10. 4. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 47/1 
II 
(Voorbereidende  besluiten) 
COMMISSIE 
RAADPLEGING  EN  ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH 
EN SOCIAAL  COMITÉ 
inzake  de algemene  toestand  van  de Gemeenschap 
A. VERZOEK  OM  ADVIES 
De Commissie  heeft  op 5 juli 1968  aan het Economisch  en Sociaal  Comité  de verklaring 
toegezonden  die zij ter gelegenheid  van  de totstandkoming  van  de douane-unie  op 
1 juli  1968  heeft  afgelegd  en het Comité  voorgesteld  een  uitgebreid  onderzoek  in te 
stellen  naar  de algemene  toestand  van  de Gemeenschap. 
B. TEKST  WAAROP  DE  RAADPLEGING  BETREKKING  HEEFT  GEHAD 
„Mijnheer  de Voorzitter, 
Ter gelegenheid  van  de le juli,  de datum  van  de totstandkoming  van de douane-unie, 
heeft  onze  Commissie  een verklaring  afgelegd  welke  aan  deze  gebeurtenis  en de ge-
volgen  daarvan,  alsmede  aan  de acties  die zij voornemens  is de eerstkomende  jaren  te 
ondernemen,  was  gewijd. 
Ik heb  de eer U hierbij  de tekst  van onze  verklaring  te doen  toekomen  (1). 
Zoals  U kunt  vaststellen,  is onze  Commissie  voornemens  aan het Economisch  en Sociaal 
Comité  voor  te stellen  met  haar  in het  najaar  een  uitgebreid  onderzoek  naar  de 
algemene  toestand  van  de Gemeenschap  in te stellen. 
Gaarne  zou  ik vernemen  of U met  dit voornemen  instemt. 
In het bevestigende  geval  kunnen  wij overleg  plegen  aangaande  de wijze  waarop  dit 
onderzoek  zal plaatsvinden  en onze  respectieve  diensten  opdragen  om de in verband 
met het onderzoek  vereiste  voorbereidingen  te treffen. 
i1) De  Commissie  heeft  deze  verklaring  gepubliceerd  in het Bulletin  van  de Europese  Gemeen-
schappen  nr. 7/1968.  Men  vindt  hierin  de volgende  passage  : 
„De grote  economische,  sociale  en intellectuele  krachten  van  Europa  moeten  worden 
opgeroepen  om in sterkere  mate  deel  te nemen  aan  de opbouw  van  het Europese  continent. 
Zonder  het  tijdstip  af te wachten  waarop  het  Europese  volk  in zijn  geheel  officieel  zal 
worden  geraadpleegd  en geroepen  om op constitutionele  en organieke  wijze  deel  te nemen 
aan het  politieke  leven  van  het  Europese  continent,  moet  in ruimere  mate  een  beroep 
worden  gedaan  op de grote  sociale  groeperingen  in de Gemeenschap, 
j Derhalve  heeft  de Commissie  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  voor  te stellen 
om in het najaar  de gehele  communautaire  situatie  met  haar  aan  een  algemeen  onderzoek 
te onderwerpen." 
Nr. C 47/2 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 4. 69 
Zoals  in onze  verklaring  is uiteengezet,  zijn  wij van  mening  dat in ruime  mate  een beroep 
gedaan  moet  worden  op de grote  sociale  groeperingen  in de Gemeenschap  en het leek 
ons toe dat  het Economisch  en Sociaal  Comité,  door  zijn  aard,  de eerste  instelling  was 
tot welke  wij ons  zouden  moeten  richten. 
Gelieve,  Mijnheer  de Voorzitter,  de gevoelens  van  mijn  bijzondere  hoogachting  te 
willen  aanvaarden." 
J. REY 
De heer  Mathias  Berns, 
Voorzitter  van  het Economisch  en Sociaal  Comité, 
Keizerslaan  3, 
Brussel  1. 
C. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Comité  heeft  tijdens  zijn  76e vergadering,  welke  op 26 en 27 februari  1969  te Brussel 
werd  gehouden,  zijn  advies  goedgekeurd  met  65 stemmen  voor,  2 tegen  en 3 ont-
houdingen  van  de 73 aanwezige  of vertegenwoordigde  leden,  terwijl  drie  aanwezige 
leden  niet  aan  de stemming  deelnamen. 
De tekst  van  dit advies  luidt  als volgt  : 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het schrijven  van  de Voorzitter  van  de Com-
missie  der  Europese  Gemeenschappen  d.d.  5 juli 
1968, 
Gezien  de verklaring  van  de  Commissie  ter  ge-
legenheid  van  de totstandkoming  van  de douane-
unie  op 1 juli  1968, 
Gezien  de door  de Voorzitter  der  Commissie  tijdens 
de voltallige  vergadering  van  het Comité  d.d.  26 sep-
tember  1968  afgelegde  verklaring, 
Gezien  artikel  198  van  het  E.E.G.-Verdrag  en 
artikel  170  van  het  E.G.A.-Verdrag, 
Gezien  het  door  zijn  Sub-comité  opgestelde 
ontwerp-advies, 
Gezien  de  beraadslagingen  tijdens  zijn  voltallige 
vergadering  d.d.  27 februari  1969, 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT  : 
1. Het  Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  met 
voldoening  kennis  genomen  van  het  initiatief  der 
Commissie  om  — naar  aanleiding  van  de totstand-
koming  van  de douane-unie  en terwijl  de Gemeen-
schap  zich  voor  grote  moeilijkheden  geplaatst  ziet 
— de gehele  communautaire  situatie  met  hem  aan 
een algemeen  onderzoek  te onderwerpen,  waarbij 
de Commissie  tevens  het  voornemen  uitsprak  om 
met de verschillende  groepen  van  het  economische 
en sociale  leven  en met  de jeugd  een  gesprek  over de huidige  toestand  en de vooruitzichten  van  de 
Gemeenschap  aan  te gaan.  De totstandkoming  van 
de douane-unie,  anderhalf  jaar  vóór  de  in het 
Verdrag  voorgeschreven  datum,  is ongetwijfeld  een 
belangrijke  gebeurtenis  in de geschiedenis  van  de 
Europese  eenwording,  doch  zij vormt  slechts  een 
etappe  op  de  weg  naar  verdere  integratie.  Dit 
houdt  de noodzaak  in, dynamisch  en systematisch 
te blijven  streven  naar  de verwezenlijking  van  de 
economische  unie. 
2. De  algemene  doelstellingen  worden  door  artikel  2 
van het  Verdrag  tot  oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap  als  volgt  bepaald  : 
„De Gemeenschap  heeft  tot taak,  door  het  instellen 
van een  gemeenschappelijke  maj^kt  en door  het 
geleidelijk  nader  tot elkaar  brengen  van  het  econo-
misch  beleid  van  de Lid-Staten  te bevorderen  de 
harmonische  ontwikkeling  van  de  economische 
activiteit  binnen  de  gehele  Gemeenschap,  een 
gestadige  en  evenwichtige  expansie,  een  grotere 
stabiliteit,  een  toenemende  verbetering  van  de 
levensstandaard  en  nauwere  betrekkingen  tussen 
de in de Gemeenschap  verenigde  Staten".  Voor  de 
verwezenlijking  van  deze  doelstellingen  worden 
in de preambule  van  het Verdrag  de overige  Europese 
volkeren  die de idealen  van  de Gemeenschap  delen, 
opgeroepen  zich  bij dit streven  aan  te sluiten. 
3. Het  uiteindelijke  doel  van  de E.E.G.  is de ver-
hoging  van  de levensstandaard  van  de mens.  Dit dient 
derhalve  het  hoofddoel  te zijn  van  haar  politiek 
en van  haar  gehele  optreden.  Zij moet  hierdoor  niet 
alleen  een  permanente  en  doeltreffende  bescher-
10. 4. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 47/3 
ming,  doch  tevens  een  onafgebroken  vooruitgang 
en sociale  promotie  voor  zowel  individuen  als 
groepen  tot stand  brengen.  Volgens  de geest  van 
het Verdrag  mogen  de sociale  aspecten  in geen 
geval  worden  losgemaakt  van  de economische  en 
technische  aspecten,  noch  afzonderlijk  hiervan 
worden  behandeld. 
4. De  gegevens  betreffende  de economische  en 
sociale  ontwikkeling  tonen  aan  in welke  mate  de 
Gemeenschap  een  succes  is geworden.  Hoewel 
moeilijk  nauwkeurig  kan  worden  bepaald  welk 
aandeel  de Europese  integratie  in deze  ontwikkeling 
heeft  gehad,  lijdt  het geen  twijfel  dat de produkti-
viteit  in de gehele  gemeenschap  sterk  is gestimuleerd 
door  de structurele  aanpassingen,  die door  de toe-
nemende  economische  integratie  noodzakelijk  waren 
geworden.  De  in vergelijking  met  andere  geïndus-
trialiseerde  landen  sterke  economische  groei,  de 
snelle  uitbreiding  van  het  intracommunautaire 
handelsverkeer  gepaard  gaande  met  een  sterke 
toeneming  van  het handelsverkeer  met  derde  landen, 
het stijgende  aanbod  van  consumptiegoederen  en 
de stimulering  van  de concurrentie  zijn  alle  te dan-
ken aan  de gemeenschappelijke  markt.  De gevolgen 
van het  bestaan  der  Gemeenschap  zijn  in meerdere 
of mindere  mate  op alle  economische  en sociale 
gebieden  merkbaar.  In de tien  jaren  van  haar  be-
staan  is de Gemeenschap  een  factor  geworden  die 
niet alleen  van  doorslaggevende  invloed  is op de 
economische  en sociale  ontwikkeling  in de Lid-
Staten,  doch  tevens  in de gehele  wereld  enerzijds 
erkend  wordt  als een  duurzame  kern,  waaromheen 
een nog  ruimere  Europese  integratie  tot stand  kan 
komen,  en anderzijds  als een  belangrijke  factor  in 
de wereldeconomie  wordt  beschouwd. 
5. Achter  genoemde  algemene  ontwikkeling  blijken 
echter  onevenwichtigheden  tussen  de Lid-Staten  en 
vooral  tussen  de verschillende  economische  sectoren 
en tussen  de regio's  schuil  te gaan.  De conjuncturele 
crises  welke  de verschillende  economieën  beurte-
lings  hebben  getroffen  tonen  aan  dat de expansie  — 
ondanks  de compenserende  invloed  die tot nog  toe 
van de  toenemende  onderlinge  vervlechting  der 
economieën  uitging  — gestadig  noch  evenwichtig 
is. De  verbetering  van  de levensstandaard  komt 
niet in dezelfde  mate  aan  alle  sociale  categorieën 
ten goede;  sommige  daarvan  ondervinden  van  de 
door  de  gemeenschappelijke  markt  veroorzaakte 
versnelde  wijzigingen  zelfs  nadeel. 
