ADVIES VAN DE COMMISSIE overeenkomstig artikel 251, lid 2, onder c), van het EG-Verdrag, over de amendementen van het Europees Parlement op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad inzake het voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE HET VENNOOTSCHAPSRECHT BETREFFENDE HET OPENBAAR OVERNAMEBOD HOUDENDE WIJZIGING VAN HET VOORSTEL VAN DE COMMISSIE overeenkomstig artikel 250, lid 2 van het EG-verdrag

1995/0341 (COD)

ADVIES VAN DE COMMISSIE overeenkomstig artikel 251, lid 2, onder c), van het EG-Verdrag, over de amendementen van het Europees Parlement op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad inzake het voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE HET VENNOOTSCHAPSRECHT BETREFFENDE HET OPENBAAR OVERNAMEBOD

1. Procedure

De Commissie keurt een eerste voorstel voor een dertiende richtlijn van de Raad inzake het vennootschapsrecht betreffende het openbare aanbod tot aankoop of ruil goed op 19 januari 1989 (COM(88) 823 definitief - SYN 0186) [1].

[1] PB C 64 van 14.3.1989, blz. 8 met toelichting, Suppl. 3/89 - Bull. EG.

Het Economisch en Sociaal Comité brengt op 27 september 1989 zijn advies uit [2]. Het Europees Parlement brengt op 17 januari 1990 zijn advies uit [3].

[2] PB C 298 van 27.11.1989, blz. 56.

[3] PB C 38 van 19.2.1990, blz. 41.

De Commissie keurt op 10 september 1990 een gewijzigd voorstel goed waarin deze twee adviezen zijn verwerkt (COM(90) 416 definitief - SYN 0186) [4].

[4] PB C 240 van 26.9.1990, blz. 7; met toelichting, COM(90) 416.def. - SYN 0186.

De Commissie dient op 8 februari 1996 een tweede voorstel voor een dertiende richtlijn inzake het vennootschapsrecht betreffende overnamebiedingen in bij de Raad en het Europees Parlement (COM(95) 655 definitief - 1995/0341 COD) [5].

[5] PB C 162 van 6.6.1996, blz. 5; met toelichting, COM(95) 655 def.

Het Economisch en Sociaal Comité brengt op 11 juli 1996 zijn advies uit [6]. Het Europees Parlement brengt op 26 juni 1997 in eerste lezing zijn advies uit, waarbij het voorstel, met 20 amendementen, met grote meerderheid wordt goedgekeurd. [7]

[6] PB C 295 van 7.10.1996, blz. 1.

[7] PB C 222 van 21.7.1997, blz. 20.

De Commissie dient op 11 november 1997 bij de Raad en het Europees Parlement een gewijzigd voorstel voor een richtlijn in, waarin de meeste amendementen van de Raad en de meeste wensen van het Economisch en Sociaal Comité zijn verwerkt. [8]

[8] PB C 378 van 13.12.1997.

De Commissie keurt op 19 juni 2000 unaniem een gemeenschappelijk standpunt goed.

De Commissie aanvaardt dit gemeenschappelijk standpunt op 26 juli 2000.

Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad en het advies van de Commissie worden op 7 september 2000 ingediend bij het Europees Parlement.

Het Europees Parlement keurt op 13 december 2000 in tweede lezing het gemeenschappelijk standpunt met 15 amendementen goed.

In dit advies formuleert de Commissie haar standpunt ten aanzien van de amendementen van het Europees Parlement, overeenkomstig artikel 251, lid 2, onder c), van het EG-Verdrag.

