COMMISSIE VAN DE EUKOPESE GEMEENSCHAPPEN 
111111 C0M(93) 98 clef. 
Brussel, 9 maart 1993 
voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD EN VAN DE COMMISSIE 
INZAKE DE SLUITING VAN DE OVEREENKOMST BETREFFENDE DE EUROPESE 
ECONOMISCHE RUIMTE, ALS AANGEPAST BIJ HET PROCOTOL TOT AANPASSING VAN DE 
OVEREENKOMST BETREFFENDE DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE, . 
TUSSEN 
DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, HUN LID-STATEN 
EN 
REPUBLIEK OOSTENRIJK, DE REPUBLIEK FINLAND, DE REPUBLIEK IJSLAND. 
HET VORSTENDOM LIECHTENSTEIN, HET KONINKRIJK NOORWEGEN, 
HET KONINKRIJK 7WEDEN 
(../.../EGKS, EEG) 
(door de Commissie ingediend) 
TOELICHTING 
Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (EER) tussen de Europese 
Economische Gemeenschap, de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, hun Lid-Staten 
en Oostenrijk, Finland, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zweden 
Protocol tot aanpassing van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische 
Ruimte (Aanpassingsprotocol) 
1. In het bijgaande voorstel voor een besluit van de Raad is bepaald dat de Raad de 
Overeenkomst betreffende de EER, als aangepast bij het Aanpassingsprotocol namens de 
Europese Economische Gemeenschap sluit overeenkomstig artikel 238 van het EEG-
Verdrag en dat de Commissie de Overeenkomst namens de Europese Gemeenschap voor 
Kolen en Staat goedkeurt overeenkomstig het EGKS-Verdrag. 
2. De op 2 mei 1992 te Oporto ondertekende EER-Overeenkomst kon als gevolg van de 
negatieve uitslag van het referendum in Zwitserland niet op 1 januari 1993 in 
werking treden, zoals de bedoeling was. 
3. Op 1 februari 1993 heeft de Raad zijn goedkeuring gehecht aan de 
onderhandelingsrichtsnoeren voor de sluiting van een Protocol waarin de wijzigingen 
zijn opgenomen die in de EER-Overeenkomst moeten worden aangebracht omdat 
Zwitserland de Overeenkomst niet bekrachtigt. 
De resterende Overeenkomstsluitende Partijen hebben overeenstemming bereikt over 
deze wijzigingen. Het ontwerp-Protocol tot aanpassing van de Overeenkomst 
betreffende Europese Economische Ruimte is op^W'B.geparafeerd. De 
Overeenkomstsluitende Partijen zullen het Protocol tijdens een Diplomatieke 
Conferentie ondertekenen. 
4. In het Aanpassingsprotocol en de bijlage bij het Protocol zijn de wijzigingen 
opgenomen die in de EER-Overeenkomst moeten worden aangebracht omdat Zwitserland 
niet deelneemt aan de EER en omdat de Overeenkomst later in werking treedt dan de 
bedoeI ing was. 
a) De art ikelen 1 en 22 voorzien in bepalingen met betrekking tot de datum en 
voorwaarden voor de inwerkingtreding van de EER-Overeenkomst en het 
Aanpassingsprotocol met de ondertekenaars van het Aanpassingsprotocol. Omdat de 
nauwe juridische en administratieve banden van Liechtenstein met Zwitserland, en 
vooral zijn douane-unie, niet te verenigen zijn met een deelname van 
Liechtenstein aan de EER onafhankelijk van Zwitserland, dient Liechtenstein zijn 
betrekkingen met Zwitserland te herzien alvorens het de EER kan toepassen. Daarom 
is bepaald dat de EER-Overeenkomst, als aangepast bij het Aanpassingsprotocol, 
pas ten aanzien van Liechtenstein in werking kan treden nadat de EER-Raad heeft 
vastgesteld dat de goede werking van de EER-Overeenkomst niet wordt geschaad. 
b) In de artikelen 2 tot 19 zijn met name de volgende wijzigingen opgenomen die 
moeten worden aangebracht met betrekking tot de EER-Overeenkomst en de 
Protocollen bij de Overeenkomst : 
- in art ikel 5 wordt voor Zwitserland de mogelijkheid geschapen om later aan de 
Overeenkomst deel te nemen; 
- in art ikel 15 is bepaald dat een aantal bepalingen van de EER-Overeenkomst met 
betrekking tot deelneming van de EVA aan sommige programma's inzake flankerend 
beleid pas op 1 januari 1994 in werking treden; 
- artikel 16 voorziet in de wijziging van Protocol 38 naar aanleiding van de 
afloop van de heronderhandelingen over het Financieel Mechanisme van de EVA. 
Overeengekomen is dat de EVA-Staten een deel van de bijdrage die Zwitserland 
had moeten opbrengen, overnemen. 
c) Artikel 20 heeft betrekking op de bijlage bij het Aanpassingsprotocol, waarin de 
overeengekomen wijzigingen in de bijlagen bij de EER-Overeenkomst zijn 
aangegeven. 
5. Voor de sluiting van de EER-Overeenkomst en het Aanpassingsprotocol wordt ten 
aanzien van de EEG en de EGKS de procedure gevolgd die is aangegeven in punt 1. 
Het Europese Parlement heeft op 28 oktober 1992 zijn instemming betuigd met de EER-
Overeenkomst. De instemming van het Parlement overeenkomstig artikel 238 van het 
Verdrag is ook vereist voor het Aanpassingsprotocol. 
Bovendien geldt als voorwaarde voor sluiting dat de EER-Overeenkomst en het 
Aanpassingsprotocol door elk van de Lid-Staten worden bekrachtigd. 
6. Gelet op bovenstaande overwegingen verzoekt de Commissie de Raad het bijgaande 
voorstel goed te keuren. 
I 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD EN VAN DE COMMISSIE 
VAN 1993 
INZAKE DE SLUITING VAN DE OVEREENKOMST BETREFFENDE DE EUROPESE 
ECONOMISCHE RUIMTE, ALS AANGEPAST BIJ HET PROCOTOL TOT AANPASSING VAN DE 
OVEREENKOMST BETREFFENDE DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE, . 
TUSSEN 
DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, HUN LID-STATEN 
EN 
REPUBLIEK OOSTENRIJK, DE REPU8LIEK FINLAND, DE REPUBLIEK IJSLAND. 
HET VORSTENDOM LIECHTENSTEIN, HET KONINKRIJK NOORWEGEN, 
HET KONINKRIJK 7WEDEN 
(../.../EGKS, EEG) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, 
Gelet op het verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
inzonderheid op artikel 238, tweede alinea, 
Gezien de instemming van het Europese Parlement^1), 
Overwegende dat de op 2 mei 1992 te Oporto ondertekende Overeenkomst betreffende de 
Europese Economische Ruimte tussen de Europese Gemeenschappen, hun Lid-Staten en de 
Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland, de Republiek IJsland, het Vorstendom 
Liechtenstein, het Koninkrijk Noorwegen en het Koninkrijk Zweden, als aangepast bij het 
op .... te Brussel ondertekende Protocol tot aanpassing van de Overeenkomst betreffende 
de Europese Economische Ruimte naar aanleiding van de niet-bekrachtiging van de 
Overeenkomst door de Zwitserse Bondsstaat, dient te worden goedgekeurd. 
BESLUITEN : 
Artikel 1 
De Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte tussen de Europese 
Gemeenschappen, hun Lid-Staten en de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland, de 
Republiek IJsland, het Vorstendom Liechtenstein, het Koninkrijk Noorwegen en het 
Koninkrijk Zweden, de Protocollen en bijiagen bij de Overeenkomst, als aangepast bij 
(1) PB nr. C ... en PB m . C ..-
5 
het Protocol tot aanpassing van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische 
Ruimte en de bijlage bij het Protocol, en de verklaringen en briefwisselingen gehecht 
aan de Slotakte ondertekend in oporto en de verklaring gehecht aan de Slotakte 
ondertekend in Brussel, worden namens de Europese Economische Gemeenschap en de 
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal goedgekeurd. 
De teksten van de Overeenkomst, de Protocollen en bijlagen bij de Overeenkomst, het 
Aanpassingsprotocol, de bijlage bij het Aanpassingsprotocol, en de Slotakten zijn aan 
dit besluit gehecht. 
