COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(93) 572 def. 
Brussel, 24 november 1993 
Tweede verslag 
over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 79/409/EEG 
inzake het behoud van de vogelstand 
(door de Commissie ingediend) 
INHOUDSOPGAVE 
INLEIDING blz. 1 
Voorgeschiedenis en doelstelling van de richtlijn blz. 3 
Hoofdlijnen van de richtlijn blz. 3 
Andere communautaire aspecten blz. 7 
Internationale samenwerking blz. 13 
TENUITVOERLEGGING blz. 15 
Door de Lid-Staten genomen beschermingsmaatregelen ten behoeve 
van de SBZ's en van de leefgebieden buiten de SBZ's (1981-1991) blz. 16 
Door de Lid-Staten genomen bijzondere maatregelen in het 
leader van de algemene regeling voor de bescherming van de 
vogelstand (1981-1991) blz. 45 
Handel in wilde vogels blz. 51 
Noten over de handel blz. 53 
Jacht blz. 56 
Door de Lid-Staten genomen bijzondere maatregelen in het 
kader van een rationeel gebruik van de bejaagbare soorten 
(1981-1991) blz. 71 
Door de Lid-Staten toegestane afwijkingen (1981-1989) blz. 76 
Onderzoek (1981-1991) blz. 101 
PROBLEMEN BIJ DE OMZETTING EN BIJ DE TOEPASSING blz. 113 
- Speciale beschermingszones en habitats buiten deze zones blz. 115 
- Jachttijden blz. 117 
- Illegale Jacht blz. 118 
-Afwijkingen blz. 119 
- Nationale rapporten blz. 120 
CONCLUSIE blz. 121 
Bibliografie blz. 125 
Bij lagen 
- GK-
- 1 -
INLEIDING 
Richtlijn 79/409/EEG inzake het behoud van de vogelstand is één van de belangrijkste 
onderdelen van de communautaire milieuwetgeving. Zij heeft niet alleen betrekking op 
het behoud van alle in het wild levende vogelsoorten, maar ook op de instandhouding 
van de habitats daarvan en is daardoor de eerste Europese richtlijn inzake 
natuurbescherming in het algemeen. Zij is dus van doorslaggevend belang voor het 
beheer van de natuurlijke rijkdommen in Europa. 
Zoals alle communautaire richtlijnen is Richtlijn 79/409/EEG een dwingend juridisch 
instrument : de Lid-Staten moeten de hun opgelegde verplichtingen vervullen door de 
nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen en door hun 
handelwijze in overeenstemming te brengen met de richtlijn. De Raad heeft de 
Lid-Staten twee jaar de tijd gegeven, met ingang van de datum van kennisgeving van de 
richtlijn (april 1979), om aan de richtlijn te voldoen. 
Na tien jaar toepassing van Richtlijn 79/409/EEG is besloten de balans op te maken om 
na te gaan welke bijdrage de richtlijn heeft geleverd tot het behoud van de vogelstand 
in de Gemeenschap. Het hoofddoel van deze evaluatie is enerzijds de door de richtlijn 
opgeleverde resultaten te belichten en anderzijds de aandacht te vestigen op de nog 
onopgeIoste toepass ingsprobIemen. 
Dit verslag geeft een overzicht van de door de Lid-Staten genomen maatregelen en is 
bedoeld als algemene informatiebron over de toepassing van de richtlijn in de 
periode 1981-1991. 
Het eerste deel heeft betrekking op de communautaire aspecten (tekst van de richtlijn, 
rol van de Commissie) en de overige communautaire of internationale juridische 
instrumenten op het gebied van vogelbescherming. 
In het tweede deel komt de tenuitvoerlegging van de richtlijn door de Lid-Staten aan 
de orde. De toepassing van de belangrijkste bepalingen van de richtlijn wordt 
thematisch en per land behandeld om een duidelijk inzicht te verschaffen in de 
maatregeien die op verschillende gebieden (jacht, habitats, bescherming van soorten, 
enz.) zijn genomen voor de instandhouding van wilde vogelsoorten. 
In het derde deel worden de problemen in verband met de toepassing van de richtlijn 
door de Lid-Staten besproken. 
Dit verslag is opgesteld aan de hand van de gegevens die voorkomen in de nationale 
- 2 -
verslagen die overeenkomstig de artikelen 12 en 9 van de richtlijn door de Lid-Staten 
bij de Commissie zijn ingediend. Voor dit verslag is eveneens gebruik gemaakt van 
aanvullende gegevens die zijn verzameld bij de Ministeries van Milieubeheer en de 
niet-gouvernementele organisaties van de twaalf EG-landen. 
Dit verslag beoogt een zo gedetailleerd mogelijk beeld te geven van de situatie in de 
Lid-Staten, maar maakt geen aanspraak op absolute volledigheid. Om praktische redenen 
is geen rekening gehouden met regionale verschillen in Spanje, Italië en Duitsland wat 
betreft de wetgeving en de maatregelen die zijn genomen op de door deze evaluatie 
bestreken gebieden. Voor de studie heeft men zich voor alle Lid-Staten van de EG, met 
uitzondering van België(1) en het Verenigd KoninkriJk<2). beperkt tot een evaluatie 
van de op nationaal niveau genomen maatregelen. 
Dit verslag Is gericht tot alle bij het vogel behoud betrokken kringen : centrale, 
regionale en lokale overheidsinstanties, onderzoekinstituten, organisaties voor 
natuurbescherming, Jagersverenigingen en ornlthologen in het algemeen. 
In het licht van de uiteenlopende dreigingen waarmee de Europese vogelpopulaties 
geconfronteerd worden, hopen wij dat dit verslag de instandhouding van die populaties 
zal helpen bevorderen. Het moet voor alle voor natuurbescherming verantwoordelijke 
personen en instanties een stimulans vormen om hun inspanning voort te zetten en de 
controles te verscherpen en uit te breiden, zodat het voortbestaan van de in Europa 
levende vogels wordt gewaarborgd. 
(1) Voor België zijn het Vlaamse en het Waalse gewest afzonderlijk onderzocht. 
(2) Voor het Verenigd Koninkrijk zijn Groot-Brittannië (dat Engeland, Wales en 
Schotland omvat) en Noord-Ier land afzonderlijk onderzocht, behalve wat afwijkingen 
van de richtlijn en onderzoek betreft. 
- 3 -
VOORGESCHIEDENIS EN DOELSTELLING VAN DE RICHTLIJN 
Uit diverse door de Commissie uitgevoerde wetenschappelijke studies is gebleken dat 
enerzijds het aantal in Europa levende vogelsoorten terugloopt en anderzijds de 
populatiegrootte van bepaalde soorten sterk achteruitgaat. Gezien dit ernstige risico 
voor de instandhouding van het natuurlijke erfgoed bleken specifieke bechermende 
maatregelen ten aanzien van de verschillende factoren die van invloed zijn op de 
vogelpopulaties, noodzakelijk. Aangezien een groot aantal Europese vogelsoorten 
trekkende soorten zijn, heeft men ingezien dat vogelbescherming een grensover­
schrijdend vraagstuk is waarvoor Europa een collectieve verantwoordelijkheid draagt. 
De op 2 april 1979 door de Raad vastgestelde Richtlijn 79/409/EEG voorziet in een 
algemene beschermingsregeling voor alle natuurlijk in het wild levende vogelsoorten op 
het Europese grondgebied van de Lid-Staten*1^. Doel van deze richtlijn is deze 
soorten te beschermen en te beheren en de bejaging, het vangen, het doden en het in de 
handel brengen van deze soorten te reguleren. 
HOOFDLIJNEN VAN DE RICHTLIJN 
AIgemene verpIi chti ngen 
In de eerste plaats dient erop te worden gewezen dat deze richtlijn behalve op vogels 
ook van toepassing is op hun nesten, hun eieren en hun leefgebieden (artikel 1). 
Voor de Lid-Staten geldt de algemene verplichting de nodige maatregelen te nemen om 
hun vogelpopulaties op een niveau te houden dat beantwoordt aan de ecologische, 
wetenschappelijke en culturele eisen, mede rekening houdend met economische en 
recreatieve eisen (artikel 2). 
De algemene regeling voor de vogelbescherming (artikel 5) voorziet in een verbod om : 
* vogels opzettelijk te doden of te vangen; 
* opzettelijk hun nesten en eieren te vernielen of te beschadigen of hun nesten weg 
te nemen; 
* in de natuur vogeleieren te rapen en deze - zelfs leeg - in bezit te hebben. 
* vogels opzettelijk te storen, met name gedurende de voortplantingsperiode en de 
periode van afhankelijkheid, en vogels te houden van soorten die niet mogen worden 
bejaagd of gevangen. 
(1) België (B), Denemarken (DK), Duitsland (D), Frankrijk (F), Griekenland (G), 
Ierland (IRL), Italië (I), Luxemburg (L), Nederland (NL), Portugal (P), 
Spanje (E), Verenigd Koninkrijk (UK). 
- 4 -
Maatregelen inzake de leefgebieden 
Aangezien de vernietiging van het natuurlijke en semi-natuur Iijke milieu een ernstige 
bedreiging voor de vogelstand vormt, wordt in Richtlijn 79/409/EEG het accent gelegd 
op de bescherming, de instandhouding en het herstel van voldoende gevarieerde 
leefgebieden met een voldoende oppervlakte. Dit houdt met name de instelling van 
beschermingszones, het herstel van vernietigde biotopen en het creëren van nieuwe 
leefgebieden in (artikel 3). 
Bijlage I heeft hoofdzakelijk betrekking op kwetsbare, zeldzame en met uitsterven 
bedreigde soorten. Voor de leefgebieden van deze soorten moeten speciale beschermings­
maatregelen worden getroffen om ervoor te zorgen dat deze soorten kunnen voortbestaan 
en zich kunnen voortplanten. De oorspronkelijke lijst van 74 soorten in bijlage I van 
de richtlijn is tweemaal gewijzigd : bij Richtlijn 85/411/EEG en bij 
Richtlijn 91/244/EEG. Op dit moment zijn in deze bijlage 175 soorten en ondersoorten 
opgenomen (zie bijlage 3 bij dit verslag). 
