A4-0213/98

Ontwerpresolutie over de mededeling van de Commissie betreffende de nieuwe regionale programma's voor de periode 1997-1999 in het kader van doelstelling 2 van het structuurbeleid van de Gemeenschap: toegespitst op banengroei (COM(97)0524 - C4-0641/97)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(97)0524 - C4-0641/97),

- gezien de doelstellingen van het beleid voor economische en sociale samenhang die vastgelegd zijn onder titel XIV van het EG-Verdrag,

- gelet op artikelen 1 en 9 van verordening (EEG) nr. 2081/93 tot vaststelling van een doelstelling 2 voor de omschakeling van gebieden die te lijden hebben van het verval van de traditionele industriële bedrijvigheid in de programmeringsperiode 1994-1999 ((PB L 193 van 31.7.1993, blz. 5.)),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 14 februari 1996 over de tweede planningsperiode voor de bijstand op grond van doelstelling 2 (1997-1999) ((PB C 65 van 4.3.1996, blz. 88.)),

- gezien de begeleidende nota over de uitvoering van de maatregelen voor industriegebieden in verval (doelstelling 2) tijdens de tweede programmeringsfase 1997-1999 (C(96)952),

- gezien het verslag van zijn Commissie regionaal beleid en het advies van zijn Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A4-0213/98),

A. overwegende dat de steun van de Gemeenschap voor industriegebieden die ernstig in verval zijn en behoefte aan reconversiemaatregelen hebben, van groot belang is voor het streefdoel van de Gemeenschap om economische en sociale samenhang in de zin van artikel 130A van het Verdrag te verwezenlijken,

B. overwegende dat de werkloosheid op het einde van deze eeuw de voornaamste uitdaging vormt en dat het tot stand brengen van werkgelegenheid dus één van de allereerste prioriteiten van de beleidsvoering van de Europese Unie moet zijn,

C. overwegende dat er in de selectie duidelijk continuïteit tussen de eerste en tweede periode voor doelstelling 2 bestaat (1994-1996 en 1997-1999), omdat de betrekkelijk geringe veranderingen gezorgd hebben voor een langduriger beleidsvoering in de streken die te lijden hebben van industrieel verval,

D. overwegende dat de competitiviteit en ontwikkeling van KMO's als speciale prioriteit hun speciaal belang bij het tot stand brengen van werkgelegenheid onderlijnen, aangezien ze tweederde van de arbeidskrachten in de Unie vertegenwoordigen,

E. overwegende dat onderzoek en ontwikkeling en innovatie voor industriegebieden een uitdaging vormen, en een gelegenheid om hun economische structuur te hervormen en hun regionale competitiviteit te verbeteren, als ze beschikken over de nodige infrastructuur en voor voldoende gekwalificeerde arbeidskrachten kunnen zorgen,

F. overwegende dat milieubescherming en duurzame ontwikkeling als speciale prioriteiten het onderling aanvullend karakter van milieubescherming en regionale ontwikkeling onderlijnen en bijgevolg in aanmerking moeten komen voor financiering op grond van doelstelling 2, zowel rechtstreeks als in de vorm van een horizontale prioriteit, zodat milieuvriendelijke en duurzame reconversie verzekerd is,

G. overwegende dat gelijke kansen als horizontale doelstelling voortdurend van belang blijft, gezien de ongelijkheden die op de arbeidsmarkt nog altijd bestaan wat betreft toegang, aanwezigheid en gelijke behandeling,

H. overwegende dat de Commissie in haar recente voorstellen in aansluiting op Agenda 2000 een nieuwe doelstelling 2 aanbeveelt, die industrie- en dienstverleningsgebieden, plattelands- en stadsgebieden en gebieden die van de visvangst leven samen opneemt in een doelstelling voor de ondersteuning van economische en sociale reconversie van regio's die een structurele crisis doormaken, met een geografisch bereik van respectievelijk 10, 5, 2 en 1%,

1. benadrukt het algemeen belang en de noodzaak van steun voor industriegebieden in verval die behoefte hebben aan economische en sociale reconversie; beschouwt financiering op grond van doelstelling 2 dan ook als een blijk van de Europese solidariteit die nodig is om economische en sociale samenhang te verwezenlijken; onderlijnt dat steun op grond van doelstelling 2 te beschouwen is als een kans om steun te krijgen voor een economische ontwikkelingsstrategie om de uitdaging van de internationale en heel-Europese concurrentie aan te kunnen en deel te hebben aan de algemene welvaart van de Europese Unie;

