannieuwemarktenkanwordenvergemakkelijktwanneerdedoelstellingenvanhetmilieubeleidwelwor­
denvastgelegd,maaraanhetbedrijfslevenwordtover­
gelatentebepalenopwelkemanierdezehetbestbereikt
kunnenworden.Alleenindezecontextkaneeninno­
vatiegerichtklimaattotstandkomenwaarindetechni­
schevooruitgangwordtbevorderdenstimulansenvoor
groeienwerkgelegenheid wordengeboden.Derolvan
deGemeenschap endelid-statcfnisinditverband
bijzonderbelangrijk:zijmoeteninoverlegmetalle
groepenindesamenlevingdegewenstematevanmilieu­
beschermingdefiniëren,waarnademaatregelenkunnen
wordengenomenomdeecologischedoelstellingen te
bereiken.
InditverbandverwijsthetComiténaarzijnadvies
„MilieubeleidenInterneMarkt"waarinhetmetname
hetgebruikvanmarkt-economische instrumentenbe­
studeertenaandachtbesteedtaanstimulansenvoor
milieuvriendelijke consumptie (2).
DeGemeenschapzouvoortstenvollegebruikmoeten
makenvanhaarbevoegdheidommilieu-normen vast
teleggen,denoodzakelijkemaatregelenendenationale
milieu-activiteiten onderlingmoetenafstemmenener
tegelijkertijdvoormoetenzorgendatuiteenlopende
nationalemilieuvoorschriften en-regelingengehar­
moniseerdworden.Ermoetmetnameopwordentoege­
ziendatonaanvaardbare overlastdooremissiesvan
schadelijkestoffeninanderelid-statenwordtvermin­
derdendatdoorhetmilieubeleidveroorzaakte concu­
rentiedistorsies wordentegengegaan .DeGemeenschap
magniethetkleinstegemeneveelvoudalsmaatstaf
nemen,maarmoetdatwatinecologischeneconomisch
opzichtnoodzakelijk is,verwezenlijken .Ditbetekent
ookdaterd.m.v.adequatebestuursrechtelijke enwette­
lijkemaatregelenvoormoetwordengezorgddatover­
eengekomenmaatregelenookindegeheleGemeen­
schapwordenuitgevoerd :maaraltevaakontbreekt
nogsteedsdewilomdemilieubescherming serieusaan
tepakken.
3.3.Maatregelenterconsolideringvandestructurele
aanpassing
3.3.1.Internemarkt
HetComitéschaartzichvolledigachterdeopvatting
vandeCommissiedatdoorhetprogrammavoorde
voltooiingvandeinternemarkteen„binnenlandse
markt"meteenaanzienlijkeomvangenkwaliteittot
standwordtgebrachtendatditderhalvekanworden
beschouwdals„industriebeleid bijuitstek".HetComité
verwijstinditverbandnaarzijnverschillendepositieve
adviezeninzakehetinterne-marktoffensief enbena­
druktnogmaalsdatdeinternemarktnaarverwachting
vooriedereenvoordelenmetzichzalmeebrengen—
voorwerknemersevenalsvoorondernemingen ,voor
consumenten evenalsvoorinvesteerders .
Deconcreteeconomischeensocialegevolgenvandit
programmazullenindoorslaggevende mateworden
(2)PBnr.C332van31.12.1990,blz.107. (i)Doe.ESC1115/91.

17.2.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C40/39
Normalisatieraad ,dattottaakheeftvoorbeterecoördi­
natieencoherentietezorgen,prioriteitenvoortestellen
endeinspraakendoorzichtigheid bijdeEuropesenor­
malisatietebevorderen,waarbijookmoetwordenuit­
gegaanvandenationaledimensie(2).
3.3.1.2.Overheidsopdrachten
HetComitéisevenalsdeCommissievanmeningdat
deliberaliseringvandemarktvooroverheidsopdrach­
tenopallegebiedenéénvandewezenlijkeonderdelen
vanhetprogrammavoordeinternemarktvormt,dat
vangrootbelangisvoorhetindustriebeleid .DeEurope­
sevolkshuishoudingen zullenalleenmaarnaarelkaar
toegroeienindienerookbijopenbareaanbestedingen
eindelijkeeneindwordtgemaaktaandenogsteeds
bestaandeneigingvandeautoriteitenomdevoorkeur
tegevenaan„nationalekampioenen".ZoalsdeCom­
missiereedsinhaarWitboekvanjuni1985betoogde,
ishetfeitdatoverheidsopdrachten voortdurendbinnen
delid-statenzelfwordentoegekend,éénvandemeest
opvallendebelemmeringen opdewegnaareenechte
internemarkt(3).
DetotnogtoevastgestelderichtlijnenvooreendeEG
omspannendeliberaliseringvandeopenbareaanbeste­
dingenvormeneenaanzienlijkevooruitgang .Het
Comitéconstateertevenwelmetbezorgdheiddathet
MKBnogsteedsnietvoldoendetoegangtotdezemark­
tenheeft.Vooralophetgebiedvanonderaanneming
moetdesituatiewordenverbeterd;voorelkindividueel
gevaldienteenmaximumtewordenvastgesteld.Voorts
zoudeGemeenschaperindetoekomststerkerop
moetenaandringen,deoverheidsopdrachten overeen­
komstighetbeginselvanwederzijdseopenstellingvan
demarktenopinternationaleschaalteliberaliseren .
HetMKBuitandereEG-landenzouookgemakkelijker
toegangtotoverheidsopdrachten ineenbepaaldland
krijgendoordeTED-gegevensbank perbedrijfstakin
tedelen.HiervoorwordtthanshetDuitseproefproject
POINT(PublicOrdersInformationNeHuork)doorge­
voerd.POINTiseenservicewaarmeekleineenmiddel­
groteondernemingen intechnischgeavanceerdevorm
betrouwbare ,geselecteerde informatieoverover­
heidsopdrachten indeGemeenschapwordtverstrekt.
