ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM ( 84) 502 
 
 
 
Vol. 1984/0202 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(84) 502 def
Brussel, 18 September 1984
COMMUNAUTAIRE SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN DE  
VOLKSGEZONDHEID
Mededeling van de Commissie aan de Raad
COM(84) 502 def

-  2 -Co*7 ifP'i
De ministers van Volksgezondheid kwamen in 1978 - toen zij voor het laatst  
vergaderden - overeen dat ter zake van twee uitgebreide terreinen te weten de  
ziektepreventie en de kosten voor gezondheidszorg het een en ander moest worden  
ondernomen, zulks met het oogmerk onderling ervaring uit te wisselen en plannen  
voor communautaire samenwerking te ontwikkelen. Daartoe werd op de begroting geld  
uitgetrokken en via onderzoek, vergaderingen van deskundigen, symposia, e.d. is  
op dit punt voortgang geboekt (bijlage I).  Met de Wereldgezondheidsorganisatie  
(WHO), de Raad van Europa, tal van internationale instellingen en overheidsin­
stanties in de Lid-Staten is nauwe samenwerking tot stand gebracht.
Verder heeft het Europese Parlement bij herhaling kwesties met betrekking tot  
de volksgezondheid langs de weg van resoluties, debatten en vragen aan de orde ge­
steld, met name in het bijzonder aangaande drugs, roken, drankmisbruik, orgaan-  
transplantatie, besmettelijke ziekten, tandverzorging, medisch paspoort en welzijns  
beleid. Het aandeel van het Europese Parlement zou men kunnen samenvatten als het  
zoeken naar betere bescherming van het individu, zowel als burger en als patiënt.
Een ander teken van bezorgdheid over deze zaken was dat de Europese Top van  
Fontainebleau een commissie ad hoe in het leven riep op grond van de overweging  
dat de Gemeenschap de verwachtingen van de Europese volkeren niet mocht beschamen.  
Dat de gezondheidszorg daarbij een rol speelt, bleek overduidelijk uit de resul­
taten van de in 1983 in de EG gehouden opiniepeiling. Op de vraag over het wel­
zijn achtte 58 % de gezondheid van primair belang en zeker 81 % van de onder­
vraagden rangschikten hun gezondheid onder de eerste drie rubrieken over gezin,  
onderlinge verhoudingen, financiën en vrijetijdsbesteding.
In Fontainebleau ging de Europese Raad tevens akkoord met het werkprogramma  
neergelegd in het communautair sociaal actieplan voor de middellange termijn.
Ter zake van de sociale maatregelen ging de Europese Raad ermee akkoord dat de  
Lid-Staten naar de kostenbeheersing en de samenwerkingsmogelijkheden op het ter­
rein van de volksgezondheid een onderzoek instellen. De bedoeling van deze mede­
deling is de basis te leggen voor het uitbouwen van een dergelijke samenwerking.
Naar de mening van de Commissie zijn er in de sector volksgezondheid drie ge­
bieden namelijk drugverslaving, roken en besmettelijke ziekten, waar samenwerking  
tussen de Lid-Staten en gemeenschappelijk optreden op communautair niveau uit­
voerbaar is en die bij voorrang moeten worden aangepakt.

- 3 -
Drugverslaving
In de afgelopen jaren is het gebruik van verboden drugs aanzienlijk toegeno­
men en in alle Lid-Staten zijn er tekenen die erop wijzen dat met name het aan­
tal heroïneverslaafden is gestegen. Uit sommige steden komen berichten omtrent  
een probleem van de drugverslaying dat enige jaren geleden nog niet aan de dag  
was getreden; er zijn plaatsen waar de gegevens duiden op een vertienvoudiging  
in de laatste tien jaar. Heden ten dage ziet men heroïneverslaving als een epi­
demisch verschijnsel. Daarenboven wordt in toenemende mate bezorgdheid geuit  
over het verkeerd gebruik van farmaceutica, misbruik van oplosmiddelen alsme­
de de beschikbaarheid en het gebruik van cocaïne.
Het epidemiologisch aspect van het heroïnegebruik heeft zich ingrijpend ver­
anderd. Voorheen waren voornamelijk jonge volwassenen het slachtoffer en in de re­
gel leidde het gebruik van allerlei bedwelmende middelen uiteindelijk tot ver­
slaving aan hard drugs. Tegenwoordig ziet men dat scholieren en adolescenten  
heroïne gebruiken en het lijkt wel of zij uit de vele soorten drugs heroïne als  
eerste middel uitproberen. De gevolgen voor de gezondheid en de sociale proble­
matiek van het druggebruik door bedoelde jongelieden zijn direct en op langere  
termijn uiterst bedenkelijk. Er zijn tekenen die erop wijzen dat hoe eerder  
een kind zich regelmatig met verdovende middelen inlaat, hoe groter de kans  
is dat het door druggebruik in de problemen zal raken. Die problemen zijn ern­
stig en leiden tot chronisch ziek zijn, asociaal gedrag en vroegtijdige dood.
Dood door overdoses, door ziekten die met het druggebruik verband houden, komt  
veelvuldig voor, en ernstige infectieziekten zijn aan de orde van de dag. De  
relatie tussen drugverslaving en misdaad, prostitutie, sociale en economische  
achteruitgang is ongetwijfeld bekend, hoewel met het generaliseren van oorzaak  
en gevolg in het algemeen voorzichtigheid geboden is.
Het feit dat heroïne de laatste jaren in ruimere mate verkrijgbaar was,  
is mede oorzaak van de huidige verslavingsepidemie.  Uit verslagen komt regel­
matig naar voren dat de betere soort heroïne veel gemakkelijker en goedkoper  
te verkrijgen is dan vijf jaar geleden. Een indruk omtrent de toegenomen in  
circulatie zijnde hoeveelheden geven de officiële statistieken van in beslag  
genomen verdovende middelen. Die statistieken vertonen een aanmerkelijke toe­
name doch hierbij zij opgemerkt dat de geconfisqueerde en vernietigde hoeveel­
heden ten opzichte van het totale aanbod een onbekende factor vormen en ver­
houdingsgewijs mogelijk zelfs teruglopen.

