Advies van het Comité van de Regio's over "de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad betreffende een meerjarenprogramma van de Gemeenschap ter bevordering van de ontwikkeling van een Europese multimedia-inhoudindustrie en ter aanmoediging van het gebruik van multimedia-inhoud in de opkomende informatiemaatschappij" en "het samengevoegde voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een meerjarenprogramma van de Gemeenschap ter bevordering van de ontwikkeling van een Europese multimedia-inhoudindustrie en ter aanmoediging van het gebruik van multimedia-inhoud in de opkomende informatiemaatschappij (INFO 2000)" () (96/C 129/09)

De Commissie heeft op 30 juni 1995 gesuggereerd dat het Comité van de Regio's een advies opstelt over de voornoemde mededeling en voorstel.

Het Comité van de Regio's heeft vervolgens op 18 juli 1995, overeenkomstig artikel 198 C van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap besloten om over het hierboven genoemde document een advies op te stellen.

Commissie 7 "Europa van de burgers - Onderzoek - Cultuur - Jeugd- en Consumentenzaken" is door het Comité van de Regio's belast met de voorbereiding van zijn desbetreffende werkzaamheden.

Commissie 3 "Vervoer en Communicatienetwerken" werd belast met het opstellen van een aanvullend advies, dat op 10 oktober 1995 met algemene stemmen is goedgekeurd.

Commissie 7 heeft tijdens haar vergadering van 5 september 1995 besloten, de tekst van het aanvullend advies in haar eigen advies te verwerken.

Rapporteurs waren de heren Coffey (VK) en Jensen (DK) voor respectievelijk commissie 7 en commissie 3. Het Comité van de Regio's heeft tijdens zijn elfde zitting van 17 en 18 januari 1996 (vergadering van 18 januari 1996) met algemene stemmen het volgende advies goedgekeurd.

1. Inleiding

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S:

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (hierna "Verdrag" genoemd), gewijzigd bij het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 130, lid 3, van dat Verdrag;

Gelet op het voorstel van de Commissie;

Overwegende zijn advies over het Witboek "Groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid" ();

Overwegende zijn advies over het actieplan van de Commissie "Europa op weg naar de informatiemaatschappij" ();

Overwegende de in het rapport "Europa en de wereldwijde informatiemaatschappij" van de Groep van Prominenten op het gebied van de Informatiemaatschappij vervatte aanbevelingen;

Overwegende dat de Raad op 28 september 1994 () de schijnwerpers heeft gericht op de dringende noodzaak van verbetering van het algemene concurrentievermogen van de Europese multimedia-inhoudindustrie, rekening houdend met de culturele verscheidenheid en de impact van multimedia-inhoudprodukten op de samenleving;

Overwegende dat de Europese Raad te Essen (9 en 10 december 1994) de aandacht heeft gevestigd op het belang van de inhoud van informatie in de opkomende informatiemaatschappij;

Overwegende dat de interne cohesie van de Gemeenschap kan worden aangetast doordat levering en gebruik van informatie-inhoud zich niet in alle lid-staten even snel ontwikkelen;

Gezien zijn opmerkingen in eerder uitgebrachte adviezen, met name over de programma's "Raphaël" en "Socrates";

brengt het volgende naar voren:

2. Algemene opmerkingen

2.1. Achtergrond

2.1.1. Het meerjarenprogramma INFO 2000 is onderdeel van een reeks door de Commissie voorgestelde maatregelen waarmee de verdere ontwikkeling van een informatiemaatschappij wordt beoogd (looptijd: 1996 tot 1999; door de Commissie voorgesteld budget: 100 miljoen ecu).

2.1.2. Bedoeling van het programma is, inhoudleveranciers te stimuleren tot verbreding van hun aanbod van multimediaprodukten en -diensten en de vraag naar deze produkten en diensten te vergroten. Het zal met name worden toegespitst op de overstap van gedrukte naar elektronische publikaties ("scribe to screen") en de levering van voor de opkomende informatiemaatschappij belangrijke interactieve multimediadiensten.