DeCommissiezouditproefprojectmoetenbevorderen,
enwanneerhetisafgerond,voordealgemeneinvoering
hiervanindegeheleEGmoetenzorgen.
3.3.1.3.Afschaffingvannationalebeschermende con­
tingenten
Metdevoltooiingvandeinternemarktzalernaar
verwachtingsteedsminderaanleidingzijnom
artikel115vanhetEEG-Verdragtoetepassen.Natio­
nalebeschermende maatregelenstrokennietmetde
beginselenvaneenopen,concurrentiegericht industrie­
beleid.HetComitéschaartzichderhalveachterhet
planvandeCommissieomdezebeschermendemaatre­
gelenafteschaffenteneindedenationalemarktenin
meerderematebloottestellenaandeintracommunau­bepaalddoorhetfeitofeninhoeverredeinitiatieven
betreffendedeinternemarktindelid-statenvande
Gemeenschap indepraktijkzullenwordengebracht.
Opditgebiedzijnernogsteedstekortkomingen en
leemtes.DeCommissiesteltinhaar„Zesdeverslag
overdeuitvoeringvanhet"WitboekvandeCommissie
betreffendedevoltooiingvandeinternemarkt"(1)wel­
iswaarvastdathet„verwerkingsniveau van69%in
december1990totmeerdan73%inmei1991isge­
stegen",maarsommigelid-statengevennogsteedseen
aanzienlijkeachterstandtezien.HetComitédringter
daaromnietalleenbijdeCommissieopaan,haar
inspanningenvooreenspoedigeinvoeringvanproce­
duresvoorschendingvandevoorschriftenverderopte
voeren,maarverzoektookdelid-staten,dooreensnel­
lereomzettingvandecommunautaire rechtsvoorschrif­
teninnationaalrechteffectieftotdevoltooiingvande
internemarktbijtedragen.HetComitéverzoektde
Commissiebovendien,eralopeenvroegtijdstipvoor
tezorgendatdeinternemarktzondergrenzenvanaf
1993nietopdetochtkomttestaandoordatinsommige
lid-statennognietallerechtsvoorschriften innationaal
rechtzijnomgezet.
3.3.1.1.Normalisatieenproduktkwaliteit
Europesenormenzijneensleutelfactorvoordeintegra­
tievandemarktenindegeheleEGenzijzijnvangroot
belangvoorhetconcurrentievermogen vandeindustrie.
Hierdoorwordentechnischehandelsbelemmeringen uit
deweggeruimdenwordtdedereguleringbevorderd,
waardoorgrensoverschrijdende industriëlesamenwer­
kingwordtvergemakkelijkt endeondernemingen voor­
delenkunnentrekkenvanschaalvergroting .Bijhetvast­
leggenvandewezenlijkeeisenwaaraandeprodukten
moetenvoldoen,zoudeCommissiemoetenwaarborgen
dateenzohoogmogelijkbeschermingsniveau wordt
bereikt.Ditisvooralbelangrijkwaarhetgaatomde
beschermingvandegezondheidendeveiligheid(vooral
opdewerkplek),evenalsomdebeschermingvanmilieu
enconsument .
OndanksdeonbetwistevoordelenvanEuropesenor­
menverlooptdenormalisatieindeGemeenschapnog
nietinalleopzichtenopbevredigendewijze.Nogsteeds
zijnertalvannationalenormenenwordtzodoende
detoegangtotmarktenindeGemeenschap feitelijk
belemmerd.Vooralkleineenmiddelgroteondernemin­
genkrijgendaardoormoeilijkertoegangtotover­
heidsopdrachten inanderelid-staten.Hetaantalnieuwe
EuropesenormenisvolgensdeCommissieweliswaar
metsprongengestegenvan19in1985tot150in1989,
maarditis—tenopzichtevanhetgeeninhetkader
vanhetprogrammavoordeinternemarktisvereist
—duidelijkteweinig.HetComitédringterbijde
Commissieopaan,haaractiviteitenvoorharmonisatie
vandenormenoptevoerenenertegelijkertijdvoorte
zorgendatindeGemeenschapingroterematedoelmati­
geproceduresvoordetoepassingvandezenormen
totstandkomen.InditverbandverwijsthetComité
nogmaalsnaardeideeomeenorgaanopterichten,
zoalsdedoordeCommissievoorgesteldeEuropese
(i)Doe.COM(91)237def.,blz.5.(2)PBnr.C120van6.5.1991,blz.28.
(3)Doe.COM(85)310def.

Nr.C40/40 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 17.2.92
hetactieprogramma vandeCommissievoortrans­
europesenetwerkenpleithetComitévooreenal­
gemeen,geïntegreerden„multimodaal"conceptdat
hetmogelijkmaaktdetebestrijkengebiedenafte
bakenen,deinvesteringsrisico 'stebeperken,dedoel­
matigheidvancommunautaire ,nationaleenregionale
maatregelenteverhogenenrekeningtehoudenmet
vereistenopdelangetermijn(3).taireendeinternationale concurrentie ,waardoorzij
voorbereidwordenopalgemeneuitdagingen .Inveel
gevallenzullenevenwelnaarverwachtingflankerende
structurelemaatregelenmoetenwordengenomen,zo­
datdeniettevermijdenstructureleaanpassingenmet
zominmogelijkwrijvingenverlopen.
