ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
COM (80)755 
Vol. 1980/9010 
Disclaimer 
Conformement au reglement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er fevrier 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communaute economique 
europeenne et de la Communaute europeenne de l'energie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1 ), tel que modifie par le reglement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1 ), ce dossier est ouvert au public. Le cas echeant, les documents 
classifies presents dans ce dossier ant ete declassifies conformement a !'article 5 dudit 
reglement. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic 
Community and the European Atomic Energy Community (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1 ), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1 ), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation. 
In Obereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom 1. 
Februar 1983 Ober die Freigabe der historischen Archive der Europaischen 
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europaischen Atomgemeinschaft (ABI. L 43 vom 15.2.1983, 
S. 1 ), geandert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. September 2003 
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1 ), ist diese Datei der Offentlichkeit zuganglich. Soweit 
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Obereinstimmung mit Artikel 5 
der genannten Verordnung freigegeben. 
• COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(80) 755 def./2 
Brussel, 27 november 1980 
INDUSTRIELE ONTWIKKELING EN INNOVATIE 
CMededeling van de Commissie aan de Europese Raad 
Luxemburg 1 en 2 december 1980) . 
COM(80) 755 def./2 
. , 
' I 
i 
I ! 
I • 
0 MEDEDELING AAN DE EUROPESE RAAD 
Industri~Le ontwikkeling en innovatie 
I. WAAR HET OM GAAT 
•. 
De industrie in de Gemeenschap bevindt zich in moeilijkheden. In 
talrijke sectoren zijn er ernsti~e problemen. De werkloosheid is groat 
en stijgt riog steeds. · In verschillende opzichten lopen onze industriele 
prestaties, ·vergeleken bij die van onze concurrenten, terug. Het tekort 
-van onze handel in industrieprodukten met Japan neemt op een alarmerende 
manier toe en wij hebben niet Langer een overschot met de Veren,gde Staten. 
In 1965 lag onze uitvoer van op elekironica gebaseerde produkten 
40 ¾ hoge~ dan onze invoer daarvan. In 1976 war~n in-en uitvoer juist in 
evenwicht, terwijl de Japanners in 1976 bijna negenmaal zoveel elektronische 
produkten exporteerden dan zij importeerden. In 1965 exporteerden wij 3,7 maal 
zoveel machinerien en transportmateriaal als door 'ons werd ingevoerd. Tegen 
1978 was dit nog maar 2,4 maal zoveel, terwijl de uitvoer van Japan toen bijna 
10 maal zo ~root was als de invoer van det land. De implicaties op Lange 
termijn va~ deze trends voor de werkgelegenheid bij het bedrijfsleven behoeven 
niet te warden benadrukt. 
Historisch is innovatie steeds de motor voor de industriel~ ont­
wikkeling jn Europa geweest. Sed~rt de industriele revolutie heeft de toepas­
sing van nieuwe uitvindingen geleid tot economische groei, uitbreiding van de 
werkgelegenheid, binnenlandse welvaart en uitvoer ·naar het buitenland. Dit 
proces, dat aanvankelijk steunde op vrij eenvoudige technologieen, kreeg in 'het 
·begin van deze eeuw een nieuwe impuls in bedrijfstakken zoals de chemische in-­
dustrie, de automobielindustrie en de sector elektrische apparaten en treedt nu 
in een nieuwe fase door de toepassing van de elektronische technologieen op 
een groat aantal gebieden van economische activiteit. Ook beginnen er .zich 
reeds toek6mstige ontwikkelingen af te tekenen op gebieden zoals de bio­
technologie en de ontwikkeling van de mariene technologie. 
.. -•· ' 
! .. 
I -
'•' I : . ,, 
! 
t~ -·~-. ,. 
, _______________________________ _ 
-2.-
Innovatie bij het bedrijfsleven is een hoofdzakelijk marktgericht 
proces •. De voornaamste verantwoordelijkheden liggen derhalve bij onder­
nemingen en individuele personen, evenals bij degenen die zowel in de 
overheids• 1Ls in de1particuliere sector verantwoordelijk zijn voor de 
organisatie van het werk, investerin~sbesluiten en overheidsaankopen. 
Daarom moet deze boodschap warden overgebracht aan allen die in de ver­
schillende sectoren van de economie Leven en werken. Het zi1jn hun beslis­
singen en acties die zullen bepalen in welke mate de Europese samenleving 
via innovatie economische en sociale vooruitgang zal blijven boeken.' 
