A4-0160/97

Resolutie over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad: Impact en doeltreffendheid van de interne markt (COM(96)0520 - C4-0655/96) en het intern werkdocument van de Commissie: Terugblik op de interne markt in 1996 (SEC(96)2378 - C4-0007/97)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(96)0520 - C4-0655/96),

- gezien het intern werkdocument van de Commissie (SEC(96)2378 - C4-0007/97),

- onder verwijzing naar zijn resoluties van 15 november 1995 over het verslag van de Commissie over de interne markt van de Gemeenschap in 1994 ((PB C 323 van 4.12.1995, blz. 51.)) en van 13 november 1996 over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake de interne markt in 1995 ((PB C 362 van 2.12.1996, blz. 140.)),

- gezien zijn resoluties van 10 april 1997 over eenvoudiger wetgeving voor de interne markt (SLIM) ((Deel II, punt 3 van de notulen van die datum.)) en van 24 april 1997 over de versterking van het systeem van de effectrapportage ((Deel II, punt 17 van de notulen van die datum.)),

- onder verwijzing naar zijn resoluties van 12 juli 1995 ((PB C 249 van 25.09.1995, blz. 71.)) over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften in het parlementaire jaar 1994-1995 en van 19 juli 1996 ((PB C 261 van 9.9.1996, blz. 195.)) over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften in het parlementaire jaar 1995-1996,

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, en de adviezen van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A4-0160/97),

A. overwegende dat het project van 1985 voor de interne markt het enig algemeen programma voor de aanbodzijde is sinds de oprichting van de Europese Unie, met als streefdoel:

a) volledige toepassing van de vier fundamentele vrijheden in alle onderdelen van het economisch leven van de Europese Unie,

b) ruime totstandbrenging van werkgelegenheid en duurzame economische groei, en verbetering van de concurrentiekracht van de Europese Unie,

c) oprichting van de grootste geïntegreerde economische zone ter wereld,

B. overwegende dat de Commissie stelt dat ze voldoende bewijs voor de positieve effecten van de interne markt bijeengebracht heeft, dat te vinden is in het samenspel van vijf economische factoren:

a) toenemende concurrentie tussen de bedrijven in de productie en dienstverlening,

b) industriële herstructurering tegen versneld tempo,

c) een ruimer aanbod van goederen en diensten,

d) een efficiënt internationaal afzetsysteem,

e) grotere mobiliteit van personen,

C. overwegende dat de Commissie een evaluatie van het samenspel van die vijf genoemde economische factoren gemaakt heeft en tot de bevinding komt dat het programma voor de interne markt als voordeel opgeleverd heeft:

a) dat er tussen de 300.000 en 900.000 arbeidsplaatsen meer tot stand gebracht zijn,

b) dat de inkomens in de EU in de periode 1987-1993 met 1,1% tot 1,5% extra toegenomen zijn,

c) dat het inflatiepercentage met 1% tot 1,5% verlaagd is,

d) en economische convergentie en cohesie tussen de regio's van de Europese Unie,

D. overwegende dat de Commissie de mening toegedaan is dat vertragingen bij de toepassing en uitvoering van de voorschriften voor de interne markt in de lidstaten verhinderd hebben dat de eenheidsmarkt zijn volledige bijdrage tot economische groei, competiviteit en uitbreiding van de werkgelegenheid levert,

E. overwegende dat volgens de documenten van de Commissie het wettelijk raamwerk van de interne markt voor het vrij verkeer van goederen in essentie volledig af is, maar dat verhuizing van personen binnen de Gemeenschap bescheiden in omvang gebleven is en beperkt tot zeer specifieke beroepsgroepen, zoals bedrijfsleiders, artsen of gespecialiseerde technici,

F. overwegende dat het ontbreken van arbeidsmobiliteit op nationaal niveau voortvarend moet worden aangepakt door innovatieve en vindingrijke programma's om de mobiliteit te helpen bevorderen, zoals verbeterd en daarop toegesneden onderwijs en opleiding met het oog op de interne markt,

G. overwegende dat het ontbreken van uniforme klachtenprocedures een voor de gehele EU geldende juridische zekerheid ondergraaft; overwegende dat het feitelijke bestaan van zeventien verschillende juridische stelsels (waarbij in het VK drie verschillende binnenlandse rechtsgebieden bestaan) aanzienlijke extra kosten, zowel direct als indirect, met zich meebrengt en een belemmering vormt voor gelijke en doeltreffende toegang tot rechtspraak voor personen en ondernemingen; overwegende dat dit ertoe leidt dat zakentransacties op sommige EU-markten riskanter en kostbaarder zijn dan op andere markten, waarvan de problemen rond het innen van schulden/achterstallige betalingen die in de handel binnen de EU optreden een voorbeeld zijn,