3.3.1.4.Samenhangend stelselvanrechtsregels
Vooronbelemmerde grensoverschrijdende activiteiten
vandeEuropeseondernemingen zijninjuridischop­
zichtvergelijkbarerandvoorwaarden indelid-staten
vandoorslaggevend belang.Dezelfdefeitelijkesituaties
wordennogsteedsverschillendbeoordeeldenoptegen­
strijdigewijzegeregeld.WeliswaarisindeGemeen­
schapophetgebiedvandetoepassingvanhetrecht
deafgelopenjareneenduidelijkevooruitgangbereikt,
maardesalniettemin moetdekomendejaren—met
nameophetgebiedvanhetvennootschapsrecht —nog
eengrootaantalmaatregelenwordengenomen.De
meningenoverdematewaarinhetvennootschapsrecht
geharmoniseerd moetworden,lopenuiteen,maarmen
zalheterovereenszijndathetmethetoogopdeinterne
marktbeslistnoodzakelijk ishetvennootschapsrecht
vandelid-statentotopzekerehoogtegelijktetrekken.
Daarnaastzoudenermeerinternationale rechtsvormen
moetenkomen—zoalshetEuropeesEconomischSa­
menwerkingsverband (EESV)—,dieopeenspecifieke
Europeserechtsgrondslag gebaseerdzijn.
HetComitéheefterinverschillendeadviezenbijRaad
enCommissieopaangedrongen ,ophetgebiedvan
aanpassingvanhetrecht„hunwerkzaamheden einde­
lijkteintensiverenenopadequatewijzeteregelen"(*).
Dithoudtookindatdebeschermingvandeintellectuele
eigendomenhetindustrieelgeheimverdermoetworden
verbeterd.DeEuropeseondernemingen hebbeneendui­
delijkafgebakendebewegingsruimte enmeerorgani­
satiemogelijkheden nodigomhunconcurrentievermo ­
genteversterken,aandetoenemendedrukvangrote
concernsuitderdelandenflexibelhethoofdtekunnen
biedenenblijvendewerkgelegenheid tecreëren.
3.3.1.5.Transeuropese netwerken
DeCommissiebenadruktterechtdattranseuropesenet­
werkenonmisbaarzijnvoordevoltooiingvandeinter­
nemarkteneenbelangrijkevoorwaardevormenvoor
deintegratievandecommunautaire markten.Hierdoor
wordenleemtesinbestaandenetwerkenaangevuld,de
ontwikkelingvanafgelegenregio'svandeGemeenschap
bevorderdendeopbouwvandeEuropeseEconomische
Ruimtevergemakkelijkt enwordttegelijkertijddeeco­
nomischeontwikkeling inMidden-enOost-Europa
geruggesteund .
TegendezeachtergrondheefthetEconomischenSo­
ciaalComitéherhaaldelijkbenadrukthoenoodzakelijk
hetis,transeuropesenetwerkenvooralopdegebieden
vervoer,telecommunicatie ,energieenopleidingtot
standtebrengenenuittebreiden(2).Inzijnadviesover3.3.2.Openhandelsbeleid
Indeinternationalearbeidsverdeling hebbendeafge­
lopentientallenjarengroteverschuivingen plaatsgevon­
den:erzijnnieuweindustriëlegroeikernenennieuwe
economischecentraenruimtesontstaan—hetmeest
inhetoogspringendevoorbeeldishetgebiedvande
StilleOceaan,waartoezoweldeVSenJapanalsde
Zuid-Oostaziatische endeZuidamerikaanse landenbe­
horen.„Oude"industrieregio'shebbenhunstructuren
veranderdendekwaliteitvanhunaanbodopgevoerd
doorhunproduktieproces ophetstukvantechniek
enorganisatieopeenhogerniveautebrengen.Deze
internationaleverschuivingen verliepenenverlopenniet
zonderwrijvingen.Hieraanzijnrisico'sengevarenver­
bondenwaardoorregeringenencentralebanken,maar
ookondernemingen enmaatschappelijke groeperingen
metgecompliceerde takengeconfronteerd wordenwan­
neeroverlegmoetwordengepleegdenconflictenmoe­
tenwordenopgelost.
DeEuropeseGemeenschap heeftopgrondvanhaar
economischepositieeenbijzondereverantwoordelijk­
heidvoordewereldhandel .Artikel110vanhetEEG­
VerdragverplichtdeGemeenschapernadrukkelijktoe
„eenbijdrage,inovereenstemming methetgemeen­
schappelijkbelang,televerentoteenharmonischeont­
wikkelingvandewereldhandel ,degeleidelijkeafschaf­
fingvandebeperkingeninhetinternationalehandels­
verkeerendeverlagingvandetariefmuren".Het
Comitéschaartzichdaaromachterdeuitspraakvande
Commissiedateenopenhandelsbeleiddenoodzakelijke
aanvullingvormtopdeopeningvandeinternemarkt.
Deliberaliseringvandemarktennaarbinnentoevia
hetprogrammavoordeinternemarktmoetgepaard
gaanmeteenopeningvandemarktennaarbuitentoe
viaeenopenhandelsbeleid .Hetzouimmersfataalzijn
indiendeGemeenschapzelfspanningenendistorsiesin
deinternationale handelzouveroorzaken .
Nubestaaterevenweleenzorgwekkende discrepantie
tussenderichtsnoerenvoorhethandelsbeleid ,zoalsde
Commissiedieinhaarmededelingingrovetrekken
treffendheeftgeformuleerd ,endeinternationalewerke­
lijkheid.Administratieve handelsbelemmeringen ,con­
currentieverstorende subsidiesenconcurrentiebeper­
kendestrategieën—dieteboekstaanals„laserbea­
ming"—zijnscheringeninslagenverstorendewereld­
handelinsterkemate.Bovendienbreidenregionale
samenwerkingsverbanden zichverderuit.Nietalleenin
Europa,maarookinanderedelenvandewereldzijn
samenwerkingsverbanden vanlandenmetdezelfdedanHPBnr.C124van21.5.1990,blz.34.
(2)Opwegnaartranseuropesenetwerken—vooreencommu­
nautairactieprogramma ,doe.CC)M(90)585def. (3)Doe.ESC1282/91.