- 4 -
Via VN-organen wordt getracht in de hele wereld de aanvoer te beperken;  
binnen Europa opereert de Pompidou-groep (Samenwerkende groep tegen drugmis­
bruik en clandestiene drughandel).  Dat er alom in de Gemeenschap steeds meer  
heroïne te krijgen is, bewijst dat het terugdringen van de verslaving aan  
hard drugs door middel van beperking van de aanvoer ondanks alle inspanning  
van douane en politie in de Lid-Staten toch onvoldoende is. Als er tussen de  
douanediensten binnen de Douane-Unie meer zou worden samengewerkt, zou dergelijk  
optreden meer effect kunnen sorteren. De Commissie is voorstander van zoda­
nige samenwerking in het bijzonder in het kader van de Conventie inzake weder­
zijdse bijstand van 7 september 1967. De maatregelen tegen illegale drughandel  
kunnen in het kader van de Internationale Conventie inzake wederzijdse bijstand  
(Nairobi, 9 juni 1977) verder worden versterkt. De commissie ad hoe zou zich  
binnen het raam van haar opdracht om maatregelen ter bestrijding van het drug­
gebruik te onderzoeken, hiermee bezig kunnen houden.
Restrictieve maatregelen om greep te krijgen op de toevoer garanderen op  
zich echter nog geen succes en moeten daarom gepaard gaan aan acties om de  
vraag naar verdovende middelen te beperken. In de huidige gedachtengang wordt  
terecht meer en meer nadruk gelegd op primaire preventie alsmede op die acti­
viteiten die voorkomen dat jongeren met druggebruik beginnen en er vervolgens  
een gewoonte van maken. De beperking van de vraag roept om een andere vorm  
van samenwerking die berust bij degenen die verantwoordelijkheid dragen voor  
volksgezondheid en onderwijs. Het doel is preventiemethodieken te ontwikkelen  
berustende op voorlichtingsprogramma's die gericht zijn op de vakmensen, het  
publiek - vooral de ouders van jonge kinderen - en de kinderen zelf.  In bre­
der perspectief gaat het erom een klimaat te scheppen waarin aan drugs geen  
behoefte bestaat. Vanuit epidemiologisch standpunt gezien kan men stellen dat  
de verslaafde anderen tot druggebruik aanzet en op die manier tot verspreiding  
van het kwaad bijdraagt. In dit verband wordt veelal gebruik gemaakt van de  
term "heroïne-epidemie",  hetgeen erop duidt dat men deze gedachtengang accep­
teert. Het vergelijken van heroïnegebruik met een besmettelijke epidemie be­
klemtoont de ruimtelijke dimensie van het vraagstuk en wijst op de algemene  
noodzaak kinderen en adolescenten een norm voor drugonthouding bij te bren­
gen daarbij uitgaande van persoonlijke vrije keus en verantwoordelijkheidsgevoel.  
Te dien einde kan men zich in samenwerking met het sociaal werk in ruimer  
verband tal van tegenmaatregelen voorstellen - d.w.z. gericht op hele be­
volkingsgroepen - en ook op kleine schaal waarbij het gaat om bepaalde sub­
groepen, namelijk zowel van degenen die bedreigd worden als van degenen die  
met zorg en toezicht zijn belast.

- 5 -
In groter verband bestaat behoefte aan betere coördinatie bij de voor­
lichtingscampagnes die niet alleen op directe manier de schadelijke gevol­
gen van verdovende middelen aan de kaak stellen, doch ook de beweegredenen  
die tot druggebruik leiden, onder de ogen brengen en aangeven hoe daartegen  
in te gaan. Ten behoeve van de voorlichting en ter vermijding van indirecte  
drugpropaganda is gezamenlijk optreden van de media van primair belang. Aan  
de behoefte aan actuele informatie over drugs en drugverslaving en over de  
voortdurende evolutie binnen die wereld, dient zowel bij de opleidingen in  
de sociale en onderwijssector alsook naderhand aandacht te worden besteed.
Kleinschalige activiteiten dienen te zijn gericht op samenwerking tus­
sen ouders en school en tussen ouders, jeugdleiders en jongelui in buurt- en  
clubhuizen en andere sociale verbanden. Het hoofddoel van dergelijke activi­
teiten is een klimaat te scheppen waarbinnen tegenover kinderen en jongeren  
het gebruik van verdovende middelen door hun kameraden, hun ouders, de school  
en de omgeving, daarin gesteund door de media, als iets negatiefs wordt voor­
gesteld. Op communautair niveau moet de actie de bestaande nationale programma’s  
ondersteunen en verbeteren en eventueel worden opgezet in een reeks proef- of  
demonstratieprojecten waarbij gegevens over de uiteenlopende achtergronden in  
de Lid-Staten worden uitgewisseld en vergeleken.
Verder valt in dit verband te denken aan de speciale behoeften van ge-  
zondheidsdeskundigen belast met de behandeling van drugverslaafden, alsmede  
die van de sociaal werkers die belast zijn met de resocialisatie van maatschap­
pelijk gederailleerden inclusief strafrechtelijk veroordeelden. De huidige  
situatie kenmerkt zich door de meest uiteenlopende praktijken, door versnippe­
ring en isolatie hetgeen er vaak toe leidt dat men de moed opgeeft of in the­
rapeutisch nihilisme vervalt.
Terwijl het behandelen en omgaan met drugverslaafden zowel medisch als  
sociaal een van de moeilijkste opgaven is, wordt een en ander nog verergerd  
door onvoldoende kennis van en misverstanden omtrent de wijze waarop in an­
dere Lid-Staten te werk wordt gegaan. Bijgevolg moeten er voor de betrokken  
hulpverleners meer mogelijkheden komen om vooral over de uiteenlopende be­
handelingswijzen en een gerichte aanpak met elkaar te spreken en van gedachten  
te wisselen. Op die manier zouden de hulpverleners op meer positieve wijze  
kunnen bijdragen tot de vorming van een beleid en tot acties die op een so­
ciale basis berusten.
Ten slotte is er bij een bredere benadering en ook aan de basis behoefte  
aan betere voorlichting zowel om de trends in het druggebruik op te sporen, de  
effectiviteit van de tegenmaatregelen te beoordelen en het bewustwordingsproces