6. Ondanks  de geboekte  vooruitgang  bestaat  thans 
een gevoel  van  teleurstelling  bij de publieke  opinie 
als gevolg  van  de huidige  onvoltooide  toestand  van 
de gemeenschappelijke  markt.  De  handhaving  van 
de controles  aan  de binnengrenzen,  het  ontbreken 
van fiscale  harmonisatie,  het  voortbestaan  van 
uiteenlopende  sanitaire,  veterinaire  en technische 
wetten  en regelingen,  de onvolledige  verwezenlijking 
van het  vestigingsrecht,  de bij de onderlinge  aan-passing  van  vraag  en  aanbod  van  landbouw-
produkten  ondervonden  moeilijkheden,  kunnen  niet 
de indruk  vestigen  dat de gemeenschappelijke  markt 
het aanzien  van  Europa  werkelijk  heeft  veranderd, 
al hebben  de voorwaarden  van  het  handelsverkeer, 
objectief  bezien,  reeds  diepgaande  wijzigingen  onder-
gaan.  Deze  teleurstelling  komt  ongetwijfeld  voort 
uit het feit  dat het  beeld  dat  men  zich  van  Europa 
heeft  gevormd  en dat  wellicht  verder  gaat  dan  de 
uitdrukkelijke  bepalingen  van  het  Verdrag,  doch 
niettemin  gerechtvaardigd  is indien  men  het  uitein-
delijke  economische  en sociale  doel  van  de Gemeen-
schap  voor  ogen  houdt,  geen  werkelijkheid  is 
geworden.  Het  feit  dat de Gemeenschap  de midde-
len niet  heeft  kunnen  vinden  om sommige  van  deze 
moeilijkheden  op te lossen  terwijl  sinds  het opstellen 
van de  Verdragen  snelle  wijzigingen  zich  in de 
wereld  hebben  voltrokken,  doet  deze  teleurstelling 
nog toenemen. 
7. Om  de reeds  bereikte  resultaten  op hun  juiste 
waarde  te kunnen  schatten  dient  men  te beseffen, 
hoe moeilijk  het is de verschillende  economieën  der 
Lid-Staten  samen  te smelten  tot een  economische 
unie met  een  opening  naar  een  politieke  unie.  Het 
valt echter  niet  te ontkennen  dat  de Gemeenschap 
reeds  sedert  geruime  tijd  grotere  moeilijkheden 
ondervindt  dan  eën  normaal  integratieproces  zou 
kunnen  rechtvaardigen.  De  situatie  lijkt  onzeker; 
de overgang  naar  het  stadium  van  de economische 
unie stagneert.  De  oorzaken  van  deze  betreurens-
waardige  ontwikkeling  zijn  velerlei;  de voornaamste 
oorzaak  dient  evenwel  te worden  gezocht  in de 
diepgaande  meningsverschillen  tussen  de Lid-Staten 
inzake  essentiële  politieke  vraagstukken,  zoals  de 
uitbreiding  der Gemeenschap,  de bevoegdheden  van 
het Europees  Parlement,  de  toepassing  van  de 
regels  van  het Verdrag  voor  besluitvorming  door  de 
Raad  en de doelstellingen  van  Euratom.  Uit  de 
feiten  blijkt  dat  door  deze  meningsverschillen  het 
gevaar  ontstaat  van  een  wederopleving  van  natio-
nalistische  tendensen  en van  een  stilstand;  gebleken 
is namelijk  dat  de  economische  integratie  niet, 
zoals  lange  tijd  veelal  werd  aangenomen,  nood-
zakelijkerwijs  tot politieke  eenwording  leidt.  Een 
gemeenschappelijke  politieke  wil vormt  integendeel 
juist  de voorwaarde  voor  een economische  integratie 
welke  verder  gaat  dan  een  douane-unie. 
8. In de gegeven  situatie  doet  het Comité  een beroep 
op de politieke  krachten  in Europa  en in het bijzonder 
op de regeringen  der  Lid-Staten,  alles  in net  werk 
te stellen  om de politieke  voorwaarden  te scheppen 
voor  een  verdere  positieve  en snelle  ontwikkeling 
van de Gemeenschap.  Men  hoede  zich  ervoor  door 
gebrek  aan  politiek  dynamisme  het reeds  bereikte  op 
het spel  te zetten.  Het  Comité  roept  op tot nieuwe 
initiatieven  en activiteiten  ter voortzetting  van  de zo 
succesvol  aangevangen  Europese  integratie.  Het  is 
de overtuiging  toegedaan  dat  het  beslist  nood-
zakelijk  is verdere  vooruitgang  te boeken,  en wijst 
de Commissie  en de Raad  op hun  verantwoorde-
Nr. C 47/4 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 4. 69 
lijkheid  te dien  aanzien.  Europese  opbouw  behoeft 
steeds  nieuwe  initiatieven.  Het  doel  moet  zijn,  de 
interne  ontwikkeling  van  de Gemeenschap  voort  te 
zetten  en haar  de middelen  te geven  om  haar  taak 
in de wereld  te vervullen. 
De interne  ontwikkeling  der  Gemeenschap 
9. De  Gemeenschap  kan  er niet  mede  volstaan 
een douane-unie  te vormen,  doch  moet  zich  tot 
een 'economische  unie  ontwikkelen.  Het  originele 
element  in het E.E.G.-Verdrag  is, dat uit de eerder 
in de wereld  opgedane  ervaringen  de  conclusie 
wordt  getrokken  dat het vrije  verkeer  van  goederen, 
zelfs  indien  daarnaast  ook  het  vrije  verkeer  van 
personen  en kapitaal  tot stand  komt,  niet  voldoende 
kan zijn  om  een  met  een  binnenlandse  markt  te 
vergelijken  gemeenschappelijke  markt  te scheppen. 
De economische  subjecten  dienen  hun  activiteit 
binnen  een  „zone  met  een  gemeenschappelijke 
economische  politiek"  uit  te oefenen.  Uit  deze 
gedachte  zijn  de  Verdragsbepalingen  inzake  de 
diverse  harmonisaties  en gemeenschappelijke  poli-
tieken  voortgekomen.  Tal  van  acties  waarvoor  de 
solidariteit  van  alle  betrokkenen  vereist  is dienen 
derhalve  te worden  ondernomen  of voortgezet, 
en dit zowel  op de gebieden  die onder  de Verdragen 
van Rome  en Parijs  vallen  als op de gebieden  die 
door  de toekomstmogelijkheden  van  de fusie  der 
Verdragen  en de uitbreiding  der Gemeenschap  wor-
den ontsloten.  Zonder  ze alle  te noemen  zal  het 
Comité  die  acties  onderstrepen,  welke  voor  een 
evenwichtige  ontwikkeling  van  de  Gemeenschap 
het belangrijkst  zijn. 
10. Met  de afschaffing  van  de douanerechten  en 
kwantitatieve  beperkingen  is de gemeenschappe-
lijke  markt  een  stap  dichter  bij zijn  verwezenlijking 
gekomen.  Om  echter  een  geïntegreerde  markt  met 
de kenmerken  van  een  binnenlandse  markt  te 
verwezenlijken  dient  de harmonisatie  van  de douane-
wetgevingen  te worden  voltooid,  dienen  de thans 
nog bestaande  technische  en administratieve  belem-
meringen  uit de weg  te worden  geruimd,  moeten  de 
wetgevingen  op  economisch,  financieel  en fiscaal 
terrein  onderling  worden  aangepast  en de B.T.W.-
tarieven  en verbruiksbelastingen  worden  geharmo-
niseerd.  Gezien  de structuurverschillen  is de belasting-
harmonisatie  zeker  geen  gemakkelijke  taak,  doch 
het doel  moet  zijn  dat  de nog  binnen  de gemeen-
schappelijke  markt  bestaande  grenscontroles  zo 
spoedig  mogelijk  volledig  worden  afgeschaft.  Voor 
de opheffing  van  de belemmeringen  van  technische 
aard  moet,  met  de medewerking  van  de betrokken 
beroepskringen,  de harmonisatie  die  reeds  aan  de 
hand  van  het  door  de  Commissie  voorgelegde 
Algemene  Programma  is ondernomen  met  meer 
kracht  worden  voortgezet.  Zonder  op welke  wijze 
ook op dit  streven  naar  harmonisatie  te prejudi-
ciëren  zou  het momenteel  mogelijk  zijn,  de door  de grenscontrole  veroorzaakte  hinder  enigszins  te 
verminderen  door  een samenwerking  van  de douane-
instanties  ter vereenvoudiging  van  de formaliteiten. 
Zo zouden  bij voorbeeld  de controles  zoveel  moge-
lijk op de plaats  van  vertrek  of van  aankomst  der 
goederen  kunnen  plaatsvinden;  ook  zouden  vrij 
ruime  fiscale  vrijstellingen  kunnen  worden  toege-
staan  aan  personen  die met  een niet-commercieel  doel 
reizen. 
11. Het  vrije  verkeer  van  personen  moet  een  ieder 
in de gelegenheid  stellen,  zijn  beroep  in de gehele 
Gemeenschap  uit te oefenen  zonder  discriminaties 
op grond  van  de nationaliteit.  Wat  de werknemers 
betreft  wordt  het  recht  op deze  vrijheid  volledig 
erkend,  hoewel  er zich  nog  talrijke  feitelijke  moei-
lijkheden  voordoen.  Voor  een  groot  deel  van  de 
industrie,  van  de  handel  en  van  de  landbouw 
bestaan  de vrijheid  van  vestiging  en het vrij  verrich-
ten van  diensten  reeds,  hoewel  de goedkeuring  van 
de toepassingsrichtlijnen  der algemene  programma's 
en de toepassing  door  de Lid-Staten  van  de reeds 
goedgekeurde  richtlijnen  een  aanzienlijke  vertra-
ging  vertonen.  Het  is noodzakelijk  het vastgestelde 
tijdschema  aan  te houden.  Thans  moet  nog  de 
positie  worden  geregeld  van  de vrije  of zelfstandige 
beroepen  voor  de uitoefening  waarvan  een  diploma 
vereist  is. De  invoering  van  de gelijkwaardigheid 
der diploma's  stuit  op ernstige  moeilijkheden;  in de 
gevallen  waarin  hiertoe  een  harmonisatie  van  het 
betreffende  beroepsonderwijs  nodig  is,  zou  als 
overgangsbepaling  de langdurige  uitoefening  van 
een beroep  in een  Lid-Staat  als voldoende  kwali-
ficatie  moeten  worden  beschouwd  om  dat  beroep 
in de gehele  Gemeenschap  te kunnen  uitoefenen. 
12. De verwezenlijking  van  het  vrije  verkeer  van 
kapitaal  stuit  op  aarzeling  of bezwaren  van  de 
Lid-Staten  in verband  met  de gevolgen  voor  de 
financiële  en de algemene  economische  politiek.  De 
reeds  goedgekeurde  richtlijnen  zijn  niet  voldoende 
om een  Europese  kapitaalmarkt  te scheppen.  Ten 
gevolge  van  het  ontbreken  van  deze  markt  is een 
substitutiemarkt  ontstaan,  die buiten  het toepassings-
gebied  van  de communautaire  richtlijnen  valt  en 
alleen  voor  de grote  ondernemingen  toegankelijk  is. 
Voor  het  bestaan  en  de  ontwikkeling  van  een 
communautaire  economie  is het  noodzakelijk  een 
Europese  kapitaalmarkt  in het  leven  te roepen  die 
in verbinding  staat  met  de internationale  kapitaal-
markten  en voor  alle  ondernemingen  toegankelijk  is. 