II. FACT0REN DIE TOT VERANDERING LEIDEN (1) 
1. Wij staan op een historische keerpunt, waar het fundamenteel techno-
logisch vermogen om te ontwikkelen en te fabriceren, te verkopen en te _ 
handelen zich snel over een groot deel van de wereldeconomie verspreidt. OnT 
danks de in een g~oot deel van de derde wereld overheersende armoede en ' 
onderontwikkeling zijn er al diverse nieuw opgekomen geindustrialiseerde 
Landen die op doeltreffende wijze in tal van sectoren met de Europese ver­
werkende industrie concurreren. In de toekomst zal hun aantal groeien. 
Bovendien slagen de Ve~enigdc Staten ~n Japan -de twee andere grote 
geindustrialiseerde centra in de wereld van de vrije markteconomie·erin hun 
economisch overwicht te bewaren, zij het in verschillende mate en op ver­
schillende manieren~· 
De internati_onale druk voor een indurtri~le renovatie in Europa wordt 
dan ook groter en de behoefte aan succesvolle innovatie doet zich veel sterker~ 
gevoelen: wij kunnen niet Langer een door onszelf gekozen tempo bepalen~ ~ 
2.. Innovatie stuit echter op binnenl°andse belemmeringen~ In de eerste 
plaats zijn nie.uwe investeringen hiervoor een noodzakelijk instrument, doch .het 
huidige Lage peil van de winstmarge in tal van bedrijven, waardoor er te 
weinig investeringen worden gedaan, kan niet anders dan remmend werken op de ver­
wezenlijking van een groat aantal innovaties die anders binnen ons bereik 
zouden liggen. 
~ . 
In de tweede plaats -en dit is een fundamenteel aspect -wordt ---
 • I 
I 
i 
i . 
-
'· de weerstand tegen verandering verstrekt door het huidige economische, soci~­
le e~ culturele klimaat. Bovendien Leiden de recessie en de in~rimping van de 
werkgelegehheid bij de industri• die door de gehele Europese economie voelbaar 
zijn, tot een maatschappelijke houding die vijandig staat tegenover iedere 
verandering. 
-_!__ 
(1) Zie ook het rapport over bepaalde structurele aspecten van de groei 
COM (78) 255 def~ 22 juni 1978. 
... ' 
• 
• . ·\ 
3 -
Dit is toe te schrijven aan het feit dat na dertig jaar van snelle 
ecoriomisch~ groei een hoge levensstandaard en volledige werkgelegenheid 
als normaal worden beschouwd, alsmede aan het gebrek aan flexibjliteit; zelfs 
het bestaan van bepaalde leemten op het gebied.van onderwijs en opleiding~ 
· tegelijkertijd ~ijn de technologische kenmerken va~nieuwe uit­
vindingen steeds meer geavanceerd. Innovatie ~a( in de toekom~t in veel 
gevallen een ong~kende mate van organisatorische ~n-technologische verfijriing 
vereisen, zowel van de innovator als van zijn werknemers. Er bestaat even­
wel weinig twijfel over ·het feit dat de onderwijs- en opleidingssystemen in 
onze economieen, enkele uitzonderingen daargelaten, over het tijdvak van de 
vorige· genera~ie niet ~e nodige flexibiliteit en mentaliteit hebben v6ort• 
gebracht die de Europese eco_nomie in staat zouden stellen zich ·zo t·e ont-
wikkelen als de thans overheersende internationale en technologische · 
factoren vereisen •. Een z~kere starheid van het ond~rwijssysteem en het . 
feit dat dit achterloopt,bij de ontwikkelingen alsmede individuele en-maat~ 
schappelij~e belemmeringen voor herscholing op (atere Leeftijd maken dat di 
ruimte voor innovatie in onze economien sterk wordt beperkt. 