-  6 -
op gang te brengen. Er bestaan allerlei gegevensbronnen maar doorgaans zijn ze  
niet voldoende uitgebreid of worden ze te weinig geraadpleegd. Om in beide  
richtingen te kunnen werken en maatregelen te treffen, moeten er gegevens  
komen voor de planmatige opzet, de behandeling en de evaluatie, maar momenteel  
zijn die niet beschikbaar.
Drugverslaving is een oud probleem waarvoor geen pasklare oplossing be­
staat, maar waar alleen een beleid van afperking en waakzaamheid iets kan berei­
ken. Een aanpak gericht op het terugdringen van de vraag zal pas na jaren enig  
aanwijsbaar effect opleveren. Wil communautaire samenwerking slagen, dan moet  
dat successievelijk gebeuren en afgestemd zijn op de behoeften van de Lid-Staten.
Aandoeningen als gevolg van roken
Wetenschappelijk is vastgesteld dat longkanker en chronische bronchitis  
in de meeste gevallen het gevolg zijn van het roken van sigaretten en dat dit  
in toenemende mate samengaat met hart- en vaatziekten en tal van andere vormen  
van kanker. Bovendien is aangetoond dat kinderen wier ouders roken meer borst-  
aandoeningen hebben en dat het gevaar van longkanker bij niet-rokende vrouwen  
wier echtgenoot wel rookt, toeneemt.
De omvang van dit vraagstuk is op tal van manieren gekwantificeerd. Uit  
onlangs gepubliceerde cijfers blijkt dat het aantal sterfgevallen als gevolg  
van longkanker bij sigaretten rokende mannen 11 maal hoger ligt dan bij niet-  
rokers en de sterftekans over de gehele linie nagenoeg verdubbeld is. In de  
EEG gaat men ervan uit dat in alle Lid-Staten met uitzondering van het Vere­
nigd Koninkrijk in de komende tien jaar het aantal sterfgevallen als gevolg van  
longkanker zal toenemen. Tot de eeuwwisseling verwacht men in totaal meer dan  
een miljoen longkankersterfgevallen.
De rookgewoonten - vooral het roken van sigaretten - hebben zich in de afge­
lopen 10 jaar aanzienlijk gewijzigd en verschillen van land tot land. Bij mannen  
in de vrije en leidinggevende beroepen is het roken doorgaans afgenomen; bij vrou­
wen neemt het roken toe en onder jonge volwassenen wordt nog altijd veel gerookt.  
In één Lid-Staat is het roken over de gehele linie aanzienlijk teruggelopen en  
ook in andere landen, zoals Noorwegen, Zweden en de VS, is zulks waar te nemen,  
hetgeen duidelijk aantoont dat anti-rookmaatregelen effect sorteren. Onderzoek  
naar de mortaliteit onder medici bewijst overduidelijk hoe goed het is met roken  
te stoppen en hoe daardoor het sterftecijfer daalt.

- 7 -
Er bestaan allerlei anti-rookcampagnes.  Evenals bij narcoticamisbruik is de  
persoonsgerichte gezondheidseducatie voorwaarde om de behoefte in te perken. Maar  
om het maximale rendement te bereiken, zijn ook andere maatregelen noodzakelijk.  
Ook hier is het zaak een niet-rokersklimaat te creëren in plaats van het roken te  
gedogen of te accepteren waardoor jonge mensen worden aangemoedigd het ook te doen  
en na te apen. Maatregelen van deze aard zijn in bijlage II vermeld waarbij is  
aangegeven welke in de Lid-Staten reeds werden ingevoerd.
In het recente verleden is in alle Lid-Staten wel deze of gene actie onderno­
men en er zijn landen waar nu campagnes worden opgezet. Primair daarbij is het  
coördineren van een en ander, ten einde belangentegenstellingen te vermijden  
en de jongeren die tegenwoordig meer en meer in de Gemeenschap om studieredenen  
of voor hun genoegen rondreizen en -trekken, niet in verwarring te brengen. Het  
terugdringen van de bestaande rookgewoonten bij volwassenen, en kinderen en  
jongeren ervan weerhouden in deze gewoonte te vervallen, dient het doel te  
zijn.
De ervaring leert dat een dergelijke benadering realistisch is. Het aantal  
mannelijke rokers in de vrijeberoepssector is tegenwoordig tegenover de andere  
beroepsgroepen meer dan gehalveerd. Waar men gezamenlijke anti-rookcampagnes  
heeft gericht op jongeren is het aantal rokers zodanig teruggelopen dat te  
verwachten valt dat toekomstige generaties van niet-rokers het resultaat zal  
zijn. Dergelijke veranderde gewoonten zijn bereikt door nadruk te leggen op  
vrije keuze en eigen verantwoordelijkheid en juist niet door beperkingen op  
te leggen. Communautaire samenwerking dient de afzonderlijke maatregelen van  
de Lid-Staten op de gebieden als bedoeld in bijlage II te ondersteunen. Daarbij  
dient men te bedenken dat niet alle EG-landen even ver gevorderd zijn in hun  
strijd tegen het roken en dat ze bijgevolg ook niet even snel vorderingen  
kunnen maken. Samenwerking in communautair verband zou de stoot kunnen geven  
en als men het over de gemeenschappelijke doelstellingen en de te volgen  
tactiek eens wordt, kunnen de meeste problemen worden overwonnen.
Bestrijding besmettelijke ziekten
Ziekten voortvloeiende uit of verband houdende met drugverslaving en roken  
baren ons meer en meer zorgen. Daar staat tegenover dat de besmettelijke ziekten  
zijn teruggelopen en nog slechts een ondergeschikte rol spelen. Vanuit historisch  
perspectief kan men dit in het algemeen wel onderschrijven. In de laatste tijd  
hebben zich een aantal gevallen voorgedaan waarbij zowel in het openbaar als  
door de medici zelf bezorgdheid werd geuit. Hoewel in de laatste decennia als  
gevolg van intensieve internationale samenwerking pokken zijn uitgeroeid