17.2.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C40/41
wanneerdoorvertrouwengekenmerkteinternationale
samenwerking enoverlegalsprimairwordenbe­
schouwd.Detijddatlandenopdesolotoerkonden
gaan,isvoorbij.Ofweldeinternationalehandelspart­
nersbesluitenindetoekomstnauwersamentewerken,
ofwelzijmoetennieuweontwikkelingen volgenenten
gevolgedaarvanpijnlijkestructureleaanpassingspro­
cessendoorvoeren .
3.4.Maatregelenterversnellingvandestructureleaan­
passing
DeCommissiebenadruktdathetvermogentot
structureleaanpassingmoetwordenversnelddoorflan­
kerendemaatregelen .Hierwordenvooralhetonder­
zoeks-enontwikkelingsbeleid ,alsmedeeenmeerdy­
namischbeleidt.o.v.hetMKBgenoemd.welsoortgelijkeeconomischedoelstellingenontstaan.
WatbijdeoprichtingvandeAlgemeneOvereenkomst
betreffendetarievenenhandel(GATT)nogalseen
uitzonderingwerdgezien,isintussendenormgewor­
den.Hierdoorkomthetbeginselvanmultilateraleor­
ganisatievandewereldhandelsteedsmeeropdetocht
testaan.Deinternationalearbeidsverdeling wordtin
toenemendematebepaalddoordegroteeconomische
blokken,metnamedetriadeEuropa/VS/Japan.Deze
triadeomvatdebelangrijkstemarktenenhierisook
deconcurrentiehethevigst.
Destebelangrijkerishet—ookopditpuntishet
ComitéhetmetdeCommissieeens—„datdespelregels
doorallehandelspartners wordennageleefd,aangezien
deeconomievandeGemeenschapgevoeligerzalwor­
dennaarmatezijmeeropenzalzijn".Aangeziendeze
spelregelsevenwelvoortdurendwordengeschonden,is
hetnietverwonderlijkdatsteedshevigerwordtaange­
drongenop„reciprociteit".Devoorstandersvandit
beginselzijnvanoordeeldatalleenreciprociteiterborg
voorkanstaandatookdemarktenvanJapan,Zuid­
Korea,TaiwanendeandereAziatischelandenechtdeel
hebbenaandetotalemarktvandetriadeendatzijgeen
beschermdethuisbasisvormenvanwaaruitJapanseen
Oostaziatische ondernemingen deEuropeseenAmeri­
kaansemarktenkunnenveroveren(1).
Tegendeachtergrondvandelatentaanwezigegevaren
voordeinternationale arbeidsverdeling dringthet
ComitéerbijdeEuropeseGemeenschapnadrukkelijk
opaan,allesinhetwerkteblijvenstellenomde
internationale handelspartners teovertuigenvande
voordelenvanvrijemarktenineensysteemvaneerlijke
concurrentieenzichersterkvoortemakendatde
GATT-Uruguay-ronde gezamenlijktoteengoedeinde
wordtgebracht.Geziendetoenemendeglobalisering
vandeondernemingsactiviteiten —ookophetniveau
vanhetMKB—zijnindeinternationalearbeidsverde­
lingbetrouwbareregelsnoodzakelijk .Vereistzijnvoor­
almeergeloofwaardigheid enmeerdisciplineinde
wereldhandel .Plechtigetoezeggingenvanwestersehan­
delspartners,dieinOESO-verband ofop„internatio­
naleeconomische topconferenties"steedsweer
breedsprakigwordenbekrachtigd,zijnnietmeertoerei­
kend.HetComitégaatervanuitdattijdensdeGATT­
onderhandelingen nietalleenalleGATT-ledenconcreet
zullentoezeggendebestaandeGATT-voorschriften te
zullennaleven,maarookdatdezevoorschriftenop
kritiekepunten(b.v.subsidies,beschermendeclausules)
duidelijkwordenverbeterdendatnieuwesectorenin
hetGATT-stelselwordenopgenomen (b.v.diensten,
beschermingvanintellectueleeigendom).
Inhetalgemeenmoetenallepartijenwordendoordron­
genvanhetbesefdatdetoekomstigetaken—inhet
lichtvandehuidigeinternationaleeconomischeenpo­
litiekeomstandigheden —slechtsdantoteengoed
eindekunnenwordengebrachtenspanningeninde
wereldhandel alleendankunnenwordenvoorkomen3.4.1.Technologisch prestatievermogen
OokhetComitéisprincipieelvanmeningdathet
technologischconcurrentievermogen vandeEuropese
industrievanfundamenteelbelangis,enbepalendvoor
devraagofdeEuropeseondernemingen hunplaatsop
dewereldmarkten kunnenhandhaven.Nogduidelijker
dandeCommissiebenadrukthetComitéevenweldat
maatregelenterverbeteringvanhetconcurrentievermo ­
gennietbeperktmogenblijventoteengeringaantal
sectorendiegekenmerktwordendoorgeavanceerde
technologie,maardathiermeetegelijkertijdtechnologie
inderuimebetekenisbevorderdmoetworden.Boven­
dienkandeEuropeseindustriezichslechtsdanop
harmonischewijzeontwikkelenwanneerookonderne­
mingeninminderontwikkelderegio'smetdezetech­
nologieënkunnenwerken.Hierzijnbelangrijketaken
voordelid-statenweggelegd.Detechnischecapaciteit
vandeGemeenschapdientpersetewordenbevorderd;
ditgeldtvooralvooronderzoekinhetaandeconcurren­
tiefasevoorafgaandestadiumenvoordeoverdracht
vantechnologienaarkleineenmiddelgroteonderne­
mingenendeminderontwikkelderegio's.Welmoet
volgenshetComitéookophetgebiedvanhetonder­
zoeksbeleidhetsubsidiariteitsbeginsel inachtworden
genomen.DeGemeenschapzouonderzoekmoetenbe­
vorderenwanneernationalemiddelennietvoldoende
zijnofduidelijkevoordelenvoordeGemeenschap in
haargeheelbereiktkunnenworden.Tegelijkertijdmoet
ophetgebiedvanonderzoekenontwikkelingdeeigen
verantwoordelijkheid vanondernemingen centraal
blijvenstaan.Deondernemingen zijnbeterdande
overheidinstaattebepalenwanneereninwelkemate
hetzinvolisonderzoekuittevoeren,entebeoordelenof
opbasisvanditonderzoekproduktenkunnenworden
ontwikkelddieopdemarkteenkansmaken.