H. overwegende dat EU-regels voor de eigendom van de media van wezenlijk belang zijn voor een goed functioneren van de interne markt in deze sector,

I. overwegende dat men zich kan afvragen of er vorderingen van betekenis bij het opheffen van grenscontroles op het reisverkeer van personen te maken zijn als de wetgeving berust op de bestaande intergouvernementele overeenkomsten,

J. overwegende dat verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 2 van het EG-Verdrag, dat "een duurzame en niet-inflatoire groei met inachtneming van het milieu" nastreeft, betekent dat het milieubeleid en de interne markt elkaar moeten aanvullen,

K. overwegende dat verschillende belemmeringen voor handel en investeringen, vertragingen aan de grenzen, voorkeursbehandelingen, juridische en fiscale verwikkelingen, hinderlijk zijn voor de verbruiker, die hoge prijzen betaalt en beperkte keuzemogelijkheden krijgt,

L. overwegende dat de 120 miljoen kinderen in de EU kwetsbaar zijn door de ontwikkeling van de interne markt in een reeks van opzichten die verband houden met het vrije verkeer van personen, goederen en diensten,

M. overwegende dat er veel vooruitgang gemaakt is bij het opheffen van de beperkingen op de dienstverleningsmarkten, maar dat de fiscale aspecten van die liberalisering nog niet behandeld zijn,

N. overwegende dat het programma voor de interne markt met meer dan 280 richtlijnen heeft geleid tot de opheffing van ongeveer 100.000 nationale normen, etiketteringsvoorschriften, testprocedures en maatregelen voor de bescherming van de consument, en dat 60 miljoen douane- en belastingformaliteiten zijn geschrapt,

O. overwegende dat de zeggenschap over de wetgeving van de Gemeenschap op de interne markt zich nog altijd in handen van beheerscomités bevindt, wat ernstige vragen laat rijzen, of en in hoeverre rekening gehouden wordt met evaluatie vanuit wetenschappelijke hoek, en onvermijdelijk conflicten met het Europees Parlement over de procedure met gebruikmaking van comités laat ontstaan,

P. overwegende dat het feit dat een aantal lidstaten hebben nagelaten het programma voor de interne markt om te zetten in nationale wetgeving, gecombineerd met de praktijk dat de lidstaten afwijken van de communautaire wetgeving heeft geleid tot buitensporige regelgeving op het niveau van de lidstaten door de invoering van onnodige aanvullende nationale wetgeving,

1. stemt in met de beleidsadviezen van de Commissie voor

a) de verantwoordelijkheid van de overheidsdiensten van de lidstaten voor de toepassing van de wetgeving op de interne markt en de verdragsbepalingen, en voor de herziening en beperking van overdreven nationale reglementering die nodeloze bureaucratie en buitensporige kosten veroorzaakt,

b) de verantwoordelijkheid van de Gemeenschap voor de afwerking van het programma voor de interne markt van 1985 in een aantal essentiële opzichten zoals afschaffing van de grenscontroles voor personen, belastingen, vennootschapsrecht en openbare aanbestedingen, en voor het bijwerken van de wetgeving van de Gemeenschap in een aantal onderdelen als concurrentie, consumentenrechten en milieurecht;

2. is van mening dat de Commissie de lidstaten die nalaten de wetgeving van eigen bodem die de ontwikkeling van de interne markt belemmert, te verminderen, aan de kaak dient te stellen en met name te noemen, en de lidstaten moet aanwijzen die nalaten de communautaire wetgeving in nationale wetgeving om te zetten, alsmede de lidstaten die vervolgens deze communautaire wetgeving gecompliceerd hebben gemaakt door de invoering van nutteloze nationale wetgeving en praktijken,

3. is van mening dat, aangezien het programma voor de interne markt gezorgd heeft voor een extra BBP van 1,5%, hetgeen kan worden vertaald in een verhoging van de welvaart van de EU in 1996 met 130 miljard dollar, de ervaring leert dat de voltooiing van de interne markt de meest efficiënte en doeltreffende manier is om duurzame werkgelegenheid te scheppen voor de burgers van de EU,

4. meent dat de invoering van de euro in 1999 een aantal beperkingen door het risico van schommelingen van de wisselkoersen zal wegnemen, de prijzen doorzichtiger zal maken en voor meer concurrentie zal zorgen, maar dat het ook absoluut noodzakelijk is om te zorgen voor bescherming van de verbruikers wanneer de eenheidsmunt ingevoerd wordt;