-  8 -
doen zich in de EG regelmatig problemen voor met o.a. TBC, mazelen, rodehond en  
kinkhoest, een toeneming van gastro-intestinale infecties en geslachtsziekten,  
nieuwere verschijnselen zoals de legionairsziekte en AIDS en latente verschijnse  
len als uitvloeisel van de toegenomen reisgewoonten. Naar de eventuele rol van  
overdraagbare agentia in bepaalde neurologische en neoplastische aandoeningen,  
alsmede ten behoeve van de produktie van nieuwe vaccins wordt tegenwoordig veel  
onderzoek verricht.
In alle EG-landen is vaccinatie tegen de gewone kinderziekten al sinds jaar 
en dag de gewoonte en bijlage III geeft hiervan een overzicht. Omtrent hetgeen  
vereist, aanbevelenswaardig en beschikbaar is, lopen de situaties sterk uiteen.  
Voor de nieuwere anti-kinkhoest- en -mazeleninentingsprogramma's is een en  
ander echter minder duidelijk geformuleerd. Als gevolg hiervan varieert het  
aantal inentingen en lopen de resultaten terug.
Het belang van preventieve maatregelen tegen beide ziekten wordt algemeen  
onderkend. Rodehond in de beginperiode van de zwangerschap betekent dat de kans  
op aangeboren misvorming aanzienlijk toeneemt. Mazelen is niet altijd even on­
schuldig en uit gegevens van de Lid-Staten blijkt dat in 9 % van de gevallen  
oorontsteking ontstaat, in 7 % ademhalingscomplicaties optreden en in 0,3 %  
encefalitis voorkomt. Genoemde complicaties leiden veelal tot ziekenhuisopname.
Uit medische en economische overwegingen hebben de Verenigde Staten in  
1978 besloten de mazelen als inheemse besmettelijke ziekte voorgoed de kop  
in te drukken. Hierbij werd in eerste instantie gemikt op het zoveel mogelijk  
inenten van de schooljeugd. In de herfst van 1981 had men hiermee zoveel succes  
geboekt dat 97 % van de eersteklassers van de lagere school geïmmuniseerd bleek.  
In 1982 werden dan ook slechts + 1.700 gevallen van mazelen gerapporteerd,  
minder dan 3 % van het totaalcijfer over 1977. In hetzelfde jaar leidden  
199 uit het buitenland afkomstige ziektegevallen slechts in 19 gevallen tot  
secundaire besmetting. In navolging van de VS zijn Canada, Zweden en Finland  
voornemens soortgelijke initiatieven te nemen. In de EG komt mazelen betrek­
kelijk veel voor en is het inentingspercentage laag.
Een in 1982 gehouden en van de Wereldgezondheidsorganisatie - Sectie Europa  
uitgaande vergadering van gezondheidsfunctionarissen voor besmettelijke ziekten  
rapporteerde dat de preventie in de Europese landen onvoldoende gecoördineerd is

- 9 -
als gevolg van zeer uiteenlopende wettelijke maatregelen en gezondheids­
voorschriften en te wijten is aan het feit dat tot dusver niet is getracht  
een en ander behoorlijk te evalueren. De deelnemers onderschreven het  
verslag van een reeds in 1981 gehouden vergadering waarin op het gevaar  
en vooral op de economische schade van besmettelijke ziekten werd gewezen.
Samenwerking binnen de Gemeenschap dient erop gericht de initiatieven  
van de Wereldgezondheidsorganisatie te realiseren en te versterken, waar­
door de Europese sectie in staat is de ontwikkelingen in andere landen  
van ons continent te bevorderen. De Gemeenschap heeft behoefte aan een  
netwerk van nationale en regionale centra en snelle informatie-uitwisse-  
ling, in onderling overleg vastgestelde definities en meldingsprocedures,  
gestandaardiseerde materialen en proeven, alsmede gezamenlijke opleidings-  
en onderzoekprojecten. Om terreinen die speciale aandacht en onderzoek  
vereisen te onderkennen, is het van groot belang de lange-termijnontwikke­
lingen goed in het oog te houden. Inenting is en blijft in de strijd  
tegen besmettelijke ziekten een zaak waar alles om draait en een gemeen­
schappelijke aanpak van besmettelijke kinderziekten, alsmede van veel  
voorkomende epidemieën en bijzondere ziekten van meer dan gewone beteke­
nis, dient voorop te staan.
Naar onderlinge samenwerking
In het voorgaande is uiteengezet op welke drie terreinen bij voorrang  
communautaire samenwerking dient te worden nagestreefd. Vooropgesteld  
uiteraard dat zodanige samenwerking ook inderdaad leidt tot meer rende­
ment en minder kosten met zich brengt. Daarbij moeten doublures en  
belangentegenstellingen worden vermeden en de acceptabiliteit verbeterd.
Er zijn daarenboven nog tal van andere terreinen van algemeen belang  
aan te wijzen waardoor hetgeen aanvankelijk als een reeks typische pro­
blemen overkomt, in een meer gemeenschappelijk volksgezondheidsbewust-  
zijn wordt omgezet. Een en ander impliceert dat een samenwerkingsverband  
flexibel genoeg behoort te zijn om zich ook tot andere binnen het algemeen  
referentiekader en de prioriteitsvraag vallende onderwerpen te kunnen  
richten.
Op de laatstelijk in 1978 gehouden vergadering van ministers van  
Volksgezondheid is gesproken over het voorstel aangaande een adviescommissie  
voor volksgezondheid en werd besloten deze kwestie op de agenda voor de  
eerstkomende bijeenkomst te plaatsen. Aan de Commissie werd verzocht na te  
gaan in hoeverre een dergelijke commissie noodzakelijk werd geacht en of  
niet reeds bestaande commissies hiermede zouden kunnen worden belast.