13. Terwijl  met  de verwezenlijking  van  de gemeen-
schappelijke  markt  reeds  aanzienlijke  vooruitgang 
is geboekt  en de verder  daarbij  te volgen  richting 
door  het  Verdrag  is aangegeven,  vertoont  de ont-
wikkeling  van  de gemeenschappelijke  politieken  een 
aanmerkelijke  achterstand.  Een  douane-unie  waarin 
alleen  voor  landbouwprodukten  een  georganiseerde 
markt  bestaat  is beslist  onvoldoende.  Enerzijds  zal 
de gemeenschappelijke  markt  geen  werkelijkheid 
zijn indien  niet  via  gemeenschappelijke  politieken 
10. 4. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 47/5 
een einde  wordt  gemaakt  aan  de  concurrentie-
distorsies;  in dit opzicht  moet  met  bijzondere  nadruk 
worden  gewezen  op de noodzaak  van  een  gemeen-
schappelijk  vervoerbeleid  en een  gemeenschappelijk 
energiebeleid,  en moet  bijzondere  aandacht  aan 
het vraagstuk  van  de subsidies  en staatsmonopolies 
worden  gewijd.  Anderzijds  kan  niet  worden  ver-
wacht  dat  de afbraak  van  concurrentiebeperkingen 
en -distorsies  op zichzelf  reeds  tot  een  stabiele, 
evenwichtige  en sociaal  aanvaardbare  economische 
ontwikkeling  zal  leiden.  Voor  de gemeenschappe-
lijke  markt  zijn  derhalve  een  coördinatie  van  de 
economische  en de monetaire  politiek  en bovendien 
de ontwikkeling  van  een  Europese  industrie-,  regio-
nale,  structuur-  en sociale  politiek  noodzakelijk. 
Op de gemeenschappelijke  handelspolitiek  zal meer 
in het bijzonder  in het hoofdstuk  „De  Gemeenschap 
in de wereld"  worden  ingegaan,  gezien  de betekenis 
van deze  politiek  bij het  bepalen  van  de houding 
van de Gemeenschap  jegens  derde  landen. 
14. Door  van  hun  nationale  landbouwpolitieken 
ten gunste  van  een  gemeenschappelijke  Europese 
politiek  af te zien,  hebben  de Lid-Staten  een  besluit 
van aanzienlijke  historische  draagwijdte  genomen, 
dat verder  gaat  dan  de technische  en economische 
aspecten  en reeds  het  politieke  aspect  van  een  op 
communautair  niveau  aangegane  verbintenis  biedt. 
De gemeenschappelijke  landbouwpolitiek,  die  met 
aanzienlijke  financiële  lasten  gepaard  gaat,  zou 
gemakkelijker  te verwezenlijken  zijn  indien  men 
erin slaagde  tot een  sterkere  democratisering  van  de 
procedure  voor  de  besluitvorming  op  Europees 
niveau  te komen.  Daar  de resultaten  van  de gemeen-
schappelijke  landbouwpolitiek  tot op heden  ernstige 
bezorgdheid  wekken,  zal het Comité,  onverminderd 
de opvattingen  welke  het reeds  in zijn  advies  inzake 
het tweede  programma  voor  een  economische 
politiek  op  middellange  termijn  te kennen  heeft 
gegeven  en de standpunten  die  het  bij  de thans 
plaatsvindende  behandeling  van  het  memorandum 
„Landbouw  1980"  van  de Commissie  zal bepalen, 
enkele  grondbeginselen  voor  deze  politiek  naar 
voren  brengen. 
15. Daar  de landbouw  een met  de algehele  economie 
nauw  verbonden  sector  vormt,  moet  de landbouw-
politiek  niet  alleen  vanuit  het gezichtspunt  van  een 
markteconomie  worden  beschouwd,  doch  tevens  in 
samenhang  met  haar  aandeel  in het  leven  en de 
ontwikkeling  van  de diverse  economische  en sociale 
sectoren,  de handhaving  van  een  natuurlijke  infra-
structuur  en het  bestaan  van  de regio's.  Derhalve 
dient  de landbouwpolitiek  de essentiële  aspecten 
van iedere  globale  politiek  te omvatten  : struc-
tuurpolitiek,  sociale  aspecten,  prijspolitiek,  markt-
ordening,  handelspolitiek,  regionale  politiek  en 
overeenkomsten  inzake  de wereldmarkten.  Tot  op 
heden  werd  het  accent  voornamelijk  op de markt-
en prijspolitiek  gelegd.  De snelle  ontwikkeling  van 
de produktie  veroorzaakt  thans  echter  bezorgdheid ten gevolge  van  de toenemende  onevenwichtigheid 
van bepaalde  deelsectoren.  De  gemeenschappelijke 
landbouwpolitiek  moet  streven  naar  een  evenwicht 
tussen  vraag  en aanbod,  waarbij  rekening  dient  te 
worden  gehouden  met  het  produktiepotentieel  der 
Gemeenschap,  de interne  en externe  behoeften,  de 
ontwikkeling  van  inkomen  en levensvoorwaarden 
der landbouwers,  met  de belangen  der consumenten 
en met  de traditionele  handelsstromen.  Het  bepalen 
van rationele  prijsverhoudingen  kan  daarbij  tot 
een bewuste  oriëntering  van  de produktie  bijdragen. 
Bijzonder  gewenst  is de oprichting  van  producen-
tenorganisaties  in de deelsectoren  waarin  de op een 
vergroting  der  produktiviteit  gerichte  structurele 
aanpassingen  tot een  overmatige  toeneming  van  het 
produktievolume  kunnen  leiden. 
De verbetering  van  de  landbouwstructuur  — in 
het bijzonder  de aanpassing  van  de omvang  der 
bedrijven  aan  de aard  van  hun  werkzaamheid  — 
vormt  een  beslissende  factor  bij het  streven  naar 
produktievoorwaarden  die  een  bevredigend  indivi-
dueel  inkomen  en billijke  prijzen  voor  de samen-
leving  kunnen  verschaffen.  Zonder  het  bedrijfstype 
in het geding  te brengen,  waarvoor  de landbouwer 
zelf rechtstreeks  verantwoordelijk  blijft,  kan  deze 
structuurverbetering  in het  bijzonder  door  een 
verdere  economische  ordening  en een  ontwikkeling 
van de  samenwerking  in de  landbouw  worden 
bereikt.  Deze  verbetering  kan  overigens  niet  los 
worden  gezien  van  een  harmonische  regionale 
ontwikkeling  en van  acties  op sociaal  en economisch 
terrein  welke  de  noodzakelijke  wijzigingen  uit 
menselijk  oogpunt  aanvaardbaar  maken.  De  door 
de wijziging  van  de  landbouwstructuur  veroor-
zaakte  problemen  zullen  grotendeels  moeten  worden 
opgevangen  door  een  regionale  en industriepolitiek 
welke  nieuwe  arbeidsplaatsen  schept  om  de over-
gang  uit  de landbouw  naar  andere  beroepen  te 
bevorderen. 
16. De vervoerpolitiek,  welke  op het  beginsel  van 
de non-discriminatie  bij  het  communautaire  en 
internationale  vervoer  berust,  komt  bijzonder  goed 
overeen  met  het  noodzakelijke  streven  naar  de uit-
drukkelijk  door  het Verdrag  voorgeschreven  harmo-
nisatie  van  de concurrentievoorwaarden.  De bereikte 
resultaten  — en zelfs  de besluiten  van  1968  — zijn 
tot op heden  evenwel  bescheiden  te noemen.  In de 
vervoersector  is van  een  werkelijke  communautaire 
politiek  nog  geen  sprake.  Hoewel  zij slechts  gedeel-
telijke  en  fragmentarische  oplossingen  brengen, 
openen  de besluiten  van  de Raad  echter  tot  op 
zekere  hoogte  nieuwe  perspectieven.  Voor  de ver-
wezenlijking  van  de beginselen  van  een  gemeen-
schappelijke  ordening  van  de vervoermarkt  is der-
halve  verdere  inspanning  noodzakelijk.  In  dit 
verband  wijst  het Comité  op de te talrijke  belemme-
ringen  met  betrekking  tot de infrastructuur  en op 
wettelijk,  fiscaal  en administratief  terrein,  die thans 
nog door  gebrek  aan  harmonisatie  het vlotte  verloop 
van het  intracommunautaire  verkeer  in de weg 
Nr. C 47/6 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 4. 69 
staan.  Ten  slotte  moet  worden  betreurd  dat  in tien 
jaar tijds  op het gebied  van  zee-  en luchtvaart  niets 
is ondernomen;  het  feit  dat  alle  Lid-Staten  dik-
wijls  in deze  sectoren  rechtstreeks  interveniëren, 
bood  nochtans  de mogelijkheid,  op snelle  en doel-
treffende  wijze  een  zekere  integratie  te verwezen-
lijken. 
17. Met  betrekking  tot de reeds  in april  1964  om-
schreven  energiepolitiek  dienen  onverwijld  toe-
passingsmaatregelen  te worden  getroffen  welke  een 
communautair  karakter  dragen  en  in overeen-
stemming  zijn  met  de bepalingen  en beginselen  van 
de Verdragen,  met  de overige  gemeenschappelijke 
politieken  en met  het  programma  voor  de econo-
mische  politiek  op middellange  termijn.  Gezien  de 
betekenis  van  de energiekosten  voor  de concurren-
tiecapaciteit  van  de  industrie  der  Gemeenschap 
moet  de energiepolitiek  hoofdzakelijk  op het belang 
van de verbruikers  zijn  gericht.  De vrije  keuze  van 
de verbruikers,  waarvoor  de  opheffing  van  de 
kunstmatige  distorsies  van  de prijs  der verschillende 
energievormen  een  vereiste  is, dient  in overeen-
stemming  te zijn  met  de eisen  van  de voorzienings-
zekerheid,  hetgeen  mogelijk  is indien  men  over 
een ruime  verscheidenheid  van  voorzieningsbronnen 
beschikt;  de  noodzakelijke  substituties  moeten 
geleidelijk  en onder  inachtneming  van  de sociale  en 
regionale  eisen  worden  ingevoerd.  Het  Comité  zal 
zeer binnenkort  een  aanvang  maken  met  de behan-
deling  van  de documenten  die  door  de Commissie 
in december  1968  zijn  opgesteld  en waarin  de grote 
lijnen  van  een  energiepolitiek  op  middellange 
termijn  worden  aangegeven  naast  de aanpassingen, 
die nodig  zijn  om te vermijden  dat op korte  termijn 
ernstige  verstoringen  optreden. 
18. Naarmate  de  gemeenschappelijke  markt  het 
karakter  van  een  binnenlandse  markt  aanneemt, 
boeten  de nationale  middelen  ter beïnvloeding  van 
de algemene  conjunctuurontwikkeling  aan  doel-
treffendheid  in. Een  gebrek  aan  evenwicht  tussen 
de nationale  economieën  in de gemeenschappelijke 
markt  houdt  daarom  het  gevaar  in, dat  op vrij-
waringsclausules  een  beroep  wordt  gedaan  of dat 
de goede  functionering  van  de gemeenschappelijke 
markt  in het geding  komt.  Hieruit  blijkt  duidelijk  de 
noodzaak  tot  een  daadwerkelijke  coördinatie  van 
de economische  en van  de conjuncturele  politiek 
in de Gemeenschap  en tot een  verbetering  van  de 
huidige  communautaire  raadplegingsprocedures  te 
komen,  ten einde  geleidelijk  een gemeenschappelijke 
politiek  te doen  ontstaan.  Daarom  dient  speciaal 
op de  noodzaak  te worden  gewezen,  door  het 
opstellen  van  een  programma  voor  de economische 
politiek  op middellange  termijn  de reeds  in die zin 
ondernomen  acties  uit te breiden  en te versterken. 