De Lid-Staten moeten de naar aantal en oppervlakte meest geschikte gebieden (ook 
zeegebieden) aanwijzen als speciale beschermingszones (SBZ's) voor de instandhouding 
van deze soorten. Ten aanzien van niet in bijlage I genoemde maar geregeld op het 
grondgebied van de Gemeenschap voorkomende trekvogels moeten soortgelijke maatregelen 
worden genomen. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan de bescherming van 
waterrijke gebieden, met name die van internationale betekenis, overeenkomstig de 
Ramsar-convent ie. 
De Lid-Staten dienen de Commissie alle nuttige gegevens over de door hen genomen 
maatregelen toe te zenden zodat deze kan zorgen voor de nodige coördinatie om een 
samenhangend geheel op te bouwen. Voorts moeten de Lid-Staten passende maatregelen 
nemen om vervuiling en aantasting van de woongebieden zowel binnen de speciale 
beschermingszones als daarbuiten te voorkomen (artikel 4). 
Beperkingen op de handel 
De verkoop, het vervoer voor verkoop en het in bezit hebben voor verkoop alsmede het 
ten verkoop aanbieden van wilde vogels is verboden. Dit verbod geldt voor levende en 
dode vogels, alsmede voor gemakkelijk herkenbare delen van deze vogels of uit deze 
vogels verkregen produkten. 
De verkoop van zeven in bijlage II1/1 vermelde vogelsoorten is niet verboden indien de 
vogels op geoorloofde wijze zijn verkregen (d.w.z. gedood of gevangen). Voor de in 
bijlage II i/2 genoemde 19 soorten (voorheen tien soorten, gewijzigd bij 
Richtlijn 91/244/EEG) kan door de Lid-Staten, na overleg met de Commissie, ontheffing 
van dit verbod worden verleend (artikel 6). 
- 5 -
De Jacht op en het doden van vogels 
Op de 72 in bijlage II vermelde soorten mag worden gejaagd volgens de bepalingen van 
de nationale wetgeving, maar de Lid-Staten moeten erop toezien dat de jacht op deze 
soorten de pogingen tot instandhouding niet doorkruist. Bijlage II bij de richtlijn 
bestaat uit twee delen : in het eerste deel zijn 24 soorten opgenomen waarop op het 
hele grondgebied van de Gemeenschap mag worden gejaagd; in het tweede deel zijn 
48 soorten opgenomen waarop alleen in bepaalde (in de bijlage aangegeven) Lid-Staten 
mag worden gejaagd. Welke regeling ook geldt, bij de beoefening van de jacht moeten de 
principes van verstandig gebruik en ecologisch evenwichtige regulering van de 
betrokken vogelsoorten in acht worden genomen. 
De Lid-Staten moeten er in het bijzonder op toezien dat de soorten waarop de jacht is 
toegestaan, niet worden bejaagd tijdens de voortplantingsperlode en zolang de jonge 
vogels nog niet zelfstandig zijn geworden. Evenzo mogen trekvogels waarop de Jacht is 
toegestaan noch tijdens de voortplantingsperiode, noch tijdens de trek naar hun 
nestplaatsen worden bejaagd (artikel 7). 
Bijlage IV bij de richtlijn bevat een opsomming van een aantal hulpmiddelen voor het 
vangen en doden van vogels (waaronder gewone netten en slagnetten, giftig aas, 
blindgemaakte of verminkte levende vogels die als lokvogels worden gebruikt) alsmede 
van een aantal vervoermiddelen voor het achtervolgen van vogels (vliegtuigen, 
motorvoertuigen, schepen) waarvan het gebruik is verboden. Het algemene principe is 
dat een verbod geldt voor alle middelen, installaties of methoden voor het massale of 
niet-select leve vangen of doden van vogels of waardoor een soort plaatselijk kan 
verdwijnen (artikel 8). 
Afwijkingen 
Indien er geen andere bevredigende oplossing bestaat, mogen de Lid-Staten afwijken van 
de bepalingen met betrekking tot de algemene regeling inzake de bescherming van, de 
handel in, de Jacht op en het doden van vogels. Deze afwijkingen worden toegestaan 
volgens een procedure en om redenen die uitdrukkelijk in artikel 9 van de richtlijn 
zijn omschreven. Deze redenen zijn : 
het belang van de volksgezondheid en de openbare veiligheid; 
het belang van de veiligheid van het luchtverkeer; 
het voorkomen van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij en 
wateren; 
de bescherming van flora en fauna; 
het uitzetten en herinvoeren van soorten voor doeleinden in verband met onderzoek 
en onderwijs; 
- 6 -
het selectief en onder strikt gecontroleerde omstandigheden toestaan van het 
vangen, het houden of elke andere wijze van verstandig gebruik van bepaalde vogels 
in kleine hoeveelheden. 
De Lid-Staten moeten Jaarlijks een verslag over de toegestane afwijkingen opstellen en 
aan de Commissie toezenden. Deze ziet er voortdurend op toe dat de gevolgen van deze 
afwijkingen niet onverenigbaar zijn met de richtlijn. 
Het ORNIS-Comité 
Krachtens artikel 16 van de richtlijn is een comité voor de aanpassing van de 
richtlijn aan de technische en wetenschappelijke vooruitgang opgericht : het 
ORNIS-Comité. Het bestaat uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten, waarvan de meesten 
functies bekleden binnen de diensten voor natuurbescherming van het Ministerie van 
Milieubeheer van hun land, en wordt voorgezeten door een vertegenwoordiger van DG XI 
van de Commissie. Het Comité komt ten minste eenmaal per jaar bijeen om van gedachten 
te wisselen over de door de verschillende landen bij de tenuitvoerlegging van de 
richtlijn ondervonden moeilijkheden enerzijds, en over eventuele wijzigingen in de 
richtlijn (artikel 16) anderzijds. Het Comité wordt bij zijn werkzaamheden bijgestaan 
door een wetenschappelijke werkgroep die is samengesteld uit deskundigen uit de twaalf 
landen van de Gemeenschap. 
Overige maatregelen 
De Lid-Staten moeten het onderzoek en de werkzaamheden die nodig zijn voor de 
bescherming, het beheer en de exploitatie van de vogelpopulaties bevorderen 
(artikel 10). 
Om de drie jaar moeten de Lid-Staten bij de Commissie een rapport indienen over de 
toepassing van de krachtens de richtlijn getroffen nationale maatregelen (artikel 12) 
De Lid-Staten kunnen beschermingsmaatregelen treffen die strenger zijn dan in de 
richtlijn wordt voorgeschreven (artikel 14). 
- 7 -
ANDERE COMMUNAUTAIRE ASPECTEN 
De FFH-rlchtlIJn (flora, fauna en habitats) 
In het kader van het vierde milieu-actieprogramma (1987-1992) heeft de Commissie een 
voorstel voor een richtlijn inzake de bescherming van natuurlijke en ha Ifnatuur Iijke 
habitats en de wilde flora en fauna opgesteld. Gezien de reële dreigingen voor het 
natuurlijke milieu die het gevolg zijn van intensivering van de landbouw, 
verstedelijking, wegenaanleg en waterbouwkundige werken, wordt met deze nieuwe 
richtlijn, die op 21 mei 1992 door de Raad is vastgesteld*1), beoogd te zorgen voor 
het dringend noodzakelijke behoud van de habitats die van essentieel belang zijn voor 
de voortplanting en het voortbestaan van een groot aantal plante- en diersoorten. 
In dit verband dient erop te worden gewezen dat de FFH-richtIijn een aanvulling vormt 
op Richtlijn 79/409/EEG inzake het behoud van de vogelstand, en deze niet vervangt. 
Wel kunnen bepaalde in artikel 6 van de FFH-richtIijn vastgestelde 
beheersvoorschriften met betrekking tot de krachtens die richtlijn ingestelde speciale 
beschermingszones, van toepassing worden op de in artikel 4 van de vogelrichtIijn 
bedoelde SBZ's*2). Tot de onder de nieuwe richtlijn vallende habitats behoren 
estuaria, moerassen, schorren, venen, heidegebieden, natuurlijke graslanden en bossen. 
WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNISCHE WERKZAAMHEDEN 
Directoraat-generaal XI van de Commissie is belast met het beheer van 
Richtlijn 79/409/EEG en met de controle op de tenuitvoerlegging daarvan door de 
Lid-Staten. De Commissie steunt bovendien geregeld toegepast onderzoek over specifieke 
thema's op het gebied van vogelbescherming (zie bijlage 1 bij dit verslag). Tot de 
behandelde onderwerpen behoren de populaties, het effect van de jacht en de trekroutes 
binnen het grondgebied van de Gemeenschap. Dit onderzoek heeft als doel enerzijds het 
effect van de ter uitvoering van de richtlijn door de Lid-Staten getroffen maatregelen 
te beoordelen en anderzijds na te gaan welke aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn 
om de situatie te verbeteren. 
Het ORNIS-Comité is ook ingegaan op de betekenis van bepaalde in Richtlijn 79/409/EEG 
gehanteerde biologische begrippen. 
(1) Richtlijn 92/43/EEG van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke 
habitats en de wilde flora en fauna (PB L. 206 van 22.7.1992, blz. 7) 
(2) Artikel 7 van de FFH-richtIIJn luidt als volgt : 
"De uit artikel 6, leden 2, 3 en 4, voortvloeiende verplichtingen komen in de 
plaats van de verplichtingen die voortvloeien uit artikel 4, lid 4, eerste zin, 
van Richtlijn 79/409/EEG, voor wat betreft de speciale beschermingszones die 
overeenkomstig artikel 4, lid 1. van die richtlijn zijn aangewezen of bij analogie 
overeenkomstig artikel 4, lid 2, van die richtlijn zijn erkend, zulks vanaf de 
datum van toepassing van de onderhavige richtlijn, dan wel vanaf de datum van de 
aanwijzing of erkenning door een Lid-Staat overeenkomstig Richtlijn 79/409/EEG, 
indien deze datum later valt." 
