Brussel, 11.2.2011

COM(2011) 49 definitief

2011/0024 (NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de ondertekening van het protocol van Nagoya inzake toegang tot genetische hulpbronnen en de eerlijke en billijke verdeling van de baten die voortvloeien uit het gebruik ervan bij het verdrag inzake biodiversiteit

TOELICHTING

1. Het verdrag inzake biodiversiteit (Convention on Biological Diversity - CBD) is het voornaamste internationale kader voor maatregelen ter behoud van de biologische diversiteit, duurzaam gebruik van de bestanddelen ervan en de billijke verdeling van de baten die voortvloeien uit het gebruik van genetische hulbronnen. Momenteel zijn 193 landen partij bij het verdrag, dat hiermee vrijwel universeel lidmaatschap kent. Ook de Europese Unie en alle lidstaten zijn partij bij het verdrag.

2. Bij artikel 15 van het CBD wordt een algemeen kader opgericht voor toegang tot genetische hulpbronnen en het verdelen van de hieruit voortvloeiende baten: hierin wordt het recht van staten erkend om te bepalen wie toegang heeft tot genetische hulpbronnen als onderdeel van hun soevereine rechten over natuurlijke hulpbronnen. De partijen zijn verplicht maatregelen te nemen om toegang tot genetische hulpbronnen te vergemakkelijken. Tegelijkertijd zijn alle partijen verplicht de wetgevende, bestuursrechtelijke en politieke maatregelen te nemen om de resultaten van onderzoek en ontwikkeling en de voordelen die kunnen voortvloeien uit het commercieel en ander gebruik van genetische hulpbronnen op een eerlijke en billijke wijze te delen met de partij die deze hulpbronnen verschaft.

3. De staatshoofden en regeringsleiders die in augustus 2002 de wereldtop over duurzame ontwikkeling bijwoonden, kwamen overeen onderhandelingen te starten over een “internationale regeling” inzake toegang en batenverdeling in het kader van het CBD. Op de zevende conferentie van de partijen bij het CBD (CBD COP7) in februari 2004, hechtten de partijen hun goedkeuring aan een gedetailleerd onderhandelingsmandaat. De onderhandelingen werden gestart in de Ad Hoc Open-Ended Working Group on Access and Benefit-sharing (ABS WG-open werkgroep ad hoc toegang en batenverdeling). Op de achtste conferentie van de partijen bij het CBD in maart 2006 verbonden de partijen zich ertoe de onderhandelingen zo spoedig mogelijk vóór de tiende CBD-conferentie in oktober 2010 af te ronden. Op de negende CBD-conferentie in mei 2008 bereikten de partijen overeenstemming over de tekst van en een gedetailleerd scenario voor de definitieve onderhandelingen.

4. De definitieve onderhandelingen over het protocol van Nagoya werden gevoerd in april 2009, in november 2009, in januari 2010, in maart 2010, in juli 2010, in september 2010 en voorafgaand aan en tijdens de tiende CBD-conferentie in oktober 2010.

5. Op 26 oktober 2009 stelde de Raad een besluit vast waarin de Commissie formeel gemachtigd werd om, wat betreft zaken die onder de bevoegdheid van de Gemeenschap vallen, namens de Europese Gemeenschap deel te nemen aan de onderhandelingen over de internationale regeling inzake toegang en batenverdeling op de achtste en negende bijeenkomst van de open ad hoc werkgroep inzake toegang en batenverdeling. De machtiging omvatte alle punten waarover onderhandeld werd, met uitzondering van traditionele kennis die geassocieerd wordt met genetische hulpbronnen, waarover namens de lidstaten werd onderhandeld door de lidstaten die het voorzitterschap hadden van de Raad. Bij een besluit van de Raad van 21 september 2010 werd de onderhandelingsbevoegdheid van de Commissie verlengd tot de tiende CBD-conferentie.

6. Tijdens de onderhandelingen bevestigde de Raad herhaaldelijk zijn politieke steun voor deze onderhandelingen en zijn inzet voor het welslagen ervan.[1] Op 29 oktober 2010 schaarden de EU ministers zich op hun coördinatiebijeenkomst tijdens de tiende CBD-conferentie in Nagoya unaniem achter een compromisvoorstel over het ABS-protocol dat op de laatste dag van de conferentie door het Japanse voorzitterschap van de conferentie was ingediend, omdat dit volgens hen voldeed aan de overeengekomen EU-standpunten en de onderhandelingsrichtsnoeren die de Commissie had gekregen.

7. Op 30 oktober 2010 werd op de laatste plenaire zitting van de tiende CBD-conferentie het protocol van Nagoya over toegang tot genetische hulpbronnen en de eerlijke en billijke verdeling van de baten die voortvloeien uit het gebruik ervan bij het verdrag inzake biodiversiteit goedgekeurd. Het protocol zal van 2 februari 2011 tot 1 februari 2012 ondertekend kunnen worden in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York.