I 
3~ Bovendien kunnen onde~nemingen die·.in de Verenigde Staten en Japan 
innovatie doorvoeren profiteren van een grotere binnenlandse markt evenals.van 
aanvullende steun in het kader van een nieuwe, duidelijk op het doel afgestemd~, 
reek.svan regeringsmaatregelen.". in Europa biedt alleen de gehele gemeenschap 
omvattende markt een vergelijkbaar pofentieel doch deze blijft om vele redene~ 
versnipperd. · · 
III. DOELSTELLINGEN EN DRAAGWIJDTE VAN DE INNOVATIE 
·,. Bij elk innovatiebeleid moet aandacht ~orden besteed aan de hinder­
nissen waarv~or wij ons thans geplaatst zien, omdat wij door de sterke af­
hankelijkheid van di Europese etonomie van externe natuurlijke hulpbronnen 
en ~nergie geen andere ~euze hebbe~ dan een ontwikkelingsstrategie die is 
gebaseerd op een maximale _inzet van,ons overvloedig potentieel.aan arbeids~ 
krachten en technologie. Voor de rest·van deze eeuw mogen wij ons dit betrek-. 
kelijke voordeel niet verden laten ontgaan daar wij over geen ander bescijikken. .. 
. I 
Een innovatiegericht beleid kan voor~de gehele ~uropese samenleving de 
sociale en economische voor~itgang bevorderen, de aanpassing van de industriele · 
structuren aan veranderingen in energieprijzen en energie~aanbod, technologie 
en internationale handelspatronen vergemakkelijk~n Jen kan ertoe'bijdragen dat · 
kritieke bedrijfstakken bury concurrentievermogen herwinnen. 
De optie voor, andere wegen heeft een verandering ond~rgaan door~het · 
alomvattend karakter van de innovatie in de moderne samenleving en door de 
~anier waarop nieuwe processen potentieel van invloed zijn b~ een groat aantal 
activiteiten. Het initiatief voor de· toepassing van de nieuwe mogelijkheden 
b(ijft w~liswaar berusten bij het bedrijf en het individu, zowel in .de over­
heids-als de particulier-e sector, maar het opteren daarvoor wordt steeds 
meer van tevoren bepaald door het so~iale en economische milieu alsmede door -
" ,: 
. I 
-4-
~e resultaten van de onderzoek-, financiele, onderwijs- en opleidings­
systemen. Oeze worden daarentegen overwegend be,nvloed door de overheids­
instanties. Oaarom is het dan ook absoluut noodzakelijk het probleem van 
de innovatie in Europa aan te pakken op het niveau wan de overheidsinstan­
ties en van de Europese Gemeen~chap. 
Talrijke innovaties in de vorm van nieuwe produkten maken verdere 
veranderingen in de protessen mogelijk die bestaande produkten en diensten 
.Leveren. Oientengevolge heeft jnnovatie in het bijzonder op het gebied 
van telecommunicatie, micro-elektronica en ·materiaalkunde invloed op e~ 
groot scala van bedrijfstakken en diensten, in zulk een mate dat zij 
uitgroeit tot een gemeenschappelijke factor van verandering door onze 
gehele samenleving en economie heen. 
Ofschoon men er algemeen vrij goed van doordrongen is dater geavan­
ceerde technologieen moeten wo~den toegepait en het duidelijk is water 
internationaal op het spel staat (2), wordt niet altijd ten volle ingezien 
in hoeverre er ruimte is voor en behoefte bestaat· aan inn_ovatie door onze 
hele economie heen •. 
Zo is bijvoorbeeld de bevordering van de innovatie bij zowel de energie-. 
voorziening als het energieverbruik van vitaal belang. Zulks zou nieuwe 
kansen voor het bedrijfsleven bieden en een positief effect hebben op 
de werkgelegenheid. Bovendien kunnen een groot aantal van de nieuwe 
technologieen en vaardigheden op energiegebied worde~ geexporteerd. Orn al 
die redenen is het van belang dat'bij elk innovatiebeleid speciale 
aandacht wordt gewijd aan het energie probleem. 
' ' 
' Bij een groot aantal dagelijkse toepassingen kunnen de meest geavanceerde 
technologieen en materialen worden gebr~ikt. Ook ons grondstoffengebrek 
moet worden aangepakt door het georuik van alternatieve plaatselijke 
h~lpbronnen of meer overvloedig voorkomende vervangingsmaterialen, door 
de ontwikkeling van een recycling-economie en verschillende methoden voor 
het ontwerpen en de produktie van goederen die een verlenging van de levens­
duur en een gemakkelijke vervanging en reparatie mogelijk maken. 