3.4.2.Kleineenmiddelgrote onderne­
mingen
Debevorderingvanonderzoekenontwikkeling in
kleineenmiddelgroteondernemingen ,ondermeerdoor
verbeterdevoorlichtingenraadplegingopnieuwetech­
nologiegebieden endoormiddelvaneenbetereover­(*)K.Seitz,Diejapanisch-amerikanische Herausforderung :
Deutschlands Hochtechnologie-Industrien kämpfenums
Überleben,2.Auflage,München:BonnAktuell,1991.

Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 17.2.92 Nr.C40/42
drachtvankennisentechnologie,moettotdebelangrij­
kedoelstellingenbehoren.Ookmoetdemiddenstand
sterkerwordenbetrokkenbijbestaandeonderzoekspro­
gramma's(zowelopnationaalalsopEG-niveau)en
moetendesteunprocedures vereenvoudigdworden.Al­
leenzokandemiddenstandzijncentralerolinhet
industrieelaanpassingsproces waarmaken.Nudear­
beidsverdelingbinnendeindustriesteedssterkerwordt,
isdeEuropeseindustriemeerdanooitaangewezenop
eenflexibeleeninnovatie-gerichte industrieindeMKB­
sfeer.Steunprogramma 'skunnenechtergeenalternatief
zijnvooreenpolitiekvanverbeterderandvoorwaarden
(b.v.opfiscaalgebied)enverminderingvandebureau­
cratischerompslomp .
DeCommissielegtinditverbandterechtdenadrukop
hetbelangvanopleiding.Methetoogopeendreigend
tekortaangeschooldearbeidskrachten engezienhet
feitdatvernieuwingenelkaarineensteedssnellertempo
opvolgen,ishetComiténetalsdeCommissievan
meningdataanpassingsvermogen enkwalificatievan
arbeidskrachten sleutelfactoren vanhetindustrieelcon­
currentievermogen zijngéworden.Opdezefactorenzou
hetbedrijfslevenindeontwikkeldelandenzichinde
toekomstgeheelmoetenconcentreren .Hetverschiltus­
sen„high-tech"en„low-tech-industrieën "wordtsteeds
minderbelangrijk.Onderzoek,ontwikkelingénoplei­
dingmoetenindebreedteinallesectorenenregio's
wordenbevorderd .ernstigerzijntekortkomingen opstructureelgebied,die
elkaaronderlingbeïnvloeden,teweten:
—eensterkeversnipperingvandeEG-markt,
—uiteenlopendeconcurrentievoorwaarden indever­
schillenderegio'svandewereldmarkt ,
—mindergunstigefinancieringsvoorwaarden ,
—eengebrekaangekwalificeerd personeel,
—zwakkeplekkenindeproduktiestructuur ,
—ontoereikende ondernemingsstrategieën .
Demaatregelendienoodzakelijkzijnomstructurele
leemtesaantevullenenhetconcurrentievermogen te
verbeteren,dienenvolgensdeCommissieindeeerste
plaatsdoordeondernemingen zelftewordengenomen.
DeGemeenschap endelid-statenhebbentottaak—
overeenkomstig hetsubsidiariteitsbeginsel —eengun­
stigondernemingsklimaat totstandtebrengen,waarbij
inhetoogmoetwordengehoudenhoebelangrijkelek­
tronica-eninformatietechnologie voordeGemeen­
schapis.HiervanuitgaandeheeftdeCommissieeenuit
vijfpuntenbestaandactieprogramma ontwikkelddat
deinitiatievenvandeondernemingen moetflankeren
enversterken.Devoorgesteldemaatregelenhebbenbe­
trekkingopvraag,technologie,opleiding,externebe­
trekkingenenhetondernemingsklimaat .
Inzijnadvies(2)terzakestemthetComitéinmethet
industriepolitieke initiatiefvandeCommissieennoemt
hethetactieprogramma eengeschiktebasisom—
samenmetdeondernemingen —indeEuropeseelek­
tronica-eninformatica-industrie structurentotstand
tebrengendietegendeconcurrentieopgewassenzijn,
enindetoekomstwerkgelegenheid metgoedearbeids­
voorwaardentescheppen.Deongunstigeontwikkelin­
gendiedelaatstetijdhebbenplaatsgevonden ,zoals
verliesvanmarktaandelen ophetgebiedvande
consumentenelektronica aandeOostaziatische concur­
rentiedanwelactueleproblemenopdemarktvoor
halfgeleidersendeinformatica-industrie ,hebbenduide­
lijkaangetoonddateengezamenlijkoptredengeenuit­
stelduldt.HetComitéisvanmeningdatvooralopde
gebiedenonderzoekentechniek,infrastructuur ,pro­
duktiecapaciteiten ,opleidingenkwalificatievoorde
strategischbelangrijkerandvoorwaarden moetworden
gezorgd.OpdezegebiedenstelthetComitéalsaanvul­
lingophetpakketmaatregelenvandeCommissieeen
grootaantalverderemaatregelenvoor,diedoorGe­
meenschapenlid-statenzoudenmoetenwordenoverge­
nomeneninoriënterendekencijfersvoordeonderne­
mingenzoudenmoetenwordenomgezet.HetComité
heeftmetvoldoeningkennisgenomenvandeop
18november1991doordeRaadaangenomenresolutie
overdeelektronica-,informatica-encommunicatie­
technologie (3).Dezeresolutiekomtinhoofdlijnenover­
eenmetdeopmerkingenvanhetComitéinhetonderha­
vigeadviesenstrooktookmethetadviesvanhet
ComitéoverdeEuropeseelektronica-eninformatica­
industrie.4.ToepassingvanhetEG-conceptvoorhetindustrie­
beleidopbedrijfstakken
DejongstetijdisdeCommissiehetopen,horizontale
enoffensievealgemeneconceptvoorhetindustriebeleid
opafzonderlijkesectorengaantoepassen.Deaandacht
gaatuitnaarbedrijfstakkendie„eensleutelpositiekun­
neninnemenmetbetrekkingtotdeontwikkelingvan
deEuropeseindustrie",zoalsdeelektronica-eninfor­
matica-industrie ofdebiotechnologie .Daarnaastheeft
deCommissiebelangstellingvoorsectorendieopinter­
nationaalvlakinecologischeneconomischopzicht
steedsbelangrijkerworden(b.v.mijnbouwopzee).Het
isdebedoelingdatbovendiengestructureerde commu­
nautaireconceptenwordenontwikkeldvoorsectoren
alsdetextiel-endekledingindustrie ,dieeenbelangrijke
plaatsinnemenbinnendeeconomischestructuurvan
deGemeenschap ,maardieindetoekomstwaarschijn­
lijkmetaanzienlijkestructureleaanpassingengecon­
fronteerdzullenworden.
