TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Het beleid inzake het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T) erkent het strategische belang van de ontwikkeling van een Europees vervoersinfrastructuurnetwerk voor de maatschappij en de economie van de Unie. In de wetgeving van de EU zijn termijnen opgenomen voor de afwerking van het kernnetwerk (2030) en het uitgebreide netwerk (2050).

Kernnetwerkcorridors, als omschreven in bijlage I bij Verordening (EU) nr. 1316/2013 ("de verordening betreffende de Connecting Europe Facility" of de "CEF-verordening"), zijn een instrument om de totstandbrenging van het kernnetwerk te helpen coördineren. De corridors zijn gericht op modale integratie, interoperabiliteit en de gecoördineerde ontwikkeling van infrastructuur, met name op grensoverschrijdende trajecten en knelpunten. De lidstaten zijn overeenkomstig artikel 44, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1315/2013 verplicht om aan de kernnetwerkcorridors deel te nemen.

Het Verenigd Koninkrijk maakt deel uit van de kernnetwerkcorridor Noordzee – Middellandse Zee (NMZ-corridor). De NMZ-corridor omvat verbindingen tussen Belfast, Dublin en Cork in Ierland, en tussen Glasgow en Edinburgh in het noorden en Folkestone en Dover in zuiden van Groot-Brittannië. Bovendien zijn de trajecten en knooppunten in het Verenigd Koninkrijk opgenomen in de tabel van "vooraf geselecteerde tracés, met inbegrip van projecten" voor de NMZ-corridor.

Op 29 maart 2017 heeft het Verenigd Koninkrijk kennisgegeven van zijn voornemen om zich uit de Unie terug te trekken krachtens artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Dat betekent dat vanaf 30 maart 2019 ("de terugtrekkingsdatum") alle primaire en secundaire wetgeving van de Unie niet langer van toepassing is op het Verenigd Koninkrijk, tenzij in een geratificeerd terugtrekkingsakkoord een andere datum wordt vastgesteld. Het Verenigd Koninkrijk wordt dan een derde land, een niet-lidstaat van de Unie.

Als in een terugtrekkingsakkoord geen overgangsmaatregelen worden vastgesteld, zal het Verenigd Koninkrijk vanaf 30 maart 2019 niet langer deel uitmaken van de NMZ-corridor. De Britse overheden en belanghebbenden zullen niet langer deelnemen aan de vergaderingen en activiteiten van de corridor.

Gezien de verbondenheid tussen de economie van Ierland en het Verenigd Koninkrijk en de ligging van Ierland aan de geografische rand van de Unie, zullen de gevolgen voor Ierland van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Unie aanzienlijk zijn. Het Verenigd Koninkrijk vormt een levensbelangrijke schakel in het vervoer tussen Ierland en het vasteland. De trajectaanpassingen in de NMZ-corridor moeten dus worden gewijzigd om te vermijden dat de corridor in twee verschillende delen uiteenvalt en Ierland niet langer verbonden is met het vasteland van de EU.

Wat de handel met continentaal Europa betreft, is Ierland sterk afhankelijk van de korte containervaart en de veerdiensten. De korte containervaart is een belangrijk handelskanaal met derde landen via knooppunten op het Europees continent; veerboten worden ook gebruikt voor de handel met het Verenigd Koninkrijk.

Om het hoofd te kunnen bieden aan de problemen die worden veroorzaakt door de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk, is het belangrijk dat de vervoersverbindingen op het Ierse vasteland worden verbeterd en dat aan de stijgende handelseisen wordt voldaan via de Ierse havens.

In tegenstelling tot vele regio's in de corridor is Ierland voor de verbinding van zijn havens met mondiale containernetwerken veeleer afhankelijk van feederdiensten dan van rechtstreeks containervervoer op de grote vaart; het is dan ook belangrijk dat de toegang tot kernhavens over land en over zee (met inbegrip van de "snelwegen op zee") wordt verbeterd om tot een grotere samenhang binnen de corridor te komen.

De voorgestelde verordening houdt een wijziging van de trajectaanpassingen in de NMZ-corridor in door nieuwe zeeverbindingen toe te voegen tussen de Ierse kernhavens van Dublin en Cork en de havens van de NMZ-corridor in België (Zeebrugge en Antwerpen) en Nederland (Rotterdam). De verordening zou in werking treden op de dag dat de CEF-verordening niet langer van toepassing is op het Verenigd Koninkrijk en het VK bijgevolg niet langer deel uitmaakt van de NMZ-corridor.