5. drukt zijn tevredenheid uit over het feit dat het programma voor de interne markt een voelbare positieve economische weerslag gehad heeft, maar benadrukt dat bij die economische evaluatie de kanttekening geplaatst moet worden dat de EU-markt in omvang is toegenomen door de toetreding van vijf nieuwe lidstaten, de eenmaking van Duitsland en de nieuwe markten die door de veranderingen in Midden- en Oost-Europa ontstaan;

6. denkt dat de Commissie bepaalde aspecten van de micro-economische weerslag van de opheffing van handelsbelemmeringen juist beoordeelt (namelijk betere besteding van de beschikbare middelen, schaalvoordelen en specialisatie), legt er de nadruk op dat handelsliberalisering die niet gepaard gaat met andere beleidsvormen, zoals milieu en sociale bescherming, niet die resultaten zal opleveren die in artikel 2 van het Verdrag worden nagestreefd; stemt ermee in dat de Commissie op haar hoede dient te zijn voor anti-mededingingsgedrag en moet werken aan de opheffing van kartels, monopolies en misbruik van een overheersende positie;

7. benadrukt dat het programma voor de interne markt heeft geleid tot handelsverkeer en investeringen, maar ook tot afwending van investeringen van EVA- naar EU-landen, en dat de Commissie die economische effecten en de inkomensherverdeling en nieuwe handelsstromen die ze met zich mee gebracht hebben, niet grondig geanalyseerd heeft;

8. is de mening toegedaan dat het programma voor de interne markt logischer wijze concentraties, fusies en overname van bedrijven bevorderd heeft, en dat dat aanvaardbaar is - de grotere omvang van de markt zorgt namelijk voor verdere specialisatie en maakt dat er meer efficiënt werkende bedrijven zijn;

9. maakt zich bezorgd over het feit dat de kleine- en middelgrote ondernemingen (MKB's) geen gebruik hebben kunnen maken van de voordelen van de grotere interne markt in de EU, en er ook niet in geslaagd zijn om deel te nemen aan overheidsprojecten; dat ze van de andere kant 415 EU-richtlijnen meer te dragen gekregen hebben, bovenop de 400 nieuwe voorstellen die elk jaar van de lidstaten uitgaan;

10. is van mening dat de Commissie dient te komen met een specifiek actieprogramma dat verder gaat dan het huidige derde meerjarenprogramma voor het MKB 1997-2000, dat erop gericht is het MKB te helpen deel te nemen aan en te profiteren van de interne markt, en dat zij een "vademecum" dient te publiceren voor naleving van de interne-markt-wetgeving om het zakenleven en de industrie, en met name het MKB, te helpen;

11. stelt met belangstelling vast dat de Commissie onderstreept dat de mobiliteit van de arbeidskrachten zal toenemen als er een goede sociale- verzekeringsregeling is (pensioenen, ziekteverzekering, gezinsuitkeringen), die voldoende geharmoniseerd is tussen de lidstaten;

12. verzoekt de Commissie Europese wetgevingsvoorstellen te doen voor de particuliere pensioenverzekeringssector, vergelijkbaar met de reeds geldende wetgeving voor de wettelijke aansprakelijkheids- en levensverzekeringssector, teneinde een juist functioneren van de interne markt voor de verzekeringssector als geheel te waarborgen en het vrije verkeer van werknemers op de Europese arbeidsmarkt te vergemakkelijken;

13. benadrukt dat een doeltreffende interne markt om vlot te kunnen werken sterke verbruikersorganisaties nodig heeft, en klacht- en vergoedingsprocedures volgens een geharmoniseerde en vereenvoudigde wettelijke regeling; vraagt de Commissie om te onderzoeken of het mogelijk is om de Europese informatiecentra om te vormen tot klachten- en vergoedingsbureaus in elke lidstaat, die de kosten van een juridische procedure voor een nationale rechtbank helpen dragen;

14. is het er met de Commissie over eens dat de nationale milieuwetgevingen uiteen kunnen lopen als ze niet op EU-normen en -beleidskeuzen berusten, en dat zoiets kan uitlopen op het uiteenvallen van de interne markt; beveelt de Commissie dan ook aan om een kritisch onderzoek te wijden aan de nationale regelgeving voor a) lozingen van oplosmiddelen, b) ecolabelsystemen en c) afvalbeheer;