4.1.DeEuropeseelektronica-eninformatica-in­
dustrie(x)isinsleutelsectoren alshalfgeleiders,rand­
apparatuurenconsumentenelektronica momenteel
ondervertegenwoordigd ;ophetgebiedvandeinfor­
matietechnologie moetdesituatiealszorgwekkend
wordenbeschouwd.InhaaranalysenoemtdeCommis­
sieconjunctureleoorzakenalséénfactor,maarveel
(2)Doe.ESC1392/91.
(3)Nr.9298/91(Pers208)van18.11.1991. (MDoe.SEC(91)565def.

Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C40/43 17.2.92
—Erzoueengeschikteadviesstructuur opcommunau­
tairniveaumoetenkomenwaarinethischekanten
vandebiotechnologie —b.v.vraagstukkendiehet
levenendemenselijkeidentiteitbetreffen—worden
besproken.
DeCommissiezalookindetoekomstdesociale,econo­
mischeentechnologische gevolgenvanhaarpolitieke
initiatievenenonderzoeksprogramma 'sophetgebied
vandebiotechnologie inhetooghouden.Daarnaast
wilzijdevooruitgangenhetconcurrentievermogen van
debiotechnologische industrieinEuropablijvenvolgen
omnategaanofhetovereengekomen conceptafdoende
blijkt.DeCommissieisvanmeningdattoekomstige
successenopdemarktindoorslaggevende mateworden
bepaalddoorstrategieëndiedeondernemingen zelf
ontwikkelenentoepassen.
HetEconomischenSociaalComitébehoudtzichvoor,
overdemededelingvandeCommissieinzakebiotech­
nologieeenapartadviesuittebrengen.
4.3.Opinternationaal niveauwordenmaritieme
onderwerpeninecologisch,economischenpolitiekop­
zichtsteedsbelangrijker .DeGemeenschapdientzich
hieractiefmeebezigtehouden,aldusdeCommissiein
haarmededelingoverMaritiemeindustrieën(2).Gezien
hetfeitdattussendekwaliteitvanoceanenenhulpbron­
neninzee,evenalstussenscheepvaart,scheepsbouwen
exploitatievandehulpbronnenuitzeecausalerelaties
bestaan,moetenaldezeaspectenvandemaritieme
sectorwordengezienenbeoordeeldalsonderdeelvan
ééngeheel.DemededelingvandeCommissieheeft
daarombetrekkingopdegehelemaritiemesector;hier­
doorwordttegelijkertijddemogelijkheidgeschapen
omhuidigeentoekomstigesynergie-effecten tussende
afzonderlijkesectorenbetertekunnenbenutten.
Alleenefficiëntemaritiemeindustrieënstaanerborg
voordatdeGemeenschapadequaatenmetsuccesaan
dewereldhandel kandeelnemenenzichdeoceanenten
nuttekanmaken.DeCommissieheeftalinhetverleden
eenaantalmaatregelengenomenenvoorgesteld,maar
totdusverreontbrakhetaaneenglobalevisieopde
maritiemesector.Daaromiseennieuw,efficiëntal­
gemeenconceptvereist.Ditisgeenszinsbedoeldomde
inspanningenvandeondernemingen zelftevervangen.
HetgaaterdeCommissieveeleerom,hetconcurrentie­
vermogenvandemaritiemeindustrieënteversterken
dooradequatehorizontalemaatregelen :
—verbeterderandvoorwaarden (afschaffingvanhan­
delsbelemmeringen ),
—grotereveiligheidopzee(navigatie-veiligheid ,vei­
ligheidaanboord,veiligheidopdewerkplek),
—hetopstellenvaneengeïntegreerdcommunautair
conceptvooronderzoekenontwikkelingopma­
ritiemgebied,
—ontwikkelingvaneengecombineerd vervoersnet­
werkenuitbreidingvandevervoersinfrastructuur ,4.2.Biotechnologie isvanstrategischbelangvoor
hetoplossenvandeernstigeproblemenwaarmeede
industrie-endeontwikkelingslanden opdegebieden
voeding,gezondheid,milieubescherming enbevolkings­
groeiwordengeconfronteerd .Biotechnologie iseendis­
ciplineinhetraakvlakvanzowelchemiealsbiologie
enprocestechniek ,waarbijhetbiochemischesynthese­
vermogenvanlevendecellenwordtbenutominin­
dustriëleproduktieprocessen stoffentewinnenofom
tezetten.Biotechnologie biedtgrotekansenvoortal
vanbedrijfstakken—vanenergieproduktie ,metaalwin­
ning,afvalverwijdering enchemietotbio-elektronica .
