Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 70/220/EEG inzake maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van motorvoertuigen"

(2001/C 139/01)

De Raad heeft op 26 september 2000 besloten, overeenkomstig de bepalingen van art. 262 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De afdeling "Interne markt, productie en consumptie" die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 februari 2001 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Bagliano.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 379e Zitting (vergadering van 28 februari 2001) het volgende advies uitgebracht, dat met 105 stemmen vóór en één stem tegen, bij twee onthoudingen, is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Onderhavig richtlijnvoorstel heeft betrekking op de typegoedkeuringsprocedure van Richtlijn 70/156/EEG(1), waarin de diverse voertuigcategorieën zijn vastgelegd waarvoor vervolgens bijzondere richtlijnen zijn uitgevaardigd. Het gaat in dit voorstel om de volgende categorieën:

- Categorie N1, ofwel de categorie van alleen voor goederenvervoer bestemde voertuigen met een maximumgewicht (leeggewicht + technisch toelaatbare maximumbelasting) van minder dan 3500 kg (dus: lichte bedrijfsvoertuigen).

Naar gelang van het leeggewicht worden daarbij drie klassen onderscheiden:

- klasse I: voertuigen met een leeggewicht van minder dan 1205 kg

- klasse II: voertuigen met een leeggewicht van meer dan 1205 kg en minder dan 1660 kg

- klasse III: voertuigen met een leeggewicht van meer dan 1660 kg;

- Categorie M1, ofwel de categorie van voor personenvervoer bestemde voertuigen met ten hoogste negen zitplaatsen, die van de bestuurder meegerekend. In de praktijk wordt daarbij een onderscheid gemaakt tussen gewone personenauto's met zes zitplaatsen of minder en voertuigen als mini-busjes waarmee maximaal negen personen kunnen worden vervoerd en die meer dan 2500 kg wegen.

Vrachtwagens en bussen vallen daarentegen resp. onder de categorieën N2 of N3, en M2 of M3.

1.2. Krachtens Richtlijn 70/220/EEG(2), als gewijzigd bij Richtlijn 98/69/EG van de Raad van 13 oktober 1998, zijn proeven ingevoerd om de emissies van voertuigen bij een omgevingstemperatuur van - 7 °C te meten, met dien verstande dat die proef alleen moet worden gedaan bij voertuigen van categorie N1, klasse I, met een elektrische-ontstekingsmotor (dus niet bij voertuigen met dieselmotoren). Daarbij kreeg de Commissie echter de opdracht om vóór 31 december 1999 een nieuw voorstel in te dienen teneinde die proeven verplicht te stellen voor alle soorten voertuigen van de categorieën M1 en N1, onder handhaving van de voorwaarde dat de betrokken voertuigen een elektrische-ontstekingsmotor moeten hebben.

1.3. De noodzaak van die uitbreiding bleek uit de resultaten van het programma Auto Oil, ook al wordt het percentage van de door het wegvervoer veroorzaakte emissies van vervuilende stoffen waarvoor de in dit voorstel bedoelde voertuigen verantwoordelijk zijn, op grond van de bijgewerkte gegevens van dat programma op niet meer dan 2,5 % geraamd. Van dit soort voertuigen worden er in Europa in de praktijk maar heel weinig verkocht, omdat de markt in deze categorie de voorkeur geeft aan voertuigen met dieselmotoren.

1.4. In dit Commissievoorstel wordt het toepassingsgebied van de lage-temperatuurproef uitgebreid tot

- voertuigen van categorie N1, klassen II en III, met elektrische-ontstekingsmotoren;

- voertuigen van categorie M1 met een elektrische-ontstekingsmotor, een gewicht van meer dan 2500 kg en zes à negen zitplaatsen;

en worden de emissiegrenzen voor koolmonoxide en koolwaterstoffen vastgelegd die vanaf 1 januari 2003 van kracht zullen zijn.

1.5. Volgens dit Commissievoorstel worden voertuigen met een elektronische-ontstekingsmotor alleen vrijgesteld van die verplichte lage-temperatuurproef als ze op gasvormige brandstof (LPG of aardgas) lopen.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Traditioneel werden voertuigen altijd aan laboratoriumproeven onderworpen om te zien of deze aan de gestelde emissiegrenzen voldeden nadat ze minstens acht uur hadden stilgestaan bij een constante omgevingstemperatuur tussen 20 en 30 °C. Ook in de ruimte waar de proef werd uitgevoerd, moest de omgevingstemperatuur aan die voorwaarde voldoen.

2.2. Sinds er echter in alle elektrische-ontstekingsmotoren stelselmatig katalysators worden ingebouwd (dus: vanaf 1992/1993), worden er veel minder vervuilende stoffen uitgestoten. Alleen is de werking van die katalysator bij het starten nog nagenoeg nihil: het positieve effect ervan komt langzaam op gang naarmate de katalysator wordt opgewarmd, totdat - als een afstand van ongeveer 1 km is afgelegd - de temperatuur is bereikt waarbij de werking van de katalysator optimaal wordt. Daar komt nog bij dat het verbrandingsmengsel bij lage omgevingstemperaturen moet worden verrijkt om de motor op gang te brengen en ervoor te zorgen dat deze bij het wegrijden regelmatig draait.

