COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 18.04.1995 
COM(95) 138 def. 
94/0130 (COD) 
Gewijzigd voorstel voor een 
BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
houdende goedkeuring van een communautair actieprogramma 
inzake gezondheidsbevordering, -voorlichting, - onderwijs en -opleiding 
in het actiekader op het gebied van de volksgezondheid 
(door de Commissie overeenkomstig artikel 189 A, lid 2 
van het EG-verdrag ingediend) 
TOELICHTING 
Gewijzigd voorstel voor een Besluit van het Europees Parlement en de Raad 
houdende goedkeuring van een communautair actieprogramma inzake 
gezondheidsbevordering, -voorlichting, -onderwijs en -opleiding in het actiekader 
op het gebied van de volksgezondheid. 
Het oorpronkelijke voorstel van de Commissie voor een besluit van het Europees 
Parlement en de Raad, houdende goedkeuring van een communautair actieprogramma 
inzake gezondheidsbevordering, -voorlichting, -onderwijs en -opleiding in het actiekader 
op het gebied van de volksgezondheid werd op 1 juni 1994 door de Commissie 
goedgekeurd. 
Het Comité van de regio's1 en het Economisch en Sociaal Comité2 hebben een gunstig 
advies over het oorspronkelijke voortel van de Commissie uitgebracht. 
Naar aanleiding van het advies van het Europees Parlement in eerste lezing op 15 maart 
1995 dient de Commissie uit hoofde van artikel 189a van het EEG-Verdrag een gewijzigd 
voorstel voor een besluit in. De tekst heeft grotendeels betrekking op twee soorten 
wijzigingen: 
een groep amendementen die nuttige precizeringen en verduidelijkingen in het 
oorspronkelijke voorstel aanbrengen, 
een tweede groep amendementen die de inhoud van de acties van het programma 
enigszins versterken wat betreft specifieke aspecten van de 
gezondheidsbevordering. 
Het gewijzigd voorstel van de Commissie handhaaft dezelfde structuur en dezelfde 
doelstellingen als het oorspronkelijke voorstel, maar sommige bepalingen en bepaalde 
acties van het programma zijn verduidelijkt of verder uitgewerkt. 
Van de 43 amendementen van het Europees Parlement zijn er 18 ongewijzigd (4, 9, 28, 
30, 31, 37, 39, 47, 48) overgenomen of qua inhoud aanvaard en redactioneel gewijzigd 
(2, 6,8, 14, 16, 18, 19, 21, 25). 
Wat de drie amendementen (10, 12, 13) die betrekking hebben op de comitologie en de 
jaarlijkse vaststelling van de beschikbare kredieten betreft, zal de Commissie later de op 
interinstitutioneel niveau overeengekomen bepalingen aanhouden. 
Voor de amendementen 11, 34, 35, 36 en 38, die zowel aanvaardbare als niet-
aanvaardbare aspecten bevatten, stelt de Commissie een gewijzigde redactie voor. 
De Commissie heeft 4 amendementen (1, 5, 23, 41), die gericht zijn op 
activiteitengebieden (veiligheid en gezondheid op het werk, medische zorg en 
1 Plenaire vergadering van 15-16 november 1994 
2 Plenaire vergadering van 25-26 januari 1995 
CD 
behandeling, specifieke ziekten) die buiten het kader van het programma of buiten artikel 
129 vallen, niet aanvaard. 
De Commissie heeft de amendementen 7, 15, 17, 20, 24, 26 en 44 niet kunnen 
accepteren. Deze hebben weliswaar betrekking op algemeen aanvaarde beginselen of op 
door de Commissie aangegane verplichtingen, maar de expliciete vermelding ervan is niet 
gerechtvaardigd of passend in de speciale context waarin zij zijn voorgesteld. 