2. Doel van de richtlijn

De ontwerp-kaderrichtlijn behelst bepaalde gemeenschappelijke basisbeginselen voor de behandeling van een overnamebod, waarbij de toepassingsbepalingen worden overgelaten aan de lidstaten, en heeft twee hoofddoelstellingen:

- harmoniseren van de nationale regelingen betreffende het openbaar overnamebod, met name wat de transparantie van de procedure betreft, zodat het overal in Europa makkelijker wordt om tot herstructureringen over te gaan, en

- waarborgen dat de minderheidsaandeelhouders in de hele Unie een gelijkwaardige bescherming genieten ingeval zich een wijziging in de zeggenschap over hun vennootschap voordoet, door met name te bepalen dat op alle resterende aandelen een verplicht bod moet worden uitgebracht tegen een billijke prijs.

3. Advies van de Commissie over de amendementen van het Europees Parlement

Het Europees Parlement heeft in tweede lezing 15 amendementen op het gemeenschappelijk standpunt aangenomen.

De Commissie heeft er daarvan 3 overgenomen, alsmede een deel van een ervan, maar de overige verworpen.

3.1. Door de Commissie overgenomen amendementen

Amendement 7 is bedoel om in artikel 4, lid 5, van het gemeenschappelijk standpunt het aantal afwijkingen te beperken door "voor specifieke gevallen" te schrappen.

De Commissie aanvaardt dit amendement omdat het de helderheid van de richtlijn ten goede komt.

Met amendement 14 wordt een punt 1 bis) toegevoegd aan artikel 6, lid 3, om in het bericht aan te geven welke wetgeving van toepassing is op "contracten tussen de aanbieder en de houders van effecten van een doelvennootschap die uit het bod voortvloeien".

De Commissie stemt in met dit amendement omdat de geest van de richtlijn er niet door wordt gewijzigd.

Amendement 18 dient tot wijziging van artikel 15, lid 1, waardoor de omzettingsperiode voor de richtlijn wordt beperkt tot 2 jaar.

De Commissie aanvaardt dit amendement, dat overeenkomt met haar oorspronkelijke voorstel.

Met amendement 20, eerste deel wordt beoogd artikel 9, lid 1, onder a), te wijzigen om de toepassing van het neutraliteitsbeginsel al te laten gelden vanaf het moment dat de leiding van de doelvennootschap op enigerlei wijze kennis heeft van het bestaan van een bod.

De Commissie aanvaardt dit amendement, omdat het het beginsel in kwestie versterkt.

3.2. Door de Commissie verworpen amendementen

3.1.1. Amendementen op de overwegingen en de definities.

Amendement 1 brengt twee wijzigingen aan in overweging 5: de term "minderheids" (in "minderheidsbelang") waarmee de te beschermen aandeelhouders worden aangeduid, wordt geschrapt, evenals de twee laatste zinnen, die betrekking hebben op de overgangsperiode.

De Commissie kan dit amendement niet aanvaarden, want de eerste wijziging kan de hele strekking van de richtlijn veranderen en voor de tweede is geen enkele reden, omdat de twee betrokken zinnen verband houden met artikel 5, lid 3, dat niet wordt geschrapt.

Met amendement 2 wordt artikel 2, onder a), op twee punten gewijzigd; ten eerste doordat de term "openbaar", dat aanduidt op welk soort bod de richtlijn betrekking heeft, wordt geschrapt, en ten tweede doordat "kan verplicht ofwel vrijwillig zijn" en "volgt op of strekt tot" wordt geschrapt, waardoor het soort bod waarop de richtlijn betrekking heeft, wordt beperkt.

De Commissie kan dit amendement niet overnemen, enerzijds omdat het de werkingssfeer van de richtlijn zou veranderen, terwijl die, zoals uit de titel blijkt, uitsluitend van toepassing is op het openbaar overnamebod, en anderzijds, omdat het daarbij gaat om alle vormen van openbaar overnamebod, zowel verplicht als vrijwillig, en dit amendement afbreuk zou doen aan de nauwkeurigheid van de definitie.

Amendement 3 is een aanvulling op artikel 2, onder e), waarbij de werkingssfeer van de richtlijn wordt uitgebreid tot effecten die kunnen worden omgezet in effecten met stemrecht.

