30.5.84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr.C 143/3 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Ontwerp-aanbeveling van de Raad betreffende de bevordering van positieve acties voor 
vrouwen 
COM(84) 234 def. 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 26 april 1984) 
(84/C 143/03) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, 
Gezien de ontwerp-aanbeveling ingediend door de 
Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal 
Comité, 
Overwegende dat op Gemeenschapsniveau reeds 
meerdere acties werden ondernomen ter bevordering 
van de gelijke kansen voor vrouwen, vooral de vast­
stelling door de Raad op grond van de artikelen 100 
en 235 van het Verdrag tot oprichting van de Euro­
pese Economische Gemeenschap van de Richtlijnen 
75/117/EEG O, 76/207/EEG (2) en 79/7/EEG (3) 
betreffende de gelijke behandeling van mannen en 
vrouwen; 
Overwegende dat op dit ogenblik nog gewerkt wordt 
aan de vaststelling van andere rechtsinstrumenten; 
Overwegende dat in artikel 2, lid 4, van Richtlijn 
76/207/EEG van de Raad betreffende de tenuitvoer­
legging van het beginsel van gelijke behandeling van 
mannen en vrouwen ten aanzien van de toegang tot 
het arbeidsproces, de beroepsopleiding en de promo­
tiekansen en ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden 
is bepaald dat deze geen belemmering mag vormen 
voor maatregelen die beogen te bevorderen dat man­
nen en vrouwen gelijke kansen krijgen, in het bijzon­
der door feitelijke ongelijkheden op te heffen welke 
de kansen van de vrouwen op de in artikel 1, lid 1, 
bedoelde gebieden nadelig beïnvloeden; 
Overwegende dat de bestaande wettelijke bepalingen 
inzake gelijke behandeling, die ontwerpen werden om 
rechten te geven aan individuele personen, ontoerei­
kend zijn voor de opheffing van alle feitelijke onge­
lijkheden tenzij de regeringen, de overlegpartners en andere betrokken instanties gelijktijdig maatregelen 
treffen ten einde de nadelige gevolgen te ondervan­
gen die voor de vrouwen in het arbeidsproces voort­
vloeien uit attitudes, gedragspatronen en sociale struc­
turen; 
Overwegende dat in de resolutie van de Raad van 
12 juli 1982 (*) betreffende de bevordering van gelijke 
kansen voor de vrouw de algemene beginselen wer­
den goedgekeurd van het nieuwe actieprogramma van 
de Gemeenschap inzake de bevordering van gelijke 
kansen voor de vrouw (1982-1985), met name door 
er actief naar te streven de naleving van de beginselen 
van gelijke behandeling en de bevordering van gelijke 
kansen in de praktijk door positieve actie (actie B van 
het programma) te verzekeren, en de wil wordt uitge­
sproken de gepaste maatregelen te treffen om deze 
doelstellingen te verwezenlijken; 
Overwegende dat in een tijd van economische crisis 
de op nationaal en Gemeenschapsniveau ondernomen 
actie niet alleen dient te worden voortgezet doch ook 
te worden geïntensiveerd om het bereiken van gelijke 
kansen in de praktijk te bevorderen door positieve ac­
ties, met name op het gebied van gelijke beloning en 
gelijke behandeling ten aanzien van de toegang tot 
het arbeidsproces, de beroepsopleiding en de promo­
tiekansen en ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden, 
BEVEELT DE LID-STATEN AAN: 
A. Een strategie te bepalen van positieve actie die ten 
doel heeft de feitelijke ongelijkheden die de vrou­
wen in het arbeidsproces ondervinden weg te 
nemen en de opheffing van de segregatie op de 
arbeidsmarkt te bevorderen. 
En hiertoe: 
B. 1. Onder inachtneming van de nationale praktij­
ken en voorschriften gerichte maatregelen van 
positieve actie vast te stellen en te bevorderen 
ten einde: 
O PB nr. L 45 van 19. 2. 1975. 
(2) PBnr. L 39 van 14. 1. 1976. 
O PBnr. L 6 van 10. 1. 1979. (4) PB nr. C 186 van 21. 7. 1982. 
Nr.C 143/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30.5.84 
a) de nadelige gevolgen tegen te gaan of te 
compenseren die voor de vrouw in het ar­
beidsproces of bij haar zoeken naar werk 
voortvloeien uit bestaande attitudes, tiadi-
tionele gedragspatronen en sociale structu­
ren die berusten op het idee van een duide­
lijke rolverdeling in de maatschappij tussen 
man en vrouw; 
b) de deelname van vrouwen te bevorderen in 
alle beroepsactiviteiten in alle sectoren van 
het arbeidsproces waarin zij thans onderver­
tegenwoordigd zijn en dit op alle niveaus 
van verantwoordelijkheid. 
