P6_TA(2005)0034

Globale richtsnoeren voor het economisch beleid

Resolutie van het Europees Parlement over de toestand van de Europese economie — voorbereidend verslag over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid (2004/2269 (INI))

Het Europees Parlement,

- gezien de aanbeveling van de Commissie d.d. 24 april 2003 betreffende de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap (periode 2003-2005) (COM(2003)0170),

- gezien de aanbeveling van de Commissie d.d. 7 april 2004 inzake de actualisering 2004 van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap (periode 2003-2005) (COM(2004)0238),

- gezien de in het najaar 2004 door de Commissie opgestelde economische vooruitzichten voor de eurozone en de Europese Unie (2004-2006),

- gezien de mededeling van 2 februari 2005 van de Commissie aan de Europese voorjaarsraad: Samenwerken aan werkgelegenheid en groei — een nieuwe start voor de Lissabon-strategie (COM(2005)0024),

- gezien de conclusies van de Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart 2000, van de Europese Raad van Göteborg van 15 en 16 juni 2001 en van de Europese Raad van Barcelona van 15 en 16 maart 2002,

- gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad te Brussel van 20 en 21 maart 2003, 16 en 17 oktober 2003, 25 en 26 maart 2004 en 4 en 5 november 2004,

- gezien het verslag "Aan de slag" van de groep op hoog niveau onder leiding van de heer Wim Kok,

- gezien de mededeling van de Commissie van 11 november 2003 over "Een Europees groei-initiatief. Investeren in netwerken en kennis ten behoeve van groei en werkgelegenheid. Eindverslag aan de Europese Raad" (COM(2003)0690),

- gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 30 oktober 2003 over de "Evaluatie van de sociaal-economische impact en het werkgelegenheidseffect van de structurele hervormingen van de Europese Unie" [1],

- onder verwijzing naar zijn resoluties van 12 maart 2003 over de toestand van de Europese economie — voorbereidend verslag met het oog op de aanbeveling van de Commissie over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid [2], van 15 mei 2003 over de aanbeveling van de Commissie betreffende de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap (voor de periode 2003-2005) [3] en van 23 oktober 2003 over de resultaten van de op 16/ 17 oktober 2003 in Brussel gehouden bijeenkomst van de Europese Raad [4],

- onder verwijzing naar zijn resoluties van 26 februari 2004 over de situatie van de Europese economie, verslag over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid [5] en van 22 april 2004 over de aanbeveling van de Commissie inzake de actualisering 2004 van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Gemeenschap (voor de periode 2003-2005) [6],

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 26 februari 2004 over de voorbereiding van de voorjaarsbijeenkomst 2004 [7],

- gelet op artikel 99, lid 2 van het EG-Verdrag,

- gelet op artikel 45 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A6-0026/2005),

A. overwegende dat de groei in de eurozone en in de Europese Unie met de 25 lidstaten niet op duurzame wijze zijn potentiële niveau weet te bereiken en gering blijft; dat de gezinsconsumptie achterblijft en de economische vooruitzichten voor 2005 en 2006 middelmatig zijn, waardoor het werkloosheidspercentage hoog blijft en slechts zeer langzaam afneemt; dat de bereidheid tot investeringen ondanks de laagste rentestand sinds de tweede wereldoorlog, gering is en althans op korte termijn geen verandering te verwachten valt; dat de structurele hervormingen die nochtans alom noodzakelijk worden geacht, niet in alle lidstaten met de nodige zorg zijn verwezenlijkt en dat de hervormingen op Gemeenschapsniveau slechts traag verlopen,

B. overwegende dat in het kader van de strategie van Lissabon de inzet van alle bestaande instrumenten is vereist, waaronder met name de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en een adequate tenuitvoerlegging van de financiële vooruitzichten,

C. overwegende dat een sociaal, werkgelegenheids- en milieubeleid, in het kader waarvan rekening wordt gehouden met de verantwoordelijkheden ten aanzien van toekomstige generaties en wordt aangestuurd op versterking van de sociale samenhang, onontbeerlijk zijn voor aanhoudende duurzame groei; dat voor versterking van de sociale samenhang moet worden uitgegaan van een passend niveau van sociale bescherming en een hoog werkgelegenheidsniveau, overeenkomstig de in het Verdrag vastgelegde doelstellingen, en dat de duurzaamheid van de pensioensstelsels uitsluitend kan worden gewaarborgd als het mededingingsvermogen van de Europese economie zodanig wordt verbeterd dat groei wordt gegenereerd, de investeringen toenemen en nieuwe ondernemingen worden opgezet,