2.1.3. De Commissie somt in haar mededeling de sterke en zwakke punten van de Europese multimedia-inhoudindustrie op en stelt daarna de doelstellingen van het programma vast, nl.:

- het vergemakkelijken van de ontwikkeling van de Europese inhoudindustrie;

- optimalisering van de bijdrage van de nieuwe informatiediensten tot groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid in Europa;

- maximalisering van de bijdrage van geavanceerde informatiediensten tot de ontwikkeling van de Europese burgers op beroeps-, sociaal en cultureel vlak.

2.2. INFO 2000 en de verwezenlijking van een Europese informatiemaatschappij

2.2.1. Het Comité is ingenomen met INFO 2000 als onderdeel van een in EU-verband gecooerdineerde strategie om een informatiemaatschappij tot stand te brengen. In het Witboek-Delors "Groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid" wordt de nadruk gelegd op het belang van de informatiemaatschappij: de opkomende, door multimedia (geluid-tekst-beeld) beheerste samenleving luidt een ommekeer in die vergelijkbaar is met de eerste industriële revolutie. Ook het Comité van de Regio's zelf heeft in eerdere adviezen al gewezen op het economische, maatschappelijke en culturele belang van de informatiemaatschappij.

2.2.2. De Commissie heeft over de verwezenlijking van een informatiemaatschappij een aantal rapporten uitgebracht. Voorbeelden daarvan zijn het Bangemann-rapport "Europa en de wereldmaatschappij/Aanbevelingen aan de Europese Raad" en het door de Commissie voorgestelde actieplan "Europa op weg naar de informatiemaatschappij". De verwezenlijking van een informatiemaatschappij nam bovendien in de slotverklaringen van de Europese Raad van respectievelijk Korfoe en Essen een vooraanstaande plaats in.

2.2.3. Het Comité heeft de maatregelen om een informatiemaatschappij tot stand te brengen op de voet gevolgd. Zo heeft het tijdens zijn zesde zitting het actieplan van de Commissie "Europa op weg naar de informatiemaatschappij" in behandeling genomen. Het toonde zich bij die gelegenheid ingenomen met de vastberadenheid waarmee de EU thans de schouders zet onder de verwezenlijking van een informatiemaatschappij en stelde daarbij vast dat die informatiemaatschappij voor de regio's en de burgers van Europa van cruciaal belang is. Ook de overheidsinstanties zijn hierbij betrokken: in een informatiemaatschappij is het immers hun taak om de procedures vast te leggen die een efficiëntere en doorzichtigere dienstverlening mogelijk maken. Dit is belangrijk voor de inhoudindustrie.

2.2.4. Het Comité stond ook stil bij de mogelijke gevolgen van de informatiemaatschappij voor de ontwikkelingen op taal- en cultureel gebied en herinnerde de Commissie eraan dat plaatselijke en regionale overheden daarin altijd al een vooraanstaande rol hebben gespeeld. Overwegingen m.b.t. taal en cultuur nemen in INFO 2000 een belangrijke plaats in.

Volgens het Comité zijn de voornaamste doelstellingen van INFO 2000:

- stimulering van de investeringen in de multimedia-inhoudindustrie die iedereen in de Europese samenleving moet gaan bereiken;

- bestrijding van het ontstaan van een duale samenleving (van twee snelheden);

- stimulering van het gebruik de nieuwe elektronische media in de diverse sectoren van de samenleving;

- verbetering van de inhoud van de multimediadiensten.

2.2.5. De verwezenlijking van een informatiemaatschappij is een complexe onderneming die een belangrijk onderdeel wordt van een aantal EU-programma's. In INFO 2000 wordt vooral aandacht besteed aan multimedia-inhoud, maar multimedia-inhoud kan alleen verder worden ontwikkeld als tegelijkertijd andere programma's worden uitgevoerd (met name t.a.v. het opzetten van informatiesnelwegen en een opleidingsbeleid). De cooerdinatie van INFO 2000 met andere programma's is vooral belangrijk omdat het voor INFO 2000 uitgetrokken budget maar bescheiden is. Verder mag ook niet worden vergeten dat het bij multimediaprodukten niet altijd even gemakkelijk is een duidelijke scheidslijn te trekken tussen technologie, verspreidingsvormen en de inhoud zelf. Het opzetten van transeuropese netwerken waarin met gebruikmaking van de meest recente technologie informatiesnelwegen tot stand worden gebracht en verbeterd, is echter van zeer grote betekenis.

