COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 08.07.1999 
COM(l999)350 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
OVER HET AFSLUITEN VAN HET OVERLEG MET NIGER 
OVEREENKOMSTIG 
ARTIKEL 366bis VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME 
EN HET NEMEN VAN PASSENDE MAATREGELEN 
Mededeling van de Commissie aan de Raad 
over het afsluiten van het overleg met Niger overeenkomstig 
artikel 366bis van de Overeenkomst van Lomé en het nemen 
van passende maatregelen. 
1. TOELICHTING 
De president van Niger, de heer Ibrahim Bare Mainassara, werd op vrijdag 9 april, door 
zijn presidentiële lijfwacht op de luchthaven van Niamey om het leven gebracht. 
Op 11 april keurden de nationale strijdkrachten de volgende maatregelen goed: 
• Opschorting van de Grondwet; 
• Ontbinding van het Parlement, de regering en het hooggerechtshof; 
• Oprichting van een Raad voor Nationale Verzoening met volledige bevoegdheid voor 
de overgangsperiode van 9 maanden. 
De internationale gemeenschap reageerde onmiddellijk met afkeuring op de staatsgreep. 
De Europese Unie veroordeelde de staatsgreep, eiste een snelle terugkeer naar de 
democratie en startte overleg met AC S/Niger, waarbij de overlegprocedure van artikel 
366bis van de Overeenkomst van Lomé IV werd gevolgd om de situatie nader te bezien. 
De Europese Unie wilde hierbij onderstrepen welk belang zij hecht aan de inachtneming 
van de in artikel 5 van de Overeenkomst bedoelde essentiële onderdelen en nagaan in 
hoeverre Niger zich hieraan zal houden. 
Het overleg vond in een open en constructieve sfeer op 18 mei in Brussel (Doe. nr. 
7729/99 van de Raad) plaats. De voorzitter van het COREPER legde namens de 
Europese Unie een verklaring af waarin een oproep werd gedaan om: 
• de mensenrechten en democratische beginselen volledig in acht te nemen. 
• een geloofwaardig en verifieerbaar tijdschema op te stellen voor de terugkeer naar een 
democratie. 
transparante, vrije en eerlijke verkiezingen te houden 
2 
• pluralisme en transparantie in te voeren met inbegrip van persvrijheid 
• de burgerregering volledige bevoegdheid te verschaffen 
• de leden van de Nationale Raad voor Verzoening niet verkiesbaar te stellen voor de 
komende verkiezingen. 
• een onderzoek in te stellen naar de moordaanslag op president Bare 
• tijdens de overgangsperiode geregeld verslag uit te brengen over de geboekte 
vorderingen 
De delegatie van Niger, onder leiding van de minister van Buitenlandse Zaken verstrekte 
algemene informatie over de politieke, economische en sociologische situatie van het 
land m.b.t. de staatsgreep. De delegatie, die bevestigde dat de democratie in ere zal 
worden hersteld en dat de macht eind 1999 zal worden overgedragen aan een 
democratisch verkozen president legde de autoriteiten een plan voor de overgangsperiode 
voor met inbegrip van een tijdschema voor vrije verkiezingen. 
Voorts presenteerde de delegatie van Niger een aantal politieke toezeggingen die in meer 
of mindere mate rekening hielden met de door de Europese Unie naar voren gebrachte 
vraagstukken en bezorgdheid. 
Na afloop van het overleg verklaarde het voorzitterschap van de EU dat de Europese 
Unie tevreden was met het voornemen van Niger om de democratie in ere te herstellen 
maar er werd nogmaals op gewezen dat ten aanzien van twee punten meer duidelijkheid 
nodig was: een onderzoek met betrekking tot de omstandigheden van de moord op 
president Bare en de aanvullende bevoegdheden voor de burgerregering tijdens de 
overgangsperiode. 
In antwoord hierop dienden de autoriteiten van Niger op 3 juni een document in bij de 
Europese Unie, waarin verdere toezeggingen werden gedaan ten aanzien van de twee 
resterende punten, alsmede een verslag over de maatregelen die reeds waren genomen om 
de overgang naar een democratie in Niger voor te bereiden. 