2. stelt vast dat de evaluatie van de financiering op grond van doelstelling 2 sinds die in haar huidige vorm bestaat - en voor zover beschikbaar - aantoont dat de invloed aanzienlijk is, in die zin dat economische ontwikkeling en strategische planning opgenomen zijn op de beleidsagenda's van de regio's die in aanmerking komen, voor de werkgelegenheid in de zin dat er van 1989 tot 1993 netto een half miljoen arbeidsplaatsen opgericht en behouden zijn, en ook voor de noodzakelijke diversificatie van economische structuren die afhankelijk zijn van oude industriële activiteiten die aan het achteruitgaan zijn;

Prioriteiten

3. verheugt zich over de nadruk die de Commissie de nieuwe programmeringsperiode verleent door beleidskeuzen voor te leggen die de voornaamste prioriteiten weergeven; beschouwt de vaststelling van beleidskeuzen als een werkwijze die verder gevolgd moet worden en stelt dan ook met belangstelling vast dat de Commissie de vaststelling van beleidskeuzen aanbeveelt als een nieuwe stap die ingevoerd moet worden onmiddellijk na de goedkeuring van verordeningen;

4. wenst bij vaststelling van de beleidskeuzen te worden geraadpleegd;

5. deelt de overtuiging dat het tot stand brengen van werkgelegenheid de algemene en voornaamste doelstelling moet zijn in een Unie waar ongeveer 18 miljoen burgers zonder werk zitten; wijst er toch op dat in het algemeen de werkgelegenheid die tot stand gebracht wordt, afgestemd moet zijn op de markt en er moet uit voortkomen, zodat het om langdurige werkgelegenheid gaat;

6. dringt aan op de noodzaak een evenwicht te vinden tussen het beleid ter ondersteuning van handhaving en schepping van werkgelegenheid en de andere vormen van economisch beleid van de Unie ten einde de onderlinge tegenspraak weg te nemen die zich met zekere regelmaat voordoet;

7. onderlijnt dat de vier speciale prioriteiten (competitiviteit en ondersteuning van KMO's, milieubescherming en duurzame ontwikkeling, onderzoek en ontwikkeling, innovatie en gelijke kansen) van bijzonder groot belang zijn voor de reconversie, om een competitieve, gediversifieerde en toekomstgerichte regionale economische structuur op te bouwen; dringt er daarom bij de Europese Commissie op aan om zeker voor een benadering te zorgen die van de bewuste vier prioriteiten uitgaat en die naargelang van het geval vergezeld kan gaan van indicatieve percentages;

Nieuwe programma's 1997-1999

8. verheugt zich over het feit dat de nieuwe programma's die aangenomen zijn grotendeels continuïteit met de vorige programmeringsperioden vertonen wat betreft de prioriteiten en de gebieden die in aanmerking komen; ziet die continuïteit als bevestiging van zijn overtuiging dat financiering van doelstelling 2 een benadering op middellange tot lange termijn nodig heeft en dat een planperiode van drie jaar te kort is;

9. betreurt dat ten tijde van de goedkeuring van het Doelstelling 2-programma 1997-1999 nog niet beoordeeld kon worden in hoeverre de lidstaten reeds multidimensionale maatregelen in het kader van de "Pathway-Approach" voor de gerichte steunverlening aan groepen genomen hebben, waarbij het risico van langdurige werkloosheid het grootst is en verzoekt de Commissie de resultaten van de beoordeling halverwege de lopende steunperiode voor de toekomstige plannen voor maatregelen te benutten;

