Advies van het Comité van de Regio's over "Het belang van openbare kredietinstellingen voor een evenwichtige ontwikkeling van de regio's, steden en gemeenten in Europa"

(2001/C 148/04)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gezien het verslag van de Commissie aan de Raad over de diensten van algemeen belang in het bankbedrijf (goedgekeurd op 17 juni 1998);

gezien de artikelen 2, 5, 16, 86, 87, 158 en 295 van het EG-Verdrag (versie van 2 oktober 1997);

gezien Protocol nr. 19 betreffende de economische en sociale samenhang en Protocol nr. 21 betreffende de toepassing van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel;

gezien de tijdens de Europese top van juni 1997 goedgekeurde Verklaring van Amsterdam (nr. 37) over openbare kredietinstellingen in Duitsland en Verklaring nr. 1 van diezelfde top waarin kennis wordt genomen van de opstelling van Oostenrijk en Luxemburg ten aanzien van de kredietinstellingen;

gezien de mededeling van de Commissie over de diensten van algemeen belang in Europa (COM(2000) 580 def.);

gezien het standpunt van het consumentencomité over het concept van de universele diensten in verband met de diensten van algemeen belang (goedgekeurd op 6 december 1999);

gezien zijn advies over het "Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende maatregelen voor financiële bijstand aan innoverende en banenscheppende kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's) - Het groei- en werkgelegenheidsinitiatief", van 13 en 14 mei 1998 (CDR 45/98 fin)(1);

gezien zijn advies over het "Verslag van de task force vereenvoudiging van het ondernemersklimaat (BEST)" en de "Mededeling van de Commissie 'Bevordering van het ondernemerschap en het concurrentievermogen' - Antwoord van de Commissie op het verslag en de aanbevelingen van BEST", van 2 en 3 juni 1999 (CDR 387/99 fin)(2);

gezien zijn advies over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over het onderwerp "Het concurrentievermogen van de Europese ondernemingen in de context van de mondialisering - Bevordering van het concurrentievermogen", van 17 en 18 november 1999 (CDR 134/99 fin)(3);

gezien zijn advies over het "Voorstel voor richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2000", van 17 en 18 november 1999 (CDR 360/99 fin)(4);

gezien zijn advies over het subsidiariteitsbeginsel "Naar een echte subsidiariteitscultuur - Een appel van het Comité van de Regio's", van 10 en 11 maart 1999 (CDR 302/98 fin)(5);

gezien het besluit van zijn bureau (11 april 2000) om krachtens artikel 265 C, 5e alinea van het EG-Verdrag een advies over deze materie op te stellen en commissie 1 (Regionaal beleid, structuurfondsen, economische en sociale samenhang, grensoverschrijdende en interregionale samenwerking) samen met commissie 6 (Werkgelegenheid, economisch beleid, interne markt, industrie, MKB) te belasten met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden;

gezien het door commissie 6 op 30 juni 2000 goedgekeurd ontwerp van aanvullend advies (CDR 53/2000 rev. 1 - rapporteur: mevrouw Coleman, GB/ELDR); en

gezien het door commissie 1 op 14 september 2000 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 180/2000 rev. 1 - rapporteur: de heer Mernizka, D/PSE);

overwegende dat gegeven het mondialiseringsproces de rol van de regionale en lokale lichamen bij het vestigings-, groei- en werkgelegenheidsbeleid steeds belangrijker wordt;

overwegende dat tegen de achtergrond van het subsidiariteitsbeginsel (artikel 5, lid 2, van het EG-Verdrag) het behoud van de verscheidenheid in Europa een belangrijke doelstelling op alle EG-beleidsterreinen vormt;

overwegende dat decentrale structuren het idee van een Europa van de regio's dat door subsidiariteit wordt gekenmerkt concreet gestalte geven;

overwegende dat diensten van algemeen economisch belang onmisbaar voor economie en maatschappij zijn, overeenkomstig artikel 16 van het EG-Verdrag een belangrijke plaats binnen de Unie innemen en van belang zijn voor de bevordering van de sociale en territoriale samenhang;

overwegende dat uitsluitend de lidstaten bevoegd zijn om de plaats van deze diensten in het geheel van de diensten van algemeen belang te bepalen;

overwegende dat het gegeven de algemene ontwikkelingsdoelstellingen van de Unie tevens zaak is om met alle verantwoorde middelen de economische en sociale samenhang (artikel 2 van het EG-Verdrag) te versterken, achtergebleven en plattelandsgebieden (artikel 158 van het EG-Verdrag) te steunen en daarmee tot een positieve ontwikkeling van alle EG-regio's bij te dragen;