Artikel 2 
üe Voorzitter van de Raad legt de akten van kennisgeving ais bedoeld in artikel 129 van 
de Overeenkomst en artikel 22 van het Protocol tot aanpassing van de Overeenkomst 
betreffende de Europese Economische Ruimte neder ten aanzien van de Europese 
Economische Gemeenschap. De Voorzitter van de Commissie legt bedoelde akten van 
kennisgeving neder ten aanzien van de Europese Gemeenschap voor Kolen en staal. 
Gedaan te Brussel , 
Voor de Raad Voor de Commissie 
De Voorzitter De Voorzitter 
ONTWERP 
PROTOCOL TOT AANPASSING VAN DE 
OVEREENKOMST BETREFFENDE DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE 
DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP, 
DE EUROPESE GEMEENSCHAP VAN KOLEN EN STAAL, 
HET KONINKRIJK BELGIË, 
HET KONINKRIJK DENEMARKEN, 
DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, 
DE HELLEENSE REPUBLIEK, 
DE FRANSE REPUBLIEK, 
IERLAND, 
DE ITALIAANSE REPUBLIEK, 
HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG, 
HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN, 
DE PORTUGESE REPUBLIEK, 
HET KONINKRIJK SPANJE, 
HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITANNIE EN NOORD-IERLAND, 
EN, 
DE REPUBLIEK FINLAND, 
DE REPUBLIEK IJSLAND, 
HET VORSTENDOM LIECHTENSTEIN, 
HET KONINKRIJK NOORWEGEN, 
DE REPUBLIEK OOSTENRIJK, 
HET KONINKRIJK ZWEDEN, 
hierna de "overeenkomstsluitende partijen" genoemd; 
OVERWEGENDE dat de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, 
hierna de EER-Overeenkomst genoemd, op 2 mei 1992 te pnit. o werd ondertekend; 
OVERWEGENDE dat in artikel 129, lid 2, van de EER-overeenkomst. is bepaald 
dat deze door de overeenkomstsluitende partijen overeenkomstig hun 
onderscheidene grondwettelijke bepalingen zal worden bekrachtigd of 
goedgekeurd; 
OVERWEGENDE dat het duidelijk is geworden dat een van de ondertekenaars van 
het EER-Verdrag, de Zwitserse Bondsstaat, niet in staat is de EER-
Overeenkomst te bekrachtigen; 
OVERWEGENDE dat de andere ondertekenaars van de EER-Overeenkomst nog steeds 
volledig achter de doelstellingen van deze overeenkomst staan en 
vastbesloten zijn deze zo spoedig mogelijk ten uitvoer te leggen; 
OVERWEGENDE dat een nieuwe datum voor de inwerkingtreding van de EER-
Overeenkomst moet worden vastgesteld; 
OVERWEGENDE dat bijzondere bepalingen moeten worden opgesteld om de EER-
Overeenkomst ten aanzien van het Vorstendom Liechtenstein in werking te doen 
treden; 
OVERWEGENDE dat het nodig is de EER-Overeenkomst op enkele plaatsen te 
wijzigen als gevolg van de niet-bekrachtiging door Zwitserland; 
OVERWEGENDE dat het dienstig is bij het aanbrengen van deze wijzigingen ook 
een bepaling op te nemen die de wens van de ovoi •«•enkums t. :; 1 u i t .undo partijen 
tot uiting brengt het Zwitserland in de toekomst mogelijk te maken aan de 
EER deel te nemen; 
HEBBEN BESLOTEN het volgende protocol te sluiten : 
Artikel 1 
1. De EER-Overeenkomst, zoals bij dit Protocol gewijzigd, treedt in werking 
op de dag waarop dit Protocol tussen de Europese Economische Gemeenschap, de 
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, hun Lid-staten en de Republiek 
Finland, het Koninkrijk Noorwegen, de Republiek Oostenrijk, de Republiek 
IJsland en het Koninkrijk Zweden in werking treedt. 
2. Wat het Vorstendom Liechtenstein betreft, treedt de EER-Overeenkomst, 
zoals bij dit Protocol gewijzigd, in werking op de datum die door de EER-
Raad wordt vastgesteld, mits de EER-Raad: 
besloten heeft dat aan de voorwaarde van artikel 121, onder b), van de 
EER-Overeenkomst is voldaan, namelijk dat d»-> goede werking van de 
Overeenkomst niet wordt geschaad, en 
de nodige besluiten heeft genomen met name wat de toepassing op 
Liechtenstein betreft van de door de Raad en het Gemengde Comité van de 
EER reeds vastgestelde maatregelen. 
3. Liechtenstein mag aan de in lid 2 bedoelde besluiten van de EER-Raad 
deelnemen. 
Artikel 2 
1. Daar de Zwitserse Bondsstaat de EER-Overeenkomst niet heeft bekrachtigd, 
is deze geen partij meer bij de overeenkomst en wordt de vermelding van "DE 
ZWITSERSE BONDSSTAAT", als een van de overeenkomstsluitende partijen, in de 
preambule van de Overeenkomst geschrapt. 
1 
2. Artikel 2, onder b) van de EER-Overeenkomst wordt vervangen door: 
onder EVA-Staten worden de Republiek Finland, het. Koninkrijk 
Noorwegen, de Republiek Oostenrijk on het Koninklijk Zweden 
verstaan, en, op de voorwaarden vastgesteld bij artikel 1, lid 2, 
van het Protocol tot Aanpassing van de Overeenkomst betreffende de 
Europese Economische Ruimte, het Vorstendom Liechtenstein." 
3. De EER-Overeenkomst zal overeenkomstig de artikelen 3 tot. en met 20 van 
dit Protocol verder worden aangepast. 
Artikel 3 
In artikel 120 worden de woorden "Protocol 1 on 41, 43 en 44" vervangen 
door de woorden "Protocollen 41 en 43". 
Artikel 4 
In artikel 126, lid 1, worden de woorden "de Republiek Oostenrijk, het 
Koninkrijk Zweden en de Zwitserse Bondsstaat" vervangen door de woorden "de 
Republiek Oostenrijk en het Koninkrijk Zweden". 
Artikel 5 
Artikel 128, lid 1, wordt vervangen dooi- : 
Elke Europese Staat die tot do Gemeenschap toetreedt, moet, en de 
'Zwitserse Bondsstaat of elke Europese Staat die tot iio EVA 
toetreedt., kan, viagon partij te worden In j dozo Overeenkomst . Deze 
aanvragen wordt tot de EER-Raad gericht." 
Artikel 6 
Artikel 129, lid 3, wordt vervangen door : 
3. Deze overeenkomst treedt in werking op de datum en op de voorwaarden 
als bepaald in het Protocol tot Aanpassing van de overeenkomst 
bot.i el. tonde do Europese Economische Ruimt»-." 
Artikel 7 
In punt 11 van Protocol 1 betreffende horizontale aanpassingen worden de 
woorden "Artikel 129, lid 3" vervangen door de woorden "de datum van 
inwerkingtreding". 
Artikel B 
In Protocol 4 betref fende de regels van oorsprong worden de woorden 
"Zwitserland" en "Zwitserse" vervangen dooi de woorden "Zweden" 
respectievelijk "Zweedse" in Aanhangsel V, voetnoot 2 en in Aanhangsel VI, 
voetnoot 3. 
Artikel 9 
In Protocol 5 betreffende douanerechten van fiscale aard (Liechtenstein, 
Zwi tser 1 and) : 
wordt het woord "Zwitserland" in de titel geschrapt; 
wordt in lid 1 het woord "mogen" vervangen door het woord "mag", worden 
de woorden "en Zwitserland" geschrapt en worden in lid 2 de woorden "of 
Zwitserland" geschrapt. 
Art: ikel lü 
Protocol 6 betreffende het opbouwen van verplichte reserves door 
Zwitserland en Liechtenstein wordt vervangen door: 
"PROTOCOL 6 
BETREFFENDE HET OPBOUWEN VAN VERPLICHTE RESERVES DOOR LIECHTENSTEIN 
Liechtenstein mag een regeling inzake verplichte reserves toepassen voor 
produkten die in tijden van ernstige voorzieningstekorten noodzakelijk zijn 
voor het overleven van de bevolking en die in Liechtenstein niet of in 
onvoldoende mate worden geproduceerd en waarvan op grond van de kenmerken en 
de aard reserves kunnen worden opgebouwd. 
Liechtenstein zal deze regeling zo toepassen dat geen rechtstreeks of 
onrechtstreekse discriminatie plaatsvindt tussen uit de andere overeenkomst­
sluitende partijen ingevoerde produkten en soortgelijke of vervangende 
nationale produkten." 