Tenslotte heeft de Commissie 6 amendementen (22, 27, 29, 33, 40, 43) niet aanvaard 
wegens het feit dat deze gericht zijn op bevolkingsgroepen (ouderen, benadeelde groepen) 
of activiteiten (voorlichting over medicijnen) die reeds expliciet door de acties van het 
programma worden bestreken. 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gcwij/.igd voorstel 
HET EUROPEES PARLEMENT EN 
DE RAAD VAN DE EUROPESE 
UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van 
de Europese Gemeenschap, inzonderheid 
op artikel 129, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Economisch 
en Sociaal Comité, 
Gezien het advies van het Comité van 
de Regio's, 
1. Overwegende dat, uit hoofde van 
artikel 3, sub o) van het Verdrag 
betreffende de Europese Unie, het 
optreden van de Gemeenschap een 
bijdrage tot het verwezenlijken van een 
hoog niveau van bescherming van de 
gezondheid moet omvatten; dat artikel 
129 voorziet in de bevoegdheid van de 
Gemeenschap door de samenwerking 
tussen de Lid-Staten te bevorderen en, 
indien nodig hun activiteiten te 
ondersteunen, 
2. Overwegende dat de Commissie, in 
haar Mededeling van 24 november 1993 
inzake de volksgezondheid, uiteenzet dat 
de door de Commissie tot op heden met 
de acties op het gebied van de 
volksgezondheid opgedane ervaring, een 
actieprogramma van de Gemeenschap 
rechtvaardigt op de vier prioritaire 
gebieden gezondheidsbevordering, 
-voorlichting, -onderwijs en -opleiding, 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
3. Overwegende dat in de Resolutie van 
de Raad en de ministers van Onderwijs, 
in het kader van de Raad bijeen, van 23 
november 1988 over 
gezondheidsonderricht op school, met 
nadruk erop wordt gewezen dat bepaalde 
voedingsgewoonten, het ongecontroleerd 
gebruik van bepaalde chemische stoffen 
en geneesmiddelen, het drugsgebruik, 
het roken en de verontreiniging van het 
milieu schadelijke gevolgen hebben voor 
de gezondheid, gelet op de problemen 
op het gebied van veiligheid en 
ongeval 1 enpre venti e, 
4. Overwegende dat in de Resolutie van 
de Raad en van de Vertegenwoordigers 
van de Regeringen van de Lid-Staten, in 
het kader van de Raad bijeen, van 3 
december 1990 betreffende een 
communautair actieplan inzake voeding 
en gezondheid wordt onderstreept dat de 
bevordering van een gezonde leefwijze, 
gerelateerd aan voeding van essentieel 
belang is om het publiek in staat te 
stellen de nodige keuzen te maken om 
voor een aan de persoonlijke behoeften 
aangepaste voeding zorg te dragen, 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
5. Overwegende dat in de Conclusies 
van de Raad en de ministers van 
Volksgezondheid van de Lid-Staten, in 
het kader van de Raad bijeen, van 13 
november 1992, gebaseerd op de 
Mededeling van de Commissie van 11 
mei 1992 aan de Raad over 
gezondheidsonderricht op school, de 
school als de plaats bij uitstek voor de 
systematische ontwikkeling van een 
gezonde leefwijze die zal bijdragen tot 
een vermindering van ziekten en 
ongevallen werd gekenschetst en werd 
geoordeeld dat er vele andere plaatsen 
zijn, zoals tehuizen, lokale 
gemeenschappen, werkplekken, 
ziekenhuizen, enzovoort, waar 
gezondheidsbevordering en -onderricht 
een centrale rol spelen, en werd de 
Commissie verzocht de samenwerking 
tussen de Lid-Staten bij de 
tenuitvoerlegging van effectieve acties 
voor gezondheidsbevordering en 
-onderricht op de diverse lokaties te 
versterken, 
6. Overwegende dat bij deze acties in 
het actiekader op het gebied van de 
volksgezondheid van de Commissie die 
moeten worden ondernomen zoals de 
Raad in zijn resolutie van 27 mei 1993 
verlangde, met andere acties van de 
Gemeenschap op het gebied van, of met 
gevolgen voor, de volksgezondheid 
rekening moeten houden, 
7. Overwegende dat het Europees 
Parlement in zijn Resolutie betreffende 
de volksgezondheid, 
