De Europese Commissie heeft haar voorstellen voor het meerjarig financieel kader voor de periode 2021-2027 aangenomen. Om de bestaande kloof in digitale investeringen te dichten, heeft de Commissie voorgesteld om een nieuw Digitaal Europa-programma op te richten dat de digitale transformatie van de Europese samenleving en economie moet vormgeven en ondersteunen.

Overheidsoptreden op EU-niveau is essentieel om de EU in staat te stellen als eerste "gemeenschappelijke goederen" en capaciteiten te verwerven en het gebruik ervan te faciliteren teneinde maatschappelijke uitdagingen aan te pakken en de innovatie en het concurrentievermogen te stimuleren. Optreden is gerechtvaardigd op gebieden waarop de vereiste financiering zo aanzienlijk is dat geen enkele lidstaat tijdig alleen kan optreden, op gebieden waarop het noodzakelijk is over Europa verspreide middelen te bundelen en op gebieden waarop interoperabiliteit essentieel is voor de uitrol van pan-Europese diensten.

In Europa blijkt dat er een upstream-investeringskloof bestaat uit de discrepantie tussen de toenemende vraag naar de nieuwste technologieën en het aanbod daarvan. Het verbeteren van de digitale capaciteiten vereist investeringen om de desbetreffende technologieën te verwerven, te waarborgen dat deze optimaal en op interoperabele wijze in de gehele EU worden gebruikt en de geavanceerde digitale vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn voor de brede invoering ervan. Hiermee worden bestaande EU-programma’s aangevuld die betrekking hebben op belangrijke aspecten in verband met het digitale beleid, met name op het gebied van onderzoek en innovatie (Horizon Europa) en fysieke connectiviteit (CEF2).

De noodzaak van het opvoeren van investeringen in digitale capaciteiten en een breder gebruik ervan wordt algemeen erkend door de belanghebbenden en deskundigen alsmede op het hoogste politieke niveau.

De algemene doelstelling van het programma is de digitale transformatie van de Europese economie en samenleving te ondersteunen en de Europese burgers en bedrijven ten te goede komen. Het programma zal de capaciteiten van Europa op de belangrijkste gebieden van de digitale technologie versterken, evenals de verspreiding en invoering ervan op gebieden van algemeen belang en in de particuliere sector.

Het programma omvat vijf specifieke doelstellingen, namelijk betreffende (i) high-performance computing, (ii) kunstmatige intelligentie, (iii) cyberbeveiliging en vertrouwen, (iv) geavanceerde digitale vaardigheden en (v) uitrol, optimaal gebruik van digitale capaciteiten en interoperabiliteit. Deze doelstellingen worden weerspiegeld in de structuur van het programma die uit vijf onderling afhankelijke pijlers bestaat.

Het programma wordt uitgevoerd in direct beheer in overeenstemming met het Financieel Reglement of in indirect beheer met de passende entiteiten of organen. Er zal gebruik worden gemaakt van de bestaande index van de digitale economie en maatschappij, een referentie-instrument voor het meten van de vooruitgang op het gebied van de digitalisering in de EU Bovendien zullen er nieuwe indicatoren worden ontwikkeld teneinde gedetailleerde feedback te verkrijgen over de gevolgen van het programma Digitaal Europa.

Deze effectbeoordeling hoort bij het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het programma Digitaal Europa.