- 8 -
Er is aandacht besteed aan de volgende punten : 
(I) Verklaring van het begrip "economische en recreatieve eisen" (artikel 2) in 
verband met de Jacht op en de vangst van vogels : 
Uit de algemene kennis die beschikbaar is over populatiedynamiek en de mate van 
exploitatie waartegen trekvogelpopulaties theoretisch bestand zijn, kunnen de 
volgende hoofdconclusies worden getrokken. Een geringe jacht- en vangstactiviteit kan 
nauwelijks consequenties hebben voor het niveau van de voorjaarspopulatie. Een 
gemiddelde jacht- en vangstactivité it kan de voorjaarspopulatie wel doen afnemen, maar 
niet tot een definitieve teruggang leiden. Bij een zeer intensieve jacht- en 
vangstactiviteit treedt wel een teruggang van de populaties op en voor de meeste 
soorten is niet precies bekend bij welke exploitatie-intensiteit deze inzet. 
Het is in het belang van milieubeschermers én jagers ervoor te zorgen dat binnen de 
vogelpopulaties geen langdurige teruggang optreedt. Er moeten aanvullende gegevens 
worden verzameld en tevens moet worden nagedacht over een betere benadering van de 
populatiedynamiek van de bejaagde/geëxploiteerde stand- en trekvogels. Zolang deze 
gegevens niet beschikbaar zijn dient een intense jacht- en vangstactiviteit te worden 
vermeden. 
(ii) Betekenis van de formulering "zolang de jonge vogels het nest nog niet hebben 
verlaten of gedurende de verschillende fasen van de broedperiode" (artikel 7, 
lid 4) 
De periode waarin de jonge vogels het nest nog niet hebben verlaten, valt geheel 
binnen de voortplantings- en afhankelijkheidsperiode (in de richtlijn "de 
verschillende fasen van de broedperiode" genoemd). 
De "broedperiode" begint dus met de afbakening van het broedterritorium en eindigt 
wanneer de Jonge vogels zelfstandig worden (zie bijlage IV van dit verslag). 
(Mi) Betekenis van de formulering "tijdens de broedperiode noch tijdens de trek naar 
hun nestptaatsen" (artikel 7, lid 4) 
De "broedperiode" omvat de opeenvolgende stadia van de voortplanting en de periode 
gedurende welke de juvenielen afhankelijk zijn van de oudervogels; daarbij wordt geen 
onderscheid gemaakt tussen trekvogels en standvogels. 
Met deze formulering wordt dus bedoeld de periode vanaf het begin van de Jaarlijkse 
trek naar de broedgebieden tot het einde van de verschillende fasen van de ; .' 
voortplantingsperiode en de periode van afhankelijkheid. Voor ganzen worden al deze 
stadia geacht te zijn doorlopen op het moment dat de Jonge vogels vliegvlûg zijn. 
- 9 -
(iv) Verklaring van het begrip "verstandig gebruik" (artikel 7, lid 4)(1) 
Voor de soorten die mogen worden bejaagd heeft de Jacht een dubbel effect op de 
voorjaarspopulaties : 
- een vermindering van de populatiegrootte; 
- een vermindering van het draagvermogen van de biotoop. 
Vermindering van de omvang van de voorjaarspopulatie betekent : 
- dat de broedpopulatie kleiner is dan wanneer er niet zou worden gejaagd, of 
- dat de populatiereserve geringer is, of 
- dat het aantal potentiële emigranten en kolonisten kleiner is. 
Het zijn de laatste twee factoren die bepalend zijn voor het vermogen van een soort om 
zich aan veranderende omstandigheden aan te passen. Daarom is het met het oog op het 
faunabeheer onontbeerlijk de invloed van de jacht af te meten aan het effect daarvan 
op de densiteit van de voorjaarspopulatie. 
De vermindering van het draagvermogen van de biotoop wordt veroorzaakt door twee 
factoren : 
- verstoring door de Jacht, waardoor de vogels minder gebruik gaan maken van 
biotopen waar wordt gejaagd; 
- een toegenomen "kritische vluchtafstand" van door beJaging schuw geworden 
dieren, waardoor zij gebieden met een relatief grote menselijke aanwezigheid 
niet meer als leefgebieden accepteren; deze laatste factor heeft verreweg de 
grootste invloed. 
Soorten waarvan het behoud wordt bedreigd zijn soorten waarvan bepaalde populaties in 
de Gemeenschap teruglopen of waarvan de populatiegrootte uiterst gering is. 
Vanzelfsprekend dient in het algemeen te worden ontraden dergelijke populaties aan de 
Jacht bloot te stellen. In specifieke gevallen kan het voor het behoud van de soort 
gunstig zijn mogelijkheden voor de jacht open te houden, zij het niet om biologische 
maar om sociologische redenen. 
Door het gecombineerde effect van de daling van de populatiegrootte, dus van het 
vermogen tot kolonisatie, en van het verminderde draagvermogen van de betrokken 
biotopen, is het in de gevallen waarin men de Jacht op soorten met ongunstige 
behoudstatus wenst voort te zetten, absoluut noodzakelijk het effect van de bejaging 
te compenseren door middel van positieve maatregelen inzake het beheer van de habitat. 
Deze maatregelen kunnen worden genomen in het kader van herstelplannen die gericht 
moeten zijn op verbetering van de mogelijkheden voor de soort als geheel om zich voort 
te planten, nieuw gebied te koloniseren en zich aan te passen aan veranderingen in de 
leefomgeving, en die daarom van toepassing moeten zijn op alle populaties, zowel 
perifere als centrale. De perifere populaties spelen namelijk een bijzonder 
(1) Bron : Werkdocument X1/189/91 van het ORNIS-Comité. 
- 10 
belangrijke rol in het proces van aanpassing van de soorten aan veranderingen in het 
milieu, iets wat in het licht van de Europese situatie van fundamenteel belang is. 
(v) Verklaring van het begrip "elke andere wijze van verstandig gebruik" 
(artikel 9, lid 1, sub c) 
Onder dit begrip moet worden verstaan de activiteiten die fundamenteel bijdragen tot 
verbetering van de doeltreffendheid van de bij de richtlijn ingestelde algemene 
regeling voor de bescherming van wilde vogels. Daaronder kunnen ook andere 
gebrulkswiJzen vallen, op voorwaarde dat deze niet in strijd zijn met de algemene 
doelstellingen van de richtlijn, alsmede de Jacht met behulp van roofvogels, in casu 
de valkerij. 
(vil) Verklaring van het begrip "kleine hoeveelheden" (artikel 9, lid 1, sub c)*1>) 
Artikel 9 voorziet in de mogelijkheid om, indien er geen andere bevredigende oplossing 
bestaat, af te wijken van de artikelen 5, 6, 7 en 8, met name (littera c) ten einde 
het vangen, het houden of elke andere wijze van verstandig gebruik van bepaalde vogels 
toe te staan. Dergelijke afwijkingen mogen overeenkomstig artikel 9 alleen betrekking 
hebben op "kleine hoeveelheden". Er is een methode ontwikkeld om een 
drempel hoeveel he id te bepalen beneden welke een afwijking van genoemde artikelen wordt 
geacht automatisch aan het begrip "kleine hoeveelheid" te beantwoorden. 
1) Het begrip "kleine hoeveelheid" is noodzakelijkerwijs relatief. Wanneer een 
hoeveelheid als klein of groot wordt beschouwd is dit altijd ten opzichte van een 
andere. 
2) De vraag rijst dus met welke referentie het begrip "kleine hoeveeheid" moet worden 
vergeleken. Aangezien het bij alle betrokken afwijkingen gaat om een jaarlijkse 
onttrekking, dus een verlies voor de betrokken populatie, lijkt het het meest 
aangewezen als ijkwaarde de totale jaarlijkse mortaliteit aan te houden; dit is de 
som van de sterfte door natuurlijke oorzaken en in voorkomend geval door 
onttrekking krachtens artikel 7. 
3) Bijgevolg wordt voorgesteld als drempelwaarde voor het begrip "kleine hoeveelheid" 
een bepaald percentage van de totale Jaarlijkse mortaliteit van de betrokken 
populatie of populaties aan te houden. 
(1) Verslag EUR 12835 (Information sur l'application de la directive 79/409/EEG), 
blz. 155. 
- 11 -
4) Onder betrokken populatie dient te worden verstaan, voor standvogeis, de populatie 
In het geografische gebied waarvoor de afwijking geldt, en voor trekvogels, de 
populatie in de gebieden die de belangrijkste contingenten trekvogels leveren die 
door het gebied trekken waarop de afwijking van toepassing is. In beide gevallen 
gaat het om de populatiegrootte tijdens de geldigheidsduur van de afwijking. 
5) Voor de vaststelling van de drempelwaarde kunnen twee benaderingen worden 
overwogen : 
- de drempelwaarde moet ten minste één orde van grootte lager zijn dan de 
typische drempelwaarden voor de onttrekkingen krachtens artikel 7. Een 
drempelwaarde in de orde van 1 % voldoet aan die voorwaarde. 
- de onttrekking mag geen noemenswaardig effect hebben op de dynamiek van de 
populatie van de betrokken soort. Een drempelwaarde van 1 % of minder voldoet 
aan die voorwaarde, aangezien de populatiedynamische parameters zelden op 
minder dan 1 % nauwkeurig bekend zijn en een onttrekking van minder dan 1 % in 
het kader van de gebruikte modellen mathematisch te verwaarlozen is. 
6) Als "kleine hoeveelheid" dient dus te worden beschouwd elke onttrekking van minder 
dan 1 % van de totale Jaarlijkse mortaliteit van de betrokken populatie 
(gemiddelde waarde) voor soorten waarop niet mag worden gejaagd en van 1 X voor 
soorten waarop wel mag worden gejaagd, met dien verstande dat de onttrekking 
alleen in overeenstemming is met artikel 9 van de richtlijn indien ook de overige 
bepalingen van dat artikel worden nageleefd. 