Artikel 11 
In Protocol 8 betreffende staatsmonopolies worden de woorden "Zwitserse 
en" geschrapt. 
Artikel 12 
In Protocol 9 betreffende de handel in vis en andere produkten van de 
zee : 
worden dk.' woorden "on Zwitserland" geschrapt in Aanhangsel 1, artikel 2, 
leden 1 en 2; 
worden de woorden "- Overeenkomst tussen de Europese Economische 
Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat, ondertekend op 22 juli 1972, en 
een latere briefwisseling betreffende landbouw en visserij, ondertekend 
op 14 juli 1986" in Aanhangsel 3 geschrapt. 
A O 
Artikel 13 
In Protocol 15 betreffende overgangsperioden voor hot vrije vorkeer van 
personen (Zwitserland en Liechtenstein): 
worden de woorden "Zwitserland en" in de titel, in artikel 8, leden.1 en 
2, en in artikel 11 geschrapt; 
wordt het woord "respectievelijk" in artikel 8, lid 2, en in artikel 11 
geschrapt; 
worden de artikelen 2 tot en met 4 en artikel 9, lid 1, geschrapt. 
Artikel 14 
In Protocol 16 betreffende maatregelen op het gebied van de sociale 
zekerheid met betrekking tot de overgangsperioden voor het vrije verkeer van 
personen (Zwitserland en Liechtenstein) : 
worden de woorden "Zwitserland en" in de titel, de artikelen 1 en 2 en 
in artikel 3, eerste zin en lid a) geschrapt; 
worden de woorden "Zwitserse en" in artikel 2 en in artikel 3, lid a), 
geschrapt; 
wordt het woord "respectiavelijk" in de artikelen 1 en 2 en in artikel 
3, eerste zin en lid a) geschrapt; 
worden de woorden "voor Zwitserland meer dan vijfhonderd en" in artikel 
3, lid c), geschrapt; 
wordt artikel 4 geschrapt. 
A A 
Artikal 15 
De volgende bepalingen van de EER-Overeenkomst : 
artikel 81, onder a), b), e) en f); 
artikel 82, 
Protocol 30, lid 2, eerste en tweede alinea; 
Protocol 31, artikel 1, lid 1, onder a), b) en c), artikel 4, leden 
1, 3 en 4, Artikel. 5, lid 3, eerste en tweede alinea, en 
Protocol 32, 
treden op 1 januari 1994 in werking. 
Artikel 16 
In Protocol 38 betreffende het Financieel Mechanisme : 
wordt het woord "drie" in artikel 2, lid 2, vervangen door het woord 
"t Wee" ; 
wordt artikel 2, lid 5, vervangen door : 
"5. De som van de leningen die in aanmerking komen voor de in artikel 1 
bedoelde rentesubsidies bedraagt 1 500 miljoen ecu. Zij worden vanaf 
1 juli 1993 over een periode van vijf jaar in gelijke tranches 
toegekend. Indien de EER-Overeenkomst na 1 juli 1993 in werking 
treedt, bedraagt deze periode vijf jaar vanaf de datum van 
inwerkingtreding." 
artikel 3, lid 1, wordt, vervangen door : 
"1. De som van do in artikel 1 bedoelde gitten die over een periode van 
vijf jaar met. ingang van 1 juli 1993 in gelijke tranches worden 
toegekend, bedraagt. 500 miljoen ecu. Indien de EER-Overeenkomst na 
1 juli 1993 in werking treedt, bedraagt deze periode vijf jaar vanaf 
de datum van inwerkingtreding." 
A% 
Artikel 17 
In Protocol 41 betreffende bestaande overeenkomsten wordt het volgende 
geschrapt: 
"29.4.1963/ Internationale Commissie ter bescherming van de Rijn tegen 
3.12.1976 verontreiniging. Gemengde Overeenkomst tussen de Zwitserse 
Bondsstaat en de Europese Economische Gemeenschap, de 
Bondsrepubliek Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en Nederland. 
3.12.1976 Bescherming van de Rijn tegen chemische verontreiniging. 
Gemengde Overeenkomst tussen de Zwitserse Bondsstaat en de 
Europese Economische Gemeenschap, de Bondsrepubliek Duitsland, 
Frankrijk, Luxemburg en Nederland." 
Artikel 18 
Protocol 44 inzake de Overeenkomst tussen de EG en de Zwitserse 
Bondsstaat betreffende het goederenvervoer over de weg en per spoor wordt 
geschrapt. 
Artikel 19 
In het Aanhangsel bij Protocol 47 inzake de opheffing van de technische 
belemmeringen voor het handelsverkeer in wijn: 
15. 387 R 0822 : Verordening (EEG) nr. 822/87 van de Raad : 
hot bepaalde in aanpassing b) wordt geschrapt; 
in de aanpassingen d), f), m) en n) worden ", Zwitserland" en "en 
Zwitserland" geschrapt; 
in do aanpassing k), lid b) wordt "Zwitserland of" geschrapt; 
43 
22. 389 R 2392 : Verordening (EEG) nr. 2392/89 van de Raad : 
in aanpassing a) wordt "Zwitserland" geschrapt; 
in aanpassing c) worden "respectievelijk" en "Zwitserland en" 
geschrapt; 
26. 390 R 3201 : Verordening (EEG) nr. 3201/90 van de Commissie : 
het bepaalde in de aanpassingen c), d) en f) wordt geschrapt. 
Artikel 20 
De bijlagen I tot en met IX, XII, XIII, XVI en XVIII tot en met XXII bij 
de EER-Overeenkomst worden aangepast als in de bijlage bij dit Protocol 
aangegeven. 
Artikel 21 
De bepalingen, verwijzingen, bijzondere aanpassingen, perioden en data 
betreffende Liechtenstein in de EER-Overeenkomst, zoals bij dit Protocol 
gewijzigd, zijn slechts van toepassing wanneer de EER-Overeenkomst, zoals 
bij dit Protocol gewijzigd, overeenkomstig artikel 1, lid 2, van dit. 
Protocol ten aanzien van Liechtenstein in werking is getreden. 
>H 
ArtiKei 2 2 
1. Dit Protocol is opgesteld in één exemplaar, in de Deense, de Duitse, de 
Engelse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Italiaanse, de Nederlandse, de 
Noorse, de Portugese, de Spaanse, de IJslandse en de Zweedse taal, zijnde 
elk van deze teksten gelijkelijk authentiek. 
2. Dit Protocol wordt door de overeenkomstsluitende partijen bekrachtigd of 
goedgekeurd overeenkomstig hun onderscheidene grondwettelijke bepalingen. 
Het wordt neergelegd bij het Secretariaat-generaal van de Raad van de 
Europese Gemeenschappen dat voor eensluidend gewaarmerkte afschriften aan 
alle andere overeenkomstsluitende partijen zal toezenden. 
De akten van bekrachtiging of goedkeuring zullen worden nedergelegd bij 
het Secretariaat-generaal van de Raad van de Europese Gemeenschappen dat 
alle andere overeenkomstsluitende partijen hiervan in kennis stelt. 
3. Dit Protocol treedt op 1 juli 1993 in werking, mits alle in artikel 1, 
lid 1, genoemde overeenkomstsluitende partijen hun akten van bekrachtiging 
of goedkeuring van de EER-Overeenkomst en van dit Protocol voor die datum 
hebben neergelegd. Na die datum zal dit Protocol in werking treden op de 
eerste dag van de maand volgende op de laatste neerlegging. Indien dit 
echter minder dan vijftien dagen vóór het begin van de volgende maand 
geschiedt, treedt dit Protocol eerst in werking op de eerste dag van de 
tweede maand na deze neerlegging. 
4. Wat Liechtenstein betreft treedt dit Protocol in werking na neerlegging 
van de akte van bekrachtiging van de EER-Overeenkomst en dit Protocol, op de 
datum die door de EER-Raad overeenkomstig artikel 1, lid 2, is vastgesteld. 
TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekende gevolmachtigden, daartoe naar behoren 
gemachtigd, dit. Protocol hebben ondertekend. 
GEDAAN TE BRUSSEL, 1993 
AÇ 
BIJLAGE 
ALS BEDOELD IN ARTIKEL 20 VAN HET PROTOCOL TOT AANPASSING VAN DE 
OVEREENKOMST BETREFFENDE DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE 
De Bijlagen I tot en met IX, XII, XI11, XVI en XV11 I tot en met XXII bij 
de EER-Overeenkomst worden aangepast als hieronder aangegeven. 