Biotechnologie heeftevenweleenslechtimagobijhet
publiek.Gevreesdwordenvooraldegevolgendieeen
onjuistgebruikvoordegezondheidendeveiligheidvan
mensendierzoukunnenhebben.
Gezienhetgroeiendebelangvandebiotechnologie —
ookvoordetoekomstvandeEG-economie —heeftde
Commissieeeneigendocumentinzakebiotechnologie
uitgewerktentalvaninitiatievendieallesectorenvan
debiotechnologie bestrijken,voorgesteld^).Doelvan
dezeinitiatievenishetconcurrentievermogen vandein
debiotechnologie actieveondernemingen teversterken,
hetrechtskaderaantepassen,normenvoorbiotech­
nologieoptestellen,voorbeschermingvanintellectuele
eigendomtezorgenensteunteverlenenbijdefinancie­
ringvanonderzoekenontwikkeling .Tegelijkertijd
moetindelid-statenevenalsopcommunautair niveau
eenopenendiepgaandedialoogoverdeethischekanten
vanbiotechnologie opgangwordengebracht,aldusde
Commissie .
ConcreetsteltdeCommissievoor,prioritairdevolgen­
destappentezetten:
—Erzoueeninformatie-infrastructuur voorbiotech­
nologiemoetenwordenopgebouwdwaarinaan­
dachtwordtbesteedaanonderzoeksprogramma 's,
hetinformatiebeleid eninternationale samenwer­
king.
—Ontwikkeling entechnologieindebiotechnologie
zoudengeleidelijkaanuitgebreidermoetenworden
bevorderd (eventueelooknadepre-commerciële
fase).
—Erzoueenduidelijkenpreciesomschrevenmandaat
moetenwordenuitgewerktvoordeactiviteitenvan
deEuropeseCommissievoornormalisatie (CEN)
ophetgebiedvanbiotechnologie .
—Erzoueencommunautaire regelingterbescherming
vanintellectueleeigendommoetenkomen,enhet
vastgesteldecommunautaire rechtzouinnationaal
rechtmoetenwordenomgezet.
—Ermoeteenbiotechnologie-statistiek wordenopge­
bouwd(industrie-enproduktstatistiek ).
—Debilateraleenmultilaterale contactenmoeten
wordengeïntensiveerd .Erzoudenteamsmoeten
wordenopgericht[inhetkadervanGATT,OESO
enEVA(EuropeseVrijhandelsassociatie )]om
streefcijfersvoordebeschermingvandegezondheid
enmilieuvastteleggen.
(1)Doe.SEC(91)629. (2)Doe.COM(91)335def.

Nr.C40/44 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 17.2.92
voormeerderelid-statenaanleidingwarenomover
eigen(nationale)actieprogramma 'snatedenkenof
dezeoptestellen.Dergelijkemaatregelenbrengenhet
risicometzichmeedaterbijgebrekaaneenprecies
afgebakendraamwerknadelenopEG-niveauontstaan,
aldusdeCommissie .Omdezereden,maarookom
tebenadrukkenhoebelangrijkzijdeeconomischeen
socialeproblemenvandetextiel-endekledingindustrie
acht,heeftdeCommissieinhaarmededeling„Dever­
sterkingvandeconcurrentiekracht vandecommunau­
tairetextiel-enkledingindustrie"^)eenpakketvan
maatregelensamengestelddateendoelmatigebijdrage
moetleverentotdemodernisering endeversterking
vanhetconcurrentievermogen vandebetrokkenonder­
nemingen.Hierbijmagnietwordenvergetendatzelfs
inregio'swaardeindustriereedsinsterkemateis
geherstructureerd engemoderniseerd ,hetbehouden
deversterkingvanhetconcurrentievermogen vande
ondernemingen eenuiterstmoeilijkezaakis.
VolgensdeCommissiemoetendenoodzakelijkemaat­
regelenvandeGemeenschap aantweevoorwaarden
voldoen:zijmoetenstrokenmethetalgemeneindustrie­
beleidvandeGemeenschap enzijnafgestemdopde
bijzonderekenmerkenvandebetrokkenregio.Hier­
vooriseenuitgebalanceerde beleidsmixnoodzakelijk ,
waarbijdeverantwoordelijkheid voordestructurele
aanpassingnogsteedsbijdeondernemingen ligt.Tot
develemaatregelenvandeGemeenschapdiedeaanpas­
singvandeondernemingen moetenflankeren,behoren
metname:—beterescholingenvervolgopleiding vandewerk­
nemers,
—ontwikkelingvangemeenschappelijke strategieën
voorhetzeemilieu,
—convergerende concurrentievoorwaarden vooralle
lid-staten.
Deverwezenlijking vandevoorgesteldehorizontale
maatregelenbiedtdeondernemingen dieopmaritiem
gebiedactiefzijn,dekansdenieuwsteontwikkelingen
opdevoettevolgenendevoordelenvandeinterne
marktvolledigtebenutten.Hiertoedientbinnende
Gemeenschapdepolitiekevenwelefficiënterdantot
dusvergecoördineerd tewordenenmoetindeonderne­
mingeniniederesector,deafzonderlijkebedrijfstakken ,
delid-statenendeCommissiemeeronderlingbegrip
wordenopgebracht.DeCommissiesteltdaaromvoor,
eendiscussieforum optezettendatzoumoetenworden
samengestelduitvertegenwoordigers vandeverschillen­
deindustrieënenonderzoeksinstituten ,demaritieme
eneconomischeautoriteitenvandelid-staten,evenals
deCommissie .Ditforumzoutottaakhebben:
—degebiedendiehetalgemeneenhorizontaleconcept
zoumoetenbestrijken,duidelijkerteomschrijven,
—gebiedenenmaatregelenaantewijzenwaardoorhet
concurrentievermogen vandemaritiemeindustrieën
kanwordenverbeterd,
—adequatemethodenteontwikkelenvoordeomzet­
tingvandevereistemaatregelen .