Voor onttrekkingen die deze drempelwaarden overschrijden wordt door de bevoegde 
instantie die de afwijking toestaat een grondig wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd 
om na te gaan of deze afwijking niet onverenigbaar is met de doelstellingen van de 
richtlijn. De resultaten van dit onderzoek moeten aan het ORNIS-Comité worden 
voorgelegd. 
CAM 
In het kader van de bij Verordening (EEG) nr. 1872/84 van 28 juni 1984 ingestelde 
communautaire acties voor het milieu (CAM), kon de Gemeenschap financiële steun verlenen 
voor stimuleringsprojecten die gericht waren op het behoud of herstel van ernstig 
bedreigde biotopen waar in gevaar verkerende soorten leven die van bijzonder belang zijn 
voor de Gemeenschap (ter uitvoering van Richtlijn 79/409/EEG). 
De Gemeenschap had daartoe een budget van in totaal 6,6 miljoen ecu uitgetrokken en de 
financiële bijdrage van de Gemeenschap voor een dergelijk project kon maximaal 50 % van 
de totale kosten daarvan bedragen. De hoogte van dit aandeel werd gewijzigd bij 
Verordening (EEG) nr. 2242/87 van 23 juli 1987, waarin werd bepaald dat in 
uitzonderingsgevallen maximaal 75 % van de totale projectkosten mocht worden 
gefinancierd, op voorwaarde dat het project betrekking had op biotopen waar soorten lever 
die in de Gemeenschap met uitsterven worden bedreigd. Ook werd het totale budget verhoogd 
(tot 24 miljoen ecu). 
- 12 -
De CAM, die nauw samenhingen met Richtlijn 79/409/EEG, hebben het behoud of herstel 
mogelijk gemaakt van een groot aantal biotopen die van belang zijn voor de vogelstand 
CANAT 
Bij Verordening (EEG) nr. 3907/91 van 19 december 1991 zijn de CAM vervangen door 
communautaire acties voor natuurbehoud (CANAT). De Gemeenschap heeft voor een periode van 
twee Jaar In totaal 50 miljoen ecu voor de CANAT uitgetrokken en kan financiële steun 
verlenen voor acties die gericht zijn op : 
het behoud of herstel van biotopen met bedreigde soorten of ernstig bedreigde en 
voor de Gemeenschap van bijzonder belang zijnde habitats, of op de uitvoering van 
maatregelen voor de instandhouding of het herstel van bedreigde soorten 
het behoud of herstel van types natuurlijke habitats van communautair belang (bij 
voorbeeld moerassen en schorren, duinen, steppen, stilstaande wateren, 
heidegebieden, natuurlijke graslanden, venen en bossen). 
De financiële bijdrage van de Gemeenschap voor de projecten bedraagt normaliter 50 % van 
de kosten en in uitzonderlijke gevallen maximaal 75 X, voor zover het projecten betreft 
met betrekking tot : 
biotopen of habitats waar soorten voorkomen die in de EG met uitsterven worden 
bedreigd, 
habitats die in de EG gevaar lopen te verdwijnen, 
soorten die in de EG met uitsterven worden bedreigd. 
Door hun aanzienlijke reikwijdte zullen de CANAT in sterke mate bijdragen tot het behoud 
van de habitats en tot de instandhouding van de in de EG bedreigde soorten. 
LIFE 
Op 21.5.1992 is bij Verordening (EEG) nr. 1973/92 een financieel instrument voor het 
milieu (LIFE) opgericht ten einde de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van het 
communautaire milieubeleid en de communautaire milieuwetgeving te bevorderen. Het 
LI FE-onderdeel "bescherming van habitats en natuur", dat in de plaats komt van de CANAT, 
maakt het mogelijk acties te financieren die op de naleving van de uit de 
Richtlijnen 79/409/EEG en 92/43/EEG van de Raad voortvloeiende verplichtingen zijn 
gericht. 
De projecten, die door de Lid-Staten worden ingediend en door een krachtens 
Richtlijn 92/43/EEG van de Raad Ingesteld comité worden geëvalueerd, dienen in 
overeenstemming te zijn met de lijst van prioritaire, voor financiering in het kader van 
LIFE in aanmerking komende acties. (Een lijst daarvan wordt jaarlijks in het 
Pub 11 kat leb lad van de Europese Gemeenschappen bekendgemaakt). 
- 13 -
De ORNIS-databank 
De ORNIS-databank, die in 1991 door het ORNIS-Comité werd opgericht, heeft als doel de 
voor de toepassing van Richtlijn 79/409/EEG benodigde informatie te verzamelen en ter 
beschikking te stellen. Zij bevat de volgende wetenschappelijke en technische gegevens : 
gegevens over omvang en trends van de populaties van de verschillende 
vogelsoorten 
basisinformatie over de habitats van die soorten 
basisinformatie over het verloop van voortplanting, trek en overwintering van die 
soorten in ruimte en tijd 
gegevens over de belangrijkste vormen van menselijk ingrijpen in de dynamiek van 
de populaties van de betrokken soorten (doelbewuste onttrekkingen). 
Deze databank zal een beter inzicht in de biologie van de soorten en de ecologie van de 
habitats opleveren en zo bijdragen tot een verbreding van de wetenschappelijke kennis op 
dit gebied (zie bijlage 2 bij dit verslag voor nadere toelichting alsmede een lijst van 
instellingen die de nodige informatie kunnen verstrekken). 
INTERNATIONALE SAMENWERKING 
Naast Richtlijn 79/409/EEG bestaan er ook nog andere internationale Juridische 
instrumenten die een belangrijke rol spelen bij de bescherming van wilde vogels : 
De Overeenkomst van Ramsar 
In de op 2 februari 1971 ondertekende overeenkomst inzake waterrijke gebieden van 
internationaal belang, Overeenkomst van Ramsar genaamd, wordt uitgegaan van het principe 
dat in de eerste plaats de habitats van dier- en plantesoorten moeten worden beschermd. 
Waterrijke gebieden worden in het Verdrag gedefinieerd als moerassen, veengebieden of 
permanente of tijdelijke wateren met stilstaand of stromend zoet, brak of zout water 
(artikel 1). 
De afwaterings- en droogleggingsactiviteiten die de afgelopen decennia in het kader van 
de landinrichting hebben plaatsgevonden, hebben zowel op Europees als op internationaal 
niveau een aanzienlijke vermindering van de oppervlakte waterrijke gebieden 
teweeggebracht. Deze situatie vormde de aanleiding tot het opstellen van een 
internationaal juridisch document. 
Krachtens de overeenkomst van Ramsar moet elke overeenkomstsluitende partij op haar 
grondgebied waterrijke gebieden aanwijzen die uit ecologisch, botanisch, zoölogisch, 
limnologisch of hydrologisch oogpunt van internationaal belang zijn. Deze gebieden wordei 
opgenomen In een internationaal register*1^. In eerste instantie dienen waterrijke 
gebieden te worden aangewezen die voor watervogels het hele jaar door van internationaal 
belang zijn (artikel 2). De partijen moeten er eveneens naar streven hun beleid en 
regelgeving ten aanzien van de instandhouding van waterrijke gebieden en de flora en 
fauna daarvan te coördineren (artikel 5). 
(1) Het register van waterrijke gebieden van internationaal belang wordt bijgehouden dooi 
de Internationale Unie voor het behoud van de natuur en van de natuurlijke 
hulpbronnen (artikel 8 van de Overeenkomst). 
- 14 -
Alle Lid-Staten van de EG hebben deze overeenkomst geratificeerd, behalve Luxemburg. De 
ontwerp-ratificatiewet is daar op 6 december 1989 bij de Chambre des Députés ingediend. 
Het Verdrag van Bonn 
Het Verdrag inzake de bescherming van trekkende wilde diersoorten (Verdrag van Bonn) is 
ondertekend op 23 Juni 1979. Het heeft niet alleen betrekking op bepaalde vogelsoorten, 
maar ook op land- en zeezoogdieren, reptielen en vissen. 
De verdragsluitende partijen erkennen dat voor een doeltreffend behoud en beheer van de 
trekkende wilde diersoorten gezamenlijke maatregelen vereist zijn van alle Staten waar 
deze soorten een deel van hun levenscyclus doorbrengen. 
Het Verdrag voorziet in de onmiddellijke bescherming van met uitsterven bedreigde 
trekkende soorten (artikel 3). Verder dienen de verdragsluitende partijen in het 
bijzonder hun inspanningen te richten op de trekkende soorten waarvan de 
instandhoudingsvooruitzichten ongunstig zijn; zij dienen, alleen of in samenwerking, de 
nodige doeltreffende maatregelen te nemen om die soorten en de habitats daarvan in stand 
te houden (artikel 2). Ook worden zij aangemoedigd om internationale akkoorden te sluiten 
die op het behoud en het beheer van die soorten zijn gericht (artikel 4). 
De Europese Gemeenschap en al haar Lid-Staten, behalve Griekenland, zijn verdragsluitende 
partij bij dit Verdrag. 
Het Verdrag van Bern 
Het Verdrag Inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk milieu in 
Europa, Verdrag van Bern genaamd, is ondertekend op 19 september 1979. Het grondbeginsel 
van dit verdrag is dat de wilde flora en fauna een natuurlijk erfgoed vormen dat een 
fundamentele rol vervult bij de instandhouding van het biologisch evenwicht. De 
verdragsluitende partijen erkennen het belang van maatregelen met het oog op het behoud 
van de wilde flora en fauna en de natuurlijke habitats daarvan, met name soorten en 
habitats voor de instandhouding waarvan samenwerking tussen de verschillende Staten 
noodzakelijk is. In het bijzonder gaat de aandacht uit naar met uitsterven bedreigde en 
kwetsbare (trekkende) soorten (artikel 1). 