D. overwegende dat de buitensporige begrotingstekorten in sommige lidstaten als een symptoom van het gebrek aan structurele hervormingen moeten worden beschouwd en overwegende dat er tussen groei en begrotingsdiscipline een positieve correlatie bestaat; overwegende dat de door deze discipline mogelijk geworden lage rentestanden resulteren in het onmisbare vertrouwen van de ondernemers in prijsstabiliteit op lange termijn en aldus de noodzakelijke grondslag leggen voor groei en werkgelegenheid,

E. overwegende dat, ondanks de historisch lage rentevoeten, het investeringsvertrouwen van het bedrijfsleven nog steeds niet hersteld is,

1. betreurt de grote achterstand die is opgelopen bij de tenuitvoerlegging van de Lissabon-strategie vooral ten aanzien van structurele hervormingen en de sanering van de overheidsfinanciën in een aantal lid-staten, die mede wordt veroorzaakt door het grote aantal doelen; spreekt derhalve zijn waardering uit voor de vaststelling van centrale prioriteiten door de groep onder leiding van Wim Kok; verzoekt de lidstaten de centrale prioriteiten pro-actief om te zetten; spoort de Commissie aan haar bemoeienissen op deze sectoren te concentreren; is van oordeel dat de in de globale richtsnoeren voor het economisch beleid 2003-2005 vastgestelde algemene richtsnoeren niet zijn opgenomen in het economisch beleid van de lidstaten; verzoekt de Commissie voorts een analyse te maken van de beste prestaties van de lidstaten en lering hieruit te trekken; doet de aanbeveling meer belang te hechten aan groei en de schepping van werkgelegenheid door meer mededinging en mededingingsvermogen aan te brengen in de Lissabon-strategie;

2. wijst erop dat financiële stabiliteit, sanering van de overheidsfinanciën en de lage rentetarieven ten gevolge van het stabiliteitsbeleid van de Europese Centrale Bank duidelijke pijlers zijn van de Lissabonstrategie; is het eens met het standpunt dat de Commissie economische en monetaire zaken inneemt in haar jaarlijks verslag over de structurele hervormingen 2005, namelijk dat een macro-economisch kader waardoor stabiliteit en groei worden gesteund onontbeerlijk is en dat regeringen qua groei en werkgelegenheid uitsluitend in een adequaat macro-economisch klimaat alle vruchten zullen plukken van structurele hervormingen;

3. is voorstander van een vereenvoudiging en betere afstemming van de verschillende instrumenten die de Unie ter beschikking heeft; spreekt zich uit voor een vermindering van het aantal rapporten en programma's op zowel communautair als nationaal niveau met als doel meer betrokkenheid van de lidstaten; verzoekt de Commissie in versterkte mate te streven naar voltooiing van de interne markt in sectoren waar nog steeds afschotting en handelsbeperkingen bestaan; verzoekt de Commissie voorts zich onverminderd te blijven inzetten voor eerlijke mededinging in alle sectoren;

4. steunt te volle de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank en acht invloed van organen die het economisch beleid bepalen op het monetair beleid strijdig met het Verdragen, daar hierdoor een eind zou worden gemaakt aan deze onafhankelijkheid; stelt voor de economische vooronderstellingen op grond waarvan de begrotingen worden opgesteld en de begrotingsagenda's van de lidstaten van de eurozone op elkaar af te stemmen, met inachtneming van het tijdschema voor de opstelling van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en de werkgelegenheidsrichtsnoeren;

5. herhaalt zijn reeds eerder geformuleerde verzoek om over te gaan tot een hervorming van de arbeidsmarkt, met inachtneming van een evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid; wijst er opnieuw op voorstander te zijn van beleid waarin ondernemingsgeest en initiatief, innovatie en industriële competitiviteit voorop staan en betuigt in dit verband zijn steun aan de doelstellingen administratieve vereenvoudiging en het uit de weg ruimen van belemmeringen die verband houden met de belastingheffing op bedrijven, door de tenuitvoerlegging van het "Monti-pakket" voor harmonisatie op belastinggebied, en onderstreept tenslotte dat de ontwikkeling van kwalitatief hoogstaande arbeidsplaatsen gepaard zal gaan met een verbetering van de productiviteit in Europa;