A~lesomvattende innovatiestrategieen houden dus de toepassing in van een 
groat aantal geschikte technologieen teneinde een complex en goed uitgebouwd­
productie-systeem op te zetten. Oaardoor zouden er betere kansen voor de 
onQernemers ontstaan door de gehele economie heen en zou de basis worden 
gelegd voor de uitvoer van technologieen die aan een grater scala ·van eisen 
over de gehele breedte van de wereldeconomie kunnen voldoen, 
(2) Zie tevens de Europese samenleving tegenover de uitdaging van de 
nieuwe informatietechnologieen: een antwoord van de Gemeenscha~ 
(COM (79) 650.}, 26 november 1979 ··, 
l ; 
-
·•• ' 
--
-----------------------------------------------·,-.._,._, 
• -s-. 
.. , 
Innovatie behoeft niet in te gaan tegen de maatschappelijke waarden 'in 
Europa; zij kan ons helpen onze doelstellingen te bereiken wanneer z1J 
niet alleen is gericht op de toepassing van de technologie bij de produktie, 
doch ook op de vraagstukken van maatschappelijke en economische organisatie. 
IV. ROL VAN DE OVERHEIDSINSTANTIES 
' . De .overheidsinstanties hebben op het gebied van de innovatie een belangrijRe 
rol te·vervullen om de voorwaarden ti scheppen voor een succesvolle · 
ontwikkeling in de toekomst : 
in de eerste plaats ~oor bij de publieke op1n1e begrip aan te kweken voor onze 
situatie en vooruitzichten, alsmede via hun beslissende invloed op onderwijs­
en opleidingssystemen; 
-in de tweede plaats als belangrijk economische subjecten die zelf v~rant­
woordelijk zijn voor de organisatie voor een groot aantal activiteiten 
op het gebied va~ produktie en dienstv~rlening, voor ~anzienlijke 
overheidsaanschaffingen, voor een groot gedeelte van de uitgaven voor 
onderzoek en ontwikkeling, terwtjl in hun han_den de bevoegdheid Ligt te 
beslissen over het al dan niet.maximali~eren van de voordele~ van 
geco6rdineerde actie op verschillende ~estuurlijke niveaus -plaatselijk; 
nationaal en Europees -; 
in de derde plaats -en dit is het meest belangrijk door dat z1J invloed 
kunnen ~itoefenen op het economisch beleid dat zijn weerslag heeft op de 
respons van individuele personen en bedrijven. 
0 De innovatie wordt'bij industriele en dienstverlenende activit,eiten groten­
deels bepaal<l door de markt. Indien ~ulks evenwel plaats~indt i~ de context van 
defensieve en statische denkwijzen eri maatschappelijke structuren, zou het wel 
eens te taat kunnen zijn om de marktkijnsen te benutten. Het overheidsbeleid 
op het gebied van de ,1nnovatie moet het probleem dan ook op diverse, onderling 
verschillende nivcaus ~a,pakk~n : 
Ca) door het sth~ppen van een me~aliteit en denkklimaat die ontvankelijk zijn 
voor verandering. Dit houdt in dater duidelijkheid moet-komen omtrent -0e 
werkelijke economische o~ties waarmee wij in eigen Land en het buitenland 
worden geconfronteerd, zo.dat zuiver i rrat i one Le factoren in het pol it i ek 
proces kunnen warden ontzenuwd. · · 
Dit _betekent dat een stimulans moet worden gegeven·aan de voqr het 
innovatieproces benodigde sociale, beroeps- en geografisc~e mobiliteit, 
.gepaard'gaande indien nodig, met versterking van de sociale zekerheid. 
Ook betekent dit; dat ~nvloed moet warden uitgeo~fend op ~e kenmerken 
en het tempo van de innovatie, zodat de werkende bevolking gerust wordt 
gesteld dat het hier om een. geleidelijke en niet-drastische verandering 
·gaat en dat· er hulp zal warden verleend om naar alternatieve mogelijkheden 
over te schakelen. • t . 
Het is voorts essentieel d-t het vereist~ peil en de nodige flexibiliteit 
zowel wat kwantiteit als kwaliteit betreft worden ingebouwd in de onderwijs­
en opleidingssystemen. 
b) Verder is er ruimte voor-een bredere herwaardering van de betrekkingen tussen 
een breed scala van sectoren van overheidsbeleid en -activiteiten en bet 
innovatieproces. In dit opzicht kan een geschikte aanpak erin bestaan de meer 
geslaagde aspecten van de beleidsvoering in andere Landen te beoordelen 
en te trachten die over te nemen. 
