NL Publicatieblad van de Europese Unie C 145/26

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

(2015/C 145/11)

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

„LIČKI KRUMPIR”

EU-nummer: HR-PGI-0005-01242 — 10.7.2014

BOB ( ) BGA ( X )

1. Naam

„Lički krumpir”

2. Lidstaat of derde land

Republiek Kroatië

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.6. Groenten, fruit en granen, in ongewijzigde staat of verwerkt

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

„Lički krumpir” (aardappelen uit Lika) zijn voor menselijke consumptie bestemde aardappelknollen met een diameter van ten minste 35 mm en een langwerpige/ovale vorm.

„Lički krumpir” worden verkregen uit pootaardappelen van de variëteiten désirée, bintje of victoria — of andere variëteiten met vergelijkbare kenmerken — die een drogestofgehalte van ten minste 19 % hebben.

De organoleptische kenmerken van „Lički krumpir” zijn:

uiterlijk: gladde tot ruwe, geelbruine of roodachtige schil;

kleur van het vruchtvlees: helderwit tot geel;

textuur van het vruchtvlees: fijn en dicht;

smaak: meelachtig (kruimig of droog) als gevolg van het hoge percentage droge stof (hoog zetmeelgehalte), waardoor de aardappelen snel te gaar worden gekookt; in de mond komt de smaak volledig tot ontwikkeling.

3.3. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

—

3.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Zowel het aanplanten en aanaarden als het rooien van de aardappelen moeten in het in punt 4 beschreven afgebakende gebied plaatsvinden.

3.5. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

Alvorens te worden verpakt, worden „Lički krumpir” op grootte of dikte (minimaal 35 mm) gesorteerd, waarna de grondresten met een borstel worden verwijderd. Om aantasting van het traditionele voorkomen van de aardappelen te voorkomen, worden ze niet met water gewassen.

„Lički krumpir” worden uitsluitend verpakt in netten of zakken van jute, katoen of papier, of in verpakkingen van gelijksoortig materiaal. De aardappelen worden ook onverpakt te koop aangeboden, omdat ze van oudsher in die vorm op de markt worden verkocht.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst

—

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het gebied waar „Lički krumpir” worden geteeld, is het geografische gebied Lika, een landstreek in het zuidwesten van Kroatië die wordt omgeven door hoge bergmassieven (Velebit in het zuiden en westen, Plješevica in het oosten en Kapela in het noorden).

Deze natuurlijke omgeving kenmerkt zich door talrijke karstdepressies, zogeheten poljes: Lipovo polje, Koreničko polje, Bijelo polje, Krbavsko polje, Lapačko polje, Dabarsko polje, Krasno polje, Vrhovinsko polje, Turanjsko polje, Homoljacko polje, Podlapačko polje, Krbavsko polje, Kosinjsko polje, Mazinsko polje, Gubavčevo polje, Bruvnopolje en Rudopolje, Veliko Popinsko polje en Malo Popinsko polje, Brezovačko polje, Srb-Suvajsko polje, Kosničko polje en Poljice, Brinjsko polje, Stajničko polje, Vodotečko polje en Križpolje, Gostovo polje, Ličko-jaseničko polje en Potpolje, Saborsko polje, Ličko polje en Gacko polje. De grootste poljes zijn Ličko polje et Gacko polje.

De Lika-streek met bovengenoemde poljes ligt in twee administratieve regio’s: het grootste deel behoort tot het district Lika-Senj, een kleiner deel tot het district Zadar. Tot het gebied behoren alle steden, uitgezonderd Novalja, en alle gemeenten in het district Lika-Senj, plus de gemeente Gračac in het district Zadar. Het gebied waar „Lički krumpir” worden geteeld, omvat alle plaatsen boven 400 m, te weten de steden Gospić, Otočac en Senj en de gemeenten Brinje, Vrhovine, Plitvička jezera, Perušić, Udbina, Lovinac, Gračac, Donji Lapac en Karlobag.