2.2.6. Het valt bij het Comité in goede aarde dat de Commissie in de onderhavige mededeling steeds aangeeft welk verband er bestaat tussen INFO 2000 en een aantal andere EU-programma's (IT, ACTS, Telematica, Media II, Raphaël, Socrates, Leonardo en het geïntegreerde MKB-programma). Daarentegen ontbreekt in de mededeling iedere uitleg over het verband tussen INFO 2000 en de structuurfondsen.

2.2.7. De structuurfondsen spelen echter wel degelijk een belangrijke rol naarmate de informatiemaatschappij verder wordt opgebouwd omdat de EU ervoor moet zorgen dat de nu al bestaande economische kloof tussen de regio's niet nog groter wordt als er een tegenstelling ontstaat tussen regio's die rijk en andere die arm zijn aan informatie. Dus moet er wel een koppeling worden gelegd tussen INFO 2000 en de structuurfondsen.

2.2.8. Ook moet erop worden toegezien dat INFO 2000 en het kleine "artikel 10"-programma voor samenwerking in de informatiemaatschappij (strategieën en acties voor de ontwikkeling van de informatiemaatschappij in achtergebleven gebieden en koppeling tussen proefprojecten voor de informatiemaatschappij en regionale ontwikkeling) een aanvulling op elkaar vormen.

2.2.9. Onderwijs en opleiding hebben ook een belangrijke rol te spelen in de informatiemaatschappij. De noodzaak om het leven lang te blijven dóórleren, zal sterker worden gevoeld naarmate de informatiemaatschappij technologische vorderingen maakt en er nieuwe toepassingen komen van de inhoudindustrie. Het is belangrijk dat INFO 2000 het mogelijk maakt steun te verlenen aan proefprojecten op het gebied van onderwijs en opleiding, die dan verder kunnen worden ontwikkeld in het kader van Leonardo en Socrates en de programma's van de structuurfondsen.

2.2.10. INFO 2000 en adviesgroepen als het forum voor de informatiemaatschappij (waar de informatiemaatschappij van alle mogelijke kanten wordt bekeken) en de groep topdeskundigen op sociaal gebied (die de effecten van multimedia-inhoud op de samenleving analyseren) staan in nauw verband met elkaar. Het Comité wenst dan ook dat de beraadslagingen binnen deze groepen en hun aanbevelingen van invloed zijn op de uitvoering van het INFO 2000-programma.

2.3. INFO 2000 - Rol van regionale en plaatselijke overheden

2.3.1. Het Comité hecht zeer veel belang aan maatregelen om een informatiemaatschappij te verwezenlijken in het algemeen en het INFO 2000-programma in het bijzonder, omdat deze ontwikkeling aanzienlijke gevolgen kan hebben voor de burgers van de Unie en de kans groot is dat de informatiemaatschappij zich in de hele Unie niet gelijkelijk ontwikkelt.

2.3.2. Het Comité is ervan overtuigd dat de overheden op alle bestuurlijke niveaus (plaatselijk, regionaal, nationaal en Europees) beduidend kunnen bijdragen tot de verwezenlijking van de informatiemaatschappij. Het juicht het dan ook toe dat in het financieel memorandum bij het voorstel van de Commissie voor een beschikking van de Raad is vastgesteld dat "de programmawerkzaamheden alleen gericht zijn op de gebieden waar een Europese toegevoegde waarde voorhanden is" (par. 9.2). Daaraan wordt echter toegevoegd dat "de synergie tussen de nationale en Europese initiatieven op het gebied van inhoudbeleid zal worden bevorderd". Het Comité wijst de Commissie erop dat tal van initiatieven ook op plaatselijk en regionaal niveau worden uitgevoerd. Plaatselijke en regionale overheden spelen in verschillende landen een belangrijke rol bij de uitwerking en de tenuitvoerlegging van de strategieën van de overheid voor de ontwikkeling van informatietechnologieën. Dat plaatselijke en regionale overheden een functie hebben te vervullen op het gebied van informatietechnologie, wordt bovendien duidelijk als in aanmerking wordt genomen dat deze in de meeste gevallen verantwoordelijk zijn voor de regionale en plaatselijke planning van de infrastructuur. In verband daarmee is het van belang dat in het adviescomité voor INFO 2000 ook vertegenwoordigers van de plaatselijke en regionale overheden zitting hebben.