2. Te verzekeren dat dergelijke maatregelen ge­
nomen worden in: 
a) de overheidssector; 
b) bij alle diensten die betrokken zijn bij de 
beroepskeuzevoorlichting, de vakopleiding 
of de arbeidsbemiddeling; 
en dat zulke maatregelen bevorderd worden in: 
c) het particuliere bedrijfsleven; 
d) bij de organisaties die werkgevers, werkne­
mers en zelfstandigen vertegenwoordigen 
met inbegrip van dergelijke organisaties in 
de agrarische sector; 
en dat dergelijke maatregelen bekend gemaakt 
worden aan: 
e) de vrouwen en vooral de jonge en werkzoe­
kende vrouwen; 
f) het grote publiek. 
3. Een kader te scheppen met de nodige voorzie­
ningen van wetgevende, financiële of bestuur­
lijke aard ten einde de invoering en uitbreiding 
van dergelijke maatregelen in en door particu­
liere en overheidsorganisaties te bevorderen en 
te vergemakkelijken. Dat kader zal, ongeacht 
de aard, uiteengezet moeten worden in gemak­
kelijk voor het publiek toegankelijke documen­
ten, waarvan afschriften aan de Commissie ter 
beschikking dienen te worden gesteld. 
4. Stappen te ondernemen opdat de positieve 
acties zoveel mogelijk de volgende specifieke 
typen van actie omvatten: 
a) actie om het brede publiek te informeren en 
meer besef bij te brengen over en voor de 
noodzaak de gelijke kansen van de vrouwen 
in het arbeidsproces te bevorderen en meer 
waardering voor de vrouw in haar hoeda­
nigheid als werkende mens te wekken door 
o.a. voorlichtingscampagnes in de media en 
op de arbeidsplaats; b) actie om de aard, de omvang en de oorza­
ken van de feitelijke ongelijkheden op alle 
terreinen van opleiding en arbeidsproces be­
ter te verduidelijken, in het bijzonder door 
naar geslacht onderverdeelde statistische 
studies en door voortdurend aandacht te 
schenken aan de analyse van en het overleg 
over de belemmeringen die de gelijkheid in 
de weg staan in specifieke situaties, vooral 
in concrete opleidingsregelingen en onder­
nemingen; 
c) actie' ter verruiming van de beroepskeuze-
mogelijkheden voor vrouwen die een oplei­
ding en een werkkring zoeken, in het bij­
zonder door de bij voorlichting en advise­
ring gebruikte methodiek en materialen aan 
te passen en door gespecialiseerd personeel 
aan te wijzen dat een dergelijke actie in het 
bijzonder bij de bemiddelingsdiensten moet 
bevorderen; 
d) actie ten einde de verwerving van vakkennis 
door vrouwen te vergemakkelijken, met 
name door veranderingen in de organisatie 
en tijdschema's van de opleiding en in oplei­
dingsmethodiek en -materiaal en door het 
opzetten van speciale programma's voor 
scholing of vooropleiding voor vrouwen; 
e) actie om vrouwelijke gegadigden te stimule­
ren en het aantrekken van vrouwen te ver­
groten op terreinen van opleiding en 
tewerkstelling, inclusief promotie, waarop 
zij ondervertegenwoordigd zijn, vooral door 
aanpassingen in de wijze van adverteren, de 
interviewtechniek, de taakomschrijving en 
de beoordelingscriteria, door te zorgen voor 
gepaste wervingsvoorschriften, bij voorbeeld 
via het vaststellen van streefcijfers voor wer­
ving; 
f) actie ter vermindering van de moeilijkheden 
die in een volledige baan en in deeltijd 
werkende ouders ondervinden bij de vervul­
ling van hun taken in het arbeidsproces en 
in het gezin, in het bijzonder door de invoe­
ring van meer flexibele of minder lange in­
dividuele werktijden, door verbetering van 
de faciliteiten voor kinderoppas en door 
waar nodig de schooltijden en de voorzie­
ningen voor schoolvervoer aan te passen; 
g) actie om de deelneming van de vrouw aan 
de besluitvorming te vergemakkelijken in 
het bijzonder door kandidaatstelling voor 
functies in organen die werknemers, werk­
gevers of zelfstandigen vertegenwoordigen. 
30. 5. 84 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 143/5 
5. De bestaande wettelijke organen die verant­
woordelijkheid dragen voor de gelijke kansen, 
in staat te stellen hun rol volledig te spelen bij 
de bevordering van dergelijke maatregelen en 
bij de verstrekking van voorlichting over deze 
maatregelen in de Lid-Staten en in de Gemeen­
schap, door deze organen de nodige actiemid-
delen ter beschikking te stellen. 
6. De aandacht van werkgevers en vakorganisaties 
te vestigen op hun permanente verantwoorde­
lijkheid om door individuele of gezamenlijke 
initiatieven positieve actie op de arbeidsplaats te 
bevorderen met het oog op de zo goed moge­
lijke benutting van het menselijk potentieel; 
hiertoe alle passende middelen aan te wenden 
om de invoering van bepalingen inzake posi­
tieve actie op te nemen in het kader van collec­
tieve overeenkomsten en gedragscodes voor te 
stellen met betrekking tot de tenuitvoerlegging 
van positieve actieprogramma's op de arbeids­
plaats zoals toegelicht in de bijlage. 