6. is van mening dat stijging van de productiviteit op zich niet voldoende is om de groei te genereren die noodzakelijk is om alle economische en sociale behoeften te dekken en om de gevolgen van de ontwikkeling van de bevolkingsopbouw op te vangen, met name voor de stelsels van pensioenen en gezondheidszorg, en dat structurele hervormingen op zich geen macro-economisch beleid vervangen;

7. is verontrust over de aanhoudende hoge werkloosheid en de slechte vooruitzichten voor meer werkgelegenheid in zowel de eurozone als de Unie; dringt aan op speciale maatregelen om aan iedereen die langer dan zes maanden werkloos is, advies en herscholing aan te bieden; onderstreept de belangrijke rol van de kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's) bij het scheppen van werkgelegenheid en is verontrust over het grote aantal faillissementen van KMO's in 2004; betreurt tegelijkertijd dat de KMO's niet, zoals grote ondernemingen, in de gelegenheid zijn om ten volle te profiteren van de gunstige financiële voorwaarden waarvan al jarenlang sprake is;

8. wijst erop dat een klimaat moet worden geschapen dat bevorderlijk is voor de ondernemersgeest en voor een cultuur van risicobereidheid die het ontstaan van nieuwe ondernemingen stimuleert door verlichting van de administratieve last die op KMO's drukt, door vereenvoudiging van de voorschriften, door verlaging van de algemene belastingdruk in de Europese Unie en door KMO's gemakkelijker toegang te verschaffen tot financieringsbronnen, met name risicodragend kapitaal; stelt hervormingen voor ter uitbreiding van de kansen voor KMO's; wijst op de doorslaggevende rol die microkredieten kunnen spelen om bij te dragen tot het ontstaan van ondernemingen en werkgelegenheid; dringt erop aan dat deze instrumenten diepgaand worden onderzocht, dat er rekening mee wordt gehouden en dat hun waarde op Gemeenschapsniveau wordt erkend;

9. spreekt opnieuw de wens uit dat de Unie op energiegebied geleidelijk aan steeds onafhankelijker wordt en wel door hernieuwbare energiebronnen te bevorderen en de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen, zoals waterstof, te stimuleren; stelt vast dat de stijging van de aardolieprijzen in 2004 weliswaar niet tot een blijvende stijging van het inflatiepercentage zou moeten leiden, maar desalniettemin van invloed zal zijn op het klimaat van vertrouwen, waardoor met name de gezinskoopkracht wordt aangetast en onzekerheid ten aanzien van investeringsbesluiten blijft bestaan, juist op het ogenblik dat een afname van de externe vraag wordt verwacht; acht het noodzakelijk de doelmatigheid van klassieke vormen van energie op te voeren, met name als deze het bereiken van de doelen van het Kyoto-protocol niet in gevaar brengen;

10. stelt vast dat in alle ontwikkelde landen het aandeel van courante consumptiegoederen en goedkopere en kwalitatief hoogstaande industriële producten in de gezinsconsumptie afneemt, met name ten gunste van uitgaven voor gezondheid, communicatie en vrije tijd, alsmede dat de dienstensector in het Europees BIP ten aanzien van werkgelegenheid een belangrijke plaats inneemt; is dan ook van oordeel dat de achteruitgang van de productiviteit in deze sector een belangrijke factor is voor de zwakke Europese groei; verlangt voor deze sector dan ook bevordering van investeringen en innovatie in informatie- en communicatietechnologieën die voor verhoging van de productiviteit van essentieel belang zijn; beveelt aan deze sector meer open te stellen voor particulieren en de ondernemingsgeest hier aan te wakkeren;