2.3.3. Zo is het voor de - te verwachten - exploitatie van overheidsinformatie in Europa onontbeerlijk dat nauw wordt samengewerkt met plaatselijke en regionale overheden. Die laatste beschikken meestal over een schat aan belangrijke informatie die zowel via de bestaande of uitgebreide telecommunicatienetwerken als via de kabeltelevisienetwerken kan worden verspreid (zie hiervoor het advies van het Comité over het ontwerp voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 90/388/EEG inzake de opheffing van de beperkingen op het gebruik van kabeltelevisienetwerken voor het leveren van telecommunicatiediensten).

2.3.4. Het Comité stemt in met de vaststelling in het INFO 2000-programma dat de verwezenlijking van de informatiemaatschappij in de eerste plaats een zaak is van de particuliere sector. Desalniettemin wordt tegelijkertijd gewezen op de doorslaggevende rol die de overheid speelt m.b.t vele facetten van de informatiemaatschappij. Het Comité wenst op die rol de nadruk te leggen.

2.3.5. Het is voor het welslagen van het programma van het allergrootste belang dat ondernemingen van de particuliere en van de overheidssector partnerschappen aangaan. Het Comité verheugt zich erover dat overheidsinstanties in een groot aantal INFO 2000-acties een centrale rol is toebedeeld. Ook kan het voorkomen dat de overheid zelf een inhoudprodukt ontwikkelt en op de markt wil brengen.

2.3.6. Het Comité vindt het een goede zaak dat de overheid in het programma een belangrijke rol krijgt. Het spreekt vanzelf dat plaatselijke en regionale overheden zowel bij de exploitatie van overheidsinformatie in Europa (programmapunt 2) als bij de stimulering van de vraag naar en de bewustmaking van het nut van multimediaprodukten en -diensten (programmapunt 1) een belangrijke rol te spelen hebben. De Commissie stelt in haar mededeling bovendien maatregelen voor om het Europese multimediapotentieel te activeren (programmapunt 3) en legt daarbij de nadruk op de grote rol van het MKB. Plaatselijke en regionale overheden staan van alle bestuurlijke instanties het dichtst bij het MKB en hebben nu al economische strategieën uitgestippeld om oprichting en groei van kleine en middelgrote bedrijven te stimuleren.

2.3.7. Ook moet worden gewezen op de sociale en culturele toepassingsmogelijkheden van de informatiemaatschappij. Tegen die achtergrond is het belangrijk dat het INFO 2000-programma bijdraagt tot de verwezenlijking van de volgende doelstellingen:

- de burgers van Europa bewust maken van het grote belang van de informatiemaatschappij;

- gelijke toegang tot multimediatechnieken verschaffen;

- de verscheidenheid in cultuur en taal respecteren;

- er zorg voor dragen dat voor kinderen en jongeren bestemde multimedia-inhoudprodukten niet gewelddadig zijn.

2.3.8. De reikwijdte van de informatietechnologie neemt van jaar tot jaar toe. De EU staat voor een grote uitdaging: informatietechnologie aan te wenden bij de verwezenlijking van een interne markt waarin de voor Europa kenmerkende verscheidenheid in cultuur en taal onaangetast blijft.

2.3.9. Het Comité stemt ermee in dat regionale en plaatselijke overheden grote hoeveelheden gegevens vergaren en uitwerken die burgers en bedrijven van nut kunnen zijn. Daarentegen dient bijzondere aandacht te worden geschonken aan de vraag welke informatie mag worden vrijgegeven: die keuze vergt een zorgvuldige afweging van enerzijds het recht van het publiek om te worden geïnformeerd en anderzijds het recht van iedere burger op de bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer. Het Comité wijst er echter op het belang van een doorzichtige informatieverschaffing die, voor zover mogelijk, gratis moet zijn. Toegang tot informatie is bij de opbouw van een informatiemaatschappij van cruciaal belang. Derhalve is het zaak, zich te bezinnen op de rol van de overheid, en met name van de openbare bibliotheken. Veel gegevens zijn in handen van plaatselijke en regionale overheden. Bovendien hebben deze overheden een schat aan ervaring opgedaan in de behandeling van vraagstukken in verband met de verspreiding van informatie.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. INFO 2000 - Omvang van de begroting, doelstellingen en uitvoering van het programma