-  10 -
Met medische aangelegenheden hebben tal van commissies van doen,  
doch een commissie voor de volksgezondheid bestaat als zodanig niet.
Het Comité van Hoofdambtenaren voor de Volksgezondheid ziet toe op de toe­
passing van richtlijnen inzake de wederzijdse erkenning van medische en aan­
verwante diploma's. Er zijn adviescommissies voor medische beroepsopleiding,  
verder is er een adviescommissie inzake bedrijfsveiligheid en arbeidsgenees­
kunde. Commissies van deskundigen voor levensmiddelen, cosmetica, pesticiden  
en toxicologie bekijken allerlei met de gezondheid verband houdende kwesties.  
Comités belast met technische vooruitgang en programontwikkeling hebben dui­
delijk omlijnde opdrachten ontleend aan communautaire voorschriften. Buiten  
communautair verband bestaan nog tal van andere lichamen en colleges. Een  
ziekenhuiscommissie opereert als semi-officiële instantie binnen de EG en  
wordt door de ziekenhuisorganisaties in de Lid-Staten financieel gesteund.
De geneeskundige hoofdinspecteurs komen bijeen om gedachten uit te wisselen.  
De belangenvertegenwoordiging van de medische wereld krijgt op velerlei  
wijze gestalte.
Bij het vaststellen van het Tweede Actieprogramma inzake Veiligheid en  
Gezondheid op het Werk in februari 1984, verzocht de Raad de Europese Com­
missie om in overleg met de Lid-Staten jaarlijks een plan ter uitvoering  
van de voorgenomen werkzaamheden in te dienen. Dit heeft geleid tot het  
instellen van een werkgroep van met deze zaken belaste hoofdambtenaren af­
komstig uit de Lid-Staten die te zamen met ambtenaren van de Commissie de  
maatregelen uitstippelen en de prioriteiten aangeven. Er wordt een uit­
voeringsplan opgesteld en alle belanghebbenden kunnen daar kennis van nemen.  
Voor de samenwerking op onderwijsgebied bestaat er bijvoorbeeld een afwij­
kende procedure daar een comité van afgevaardigden uit de Lid-Staten als op­
dracht heeft te zamen met de Commissie de uitvoering van de verschillende  
actieprogramma's te coördineren. Bedoeld comité heeft verder tot taak kwes­
ties voor de Raad van Ministers voor te bereiden en op onderwijsgebied toe­
komstige ontwikkelingen in te leiden.
Naar de mening van de Commissie is thans een dergelijke constructie  
ook noodzakelijk voor de toekomstige samenwerking ter zake van de volksge­
zondheid en om aan de recente besluiten van de Raad van Ministers van So­
ciale Zaken en de Europese Raad van Fontainebleau gestalte te geven.

1 1 -
Conclusies
In de Verdragen wordt de volksgezondheid - met uitzondering van Hoofd­
stuk III van het Euratom-Verdrag waar sprake is van de bescherming van de  
gezondheid van de bevolking tegen de aan ioniserende straling verbonden ge­
varen - niet met zoveel woorden genoemd. In het communautaire beleid kwam dit  
onderwerp in het verleden, tenzij onder andere benaming, niet ten volle tot  
zijn recht. Tijdens een in 1983 gehouden parlementair debat naar aanleiding  
van een vraag aan de Raad (1) kwam aan de orde of de tijd niet was gekomen  
om overeenkomstig de in het Parlement geuite wensen een Europees gezondheids­
beleid te ontwikkelen en te lanceren. Uit het antwoord bleek dat de Raad be­
grip toonde voor de resolutie van het Parlement, de belangrijkheid van de  
volksgezondheidszaken onderkende en bereidheid toonde initiatieven of voor­
stellen van de Commissie op dit stuk in overweging te nemen.
In aansluiting op vorenbedoeld debat en als reactie op de mededeling dat  
geen voorstellen waren gedaan die een zitting van de Raad van Ministers van 
Volksgezondheid zouden rechtvaardigen, zijn bij de Raad voorstellen ingediend  
voor een richtlijn betreffende de bescherming van dialysepatiënten door de  
blootstelling aan aluminium zoveel mogelijk te beperken (2) (juni 1983), een  
aanbeveling voor het invoeren van een Europees medisch paspoort (3) (december  
1983), alsmede een resolutie betreffende een actieprogramma toxicologie ter  
bescherming van de gezondheid (4) (mei 1984).
Bij de keuze van deze onderwerpen en de uiteenzetting van de drie voren­
genoemde probleemgebieden hebben in het bijzonder de door het Parlement aan­
gegeven prioriteiten meegewogen. Waar dit overeenstemt met de prioriteiten die  
de nationale overheden in de Lid-Staten aanhouden, is zulks volkomen terecht.
In ieder geval bestaat dringend behoefte aan een voortdurende dialoog tussen  
Lid-Staten en Commissie over nieuw vast te stellen prioriteiten en samenwer-  
kingsterreinen op het gebied van de volksgezondheid ter completering van an­
dere sociale beleidstaken, mede met het oog op het uitdragen van het Europese  
ideaal.
Te dien einde verzoeken wij de Raad het onderzoek met betrekking tot de drie  
hiervoor genoemde voorstellen voor communautaire beleidsinstrumenten voort te  
zetten, na te gaan welke activiteiten op deze drie gebieden moeten worden onder­
nomen, aan te geven welke eventuele andere prioriteiten voor samenwerking op com­
munautair niveau in aanmerking komen en te besluiten welke wegen en middelen voor  
de tenuitvoerlegging van deze samenwerking moeten worden aangehouden.
1. PB Bijlage nr. 1-303 (Handelingen Europees Parlement, 12-16.9.1983).
2. PB nr. C 202 van 29.7.1983, blz. 5.
3. PB nr. C 21 van 28.1.1984, blz. 7.
4. PB nr. C 156 van 16.6.1984, blz. 6.