Uitgaande  van  vijfjarige  prognoses  dient  het  pro-
gramma  de Lid-Staten  de hoofdlijnen  aan  te geven 
van een  gecoördineerde  actie  voor  de economische 
ontwikkeling.  Het  is wenselijk  dat  het  programma 
een duidelijk  en praktisch  beeld  geeft  van  de door de Lid-Staten  en de communautaire  instellingen 
te voeren  politiek. 
19. Uit  recente  gebeurtenissen  is duidelijk  de nood-
zaak  naar  voren  gekomen  van  een  coördinatie  van 
de economische  politiek  op korte  en middellange 
termijn  en van  de budgetpolitiek.  Voor  deze  coördi-
natie  van  de monetaire  politiek  moeten  in een  eerste 
etappe  de  communautaire  mechanismen  in het 
leven  worden  geroepen,  waarmede  overmatige  of 
abnormale  kapitaalbewegingen  kunnen  worden  ver-
meden.  Vervolgens  veronderstelt  deze  actie  dat  de 
middelen  zullen  worden  gezocht  om  vaste  wissel-
koersen  tussen  de valuta's  der  Gemeenschap  te 
handhaven.  Terwijl  het  in een  autonoom  kader 
namelijk  denkbaar  is, dat van  een  pariteitswijziging 
als instrument  van  de economische  politiek  wordt 
gebruikgemaakt,  is dit niet  meer  het  geval  in het 
verband  van  een  Gemeenschap  die de voorwaarden 
van een geïntegreerde  markt  wil handhaven. 
Zo zouden,  indien  de pariteiten  werden  gewijzigd, 
de thans  met  betrekking  tot  de landbouwprijzen 
voorziene  bepalingen  zeker  onvoldoende  zijn  om 
zeer ernstige  verstoringen  binnen  de markt  tegen 
te gaan.  Voorts  spreekt  het vanzelf  dat  de Gemeen-
schap  door  een  betere  coördinatie  op  monetair 
gebied  haar  rol in de ter zake  bevoegde  internationale 
organen  op meer  efficiënte  wijze  zou  kunnen  spelen. 
Het zou  echter  een  illusie  zijn  te menen,  dat  deze 
coördinatiemaatregelen  automatisch  tot de totstand-
koming  van  een  monetaire  unie  tussen  de  zes 
landen  zullen  leiden  indien  niet  wordt  voldaan  aan 
de eis van  een  veel  verder  gaande  politieke  unie 
binnen  de Gemeenschap. 
20. Hoewel  zij niet  uitdrukkelijk  in het  Verdrag 
wordt  vermeld,  is een  industriepolitiek  onmisbaar 
voor  een  harmonische  ontwikkeling  der  Gemeen-
schap.  Zonder  van  deze  politiek  een  nauwkeurige 
omschrijving  te geven,  kan  worden  gesteld  dat  zij 
uitgaat  van  de grondgedachte,  dat bij iedere  actie  van 
economische  en sociale  aard  de voorwaarden  voor 
een optimale  ontwikkeling  der  ondernemingen  in 
verband  met  de omvang  van  de communautaire 
markt  en met  de internationale  concurrentie  worden 
gecreëerd  en gehandhaafd.  Met  het  streven  naar 
industriële  ontwikkeling  — alsmede  naar  de ont-
wikkeling  van  handel  en ambacht  —, waarvan  de 
economische  expansie  en de  verhoging  van  de 
levensstandaard  in de Gemeenschap  afhangen,  dient 
rekening  te worden  gehouden  bij het  treffen  van 
maatregelen  op fiscaal  terrein,  inzake  het  krediet 
en inzake  de handelspolitiek,  evenals  o.a.  bij het 
omschrijven  van  regionale  acties  en bij de keuze  der 
infrastructuren.  De  industriepolitiek  dient  voorts 
een coördinatie  in te houden  van  de nationale  steun-
maatregelen  ten  behoeve  van  de ontwikkeling  of 
omschakeling  van  ondernemingen. 
21. Naarmate  de gemeenschappelijke  markt  zich 
ontwikkelt,  moeten  de ondernemingen  zich  aan  de 
10. 4. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 47/7 
nieuwe  marktverhoudingen  aanpassen  en dikwijls 
een grotere  omvang  bereiken.  Hoewel  dit vaak  door 
maatregelen  op het gebied  van  techniek  en bedrijfs-
voering  kan  worden  bewerkstelligd,  vereist  de 
aanpassing  aan  de nieuwe  omstandigheden  in andere 
gevallen  een  fusie  van  totnogtoe  zelfstandige  onder-
nemingen  of het  sluiten  van  overeenkomsten  voor 
samenwerking  met  andere  ondernemingen.  Dienten-
gevolge  moeten,  zonder  daarbij  het  concurren-
tiebeginsel  als zodanig  in het geding  te brengen,  de 
juridische  en fiscale  belemmeringen  worden  opge-
heven  die  de ondernemingen  bij fusies  en aaneen-
sluitingen  op internationaal  niveau  ontmoeten,  en 
dienen  de mededingingsregels  zodanig  te worden 
toegepast  dat  zij geen  belemmering  voor  de nood-
zakelijke  aaneensluitingen  vormen.  De  gewijzigde 
houding,  welke  in dezen  door  de communautaire 
instanties  is aangekondigd,  is in de feiten  nog  niet 
voldoende  tot  uiting  gekomen.  Ook  de  harmo-
nisatie  van  het vennootschapsrecht  is in dit verband 
van grote  betekenis;  daarbij  speelt  het  voorstel  tot 
instelling  van  een  Europese  handelsvennootschap 
een belangrijke  rol. 
22. Met  het  oog  op een  evenwichtige  ontwikkeling 
moeten  op het  gebied  van  de regionale  politiek  na 
de verrichte  voorbereidende  studies  onverwijld 
daadwerkelijke  maatregelen  worden  getroffen  om 
tot de noodzakelijke  fundamentele  coördinatie  van 
de nationale  acties  te komen.  Voor  het  bereiken 
van een  hoog,  doch  evenwichtig  communautair 
groeipercentage  is het noodzakelijk  dat bij de coör-
dinatie  van  de  algemene  economische  politiek 
terdege  rekening  wordt  gehouden  met  een  op 
communautair  niveau  onderling  afgestemde  regio-
nale politiek.  Ten  einde  te vermijden  dat als gevolg 
van nationale  regionaal-politieke  maatregelen 
distorsies  ontstaan,  of om deze  op te heffen,  zou  de 
Gemeenschap  ten  behoeve  van  de regeringen  cri-
teria  dienen  op te stellen. 
23. In het grotere  verband  van  een  algemene  oriën-
tatie  welke  met  de eisen  van  de regionale  en sec-
toriële  politieken  rekening  houdt,  dient  het  proces 
van de structurele  aanpassing  op  communautair 
vlak door  gecoördineerde  constructieve  maatrege-
len te worden  bevorderd.  De taak  van  de commu-
nautaire  fondsen  moet  in deze  samenhang  volledig 
worden  herzien  en zodanig  worden  opgezet  dat 
deze  organen  in nauwe  samenwerking  met  de eco-
nomische  en sociale  kringen  een  aanzienlijke  bij-
drage  kunnen  leveren  tot  de economische  groei, 
de structurele  aanpassingen  en de — beslist  nood-
zakelijke  — verwezenlijking  van de volledige  werkge-
legenheid.  De  interventies  van  de fondsen  moeten 
in samenwerking  met  de Europese  Investeringsbank 
plaatsvinden;  deze  zou  de mogelijkheid  dienen  te 
verkrijgen,  haar  tot nog  toe te beperkte  interventies 
aanzienlijk  uit te breiden. 
24. Op  het  gebied  van  het  wetenschappelijk  en 
technisch  onderzoek  is bijzondere  inspanning  vereist 
indien  de Gemeenschap  haar  wetenschappelijk  en technisch  niveau  wil  verbeteren,  de op bepaalde 
gebieden  bestaande  achterstand  wil  inlopen  en 
haar  concurrentiecapaciteit  op  het  internationale 
vlak wil  behouden.  Op  sommige  gebieden  is het 
communautaire  kader  hiertoe  te klein  en moet  de 
technologische  samenwerking  ook  andere  landen 
omvatten.  In de eerste  plaats  is het daarbij  van belang, 
tot een  coördinatie  te komen  van  het optreden  van 
de regeringen  en  officiële  instanties.  Door  het 
vergelijken  van  de bestaande  en het  opstellen  van 
nieuwe  programma's  moet  het  mogelijk  zijn,  het 
onderzoek  op de behoeften  der gemeenschap  en in 
het bijzonder  op de industriële  toepassingen  te richten. 
Op het  niveau  der  ondernemingen  dienen  in het 
kader  van  een  gemeenschappelijke  politiek  zowel 
de individuele  initiatieven  als  alle  vormen  van 
rechtstreekse  samenwerking  te worden  gestimuleerd. 
Naast  niet-discriminatoire  fiscale  maatregelen  i kan 
financiële  steun  worden  verleend  en kunnen  door 
de overheid  overeenkomsten  met  de ondernemingen 
worden  gesloten.  De oprichting  van  een  steunfonds 
voor  het  onderzoek,  dat  in communautair  of even-
tueel  ruimer  verband  de op nationaal  niveau  reeds 
bestaande  methode  zou  toepassen,  waarbij  leningen 
naar  gelang  van  de  bereikte  resultaten  worden 
terugbetaald,  zou  een  doeltreffend  middel  zijn  om 
de samenwerking  van  ondernemingen  op  onder-
zoekgebied  te bevorderen. 
25. Er kan  niet  genoeg  op worden  gewezen  hoe 
schadelijk  een  nationale  verbrokkeling  juist  op het 
gebied  van  het wetenschappelijk  en technisch  onder-
zoek  kan  zijn,  en hoe  groot  daarentegen  de resul-
taten  kunnen  zijn  wanneer  de Europese  krachten 
worden  gebundeld.  In dit verband  is het bijzonder 
te betreuren  dat  Euratom,  tot op heden  de enige 
gemeenschappelijke  onderneming  op  het  gebied 
van het  wetenschappelijk  en technisch  onderzoek, 
met ondergang  wordt  bedreigd.  De  huidige  ont-
wikkeling  geeft  namelijk  een  verzwakking  van  de 
communautaire  inspanning  te zien,  want  zij  is 
slechts  gericht  op  gemeenschappelijke  acties  van 
een zeer  beperkte  omvang.  Zonder  reeds  thans  een 
uitvoerige  beoordeling  van  deze  gang  van  zaken  te 
kunnen  geven,  onderstreept  het  Comité  dat  de 
Lid-Staten,  gezien  de energiebehoeften  der Gemeen-
schap  en de kansen  die  op nucleair  gebied  aan  de 
industriële  ontwikkeling  worden  geboden,  het  be-
ginsel  niet  mogen  loslaten  van  een  gemeenschap-
pelijke  politiek  die  van  doelstellingen  en derhalve 
ook van  programma's  op  middellange  termijn 
uitgaat.  Het  Comité  wijst  met  nadruk  op de bete-
kenis  van  de taak  der gemeenschappelijke  onderzoek-
centra,  waar  het  vertrek  van  hoog  gekwalificeerd 
personeel  vermeden  moet  worden,  en verzoekt  met 
klem  deze  centra  en dit personeel  ook  voor  werk-
zaamheden  buiten  het  zuiver  nucleaire  gebied  te 
benutten. 