3.1.1. Het Comité stelt vast dat de Europese multimedia-inhoudindustrie met de volgende problemen kampt:

- telecommunicatiekosten zijn in Europa hoger dan in andere delen van de wereld;

- de Europese multimediamarkt heeft een achterstand van 3 à 5 jaar op de VS en blijft versnipperd als gevolg van taalbarrières en culturele verschillen;

- het verhandelen van multimediarechten en de toegang tot de exploitatie van overheidsinformatie in Europa zijn complexer dan elders in de wereld;

- veel inhoudleveranciers zijn nationaal of regionaal gericht, en de interne markt op dit gebied functioneert nog niet helemaal naar behoren.

3.1.2. Het Comité ziet in het INFO 2000-programma, met inbegrip van de daarin vastgelegde doelstellingen, een uitstekend middel om de genoemde problemen op te lossen (zie ook par. 3.1.3 van dit advies), maar vreest dat het voor het programma uitgetrokken geringe bedrag van 1 000 miljoen ecu over vier jaar onvoldoende is om de daarvan verwachte impact op de inhoudindustrie te bewerkstelligen. Derhalve is het van cruciaal belang dat het INFO 2000-programma wordt gekoppeld aan andere met de informatiemaatschappij verband houdende programma's.

Het verontrust het Comité van de Regio's zeer dat de Raad zich onlangs heeft uitgesproken voor verlaging van het budget, dat toch al zeer mager is. Daarvan afgezien dienen de middelen voor de uitvoering van het programma niet uitsluitend van de overheid te komen, maar ook van hen die profijt hebben van de informatiemaatschappij.

3.1.3. Het is voor de verwezenlijking van de informatiemaatschappij belangrijk dat de inhoudindustrie tot bloei komt en innoveert. Het Comité is er dan ook mee ingenomen dat in het INFO 2000-programma het zwaartepunt wordt gelegd bij de ontwikkeling van nieuwe produkten en diensten, maar dat het programma tegelijkertijd oog heeft voor de bredere aspecten die voor de inhoudindustrie van belang zijn (b.v. toegang tot overheidsinformatie en het auteursrecht).

3.1.4. INFO 2000 ondersteunt een aantal projecten waarvan een commerciële toepassing tot de mogelijkheden behoort. De gevolgen daarvan voor de concurrentie in de inhoudindustrie verdienen dus speciale aandacht. Het Comité juicht het toe dat de nadruk is gelegd bij de ondersteuning van het MKB en dat de EU-steunverlening minder groot wordt naarmate een project meer marktgericht is. Die twee factoren zijn van wezenlijk belang voor het voorkomen van marktverstoringen.

3.1.5. In het gedeelte "tenuitvoerlegging" van INFO 2000 stelt de Commissie dat de financiële bijdrage van de Gemeenschap normaliter maximaal 50 % van de projectkosten bedraagt, maar zij voegt daaraan toe dat "er extra stimulansen kunnen worden gegeven om de deelneming van KMO's en minder ontwikkelde regio's aan te moedigen". Volgens het Comité is hier een nadere toelichting over de aard van die stimulansen op haar plaats. Hoe dan ook moeten die stimulansen duidelijk worden omschreven vóórdat aanbestedingen worden uitgeschreven. Alleen op die manier kan de garantie worden gegeven dat de daarbij gevolgde procedures doorzichtig zijn.

3.1.6. Het komt er op aan dat de overheid in de toekomstige informatiemaatschappij niet wordt vastgepind op de passieve rol van inhoudleverancier alleen. Het zou dus ook mogelijk moeten zijn dat INFO 2000 wordt aangewend om de door de overheid opgedane ervaring met informatieverschaffing door middel van multimediatechnieken verder te ontwikkelen.

3.1.7. Overheidsinformatie is bovendien een onvoldoende basis voor verwerking door de particuliere inhoudindustrie tot commerciële multimediaprodukten. Aan informatie kan met behulp van multimediatechnieken in ruimere kringen van EU-burgers en -bedrijven bekendheid worden gegeven. Daadwerkelijke en creatieve benutting van multimediatechnieken in de communicatie tussen overheid en burgers/bedrijven kan kleine bedrijven helpen de concurrentie op de nationale en internationale markten beter het hoofd te bieden.