11. verzoekt de lidstaten op de toekomst gerichte investeringen krachtig te bevorderen, met name investeringen en rivaliteit in onderzoek met inbegrip van fundamenteel onderzoek, en ontwikkeling, geavanceerde technologieën, milieuvriendelijke technologieën, infrastructuur en trans-Europese netwerken, evenals in onderwijs en levenslang leren; beveelt aan de overheidsfinanciering in de sectoren onderzoek en exacte wetenschappen op te voeren; wijst met nadruk op het belang van een klimaat dat aanzet tot bevordering van onderzoek en ontwikkeling, en van betere integratie van productmarkten en een positiever houding van de financiële markten ten aanzien van investeringsvormen die meer risico's met zich meebrengen; is voorts van mening dat investeringen in socialedienstverlening en met name kinderopvang een essentiële voorwaarde is voor een daadwerkelijke gelijkheid tussen mannen en vrouwen en een hoger percentage vrouwen op de arbeidsmarkt; wijst de Commissie erop dat tal van reserves van werkgelegenheid waarvoor beroepsbekwaamheid vereist is in de dienstensector onvoldoende worden aangeboord, en dat deze werkgelegenheid zowel in de particuliere als in de overheidssector des te kostbaarder is daar zij niet kan worden verplaatst naar het buitenland; wijst er met klem op dat de werkgelegenheid in de dienstensector behoefte heeft aan investeringen en opwaardering, met name het onderwijs, sociale wijkdiensten, verzorging van kinderen en bejaarden en thuishulp; vindt dat rekening moet worden gehouden met de vergrijzing van de bevolking aangezien deze onvermijdelijk ook zal leiden tot vergrijzing van de beroepsbevolking; constateert dat oudere werknemers vaak met loopbaanmoeilijkheden kampen en soms te oud en te duur worden bevonden om te worden bevorderd of opgeleid; acht daarom voor hen op maat gesneden initiatieven zoals begeleiding, advisering en specifieke systemen voor scholing onontbeerlijk;

12. stelt vast dat de intracommunautaire handel het overgrote deel van de externe handel van de lidstaten van de Unie voor zijn rekening neemt en acht derhalve voltooiing van de interne markt absoluut noodzakelijk ten einde bij te dragen tot de economische groei en daarmede tot de sociale ontwikkeling van de Unie; stelt voorts vast dat de meeste derde landen waarmee handelsverkeer plaatsvindt, ontwikkelde landen zijn met een kwalificatie- en salarisniveau dat analoog is aan dat van de lidstaten; stelt echter vast dat een toenemend aantal concurrenten, met name China, India en Brazilië, er vaak in slagen goederen en diensten van gelijke kwaliteit tegen aantrekkelijker prijzen aan te bieden;

13. is van oordeel dat de ontwikkeling van een vrije en eerlijke internationale handel op basis van de afspraken van Doha zal leiden tot zowel meer ontwikkeling voor de arme landen als nieuwe markten voor de ontwikkelde landen; dat de ontwikkelingslanden alleen dankzij groei het inkomen van de bevolking kunnen doen toenemen en hogere sociale en milieunormen kunnen bereiken; verzoekt de Commissie in haar toekomstige globale richtsnoeren met het voorafgaande rekening te houden;

14. spreekt opnieuw de wens uit dat de nationale parlementen evenals het Europees Parlement meer bij de besprekingen over de globale richtsnoeren worden betrokken; is van oordeel dat een en ander niet alleen tot meer democratische controle zal leiden, maar vooral tot meer betrokkenheid van de lidstaten en daarmede tot meer inzet voor de tenuitvoerlegging ervan;

15. is van oordeel dat voor het voeren van een gedegen economisch beleid betrouwbare en vergelijkbare statistieken voorhanden moeten zijn; verzoekt de Commissie dan ook Eurostat de beschikking te geven over meer middelen om zijn verzamel- en controletaken terzake van de statistieken van de lidstaten te vervullen en in het kader van de werkzaamheden van de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling en andere internationale organisaties in deze sector te streven naar een verbetering van de betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid van de statistieken op internationaal niveau; is van mening dat de administratieve last en de kosten in verband met de verzameling van statistische gegevens het mededingingsvermogen van de ondernemingen niet mogen afremmen; verzoekt met name aandacht te besteden aan de wezenlijke indicatoren om de ondernemingsgeest te meten;

16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Europees Economisch en Sociaal Comité, de regeringen en de parlementen van de lidstaten alsmede aan de sociale partners.

[1] PB C 32 van 5.2.2004, blz. 103.

[2] PB C 61 E van 10.3.2004, blz. 294.

[3] PB C 67 E van 17.3.2004, blz. 295.

[4] PB C 82 E van 1.4.2004, blz. 592.

[5] PB C 98 E van 23.4.2004, blz. 162.

[6] Aangenomen teksten van die datum, P5_TA(2004)0378.

[7] PB C 98 E van 23.4.2004, blz. 156.

--------------------------------------------------