26. Ten  gevolge  van  de voortschrijdende  integratie 
is in velerlei  opzichten  de ontwikkeling  van  een 
gemeenschappelijke  sociale  politiek  noodzakelijk. 
Nr. C 47/8 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 4. 69 
Tot op heden  zijn  echter  gemeenschappelijke  resul-
taten  uitsluitend  bereikt  met  betrekking  tot  de 
gebieden  waarvoor  een  regeling  dwingend  door 
het Verdrag  is voorgeschreven,  terwijl  daarentegen 
alle andere  sectoren  van  de sociale  politiek  een 
aanzienlijke  achterstand  vertonen.  Het  is echter 
duidelijk  dat de sociale  politiek  zich  niet  kan  beper-
ken tot  de communautaire  regelingen  inzake  de 
sociale  zekerheid  van  migrerende  werknemers  en , 
met betrekking  tot  de beroepsopleiding,  die  door 
het vrije  verkeer  van  werknemers  noodzakelijk 
waren  geworden;  ook  de  steeds  sneller  plaats-
vindende  omschakelingen  en aanpassingen  in de 
economie,  de nieuwe  produktietechnieken  en ge-
wijzigde  arbeidsvoorwaarden  doen  omvangrijke 
sociale  problemen  ontstaan,  die  gemeenschappe-
lijke  sociaal-politieke  maatregelen  vereisen.  Boven-
dien zal  de onderlinge  vervlechting  van  de  na-
tionale  economieën  het  ontstaan  van  overeenkom-
stige  eisen  met  betrekking  tot de sociale  bescherming 
en zekerheid  bevorderen;  het  moet  mogelijk  zijn, 
ondanks  de thans  nog  geldende  nationale  bevoegd-
heden,  communautaire  maatregelen  op het  gebied 
van de sociale  politiek  te treffen.  Evenzo  zou  het 
normaal  zijn  dat bij de ontwikkeling  van  de lonen, 
arbeidsduur  e.a.  arbeidsvoorwaarden,  sociale  voor-
zieningen,  pensioengerechtigde  leeftijd,  enz.,  ook  met 
de communautaire  werkelijkheid  en  niet  meer 
uitsluitend  met  de nationale  situatie  rekening  werd 
gehouden.  Ook  de steeds  groeiende  doorwerking 
van de economisch-politieke  besluiten  der  Gemeen-
schap  op de levens-  en arbeidsvoorwaarden  van  de 
werknemers  der  zes  landen  maakt  een  commu-
nautaire  sociale  politiek  noodzakelijk.  In dit verband 
dient  in de eerste  plaats  te worden  gewezen  op de 
betekenis  van  een  gemeenschappelijke  werkgelegen-
heidspolitiek  die  met  de  —  ook  bij  algemene 
volledige  werkgelegenheid  —  optredende  conse-
quenties  van  de  wijzigingen  in de beroepen  en 
regio's  in ieder  geval  rekening  houdt.  De  huidige 
functionering  van  het Sociaal  Fonds,  dat zijn  optre-, 
den beperkt  tot het  zonder  meer  achteraf  compen-
seren  van  de uitgaven,  welke  door  de verschillende 
Lid-Staten  ten  behoeve  van  de  herscholing  zijn 
gedaan,  geeft  de Gemeenschap  met  betrekking  tot 
de werkgelegenheid  geen  enkele  mogelijkheid  op 
de door  de structurele  ontwikkeling  noodzakelijk 
geworden  verrichtingen  vooraf  invloed  uit te oefenen 
of hierin  te interveniëren;  de in artikel  56 van  het 
E.G.K.S.-Verdrag  duidelijk  omschreven  maat-
regelen  zijn  daarentegen  veel  positiever.  Het  is wen-
selijk  dat  de thans  plaatsvindende  herziening  van 
zijn taakstelling  en financiële  middelen  het  Sociaal 
Fonds  — met  de medewerking  van  de Europese 
Investeringsbank  — in staat  zal  stellen  doelmatig 
op het gebied  van  de werkgelegenheid  en de beroeps-
opleiding  op te treden. 
27. Het  Comité  is van  mening  dat de Gemeenschap 
niet als  een  economische  gemeenschap  zonder 
meer  mag  worden  opgevat;  zij dient  zich  te ontwik-
kelen  tot een  sociale  gemeenschap  welke  de mens een maximum  aan  sociale  zekerheid  en  recht-
vaardigheid  verschaft.  Bovenal  dient  de commu-
nautaire  sociale  politiek  ernaar  te streven,  aan 
alle burgers  der  Gemeenschap  en in het  bijzonder 
aan de  jongeren  zoveel  mogelijk  gelijke  kansen 
te bieden  om de strijd  om het bestaan  aan  te binden 
en om toegang  te verkrijgen  tot een positie  die met  de 
persoonlijke  verdiensten  en bekwaamheden  overeen-
komt. 
De Gemeenschap  in de wereld 
28. Met  het  oog  op haar  industrieel  en agrarisch 
produktiepotentieel,  haar  positie  als eerste  invoer-  en 
uitvoergebied  ter  wereld,  de betekenis  van  haar 
betrekkingen  met  de  overige  Europese  landden, 
alsmede  de betrekkingen  die  haar  leden  met  sinds 
kort onafhankelijk  geworden  landen  onderhouden, 
heeft  de Gemeenschap  zowel  het recht  als de plicht, 
in de wereld  een  politieke  en economische  rol  te 
spelen  die  evenredig  is aan  haar  middelen.  Zij 
zal deze  rol  slechts  volledig  kunnen  vervullen 
wanneer  haar  interne  ontwikkeling  voltooid  zal 
zijn. Thans  reeds  moeten  de gemeenschappelijke 
politieken  echter  zodanig  worden  opgezet,  dat 
zij in overeenstemming  zijn  met  de positie  die  de 
Gemeenschap  in de wereld  behoort  in te nemen. 
De wetenschappelijke  en technologische  politiek, 
alsmede  de industriepolitiek,  zijn  in dit opzicht  van 
het allergrootste  belang:  het is nl. zaak  de structuren 
van het  oude  continent  zodanig  aan  te passen  dat 
zijn concurrentiecapaciteit  ten aanzien  van  de andere 
geïndustrialiseerde  mogendheden  wordt  gehandhaafd 
en versterkt.  Bovendien  is het voor  de economische 
en commerciële  betrekkingen  met  de rest  van  de 
wereld  noodzakelijk,  dat  de  Gemeenschap  een 
handels-  en een  associatiepolitiek  uitwerkt  en in 
toepassing  brengt.  Voorts  dient  zij met  de behoeften 
van de ontwikkelingslanden  en met  de door  een 
geografische  uitbreiding  van  de  gemeenschappe-
lijke  markt  geboden  vooruitzichten  rekening  te 
houden. 
29. De  gemeenschappelijke  handelspolitiek  vormt 
het middel  waarmede  de  Gemeenschap  zich 
in de  wereld  actief  kan  doen  gelden.  Dit  is 
wel gebleken  tijdens  de multilaterale  G.A.T.T.-
onderhandelingen,  en in het  bijzonder  tijdens  de 
Kennedy-ronde  waarbij  de Gemeenschap,  optredend 
als een  economische  eenheid,  een  zeer  belangrijke 
rol heeft  gespeeld  bij de verlaging  van  de douaneta-
rieven.  Onder  inachtneming  van  de fundamentele 
belangen  en de specifieke  mogelijkheden  van  de 
verschillende  economische  gebieden,  dient  de handels-
politiek  te worden  opgezet  als  een  middel  tot 
uitbreiding  van  het  internationale  handelsverkeer, 
aangezien  de handel  tot de economische  en sociale 
ontwikkeling  bijdraagt.  Deze  politiek  dient  te 
streven  naar  de afschaffing  van  de buitensporige 
handelsbelemmeringen  van  al dan  niet  tarifaire 
aard,  die  in de wereldhandel  nog  worden  aan-
getroffen.  Indien  men,  na een  diepgaand  onderzoek, 
10. 4. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 47/9 
tot de bevinding  komt  dat  een  bepaalde  sector 
ernstig  wordt  bedreigd,  dient  deze  door  middel 
van een  overgangsregeling  in de gelegenheid  te wor-
den gesteld  tot  aanpassing  of omschakeling  over 
te gaan.  Tegelijkertijd  moeten  hierbij  de nodige 
maatregelen  worden  getroffen,  om  te voorkomen 
dat de  betrokken  werknemers  sociale  nadelen 
ondervinden. 
30. De handelspolitiek,  die een onmisbare  aanvulling 
op de douane-unie  vormt,  dient  gebaseerd  te zijn 
op een  harmonisatie  van  de op in- en .uitvoer  toepas-
selijke  douanestelsels,  alsmede  op een  gemeenschap-
pelijke  regeling  voor  de bestrijding  van  dumping. 
Er zij aan herinnerd  dat het E.E.G.-Verdrag  voor  de 
opheffing  van  de interne  douanerechten  en voor  de 
verwezenlijking  van  de gemeenschappelijke  handels-
politiek  dezelfde  termijn  stelt.  Dit  betekent  dat 
uiterlijk  bij het verstrijken  van  deze  termijn  de Com-
missie  in staat  moet  zijn  handelsakkoorden  met  derde 
landen  af te sluiten.  Het  Comité  zou  gaarne  zien 
dat deze  Verdragsbepaling  ten uitvoer  werd  gelegd. 
De volledige  afbraak  van  de tolmuren  op 1 juli 1968 
en de toepassing  van  het gemeenschappelijk  douane-
tarief  hadden  gepaard  moeten  gaan  met  de inwer-
kingtreding  van  regelingen  inzake  de harmonisatie 
van de douanestelsels;  de hierbij  opgetreden  ver-
traging  is betreurenswaardig,  want  het  ontbreken 
van een  harmonisatie  kan  een  distorsie  van  de 
concurrentievoorwaarden  binnen  de gemeenschap-
pelijke  markt  veroorzaken.  Ten  aanzien  van  de 
procedures  met  betrekking  tot  dumping,  toezicht 
op de invoer  van  bepaalde  produkten,  het beheer  der 
contingenten  en de vrijwaringsclausules,  waarvoor 
in 1968  regelingen  zijn  vastgesteld,  zou  het wenselijk 
zijn het communautaire  karakter  van  deze  procedures 
nog te versterken  en hun  toepassingsgebied  tot de 
landen  met  staatshandel  uit te breiden. 
31. Ten  opzichte  van  de gezamenlijke  ontwikke-
lingslanden  hebben  zowel  de Gemeenschap  als de 
Lid-Staten  tot  nu toe  steeds  veel  begrip  getoond, 
hetgeen  door  het  Comité  wordt  toegejuicht.  De 
handelspolitiek  van  de  Gemeenschap  dient  hier 
zodanig  te worden  opgezet,  dat zij slechts  ogènschijn-
lijk tegenstrijdige  belangen  met  elkaar  in overeen-
stemming  weet  te brengen  en te bundelen.  Het 
belang  van  de  niet-geïndustrialiseerde  landen  is 
gelegen  in de verbetering  van  hun  ruilvoet,  het 
stimuleren  van  hun  ontwikkeling  en de verhoging 
van de levensstandaard  van  hun  bevolking.  Deze 
ontwikkelingsactie  bestaat  niet  uitsluitend  uit  de 
bevordering  van  de  uitvoer  van  hun  produkten 
naar  de  ontwikkelde  landen;  ook  de  financiële 
steun  in de vorm  van  giften  en leningen,  de stabili-
satie  van  de grondstofprijzen,  alsmede  de directe 
investeringen  — voor  zover  deze  van  voldoende 
garanties  tegen  politieke  risico's  vergezeld  gaan 
— kunnen  doeltreffende  middelen  vormen. 