gezondheidsbevordering en -onderricht 
een aantal voorstellen voor 
communautaire actie formuleerde op het 
gebied van de preventie van ongevallen 
en van hart- en vaatziekten die niet het 
voorwerp van thans bestaande 
communautaire programma's zijn, 5. Overwegende dat in de Conclusies 
van de Raad en de ministers van 
Volksgezondheid van de Lid-Staten, in 
het kader van de Raad bijeen, van 13 
november 1992, gebaseerd op de 
Mededeling van de Commissie van 11 
mei 1992 aan de Raad over 
gezondheidsonderricht op school, de 
school als de plaats bij uitstek voor de 
systematische ontwikkeling van een 
gezonde leefwijze die zal bijdragen tot 
een vermindering van ziekten en 
ongevallen werd gekenschetst en werd 
geoordeeld dat er vele andere plaatsen 
zijn, zoals tehuizen, lokale 
gemeenschappen, werkplekken, en 
ziekenhuizen, waar 
gezondheidsbevordering en -onderricht 
een centrale rol spelen, en werd de 
Commissie verzocht de samenwerking 
tussen de Lid-Staten bij de 
tenuitvoerlegging van effectieve acties 
voor gezondheidsbevordering en 
-onderricht op de diverse lokaties te 
versterken, 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
8. Overwegende dat de resultaten van de 
geïntegreerde aanpak, zoals aangetoond 
in het gezamenlijk project van de 
Wereld Gezondheidsorganisatie, de Raad 
van Europa en de Europese 
Gemeenschap, "Het Europees Netwerk 
van Gezonde Scholen", wat de 
uitvoeringswijzen van 
gezondheidsbevordering op specifieke 
lokaties aangaat, bemoedigend zijn, 
9. Overwegende dat wordt erkend dat bij 
de gezondheidsbevordering sociaal-
economische omstandigheden zoals 
huisvesting, werkloosheid, 
verstedelijking en sociale uitsluiting in 
aanmerking moeten worden genomen, in 
het bijzonder voor hen die in 
achtergebleven streken moeten leven, 
10. Overwegende dat 
gezondheidsonderwijs en -voorlichting 
expliciet in de bepalingen van het 
Verdrag betreffende de volksgezondheid 
vermeld worden en voor communautaire 
actie op het gebied van de 
volksgezondheid een prioriteit vormen, 7 bis Overwegende dat het wenselijk is 
acties voor gezondheidsbevordering en 
gezondheidsonderricht, gericht op 
ouderen, te organiseren. 
9 bis Overwegende dat er een 
wisselwerking is tussen bepaalde 
doelstellingen van het sociaal beleid en 
doeleinden op het gebied van de 
volksgezondheid, omdat het welzijn op 
het werk bijdraagt tot de ontplooiing en 
het evenwicht van elk mens. 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
11. Overwegende dat, overeenkomstig 
het subsidiariteitsbeginsel, de acties op 
de gebieden die niet uitsluitend onder de 
bevoegdheid van de Gemeenschap 
vallen, zoals die inzake 
gezondheidsbevordering, door de 
Gemeenschap slechts kunnen worden 
ondernomen wanneer vanwege de 
omvang of de gevolgen ervan, de 
doelstellingen ervan beter door de 
Gemeenschap kunnen worden 
verwezenlijkt, 
12. Overwegende dat de samenwerking 
met de bevoegde internationale 
organisaties en met derde landen 
versterking behoeft, 
13. Overwegende dat met een 
meerjaren-programma dient te worden 
gestart dat duidelijke doelstellingen voor 
communautaire actie heeft; dat er 
prioritaire acties dienen te worden 
geselecteerd ter bevordering van de 
gezondheid van alle burgers van de 
Gemeenschap en passende mechanismen 
voor de evaluatie van deze acties, 
14. Overwegende dat het programma 
een bijdrage dient te leveren tot 
verhoging van het bewustzijn van 
gezondheidsdeterminanten en van 
risicofactoren, tot snelle detectie van 
ongunstige effecten, tot raadpleging en 
advies, alsmede tot gezondheid en 
sociale ondersteuning, 13 bis Overwegende dat het behoud van 
een goede gezondheid gedurende het 
hele leven op zich wenselijk is. maar 
dat bijzondere aandacht moet worden 
besteed aan het feit dat de levensduur 
van vrouwen doorgaans langer is dan 
die van mannen. 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