7. Te zorgen voor voldoende toezicht op de door 
overheidsinstellingen op alle niveaus genomen 
maatregelen met het oog op het bevorderen of 
starten van positieve acties en regelmatige ver-
BIJLAGE 
HANDREIKING VOOR HET OPZETTEN VAN EEN PROGRAMMA VAN POSITIEVE 
ACTIES OP DE ARBEIDSPLAATS 
De volgende schets is bedoeld als een handreiking voor de voorbereiding en uitvoering van een 
positief actieprogramma door een onderneming; zij kan aangepast worden aan de tradities van de 
afzonderlijke ondernemingen en de verschillende vormen van werknemersinspraak. In ieder stadium 
is het van wezenlijk belang dat de personeelsafdeling van de onderneming zo nauw mogelijk bij het 
werk betrokken wordt. 
FASE 1 
Principebesluit, voorlichtingscampagne en taakverdeling 
Bij voorkeur op het hoogste niveau van de ondernemingsleiding wordt een besluit genomen tot het 
voeren van een op gelijke kansen gericht beleid. 
De onderneming informeert het personeel over de bedoelingen en organiseert zo nodig de publici­
teit naar buiten. 
De verantwoordelijkheid voor het ontwerpen en uitvoeren van het positieve actieprogramma wordt 
toevertrouwd aan een lid van de bedrijfsleiding of een stuurgroep, die wordt bijgestaan door een 
paritaire coördinatie- en informatiegroep en door een deskundige met ervaring op het terrein van 
gelijke kansen die toegang heeft tot de nodige informatie. slaggeving over maatregelen van individuele 
ondernemingen te bevorderen. 
8. Te zorgen dat in de lijn van de resolutie van de 
Raad betreffende de bevordering van gelijke 
kansen voor de vrouw van de overheid een 
voorbeeldwerking uitgaat op het terrein van 
positieve actie. 
9. De mogelijkheid te onderzoeken positieve ac­
ties in het particuliere bedrijfsleven te stimule­
ren in het kader van het aankoopbeleid van de 
overheid. 
En verzoekt de Commissie: 
1. In samenwerking met de Lid-Staten de stelsel­
matige uitwisseling van gegevens en ervaringen 
met betrekking tot positieve acties in de Ge­
meenschap te bevorderen en te organiseren. 
2. Binnen drie jaar na aanneming van deze aanbe­
veling aan de hand van door de Lid-Staten ver­
strekte informatie aan de Raad een verslag over 
de toepassing ervan voor te leggen. 
Nr.C 143/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 30.5.84 
FASE 2 
Verzameling en analyse van statistische en andere informatie, publikatie van de uitkomsten 
De in fase 1 hierboven genoemde verantwoordelijke groep verzamelt statistische gegevens over de 
arbeidsbezetting, over de vertegenwoordiging van vrouwen op alle hiërarchische niveaus en over de 
formele en informele praktijk met betrekking tot werving, beoordelingscriteria, selectietests, oplei­
ding', promotie, arbeidsvoorwaarden, over de verkorting, reorganisatie en deling van de arbeidstijd, 
over voordelen in natura, beoordelingsmethoden en de beëindiging van het dienstverband. 
De verzamelde informatie wordt, met de conclusies die daaruit getrokken kunnen worden, gepubli­
ceerd. 
FASE 3 
Vaststelling van doelstellingen, tijdschema en organisatorische voorzieningen 
De onderneming stelt de specifieke doelstellingen en het tijdschema vast van het actieprogramma ter 
verbetering van de situatie met betrekking tot de aanwezigheid en actieve deelneming van vrouwen 
in alle sectoren en functies en op alle hiëriarchische niveaus. Daarna worden de afzonderlijke maat­
regelen in detail uitgewerkt en de werkmethoden vastgesteld. Gezorgd wordt dat alle betrokkenen 
weten wat van hen verwacht wordt. 
FASE 4 
Uitvoering en evaluatie 
De vastgestelde maatregelen worden in uitvoering genomen. Regelmatig wordt informatie over het 
programma gepubliceerd. Daarnaast wordt een controle- en evaluatiegroep in de onderneming ge­
vormd die tot taak krijgt de voortgang te beoordelen, vast te stellen waar zich moeilijkheden voor­
doen en verslag uit te brengen aan de verantwoordelijke groep. Men dient te zorgen dat zo nodig in 
de loop van het programma tot aanpassing kan worden overgegaan. 
FASE 5 
Informatie en externe controle 
Informatie over de uitvoering van het programma en de gemaakte vorderingen wordt medegedeeld 
aan de bevoegde nationale instantie die verantwoordelijk is voor de gelijke kansen, ten einde de 
verspreiding van informatie en ervaring met betrekking tot positieve acties in de betrokken Lid-Staat 
en in de gehele Gemeenschap, alsmede een eventuele externe controle daarop te vergemakkelijken.