32. Voor  industrieprodukten  worden  in het  kader 
van de U.N.C.T.A.D.  tariefprefenties  ten  gunste van de ontwikkelingslanden  overwogen;  deze  maat-
regelen  zullen  door  het  Comité  met  belangstelling 
worden  bestudeerd  zodra  het  ter zake  om  advies 
wordt  verzocht.  In het bijzonder  zal men  het voor-
beeld  van  de internationale  akkoorden  inzake  de 
regelmatige  verruiming  van  de kwantitatieve  con-
tingenten  voor  ogen  dienen  te houden,  daar  deze 
akkoorden  enerzijds  de Europese  industrie  de gele-
genheid  geven  zich  geleidelijk  aan een nieuwe  situatie 
aan te passen,  terwijl  zij anderzijds  de ontwikke-
lingslanden  zelf tegen  de gevolgen  van  een ontregelde 
concurrentie  beschermen.  Met  betrekking  tot  de 
landbouwprodukten  dient  de  politiek  van  de 
Gemeenschap  weliswaar  rekening  te houden  met 
de kosten  van  de uitvoer,  de tegenwaarde  hiervan 
op de  handelsbalans,  de  abnormale  prijsvoor-
waarden  op de wereldmarkt  en eventueel  met  de 
gevolgen  van  het gemeenschappelijk  landbouwbeleid, 
doch  tevens  met  de behoefte  aan  voedingsmiddelen 
van talrijke  ontwikkelingslanden.  Steeds  sterker 
treedt  de noodzaak  aan  de dag  voor  de voornaamste 
landbouwprodukten,  evenals  trouwens  voor  indus-
trieprodukten,  een  marktordening  op wereldniveau 
te treffen.  Hieruit  blijkt  wel  hoe  dringend  en be-
langrijk  het is tot een  gemeenschappelijke  handels-
politiek  te komen.  In dit verband  dient  bijzondere 
aandacht  te worden  geschonken  aan  landen  die 
- zoals  de Zuidamerikaanse  - pogingen  in het 
werk  stellen  om  eveneens  tot een  communautaire 
structuur  te komen. 
33. De verantwoordelijkheid  van  de Gemeenschap 
ten opzichte  van  de ontwikkelingslanden  ligt  echter 
niet uitsluitend  op het  handelspolitieke  vlak.  Ook 
met betrekking  tot  de  ontwikkelingshulp,  in de 
vorm  van  b.v.  technische  bijstand  en  beroeps-
opleiding,  bezit  de Gemeenschap  een  belangrijke 
taak.  Zij dient  zich  dan  ook  met  verdubbelde  kracht 
in te spannen  om  steeds  meer  tot een  multilaterale 
communautaire  hulpverlening  te komen,  die  op 
haar  beurt  in de wereldprojecten  is ingepast.  Ander-
zijds  dient  zij alle  voorzorgen  te nemen  om  de 
doeltreffendheid  van  haar  optreden  te verzekeren. 
34. De associatiepolitiek,  die  sinds  de oprichting 
van de gemeenschappelijke  markt  wordt  gevoerd 
ten opzichte  van  de Afrikaanse  Staten  en Mada-
gaskar  welke  destijds  met  enkele  Lid-Staten  bij-
zondere  betrekkingen  onderhielden,  alsmede  de in 
latere  jaren  met  andere  Afrikaanse  staten  gesloten 
overeenkomsten,  wijzen  erop  dat  de Gemeenschap 
zich van  haar  verantwoordelijkheid  ten  aanzien 
van de ontwikkeling  van  de derde  wereld  bewust  is. 
Bij de vernieuwing  van de Overeenkomst  van  Jaoende 
dient  de commerciële,  financiële  en technische  hulp 
te worden  uitgebreid,  die  door  de Gemeenschap 
bij de industrialisatie  van-  deze  landen  en bij  de 
verbetering  van  hun  infrastructuur  en van  hun 
landbouwstructuur  wordt  verleend.  Voorts  dient 
het totale  kredietbedrag  van  het  E.O.F.  te worden 
verhoogd.  Het  is wenselijk  dat de contacten  tussen 
de vertegenwoordigers  van  de beroepskringen  in 
Nr. C 47/10 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 4. 69 
de Gemeenschap  en de geassocieerde  staten  worden 
bevorderd,  om de ontwikkeling  van  de betrekkingen 
met de G.A.S.M.  te stimuleren.  Te dien  aanzien 
zouden  op initiatief  van  de Commissie  de nodige 
maatregelen  moeten  worden  getroffen. 
35. De  associatieovereenkomsten  waarover  momen-
teel met  Marokko  en Tunesië  wordt  onderhandeld 
vormen  in feite  preferentiële  handelsakkoorden. 
Om politieke  en economische  redenen  zou  het 
wenselijk  zijn  dat  deze  formule  ook  op  andere 
Middellandse-Zeelanden,  o.a.  Israël,  werd  toegepast. 
Om dezelfde  redenen  zouden  deze  akkoorden  hun 
tegenwicht  moeten  vinden  in een  als  het  ware 
symmetrische  ontwikkeling  van  de  betrekkingen 
van de Gemeenschap  met  andere  Europese  landen. 
36. De  juistheid  van  de opzet  der  Gemeenschap 
en het  succes  van  de initiatieven  die  genomen  zijn 
om deze  te verwezenlijken,  blijken  uit het feit,  dat de 
meeste  Europese  landen  de wens  te kennen  hebben 
gegeven  tot de Gemeenschap  toe  te treden  of zich 
met haar  te associëren.  Het  Comité  constateert 
dat, met  uitzondering  van  de Associatieovereen-
komst  met  Griekenland  en de voorbereiding  van  de 
associatie  met  Turkije,  aan  deze  verzoeken  geen 
gunstig  gevolg  is gegeven.  Het  betreurt  ten  zeerste 
dat het  niet  mogelijk  is geweest  overeenkomstig 
de geest  van  het  Verdrag  onderhandelingen  te 
openen  met  de landen  die  aan  de voorwaarden 
hiervoor  voldoen,  zoals  Groot-Brittannië,  Ierland, 
Noorwegen  en Denemarken;  het  betreurt  tevens 
dat de onderhandelingen  met  Oostenrijk  niet  tot 
een goed  einde  konden  worden  gebracht.  Om  een 
einde  aan  de huidige  moeilijkheden  te maken,  de 
toekomst  der  Gemeenschap  te verzekeren  en haar 
krachtiger  te maken,  verzoekt  het  Comité  deze 
problemen  met  spoed  een realistische  oplossing  in de 
geest  van  de Verdragen  van  Rome  te geven. 
37. Met  betrekking  tot  haar  uitbreiding  dient  de 
Gemeenschap,  krachtens  de preambule  en artikel  237 
van het  E.E.G.-Verdrag,  een  open  Gemeenschap 
te vormen.  Niets  zou  haar  ontwikkeling  meer 
kunnen  schaden  dan  de indruk  dat  zij een  isolatio-
nistisch  beleid  voert.  De Gemeenschap  dankt  haar 
bestaan  aan  de  Europese  gedachte  en een  ver-
loochening  hiervan  zou  dit bestaan  onvermijdelijk 
in gevaar  brengen.  De plicht  van  de Gemeenschap, 
de mogelijkheid  van  een  ruimere  Europese  econo-
mische  eenheid  open  te houden,  strookt  bovendien 
met haar  politieke  belangen.  Een  Europese  Gemeen-
schap  die slechts  tot enkele  landen  beperkt  blijft  zal 
nooit  een  Gemeenschap  van-wereldformaat  worden. 
38. Met  betrekking  tot  de  toetreding  dient  als 
onomstotelijk  beginsel  te gelden,  dat de uitbreiding 
van de Gemeenschap  tot  haar  versterking  moet 
bijdragen  en haar  institutionele  opzet  niet  mag 
verzwakken;  voorts  kan  toetreding  slechts  aanvaard 
worden  van  die  landen,  welke  dezelfde  zienswijze 
over  de economische  en politieke  doelstelling  van de Gemeenschap  huldigen,  een  vergelijkbaar  niveau 
van economische  ontwikkeling  bereikt  hebben  en 
waarvan  structuur  en politiek  op  democratische 
grondslagen  berusten. 
39. Met  betrekking  tot bepaalde  Europese  landen  die 
weliswaar  aan  genoemde  criteria  beantwoorden, 
maar  waarvoor  ten  gevolge  van  bijzondere  econo-
mische  of politieke  omstandigheden  een  volledige 
toetreding  vooralsnog  op moeilijkheden  zou  stuiten, 
zou met  deze  landen  of met  een  groep  van  landen 
kunnen  worden  onderhandeld  over  een  statuut 
waaraan  wederzijdse  rechten  en verplichtingen  zijn 
verbonden;  aldus  zou  de  Gemeenschap  aan  de 
hand  van  realistische  en dynamische  oplossingen 
geschikte  contractuele  mechanismen  kunnen  uitwer-
ken, en eventueel  een  procedure  van  etappegewijze 
toetreding  kunnen  inleiden.  In beginsel  zou  voor 
de Europese  landen  als einddoel  slechts  de toetreding 
in aanmerking  mogen  komen. 
40. Akkoorden  op  het  gebied  van  samenwerking 
en/of  handel  met  Europese  staten  zouden  in geen 
geval  ertoe  mogen  leiden,  dat  de betrokken  staten 
minder  tot  toetreding  geneigd  zouden  zijn  omdat 
de uit  deze  akkoorden  voortvloeiende  voordelen 
niet gepaard  zouden  gaan  met  de aan  een  toetreding 
verbonden  verplichtingen. 
Algemene  conclusies 
41. De Commissie  heeft  het Comité  verzocht  zich 
uit te spreken  over  de vraag,  of de Gemeenschap 
er in de eerste  tien  jaar  van  haar  bestaan  in geslaagd 
is de nationale  stelsels  van  de Lid-Staten  op bevre-
digende  wijze  in een  communautair  stelsel  te doen 
opgaan.  Het  Comité  zou  deze  vraag  niet  met 
een eenvoudig  ja of neen  kunnen  beantwoorden. 
Ontegenzeglijk  is een  vooruitgang  geboekt,  die een 
deugdelijke  grondslag  voor  de verdere  ontwikke-
ling van  de  Gemeenschap  vormt.  Het  Comité 
wijst  echter  ook  op de moeilijkheden  en de pro-
blemen  die  de Europese  opbouw  in de weg  staan. 
Zeer  nadrukkelijk  onderstreept  het  de noodzaak, 
voort  te gaan  op de weg  naar  Europese  integratie 
op politiek  en economisch  gebied.  Door  de  be-
staande  moeilijkheden  onder  de aandacht  te brengen 
en zijn  standpunt  inzake  de te volgen  richting  ken-
baar  te maken,  hoopt  het Comité  tot de ontwikke-
ling van  de Gemeenschap  bij te dragen. 