10. betreurt dat de kwaliteit van de programma's nog niet altijd aan de verwachtingen beantwoordt en dat door de Commissie programma's werden goedgekeurd ten aanzien waarvan zij moest vaststellen dat de horizontale aspecten van de beleidskeuzen als milieubescherming, duurzame ontwikkeling en gelijke kansen onvoldoende werden omgezet; dringt er vooral op aan dat er gezorgd wordt voor gestandaardiseerde kwantificatie van de doelstellingen (voor de werkgelegenheid bijvoorbeeld); stelt met enige verwondering vast dat van de vier speciale prioriteiten alleen onderzoek en ontwikkeling en innovatie een merkbare stijging van de uitgaven te zien geven, terwijl productieve investeringen - ook al moeten ze naar behoren verantwoord worden - op hetzelfde uitgavenniveau gebleven zijn;

11. meent dat de algemene verhoging van de beschikbare financiële middelen met 13,8%, samen met een overdracht van 12%, een aanzienlijke bijkomende stimulans voor de verwerkelijking van de te verwachten invloed te zien moet geven; herinnert eraan dat de voorafgaande periode gekenmerkt is door vertragingen in de uitvoering van de begroting, zodat de uitvoering in de grond maar twee jaar geduurd heeft; stelt dan ook met genoegen vast dat de voorlopige gegevens voor het eerste jaar van uitvoering (1997) een volledige opname van de beschikbare middelen te zien geven;

Basisprincipes voor subsidies van de structuurfondsen

12. betreurt dat het additionaliateitsprincipe en zijn beoordeling nog altijd problemen blijven opleveren op het ogenblik van de goedkeuring van de programma's omdat de nodige documenten te weinig of niet worden voorgelegd; stemt met de werkwijze van de Commissie in om voorwaarden voor de voortzetting van de procedure in te voeren, maar meent dat die klaarblijkelijk structurele tekortkoming in de nieuwe verordening opgevangen zou moeten worden door de beoordelingsprocedure enigszins te vereenvoudigen;

13. stelt vast dat het partnerschapsprincipe beter in praktijk gebracht wordt, maar dat de praktijk nog altijd sterk verschilt volgens de lidstaten; verklaart dat het zijn steun zal geven aan de versterking en vormelijke bekrachtiging van het regionaal partnerschap (dat regionale en lokale zowel als sociale partners kan omvatten), zodat het één van de steunpilaren voor de planning en het beheer van de programma's wordt;

14. acht het noodzakelijk dat in de programmastukken groot belang wordt gehecht aan de vaststelling van indicatoren omdat alleen op die manier vooruitgang kan worden aangetoond als het gaat om een doelmatige en duurzame werkgelegenheidsontwikkeling in de regio's;

Toekomstige steun voor industriegebieden in verval

15. stelt vast dat de voorgestelde nieuwe doelstelling 2 industrie- en dienstverleningsgebieden, in verval geraakte plattelandsgebieden, stedelijke probleemgebieden en gebieden die afhankelijk zijn van de visvangst omvat; verheugt zich over het idee van het veiligheidsnet, dat ervoor zal zorgen dat de concentratie door onderlinge solidariteit verwezenlijkt wordt;

16. is van mening dat de sectoren "industrie en dienstverlening" en "platteland" bij de nieuwe doelstelling 2 een duidelijke prioriteit dienen te krijgen en een overeenkomstig financieringsniveau als in de jaren 1994-1999;

17. heeft zijn twijfels over het optimisme van de Commissie dat ze in staat zal zijn om voor samenhang te zorgen in een doelstelling die zo sterk gediversifieerd is; stemt volledig in met de zienswijze dat programmering en beheer, en ook partnerschap en additionaliteit verder verbeterd moeten worden; betreurt echter dat de versterking van de beheerscomités geen onafhankelijke goedkeuring van kleinere programmawijzigingen inhoudt;

18. meent dat het aanhouden van de drie basiscriteria voor industriegebieden in verval verantwoord wordt door de ervaring en de realiteit; stelt met genoegen vast dat het nabuurschap van een regio van doelstelling 1 een secundair criterium blijft;

19. stelt met belangstelling vast dat de combinatie van criteria van de Gemeenschap en de lidstaten, de lidstaten meer manoeuvreerruimte geeft, maar vreest dat er van die ruimte gebruik gemaakt kan worden om op het niveau van de lidstaten onjuiste criteria in te voeren voor de keuze tussen regio's die theoretisch in aanmerking komen, om daarmee te voldoen aan het bevolkingsplafond van de Europese Commissie;

20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de regeringen en parlementen van de lidstaten.