Om de situatie in het land verder te kunnen beoordelen en de voorgestelde strategie van 
de Commissie voor de overgangsperiode voor te bereiden, zond de Commissie een team 
naar Niger dat van 6 tot en met 11 juni de situatie aldaar moest evalueren. Tijdens dit 
bezoek werden niet alleen bijeenkomsten gehouden met de relevante (militaire en civiele) 
autoriteiten maar ook met vertegenwoordigers van de burgermaatschappij (verenigingen, 
Ngo's, politieke partijen, intellectuelen, enz). Het team stelde vast dat de elementaire 
mensenrechten nu geëerbiedigd worden en dat reeds een aantal maatregelen zijn 
genomen om de overgang naar een democratie voor te bereiden volgens een realistisch 
plan voor de overige periode. 
Het team identificeerde tevens een aantal potentiële risico's voor het overgangsproces die 
niet over het hoofd mogen worden gezien. 
De autoriteiten van Niger hebben een aantal toezeggingen gedaan in verband met het 
herstel van de democratie en de politieke rechten maar zijn nu pas gestart met de 
overgangsperiode die dit streven hopelijk zal kunnen verwezenlijken. De Commissie 
merkt op dat democratische beginselen en politieke rechten nog niet volledig in acht 
worden genomen hetgeen inhoudt dat de inachtneming van de in artikel 5 vermelde 
essentiële onderdelen nog steeds geen feit is. Hoewel de autoriteiten van Niger hebben 
toegezegd de democratie eind 1999 in ere te herstellen stelt de Commissie voor dat de EU 
in het kader van de passende maatregelen overeenkomstig artikel 366 bis, lid 3, van de 
Overeenkomst van Lomé de samenwerking met Niger geleidelijk en voorwaardelijk 
hervat, zoals uiteengezet in bijgaand ontwerp-schrijven. Wanneer aan het eind van de 
overgangsperiode blijkt dat niet is voldaan aan de voorwaarden voor hervatting van 
volledige samenwerking in het kader van de Overeenkomst van Lomé, zal de Commissie 
een nieuw voorstel indienen bij de Raad over eventuele aanvullende maatregelen. 
2. VOORSTEL 
In het licht van het bovenstaande en overeenkomstig de artikelen 5 en 366bis van de 
Overeenkomst van Lomé en artikel 2 van Besluit nr. 1999/214/EG van de Raad , stelt de 
Commissie de Raad voor: 
het overleg met Niger af te sluiten en voor een periode die afloopt op 31 december 1999, 
de in bijgaand ontwerp-schrijven bij het ontwerp-besluit van de Raad uiteengezette 
maatregelen te nemen 
VOORSTEL VOOR EEN 
BESLUIT VAN DE RAAD 
inzake het afsluiten van het overleg met 
ACS/Niger overeenkomstig artikel 366bis van de Overeenkomst van Lomé 
en de vaststelling van passende maatregelen. 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op artikel 5 en artikel 366bis van de Overeenkomst van Lomé IV , 
Gelet op Besluit nr. 1999/214/EG van de Raad betreffende de procedure voor de 
tenuitvoerlegging van artikel 366bis van de vierde ACS-EG-Overeenkomst , 
inzonderheid op artikel 2, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Overwegende dat de essentiële onderdelen van de Overeenkomst van Lomé IV , zoals 
bedoeld in artikel 5, zijn geschonden, 
Overwegende dat op 18 mei open en constructief overleg plaatsvond met ACS/Niger 
waar bleek dat een aantal specifieke toezeggingen zijn gedaan door de autoriteiten van 
Niger die erop gericht zijn de democratie voor eind 1999 te herstellen, 
Overwegende dat de democratische beginselen en politieke rechten in Niger nog niet in 
acht worden genomen, 
Overwegende dat het derhalve noodzakelijk is bijzondere maatregelen te nemen om het 
herstel van de democratie en de politieke rechten tijdens de overgangsperiode te 
ondersteunen, 
BESLUIT 
Artikel 1 
Het uit hoofde van artikel 366bis, lid 2, van de Overeenkomst van Lomé gevoerde 
overleg wordt hierbij afgesloten. 
Artikel 2 
De in bijgaand ontwerp-schrijven uiteengezette maatregelen worden hierbij vastgesteld 
als passende maatregelen overeenkomstig artikel 366bis, lid 3 van de Overeenkomst van 
Lomé IV . 
Artikel 3 
Dit besluit loopt ten einde op 31 december 1999. 
ONTWERP 
Geachte mevrouw, 
In haar verklaring van 14 april 1999, veroordeelde de EU onomwonden de staatsgreep in 
Niger waarbij President Bare om het leven werd gebracht. Voorts betreurde de EU de 
opschorting van de Grondwet en de ontbinding van parlement en regering. 