3.1.8. De ontwikkeling van de informatiemaatschappij kan voor minder begunstigde groepen in de maatschappij (b.v. gehandicapten) zowel voor- als nadelen met zich brengen. Het Comité dringt er dan ook op aan dat deze groepen speciale aandacht krijgen om ervoor te zorgen dat mogelijke negatieve effecten zoveel mogelijk worden beperkt.

3.2. Kanttekeningen bij de programmapunten

Het Comité acht het belangrijk dat binnen de diverse programmapunten en bij de keuze van de projecten voor INFO 2000 de nadruk steeds wordt gelegd op initiatieven die de basisdemocratie versterken en de garantie bieden dat alle burgers toegang krijgen tot de informatiemaatschappij (b.v. projecten die zelfbestuur van burgers bevorderen of ertoe leiden dat burgers zelf standpunten uitwerken over maatschappelijke vraagstukken op plaatselijk niveau). Tegelijk moet erop worden toegezien dat niet alleen projecten worden gefinancierd die tot doel hebben commerciële produkten te ontwikkelen omdat dan onvolledig gebruik wordt gemaakt van het potentieel van multimediaprodukten als middel om de verwezenlijking van de doelstellingen van de EU een stapje verder te helpen. Daarom moet ook het belang worden ingezien van onderdelen van projecten die onderwijs en opleiding betreffen en van de mogelijkheid een koppeling aan te brengen met Socrates, Leonardo en het ESF. Het Comité wijst in dat verband op het cruciale belang van onderwijs en opleiding voor de informatiemaatschappijen en als middel om te voorkomen dat er een samenleving van twee snelheden ontstaat.

3.2.1. Programmapunt 1: Stimulering van de vraag en van de bewustwording

3.2.1.1. Het Comité stemt ermee in dat "stimulering van de vraag en van de bewustwording" belangrijke voorwaarden zijn voor de bevordering van de groei van de inhoudindustrie en dat de in het kader van het Impact-programma opgezette bewustmakings- en voorlichtingscampagnes een succesvolle formule zijn die moeten worden voortgezet en uitgebreid.

3.2.1.2. Het welslagen van programmapunt 1 hangt af van de organisaties die voor de verwezenlijking daarvan worden geselecteerd. Deze geselecteerde organisaties moeten dicht bij de burgers staan om een tweeledige functie te kunnen vervullen: de informatiemaatschappij bekend maken bij de burgers, maar tegelijkertijd ook de inhoudleveranciers op de hoogte brengen van de problemen en moeilijkheden waarop burgers in de informatiemaatschappij stuiten. Er moet ook aan worden herinnerd dat grotere interactie een van de hoofddoelstellingen van de verwezenlijking van de informatiemaatschappij is. Deze mag er dus niet toe beperkt blijven een steeds groter inhoudaanbod eenvoudigweg naar passieve consumenten door te sluizen. Het is volgens het Comité voorts volstrekt noodzakelijk dat de verschillende initiatieven van de EU die tot doel hebben de belangstelling voor de informatiemaatschappij te vergroten, worden gecooerdineerd. Daarbij moet worden gedacht aan mogelijkheden om samenwerking tot stand te brengen tussen de diverse regionale en plaatselijke informatiecentra (b.v. openbare bibliotheken).

3.2.1.3. Daarvoor is het met name belangrijk dat doelgroepen worden aangewezen. Het Comité stemt ermee in dat het MKB en bibliotheken waarschijnlijk de voornaamste en meest voor de hand liggende doelgroepen vormen. Er moet voor worden gezorgd dat een groot deel van de bevolking onder deze doelgroepen komt te vallen. Daarom moet het belang van de informatiemaatschappij voor organisaties die zich bezighouden met onderwijs, opleiding, onderzoek en gezondheidszorg ook naar voren worden gebracht en zouden die organisaties ook als doelgroepen moeten worden beschouwd.