Hoewel dit een interessant idee is, kan de Commissie dit amendement niet overnemen, omdat de praktische gevolgen ervan niet goed zijn te overzien en buiten de huidige controlemogelijkheden van de markt liggen.

3.1.2. Amendementen die de richtlijn nader specificeren.

Amendement 8 wijzigt artikel 5, lid 1, waarbij enerzijds een definitie van "een billijke prijs" wordt gegeven, en anderzijds de verplichting wordt opgenomen om de billijke prijs contant te voldoen wanneer tenminste 5% van de aandelen wordt verworven.

De Commissie kan dit amendement om de volgende redenen niet aanvaarden. De lidstaten zijn er ondanks twee jaar onderhandelen niet in geslaagd om een nauwkeuriger definitie van een billijke prijs op te stellen, omdat zij niet konden besluiten welke van de verschillende definities die in de lidstaten worden gehanteerd, het beste door alle lidstaten zou kunnen worden toegepast. Daarom werd het verstandiger geacht deze definitie over te laten aan de bevoegde controleautoriteiten. Het Parlement is het daar niet mee eens, maar heeft niet aangetoond waarom zijn definitie beter is dan een andere. En wat de contante betaling betreft: deze formule is nergens op gebaseerd.

3.1.3. Amendementen die nieuwe ideeën toevoegen

Amendement 12 is bedoeld om een nieuw artikel, artikel 5 bis, toe te voegen, waarin een mechanisme wordt beschreven ter versterking van de positie van de bieder.

Hoewel zij dit een interessant idee vindt, kan de Commissie dit amendement niet aanvaarden, omdat het niet alleen betrekking heeft op het openbare overnamebod, maar op het veel bredere gebied van de werking van vennootschappen. Dit idee zou kunnen worden verwerkt in het kader van een herziening van het vennootschapsrecht.

3.1.4. Amendementen betreffende de rechten van de werknemers.

Amendement 4 behelst een wijziging van artikel 3, lid 1, onder b), bedoeld om de werknemers van de doelvennootschap of hun vertegenwoordigers te betrekken bij de besluitvorming over het bod. Amendement 15 behelst een wijziging van artikel 6, lid 4, bedoeld om ook de werknemers van de doelvennootschap of hun vertegenwoordigers de informatie te verstrekken die moet worden verstrekt aan de toezichthoudende autoriteiten.

De Commissie kan deze amendementen niet aanvaarden omdat ze niet op hun plaats zijn in deze bepalingen. In het eerste geval kunnen alleen de houders van de effecten besluiten of zij deze effecten verkopen of niet; deze bepaling gaat dus alleen de houders van effecten aan. In het tweede geval gaat het om het systeem dat is bedoeld om ervoor te zorgen dat de toezichthoudende autoriteiten goed worden geïnformeerd; deze bepaling geldt dus alleen voor de toezichthoudende autoriteiten.

Amendement 5 is bedoeld om artikel 3, lid 1, onder c), aan te vullen met een lijst van "belangen" waarmee rekening moet worden gehouden. Evenzo is amendement 13 bedoeld om aan artikel 6, lid 3, onder h), een lijst toe te voegen met informatie die moet worden verstrekt.

De Commissie kan deze amendementen niet aanvaarden om de volgende redenen: een gedetailleerde lijst hoort niet thuis in een kaderrichtlijn; bovendien bestaat altijd het gevaar dat de lijst niet volledig is. Daarnaast is het zo dat met deze richtlijn de harmonisatie van het vennootschapsrecht wordt beoogd, terwijl amendement 13 eerder betrekking heeft op het sociaal recht, dat wordt geregeld door andere richtlijnen (zie met name Richtlijn 77/87/EEG van de Raad van 14 februari 1977 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, vestigingen of onderdelen daarvan, PB L 61 van 5.3.1977, blz. 26; Richtlijn 94/45/EG van de Raad van 22.9.1994 inzake de instelling van een Europese ondernemingsraad of van een procedure in ondernemingen of concerns met een communautaire dimensie ter informatie en raadpleging van de werknemers, PB L 254 van 30.9.1994, blz. 64; Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20.7.1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag, PB L 225 van 12.8.1998, blz. 16; Richtlijn 91/533/EEG van de Raad van 14 oktober 1991 betreffende de verplichting van de werkgever de werknemer te informeren over de voorwaarden die op zijn arbeidsovereenkomst of -verhouding van toepassing zijn PB L 288 van 18.10.1991, blz. 32).