Tot de vele mogelijkheaen voor innovatie behoren die welke voortvloeien • I 
_ uit het overheidsbeleid op bepaalde gebieden zoals milieu, bestrijding van de 
verontreiniging, volksgezondheid en arbeidsomstandigheden. Ook moet het 
verband tussen de door de overheid gestimuleerde wefkzaamhede~ op het gebied 
van onderzoek- en ontwi<keling nader te worden bezien .ten einde enerzijcls 
zorg te dragen voor het .funaamenteel technologi sch onderzoek op Lange 
-termijn dat de bedrijvenrroeilijk zelf kunnen uitvoeren maar dat bij onze 
concurrenten door:de overheid wordt verricht ; ~n-om anderzijds onderzoek 
en ontwikkeling dichter bij praktische economische toepassingen te brengen. 
Dit zou ongetwijfeld inhouden dat de kleinere bedrijven meer mogelijkheden 
zouden krijgen om onderzoek- en ontwikkeling..,-sresultaten toe te passen of 
zelf deel te nemen aan-collectief onderzoek- e~ ontwikk~lingswerk. 
c) Dan is er nog een beslissende sector van ~verheidsbeleid die de stimulans 
tot investeren en innoveren bepaalt. De overheidsinstanties kunnen veel meer 
doen om een beter.klimaat voor innovatie te scheppen door een beperking 
van de 'bela stingdruk op innovatie, energiebesparing en werkgelegenheid. 
Het stimulerend effect van belastingfaciliteiten moet nauwkeurig worden 
afgewogen tegen dat van steunmaatregelen en de instanties zouden zich • 
bewust moeten zijn van de betekenis van h~n beleid, regelingen en gedragingen 
met betrekking tot risicodragend kapitaal en overheidsaanschaffingen op het sti-
muleren van innovatie en investering, speciaal bij het kleiner.e bedrijf. -• 
In dit opzicht moeten wij profiteren van de ervaringen in Amerika. 
_,; '* * * 
De Gemeenschap en de Lid-staten kunnen het publiek beter bewust maken van de· 
belemmeringen die de innovatie in de weg staan .~n van de alltsoverheersende 
noodzaak de bestaande onbev~digende tendens te keren. De regeringen van 
de lid-staten zouden er goed aan doen met een stem te spreken, daar hun 
boodschap hun vaak niet in dank zal worden afgenomen. Deze boodschap is niet 
aleen gericht tot het individu, tot de manager en de gehele publieke opinie; 
doch ook tot talrijke overheidsdiensten zelf die draagwijdte en , o 
I, 
0 
0 -7-
tempo van de verandering bepalen en die het klimaat voor de verandering op 
Lange termijn be,i'nvloeden. De Gemeenschap moet erop toezien dat zowel 
het reeds bestaande communautaire beleid als niewe·voorstellen -waar deze 
relevant kunnen zijn -de innovatie bevorderen en niet belemmeren; de 
Commissie zal in die zin handelen. 
' . 
Een geiond innovatiebeleid moet een brug slaan tussen enerzijds de industriele 
strategie en anderzijds het wetenschappelijk en technologisch beleid~ Wij 
moeten ervoor zorgen dat een ve r dere integratie van de binnenlandse mark.t 
binnen de Gemeenschap voor de bedrijven een stimulans blijft vormen tot , 
innoveren en investeren. Hier hebben de overheidsinstanties een beslissen~e 
rol te vervullen. Wij zouden op meer actieve wijze informatie moeten 
uitwisselen binnen de Gemeenschap, en tussen. de Gemeenschap en de rest van 
de wereld, omtrent succesrijke innovatiestrategieen. Van haar kant zal de 
Commissie onderzoeken .wat de oorzaken zijn voor de huidige ontoereikende 
resultaten op het gebied van de innovatie in de Gemeenschap, in het bijzonder 
in vergelijking met die welke in de Verenigde Staten en Japan zijn behaald._ 
De Europese Raad wordt verzocht zijn goedkeuring te hechten aan deze 
analyse en deze algemene benadering van een van de meest belangrijke 
vraagstukken waarmee het Europese bedrijfsleven zich geconfronteerd ziet • 
..