De projecten worden uitgevoerd door de transmissiesysteembeheerders (TSB's) in de afzonderlijke lidstaten of door andere projectontwikkelaars. Er is een bedrag van 2 267 574 462 EUR vastgelegd, waarvan op 30 juni 2016 1 366 497 618 EUR was uitgekeerd aan de begunstigden. Betalingen worden alleen verricht als de begunstigden zich er door middel van een definitief investeringsbesluit toe verbinden het project uit te voeren.

De projectontwikkelaars hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt bij de integratie van offshore-windenergie in het net, en er is meer duidelijkheid over de resterende CCS-projecten ("CCS" oftewel "carbon capture and storage" is koolstofafvang en -opslag).

De toestand van de gas- en elektriciteitsinfrastructuur is nu volledig duidelijk. De resterende zes projecten zitten op schema, terwijl er één momenteel is geschorst. De meeste projecten zijn afgerond en de projectontwikkelaars moeten eind dit jaar een verzoek tot betaling van het saldo indienen.

Eind juni 2016 waren 37 van de 59 projecten volledig uitgevoerd en was in totaal 2 122 297 449 EUR (na aftrek van terugvorderingen voor een bedrag van 114 188 902,94 EUR) betaald aan de begunstigden.

In dit verslag wordt, voor elk onderdeel van het EEPR, de voortgang beschreven bij de uitvoering van de projecten en het Europees Fonds voor energie-efficiëntie (EEEF). Dit verslag is een vervolg op dat van 2015 . Het bestrijkt de uitvoering van de projecten in de periode tussen 31 augustus 2015 en 30 juni 2016 en de betalingen die in die periode zijn gedaan.

Energie-infrastructuur en -innovatie, de drijvende krachten achter het Europees energieprogramma voor herstel (EEPR), blijven net zo belangrijk als bij de lancering van het EEPR in 2009. Alle EEPR-projecten werden goedgekeurd in 2010.

- bidirectionele gaspijpleidingen:

Tijdens de gascrisis van 2009 tussen Rusland en Oekraïne kwamen de meeste Midden- en Oost-Europese lidstaten zonder gas te zitten en kon niet aan de volledige vraag naar gasinvoer worden voldaan. Dat was niet het geval omdat Europa met een gastekort kampte, maar omdat de bestaande infrastructuur niet over de technische middelen en mogelijkheden beschikte om de gastoevoer om te keren zodat het gas van west naar oost zou stromen. Dankzij het EEPR-programma is dit probleem aangepakt en is er inmiddels bidirectionele infrastructuur beschikbaar in Midden- en Oost-Europa.

- elektriciteitsinfrastructuur:

De integratie van de toenemende elektriciteitstoevoer uit variabele hernieuwbare bronnen vergt grote investeringen in nieuwe infrastructuur. Bovendien blijven sommige lidstaten nog steeds echte "energie-eilanden" vanwege hun gebrekkige aansluiting op de buurlanden en op de interne energiemarkt.

1.1 Reeds geboekte vooruitgang

Inmiddels zijn 33 van de 44 infrastructuurprojecten voltooid, zes projecten lopen nog en één project is geschorst.

In de elektriciteitssector zijn tien van de twaalf projecten voltooid. De overige twee projecten vorderen goed en worden naar verwachting tegen respectievelijk eind 2016 en eind 2017 voltooid.

In de gassector zijn 23 van de 32 projecten voltooid; vier zitten op schema, één is momenteel geschorst en vier andere zijn beëindigd. Alle projecten voor bidirectionele gaspijpleidingen en interconnecties in Midden- en Oost-Europa zijn voltooid, behalve één project voor bidirectionele pijpleidingen in Roemenië, dat in september 2014 door de Commissie is stopgezet.

Sinds het verslag van 2015 over de uitvoering van het EEPR zijn grote vorderingen gemaakt bij de uitvoering van elektriciteits- en gasinfrastructuurprojecten.