42. De diepgaande  meningsverschillen  tussen  de rege-
ringen  inzake  uiterst  belangrijke  politieke  kwesties, 
zoals  de  uitbreiding  van  de  gemeenschappelijke 
markt  en van  de bevoegdheden  van  het  Europees 
Parlement,  waarvoor  op korte  termijn  de modali-
teiten  voor  algemene  en rechtstreekse  verkiezingen, 
zoals  in het Verdrag  is voorzien,  dienen  te worden 
vastgelegd,  de procedures  voor  de besluitvorming  op 
het niveau  van  de Gemeenschap  en de omschrijving 
van de taken  van  Euratom,  blijven  een  ernstige 
10. 4. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 47/11 
belemmering  vormen  voor  een  normaal  verloop 
van de  communautaire  activiteiten.  Het  is dan 
ook van  fundamenteel  belang  dat  de regeringen 
alles  doen  wat  in hun  vermogen  ligt  om deze  poli-
tieke  kwesties  tot een oplossing  te brengen,  ten einde 
de Europese  integratiegedachte  een  nieuwe  impuls 
te geven  en tot een  op democratische  grondslagen 
berustende  politieke  unie  te komen.  Hiertoe  zouden 
de regeringen  ten spoedigste  de modaliteiten  dienen 
vast te stellen  van  een  zeer  nauwe  samenwerking 
op verruimde  basis,  om  ook  op gebieden  waarop 
het Verdrag  niet  van  toepassing  is tot een  verdere 
integratie  van  hun  politiek  te komen.  Het  Comité 
is van  mening  dat  thans  samenwerking  nood-
zakelijk  is om de Gemeenschap  verder  uit te bouwen 
en Europa  in staat  te stellen,  zijn  rol weer  op te 
nemen  in een  wereld  waarin  de vrede  en de vrijheid 
der volkeren  ook  nabij  de Europese  grenzen  te 
dikwijls  door  crises  in gevaar  worden  gebracht. 
43. Om  zich  ondanks  de politieke  moeilijkheden 
te kunnen  handhaven  en de bij haar  ontwikkeling 
optredende  crises  te boven  te komen,  moet  de 
Gemeenschap  diep  in het bewustzijn  van de Europese 
volkeren  verankerd  liggen.  De  Europese  gedachte 
bezit  nog  steeds  levenskracht,  doch  het  ontbreekt 
aan inspirerende  beslissingen  met  concrete  resultaten, 
die de mensen  het  besef  kunnen  bijbrengen  dat 
zij niet  alleen  staatsburger  van  hun  eigen  land,  maar 
evenzeer  burger  van  de  Gemeenschap  zijn.  Zo 
suggereert  het  Comité  dat  b.v.  ernstig  aandacht 
wordt  geschonken  aan  kwesties  als  de invoering 
van een  Europees  paspoort  of het  afschaffen  van 
grensformaliteiten  voor  het  reizigersverkeer  binnen 
de Gemeenschap. 
44. In plaats  van  zich  achter  de Gemeenschap  te 
verschuilen  door  haar  de schuld  van  minder  popu-
laire  maatregelen  toe  te schrijven  of,  omgekeerd, 
zodra  daadwerkelijk  vooruitgang  is geboekt  dit 
als een  nationale  prestatie  te doen  voorkomen, 
hebben  de regeringen  juist  de plicht  de publieke 
opinie  duidelijk  voor  te lichten  inzake  de door  de 
Gemeenschap  behaalde  resultaten.  Verder  dienen  de 
communautaire  instellingen  ervoor  te zorgen  dat de 
onderdanen  der  Gemeenschap  spoedig,  daadwer-
kelijk  en zonder  discriminatie  de voordelen  genieten 
van de diverse  door  hen  op economisch  en sociaal 
terrein  getroffen  maatregelen.  Voorts  dienen  de 
communautaire  instellingen  van  de nodige  middelen 
te worden  voorzien  om  de  publieke  opinie  en 
in het bijzonder  de jeugd  meer  en beter  aangepaste 
informatie  te verstrekken  over  de rol van  de Ge-
meenschap  en haar  vooruitgang.  Ten  slotte  is het 
Comité  van  oordeel  dat  communautair  zou  dienen 
te worden  gestreefd  naar  het instellen  van  Europese 
universiteiten  alsmede,  op  langere  termijn,  naar 
de totstandkoming  van  een  gemeenschappelijke 
onderwijspolitiek,  in het  bijzonder  op universitair 
niveau.  Een  actie  van de Europese  instellingen  in deze 
zin zou  een  zeer  gunstige  uitwerking  op de houding 
van de jeugd  t.o.v.  de Europese  gedachte  hebben. 45. Het  Comité  is van  mening  dat  de zgn.  supra-
nationale  bevoegdheden  die  de Verdragen  aan  de 
Europese  instellingen  hebben  toegekend,  volledig 
moeten  worden  benut;  tot op heden  nl. waren  de 
instellingen  hiertoe  nimmer  in  de  gelegenheid. 
Het is zaak  bij de fusie  der Verdragen  voor  een  uit-
breiding  van  deze  bevoegdheden  te zorgen.  In dit 
verband  wijst  het  Comité  met  klem  op  het  feit 
dat de bij de Verdragen  van  Rome  ingestelde  Ge-
meenschappen  nog  steeds  niet  over  eigen  financiële 
middelen  kunnen  beschikken,  terwijl  de E.G.K.S. 
wèl een  dergelijke  bevoegdheid  bezit. 
De inachtneming  van  de communautaire  belangen 
dient  institutioneel  te worden  gewaarborgd,  ener-
zijds  door  de rol van  de Commissie  als drijfkracht 
der communautaire  besluitvorming  recht  te doen 
wedervaren  en  anderzijds  door  middel  van  de 
werkingsprocedures  van  de Ministerraad  en door 
de nodige  betekenis  toe  te kennen  aan  de parle-
mentaire  initiatieven  en contacten;  hiermede  zou 
een einde  moeten  worden  gemaakt  aan  de vervaging 
van de verantwoordelijkheden  die  zo kenmerkend 
is voor  de huidige  situatie. 
46. Op  tal van  gebieden  treedt  de neiging  aan  de 
dag de Verdragsbepalingen  in beperkende  zin  te 
interpreteren.  De  onvermijdelijke  belangentegen-
stellingen  dreigen  verlammend  te werken  indien 
het door  de  Verdragen  van  Rome  vastgestelde 
institutionele  evenwicht  niet  in acht  wordt  genomen. 
De besluitvorming  bij  meerderheid  van  stemmen 
blijkt  niet  overeenkomstig  de voorschriften  te worden 
toegepast.  Voorts  schijnt  bij het  afwegen  van  de 
respectieve  bevoegdheden  van  Commissie  en Raad 
het initiatiefrecht  van  de  Commissie  niet  meer 
voldoende  in aanmerking  te worden  genomen, 
hoewel  haar  aandeel  in de uitwerking  van  de com-
munautaire  besluiten  toch  een  essentiële  factor  voor 
de ontwikkeling  van  de Gemeenschap  blijft  vormen. 
47. Naarmate  de  Gemeenschap  sich  heeft  ont-
wikkeld  zijn  op diverse  gebieden  bepaalde  functies 
van bestuur  gaandeweg  bij de Commissie  komen 
te berusten.  Deze  functies  dient  zij uiteraard  waar 
te nemen.  Te dien  aanzien  zou  het  wenselijk  zijn 
de procedures,  waarbij  aan  de beroepsorganisaties 
uitgebreide  adviserende  bevoegdheden  worden  toe-
gekend,  verder  uit te werken  of te verbeteren.  Met 
klem  dient  echter  erop  te worden  gewezen  dat  de 
voornaamste  taak  van  de Commissie  niet  op het 
administratieve  vlak  is gelegen,  doch  vooral  van 
politieke  aard  is, daar  zij ernaar  dient  te streven 
de verschillende  nationale  belangen  met  elkaar  in 
overeenstemming  te brengen  en daarbij  het  com-
munautaire  belang  in het  oog  moet  houden.  Deze 
politieke  rol van  de Commissie  mag  niet  ten gevolge 
van een  uitbreiding  van  haar  administratieve 
functies  op de achtergrond  raken. 
48. Reeds  thans  - en nog  in sterkere  mate  in de 
toekomst  - strekt  het  communautaire  optreden 
Nr. C 47/12 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 4. 69 
zich uit tot gebieden  die  zich  gaandeweg  aan  de 
bevoegheid  van  de  nationale  parlementen  ont-
trekken;  het is dan  ook  volstrekt  noodzakelijk  de 
politieke  macht  te democratiseren  en een  toezicht 
van het  Europees  Parlement  op het  optreden  der 
Executieven  te verzekeren. 
49. Ten  slotte  dienen  particulieren  met  betrekking 
tot communautaire  besluiten  over  even  ruime 
mogelijkheden  van  beroep  te beschikken  als  op 
het nationale  vlak. 
50. De permanente  en institutioneel  georganiseerde 
samenwerking  van  de grote  categorieën  van  het 
economische  en sociale  leven  is voor  de ontwik-
keling  van  de Gemeenschap  van  kapitaal  belang. 
Het is noodzakelijk  dat  deze  categorieën  nauwer 
worden  betrokken  bij de conceptie  en de uitwerking 
van de communautaire  maatregelen.  De raadgevende 
functie  van  het  Comité,  en in het  bijzonder  de 
uitoefening  van het initiatiefrecht  voor  het uitbrengen 
van adviezen  en het  doen  van  voorstellen  en sug-
gesties  op alle  gebieden  van  de communautaire 
politiek,  dient  te worden  verruimd.  In zijn  hoedanig-
heid van  vertegenwoordiger  van  het economische  en 
sociale  leven,  dringt  het  Comité  erop  aan  dat  de 
communautaire  instellingen  hun  streven  richten 
op de totstandkoming  van  een  politieke,  econo-
mische  en sociale  democratie. 
51. Het  Comité  wijst  met  klem  op het  gevaar  van 
een verwisseling  van  doel  en middelen.  De econo-
mische  integratie  kan  en mag  zich  niet  beperken  tot 
de harmonisatie  van  nationale  politieken. 
52. Europa  kan  niet  voorbijgaan  aan  de problemen 
die door  de ontwikkeling  van  de huidige  samen-
leving  op het menselijke  vlak  worden  opgeworpen. 
Met vastberadenheid  dient  het  de  strijd  aan  te 
binden  tegen  de armoede,  ten einde  voor  een ieder  een 
menswaardig  bestaan  mogelijk  te maken.  Europa 
dient  zich  voorts  bezig  te houden  met  de problemen 
op het  gebied  van  opleiding  en opvoeding,  en 
ervoor  te zorgen  dat  binnen  zijn  kader  allen  hun 
persoonlijke  capaciteiten  ten volle  kunnen  ontplooien 
Ook op het  gebied  van  woning-  en stedenbouw, 
vervoer,  volksgezondheid  en sociale  zekerheid  dienen 
nieuwe  maatstaven  te worden  aangelegd,  welke 
beantwoorden  aan de huidige  stand  van de technische 
en economische  ontwikkeling.  Aan  de jeugd  dient 
de mogelijkheid  tot constructieve  medewerking  te 
worden  geboden,  terwijl  tegelijkertijd  voor  bejaarden 
die niet  meer  bij het produktieproces  zijn  betrokken 
Brussel,  27 februari  1969. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité de gelegenheid  dient  te worden  geschapen  een 
bezigheid  te verrichten  waardoor  zij boven  de pen-
sioengerechtigde  leeftijd  toch  nog  bij  het  maat-
schappelijke  leven  betrokken  blijven. 