overwegende dat veiligstelling en verdere ontwikkeling van infrastructuur in dit verband centraal dienen te staan;

overwegende dat financiële diensten (vooral universele toegang tot rekeningbeheer) steeds belangrijker worden voor de deelname van de consument aan het economisch verkeer;

overwegende dat de diensten van algemeen belang ten behoeve van de hele samenleving worden verleend en dat ervoor moet worden gezorgd dat alle bevolkingsgroepen toegang hebben tot kwalitatief hoogwaardige basisdiensten;

overwegende dat niet altijd vaststaat dat marktwerking alleen volstaat om dergelijke diensten te bieden;

overwegende dat nationale maatregelen geboden zijn om het verlenen van diensten van algemeen belang te garanderen, en te vermijden dat bepaalde maatschappelijke groeperingen, met name de zwaksten, in sociaal en economisch opzicht worden uitgesloten;

overwegende dat consumentenbescherming een onontbeerlijk hoofdbeginsel voor Gemeenschapsoptreden dient te zijn indien men een Europa van de burgers tot stand wil brengen;

overwegende dat de verlening van financiële diensten op regionaal en lokaal niveau aan alle bevolkingsgroepen en vooral lokale en regionale instanties en het MKB cruciaal is en daarom in de toekomst gehandhaafd dient te blijven;

overwegende dat pluraliteit en actieve mededinging in het bankbedrijf - coëxistentie van openbare kredietinstellingen, coöperatieve en particuliere banken - borg staan voor een consumentenvriendelijk en stabiel financieel systeem;

overwegende dat openbare kredietinstellingen niet in de eerste plaats op het behalen van maximale winst zijn gericht, maar op het uitvoeren van taken van algemeen belang;

overwegende dat openbare kredietinstellingen de deelstaten, lokale lichamen en gemeenten ondersteunen bij structuurveranderingen en een actief vestigingsbeleid;

overwegende dat vooral deze instellingen voor de verleningen van financiële diensten in de afgelegen en ultraperifere gebieden en regio's van Europa zorgen;

overwegende dat "openbare bedrijven en ondernemingen" waaraan bijzondere of uitsluitende rechten overeenkomstig artikel 85, lid 1 van het EG-Verdrag zijn verleend dan wel ondernemingen die overeenkomstig lid 2 van dat artikel "met het beheer van diensten van algemeen economisch belang" zijn belast, een belangrijke bijdrage leveren tot de bevordering van de sociale samenhang en een evenwichtige ontwikkeling van de Europese regio's,

heeft tijdens zijn zitting van 14 en 15 februari 2001 (vergadering van 14 februari) het volgende advies uitgebracht.

1. welvarende regio's met gelijke kansen zijn doorslaggevend voor meer groei, werkgelegenheid en sociale rechtvaardigheid binnen de EG,

2. een stabiel en effectief bankstelsel is van het grootste belang voor een evenwichtige en gezonde ontwikkeling van de regio's, steden en gemeenten,

3. vooral een breed en geografisch gespreid aanbod van kwalitatief hoogwaardige financiële producten en diensten dat voor alle bevolkingsgroepen tegen gunstige voorwaarden beschikbaar is, vormt een conditio sine qua non voor de bescherming van de consument en het algemeen economisch belang,

4. de nadruk dient te worden gelegd op het beginsel van markttransparantie en op het recht van de consument op voldoende, betrouwbare en doeltreffende informatie over transactievoorwaarden en de aard van financiële producten en diensten,

5. benadrukt dient verder te worden dat financiële dienstverlening van wezenlijk belang is voor de deelname van de burger aan het economische leven. Daarom moeten de lidstaten er uit hoofde van het algemeen economisch belang voor zorgen dat, overeenkomstig de voorstellen van het consumentencomité, alle bevolkingsgroepen overal tegen gunstige tarieven toegang tot deze diensten hebben (het beginsel van gelijke toegang voor iedereen),

6. is het kredietbedrijf voornamelijk op het maken van winst gericht, dan bestaat het gevaar dat, vooral in structuurzwakke gebieden, armere bevolkingsgroepen, steden, gemeenten, regio's en MKB's onvoldoende toegang tot financiële diensten hebben,

7. de overheid moet dan ook maatregelen nemen om de voorwaarden waarop het MKB toegang tot financiering door banken en andere financiële instellingen heeft, te verbeteren, met ander worden er moeten faciliteiten komen om de voor deze categorie onevenredig zware marktvoorwaarden te compenseren,