De Europese Gemeenschap en al haar Lid-Staten, behalve Griekenland, zijn verdragsluitende 
partij bij dit Verdrag. 
Krachtens haar exclusieve bevoegdheden op het gebied van de vogelbescherming treedt de EG 
voor beide laatstgenoemde verdragen op als woordvoerster van de twaalf Lid-Staten. 
Door hun inhoud hangen de drie genoemde verdragen nauw samen met Richtlijn 79/409/EEG en 
hoewel zij niet uitsluitend betrekking hebben op vogels, dient te worden gewezen op het 
internationale juridische belang van deze verdragen voor de bescherming van in het wild 
levende vogelsoorten. 
- 15 
TENUITVOERLEGGING 
(1981-1991) 
- 16 -
DOOR DE LID-STATEN GENOMEN BESCHERMINGSMAATREGELEN 
TEN BEHOEVE VAN DE SBZ's EN VAN DE 
LEEFGEBIEDEN BUITEN DE SBZ's 
(1981-1991) 
Artikel 3 
/. De Lid-Staten nemen alle nodige maatregelen om voor alle In artikel 1 bedoelde 
vogelsoorten een voldoende gavarfeerdheld van leefgebieden en een voldoende omvang 
ervan te beschermen, In stand te houden of te herstelIen. 
2. Voor de bescherming, de Instandhouding en het herstel van biotopen en leefgebieden 
worden In de eerste plaats de volgende maatregelen getroffen : 
a) instelling van beschermingszones; 
b) onderhoud en rulmtelIJke ordening overeenkomstig de ecologische eisen van 
leefgebieden binnen en buiten de beschermIngszones; 
c) herstel of weer aanleggen van vernietigde biotopen; 
d) aanleg van biotopen. 
Artikel 4 
1. Voor de leefgebieden van de in bijlage l(1) vermelde soorten worden speciale 
beschermingsmaatregelen getroffen, opdat deze soorten daar waar zij nu voorkomen, 
kunnen voortbestaan en zich kunnen voortplanten. 
In dat verband wordt gelet op : 
a) soorten die dreigen uit te sterven; 
b) soorten die gevoelig zijn voor bepaalde wijzigingen van het leefgebied; 
c) soorten d/e als zeldzaam worden beschouwd omdat hun populatie zwak Is of omdat 
zij slechts plaatselIJk voorkomen; 
d) andere soorten die vanwege de specifieke kenmerken van hun leefgebied speciale 
aandacht verdienen. 
BIJ de beoordeI ing wordt rekening gehouden met de tendensen en de schommelingen van 
het populatlepelI. 
De Lid-Staten wijzen met name de naar aantal en oppervlakte voor de instandhouding 
van deze soorten meest geschikte gebieden als speciale beschermt ngszones aan, waarbij 
rekening wordt gehouden met de bescherming die deze soorten In de geografische zee­
ën Iandzone waar deze richtlijn van toepassing is, behoeven. 
2. De Lid-Staten nemen soortgelIJke maatregelen ten aanzien van de niet in bijlage l 
genoemde en geregeld voorkomende trekvogels, waarbij rekening wordt gehouden met de 
behoeften op het gebied van bescherming In de geografische zee- en landzone waar deze 
richtlijn van toepassing is, ten aanzien van hun broed-, rui- en 
overwint erIngsgebleden en rustplaatsen In hun trekzones. 
(1) Zie bijlage 3 bij dit verslag. 
_ 17 - . 
Het het oog hierop besteden de Lid-Staten zelf bijzondere aandacht aan de bescherming 
van watergebieden en In het bijzonder aan de watergebieden van internationale 
betekenis. 
3. De Lid-Staten zenden de Commissie alle nuttige gegevens, zodat zij de geëigende 
Initiatieven kan nemen voor de coördinatie die nodig is om te bereiken dat de zones 
bedoeld in lid 1, enerzijds, en In lid 2, anderzijds, een samenhangend geheel vormen 
dat voldoet aan de eisen Inzake bescherming van de soorten in de geografische zee- en 
Iandzone waar deze richtlijn van toepassing Is. 
4. De L/d-Staten nemen passende maatregelen om vervulIIng en verslechtering van de 
woongebieden In de In de leden 1 en 2 bedoelde beschermingszones te voorkomen, 
alsmede om te voorkomen dat de vogels aldaar worden gestoord, voor zover deze 
vervuil Ing, verslechtering en storing, gelet op de doelsteltIngen van dit artikel, 
van wezen!IJke Invloed zijn. Ook bulten deze beschermingszones zetten de Lid-Staten 
zich In om vervulling en verslechtering van de woongebieden te voorkomen. 
De belangrijkste beschermingsmaatregelen die sinds 1981 krachtens bovengenoemde artikelen 
van de richtlijn door de Lid-Staten zijn getroffen worden hierna per land samengevat. De 
tabellen 1(i) en Kii) geven een overzicht van de situatie van de in de hele Gemeenschap 
aangewezen speciale beschermingszones in 1991 en, ter vergelijking, in 1986 (zie ook 
blz. 115-116). 
- 18 -
B - BELGIË 
De Wet op het natuurbehoud van 12 Juli 1973 is het belangrijkste instrument om bepaalde 
terreinen een beschermde status te geven. Zij voorziet namelijk in de mogelijkheid 
natuurreservaten, bosreservaten en natuurparken aan te wijzen (en te subsidiëren). Voor 
elk van deze drie categorieën schrijft de wet minder of meer ingrijpende 
beschermingsmaatregelen voor en voert zij beheersplannen in. 
De wetgeving inzake de ruimtelijke ordening en die inzake het behoud van natuurmonumenten 
en landschappen vormen twee andere nuttige instrumenten : de eerste voorziet met name in 
de mogelijkheid om bij de opstelling van de plannen inzake ruimtelijke ordening 
(gewestplannen) bepaalde delen van het grondgebied aan te wijzen als natuurgebied of 
gebied van wetenschappelijk belang; de tweede maakt het mogelijk bepaalde locaties op de 
lijst van beschermde gebieden te plaatsen wegens de wetenschappelijke waarde daarvan. 
Sinds 1980 behoren natuurbehoud, ruimtelijke ordening en monumenten en landschappen tot 
de bevoegdheid van de gewesten. De hierboven aangehaalde wetgeving blijft grotendeels van 
kracht voor alle gewesten, zij het dat sinds 1980 een aantal aanpassingen zijn 
aangebracht en tevens per gewest verschillende uitvoeringsmaatregelen zijn vastgesteld. 
Het is duidelijk dat de aanwijzing van beschermde gebieden krachtens deze wetgeving als 
grondslag heeft gediend voor de aanwijzing van de SBZ's door de gewesten. De gewesten 
hebben naderhand een aantal praktische maatregelen of acties vastgesteld waardoor een 
betere bescherming wordt geboden aan de SBZ's, met name aan de terreinen die niet onder 
de toepassing van vorengenoemde wetteksten vallen. 
Het Vlaamse gewest 
* Een besluit van de Executieve van 4 december 1991 omvat de verplichting een officiële 
vergunningsaanvraag in te dienen voor elke wijziging van de vegetatie in gebieden met 
ecologische waarde, opdat eventuele maatregelen kunnen worden genomen om deze gebieden te 
beschermen. De betrokken gebieden (moerassen, oude weilanden) omvatten terreinen die door 
de aard van hun vegetatie gedurende bepaalde periodes van het jaar omvangrijke 
vogelpopulaties herbergen. 
* Het besluit van de Executieve van 17 oktober 1988 waarbij de SBZ's zijn aangewezen is 
ter kennis gebracht van alle gemeenten, die daarmee rekening dienen te houden bij het 
gemeentebeleid. 
* In het kader van de Wet op de bescherming van de oppervlaktewateren van 26 maart 1971 
heeft de Administratie voor ruimtelijke ordening en leefmilieu van het Vlaamse gewest bij 
wijze van proef een plan voor de kwaliteit van het oppervlaktewater ontwikkeld voor een 
gebied waar zich een SBZ bevindt. 
- 19 -
* Een besluit van de Executieve van 23 maart 1989 legt de verplichting op vooraf een 
milieu-effectrapportage uit te voeren voor projecten en werkzaamheden die met name worden 
uitgevoerd in bepaalde In het gewestplan aangewezen gebieden (natuurgebieden, 
natuurreservaten, gebieden met ecologische waarde), alsmede op Ramsar-locaties en in de 
SBZ's. Het besluit heeft inzonderheid betrekking op de aanleg resp. bouw of aanpassing 
van autosnelwegen, luchthavens en recreatie- of toeristische voorzieningen, op 
herverkavelIngs- en ontginningsprojecten en op waterbouwkundige werken. 
* Voor bepaalde SBZ's zijn specifieke maatregelen genomen, zoals de vaststelling van een 
voorgeschreven waterpeil of de indeling als groenzone. Deze zones zijn eveneens opgenomen 
in een recent ontwerp-actieplan van het Vlaamse gewest, het "globale structuurplan" 
genaamd. Daarmee wordt beoogd een samenhangend geheel van terreinen aan te wijzen waar 
een intensiever beleid op het gebied van natuurbehoud moet worden gevoerd. De globale 
structuur zal vier categorieën gebieden met een specifieke bestemming omvatten : 
— kerngebieden, met natuurbehoud als hoofdfunctie. Het betreft hier vrij grote of uit 
een veelheid van kleine natuurlijke eenheden bestaande natuurgebieden. 
— natuurontwikkelingsgebieden, waar een op ontwikkeling of herstel van natuurgebieden 
gericht beleid kan worden gevoerd. Deze gebieden hebben naast natuurbehoud ook nog 
andere functies, zoals landbouw, bosbouw of recreatie. 
— verbIndingsgebieden, die nieuwe mogelijkheden openen voor migratie, reproductie en 
bescherming van soorten die nieuwe of verlaten locaties (opnieuw) kunnen koloniseren. 