3.2.1.4. Plaatselijke en regionale overheden (die immers dicht bij de burger staan) hebben bij de verwezenlijking van dit programmapunt een belangrijke rol te spelen. De "bewustmaking" zou er voor een groot deel uit moeten bestaan dat de burgers van de EU attent worden gemaakt op de mogelijkheden van multimediaprodukten op gebieden als onderwijs, opleiding en onderzoek en in het bedrijfsleven. De maatregelen die de EU op deze gebieden neemt, zouden derhalve bij de EU-burgers bekend moeten worden gemaakt.

3.2.2. Programmapunt 2: Exploitatie van overheidsinformatie in Europa

3.2.2.1. Het Comité stemt ermee in dat de overheidssector grote hoeveelheden informatie verzamelt die "ruw materiaal kunnen vormen voor informatiediensten met toegevoegde waarde". Het voornemen van de Commissie om over de toegang tot de informatie van de overheidssector een groenboek op te stellen omdat de daarbij door de lid-staten toegepaste regels uiteenlopen, valt bij het Comité in goede aarde. Voorwaarde is wel dat dit groenboek niet zonder voorafgaand nauw overleg met de plaatselijke en regionale overheden - die immers in de eerste plaats belast zijn met de verzameling en verspreiding van overheidsinformatie - tot stand wordt gebracht.

3.2.2.2. Het Comité is ingenomen met het voornemen van de Commissie om intitiatieven te steunen waarbij gidsen van Europese overheidsinformatie onderling kunnen worden gekoppeld. Het vindt het belangrijk dat ernaar wordt gestreefd veeltalige gidsen uit te geven.

3.2.2.3. Naar aanleiding van de mogelijkheid om gebruik te maken van bij de overheid aanwezige inhoudbronnen (Programmapunt 2; punt 2.3) onderkent het Comité dat de EU kan bogen op een schat aan informatie in musea, bibliotheken, bureaus voor auteursrechten en octrooien, onderwijs- en opleidingsinstellingen, historische archieven en architectonische en industriële objecten. Deze "informatieverzamelingen " die "nog steeds grotendeels in analoge vorm (worden) bewaard", worden geleidelijk aan gedigitaliseerd. De Commissie stelt dat "met INFO 2000 ... ernaar (wordt) gestreefd deze digitale verzamelingen open te stellen voor exploitatie door de particuliere sector." Het Comité kan daarmee instemmen, maar zou willen dat die openstelling voor commerciële exploitatie ook geldt voor de overheidssector. Er moet ook op worden toegezien dat de rol van de overheid bij de verspreiding van vrij beschikbare informatie niet in het gedrang komt.

3.2.2.4. Om precies na te gaan welke obstakels de toegang tot informatie van plaatselijke en regionale overheden in de weg staan, is nauwe samenwerking nodig tussen deze overheden zelf en hun organisaties. Zo moeten in het kader van INFO 2000 stappen worden ondernomen om de plaatselijke en regionale overheden hierbij actief te betrekken. Vooral voor een succesvolle uitbreiding van systemen voor ontwikkeling van en handel in intellectuele-eigendomsrechten is die betrokkenheid een conditio sine qua non. In praktische regelingen voor het opzetten van regionale en transnationale ontwikkelingssystemen dient daarom voor plaatselijke en regionale overheden en hun organisaties een plaats te worden ingeruimd. Volgens het Comité moet hierover trouwens in EU-verband een uitwisseling van ervaring en ideeën plaatsvinden tussen plaatselijke en regionale overheden en alle andere actoren die betrokken zijn bij op regionale ontwikkeling gerichte strategieën ter bevordering van informatietechnologieën. Belangrijk in dat verband zijn INFO 2000, Télécités en IRISI en de koppeling die tussen deze programma's moet worden gelegd, en de initiatieven in het kader van "artikel 10/EFRO". Op den duur zouden alle betrokken regio's van Europa moeten kunnen profiteren van deze en andere regionale-samenwerkingsprojecten op dit gebied.