-  1 - BIJLAGE I
1) STUDIES INZAKE DE VOLKSGEZONDHEID
Onderwerp Af sluitings­
datumPresentatie
VERDOVENDE MIDDELEN
Algemene methodiek te hanteren bij het onderzoek  
naar de motieven en het gedrag bij overdadig  
medicijngebruik; inventaris en programevaluatie  
van de gezondheidsvoorlichting t.z.v. medica­
mentendecember
1981Eindrapport
Kritische beschouwing n.a.v. de vakdocumenta-  
tie (studie-, onderzoeks- en enquêteresulta­
ten, enz.) inzake de ontwikkeling van het ge­
bruik van verdovende middelen in België, Frank­
rijk, Nederland, Luxemburg en Duitsland en de  
getroffen preventieve en therapeutische maat­
regelen (zie ook resolutie van het Europees  
Parlement van 14 mei 1982 inzake bestrijding  
van druggebruik).  (3 opdrachten)februari
1981
december
1981
j anuari 
1984Eindrapport
Kritische beschouwing van de huidige versla-  
vingssituatie - gebruik en misbruik van ver­
boden en geoorloofde verdovende middelen -  
in de landen van de Europese Gemeenschapoktober
1982Eindrapport
Vergelijkende studie van het antidrugbeleid  
in de Lid-Staten gelet op de verschillende  
manieren van aanpak en de juridische onder­
bouw van een en ander (le deel)oktober
1982Rapport
Vergelijkende studie van het antidrugbeleid  
in de Lid-Staten gelet op de verschillende  
manieren van aanpak en de juridische onder­
bouw van een en ander (2e deel)oktober
1984Rapport 
in voorbe­
reiding
ROKEN
Onderzoek naar de bestaande of te ontwikke­
len plannen in de antirookcampagne in de  
landen van de Europese Gemeenschap (le  
deel)september
1980
> Verschenen  
in
l  EUR 8031 FR Onderzoek naar de bestaande of te ontwikke­
len plannen in de antirookcampagne in de  
landen van de Europese Gemeenschap (2e  
deel)oktober
1981

- 2 - BIJLAGE I
Onderwerp Afsluitings­
datumPresentatie
ROKEN (vervo1g)
Basisgegevens en documentatie over het roken in  
de Lid-Staten van de Europese Gemeenschap in de  
periode 1960-1980 (le reeks)oktober
1980 1
J Verschenen  
C in  
I  EUR 7907 DE Basisgegevens en documentatie over het roken in  
de Lid-Staten van de Europese Gemeenschap in de  
periode 1960-1980 (2e reeks)oktober
1982
Statistiek over het tabaksverbruik in de EEG -  
Kritische beschouwingseptember
1984Rapport in  
voorbereiding
INENTING
Vergelijkend onderzoek naar de juridische as­
pecten bij post-vaccinale complicaties in de  
Lid-Staten van de Europese Gemeenschapseptember
1979Verschenen
in
EUR 7019 FR
VOEDING
Voedingsvoorlichting op de scholen in de lan­
den van de Europese Gemeenschapoktober
1980Verschenen
in
EUR 7331 FR
Ontwerp van een opleidingsmodel voor de voe­
dingsvoorlichting en -opvoedingoktober
1981Eindrapport
Formule voor evaluatiemethodiek ten behoeve  
van de gezondheidsvoorlichting en -opvoedingoktober
1981Eindrapport
Onderzoek ingesteld naar de schoolkindervoe-  
ding in de Lid-Staten van de Europese Gemeen­
schapaugustus
1983Eindrapport
Grondprincipes voor communautaire initiatie­
ven op het gebied van de gezondheidsleer  
en de voedingsvoorlichtingseptember
1984verslag in  
voorbereid ing
ALCOHOL
Kritische beschouwing van de factoren die het  
gebruik van alcoholhoudende dranken bepalen,  
vooral gelet op de aspecten van de gezondheids­
voorlichting en de reclamejuli
1983Eindrapport
VERMINDERING KOSTEN VOLKSGEZONDHEID
Nieuw gestandaardiseerd beleidsinstrumentarium  
ten behoeve van de volksgezondheidssector en in  
de sociale geneeskunde (le reeks)oktober
1983Rapport