Amendement 20, derde deel, voegt aan artikel 9, lid 1, onder b), de bekendmaking van het standpunt van de personeelsvertegenwoordigers toe.

De Commissie verwerpt dit amendement om dezelfde redenen als die welke in de vorige alinea werden genoemd.

3.1.5. Amendementen die de beginselen wijzigen.

Amendement 16 behelst een wijziging van artikel 7 op drie punten: 1) de termijn voor de aanvaarding van het bod mag niet meer dan drie maanden bedragen, in plaats van maximaal 10 weken; 2) de laatste zin van lid 1, waarin de lidstaten de mogelijkheid wordt geboden deze termijn te verlengen, wordt geschrapt; 3) in lid 2 is nog slechts sprake van één mogelijke afwijking, namelijk in het geval van een concurrerend overnamebod.

De Commissie kan dit amendement niet overnemen, omdat de formulering van het gemeenschappelijk standpunt het resultaat is van een moeizaam bereikt compromis, dat erop is gericht de werking van de betrokken vennootschappen niet buitensporig te hinderen en tegelijkertijd rekening te houden met de procedurele termijnen, die in sommige lidstaten, met name het Verenigd Koninkrijk, langer zijn. De beperking van het aantal afwijkingen is ongegrond, zeker als er een algemene vergadering moet worden bijeengeroepen; juist omdat de bijeenroeping van een algemene vergadering van aandeelhouders een langdurige en omslachtige aangelegenheid kan zijn, is er een goede reden voor deze afwijkingsmogelijkheid.

Amendement 20, tweede deel, is erop gericht artikel 9, lid 1, te wijzigen, om de verplichting toe te voegen dat ook aan de raad van toezicht, indien die er is, toestemming moet worden gevraagd om defensieve maatregelen te nemen.

De Commissie kan dit amendement niet aanvaarden, omdat de raad van toezicht die in bepaalde vennootschappen bestaat, een leidinggevend of een bestuursorgaan is, waarvoor evenals voor andere bestuurders het neutraliteitsbeginsel geldt.

Amendement 17, tweede deel, is bedoeld om aan artikel 9 een lid 2 bis toe te voegen, met een lijst van mogelijkheden voor het verlenen van toestemming voor defensieve maatregelen door de toezichthoudende autoriteiten of de rechter.

De Commissie verwerpt dit amendement om de volgende redenen: 1) dit is strijdig met de strekking van de bepaling volgens welke alleen de aandeelhouders kunnen beslissen over het lot van de vennootschap; 2) de toezichthoudende autoriteit moet scheidsrechter blijven en het past niet bij de rol van een scheidsrechter om partij te kiezen voor één van beide vennootschappen; 3) indien de rechter erbij wordt betrokken kan dat tot gevolg hebben dat voor alle partijen onaanvaardbare vertragingen ontstaan, wat moet worden vermeden.

4. Conclusie

Overeenkomstig artikel 250, lid 2, van het EG-Verdrag wijzigt de Commissie haar voorstel zoals hierboven beschreven.

Zij hoopt dat de Raad en het Parlement tot overeenstemming kunnen komen zodat deze richtlijn, waarop de Europese vennootschappen en de financiële markten al zo lang wachten, zonder verdere vertraging kan worden goedgekeurd.