I . BIJLAGE I, VETERINAIRE EN FYTOSANITAIRE AANGELEGENHEDEN 
A. Sectoriële aanpassingen 
Het bepaalde ten aanzien van Zwitserland en Liechtenstein onder de titel 
"SECTORIËLE AANPASSINGEN", alsmede de titel zelf, worden geschrapt. 
B. Hoofdstuk 1, Veterinaire aangelegenheden 
Inleiding tot het hoofdstuk. 
Punt 3 
de woorden "negen maanden na de inwerkingtreding van de Overeenkomst 
en uiterlijk met ingang van 1 januari 1994" worden vervangen door 
"met ingang van 1 januari 1994 of zes maanden na inwerkingtreding 
van de Overeenkomst indien dit later is". 
De data ten aanzien van de EVA-Staten waarnaar in bijzondere 
aanpassingen wordt verwezen met betrekking tot de besluiten waarnaar in 
dit Hoofdstuk wordt verwezen worden als volgt vervangen : 
de data "1 januari 1993" en "31 december 1992" worden vervangen door 
"de datum waarop de Overeenkomst in werking treedt" respectievelijk 
"de dag voorafgaande aan die waarop de overeenkomst in werking 
treedt"; 
de datum "1 april 1993" wordt vervangen door " de eerste dag van de 
tweede maand volgende op de inwerkingtreding van de overeenkomst"; 
Ab 
de datum "1 juli 1993" wordt vervangen dooi "de eerste dag van de 
vierde maand volgende op de inwerkingtreding van de overeenkomst"; 
de datum "1 september 1993" wordt vervangen door "de datum bedoeld 
in punt 3 van de inleiding van Hoofdstuk 1, Veterinaire 
aangelegenheden, van Bijlage I bij de overeenkomst". 
1. 364 L 0432: Richtlijn 64/432/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"Zwitserland/ Kanton/canton/cantone en" wordt geschrapt; 
aanpassingen d), e) en g) 
"Zwitserland/" wordt geschrapt; 
aanpassing f) 
"Zwitserland/" en "/Vétérinaire de controle/Veterinario di 
controllo" worden geschrapt. 
3. 390 L 0426: Richtlijn 90/426/EEG van de Raad: 
aanpassing b) 
"Zwitserland/" en "/Vétérinaire de contróle/veterinario di 
controllo" worden geschrapt. 
4. 390 L 0539: Richtlijn 90/539/EEG van de Raad: 
aanpassing b) 
"CH of" en "Zwitserland/" worden geschrapt; 
aanpassing g) 
"Zwitserland/" wordt geschrapt. 
12. 385 L 0511: Richtlijn 85/511/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"Zwitserland/" wordt geschrapt; en 
"Eidgenössisches Institut für Viruskrankheiten und 
Immunprophylaxe, Mittelhausern" wordt vervangen door ••-"; 
A} 
aanpassing b) 
"Zwitserland/" wordt geschrapt. 
14. 380 L 0217: Richtlijn 80/217/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"Zwitserland/" wordt geschrapt. 
18. 364 L 0433: Richtlijn 64/433/EEG van de Raad: 
aanpassing j) 
"CU-" wordt geschrapt. 
20. 371 L 0118: Richtlijn 71/118/EEG van de Raad en 
21. 377 L 0099: Richtlijn 77/99/EEG van de Raad: 
aanpassing c) 
"CH-" en "CH/" worden geschrapt. 
23. 389 L 0437: Richtlijn 89/437/EEG van de Raad: 
aanpassing f) 
"CH/" wordt geschrapt. 
34. 391 L 0495: RichtlijN 91/495/EEG van de Raad: 
aanpassing e) 
"CH," wordt geschrapt. 
66. 389 L 0610: Richtlijn 89/610/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"Zwitserland/" wordt geschrapt. 
Hoofdstuk II, Diervoeders 
Inleiding, punt 1 
"Zwitserland en" worden geschrapt. 
De datum "1 januari 1993" waarnaar in verband mot de EVA-Staten in 
de bijzondere aanpassingen wordt verwezen die zijn vastgesteld met 
betrekking tot de in dit Hoofdstuk vermelde besluiten, wordt 
vervangen door "de datum waarop de overeenkomst in werking treedt". 
Al 
3. 377 L 0101: Richtlijn 77/101/EEG van de Raad en 
4. 379 L 0373: Richtlijn 79/373/EEG van de Raad: 
afwijking, tweede streepje 
"Zwitserland en" wordt geschrapt, en 
"hun" wordt vervangen door "zijn". 
11 BIJLAGE II, TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN, NORMEN, KEURING EN CERTIFICATIE 
A. Hoofdstuk I, Motorvoertuigen 
1. 3/0 L 0J56: Richtlijn 7Q/156/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"- in de Zwitserse wetgeving, Typengenehmigung, approbation du 
type of approvazione del tipo" wordt geschrapt. 
2. 370 L 0157: Richtlijn 70/157/EEG van de Raad: 
aanpassingen a) en b) 
"('II Zwitserland," wordt geschrapt. 
8. 370 L 0388: Richtlijn 70/388/EEG van de Raad, 
9. 371 L 0127: Richtlijn 71/127/EEG van de Raad, 
17. 374 L 0483: Richtlijn 74/483/EEG van de Raad, 
19. 376 L 0114: Richtlijn 76/114/EEG van de Raad, 
22. 376 L 0757: Richtlijn 76/757/EEG van de Raad, 
23. 376 L 0758: Richtlijn 76/758/EEG van de Raad, 
24. 376 L 0759: Richtlijn 76/759/EEG van de Raad, 
25. 376 L 0760; Richtlijn 76/760/EEG van de Raad, 
26. 376 L 0761: Richtlijn 76/761/EEG van de Raad, 
27. 376 L 0762: Richtlijn 76/762/EEG van de Raad, 
29. 377 L 0538: Richtlijn 77/538/EEG van de Raad, 
30. 377 L 0539: Richtlijn 77/539/EEG van de Raad, 
31. 377 I. 0540: Richtlijn 77/540/EEG van de Raad, 
32. 377 f. 0541: Richtlijn 77/541/EEG van de Raad on 
39. 378 L 0932: Richtlijn 78/932/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"en 14 vooj Zwitserland" on "14 voor /wit seriand" worden 
geschrapt. 
/|*> 
40. i/U I. 1015: Richtlijn /M/1015/WKC van do Raad: 
aanpassing a) 
"- in de Zwitserse wetgeving, Typengenehmigung, "approbation du 
type, approvazione del tipoM wordt geschrapt; 
aanpassing b) 
"14 voor Zwitserland" wordt geschrapt. 
41. 380 l, 0780: Richtlijn 80/780/EEG van do Raad: 
aanpassing 
"- in de Zwitserse wetgeving, Typengenehmigung, approbation du 
type, approvazione del tipoM wordt geschrapt. 
44. 388 L 0077: Richtlijn 88/77/EEG van de Raad: 
aanpassing 
de woorden "14 voor Zwitserland" worden geschrapt. 
B. Hoofdstuk II, Landbouw- en bosbouwtrekkers 
I. 374 L 0150: Richtlijn 74/150/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"- in de Zwitserse wetgeving, Typengenehmigung, approbation du 
type, approvazione del tipo" wordt geschrapt. 
II. 377 i, 0536: Richtlijn 77/536/EEG van de Raad, 
13. 178 L 0764: Richtlijn 78/764/EEG van d<* Raad, 
17. 379 I. 0622: Richtlijn 79/622/EEG van dt? Raad, 
20. ;i86 L 0298: Richtlijn 86/298/EEG van de Raad, 
22. 387 i. 0402: Richtlijn 87/402/EEG van de Raad en 
23. 389 I. 0173: Richtlijn 89/173/EEG van d» Raad: 
aanpassing 
"14 voor Zwitserland" en ",14 voor Zwitserland" worden 
geschrapt. 
ic 
c. Hoofdstuk III, Hef- en verladingsapparatuur 
2. 384 L 0528: Richtlijn 84/528/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"CH voor Zwitserland," wordt geschrapt. 
D. Hoofdstuk VI, Bouwmachines en -materieel 
8. 386 L 0295: Richtlijn 86/295/EEG en 
9. 386 L 0296: Richtlijn 86/296/EEG van de Raad: 
aanpassing; 
"CH voor Zwitserland," wordt geschrapt. 
E. Hoofdstuk VIII, Drukvaten 
2. 376 L 0767: Richtlijn 76/767/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"CH voor Zwitserland," wordt geschrapt. 