2.3. Personenauto's worden in steden normaliter gebruikt voor het afleggen van korte afstanden. Daarom kan niet worden uitgesloten dat de vervuiling door emissies als het koud is, veel groter is dan blijkt uit de resultaten van de proeven die volgens de traditionele testmethode worden gedaan. Het Comité stemt dan ook in met de door de Commissie voorgestelde maatregelen om de hogere vervuilingswaarden binnen de grenzen van wat vanuit milieu- en technologisch oogpunt aanvaardbaar is, te houden.

2.4. Getrouw aan zijn inzet en aandacht voor het milieu, was het Comité een warm voorstander van het besluit om (Richtlijn 98/69/EG) de lage-temperatuurproef, met de bijbehorende emissiewaarden, in te voeren, toegepast over een rijcyclus waarbij het afleggen van een korte afstand door een stad wordt gesimuleerd, bovenop de testen die bij de gebruikelijke temperatuur (tussen 20 en 30 °C) worden gedaan.

Uitbreiding van die maatregel tot N1- en M1-voertuigen, óók in de hogere gewichtsklassen, is dan ook logischerwijs de volgende stap die moet worden genomen om, vooral in steden, de verwezenlijking van de milieudoelstellingen dichterbij te brengen.

2.5. De technologische oplossingen die de fabrikanten gevonden hebben om hun voertuigen conform te maken aan de nieuwe voorschriften inzake emissies bij een omgevingstemperatuuur van - 7 °C, kunnen volgens het Comité ook worden toegepast op voertuigen van categorie N1, klasse II en III, en op de zwaardere M1-voertuigen, omdat daarvoor altijd al hetzelfde type motoren is gebruikt. Het onderhavige Commissievoorstel zou dus tegen redelijke kosten en binnen de gestelde termijnen ten uitvoer kunnen worden gelegd.

2.6. Gezien de ernst van de milieuproblematiek in het algemeen en van de luchtvervuiling in het bijzonder, en de spoed die dus geboden is, ziet het Comité zich genoopt erop te wijzen dat de Commissie met dit voorstel weliswaar de opdracht vervult die zij van het Europees Parlement en de Raad had gekregen, maar dat de daarvoor gestelde termijn inmiddels wel is overschreden.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Het Comité neemt er kennis van dat de door de Commissie voorgestelde grenswaarden voor lage-temperatuurproeven in overeenstemming zijn met de aanbevelingen van de motorvoertuigemissiegroep (MVEG/motor vehicle emission group) en gebaseerd zijn op door bedrijven en onafhankelijke laboratoria verstrekte gegevens. Stringentere grenswaarden zijn echter niet gerechtvaardigd aangezien bedoelde categorieën van voertuigen slechts een geringe bijdrage leveren aan de totale vervuiling door uitlaatemissies (zie ook par. 1.3).

3.2. Daarnaast stelt het vast dat deze nieuwe grenswaarden twee jaar nà de invoering van de stringentere emissiegrenzen voor proeven bij een omgevingstemperatuur van 20 à 30 °C (Richtlijn 98/69/EG) van kracht worden. De Commissie borduurt met dit voorstel dus voort op de inmiddels al bij Richtlijn 98/69/EG door het Europees Parlement en de Raad goedgekeurde regeling voor voertuigen van categorie N1, klasse I.

3.3. Het Comité stemt in met het voorstel om voertuigen met een elektrische-ontstekingsmotor die alleen op gasvormige brandstof loopt, van die verplichte lage-temperatuurproef vrij te stellen, omdat het verbrandingsmengsel voor dergelijke motoren niet behoeft te worden verrijkt om te kunnen starten en wegrijden, zoals wel het geval is bij traditionele, op benzine lopende motoren. Ook gaat het Comité akkoord met de definitie "voertuigen die uitsluitend op een gasvormige brandstof lopen". Het distributienetwerk voor dergelijke brandstoffen is vooralsnog beperkt, zodat het nog steeds aanbeveling verdient om ook in dit soort voertuigen altijd voor noodgevallen een benzinetank te hebben, die van zeer kleine afmetingen kan zijn. Daarop inhakend stemt het in met het voorschrift dat de lage-temperatuurproef voor voertuigen die zowel op benzine als op een gasvormige brandstof kunnen lopen, alleen mogen worden uitgevoerd op motoren die benzine als brandstof gebruiken.

4. Conclusies

4.1. Het Comité stemt ermee in dat de lage-temperatuurproef voortaan ook moet worden toegepast op alle voertuigen die oorspronkelijk daarvan werden uitgesloten door Richtlijn 98/69/EG (zie par. 1.4).

4.2. Ten slotte raadt het de Commissie aan om de technologische ontwikkelingen die oplossingen bieden waardoor de milieu-impact van het vervoer zoveel mogelijk wordt beperkt(3), nauwlettend in het oog te houden en om met het oog daarop steun te verlenen aan onderzoeksactiviteiten van industrie en gespecialiseerde instituten.

Brussel, 28 februari 2001.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

G. Frerichs

(1) PB L 42 van 23.2.1970, blz. 1 t/m 5.

(2) PB L 350 van 28.12.1998, blz. 1.

(3) Bijvoorbeeld brandstofcellen, die vloeibare en/of hydrogene brandstoffen gebruiken, of aandrijvingssystemen waarbij een elektrische motor aan een verbrandingsmotor wordt gekoppeld.