— bufferzones, die de kern- en de ontwikkelingsgebieden moeten beschermen tegen externe 
factoren die schadelijk zijn voor de natuur (bij voorbeeld luchtverontreiniging of 
daling van het peil van het oppervlaktewater). 
De gewestelijke autoriteiten hebben reeds een eerste inventaris van kern- en 
ontw i kkeIi ngsgebIeden opgesteId. 
Het Waalse gewest 
* Wat betreft de in de SBZ's gelegen openbare bossen zijn de 
instandhoudingsdoelstellingen, met name ten aanzien van de vogelstand, onderdeel van de 
plannen van aanleg voor de bossen. Op particuliere terreinen wordt de aanplant of 
heraanplant met loofsoorten speciaal bevorderd wanneer deze wordt uitgevoerd in een SBZ 
(5 X meer subsidie). 
* Kaarten waarop voor elke SBZ de kernzone en de omtrek zijn aangegeven, zijn toegezonden 
aan alle betrokken provincies en gemeenten, alsmede aan alle instellingen of 
overheidsinstanties die in mindere of meerdere mate met de inrichting van het 
plattelandsmiIieu te maken hebben. 
- 20 - , 
* Bij het verlenen van vergunningen op het gebied van ruimtelijke ordening en stedebouw, 
bescherming van oppervlaktewateren tegen verontreiniging, afvalstoffen, bestrijding van 
geluidshinder, ni et-bevaarbare waterlopen en afwateringskanalen, houden de gewestelijke 
autoriteiten rekening met de aan de aanwijzing van de SBZ's verbonden 
instandhoudingseisen. ZIJ hebben de gemeenten en provincies verzocht hetzelfde te doen. 
* Telkens als een probleem wordt gemeld in een SBZ en meer bepaald in de "kernzone" 
daarvan, worden vergaderingen van de betrokkenen belegd om overleg te plegen over de 
wijze waarop het biologisch belang van de locatie in stand kan worden gehouden. 
* Voor zes SBZ's zijn onderzoekcontracten gesloten voor een totaalbedrag van 
7,5 miljoen BFR. Het onderzoek, dat betrekking heeft op de inventarisatie en de 
ecologische beschrijving van deze SBZ's, is deels reeds voltooid, deels nog aan de gang. 
Het is de bedoeling dat de onderzoekresultaten als leidraad dienen bij de vaststelling 
van de voor elk type biotoop te nemen maatregelen. 
* In een decreet van de Executieve van 7 september 1989 ter aanvulling van de wet op het 
natuurbehoud is bepaald dat voortaan een locatie juridisch de status van beschermd gebied 
heeft zodra de Executieve de eigenaar van de locatie in kennis heeft gesteld van haar 
voornemen daar een natuurreservaat in te stellen, en wel gedurende een periode van 
maximaal één Jaar in afwachting van een definitieve beslissing. Deze bepaling is met name 
interessant wanneer bij voorbeeld dringend een voor de vogelbescherming belangrijke 
locatie moet worden gered. 
* Bij een besluit van de Executieve van 8 Juni 1989 is een beschermingsregeling ingesteld 
voor aile waterrijke gebieden waarvan het biologisch belang officieel is erkend door de 
voor natuurbehoud bevoegde minister, na advies van de Hoge Raad voor de Natuur. 
D - DUITSLAND 
In Duitsland zijn er geen als zodanig aangeduide speciale beschermingszones» maar zijn er 
wel 117 overeenkomstig artikel 4 van de richtlijn aangewezen zones. 
De gewijzigde bondswet inzake natuurbescherming*1) van 12 maart 1987 voorziet in zes 
verschillende categorieën beschermingszones : 
natuurreservaten (Naturschutzgebiete) 
nationale parken (op dit moment vier) 
landschappelijk beschermde gebieden (Landschaftsschutzgebiete) 
- natuurparken 
natuurmonumenten (Naturdenkmëler) 
beschermde landschapselementen (geschützte LandschaftsbestandteiIe) 
(1) Neufassung des Bundesnaturschutzgesetzes. 
- 21 -
Over het algemeen hebben de voor vogels belangrijke zones de status van 
"natuurreservaat". De aanwijzing geschiedt normaal door middel van een decreet van de 
deelstaatregering en beoogt de instandhouding van biocenosen of biotopen van wilde 
plante- en diersoorten, om wetenschappelijke redenen of wegens de zeldzaamheid, de 
kenmerken of de schoonheid daarvan. 
Van de zes categorieën genieten natuurreservaten de stringentste bescherming. Elke 
handeling die deze zones of een deel ervan kan vernietigen, aantasten of veranderen of 
die constante hinder kan veroorzaken is verboden. Voorts staan deze zones onder 
regelmatig toezicht. 
Milieugroeperingen spelen in bepaalde deelstaten een belangrijke rol bij het beheer van 
de natuurreservaten. Dit geldt bij voorbeeld voor de Deutscher Bund für Vogelschutz in 
SleeswiJk-Holstein en Baden-Wurtemberg, alsmede voor het Wereldnatuurfonds*1^ in Bremen. 
Milieugroeperingen zijn vaak zelf eigenaar van natuurreservaten. Sommige deelstaten 
(onder andere Beieren) verlenen aan milieugroeperingen (en gemeenten) die terreinen 
willen kopen om er vervolgens natuurreservaten van te maken, subsidies ten belope van 
50 X van de aankoopprijs. 
Daarnaast bestaan er ook particuliere natuurreservaten en kunnen op vrijwillige grondslag 
beheerscontracten tussen de overheid en de eigenaars van terreinen worden gesloten. Deze 
contracten houden in dat de eigenaar zich ertoe verbindt bepaalde maatregelen uit te 
voeren of van bepaalde activiteiten af te zien. In ruil daarvoor ontvangt hij een 
vergoeding. 
DK - DENEMARKEN 
Alle voor de vogelstand belangrijke locaties zijn geïnventariseerd en de resultaten zijn 
in 1983 gepubliceerd in een boek getiteld EF-fuglebeskyttelsesomrader (beschermingszones 
voor vogels) dat bedoeld is als leidraad voor alle met ruimtelijke ordening en bestemming 
van de grond belaste beleidsmakers. In totaal zijn 111 beschermingszones voor vogels 
afgebakend die samen 960.092 ha beslaan, waarvan 242.000 ha grond (5,6 X van de 
oppervlakte van het land) en 718.000 ha zee. 
De wet inzake natuurbescherming (nr. 530 van 10.10.1984), gewijzigd bij wet nr. 355 van 
13.5.1987) voorziet in vier types maatregelen ter bescherming van de habitats : 
i) Een algemene bescherming voor bepaalde habitats en bepaalde landschapselementen. Deze 
omvat een verbod op de vernietiging van de betrokken locaties of het in cultuur brengen 
of droogleggen van grond. De bescherming geldt voor : 
(1) World Wide Fund for Nature 
- 22 -
natuurlijke meren (met een oppervlakte van meer dan 500 mz) 
alle waterlopen die van belang zijn voor het natuurbehoud (circa 2/3 van alle 
waterlopen in Denemarken) 
veengebieden (met een oppervlakte van meer dan 5.000 mx) 
schorren en zoutpannen (meer dan 3 ha) 
heidevelden (meer dan 5 ha) 
beschermde stroken langs de kust, de oevers van grote waterlopen en rond grote meren 
en natuurmonumenten. 
In bovengenoemde gebieden is voor vrijwel elke verandering een vergunning van de voor 
natuurbescherming verantwoordelijke autoriteiten vereist. Over het algemeen is voor de 
aanleg van wegen en de bouw van hoogspanningsmasten eveneens toestemming van de 
milieu-autoriteiten noodzakelijk. 
il) Gebieden op het land kunnen bescherming genieten krachtens een individueel 
instandhoudingsbes luit. Dit garandeert volledige schadeloosstelling voor de eigenaar bij 
onteigening. Elk besluit bestaat uit een aantal specifiek op het te beschermen gebied 
toegesneden regelingen. 
iii) Aan bepaalde zeegebieden kan eveneens door middel van een ministerieel 
instandhoudingsbes luit een beschermde status worden gegeven. 
iv) Natuurmonumenten en nationale parken. 
Krachtens wet nr. 294 inzake de Jacht en het beheer van de wilde fauna van 
9 Juni 1983*1) kunnen wildreservaten worden ingesteld. Jacht en/of betreding door het 
publiek zijn er totaal of gedeeltelijk verboden. Toch is in deze gebieden de bescherming 
van de habitats niet gewaarborgd. In 1988 waren er 82 met een totale oppervlakte van 
120.000 ha. 
In de afgelopen Jaren is de bescherming van de 111 SBZ's aanzienlijk verbeterd : 
* enerzijds heeft de Minister van Milieubeheer, om herbebossing van de als SBZ 
aangewezen waterrijke gebieden te voorkomen, de aanplant van bomen verboden, behalve in 
zones die zijn geselecteerd voor de bescherming van in bomen levende vogels; 
* anderzijds is uit een programma voor bewaking van de vogelstand op de Ramsar-locaties 
en in de SBZ's (1987-1989) gebleken dat de doelstellingen daar grotendeels zijn gehaald. 
Bovendien konden door de aanwijzing van deze zones ingrijpende veranderingen in de 
daarin gelegen habitats worden voorkomen. 
Voorts is de natuurbeschermingsregeling verscherpt. De belangrijkste maatregel op het 
gebied van de vogel habitats is de opstelling van een nieuw wetsontwerp inzake 
(1) Hunting and Wildlife Administration Act 
- 23 -
natuurbescherming dat thans door het Deense parlement wordt behandeld. Dit ontwerp 
voorziet in : 
— een zodanige vereenvoudiging en wijziging van de algemene regeling voor de 
vaststelling van de categorieën beschermde gebieden dat zoutpannen, schorren, 
heidegebleden, venen en natuurlijke graslanden met een oppervlakte van meer dan 
2.500 ms beschermd zijn. In deze gebieden mogen geen veranderingen worden aangebracht 
zonder speciale vergunning; 
— de mogelijkheid om voor bepaalde zeegebieden bij ministerieel instandhoudingsbes lu it 
een beschermingsregeling vast te stellen, zal worden uitgebreid tot de gehele Deense 
visser IJzone (economische zone). 