3.2.3. Programmapunt 3: Activering van het Europees multimediapotentieel

3.2.3.1. Het Comité is ingenomen met de voorstellen van de Commissie voor dit programmapunt. De produktie van hoogwaardige Europese multimedia-inhoud zal worden gestimuleerd in de drie strategische gebieden (cultureel erfgoed, bedrijfsdiensten voor het MKB en geografische informatie) waar vooral plaatselijke en regionale overheden altijd een zeer actieve rol hebben gespeeld. Ook juicht het de nauwe cooerdinatie met Raphaël en het Geïntegreerde programma voor het MKB toe. Wel is het Comité van oordeel dat in het programma moet worden gewezen op het belang van onderwijs en opleiding tijdens het hele leven. Het belang van die het leven lang durende vorming bij de totstandbrenging van de informatiemaatschappij en voor de interactie tussen multimedia-inhoudproducenten en gebruikers ervan, moet dan ook worden benadrukt.

3.2.3.2. Met het oog op de activering van het Europees multimediapotentieel, is de door de plaatselijke en regionale overheden bijeengebrachte rijke verzameling van geografische gegevens (in de vorm van analoge en digitale kaarten) van groot belang voor de multimedia-inhoudindustrie.

3.2.3.3. De uitvoering van dit onderdeel van INFO 2000 kan volgens het Comité baat hebben bij de ervaring die met Impact 2 is opgedaan.

3.2.3.4. De handel in multimediale intellectuele-eigendomsrechten blijft een probleem dat de ontwikkeling van de Europese inhoudindustrie in de weg staat. De voorstellen die de Commissie op dit gebied doet, krijgen de instemming van het Comité.

3.2.4. Programmapunt 4: Ondersteunende acties

Met de in INFO 2000 voorgestelde ondersteunende acties wordt het mogelijk ontwikkelingen op de multimedia-inhoudmarkt te observeren en te analyseren. Belangrijke onderdelen daarvan zijn de bevordering van de toepassing van multimedia-inhoudnormen en de stimulering van de ontwikkeling van vaardigheden.

4. Conclusies

4.1. Het Comité stemt in met INFO 2000 als onderdeel van een geïntegreerde strategie om de Europese informatiemaatschappij te verwezenlijken, maar vreest dat het door de Commissie voorgestelde budget ontoereikend is om de nagestreefde doelstellingen te bereiken.

4.2. Gezien de beperkte financiële middelen acht het Comité het van belang dat de Commissie het INFO 2000-programma aanwendt op gebieden waar optreden in EU-verband duidelijk een Europese meerwaarde oplevert. Dat optreden moet een aanvulling vormen op dat van de plaatselijke en regionale overheden en daarbij moet het subsidiariteitsbeginsel in acht worden genomen. Ook moet er nauwe cooerdinatie plaatsvinden met verwante EU-programma's.

4.3. Het is voor de uitvoering van INFO 2000, met name op het gebied van de overheidsinformatie, van wezenlijk belang dat de plaatselijke en regionale overheden daarbij worden betrokken. Het Comité wijst er nadrukkelijk op dat zowel de particuliere als de overheidssector inhoudprodukten commercieel kunnen exploiteren.

4.4. Plaatselijke en regionale overheden hebben tevens een cruciale rol te spelen in de stimulering van de vraag naar inhoudprodukten en de bewustmaking van de mogelijkheden van de informatiemaatschappij. De strategische gebieden waar het Europees multimediapotentieel moet worden geactiveerd (cultureel erfgoed, bedrijfsdiensten voor het MKB en geografische informatie) zijn bij uitstek werkterreinen van de plaatselijke en regionale overheden.

4.5. Het Comité onderkent het economische, maatschappelijke en culturele belang van de informatiemaatschappij en wijst erop dat bij de ontwikkeling van de Europese inhoudindustrie rekening moet worden gehouden met de Europese verscheidenheid in cultuur en taal.

4.6. Het Comité onderschrijft de pogingen die in het INFO 2000-programma worden ondernomen om te voorkomen dat een kloof ontstaat tussen regio's die rijk en regio's die arm zijn aan informatie. In een aantal programmapunten wordt met het oog daarop speciaal aandacht geschonken aan minder begunstigde en perifere regio's van de EU.

Brussel, 18 januari 1996.

De voorzitter van het Comité van de Regio's

J. BLANC

() PB nr. C 250 van 26. 9. 1995, blz. 4.

() PB nr. C 210 van 14. 8. 1995, blz. 1.

() PB nr. C 210 van 14. 8. 1995, blz. 109.

() Conclusies van de Raad (1787e vergadering) (doc. 9561/94).