15. Overwegende dat vanuit operationeel 
oogpunt de in het verleden reeds gedane 
investeringen, zowel in de vorm van het 
opzetten van communautaire netwerken 
van niet-gouvernementele organisaties 
als van de mobilisatie van allen die bij 
gezondheidsbevordering en -onderricht 
betrokken zijn, dienen te worden veilig 
gesteld en ontwikkeld, 
16. Overwegende dat echter zich 
mogelijk voordoend dubbel werk moet 
worden vermeden door de bevordering 
van uitwisseling van ervaringen en door 
de gezamenlijke ontwikkeling van 
modules van basisinformatie voor het 
publiek, voor het gezondheidsonderricht 
en voor de opleiding van 
beroepsbeoefenaren in de 
gezondheidssector, 
17. Overwegende dat dit programma een 
duur van vijfjaar dient te verkrijgen om 
over voldoende tijd te beschikken voor 
de tenuitvoerlegging van de acties om 
de gestelde doelen te verwezenlijken, 
BESLUITEN: 
Artikel 1 
Een communautair actieprogramma 
betreffende gezondheidsbevordering, 
-voorlichting, -onderricht en -opleiding 
wordt vastgesteld voor de duur van vijf 
jaar van 1 januari 1995 tot 31 december 
1999. 16 bis Overwegende dat rekening dient 
te worden gehouden met de 
verschillende reeds voltooide of nog 
lopende acties die in de Lid-Staten. 
hetzij door de bevoegde overheden, 
hetzij door andere actoren op het gebied 
van de volksgezondheid, ziin 
georganiseerd 
Een communautair actieprogramma 
betreffende gezondheidsbevordering, 
-voorlichting, -onderricht en -opleiding 
wordt vastgesteld voor de duur van vijf 
jaar van 1 januari 1996 tot en met 31 
december 2000. 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
Artikel 2 
De Commissie draagt zorg voor de 
tenuitvoerlegging van de in de bijlage 
vermelde acties overeenkomstig artikel 5 
en in nauwe samenwerking met de Lid-
Staten en met de zich actief op het 
gebied van de gezondsheidsbevordering 
bewegende instellingen en organisaties. 
Artikel 3 
De begrotingsautoriteit stelt voor elk 
financieel jaar de hiervoor toe te wijzen 
bedragen vast. 
Artikel 4 
De Commissie draagt zorg voor de 
nodige samenhang en complementariteit 
tussen de in het kader van dit 
programma uit te voeren communautaire 
acties en de andere relevante 
communautaire programma's en 
initiatieven. 
Artikel 5 
Voor de tenuitvoerlegging van 
dit programma wordt de 
Commissie terzijde gestaan door 
een raadgevend comité, hierna 
"het Comité" genoemd, bestaande 
uit twee vertegenwoordigers per 
Lid-Staat en voorgezeten door de 
vertegenwoordiger van de 
Commissie. De Commissie draagt in nauwe 
samenwerking met de Lid-Staten zorg 
voor de uitvoering van de in de bijlage 
vermelde acties overeenkomstig 
artikel 5. 
Zij werkt eveneens samen met de 
instellingen en organisaties die op het 
gebied van de gezondsheidsbevordering 
actief zijn. 
De Commissie draagt zorg voor de 
nodige samenhang en complementariteit 
tussen de in het kader van dit 
programma uit te voeren communautaire 
acties en de andere communautaire 
acties op het gebied van of met 
gevolgen voor de volksgezondheid, met 
name in de sectoren onderwijs en 
opleiding en op het gebied van de 
gezondheid en veiligheid op het werk. 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
De vertegenwoordiger van de 
Commissie legt aan het Comité 
ontwerp voor van de te nemen 
maatregelen. Het Comité brengt 
binnen een termijn die de 
Voorzitter kan vaststellen naar 
gelang van de urgentie van de 
materie advies uit over dit 
onderwerp, zo nodig door middel 
van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen 
opgenomen; voorts heeft elke 
Lid-Staat het recht te verzoeken 
dat zijn standpunt in de notulen 
wordt opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel 
mogelijk rekening met het door 
het Comité uitgebrachte advies. 
Zij brengt het Comité op de 
hoogte van de wijze waarop zij 
rekening heeft gehouden met zijn 
advies. 