HetisdebedoelingdatditforumdeCommissiebinnen
negenmaandennagoedkeuringvanhetCommissie­
voorsteleenrapportvoorlegt.DeCommissiezaldaarna
besluiten,welkeconcretemaatregeleninhetgezamen­
lijkbelangvandemaritiemeindustrieënnoodzakelijk
zijnendoorhaarmoetenwordenvoorgesteld.
HetEconomischenSociaalComité—datdezemedede­
lingookheeftontvangen—zalt.a.v.demaritieme
industrieënvandeEuropeseGemeenschap eenapart
adviesuitbrengen.
4.4.Detextiel-endekledingindustrie spelen
structureelindeGemeenschapeenbelangrijkerol—
nietalleenmethetoogopafzet,produktieenwerkgele­
genheid,maarookomdatdezesectorrijkisaanerva­
ringencreativiteit.Dezebedrijfstakzalzichdekomen­
dejarennaarverwachtingopnieuwgedwongenzien
zichaantepassen.Dekomendeuitdagingen—met
namedeintegratievandelandenuithetMiddellandse­
ZeegebiedenOost-Europa—nopendetextiel-ende
kledingindustrie totversneldeherstructurering .Tegelij­
kertijdisactievesteunvandeGemeenschap vereist.
Solidariteitismetnamegebodenaangeziendetextiel­
endekledingindustrie vooreenaantalminderontwik­
kelderegio'svandeGemeenschap—vooralinPor­
tugal,SpanjeenGriekenland—vanvitaalbelangis.
DeCommissieheeftdelaatstetijdmetgroeiendebe­
langstellinggeregistreerddatdehuidigeproblemenen
demogelijkestructureleensocialegevolgendaarvan—bevorderingenverbeteringvancommunicatie en
informatie,
—meertransparantie encoherentievanover­
heidssteun,
—verbeteringvanopleidingenverderescholingvan
werknemers,
—intensiveringvanonderzoekenontwikkeling ,
—maatregeleninhetkadervandestructuurfondsen
voordebetrokkenregio's.
Detextiel-endekledingindustrie vandeGemeenschap
is„traditioneelsterkinternationaal gericht".BijEG­
maatregelenophetstukvanhetindustriebeleid moet
daaromooknaardeontwikkelingopdewereldmarkten
wordengekeken.Prioritairmoetdeopenindustriepoli­
tiekeaanpakvandeGemeenschapgeconsolideerd wor­
denenermoetbijdetoepassingvanmededingings -en
handelsregelsookeenevenwichtwordenbereikttussen
rechtenenplichten.Concreetgaathetinhetgedeelte
vanhetCommissiedocument datbetrekkingheeftop
hethandelsbeleid ,om:
—openingvandemarkteninderdelanden,
—bevorderingvandeuitvoer,
—internationalisering vanondernemingsstrategieën ,
—maatregelentegendumping-ensubsidiepraktijken ,
(i)Doe.COM(91)399def.

17.2.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C40/45
taireconceptvoorhetindustriebeleid vandeCommis­
sie.HetisbijzonderverheugdoverhetfeitdatdeRaad
instemtmeteencommunautair industriebeleid dat„re­
keninghoudtmetdecomplexesituatiebinnenenbuiten
deGemeenschapendateenevenwichtigerontwikkeling
eneengrotereeconomischeensocialecohesievande
Gemeenschapmogelijkmaakt(1).
VolgenshetComitézouhetnietmeerdanlogisch
zijnbelangrijkedoelstellingen enelementenvaneen
communautairindustriebeleid inhetUnieverdragopte
nemen,zodatdeondernemingen indelid-statenook
echtdekanswordtgeboden,devoordelenvande
internemarkt,deEconomischeenMonetaireUnieen
hetcommunautair wetenschaps-entechnologiebeleid
volledigtebenutten.Daarnaastzouernaargestreefd
moetenworden,nationalebeslissingenophetgebied
vanhetindustriebeleid tecoördinerenmetovereenkom­
stigemaatregelenopcommunautairniveau,endezeop
elkaaraftestemmen.HierbijzouhetEconomischen
SociaalComitémoetenwordenbetrokken.—samenwerking tussennationaledouane-autoriteiten
indeGemeenschap ,
—beschermingvanhandelsmerken ,dessinsenmo­
dellen,
—doeltreffendgebruikvandeinstrumentenvanhet
handelsbeleid .
TegelijkertijddringtdeCommissieerbijdelid-staten
vandeGemeenschapopaan,gezamenlijkengecoördi­
neerdoptetreden.DeCommissieisiniedergeval
vastbesloten,haarinstrumenten enhaarpolitieke
stappentecoördineren,teneindedestructureleaanpas­
singvandetextiel-enkledingondernemingen krachtig
tebevorderenendeeconomische diversificatie inde
betrokkenregio'stestimuleren .
HetEconomisch enSociaalComitébehoudtzichook
inditgevalvoor,overdemededelingvandeCommissie
eenapartadviesuittebrengen.
5.Conclusies
HetComitéheeftmetvoldoeningkennisgenomenvan
deconclusiesvandeRaadbetreffendehetcommunau­
GedaanteBrussel,27november1991.()ZieconclusiesvandeRaadvan26november1990,doe.
10159/90(Pers198-G)overhet„Industriebeleid ineendoor
concurrentiegekenmerkteopencontext".
DeVoorzitter
vanhetEconomischenSociaalComité
FrancoisSTAEDELIN