In 1989 is een nieuwe wet inzake natuurbeheer aangenomen. In de periode 1989-1994 zal een 
bedrag van 900 miljoen DKR worden besteed aan actieprogramma's ten behoeve van het 
landschap. Er Is voorzien In vier categorieën maatregelen, namelijk op het gebied van 
natuurbeheer, natuurherstel, aanplant van staatsbossen en recreatie in open lucht. 
Een aantal programma's is reeds geselecteerd; deze worden nu nader uitgewerkt. Sommige 
daarvan hebben betrekking op het herstel van voormalige waterrijke gebieden. 
In 1987 is door het Deense parlement een actieplan ter verbetering van het aquatisch 
milieu goedgekeurd. Dit plan heeft als doel in vier à vijf jaar de totale hoeveelheid 
stikstof en fosfaten die in het natuurlijk milieu terechtkomt met 50 X te verminderen. De 
maatregelen die worden uitgevoerd om dit doel te bereiken, waarmee in totaal 
12 miljard DKR gemoeid is, betreffen de volgende drie hoofdgebieden : 
de landbouw : de mest moet efficiënter worden gebruikt. Er is een bovengrens gesteld 
aan de hoeveelheid mest die mag worden opgebracht in de vorm van een maximum per ha 
bouwland. Een deel van het bouwland moet begroeid zijn om afstroming van meststoffen 
tijdens natte winters tegen te gaan; 
de stedelijke gebieden : de zuiveringsstations moeten worden uitgebreid en verbeterd 
met het oog op de biologische en chemische behandeling van het afvalwater. Voor door 
zuiveringsstations geloosd water is een maximumwaarde van 8 mg N en 1,5 mg P per 
I iter vastgesteld; 
de industrie : de zuivering van het afvalwater moet worden verbeterd. 
Hoewel de oorspronkelijke doelstellingen sinds 1987 zijn gewijzigd, heeft het actieplan 
reeds tot een verbetering van het aquatisch milieu geleid, meer bepaald wat betreft 
beken, meren, lagunes en kustwateren. 
In 1989 heeft de Nationale dienst voor bos- en natuurbeheer*1) actieplannen opgesteld en 
gepubliceerd voor beschermingsmaatregelen in gebieden op het land en in zee. Deze plannen 
bevatten enerzijds basiscriteria met betrekking tot de te nemen maatregelen en 
(1) Skov- og Naturstyrelsen 
- 24 -
anderzijds voorstellen voor Initiatieven voor de afbakening van gebieden met hoge 
prioriteit. Tevens zal een evaluatie worden uitgevoerd om te bepalen welke 
beschermingsmaatregelen het meest geschikt zijn. 
In 1990 is de Nationale dienst voor bossen en natuur begonnen met de opstelling van een 
lijst van de meest bedreigde gebieden die prioritair moeten worden beschermd en beheerd 
E - SPANJE 
Krachtens wet 15/1975 inzake beschermde natuurgebieden*1) kunnen twee types 
beschermingszones worden aangewezen : 
— volledig beschermde reservaten van wetenschappelijk belang. Afhankelijk van de 
kenmerken en de waarde van de te beschermen zones kunnen deze in drie verschillende 
categorieën worden ingedeeld : botanische, zoölogische of geologische reservaten. 
Elke handeling die kan leiden tot de vernietiging, aantasting, verandering, 
verstoring of schending van de betrokken biotopen of biocenosen is verboden. Deze 
zones zijn strikt gereserveerd voor de wetenschappelijke en onderzoeksactiviteiten 
ten behoeve waarvan zij zijn aangewezen. Er zijn 44 van deze reservaten; 
— natuurgebieden van nationaal belang (paraje natural de interés nacional). Deze zones 
zijn over het algemeen van geringe omvang. Het gebruik van deze zones en de 
exploitatie van de natuurlijke eigendommen daarvan moeten verenigbaar zijn met de 
instandhouding van de waardevolle elementen ter wille waarvan zij zijn aangewezen. Er 
zijn 18 van deze natuurgebieden. 
Krachtens wet 4/1989 inzake de instandhouding van natuurgebieden en de wilde flora en 
fauna*2^ kunnen verschillende types beschermingszones worden ingesteld : 
— natuurparken. In deze zones kan de exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen worden 
beperkt. Elke vorm van exploitatie die onverenigbaar is met de 
Instandhoudingsdoelstellingen is verboden. Een zone kan pas de status van natuurpark 
krijgen wanneer eerst een beheersplan voor de natuurlijke hulpbronnen is opgesteld en 
goedgekeurd. Doel van deze plannen is : 
* de situatie uit het oogpunt van instandhouding van de natuurlijke hulpbronnen en 
de ecosystemen in de zone vast te stellen en aan te geven; 
* aan de hand van de situatie inzake instandhouding te bepalen welke beperkingen 
moeten worden opgelegd; 
* de uitvoering van maatregelen voor instandhouding, herstel en verbetering van de 
natuurlijke hulpbronnen te bevorderen; 
(1) Ley de espacios natura les protegidos 
(2) Ley de conservaclón de los espacios naturales y de la flora y fauna silvestres 
- 25 -
* criteria te formuleren om het sectorieel beleid en het beleid inzake de planning 
van sociaal-economische activiteiten zodanig te sturen dat deze verenigbaar zijn 
met de vermelde eisen. 
Er zijn ongeveer 60 van deze zones. 
— nationale parken (daarvan zijn er negen) 
— natuurreservaten. In deze zones gelden beperkingen voor de exploitatie van de 
natuurlijke hulpbronnen, behalve wanneer deze zich verdraagt met de instandhouding 
van de te beschermen waardevolle elementen. Het is verboden biologisch of geologisch 
materiaal mee te nemen, behalve voor onderzoek- en onderwijsdoeIe inden; in dat geval 
is toestemmig van de bevoegde instantie vereist. Zoals voor de natuurparken moet voor 
de aanwijzing van natuurreservaten eerst een beheersplan voor de natuurlijke 
hulpbronnen van de zone worden opgesteld en goedgekeurd. 
— natuurmonumenten 
— beschermde landschappen 
Rond de vijf types beschermingszones waarin de wet van 1989 voorziet, kunnen bufferzones 
worden afgebakend om invloeden van buitenaf op de ecologie en het landschap te weren. 
Volgens de Jachtwet 1/1970*1* kunnen de volgende types gebieden worden ingesteld : 
— nationale voor de Jacht gesloten gebieden (bij decreet), wanneer om biologische of 
wetenschappelijke redenen de instandhouding van bepaalde soorten jachtwild moet 
worden verzekerd. In deze gebieden, waarvan er vijf bestaan, is de jacht permanent 
verboden. 
nationale Jachtreservaten. Daarvan zijn er 25. 
Habitats buiten de beschermingsgebieden worden over het algemeen beheerd door de 
plaatselijke autoriteiten (gemeentebesturen) wanneer het staatseigendom betreft. Habitats 
op privéterrein worden beheerd door particulieren. Een niet onaanzienlijk deel van 
bepaalde beschermingszones is particulier eigendom. Deze terreinen spelen bijgevolg een 
belangrijke rol bij de instandhouding van natuurgebieden in Spanje. 
Een andere belangrijke maatregel voor het behoud van de habitats is de waterwet van 1985. 
Volgens de tevoren geldende wetgeving (de wet-Cambo) hadden drooglegging en afwatering 
van waterrijke of moerasgebieden prioriteit. De wet van 1985 daarentegen verbiedt deze 
activiteiten en schrijft voor elke ingreep die het karakter van een waterrijk gebied kan 
veranderen, een formele vergunning en een milieu-effectrapportage voor. 
(1) Ley 1/1970 de caza 
- 26 -
Voorts heeft een aantal regio's (Comunidades Autónomas) een begin gemaakt met 
verbeteringswerkzaamheden in beschermingszones. Het treffendste voorbeeld is Andalusië, 
dat met een aanzienlijk budget een speciaal herstelplan voor zijn waterrijke gebieden 
heeft uitgevoerd. Dit plan heeft betrekking op de Salinas del Cabo de Gata, de Albufera 
de Adra en de waterrijke gebieden ten zuiden van Cordoba. 
Catalonië is eveneens begonnen met verbeteringen in zijn bosgebieden en heeft een 
herstelplan voor de Ebrodelta uitgevoerd. Twee andere regio's hebben plannen voor het 
herstel van habitats opgesteld, namelijk de Balearen, waar de autoriteiten pogen het 
beheer van de Albufera de Grao te verbeteren, en Galicië, waar werkzaamheden voor het 
herstel van de monding van de Mino (Spaanse oever) een aanzienlijke verbetering hebben 
opgeleverd. De plaatselijke autoriteiten (gemeentebesturen) van deze regio spannen zich 
in om de "rias", estuaria en stranden te beschermen. 
Ook zijn herstelplannen opgesteld voor de waterrijke gebieden in de regio's 
Cast il Ia-La Mancha en CastiIla-Leon, alsmede in de nationale parken Donana en Daim iel. In 
de regio Valencia zijn beheersplannen opgesteld voor Marjal de Pego-Oliva en de Albufera. 
F - FRANKRIJK 
In 1981 is een inventaris van 118 gebieden van bijzonder ecologisch, floristisch of 
faunistisch belang opgesteld door het Secretariaat voor flora en fauna (verbonden aan het 
Muséum National d'Histoire Naturelle). 
Deze inventaris dient als referentiepunt en vormt de wetenschappelijke grondslag voor de 
aanwijzing van de speciale beschermingszones. Voor elk van deze zones is informatie 
verzameld over de betrokken gemeenten, de benaming van de zone, de betrokken 
vogelsoorten, de vooruitzichten op korte en langere termijn, de specifieke bedreigingen 
die zich ter plaatse voordoen en de bijzondere kenmerken van het gebied. In 1991 is deze 
inventaris bijgewerkt en aangevuld. 