Artikel 6 
De Gemeenschap moedigt 
samenwerking aan met derde 
landen en internationale 
organisaties op het gebied van de 
volksgezondheid, met inbegrip 
van de 
Wereldgezondheidsorganisatie. De Gemeenschap moedigt 
samenwerking aan met derde 
landen en internationale 
organisaties op het gebied van de 
volksgezondheid, met inbegrip 
van de 
Wereldgezondheidsorganisatie. 
In het kader van het programma 
wordt steun verleend aan 
voorstellen van de Lid-Staten en 
aan initiatieven van op het 
gebied van de 
gezondheidsbevordering 
werkzame organisaties en 
bureaus. 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
De EVA-landen, in het kader van 
de Overeenkomst betreffende de 
EER., en de landen van Middel­
en Oost-Europa waarmee de 
Gemeenschap associatie­
overeenkomsten heeft gesloten, 
kunnen bij de in de bijlage 
beschreven activiteiten worden 
betrokken. 
Artikel 7 
De Commissie publiceert 
regelmatig informatie over de 
ondernomen acties en de 
mogelijkheden voor steun van de 
Gemeenschap op de diverse 
actiegebieden. 
De Commissie legt aan het 
Europees Parlement, aan de 
Raad, aan het Economisch en 
Sociaal Comité en aan het 
Comité van de Regio's 
halverwege het door het 
programma bestreken tijdvak een 
verslag voor over de genomen 
acties, alsmede een eindverslag 
na afloop van het programma. 
Gedaan te Brussel, 
Voor het Europees Parlement 
Voor de Raad van de Europese Unie 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
BIJLAGE 
Communautair actieprogramma 
inzake gezondheidsbevordering 
(1995-1999) 
A. Gezondheids voo dichting 
Inspanningen om bij te dragen 
tot een betere kennis van de 
psycho-sociologische 
mechanismen en van de 
methoden en technieken van 
gezondheidsvoorlichting, alsmede 
bevordering van de evaluatie van 
de resultaten. 
Opinie-onderzoeken inzake 
diverse aspecten van 
gezondheidsbevordering 
(Eurobarometer-enquête) en steun 
voor de voorbereiding en 
beoordeling van specifieke 
voorlichtingscampagnes, met 
inbegrip van campagnes die op 
communautair niveau of in 
verscheidene Lid-Staten worden 
gecoördineerd. BIJLAGE 
Communautair actieprogramma 
inzake gezondheidsbevordering 
(1996-2000) 
A. Gezondheidsvoorlichting 
Ondersteuning en coördinatie van 
de werkzaamheden die in de Lid-
Staten verricht zijn met het oog 
op een betere kennis van de 
psycho-sociologische 
mechanismen en de methoden en 
technieken van 
gezondheidsvoorlichting. 
Bevordering van de evaluatie en 
van de verspreiding van de 
resultaten. 
2 bis Steun voor werkzaamheden ter 
verbetering van de sociaal-
economische en culturele 
differentiatie van de 
gezondheidsbevordering en het 
gezondheidsonderricht. 
10 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
Steun voor een Europese 
infrastructuur voor voorlichting 
en documentatie inzake 
volksgezondheid en 
gezondheidsbevordering, ten 
dienste van gezondheidswerkers, 
bestuursambtenaren en besluit­
vormers op het gebied van de 
volksgezondheid en voor 
verspreiding van informatie en 
documentatie over de activiteiten 
van de Commissie op dit gebied 
onder belangstellenden. 
B. Gezondheidsonderricht 
4. Bevordering, door overleg tussen 
de Lid-Staten, van de opname 
van gezondheidsonderricht in 
schoolcurricula en steun voor de 
ontwikkeling en verspreiding van 
voor gezondheidsonderricht 
geëigende programma's en 
modules. Steun voor 
demonstratieprojecten en 
innoverende maatregelen om 
gezonde leefwijzen en gezond 
gedrag te propageren, met 
inbegrip van steun voor het 
Europese Netwerk van Gezonde 
Scholen, in samenwerking met de 
WGO en de Raad van Europa. 