F. Hoofdstuk IX, Meetinstrumenten 
1. 371 L 0316: Richtlijn 71/316/EEG van de Raad: 
aanpassing a.) 
"CH voor Zwitserland," wordt geschrapt; 
aanpassing b) 
"CH," wordt geschrapt, 
6. 37 1 L 0348: Richtlijn 71/14H/EKG van de Raad: 
aanpassing 
"1 Rappen/l centime/l centesimo" (Zwitserland)" wordt 
geschrapt. 
12. 375 I. 0106: Richtlijn 75/106/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"Zwitserland en" wordt geschrapt. 
!U 
G. Hoofdstuk XIV, Meststoffen 
1. 376 L 0116: Richtlijn 76/116/EEG van de Raad: 
aanpassingen a) en b) 
", Zwitserland" wordt geschrapt. 
H. Hoofdstuk XIX, Algemene bepalingen op het gebied van de technische 
handelsbelemmeringen 
1. 383 L 0189: Richtlijn 83/189/EEG van de Raad: 
aanpassing g) 
"SNV (Zwitserland)" en "CES (Zwitserland)", de adressen 
inbegrepen, worden geschrapt. 
1. Hoofdstuk XXVII, Gedistilleerde dranken 
1. 389 R 1576: Verordening (EEG) nr. 1576/89 van de Raad : 
aanpassing h) 
6. Druivendraf-eau de vie 
het volgende wordt geschrapt: 
Baselbieter Mare" 
Grappa del Ticino/Grappa Ticinese" 
Grappa della Val Calanca" 
Grappa della Val Bregaglia" 
Grappa della Val Mesolcina" 
Grappa della Valle di Poschiavo" 
Mare d"Auvernier" 
Marc de Dôle du Valais"; 
7. Vruchten-eau-de-vie 
het volgende wordt geschrapt: 
Aargauer Bure Kirsch" 
Abricotine du Valais/Walliser 
Aprikosenwasser" 
Baselbieterkirsch" 
Baselbieter Zwetschgenwassor" 
Bernbieter Birnenbrand" 
Bernbieter Kirsch" 
Bernbieter Mirabellen" 
Bernbieter Zwetschgenwasser" 
Bérudges de Cornaux" 
Emmental er Kirsch" 
3LSL 
Freiamter Thoil ei sbii nenbrannt we i n" 
"- Kroiamtor Zwot schgonwassei " 
Fricktaler Kizsch" 
Kirsch de la Béroche" 
Luzerner Birnentrasch" 
Luzerner Kirsch" 
Luzerner Theilersbirnenbranntwein" 
Luzerner Zwetschgenwasser" 
Mirabelle du Valais" 
"- Rigi Kirsch" 
Seelander Pflümliwasser" 
Urschwyzerkirsch" 
"- William du Valais/ Walliser William" 
Zuger Kirsch"; 
9. (Jent iaan-eau-de-vie : 
hot volgende wordt. gesc|uapt : 
"9. Gentiaan-eau-de-vie 
Gentiane du Jura"; 
11. Met jeneverbessen gearomatiseerde gedistilleerde dranken 
het volgende wordt geschrapt: 
"11. Met jeneverbessen gearomatiseerde gedistilleerde dranken 
Genièvre du Jura"; 
14. Likeur 
het volgende wordt geschrapt: 
Bernbieter Griottes Liqueur 
Bernbieter Kirschen Liqueur 
Génépi du Valais"; 
15. Gedistilleerde dranken 
|iot volgende wordt, geschrapt : 
Bernbieter Cherry Brandy Liqueur" 
Bernbieter Kràuterbitter" 
Eau-de-vie d'herbes du Jura" 
Gotthard Krauterbranntwein" 
Luzern Chrüter (Krauterbranntwein)" 
Vieille lie du Mandement" 
Walliser Chrüter (Krauterbranntwein)". 
Ü3. 
III BIJLAGE III, PRODUKTAANSPRAKELIJKHEID 
385 I. 0374: Richtlijn 85/374/EEG van de Raad: 
aanpassing a) iii) wordt geschrapt; 
aanpassing b) 
"Zwitserland en" wordt geschrapt. 
IV BIJLAGE IV, ENERGIE 
Bijlagen 1 en 2 
"Zwitserland", en de bijbehorende vermeldingen onder Lichaam en Net 
worden geschrapt. 
V BIJLAGE_V, VRIJ VERKEER VAN WERKNEMERS 
A. Sectoriële aanpassingen 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
B. 3. 368 L 0360: Richtlijn 68/360/EEG van de Raad: 
aanpassing e) ii) 
"Zwitserse," wordt geschrapt. 
VI BIJLAGE VI, SOCIALE ZEKERHEID 
A. sectoriële aanpassingen 
Punt I 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
B. 1. Verordening (EEG) nr.1408/7 1 van de Raad: 
aanpas:; i ng b) wot dl gesrhi apt ; 
aanpassingen g), h), i), j), m) en n) 
"S. ZWITSERLAND", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt; 
&N 
aanpassingen k) en 1) 
de titels en de tekst van de volgende punten worden geschrapt: 
84, 101, 117, 132, 146, 159, 160, 161, 162, 16*, 164, 165', 166, 
167, 168, 169, 170, 171; 
aanpassing o) 
punt 16 wordt geschrapt. 
2. Verordening (EEG) nr. 574/72 van de Raad: 
aanpassingen a), b), c), d), e), t), 
g), h) en k) 
"S. ZWITSERLAND", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
20, 383 Y 0017: Besluit nr. 117 en 
21. 383 Y 1112(02): Besluit nr. 118: 
aanpassing 
"Zwitserland", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt, 
34. c/281/88/p.7: Besluit nr. 135: 
aanpassing 
punt s) wordt geschrapt. 
35, C/64/88/p.7: Besluit nr. 136: 
aanpassing 
"S. Zwitserland", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
VOORWAARDEN VOOR DE DEELNAME VAN DE EVA-STATEN IN DE ADMINISTRATIEVE 
COMMISSIE VOOR DE SOCIALE ZEKERHEID VAN MIGRERENDE WERKNEMERS EN DE 
REKENCOMMISSIE BIJ DEZE COMMISSIE OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 10 1, LID 1, VAN 
DEZE OVEREENKOMST 
"en Zwitserland" wprdt geschrapt. 
!« 
VII BIJLAGE VII, ONDERLINGE ERKENNING VAN BEROEPSKWALIFICATIES 
A. sectoriële aanpassingen 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
B. Hoofdstuk A, Algemeen stelsel 
1. 389 L 0048: Richtlijn 89/48/EEG van de Raad: 
de afwijking voor Zwitserland wordt geschrapt. 
C. Hoofdstuk B, Juridische beroepen 
2. 377 L 0249: Richtlijn 77/249/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"in Zwitserland", en de vermeldingen daarnaast, worden 
geschrapt. 
D. Hoofdstuk C, Medische en para-medische beroepen 
4. 375 L 0362: Richtlijn 75/362/EEG van de Raad: 
de afwijking voor Zwitserland wordt geschrapt; 
aanpassing a) 
"s) in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden 
geschrapt; 
aanpassing b) 
"in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt; 
aanpassing c) 
"Zwitserland:", en de vermeldingen daarnaast., worden geschrapt. 
aanpassing d) 
do titel "- tropische ziekten:" en "Zwitserland:" en do 
vermeldingen daarnaast, worden geschrapt. 
J& 
17*i I. 0363: Richtlijn 75/363/hK<". van «le IMad: 
de afwijking voor Zwitserland wordt geschrapt. 
6. 386 L 0457: Richtlijn 86/457/EEG van de Raad: 
de afwijking voor Zwitserland wordt geschrapt. 
8. 377 L 0452: Richtlijn 77/452/EEG van de Raad: 
de afwijking voor Zwitserland wordt geschrapt. 
aanpassing a) 
"in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt; 
aanpassing b) 
•'s) in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden 
geschrapt. 
9. 377 L 0453: Richtlijn 77/453/EEG van de Raad: 
de afwijking voor Zwitserland wordt geschrapt. 
10. 378 L 0686: Richtlijn 78/686/EEG van de Raad: 
de afwijking voor Zwitserland wordt geschrapt; 
aanpassing a) 
"in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt; 
aanpassing b) 
•'s) in Zwitserland;", en de bijbehorende tekst, worden 
geschrapt; 
aanpassing c), punt 1 
"- in Zwitserland:" en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
11. 3/8 I. 0687: Richtlijn 78/687/EEG van do Raad: 
di^ afwijking voor Zwitserland wordt geschrapt 
B 
12. 378 L 1026: Richtlijn 78/1026/EEG van do Raad: 
aanpassing 
"s) in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden 
geschrapt. 