8. dergelijke verschijnselen strijden met de in het EG-Verdrag genoemde doelstellingen betreffende het algemeen belang en een evenwichtige ontwikkeling,

9. de Commissie wordt daarom verzocht, met een uitvoerig verslag te komen over de financiële dienstverlening op regionaal en lokaal niveau in de huidige lidstaten en de toetredingslanden en daarin met name aandacht te besteden aan plaatselijke en regionale overheden, het MKB en de consumenten, alsook aan de effecten en mogelijkheden van nieuwe instrumenten voor financiële dienstverlening,

10. benadrukt dient te worden dat vooral in (ultra)perifere of dunbevolkte regio's, in armere gebieden en achterstandswijken, alsook in structuurzwakke gebieden dikwijls uitsluitend dank zij overheidssteun of bijzondere initiatieven voor voldoende financiële dienstverlening kan worden gezorgd,

11. in het EG-Verdrag moet ruimte blijven bestaan voor overheidsmaatregelen ten behoeve van een in geografisch opzicht breed gespreid aanbod van financiële diensten wanneer de markt alleen daarvoor niet kan zorgen,

12. deze maatregelen mogen echter niet in intensieve regulering van het particuliere bankbedrijf resulteren,

13. het is cruciaal dat er op de interne markt gezonde mededinging heerst. De burger is daarbij immers gebaat, en er moeten dus ook maatregelen komen om het vertrouwen onder de consumenten te versterken,

14. daarom dienen maatregelen om negatieve ontwikkelingen op de bancaire markt tegen te gaan, gekenmerkt worden door een streven naar veelvoud en pluraliteit,

15. voorts is pluraliteit van ondernemingen een goede zaak, in het kader waarvan particuliere en openbare kredietinstellingen met onderling uiteenlopende rechtsvormen en doelstellingen op voet van gelijkheid coëxisteren en met elkaar concurreren, hetgeen voor gezonde mededinging tussen de financiële dienstverleners zorgt. Het Comité dringt dan ook aan op maatregelen om het consumentenvertrouwen te versterken. Meer vertrouwen leidt namelijk tot betere bedrijfsresultaten,

16. overheidssteun dient een uitzondering te blijven en mag nooit afbreuk doen aan gezonde mededinging, waaraan de burgers immers voordeel ontlenen. Daarom verdient het in het 29e verslag over staatssteun door de Commissie geformuleerde streven, deze terug te dringen, bijval. De Commissie dient zich evenwel flexibel op te stellen ten aanzien van bepaalde vormen van steunverlening die op grond van economische en/of sociale overwegingen gewettigd zijn,

17. benadrukt dat steun om de verlening van diensten van algemeen belang te garanderen, is toegestaan. De desbetreffende maatregelen mogen evenwel niet indirect aan andere, commerciële, activiteiten ten goede komen,

18. een aantal lidstaten hebben openbare kredietinstellingen belangrijke taken met betrekking tot het verlenen van diensten van algemeen economisch belang opgedragen ter ondersteuning van het MBK, de consumenten en de steden, gemeenten en regio's,

19. het is wenselijk dat deze diensten kunnen worden verleend door met name openbare, op specifieke taken gerichte kredietinstellingen,

20. de openbare kredietinstellingen leveren een belangrijke bijdrage tot handhaving en verlening van financiële diensten aan plaatselijke en regionale overheden en alle bevolkingsgroepen in alle regio's,

21. voorts dragen deze instellingen op grond van hun gerichtheid op het algemeen belang en hun regionale verankering in hoge mate bij tot een evenwichtige ontwikkeling van de regio's, de ondersteuning van het MKB, de verhoging van de levenskwaliteit van de burgers, en zijn zij actief op belangrijke maatschappelijke terreinen,

22. het bestaan van de openbare kredietinstellingen strekt tot tevredenheid omdat deze instellingen belangrijke taken met betrekking tot consumentenbescherming en regionale ontwikkeling uitvoeren en daarmee tot de verhoging van de acceptatie van de Europese integratie bijdragen.

Brussel, 14 februari 2001.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jos Chabert

(1) PB C 251 van 10.8.1998, blz. 41.

(2) PB C 293 van 13.10.1999, blz. 48.

(3) PB C 57 van 29.2.2000, blz. 23.

(4) PB C 57 van 29.2.2000, blz. 17.

(5) PB C 198 van 14.7.1999, blz. 73.