5. Steun voor maatregelen inzake 
gezondheidsopvoeding op de 
werkplek, vooral met betrekking 
tot preventie van misbruik van 
alcohol en tabak, en met 
betrekking tot de voeding. Steun voor de ontwikkeling van 
een Europese infrastructuur, in 
het bijzonder in de vorm van 
transnationale netwerken van 
referentiecentra voor voorlichting 
en documentatie inzake 
volksgezondheid en 
gezondheidsbevordering, ten 
dienste van gezondheidswerkers, 
bestuursambtenaren en besluit­
vormers op het gebied van de 
volksgezondheid en voor 
verspreiding van informatie en 
documentatie over de activiteiten 
van de Commissie op dit gebied 
onder belangstellenden. 
Bevordering, in overleg met de 
Lid-Staten, van een betere 
integratie van het onderricht voor 
de gezondheid in schoolcurricula 
en ontwikkeling van uitwisseling 
van ervaringen, lesmateriaal en 
docenten, met name via 
proefprojecten, teneinde gezonde 
leefwijzen en gezond gedrag te 
propageren. 
Steun voor het Europese 
Netwerk van Gezonde Scholen, 
in samenwerking met de WGO 
en de Raad van Europa. 
11 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
6. Steun voor projecten voor 
gezondheidsopvoeding onder 
jongeren en adolescenten die de 
school hebben verlaten, in het 
kader van, bij voorbeeld, sport, 
vrije-tijdsbesteding en centra 
voor sociale en culturele 
activiteiten, waaronder ook 
innoverende middelen om een 
permanente gestructureerde 
gezondheidsopvoeding te 
verstrekken. 
Beroepsopleiding in 
volksgezondheid en 
gezondheidsbevordering 
Overzicht van bestaande 
instanties en opleidingen en 
samenstelling van een Europese 
gids. Vergelijkende analyse en 
beoordeling van opleidingen. 
Steun voor samenwerking inzake 
scholen voor volksgezondheid, 
universiteiten en lichamen die 
opleidingen op dit gebied 
aanbieden, met het oog op de 
ontwikkeling van 
gemeenschappelijke 
opleidingscursussen en 
uitwisseling van studenten en 
onderwijzend personeel. 6. Steun voor en coördinatie en 
evaluatie van projecten voor 
gezondheidsopvoeding onder 
jongeren en adolescenten die de 
school hebben verlaten, die zijn 
opgezet en uitgevoerd door hetzij 
officiële organisaties, hetzij 
particuliere verenigingen en niet-
gouvernementele organisaties in 
het kader van, bij voorbeeld, 
sport, vrije-tijdsbesteding en 
centra voor sociale en culturele 
activiteiten, waaronder ook 
innoverende middelen om een 
permanente gestructureerde 
gezondheidsopvoeding te 
verstrekken. 
6 bis Steun aan innoverende projecten 
voor permanent en gestructureerd 
gezondheidsonderricht aan 
volwassenen. 
12 
Oorspronkelijk voorstel (COM(94)202 def.) Gewijzigd voorstel 
9. 
D. 
10. Bevordering van samenwerking 
tussen de Lid-Staten inzake de 
inhoud van opleidingscursussen 
en -acties op het gebied van 
volksgezondheid en 
gezondheidsbevordering voor 
gezondheidswerkers, bestuurders, 
managers en besluitvormers, met 
de nadruk op inter-disciplinaire 
benaderingen. 
Steun voor opleidingsactiviteiten 
inzake gezondheidsonderricht op 
school, bestemd voor docenten, 
instructeurs en andere betrokken 
personeelsleden. Steun voor 
opleiding van 
gezondheidswerkers in 
ziektepreventie, vroege opsporing 
van alcoholisme en voorlichting 
aan het publiek inzake 
medicijnengebruik en zelf­
medicatie. 
Specifieke bevorderings- en 
preventiemaatregelen inzake 
gezondheid 
Steun voor geïntegreerde 
gezondheidsbevorderingsacties en 
-projecten ten behoeve van 
kansarme of kwetsbare groepen 
en speciale geografische 
gebieden, waarin de 
intersectoriële dimensie van de 
gezondheidsbevordering is 
opgenomen. 8. Bevordering van uitwisselingen 
van opleidingsmodules en 
opleidingservaringen op het 
gebied van volksgezondheid en 
gezondheidsbevordering voor 
gezondheidswerkers, bestuurders, 
managers en besluitvormers, met 
de nadruk op inter-disciplinaire 
benaderingen. 