Zo is het project Halle/Saale – Schweinfurt, dat het noordoosten met het zuidoosten van Duitsland verbindt, bijna voltooid. Het project zal de transmissie van in Noord-Duitsland en de Noordzeeregio geproduceerde elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen naar de rest van het Duitse net vergemakkelijken. Het eerste elektrische systeem van de bovenleiding met dubbele stroomkring met een voltage van 400 kV is nu operationeel, en de werkzaamheden in het kader van milieucompensatie – voornamelijk de projecten met betrekking tot bossen – zijn aan de gang.

In Zuidwest-Europa werd de interconnectie tussen Frankrijk en Spanje (Baixas – Santa Llogaia) ingehuldigd in februari 2015. Het project sluit de hernieuwbare energiebronnen aan op het netwerk, draagt bij tot de integratie van de Franse en Spaanse elektriciteitsmarkten en versterkt de continuïteit van de elektriciteitsvoorziening op regionaal, nationaal en Europees niveau.

Een ander voltooid project is de interconnectie tussen Sicilië en het Italiaanse vasteland (Sorgente – Rizziconi). Via het EEPR werd steun verleend voor de bouw van onderstations, bovenleidingen met een voltage van 380 kV en ondergrondse leidingen met een voltage van 150 kV, kabels met een voltage van 380 kV (ondergronds en 38 km onderzees) en een tunnel. Het project zal bijdragen tot de versterking van de leveringszekerheid en de uitbreiding van hernieuwbare energie in Sicilië, alsook de betrouwbaarheid van het net in Sicilië en het Italiaanse vasteland (Calabrië) verbeteren.

Het Nordbalt 01-project (onderzeese interconnectie tussen Litouwen en Zweden) heeft grote vooruitgang geboekt en werd ingehuldigd op 14 december 2015. Het EEPR heeft ondersteuning geboden aan de bouw, de aanleg en de oplevering van de onderzeese kabel en het convertorstation in Zweden en Litouwen. Wat de convertoren betreft, is de proefperiode met succes afgerond en moeten nog slechts enkele tests worden uitgevoerd en goedgekeurd. Met het project wordt beoogd het isolement van de Baltische staten ten aanzien van de interne energiemarkt verder te doorbreken en ze volledig te integreren in de Nord Pool-elektriciteitsmarkt.

Door het wegwerken van knelpunten en de geleidelijke integratie van "energie-eilanden" zoals de drie Baltische staten, het Iberisch Schiereiland, Ierland, Sicilië en Malta, vordert de voltooiing van een pan-Europees systeem van energie-infrastructuur gestaag.

Naar verwachting zullen drie van de zes lopende projecten in 2016 worden voltooid, terwijl twee projecten in 2017 en een in 2018 worden opgeleverd.

Het EEPR ondersteunt de ontwikkeling van belangrijke Europese projecten voor energie-infrastructuur overeenkomstig de prioriteiten van het huidige energiebeleid. De richtsnoeren voor de trans-Europese energie-infrastructuur voorzien in maatregelen voor de tijdige ontwikkeling van projecten van gemeenschappelijk belang op acht prioritaire corridors met betrekking tot gas- en elektriciteitsinfrastructuur. Projecten van gemeenschappelijk belang komen in aanmerking voor gestroomlijnde procedures (die maximaal drie en een half jaar mogen duren) voor het verkrijgen van vergunningen en regelgevende stimulansen om de tenuitvoerlegging van grensoverschrijdende projecten te vergemakkelijken. Zij komen tevens in aanmerking voor financiële steun uit de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (CEF) .

Energie is goed voor 5,35 miljard EUR op een totale begroting van 30,44 miljard EUR voor vervoer, energie en telecommunicatie voor de periode 2014-2020. Volgens een schatting van de Commissie is tot 2020 ongeveer 200 miljard EUR aan investeringen in transmissie- en opslaginfrastructuur voor elektriciteit en gas nodig om de Europese energie-infrastructuur te moderniseren en uit te breiden. Ongeveer twee derde daarvan is bestemd voor infrastructuur voor elektriciteit en slimme netten.

2. Offshore-windenergieprojecten