14. 380 L 0154: Richtlijn 80/154/EEG van de Raad: 
de afwijking voor Zwitserland wordt geschrapt; 
aanpassing a) 
"in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt; 
aanpassing b) 
"s) in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden 
geschrapt. 
15. 380 L 0155: Richtlijn 80/155/EEG van de Raad: 
de afwijking voor Zwitserland wordt geschrapt. 
17. 385 L 0433: Richtlijn 85/433/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"s) in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden 
geschrapt. 
E. Hoofdstuk D, Architectuur 
18. 385 L 0384: Richtlijn 85/384/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"r) in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden 
geschrapt. 
F. Hoofdstuk E, Handel en tussenpersonen 
22. 364 L 0224: Richtlijn 64/224/EEG van.de Raad: 
aanpassing 
"in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
%l 
28. 374 L 0557: Richtlijn 74/557/EEG van do Raad: 
aanpassing 
"in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
G. Hoofdstuk G, Tussenpersonen op het gebied van het vervoer 
38. 382 L 0470: Richtlijn 82/470/EEG van do Raad: 
aanpassing 
"Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
H. Hoofdstuk I, Andere sectoren 
43. 367 L 0043: Richtlijn 67/43/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
VIII BIJLAGE VIII, RECHT VAN VESTIGING 
sectoriële aanpassingen 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
IX BIJLAGE IX, FINANCIËLE DIENSTEN 
A. Hoofdstuk I, Verzekeringen 
2. 373 L 0239: Eerste Richtlijn 73/239/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"g) In Zwitserland", en do bijbehorende tekst, worden geschrapt; 
aanpassing b) 
"- ten aanzien van Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, 
worden geschrapt. 
11. 379 I, 0267: Eerste Richtlijn 79/267/EEG van de Raad: 
aanpassing b) 
"- ten aanzien van Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, 
worden geschrapt. 
to 
13. 377 L 0092: Richtlijn 77/92/EEG van de Raad: 
- aanpassingen a) en b) 
"In Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt 
B . Hoofdstuk II, Banken en andere krediet i n s t e 1 l_i n gen 
21. 386 L 0635: Richtlijn 86/635/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"en Zwitserland" worden geschrapt. 
C. Hoofdstuk III, Effectenbeurzen en effecten 
24. 379 L 0279: Richtlijn 79/279/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"en Zwitserland" wordt geschrapt, en 
"deze landen" wordt vervangen door "dit land". 
25. 380 L 0390: Richtlijn 80/390/EEG van de Raad: 
aanpassing b) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt; 
"deze landen" wordt vervangen door "dit land". 
26. 382 L 0121: Richtlijn 82/121/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"en Zwitserland" wordt geschrapt; 
"deze landen" wordt vervangen door "dit land" . 
27. 388 L 0627: Richtlijn 88/627/EEG van de Raad: 
aanpassing 
",Zwitserland" wordt geschrapt; 
3o 
AH. 389 I. 0298: Richtlijn Ü9/29C/EEG van do R,i<id: 
aanpassing b) 
"Zwitserland" wordt geschrapt; 
29. 389 L 0592: Richtlijn 89/592/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
", Zwitserland" wordt geschrapt. 
X BIJLAGE XII, VRIJ VERKEER VAN KAPITAAL 
1. 388 L 0361: Richtlijn 88/361/EEG van de Raad: 
aanpassing d) 
het vierde streepje er» do bijbehorende tekst worden geschrapt; 
in de tekst na het vijfde streepje wordt "en Zwitserland' 
geschrapt. 
XI BIJLAGE XIII, VERVOER 
A. Sectoriële aanpassingen 
Punt II 
het vijfde streepje en de bijbehorende tekst worden geschrapt. 
B. Hoofdstuk I, Inland transport 
1. 370 R 1108: Verordening (EEG) nr. 108/70 van de Raad: 
aanpassing 
A.2 SPOORWEGEN en B. LANDWEGEN 
"Zwitserland", en de daarbij behorende tekst, worden geschrapt. 
12. 389 R 4060: Verordening (EEG) nr. 4060/89 van de Raad: 
aanpassing b) wordt geschrapt. 
13. 375 L 0130: Richtlijn 75/130/EEG van de Raad: 
de laatste zin van de aanpassing wordt geschrapt. 
b\ 
Hoofdstuk II, Wegvervoer 
14. 385 L 0003: Richtlijn 85/3/EEG van de Raad: 
de tweede alinea van de aanpassing wordt geschrapt; 
aanpassing, derde alinea 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
16. 377 L 0143: Richtlijn 77/143/EEG van de Raad: 
de aanpassing wordt geschrapt. 
20. 385 R 3820: Verordening (EEG) nr.3820/85 van de Raad 
en 
21. 385 R 3821: Verordening (EEG) nr.3821/85 van de Raad: 
aanpassing b) wordt geschrapt. 
22. 376 L 0914: Richtlijn 76/914/EEG van de Raad: 
de aanpassing en de onmiddellijk daaraan voorafgaande zin worden 
geschrapt. 
23. 388 L 0599: Richtlijn 88/599/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"on Zwitserland" wordt; geschrapt. 
25. 362 I. 2005: Eerste Richtlijn van de Raad: 
aanpassing b) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
26. 376 R 3164: Verordening (EEG) nr. 3164/76 van de Raad: 
aanpassing b) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
28. 374 I. 056 1: Richtlijn 74/561/EEG van do Raad: 
de aanpassing on do onmiddel 1 i jk daaraan voorafga.jnde zin worden 
geschrapt. 
2. l 
34. 372 R 1172: Verordening (EEG) Nr.1172/72 van de Commissie: 
aanpassing 
"Zwitserland (CH)," wordt geschrapt. 
D. Hoofdstuk IV, Vervoer over de binnenwateren 
46. 387 L 0540: Richtlijn 87/540/EEG van de Raad: 
aanpassing 
het volgende wordt geschrapt : 
"Zwitserland legt de richtlijn uiterlijk op 1 januari 1995 ten 
uitvoer." 
47. 382 L 0714: Richtlijn 82/714/EEG van de Raad: 
aanpassing 
HOOFDSTUK II 
Zone 3 
"Zwitserland", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
E. Hoofdstuk VI, Burgerluchtvaart 
62. 390 R 2343: Verordening (EEG) nr. 2343/90: 
- aanpassing 
"ZWITSERLAND:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
XII BIJLAGE XVI, AANBESTEDINGEN 
1. 371 L 0304: Richtlijn 71/304/EEG van de Raad: 
aanpassing b) 
de tweede alinea wordt, geschrapt; 
derde alinea 
"overgangsperioden" wordt, vervangen door "overgangsperiode", en 
"deze Staten" wordt vervangen door "Liechtenstein". 
33 
37 1 I. 0305: Richtlijn 71/305/EEG van do Raad: 
aanpassing a) 
de tweede alinea wordt geschrapt; 
derde alinea 
"overgangsperioden" wordt vervangen door "overgangsperiode", en 
"deze Staten" wordt vervangen door "Liechtenstein"; 
aanpassing c) 
"en Zwitserland" worden geschrapt; 
het derde streepje en de tekst daarnaast worden geschrapt; 
aanpassing e) 
"voor Zwitserland,", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt 
377 L0062: Richtlijn 77/62/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
de tweede alinea wordt geschrapt; 
derde alinea 
"overgangsperioden" wordt vervangen door "overgangsperiode", en 
"deze Staten" wordt vervangen door "Liechtenstein"; 
aanpassing c) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt; 
het derde streepje en de bijbehorende tekst worden geschrapt: 
aanpassing h) 
"voor Zwitserland," en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
5H 
4. 390 L 0531: Richtlijn 90/531/EEG van de Raad: 
- aanpassing a) 
de tweede alinea wordt geschrapt; 
derde alinea 
"overgangsperioden" wordt vervangen door "overgangsperiode", en 
"deze Staten" wordt vervangen door "Liechtenstein"; 
aanpassing e) 
de woorden "en Zwitserland" worden geschrapt; 
het derde streepje en de tekst daarnaast, worden geschrapt. 