5. Verband met het geografische gebied

De bescherming van „Lički krumpir” berust op de kwaliteit van het product, die voortvloeit uit de specifieke kenmerken van het teeltgebied, en op de faam van de aardappelen.

Het klimaat in het in punt 4 beschreven geografische gebied is van invloed op de kwaliteit van „Lički krumpir” en zorgt voor de eigenschappen waarmee deze zich onderscheiden van aardappelen die in andere regio’s worden geproduceerd. Het geografische gebied Lika kenmerkt zich door een bergklimaat en een relatief korte vegetatieperiode. Op de hoogvlaktes en in de poljes ligt de temperatuur in januari gemiddeld rond – 2 °C en in de eerste vijf maanden van het jaar daalt de minimumtemperatuur tot onder het vriespunt. De gemiddelde temperatuur in juli ligt voor de hoogvlaktes op 18 °C, maar is op grotere hoogte lager.

De relatief lage gemiddelde dagtemperaturen in zomer en winter versterken het fotosynthetisch proces en bevorderen zo de aanmaak van suikers, hetgeen gunstig is voor de groei van de aardappelen. In het Lika-gebied worden minder van de aangemaakte suikers voor de ademhaling van de plant verbruikt en zullen dus meer suikers migreren naar de knol, waar ze zich ophopen in de vorm van polysachariden (zetmeel), het hoofdbestanddeel van de droge stof in de knollen. In de lager gelegen delen daarentegen, waar hoge dag- en nachttemperaturen heersen, wordt de ademhaling van de planten door die hoge temperaturen versneld, waardoor meer van de aangemaakte suikers worden verbruikt en zich dus minder suikers in de knollen ophopen.

De poljes in Lika, wezenlijke onderdelen van de karstmorfologie, zijn het resultaat van tektonische bewegingen, erosie en, in een later stadium (tijdens het pleistoceen), de afzetting van sedimentaire deeltjes waaruit de vlaktes zijn ontstaan. Het betreft dus een door tektonische en accumulatieprocessen bepaalde reliëfvorm. Dit reliëf heeft een gunstig effect op de ontwikkeling van de bodemstructuur; de bodems van voornamelijk zand of zand en klei zijn rijk aan organische stoffen, hetgeen ideaal is voor de teelt van „Lički krumpir”. Ook het microklimaat, eveneens een bepalende factor voor de kwaliteit van het product, hangt met het reliëf samen.

De inwoners van Lika hebben de gunstige natuurlijke omstandigheden weten te benutten voor de teelt van „Lički krumpir”, die al zeer lang een traditie is in het gebied. De aardappel is in 1760 vanuit andere regio’s van het Oostenrijks-Hongaarse rijk geïntroduceerd in het gebied van de Militaire Grens, waarvan Lika toentertijd deel uitmaakte (Vinko Mandekić, Krumpir (De aardappel), Zagreb 1923, blz. 7). Vanwege de specifieke kenmerken van het geografische gebied Lika (het bergklimaat en de bodem ervan) kon de teelt van granen voor broodbereiding niet tot ontwikkeling komen; daarom is in de achttiende eeuw, ten tijde van de Donaumonarchie, ingezet op de ontwikkeling van de aardappelteelt, die dankzij de landbouw-, klimaat- en bodemomstandigheden in Lika (het gebied waar „Lički krumpir” worden geproduceerd) tot bloei kon komen. Dezelfde omstandigheden hebben de teelt van granen voor broodbereiding juist bemoeilijkt, waardoor de aardappel brood als basisvoedsel goeddeels is gaan vervangen.

Vanwege de belangrijke rol die aardappelen speelden in de voeding van de inwoners van Lika, werden voor het produceren van „Lički krumpir” variëteiten gebruikt die van zichzelf al een hoog drogestofgehalte (ten minste 19 %) hadden. Door het specifieke klimaat in het gebied valt het percentage droge stof nog hoger uit, waardoor de aardappelen hun kenmerkende meelachtige, volle smaak krijgen.