De EU hecht groot belang aan de bepalingen van artikel 5 van de Overeenkomst van 
Lomé. Eerbiediging van de mensenrechten, democratische instellingen en de rechtsstaat 
vormen de essentiële onderdelen van deze Overeenkomst en derhalve de essentiële basis 
voor onze betrekkingen. 
De EU is van oordeel dat de moord op President Bare en de staatsgreep met inbegrip van 
de ontbinding van de democratische instellingen ernstige schendingen vormen van 
bovengenoemde beginselen en daden van onaanvaardbaar geweld inhielden. 
In het licht hiervan besloot de EU op 29 april 1999 de regering van Niger en de ACS-
staten uit te nodigen voor overleg om de situatie nader te bezien en naar oplossingen te 
zoeken. 
Op 18 mei vond dit overleg in een open en constructieve sfeer plaats in Brussel; een 
aantal fundamentele punten werd aan de orde gesteld en het plan van de regering voor het 
herstel van de democratie werd uiteengezet. Tijdens dit overleg en later bevestigd in haar 
brief aan de EU van 3 juni 1999 - deed de regering van Niger de volgende politieke 
toezeggingen voor de overgangperiode: 
• Er zal een officieel onderzoek worden ingesteld naar de moord op President Bare 
• De burgerregering zal uitgebreide bevoegdheden krijgen. 
• Er zullen vrije en eerlijke verkiezingen worden gehouden volgens het volgende 
tijdschema : 
juli 1999 : referendum 
oktober 1999 : lste ronde van de presidentsverkiezingen 
november 1999: 2de ronde, presidents- en parlementsverkiezingen 
december 1999 : inhuldiging van een democratisch verkozen president 
• Scheiding der machten met inbegrip van een onafhankelijke rechterlijke macht 
• Pluralisme en transparantie moeten tijdens de overgangsperiode in acht worden 
genomen met inbegrip van persvrijheid en vrije toegang tot de media. 
• Eerbiediging van het besluit van de Nationale Raad voor Verzoening op grond 
waarvan zijn leden niet verkiesbaar kunnen zijn voor de komende verkiezingen 
• Behoorlijk bestuur 
• Voorbereiding van maandelijkse voortgangsverslagen tijdens de overgangsperiode 
Gezien deze toezeggingen zijn de Europese Unie en haar lidstaten bereid het 
overeenkomstig artikel 366bis van de overeenkomst van Lomé gehouden overleg af te 
sluiten. Omdat de eerbiediging van de democratische beginselen en de politieke rechten 
nog niet volledig is hersteld heeft de EU als passende maatregelen overeenkomstig artikel 
366bis, lid 3, besloten de volgende maatregelen te nemen ter begeleiding van de 
overgang van Niger naar een democratie: 
• Voor de reeds goedgekeurde programma's: de tenuitvoerlegging zal worden 
voortgezet zoals gepland 
• Voor toekomstige programma's : een geleidelijke, voorwaardelijke aanpak zal worden 
gevolgd aan de hand van voortgangsverslagen in de overgangsperiode. In het 
aanvangsstadium van de overgang zal de EU-steun geconcentreerd worden op steun 
voor de verkiezingen en geleidelijk worden uitgebreid tot gebieden waarbij de 
bevolking rechtstreeks begunstigd wordt zoals acties van humanitaire aard alsmede 
acties in verband met voedselveiligheid, gezondheidszorg en onderwijs die tot slot 
zullen uitmonden in genormaliseerde samenwerking aan het eind van de 
overgangsperiode. Aan het eind van de overgangsperiode is begrotingssteun voor 
deze sectoren voorzien op voorwaarde dat een kaderovereenkomst met het IMF is 
vastgesteld. 
De EU zal de overgangsperiode nauwlettend volgen en behoudt zich het recht voor haar 
positie te herzien mocht de noodzaak hiertoe zich voordoen en wijst nogmaals op het 
belang van een permanente, politieke dialoog met de autoriteiten van Niger om 
democratie en politieke rechten te herstellen en de betrekkingen tussen en de EU te 
normaliseren. 
Voor de Commissie Voor de Raad 
Cc. : Ambassadeur van Zimbabwe 
Mevrouw Aichatou Mindaoudou 
Minister van Buitenlandse Zaken en Samenwerking 
ISSN 0254-1513 
COM(1999) 350 def. 
DOCUMENTEN 
NL 06 11 16 01 
Catalogusnummer: CB-CO-99-350-NL-C 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
9