15. maakt zich ongerust over het feit dat de maatregelen voor de oprichting van de interne markt onvoldoende in nationale wetten omgezet worden (niet meer dan 56% van de maatregelen van het witboek van 1985 is door de lidstaten overgenomen) voor een aantal essentiële onderdelen als openbare aanbestedingen, dienstverlening aan investeerders en verzekeringen, en dat de uitvoeringswijzen in de verschillende lidstaten uiteenlopen; wijst erop dat ook de neiging van sommige lidstaten om nieuwe gedetailleerde technische voorschriften op te leggen (er worden in de lidstaten elk jaar zowat 450 nieuwe technische regelingen ingevoerd) nieuwe hindernissen voor de afwerking van de interne markt kan opwerpen;

16. is het er met de Commissie over eens dat een efficiënte interne markt een vereenvoudigd belastingsysteem op EU-niveau veronderstelt, dat geen dubbele belasting toelaat, fraude onmogelijk maakt en investeringen stimuleert, waardoor de Europese economie meer de kant op gaat van een model voor duurzame ontwikkeling; legt er tegelijkertijd de nadruk op dat het belastingstelsel eerlijk moet zijn, alle inkomstenbronnen moet omvatten en op een maatschappelijk verantwoorde wijze tot taak heeft de welvaart te herverdelen;

17. verzoekt de Commissie een verslag in te dienen over het fiscaal beleid voor de interne markt, dat met name aandacht besteedt aan de mogelijkheden voor het scheppen van werkgelegenheid, en een aanmoediging inhoudt voor zakelijk initiatief en een doeltreffend milieubeleid;

18. verzoekt de Commissie, de Raad en de lidstaten in het kader van de regeringsconferentie om, gezien de in vergelijking tot het aantal ontbrekende arbeidsplaatsen in Europa uiterst geringe effecten van de interne markt voor de werkgelegenheid, deze aan te vullen met een gemeenschappelijk Europees werkgelegenheidsbeleid;

19. verzoekt de Commissie om bij haar streven naar een harmonisatie van de fiscale behandeling van ondernemingen hierbij ook het vraagstuk van de fiscale verlichting van de factor arbeid en de invoering van ecologische belastingen met een sturende functie op te nemen;

20. is ervan overtuigd, gezien de ervaringen met het programma voor de interne markt, en om te verzekeren dat de voorbereiding van wetgevingsvoorstellen los van alle gevestigde belangen verloopt - zodat de best mogelijk bescherming van gezondheid, veiligheid en voor het milieu gewaarborgd is - dat de autonomie, structuur en samenstelling van de wetenschappelijke comités veranderd moeten worden zowel uit het oogpunt van de procedures als van hun bevoegdheden;

21. vraagt de Commissie om de goedkeuring van wettelijke regelingen te bespoedigen, desnoods door middel van wijziging van voorstellen en bestaande regelgeving in essentiële beleidsonderdelen als het vrij verkeer en de vrijheid van vestiging van personen, de instelling van een Europese vennootschap, de belasting van kapitaalopbrengsten, erkenning van diploma's en getuigschriften, de netwerken om gegevens door te geven en verder te sturen, en de voltooiing van de interne markt voor de energie;

22. moedigt de Commissie aan verder te gaan met haar op vereenvoudiging gerichte inspanningen door met het hernieuwde SLIM-initiatief onnodige en lastige regelingen op te heffen, om twee nog bestaande barrières weg te nemen, door Commissaris MONTI beschreven als het zwarte gat van de interne markt, namelijk overheidsaanbestedingen en staatssteun, en de transeuropese netwerken op het gebied van energie, vervoer en telecommunicatie te voltooien;

23. is van mening dat de Commissie in haar aangekondigde actieplan moet aangeven wat de interne markt inhoudt, waarbij zij vermeldt voor welke gebieden behoefte is aan: i) verordeningen, ii) richtlijnen, iii) wederzijdse erkenning, iv) afzijdigheid;

24. vraagt de Commissie om de Raad en het Parlement een beleidsplan voor te leggen voor de wetgevingsvoorstellen van het programma voor de interne markt die in voorbereiding zijn, de maatregelen die ze denkt te nemen om uitvoering te geven aan de resolutie van 4 juli 1996 over de aanbeveling van de Commissie over de betalingstermijnen bij handelstransacties ((PB C 211 van 22.7.1996, blz. 43.)), haar initiatieven om een nieuw beleidsplan voor de KMO's te ontwerpen om de wetgeving op de interne markt doorzichtiger te maken en ze te helpen om hun mogelijkheden voor de creatie van werkgelegenheid te verwezenlijken, en haar werkzaamheden om het programma voor de interne markt als ontwikkelingsmodel voor Midden- en Oost-Europa aan te bevelen;