5. 389 L 0665: Richtlijn 89/665/EEG en 
6. 371 R 1182: Verordening (EEG/Euratom) nr.1182 van 3 juni 1971: 
- aanpassing a) 
de tweede alinea wordt geschrapt; 
derde alinea 
"overgangsperioden" wordt vervangen door "overgangsperiode", en 
"deze Staten" wordt vervangen door "Liechtenstein". 
Aanhangsels 1 en 3 : 
"VII. In ZWITSERLAND:", en de bijbehorende tekst, 
worden geschrapt. 
Aanhangsels 2 en 4 tot en met 13: 
"ZWITSERLAND", en de bijbehorende tekst, 
worden geschrapt. 
3S 
XIII BIJLAGE XVIII, GEZONDHEID EN VEILIGHEID OP HET WERK, ARBEIDSRECHT EN 
GELIJKE BEHANDELING VAN MANNEN EN VROUWEN 
18. 376 L 0207: Richtlijn 76/207 EEG van de Raad: 
aanpassing 
"Zwitserland en" wordt geschrapt . 
24. 380 I. 0987: Richtlijn 80/987 /EEG van de Raatl: 
aanpassing b) 
"F. ZWITSERLAND", en bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
XIV BIJLAGE XIX, CONSUMENTENBESCHERMING 
Sectoriële aanpassingen 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
XV BIJLAGE XX MILIEU 
A. Sectoriële aanpassing 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
B. Hoofdstuk III, Lucht 
19. 388 L 0609: Richtlijn 88/609/EEG van de Raad: 
aanpassingen b) en c) 
het woord "Zwitserland", en de cijfers daarnaast, worden 
geschrapt. 
C. Hoofdstuk V, Afvalstoffen 
31. 384 L 0631: Richtlijn 84/631/EEG van de Raad: 
aanpassing b) 
"en CH voor Zwitserland" wordt geschrapt. 
U 
XVI BIJLAGE XXI, STATISTIEK 
A. Sectoriële aanpassingen 
Punt 1 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
B. Industriële statistieken 
1. 364 L 0475: Richtlijn 64/475/EEG van de Raad 
aanpassing b) wordt geschrapt; 
aanpassingen d) en e) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
2. 372 L 0211: Richtlijn 72/211/EEG van de Raad: 
aanpassing c) wordt geschrapt. 
3. 372 L 0221: Richtlijn 72/221/EEG van de Raad: 
aanpassing b) wordt geschrapt. 
aanpassing d) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt; 
aanpassing e) 
"Zwitserland en" wordt geschrapt. 
4. 378 L 0166: Richtlijn 78/166/EEG van de Raad: 
aanpassing e) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
^ 
C. Vervoerstatistieken 
378 L 0546: Richtlijn 78/546/EEG van de Raad: 
aanpassing a) wordt geschrapt; 
aanpassing b) 
"Zwitserland en" en "Schweiz/Suisse/svizzera en" worden 
geschrapt; 
aanpassing c) 
"Zwitserland en" wordt geschrapt in de tweede groep landen; en 
"Zwitserland" wordt vóór "Bulgarije" ingevoegd in de derde groep 
landen; 
aanpassing g) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt; 
aanpassing h) wordt geschrapt. 
380 L 1119: Richtlijn 80/1119/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"Zwitserland en Liechtenstein" en "Schweiz/Suisse/Svizerra en 
Liechtenstein" worden geschrapt; 
aanpassing b) 
"II. EVA-Staten" wordt vervangen door "II. EVA-EER-Staten" ; 
"18. Zwitserland en Liechtenstein" wordt geschrapt; 
"18. Zwitserland" wordt onmiddellijk onder "III. Europese niet-
EER-landen" ingevoegd; 
aanpassing d) 
"EVA-Staten" wordt vervangen door "EVA-EER-r.taten" . 
^ 
7. 380 L 1177: Richtlijn 80/1177/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
de afkortingen "SBB/CFF/FFS" en "BLS", en de daarna vermelde 
volledige namen worden geschrapt; 
aanpassing b) 
"Zwitserland Schweiz/Suisse/Svizzera" wordt geschrapt; 
aanpassing c) 
"17. Zwitserland" wordt geschrapt onder "II. EVA- staten" en 
onmiddellijk na "B. Niet-EER-landen" ingevoegd; 
"II. EVA-Staten" wordt vervangen door "II. EVA-EER- Staten"; 
statistieken van de buitenlandse handel en van de handel tussen de Lid­
staten 
8. 375 R 1736: Verordening (EEG) nr. 1736/75: 
aanpassing b), lid 3 
het volgende wordt geschrapt 
"Zwitserland en Liechtenstein vormen samen één statistisch 
registratiegebied."; 
aanpassing h) wordt geschrapt.. 
9. 377 R 0546: Verordening (EEG) nr. 546/77 van de Commissie: 
aanpassingen a) en b) 
"Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
16. 388 R 0455: Verordening (EEG) nr.455/88 van de Commissie: 
aanpassing 
"Zwitserland: SFrs 1 000" wordt geschrapt. 
3,0» 
E. Bevolkings- en sociale statistieken 
18. 376 R 0311: Verordening (EEG) nr. 311/76 van de Raad: 
aanpassing a) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
F. Nationale rekeningen - BNP 
19. 389 L 0130: Richtlijn 89/130/EEG van de Raad: 
aanpassing b) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
G. Nomenclaturen 
20. 390 R 3037: Verordening (EEG) nr. 3037/90 van de Raad 
aanpassing 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
H. Landbouwstatistieken 
21. 372 L 0280: Richtlijn 72/280/EEG van de Raad: 
aanpassing b) 
"Zwitserland: -" wordt geschrapt; 
aanpassingen c), e) en f) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
22. 372 D 0356: Beschikking 72/356/EEG van de Commissie: 
aanpassing a) 
"Zwitserland: één gebied" wordt geschrapt; 
aanpassing b) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
40 
23. 388 R 0571: Verordening (EEG) nr. 571/88 van de Raad 
aanpassing e) 
in B.04, E, J.17 
wordt "en Zwitserland" geschrapt; 
aanpassing f) wordt geschrapt; 
aanpassingen g) en h) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
24. 390 R 0837: Verordening (EEG) nr. 837/90: 
- aanpassing b) 
"Zwitserland: -" wordt geschrapt; 
- aanpassing d) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
1. Visserijstatistieken 
25. 391 R 1382: Verordening (EEG) nr. 1382/91: 
aanpassing a) 
"EVA" wordt vervangen door "EVA-EER-Staten". 
J. Energiestatistieken 
26. 390 L 0377: Richtlijn 90/377/EEG van de Raad: 
aanpassingen a), b) en d) 
"en Zwitserland" wordt geschrapt. 
m 
XVII BIJLAGE XXII, VENNOOTSCHAPSRECHT 
A. overgangsperioden 
"Zwitserland en" wordt geschrapt. 
B. 1. 368 L 0151: Eerste Richtlijn 68/151/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"- in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
2. 377 L 0091: Tweede Richtlijn 77/91/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"- in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
3. 378 L 0855: Derde Richtlijn 78/855/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"- in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
4. 378 L 0660: Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad: 
aanpassing a) 
"- in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden geschrapt. 
6. 383 l. 0349: Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad: 
aanpassing 
"s) in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden 
geschrapt. 
9. 389 L 0667: Twaalfde Richtlijn 89/667/EEG van de Raad: 
aanpassing 
in Zwitserland:", en de bijbehorende tekst, worden 
geschrapt. 
HSL 
Gemeenschappelijke Verklaring 
1. Hoewel zij het resultaat van het Zwitserse referendum van 6 december 1992 volledig 
respecteren, betreuren de Partijen bij de EER-Overeenkomst het dat als gevolg van 
het ni et-deel nemen van Zwitserland de EER niet tussen de aanvankelijk voorziene 
Overeenkomstsluitende Partijen tot stand kon worden gebracht. 
2. De Partijen bij de EER-Overeenkomst hebben er nota van genomen dat de Zwitserse 
autoriteiten een eventuele toekomstige deelname aan de EER open hebben gelaten. Zij 
zullen een Zwitserse deelname aan de EER met instemming begroeten en zijn bereid 
onderhandelingen aan te vangen indien Zwitserland ingevolge artikel 128 van de EER-
Overeenkomst, gewijzigd bij het Protocol tot aanpassing van de EER-Overeenkomst, een 
aanvraag indient. 