- 3 -BIJLAGE I
OnderwerpAfsluitdatum Presentatie
VERMINDERING KOSTEN VAN DE GEZONDHEID (vervoloï
Nieuw gestandaardiseerd beleidsinstrumentarium ten  
behoeve van de volksgezondheidssector en de sociale  
geneeskunde (2e reeks)oktober
1984rapport in  
voorbereiding
Vraagstukken verband houdende met de toekomstige  
demografische structuur van de landen van de Euro­
pese Gemeenschap gezien vanuit medisch standpuntoktober
3984rapport in  
voorbereiding
Personeelsstatuut voor de paramedische beroepen in  
de Lid-Staten van de Europese Gemeenschapoktober
1984rapport in  
voorbereiding
Organisatie, financiering en kosten voor de gezond­
heidszorg in de Europese Gemeenschap1979Reeks sociaal  
beleid -  
1979 nr. 36
Gebruik 'va.n geneesmiddelen - uitgavenprognose - be­
langrijkste tegenmaatregelen en doelstellingen  
van het overheidsingrijpen1978Reeks sociaal  
beleid -  
1978 nr. 38
Micro-economische benadering van het kostenvraagstuk  
van de ziekenhuisopname1979 Reeks sociaal  
beleid -  
1979 nr. 39
Primaire gezondheidszorg in de Lid-Staten van de  
Europese Gemeenschap1980 Doe. V/476/80
Gezondheidszorg in het tijdvak 1970-1976- rapport
Geavanceerde technologie ten behoeve van kostbare  
medische apparatuur in de Lid-Staten van de Europese  
Gemeenschap, wettelijke voorschriften, beleidsplan  
en kostenelement1982 Doe. V/943/82
Verslag aangaande de tweede fase van het onderzoek  
naar medische technologie1984 Doe. V/482/84
Ervaringen in .12 Europese landen met de kostenbeheer­
sing in de gezondheidszorg (1977-1983)1983 Doe. V/1934/83
DIVERSEN
Gezondheidsvoorlichting over mondhygiëne en  
tandverzorgingdecember
1984rapport in  
voorbereiding
Rol en uitbreiding van bejaardenpoliklinieken december
1984rapport in  
voorbereiding
Bejaarden en medicijngebruik - Situatie in de  
Lid-Statendecember
1984rapport in  
voorbereiding

- 4 - BIJLAGE I
2) STUDIEBIJEENKOMSTEN EN VERGADERINGEN GEHOUDEN IN HET RAAM
VAN DOOR DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID GENOMEN BESLISSINGEN
Studiebijeenkomsten Datum en plaats
Studiebijeenkomst oyer de socio-medische gevaren van  
het alcoholgebruiknovember 1977  
Luxemburg
Symposium over voeding, levensmiddelentechnologie en  
voorlichting op voedingsgebied (Zitting "Voedingsonder-  
wijs" in samenwerking met DG III - Brussel)maart 1980  
Londen
Studiebijeenkomst "De rol van de arts bij de gezond­
heidsvoorlichting"juli 1980  
Luxemburg
Internationale Studiebijeenkomst Gezondheidsvoorlichting  
"De totstandkoming van een gezondheidsbeleid: ontwikke­
ling en opbouw"
(In samenwerking met de Bundeszentrale für gesundheit­
liche Aufklärung - Keulen)juni J981  
Bergneustadt  
(Bondsrepubliek  
Duitsland)
Eerste symposium over longkanker in Europa - Bijeenkomst  
gewijd aan de gezondheidsvoorlichting onder het thema:  
"Hoe het tabaksverbruik terug te dringen" (in samenwer­
king met de Société Européenne de Pneumologie)september J982
Knokke
(België)
Studiebijeenkomst "Problemen verbonden aan alcoholge­
bruik in de Europese Gemeenschap"maart J 983  
Luxemburg
Internationaal symposium "Tabak en kanker" (in samen­
werking met "The European Organisation for Cooperation  
in Cancer Prevention" - Brussel)maart 1983  
Brussel
Studiebijeenkomst over de preventie en het behandelen  
van geneesmiddelendependentie (in samenwerking met de  
WHO)september 1983  
Brussel
Europese studiebiieenkomsten over volksgezondheid
Eerste studiebijeenkomst: Financiële uitkeringen en ge­
zondheidszorg voor bejaardendecember 1978  
Luxemburg
Tweede studiebijeenkomst: Volksgezondheid en de eerste  
leyensjaren (in samenwerking met INSERM — Le Vesinet)oktober 1979  
Ispra (Italië)
Derde studiebijeenkomst: Geestelijke volksgezondheid:  
evaluatie en beleidmaart 1980  
Luxemburg
Vierde studiebijeenkomst: Evaluatie van Europese gezond­
heidsdiensten, in het bijzonder de Skandinavische voor­
beeldendecember .1981  
Luxemburg

- 5 - BIJLAGE I
Studiebij eenkomsten Gehouden:
Europese studiebiieenkomsten gezondheidsbeleid (vervolg)
Vijfde studiebijeenkomst: Evaluatie van bedrijfsgenees­
kundige diensten aan de hand van epidemiologische me­
thoden
Zesde studiebijeenkomst: Kankeronderzoek en kanker­
bestrijdingdecember 1983  
Luxemburg
december 1983  
Luxemburg
Studiebijeenkomst beroepsgeheim en medische gegevens december 1980  
Luxemburg
Werkgroep instelling kankerbestrijdingscentra en  
het ontwerp van gemeenschappelijke kankerbestrij-  
dingsprogramma's in Europa (in samenwerking met  
de WHO)oktober 1981  
Luxemburg
Hoofdlijnen met betrekking tot de gezondheidszorg  
en de welzijnzorg voor bejaardenoktober 1982  
Luxemburg
Werkgroep sociale geneeskunde en epidemiologie diverse verga-
van de Europese Gemeenschappen deringen in de
periode 1974-
1984 te Brussel