8. Het besluit van de tiende CBD-conferentie tot goedkeuring van het protocol van Nagoya roept de partijen bij het CBD op het protocol zo spoedig mogelijk te ondertekenen en hun akten van bekrachtiging of goedkeuring of in voorkomend geval hun akten van toetreding neer te leggen zodat het protocol zo spoedig mogelijk in werking kan treden. In juni 2011 en april 2012 zal een intergouvernementeel comité voor het protocol van Nagoya bijeenkomen om de eerste bijeenkomst van de partijen bij het protocol voor te bereiden.

9. Op 20 december 2010 hechtte de Raad zijn goedkeuring aan conclusies waarin hij zich onder meer verheugd toonde over de goedkeuring van het protocol van Nagoya inzake toegang en batenverdeling en de Commissie verzocht het protocol van Nagoya zo spoedig mogelijk te ondertekenen en voorbereidingen te treffen voor een tijdige ratificatie en tenuitvoerlegging ervan[2].

10. Gezien het bovenstaande is het passend dat een vertegenwoordiger van de Unie het protocol van Nagoya inzake toegang tot genetische hulpbronnen en de eerlijke en billijke verdeling van de baten die voortvloeien uit het gebruik ervan bij het verdrag inzake biodiversiteit ondertekent, onder voorbehoud van de sluiting ervan.

2011/0024 (NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de ondertekening van het protocol van Nagoya inzake toegang tot genetische hulpbronnen en de eerlijke en billijke verdeling van de baten die voortvloeien uit het gebruik ervan bij het verdrag inzake biodiversiteit

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met name op artikel 192, lid 1, juncto artikel 218, lid 5,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

1. In augustus 2002 zijn de staatshoofden en regeringsleiders die de wereldtop over duurzame ontwikkeling bijwoonden, overeengekomen onderhandelingen te starten met betrekking tot een internationale regeling inzake toegang en batenverdeling in het kader van het verdrag inzake biodiversiteit.

2. Op 26 oktober 2009, en vervolgens op 21 september 2010, heeft de Raad de Commissie gemachtigd om namens de Unie deel te nemen aan deze onderhandelingen wat betreft zaken die onder de bevoegdheid van de Unie vallen.

3. De Raad heeft herhaaldelijk zijn politieke steun bevestigd voor het welslagen van de onderhandeling en tegen de overeengekomen datum[3].

4. Op de coördinatiebijeenkomst van ministers van de Unie die op 29 oktober 2010 werd gehouden tijdens de tiende conferentie van de partijen bij het verdrag inzake biodiversiteit in Nagoya, werd het door het Japanse voorzitterschap ingediende compromisvoorstel voor een protocol van Nagoya gesteund.

5. Na de goedkeuring van het protocol van Nagoya inzake toegang tot genetische hulpbronnen en de eerlijke en billijke verdeling van de baten die voortvloeien uit het gebruik ervan bij het verdrag inzake biodiversiteit door de tiende conferentie van de partijen bij het verdrag inzake biodiversiteit, zal het van 2 februari 2011 tot 1 februari 2012 ondertekend kunnen worden op het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York.

6. Op 20 december 2010 toonde de Raad zich verheugd over de goedkeuring van het protocol van Nagoya en verzocht hij de Commissie het protocol van Nagoyal zo spoedig mogelijk te ondertekenen en voorbereidingen te treffen voor een tijdige ratificatie en tenuitvoerlegging ervan[4].

7. De overeenkomst dient namens de Unie te worden ondertekend onder voorbehoud van de sluiting ervan op een latere datum,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De voorzitter van de Raad wordt hierbij gemachtigd de persoon (personen) aan te wijzen die bevoegd is (zijn) om namens de Unie het protocol van Nagoya inzake toegang tot genetische hulpbronnen en de eerlijke en billijke verdeling van de baten die voortvloeien uit het gebruik ervan bij het verdrag inzake biodiversiteit te ondertekenen.

De tekst van het protocol is aan dit besluit gehecht.

Arti kel 2

Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

Gedaan te

Voor de Raad

De voorzitter

[1] Zie de conclusies van de Raad van 6 maart 2006, 28 juni 2007, 4 maart 2008, 16 maart 2010, en 14 oktober 2010.

[2] Zie de conclusies van de Raad van 20 december 2010, met name de punten 1 en 21.

[3] Zie de conclusies van de Raad van 6 maart 2006, 28 juni 2007, 4 maart 2008, 16 maart 2010, en 14 oktober 2010.

[4] Zie de conclusies van de Raad van 20 december 2010, met name de punten 1 en 21.