3. Een toekomstige deelname van Zwitserland aan de EER zou moeten worden gebaseerd op 
de resultaten welke zijn neergelegd in de oorspronkelijke EER-Overeenkomst en de 
tegelijkertijd gesloten bilaterale overeenkomsten alsook eventueel later in deze 
overeenkomsten aangebrachte wijzigingen. 
^ 
Goedgekeurd nroces-verbaaJ 
De Overeenkomstsluitende Partijen kwamen het volgende overeen : 
ad Artikel 15 
De specifieke datum voor de inwerkingtreding van de in artikel 15 bedoelde bepalingen 
houden verband met moeilijkheden van begrotingstechnische aard en vormen geen beletsel 
voor bilaterale of multilaterale samenwerking op de desbetreffende gebieden; voorts zal 
deze datum niet van invloed zijn op de in artikel 85 van de EER-Overeenkomst bedoelde 
samenwerking. 
Ten einde de ordelijke inwerkingtreding van de in artikel 15 bedoelde bepalingen te 
waarborgen kunnen de deskundigen van de EVA-Staten tijdens de periode tot 
1 januari 1994 voorlopig zitting nemen in de comités die de EG-Commissie bijstaan bij 
het beheer of de ontwikkeling van de activiteiten van de Gemeenschap op de onder deze 
bepalingen vallen gebieden. 
Elke EVA-Staat draagt de kosten die deze deelname voor hem met zich brengt. 
MM-
GOEDGEKEURD PROCES-VERBAAL 
ad Artitel 20 
De Overeenkomstsluitende Partijen zijn het volgende overeengekomen : 
Bi i lage IV (Energie) 
8.390 L 0547 : Richtlijn van de Raad 90/547/EEG en 
9.391 L 0296 : Richtlijn van de Raad 91/296/EEG 
In de term "handel tussen de EVA-Staten", wordt onder "EVA" die EVA-Staten verstaan 
waarvoor de EER-Overeenkomst in werking is getreden; 
Bijlage XIV (Mededinging) 
1.389 R 4064 : Verordening van de Raad 89/4064/EEG 
In de termen "EVA-dimensie", aanpassingen a), b) en h), "omzet op het grondgebied van 
de EVA", aanpassingen b) en J), en "ingezetenen van een EVA-Staat", aanpassing j), 
wordt onder "EVA" die EVA-Staten verstaan waarvoor de EER-Overeenkomst in werking is 
getreden. 
HS 
SLOTAKTE 
De gevolmachtigden van : 
DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP 
DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR KOLEN EN STAAL, 
hierna "de Gemeenschap" te noemen, en van : 
HET KONINKRIJK BELG I E, 
HET KONINKRIJK DENEMARKEN, 
DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, 
DE FRANSE REPUBLIEK, 
DE HELLEENSE REPUBLIEK, 
IERLAND, 
DE ITALIAANSE REPUBLIEK, 
HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG, 
HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN, 
DE PORTUGESE REPUBLIEK, 
HET KONINKRIJK SPANJE, 
HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIE EN NOORD-IERLAND, 
Partijen bij het Verdrag tot oprichting van de EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP en het 
Verdrag tot oprichting van de EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR KOLEN EN STAAL, 
hierna "de Lid-Staten van de EG" te noemen, 
en 
de gevolmachtigden van : 
DE REPUBLIEK FINLAND, 
DE REPUBLIEK IJSLAND, 
HET VORSTENDOM LIECHTENSTEIN, 
HET KONINKRIJK NOORWEGEN, 
DE REPUBLIEK OOSTENRIJK, 
HET KONINKRIJK ZWEDEN, 
hierna "de EVA-Staten" te noemen, 
te Brussel bijeengekomen op de .... dag van .... in het jaar negentienhonderd 
drieënnegentig voor de ondertekening van het Protocol tot aanpassing van de 
Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, hebben de volgende teksten 
aangenomen : 
I. het Protocol tot aanpassing van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische 
Ruimte; 
II. de in artikel 20 van het Protocol tot aanpassing van de Overeenkomst betreffende de 
Europese Economische Ruimte bedoelde bijlage die aan dat Protocol is gehecht. 
Mfc 
De gevolmachtigden van de Gemeenschap en van de Lid-Staten van de EG en de 
gevolmachtigden van de EVA-Staten hebben de aan deze Slotakte gehechte 
gemeenschappelijke verklaring aangenomen. 
Bovendien hebben de gevolmachtigden van de Gemeenschap en van de Lid-Staten van de EG 
en de gevolmachtigden van de EVA-Staten het proces-verbaal van overeenkomst goedgekeurd 
dat aan deze Slotakte is gehecht en hetwelk van bindende aard is. 
De gevolmachtigden van de Gemeenschap en van de Lid-Staten van de EG en de 
gevolmachtigden van de EVA-Staten hebben nota genomen van de aan deze Slotakte gehechte 
verklaring van de regering van Frankrijk. 
De gevolmachtigden van de Gemeenschap en van de Lid-Staten van de EG en de 
gevolmachtigden van de EVA-Staten hebben er nota van genomen dat de verwijzingen naar 
Zwitserland welke zijn vervat in de volgende gemeenschappelijke verklaringen, opgenomen 
in en gehecht aan de in Oporto op 2 mei 1992 ondertekende Slotakte, zijn vervallen -. 
3. Gemeenschappelijke verklaring betreffende een overgangsperiode voor de afgifte of 
opstelling van documenten inzake het bewijs van oorsprong 
en 
8. Gemeenschappelijke verklaring inzake het vervoer van goederen over de weg. 
De gevolmachtigden van de Gemeenschap en van de Lid-Staten van de EG en de 
gevolmachtigden van de EVA-Staten hebben er eveneens nota van genomen dat de volgende 
overeenkomsten, neergelegd in het goedgekeurde proces-verbaal van overeenkomst dat aan 
de in Oporto op 2 mei 1992 ondertekende Slotakte is gehecht, zijn vervallen : 
- ad Protocol 16 en bijlage VI, 
- ad bijlage VII (betreffende ingenieurs, van de "Stiftung der Schweizerischen Register 
der Ingenieure"). 
Zij zijn overeengekomen dat onder "ad Protocol 47" van het goedgekeurde proces-verbaal 
de woorden "de Gemeenschap en Zwitserland, respectievelijk" zullen worden geschrapt. 
Tenslotte hebben de gevolmachtigden van de Gemeenschap en van de Lid-Staten van de EG 
en de gevolmachtigden van de EVA-Staten met betrekking tot de verklaringen, opgenomen 
in en gehecht aan de in Oporto op 2 mei 1992 ondertekende Slotakte, nota genomen van 
het volgende : 
I. De onderstaande verklaringen zijn vervallen : 
10. Verklaring van de regering van Zwitserland inzake vrijwaringsmaatregelen; 
H} 
11. Verklaring van de Europese Gemeenschap; 
12. Verklaring van de regering van Zwitserland betreffende de invoering van een 
aanvullende opleiding na het behalen van het diploma van architect in de 
instellingen voor hoger technisch onderwijs; 
16. Verklaring van de regering van Zwitserland betreffende het gebruik van de 
vrijwaringsclausule in verband met kapitaalverkeer; 
17. Verklaring van de Europese Gemeenschap; 
34. Verklaring van de regering van Zwitserland betreffende douanerechten van 
fiscale aard; 
36. Verklaring van de regering van Zwitserland betreffende de Overeenkomst tussen 
de EEG en de Zwitserse Bondsstaat inzake het goederenvervoer over de weg en per 
spoor. 
In de volgende verklaringen is de verklaring van de regering van Zwitserland of de 
verklaring van de Europese Gemeenschap met betrekking tot Zwitserland vervallen : 
2. Verklaring van de regeringen van Liechtenstein en Zwitserland betreffende 
a IcohoImonopolies; 
13. Verklaring van de regeringen van Oostenrijk en Zwitserland betreffende 
audiovisuele diensten; 
14. Verklaring van de regeringen van Liechtenstein en Zwitserland betreffende 
administratieve bijstand; 
15. Verklaring van de Europese Gemeenschap; 
33. Verklaring van de Europese Gemeenschap en de regeringen van Oostenrijk, 
Finland, Liechtenstein, Zweden en Zwitserland betreffende produkten van de 
wa Iv isvangst; 
35. Verklaring van de Europese Gemeenschap betreffende bilaterale overeenkomsten. 
M^ 

ISSN 0254-1513 
COM(93) 98 def. 
DOCUMENTEN 
NL 10 01 
Catalogusnummer : CB-CO-93-118-NL-C 
ISBN 92-77-53713-2 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
M*>