53. Het  Comité  is zich  ervan  bewust  dat de Europese 
integratie  een  omvangrijke  taak  vertegenwoordigt 
en dat  de Gemeenschap  nog  een  lange  weg  moet 
afleggen  alvorens  dit  doel  te bereiken.  Het  wil 
evenwel  zijn  vertrouwen  uitspreken  in het welslagen 
van de ondernomen  arbeid,  daar  Europa  immers  de 
enige  dimensie  is waarbinnen  de Europese  volkeren 
de grondslagen  van  hun  materieel,  cultureel  en 
geestelijk  bestaan  verder  kunnen  ontwikkelen.  Alleen 
Europa  biedt  de mogelijkheid  om door  een bundeling 
van alle  hulpbronnen  en van  alle  krachten  op 
menselijk,  wetenschappelijk,  technisch  en financieel 
terrein,  aan  een  relatieve  onderontwikkeling  en een 
kolonisatie  te ontkomen.  Slechts  een  verenigd 
Europa  kan  de uitdaging  van  onze  tijd  aannemen, 
zijn aandeel  aan  verantwoordelijkheid  in de we-
reldpolitiek  dragen  en in zijn  eigen  midden  een 
vorm  van  samenleving  voorbereiden  welke  aan 
de behoeften  van  de mens  en de eisen  des  tijds  is 
aangepast.  De  totstandbrenging  van  een  vrije  en 
menswaardige  maatschappij  dient  het  hoofddoel 
van de Europese  eenwording  te vormen.  Uit  dit 
doel zal  het  Europees  streven  naar  eenheid  de 
nodige  kracht  kunnen  putten  om  de  begonnen 
arbeid  tot  voltooiing  te brengen. 
54. Op  grorjd  van  een  realistische  beoordeling  van 
de huidige  mogelijkheden,  en onder  inachtneming 
van de meest  dringende  behoeften,  is het niet  alleen 
wenselijk  doch  zelfs  dringend  noodzakelijk  dat voor 
de interne  ontwikkeling  van  de Gemeenschap  in de 
nabije  toekomst  een  concreet  programma  met  een 
bindend  tijdschema  wordt  opgesteld.  Hierin  dienen 
de maatregelen  te worden  aangegeven  die  ertoe 
moeten  strekken  de Gemeenschap  van  een  simpele 
douane-unie  tot  een  economische  unie  te doen 
uitgroeien.  Het  Comité  acht  het evenwel  van  essen-
tieel belang,  dat  daarbij  de reeds  eerder  genoemde 
politieke  tegenstellingen  tot een  oplossing  worden 
gebracht.  Een  dergelijk  coherent  programma,  dat 
in de eerste  plaats  als leidraad  voor  de economische 
en sociale  ontwikkeling  is bedoeld,  kan  tevens 
dienen  als een  instrument  voor  het  stimuleren  van 
de Europese  politiek  en bijdragen  tot  het  over-
winnen  van  de huidige  moeilijkheden.  Het  Comité 
wenst  zijn  inspanning  en vastberadenheid  te bundelen 
met die van de Commissie,  de Raad  en het Europees 
Parlement,  om  tot  het  opstellen  van  een  derge-
lijk programma  te komen. 
De Secretaris-generaal 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
Mathias  BERNS Jacques  GENTON 
10. 4. 69 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 47/13 
BIJLAGE 
bij het advies  met  de tijdens  de 76e  zitting  verworpen  amendementen 
Amendement  nr. 1 
De heer  Jonker  stelt  voor  van  punt  1 de laatste  zin te 
schrappen. 
Toelichting 
Het is nog te vroeg  om hier  reeds  conclusies  te formuleren. 
Uitslag  van  de stemming 
Voor  : 2 
Tegen  : 44 
Onthoudingen  : 9. 
Amendement  nr. 2 
De heer  Jonker  stelt  voor  van  punt  4 de laatste  zin te 
schrappen. 
Toelichting 
Indien  men  de stand  van  zaken  en o.m.  de energiesector, 
de sociale  sector  en Euratom  beschouwt,  is er weinig 
reden  voor  al te juichende  declaraties.  Over  de gedachte 
van de „Kristallisatiekern"  wordt  later  in het advies  nog 
uitvoerig  en genuanceerder  gesproken. 
Uitslag  van de stemming 
Voor  : 3 
Tegen  : 56 
Onthoudingen  : 5. 
Amendement  nr. 3 
De heer  Jonker  stelt  voor  de eerste  zin van  punt  6 als 
volgt  aan  te vullen  : 
„ ... en van  het feit,  dat een  aantal  essentiële  Verdrags-
bepalingen  niet  wordt  nageleefd.  Wat  de eerstgenoemde 
factor  betreft  kunnen  de handhaving..."  (verder  volgens 
tweede  regel  van  pag.  4). 
Op de zesde  regel  „kunnen"  schrappen. 
Ook de laatste  zin van  punt  6 te schrappen. 
Toelichting 
Voor  een  analyse  van  de oorzaken  der  teleurstelling  is 
eerst  een  bespreking  van  de tweede,  belangrijke  grond 
daarvoor  noodzakelijk;  deze  volgt  onder  7. 
Uitslag  van  de stemming 
Voor  : 15 
Tegen  : 49 
Onthoudingen  : 4. Amendement  nr. 4 
De heer  Jonker  stelt  voor  van  punt  16 de laatste  zin te 
schrappen. 
Toelichting 
De problemen  van  zee-  en luchtvaart  zullen  alleen  in 
groter  verband  dan  de huidige  E.E.G.  met  vrucht  kunnen 
worden  behandeld. 
Uitslag  van  de stemming 
Voor  : 3 
Tegen  : 58 
Onthoudingen  : 4. 
Amendement  nr. 5 
a) Naar  de mening  van  de heer  Jonker  zou  de volgorde 
van de paragrafen  34 t/m 40, waarin  eerst  een aantal 
Afrikaanse  Staten  en Madagaskar  ter sprake  komen, 
dan Marokko,  Tunesië  en Israël,  dan  Griekenland 
en Turkije  en ten  slotte  nog  Groot-Brittannië  c.s., 
dienen  te worden  gewijzigd. 
Punt  34 wordt  de voorgestelde  tekst  onder  37. 
Uitslag  van  de stemming 
Voor  : 4 
Tegen  : 50 
Onthoudingen  : 4. 
b) De heer  Jonker  stelt  voor  de tekst  van  punt  35 als 
volgt  te redigeren  : 
Punt  35 - nieuwe  tekst 
„Met  betrekking  tot de toetreding  dient  als beginsel 
te gelden,  dat slechts  die landen  worden  opgenomen, 
welke  dezelfde  zienswijze  over  de economische  en 
politieke  doelstelling  van  de gemeenschap  huldigen, 
een vergelijkbaar  niveau  van  economische  ontwikke-
ling bereikt  hebben  en waarvan  structuur  en politiek 
op democratische  grondslagen  berusten.  Groot-
Brittannië,  Ierland,  Noorwegen  en  Denemarken 
voldoen  aan  deze  voorwaarden;  het  moet  in strijd 
met het  Verdrag  van  Rome  geacht  worden,  dat 
onderhandelingen  met  deze  landen  niet  zijn  geopend." 
Toelichting 
Dat toetreding  van  een staat  tot de Gemeenschap  tot 
haar versterking  zou  moeten  bijdragen,  is een  eis, 
die in 1957  niet  overeengekomen  en evenmin  in de 
praktijk  gebracht  is. Dat  uitbreiding  de institutionele 
inhoud  van  de Gemeenschap  niet  mag  verzwakken  is 
evenmin  in 1957  aan de orde  geweest,  toen  de Verdrag-
sluitende  Partijen  „de  overige  Europese  volkeren, 
die hun  idealen  delen,  opriepen  zich  bij hun  streven 
aan te sluiten".  Deze  tweede  voorwaarde  werd 
overigens  ook  niet  gesteld  gedurende  de toetredings-
onderhandelingen  van  1961  en 1962.  Deze  beide 
Nr. C 47/14 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 10. 4. 69 
beperkende  voorwaarden  zijn  dan  ook  niet  over-
genomen  uit de tekst  van  punt  38 (oud).  De laatste 
zin van laatstgenoemd  punt,  spreken  van „in beginsel" 
en „als  einddoel",  is door  een krachtiger  formulering 
vervangen. 
Uitslag  van  de stemming 
Voor  : 19 
Tegen  : 42 
Onthouding  : 1. 
c) De heer  Jonker  stelt  voor  onder  punt  37 de tekst  van 
punt  34 (oud)  op te nemen,  behoudens  vervanging 
van de tweede  en derde  zin door  : 
„Ter  gelegenheid  van  de afsluiting  van  een  nieuwe 
„Overeenkomst  van  Jaoende",  welke  geen  bepalingen 
dient  te bevatten,  die aan  een  gelijkgerechtigde  op-
neming  van  andere  ontwikkelingslanden  in de weg 
zouden  staan,  dient  de commerciële,  financiële  en 
technische  hulp,  die  door  de Gemeenschap  wordt 
verleend,  te worden  gehandhaafd." 
Toelichting 
Tot vergroting  van  deze  bijstand  te besluiten  schijnt 
niet goed  mogelijk,  voordat  over  de omvang  van  de 
hulp aan  eventueel  nieuw  te associëren  gebieden  iets 
bekend  is. 
Uitslag  van  de stemming 
Voor  : 6 
Tegen  : 53 
Onthoudingen  : 3. 
d) De heer  Jonker  stelt  voor  onder  punt  38 de tekst  van 
punt  35 op te nemen,  behoudens  vervanging  van  de 
tweede  zin door  : 
„Parallel  aan deze  onderhandelingen  dient  een overeen-
komst  met  Israël  te worden  voorbereid,  zodat  met 
de drie  genoemde  gebieden  tegelijkertijd  overeen-
komsten  kunnen  worden  afgesloten  en in werking 
kunnen  treden,  zulks  ten einde  distorsies  in de handels-
relaties  te vermijden." Toelichting 
De passage  betreffende  Israël  lijkt  te zwak  gesteld. 
Uitslag  van  de stemming 
Voor  : 10 
Tegen  : 55 
Onthoudingen  : 3. 
Amendement  nr. 6 
De heer  Jonker  stelt  voor,  de eerste  regel  van  punt  42 
te vervangen  door  : 
„Het  feit,  dat  essentiële  Verdragsverplichtingen  niet 
worden  nagekomen  inzake...". 
Derde  regel  : „gemeenschappelijke  markt"  wordt 
„Gemeenschap". 
Achtste  regel  „blijven"  wordt  „blijft". 
De derde  zin van  punt  42 vervangen  door  : 
„De regeringen  dienen  hiertoe  de uitbreiding  der Gemeen-
schap  met  de vier  thans  het lidmaatschap  aanvragende 
staten  tot stand  te brengen,  en vervolgens  door  de be-
handeling  van  politieke  problemen,  met  name  buiten-
landse  politiek,  defensie  en houding  t.o.v.  de derde 
wereld  modaliteiten  voor  een  samenwerking  vast  te 
stellen." 
Toelichting 
Het voorontwerp  spreekt  van  „meningsverschillen"; 
hiermede  lijkt  het probleem  niet  in zijn  volle  omvang 
aangeduid.  De  „reeds  lang  in vergetelheid  geraakte 
plannen"  zullen  wel  betrekking  hebben  op projecten 
binnen  de Gemeenschap.  De nieuwe  politieke  opzet  zal 
echter  een  breder  grondslag  moeten  hebben. 
Uitslag  van  de stemming 
Voor  : 8 
Tegen  : 46 
Onthoudingen  : 8.