Initiatief van het Koninkrijk der Nederlanden met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad tot instelling van een Europees netwerk van aanspreekpunten inzake personen die verantwoordelijk zijn voor genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven

(2001/C 295/05)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name op artikel 31 en artikel 34, lid 2, onder c),

Gezien het initiatief van het Koninkrijk der Nederlanden,

Gezien het advies van het Europees Parlement(1),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De internationale strafrechtelijke tribunalen voor het voormalig Joegoslavië en voor Rwanda onderzoeken, vervolgen en berechten sinds 1995 schendingen van de wetten en gebruiken van de oorlog, genocide en misdrijven tegen de menselijkheid.

(2) Het statuut van Rome van het Internationaal strafhof van 17 juli 1998 bevestigt dat de ernstigste misdrijven die de gehele internationale gemeenschap met zorg vervullen, in het bijzonder genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven, niet onbestraft dienen te blijven en dat een doeltreffende vervolging daarvan verzekerd dient te worden door het treffen van maatregelen op nationaal niveau en door het versterken van internationale samenwerking.

(3) Het statuut van Rome brengt in herinnering dat het de plicht is van elke staat om zijn rechtsmacht in strafzaken uit te oefenen over degenen die verantwoordelijk zijn voor dergelijke internationale misdrijven.

(4) Het statuut van Rome benadrukt dat het krachtens dit statuut opgerichte Internationaal strafhof complementair zal zijn aan de nationale jurisdicties in strafzaken.

(5) Alle lidstaten van de Europese Unie hebben het statuut van Rome getekend of geratificeerd.

(6) De lidstaten worden geconfronteerd met personen die betrokken zijn geweest bij deze misdrijven en binnen de grenzen van de Europese Unie een heenkomen zoeken.

(7) Het succes van een effectieve opsporing en vervolging van deze misdrijven op nationaal niveau is in hoge mate afhankelijk van een nauwe samenwerking tussen de verschillende autoriteiten die betrokken zijn bij de bestrijding ervan.

(8) Het is noodzakelijk dat de betrokken autoriteiten van de staten die partij zijn bij het statuut van Rome, met inbegrip van de lidstaten van de Europese Unie, daarbij nauw samenwerken.

(9) Nauwe samenwerking zal worden bevorderd wanneer de lidstaten rechtstreekse communicatie tussen gecentraliseerde, gespecialiseerde aanspreekpunten mogelijk maken.

(10) Door nauwe samenwerking tussen deze aanspreekpunten kan een vollediger overzicht ontstaan van bij deze misdrijven betrokken personen met inbegrip van de vraag in welke lidstaten zij voorwerp van onderzoek zijn.

(11) Dit besluit laat de verdragen, overeenkomsten en regelingen aangaande wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen gerechtelijke autoriteiten onverlet,

BESLUIT:

Artikel 1

Aanwijzing en mededeling van aanspreekpunten

1. Elke lidstaat wijst een aanspreekpunt aan voor de opsporing van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven.

2. Elke lidstaat deelt schriftelijk mede aan het secretariaat-generaal van de Raad wat zijn aanspreekpunt in de zin van dit besluit is. Het secretariaat-generaal draagt zorg voor de verspreiding van deze mededeling onder de lidstaten.

Artikel 2

Verzameling en uitwisseling van informatie

1. Elk aanspreekpunt heeft als primaire taak, informatie met betrekking tot deze misdrijven te bundelen en te beheren in het kader van de opsporing ervan.

2. De lidstaten zorgen ervoor dat de aanspreekpunten, in overeenstemming met hun nationale bevoegdheden, uit eigen beweging of op verzoek overgaan tot de uitwisseling van alle beschikbare gegevens die van belang kunnen zijn voor de opsporing van dergelijke misdrijven.

Artikel 3

Toelichting op verzoeken

1. Elk verzoek uit hoofde van dit besluit gaat vergezeld van een beknopte samenvatting van de relevante feiten die aan het verzoekende aanspreekpunt bekend zijn. Daarbij zal worden aangegeven hoe de verlangde informatie zal worden gebruikt.

2. Wanneer overeenkomstig dit besluit een verzoek wordt gedaan, verstrekt het aangezochte aanspreekpunt alle relevante informatie, zonder dat hiervoor een formeel schriftelijk verzoek uit hoofde van toepasselijke verdragen of overeenkomsten tussen lidstaten nodig is.

3. Een aanspreekpunt is niet verplicht informatie te verspreiden die een in de aangezochte lidstaat of bij het Internationaal strafhof in uitvoering zijnd strafrechtelijk onderzoek kan schaden, of die in relatie tot het Strafhof een beroep op artikel 72 van het Statuut van het Strafhof zou rechtvaardigen. Elke weigering wordt op passende wijze toegelicht.

Artikel 4

Gebruik van informatie

1. Gegevens of documenten die uit hoofde van dit besluit verkregen zijn, zijn bestemd om te worden gebruikt voor de doeleinden vermeld in artikel 2, lid 2.

2. Bij het verstrekken van gegevens of documenten uit hoofde van dit besluit mag het verstrekkende aanspreekpunt beperkingen en voorwaarden opleggen aan het gebruik van informatie voor andere dan de in lid 1 bedoelde doeleinden. Het ontvangende aanspreekpunt houdt zich aan die beperkingen en voorwaarden.

3. Wanneer een lidstaat de gegevens of documenten die ten behoeve van opsporing zijn verstrekt, wenst te gebruiken voor de in artikel 2, lid 2, genoemde doeleinden, kan de verstrekkende lidstaat niet weigeren zijn toestemming daarvoor te geven, tenzij hij zulks mag op grond van de eigen wettelijke beperkingen of onder de voorwaarden bedoeld in artikel 3, lid 3. Elke weigering tot toestemming wordt op passende wijze toegelicht.

4. Op de bescherming van de verstrekte gegevens zijn ten minste dezelfde regels inzake vertrouwelijkheid en bescherming van persoonsgegevens van toepassing als die van de nationale wetgeving van toepassing op het verzoekende aanspreekpunt overeenkomstig het Verdrag van de Raad van Europa van 28 januari 1981 tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens en met inachtneming van Aanbeveling R(87) 15 van het Comité van ministers van de Raad van Europa van 17 september 1987 tot regeling van het gebruik van persoonsgegevens op politieel gebied.

Artikel 5

Gegevensverstrekking zonder verzoek

1. Binnen de grenzen van de toepasselijke nationale wetgeving mogen aanspreekpunten ter zake doende informatie uitwisselen zonder daartoe strekkend verzoek.

2. Artikel 4 is van toepassing op krachtens dit artikel toegezonden informatie.

Artikel 6

Implementatie

De lidstaten zorgen ervoor dat zij uiterlijk een jaar na de inwerkingtreding van dit besluit volledig kunnen samenwerken overeenkomstig de bepalingen van dit besluit.

Artikel 7

Nationale verantwoordelijkheid voor opsporing en vervolging

De opsporing en vervolging van en de uitwisseling van informatie met betrekking tot genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven blijft een verantwoordelijkheid van de nationale autoriteiten.

Artikel 8

Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking op de dag waarop dit besluit wordt aangenomen.

Gedaan te, ...

Voor de Raad

De voorzitter

...

(1) PB C ...