9. Steun voor opleidingsactiviteiten 
inzake gezondheidsonderricht op 
school, bestemd voor docenten, 
instructeurs en andere betrokken 
personeelsleden. 
9 bis Steun voor de opleiding en 
bijscholing van 
gezondheidswerkers in 
gezon dh ei dsbevordering. 
ziektepreventie en vroegtijdige 
opsporing van ziekten, en in 
voorlichting aan het publiek 
inzake verstandig 
medicijnengebruik, met name 
inzake locopreparaten en zelf-
medicatie. 
Steun voor geïntegreerde 
gezondheidsbevorderingsacties en 
-projecten waarin de 
intersectoriële dimensie van de 
gezondheidsbevordering is 
opgenomen, speciaal ten behoeve 
van zogenaamde "risicogroepen" 
vanwege hun kwetsbare positie 
of sociale uitsluiting, zoals 
ouderen, vanwege sociaal-
culturele verschillen (migranten) 
of vanwege het feit dat zij in 
kansarme regio's of 
omstandigheden leven. 
13 
Onderzoek inzake de rol van 
evenwichtige voeding als 
gezondheidsbeschermende 
maatregel en van voeding in de 
etiologie van ziekten, met name 
de hart- en vaatziekten. 
Bevordering van analyse, 
evaluatie en uitwisseling van 
ervaringen betreffende 
innoverende maatregelen ter 
preventie van hart- en vaat- en 
aanverwante ziekten. ! 1. Onderzoek inzake de rol van de 
voeding en van andere 
leefgewoonten in de etiologie 
van ziekten en voorlichting van 
het publiek voor een beter begrip 
van de basisbeginselen van de 
voeding en van de nieuwe 
methoden en technieken voor het 
presenteren en bereiden van 
voedingsmiddelen. 
11 bis Bevordering van de uitwisseling 
van ervaringen en informatie en 
steun aan acties ter preventie van 
hart- en vaat- en aanverwante 
ziekten. 
11 ter Bevordering van de uitwisseling 
van ervaringen en informatie en 
steun aan acties inzake 
alcoholgebruik en de sociale 
gevolgen en de gevolgen voor de 
gezondheid hiervan. 
11 quater Steun aan acties ter 
bevordering van 
regelmatige 
lichaamsbeweging en het 
leren van goede 
praktijken voor 
lichamelijke en 
geestelijke hygiëne. 
11 quinquies Steun aan onderzoek naar 
de vergrijzing van de 
bevolking in de Europese 
Unie, bevordering van de 
uitwisseling van 
ervaringen en informatie 
over de preventie van 
ouderdomsziekten, 
gecoördineerd met de 
overige specifieke 
programma's. 
14 
12. Steun voor acties inzake 
medicatie, inclusief zelf­
medicatie, in samenwerking met 
huisartsen en apothekers, alsmede 
pogingen om de ontwikkeling 
van deze praktijken te 
controleren en hun gevolgen vast 
te stellen. 
E. Strategieën en structuren voor 
gezondheidsbevordering 
13. Overzichten en vergelijkende 
analyses van 
gezondheidsbevorderings­
structuren en -strategieën en 
beoordeling daarvan, alsmede 
acties ter aanmoediging en 
ondersteuning van samenwerking 
tussen de Lid-Staten op het 
gebied van diverse strategische 
aspecten van de volksgezondheid 
en de gezondheidsbevordering. 
14. Steun voor netwerken van 
nationale of regionale lichamen 
voor gezondheidsbevordering, 
waarbij een geïntegreerde aanpak 
wordt toegepast (d.w.z. een 
aanpak van de diverse 
determinanten, contexten en 
bevolkingsgroepen) en 
bevordering van gezamenlijke 
acties en projecten. 12. Steun voor acties gericht op het 
verstandig gebruik van 
medicijnen, met name 
locopreparaten en zelf-medicatie, 
en acties voor de controle van de 
ontwikkeling en gevolgen ervan. 
in samenwerking met huisartsen 
en apothekers. 
15 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 138 def. 
DOCUMENTEN 
NL 05 
Catalogusnummer : CB-CO-95-150-NL-C 
ISBN 92-77-87761-8 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
Lr-2985 Luxemburg