- 6 - BIJLAGE I
Vergaderingen van deskundigen Gehouden te Luxemburg
DRUGS
Drugproblemen in de Europese Gemeenschap november 1981
Bestrijding van drugverslaving juni 1982
ROKEN - VOEDING
Gezondheidsvoorlichting: tabaksmisbruik - voeding mei 1979  
september 1979  
oktober 1980
Motivatie en gedrag
(betekenis van de motivatie, gedrag van rokers en  
voedingsgewoonten)juli 1979
Methoden om de resultaten en de effectiviteit van 
campagnes gericht op gezondheidsvoorlichting onder­
ling te vergelijkenseptember 1979  
november 1979
Voedingsvoorlichting op de scholen in de Lid-Staten  
van de Europese Gemeenschapoktober 1981  
oktober 1982  
september 1983
INENTINGEN
Infectieziektenbestrijding
(de problematiek van vaccinaties)mei 1978
Tuberculinegevoeligheid bij kinderen september 1982  
februari 1983
MEDISCHE HULPVERLENING
Wederzijdse medische bijstand bij rampen, grote on­
gelukken en zeer ernstige ziektendecember 1979  
mei 1980  
november 1980  
februari 1981  
juli 1981
MEDISCH PASPOORT
Medisch paspoort voor risicogroepen juli 1979

MAATREGELEN TEGEN HET ROKEN. IN DE LID-STATEN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP BIJLAGE II
!
1
1 Reclame1 Aanduiding 
1 op verpak- 
1  king1 Inhoud 
1 schadelijke 
1 stoffen1 Verkoop aan
1  volwassenen 
I1
1 Rookverbod 
1 openbare 
1 gebouwen1
1 Controle op 
1  Jongeren1 Officiële ge- 
1zondheids- 
1 voorlichting
België■~r...........1 ©w I  WNTC 11 e - 1  © 1 !
Denemarken
FrankrijkJ (©) 
!  ©j  (NT) 
1 WNT1
1
11
I0
1 ©1
1  O!  ° 
!  ©
i
B.R.D.
Griekenland!  O(WNT) 
!!  (WNT) 
11
!
1!
I
1 o!  ©
I|j
!  O
I
Ierland
Italië!  © W  
•;  W  
11
1
11
I
11
1  ©1
1  ©1
!
!
Luxemburg1  0!  w1
1 1J 0 OJ
Nederland !  O I  WNT 1 1 1 1 !
|
Verenigd Koninkrijk !  (©WT)J  (WT)!  (#)1
1 I]  ©1
Verklaring der tekens
•  = geheel (of praktisch geheel) verboden '
©  = "strenge" controlemaatregelen )*, >e onderstaande maatstaven ,
O  = "middelmatige" controlemaatregelen )
C  - overige controlemaatregelen (onderscheid streng/middelmatig niet van toepassing)
W  = waarschuwing "schadelijk voor de gezondheid" vereist
N  = aanduiding nicotinegehalte vereist
T = aanduiding teergehalte vereist
C = aanduiding koolmonoxydegehalte vereist
( )  = niet-wettelijke, vrijwillig overeengekomen bepalingen
Voorbeelden:
© W  = strenge controle; waarschuwing "schadelijk voor de gezondheid" vereist 
W(©)= waarschuwing wettelijk verplicht; bovendien strenge controle volgens 
vrijwillig overeengekomen bepalingen
CRITERIA VOOR HET PLAATSEN VAN DE TEKENS
een algeheel (of praktisch geheel) reclameverbod voor rookwaren 
Reclame -· = (in bepaalde gevallen opgenomen in een algemeen reclameverbod)
©  = extensieve beperkingen in verschillende media
O  = kleinere restricties, of uitgebreidere in slechts één medium
Rookverbod in open- ©  = omvangrijke restricties, duidelijk uitgevaardigd met het oog op de
bare gebouwen gezondheid
O  = beperkt aantal "traditionele" restricties, dan wel een niet-omschre 
ven verbod "in openbare gebouwen"
Roken op het werk © = reeks bijzondere maatregelen ter bescherming van de gezondheid van
het personeel
O  = maatregelen die slechts incidenteel op de gezondheid van het per­
soneel inwerken of die welke uitsluitend op een bepaalde personeels 
groep betrekking hebben
Verplichte ge- ©  = uitgebreide gezondheidsvoorlichting (vooral indien daarvoor special
zondheidsvoorlich- middelen zijn toegewezen)
t i ng
O  — gezondheidsvoorlichting gedicht op ^êén af meerdere groepen Cb.v.

BESMETTELIJKE ZIEKTEN -DE PRAKTIJK VAN HET IMMJN MAKEN IN DE LID-STATEN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPBIJLAGE III
België Denemarken B.R.D.Grieken-
land'rankrijk 1 er land Italië l .uxemburg NederlandVerenigd
Koninkrijk
PokkenS A A -S - A S - -
MazelenR D R OR DR R P R
RodehondR D R RR RR R P R
Difteritis R R-PR- -P OORP OR- -P R- -P R
Tetanus R R-PR- -P OOR-P OR- -P R- -P R
Kinkhoest '  R R-P R ORR-P -R. -P R- -P R
Poliomyelitis O R-PR- -P OOR-P OR- -P R- -P P
f.A.B. OGR « - DOGR R1  OGR - R R
B.C.G.R
OGRR-P R OOGR RJ  OGR R R R
Influenza R R R DR RR R R R
Bof R RR- -P R - D - - - -
Hondsdolheid R D R RR DR R R R
Hepatitis BR - - DR -R - -
Cholera- - -D - -■  · - - -
Gele koorts- - - D - - - - - -
Leptospi rose- - - -R - -- - -
Brucellose- - '  - -R --- - •

Toelichting
S = geschorst ■
A = afgeschaft 
0 = verplicht
4
D = op aanvraag beschikbaar 
R = aanbevolen
P ='inentingsprogramma's beschikbaar
OGR = voor bepaalde risicogroepen verplicht.