25. is van mening dat de Commissie een EU-waarnemingsstelsel moet invoeren om toe te zien op een juiste, eerlijke en continue toepassing van de EU- wetgeving door nationale toezichtstelsels; onderstreept bovendien dat de nationale autoriteit die verantwoordelijk is voor de toepassing van Europese wetgeving dient te worden aangegeven en in een lijst te worden opgenomen om bij te dragen tot transparantie en een snelle aanpak van problemen;

26. is van mening dat de Commissie een initiatief dient voor te bereiden om de EU te helpen haar interne markt zodanig te wijzigen dat deze rekening houdt met de uitbreiding en de uitdaging van nieuwe ontwikkelingen in de wereld, met name op het gebied van de biotechnologie, energie en informatiediensten, waarbij niet mag worden vergeten dat alleen met een juiste combinatie van beleidsnormen er sprake kan zijn van een overgang op een nieuw ontwikkelingsmodel, zoals geschetst in Hoofdstuk X van het Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid (COM(94)0700);

27. verzoekt de Commissie en de Raad vooral maatregelen te treffen tegen de als gevolg van het toegenomen verkeer extra-belasting van het milieu en te zorgen voor de eerbiediging van de doelstellingen van de Gemeenschap op het vlak van het milieubeleid;

28. is van mening dat de Commissie in haar permanente programma van verslagen en onderzoek waarin de ontwikkeling van de interne markt wordt gevolgd een studie dient te presenteren over de gevolgen van de interne markt voor de 120 miljoen kinderen in de EU, waarbij de nationale wetgeving inzake de bescherming van kinderen niet mag worden afgezwakt; vraagt de Commissie om de Raad en het Parlement een voorstel betreffende wetgeving op de productveiligheid en de aansprakelijkheid van de fabrikant voor te leggen, dat kinderen in bescherming neemt tegen de ongewenste effecten van liberalisering van de interne markt en vooral aandacht besteedt aan de veiligheid van speelgoed, de zitplaatsen in auto's, gevaarlijke stoffen, de veiligheid van vuurwerk en veiligheidsnormen voor huisraad;

29. is van mening dat de Commissie dient te waarborgen dat het consumentenbeleid bij de invoering en de toepassing van EU-wetgeving volledig wordt geïntegreerd en dat een dergelijk beleid dient te omvatten het juist etiketteren van goederen, duidelijke en eenvoudige verhaalprocedures, grensoverschrijdende garanties en actieve raadpleging van consumentengroepen bij de vormgeving en de toepassing van het consumentenbeleid;

30. verzoekt de Commissie de interne markt voor diensten en met name op productie betrekking hebbende diensten te onderwerpen aan een bijzonder onderzoek, de bijdrage ervan tot de verhoging van het concurrentievermogen en meer werkgelegenheid in de Unie vast te stellen en een communautair actieprogramma op te stellen dat verder gaat dan de sector van de informatiemaatschappij;

31. is verheugd over de voorstellen van de Commissie over de verdere voltooiing van het juridisch kader op gemeenschapsniveau, maar is van mening dat dit met de volgende punten moeten worden aangevuld: maatregelen ter verhoging van de rechtszekerheid in de informatiemaatschappij, maatregelen ten behoeve van de bescherming van de consument in samenhang met financiële diensten en met de invoering van de euro en maatregelen ter vervollediging van de verzekeringsmarkt;

32. is van mening dat voortdurende waakzaamheid en aandacht waar het gaat om de toepassing van de strengste maatregelen om fraude in de interne markt te bestrijden van het grootste belang zijn om een goed functioneren van een interne markt te verzekeren;

33. verzoekt de Commissie onderzoek in te stellen naar de media-industrie in de context van de mededingingsartikelen van het EG-Verdrag en met name artikel 86, en vervolgens een wetgevingsvoorstel in te dienen om een doeltreffende interne markt in te stellen voor de media-industrie, waarbij verschillende nationale wetspakketten betreffende de eigendom van media worden afgeschaft en deze sector transparant wordt voor grensoverschrijdende investeringen, en pluralisme te waarborgen, waarbij de beginselen van artikel 128 van het EG-Verdrag inzake de cultuur worden bevorderd;

34. wenst een tijdslimiet vast te stellen voor de initiatieven van de Commissie om uitvoering te geven aan deze resolutie: alle wetgevingsvoorstellen die nog achterwege gebleven zijn, moeten voor het einde van dit jaar ingediend worden, en de omzetting van de maatregelen voor de interne markt moet volledig plaatsgevonden hebben voordat de EMU van start gaat;

35. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de parlementen van de lidstaten.