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat de teelt van aardappelen van een bepaalde variëteit in Lika (Brinje) aardappelen opleverde met een „hoger” drogestofgehalte (gemiddeld 23,5-24,3 %) dan de teelt — met dezelfde technieken — van deze variëteit in het district Međimurje (Belica, Slovinska Kovačica; gemiddeld 21,1-21,4 %). De testresultaten laten voor het teeltproduct in de gemeente Brinje (Lika) een duidelijk hoger drogestofgehalte zien dan voor het teeltproduct (van dezelfde variëteit) in Belica (Međimurje, de belangrijkste aardappelproducerende streek van Kroatië). Dit verschil is toe te schrijven aan de klimatologische omstandigheden in het productiegebied van „Lički krumpir”, die bepalend zijn voor de onderscheidende kenmerken van het product. Vanwege hun hoge drogestofgehalte zijn „Lički krumpir” buitengewoon rijk aan zetmeel en hebben ze een zeer volle smaak (zie de wetenschappelijke studies van M. Poljak et al., Grafikon 4 en 5, 2001).

De populariteit en de reputatie van de „Lički krumpir” worden ook bevestigd in krantenartikelen (Ličke novine, openbaar archief Gospić, 1953 en 1955), waarin wordt verwezen naar de traditie van het telen van „Lički krumpir” in Lika en het feit dat deze berust op de gunstige klimatologische omstandigheden in dit geografische gebied, naar de specifieke kenmerken van de aardappel, die voorkomen dat deze tijdens het koken uiteenvalt, en naar het hoge zetmeelgehalte.

„Lički krumpir” genieten een uitstekende reputatie bij de consument, zoals blijkt uit een enquête waarbij 93 % van de ondervraagden aangaf de naam „Lički krumpir” te kennen en 74 % verklaarde bereid te zijn extra te betalen voor dit product. Uit deze enquête komt ook naar voren dat consumenten weten dat de kenmerken van het Lika-gebied, de streek waar de meeste „Lički krumpir” vandaan komen, van invloed zijn op de specifieke kwaliteit van deze aardappelen (gegevens ontleend aan Miroslav Božić, Marketing Strategy and Quality Labels in Traditional Food Industry, 2009-2010).

Behalve op natuurlijke factoren, zoals de met de hoogte verband houdende klimatologische omstandigheden, die leiden tot de ophoping van grote hoeveelheden droge stof in „Lički krumpir” en tot de kenmerken waarmee deze zich onderscheiden van in andere regio’s geteelde aardappelen, berust het verband van het product met het geografische gebied Lika ook op de reputatie die dit gebied dankzij „Lički krumpir” geniet. Dit blijkt uit het culinaire werk Vodič Hrvatske gastro ikone (Gids van typische gastronomische producten uit Kroatië), waarin „Lički krumpir” als een van de kenmerkende producten van Lika worden genoemd. De bedoeling van de auteur was de diversiteit van de Kroatische keuken voor het voetlicht te brengen door een lijst van „typische” producten op te stellen. Een en ander geeft duidelijk aan dat het gebied waar „Lički krumpir” worden geteeld, dankzij dit product een bijzondere reputatie geniet (Vodič Hrvatske gastro ikone, 2007).

Deze reputatie, die door de registratie van de naam „Lički krumpir” kan worden behouden, is ontstaan aan het begin van deze eeuw, toen in het Lika-gebied culinair-culturele evenementen het licht zagen die ook vandaag de dag nog bestaan. Dat geldt onder meer voor de jaarlijkse „Dag van de Lički krumpir” waarop het product aan bezoekers wordt aangeboden (culinair evenement „Dag van de Lički krumpir”, 2014). „Lički krumpir” maken ook deel uit van het culturele erfgoed van Lika, zoals blijkt uit het feit dat ze in tal van gedichten en volksliedjes worden bezongen (bijlage, Nikola Matijević, Lički Grudobran, Zagreb, 1940, p. 62).

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(Artikel 6, lid 1, tweede alinea, van de onderhavige verordening)

http://www.mps.hr/UserDocsImages/HRANA/LICKI%20KRUMPIR/Izmijenjena%20Specifikacija%20proizvoda.pdf

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.