A) Voor de bescherming van de habitats is een brede scala maatregelen getroffen, 
afhankelijk van de voor de verschillende milieutypes vastgestelde doelstellingen : 
I. Beschermde gebieden die ressorteren onder de nationale overheid (die haar bevoegdheid 
uitoefent door middel van wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen) : 
— natuurreservaten, waarvan het doel is bepaalde uitzonderlijke natuurlijke biotopen en 
onderdelen van de fauna en flora te beschermen. Er zijn in totaal 
106 natuurreservaten die zich samen over 110.000 ha uitstrekken. 
Er kunnen zogenaamde integrale reservaten worden ingesteld waar in het belang van de 
wetenschap elke menselijke activiteit kan worden verboden. Op initiatief van 
- 27 -
particuliere eigenaars kunnen bepaalde gebieden voor telkens zes jaar worden ingedeeld 
als vrijwillige natuurreservaten. 
— nationale parken met een centraal gedeelte waar menselijke activiteiten strikt aan 
banden gelegd of zelfs verboden zijn ter wille van de bescherming van uitzonderlijke 
natuurgebieden. Er zijn zes nationale parken die samen 345.000 ha beslaan. Rond elk 
park ligt een bufferzone waarvoor een plan voor plattelandsinrichting geldt. 
— beschermde locaties en geregistreerde locaties, waarmee wordt beoogd bepaalde 
landschappen of natuurmonumenten te beschermen. 
— biotopen die op initiatief van de prefect bij besluit van de plaatselijke overheid 
beschermd zijn verklaard en waarmee de instandhouding van een beperkt gebied wordt 
beoogd. 
II. Gebieden die bescherming genieten door aankoop of door de toepassing van specifieke 
bepalingen OP initiatief van locale openbare lichamen en bepaalde insteliingen ten 
algemene nutte : 
— regionale natuurparken (27 met een totale oppervlakte van 4.100.000 ha) : op 
contractbasis kunnen daar acties worden ondernomen om soorten, biotopen en 
landschappen in stand te houden; 
— gebieden die zijn aangeschaft door het "Conservatoire du Littoral et des Rivages 
Lacustres" (Instantie voor het behoud van kusten en meeroevers) : 34.675 ha over in 
totaal 456 km kust; 
— gebieden die met het oog op de instandhouding daarvan zijn aangekocht met de 
opbrengst van de departementale groenheffing : tot dusver 12.000 ha; 
— staatsnatuurreservaten (in de door het Office National des Forêts (Staatsbosbeheer) 
beheerde bossen) - 8.279 ha; 
— terreinen die zijn aangekocht en worden beheerd door particuliere stichtingen van 
erkend algemeen belang (Stichting voor het behoud van de wilde fauna, regionale 
"Conservatoires" voor het behoud van natuurmonumenten, enz.) - 10.000 ha. 
B) Met het oog op de bescherming van de soorten bestaat daarnaast een uitgebreid netwerk 
van voor de Jacht gesloten gebieden (11.000 reservaten die in totaal 851 km kust, 
2.346 km rivier en een oppervlakte van 1.838.742 ha omvatten). Deze gebieden zijn in de 
volgende categorieën ingedeeld, afhankelijk van het belang daarvan en naar gelang van de 
te beschermen soorten en voorgenomen maatregelen : 
- 28 -
— nationale Jachtreservaten (met een oppervlakte van 3.000 à 5.000 ha, voor het behoud 
en herstel van de populaties van zeldzame of bedreigde soorten) 
— voor de Jacht gesloten zeegebieden die bedoeld zijn als rust- en pleisterplaatsen 
voor trekvogels 
— voor de jacht gesloten riviergebieden 
— jachtreservaten in staatsbossen 
— jachtreservaten die door de plaatselijke overheden zijn ingesteld op verzoek van 
particuliere eigenaars of van erkende gemeentelijke Jachtverenigingen. 
In een circulaire van 30 april 1987 heeft het Ministerie van Milieubeheer de prefecten 
verzocht dossiers op te stellen over de eventueel in het departement bestaande 
beschermingszones met de bedoeling nieuwe beschermingszones in het leven te roepen - bij 
voorkeur door middel van beheersovereenkomsten in plaats van nieuwe juridische 
instrumenten. 
G - GRIEKENLAND 
Een belangrijk onderdeel van kaderwet 1650 van 16 oktober 1986 betreft de regulering van 
de bescherming van natuur en landschap. De wet voorziet in een doeltreffender beheer voor 
de beschermingszones en geeft het Ministerie van Milieubeheer nieuwe 
verantwoordelijkheden inzake de bescherming van de habitats. 
In deze wet worden de beschermingszones in vijf categorieën ingedeeld : 
— integraal beschermde zones 
— natuurbeschermingszones 
— nationale parken 
— beschermde natuurgebieden, beschermde landschappen en beschermd natuurschoon 
— zones die zich lenen voor ecologisch verantwoorde ontwikkeling 
Deze nieuwe indeling betekent een vereenvoudiging van het oude systeem, maar aangezien 
wet 1650 nog niet volledig ten uitvoer is gelegd, worden voor de beschermingszones nog 
steeds bepaalde benamingen uit het oude systeem gebruikt : 
— nationale parken 
— iandschapsbossen 
— natuurmonumenten 
— permanente Jachtreservaten 
— terreinen waar de jacht gereguleerd is (voor onbepaalde tijd) 
— wildreservaten 
— zones met een jachtverbod (voor een beperkte periode van 3 à 10 jaar) 
landschappen met een bijzondere esthetische waarde 
— beschermde monumenten en historische locaties 
- 29 -
— overeenkomstig de Ramsar-conventIe en het Verdrag van Barcelona aangewezen zones. 
Voorts is krachtens wet 360/1976 inzake vraagstukken op het gebied van milieu en 
ruimtelijke ordening*1) een aantal zones die van bijzonder belang zijn voor het 
voortbestaan van zeldzame soorten als beschermde gebieden aangewezen. 
De bescherming van de habitats van wilde vogels is geregeld bij gezamenlijk ministerieel 
besluit 414985 van 29 november 1985*2). Dit besluit verbiedt : 
— het gebruik van bestrijdingsmiddelen die niet mogen worden verhandeld 
— verontreiniging van waterrijke gebieden door gevaarlijke stoffen of industriële 
lozingen 
— alle werkzaamheden of activiteiten waardoor het ecologisch evenwicht in de 
beschermingszones kan worden verstoord, tenzij daartoe door het Ministerie van 
landbouw voorafgaandelijk toestemming is verleend. 
Gebieden die bijzondere maatregelen voor het beheer en de exploitatie van de natuurlijke 
rijkdommen daarvan behoeven, kunnen worden aangewezen en afgebakend bij ministerieel 
besluit*3). Vervolgens moeten maatregelen worden genomen ter bescherming van de soorten 
die met uitsterven worden bedreigd, die gevoelig zijn voor de geringste aantasting van 
hun biotoop, die wegens hun geringe populatiedichtheid of beperkt verspreidingsgebied als 
zeldzaam moeten worden beschouwd, of die als gevolg van de specifieke eisen die zij aan 
hun biotoop stellen bijzondere bescherming behoeven. 
Voor waterrijke gebieden, met name die van internationaal belang (aangewezen krachtens de 
Ramsar-conventie), moet voor een bijzondere bescherming worden gezorgd. 
Voor biotopen van uitzonderlijk belang kunnen de prefecten (nomarehen) tijdens de 
broedtijd door middel van besluiten bijzondere beperkingen op de begrazing stellen en het 
droogleggen van grond of het rooien en dunnen van bomen verbieden om gunstige voorwaarden 
in stand te houden voor het nestelen en de voortplanting van de in bijlage I bij het 
gezamenlijk ministerieel besluit genoemde soorten (deze bijlage is identiek, aan bijlage I 
bij Richtlijn 79/409/EEG - 1e versie). 
Krachtens het gezamenlijk ministerieel besluit is een aanzienlijk aantal gebieden 
geïnventariseerd en aangewezen als zones met een Jachtverbod voor een periode van 3 
à 10 jaar. 
(1) Law 360/1976 on Environmental and Physical Planning Issues 
(2) Joint Ministerial Decision nr. 414985 : Measures for the Management of Wild Birds 
(Ministerie van landbouw en Ministerie van economische zaken) 
(3) Ministerie van landbouw 
- 30 -
I - ITALIE 
In Italië bestaan de volgende categorieën beschermingszones : 
— nationale parken (vijf) 
— regionale parken 
— zee- en kustreservaten (aangewezen door de nationale overheid) 
— natuurreservaten (ingesteld krachtens decreet 448 van 13.3.1976). Natuurreservaten 
kunnen door de nationale overheid (bij ministerieel decreet) of door de regionale 
overheden worden aangewezen. Alle natuurlijke rijkdommen in deze reservaten zijn 
beschermd. 
Voorts kunnen krachtens wet 968/77*1) door de regio's en de plaatselijke overheden 
{province en gemeenten) enerzijds beschermingszones {oasi dl protezione) worden 
aangewezen als toevluchts-, voortplantings- en rustgebieden voor de wilde fauna, en 
anderzijds wildreservaten voor het op peil brengen van de populaties, ook via het vangen 
van exemplaren die elders worden uitgezet. 
Tevens kunnen krachtens de regionale wetgeving zoölogische reservaten of zones voor het 
op peil brengen van de populaties worden aangewezen waar vogels bescherming genieten. 
De instandhouding van de habitats wordt op lokaal niveau gewaarborgd door de op de 
plaatselijke overheden rustende verplichting om bestemmingsplannen voor de grond op te 
stellen waarin rekening wordt gehouden met de eisen inzake natuurbescherming. 
In de nationale parken is geen enkele activiteit toegestaan, behalve begrazing, bosbouw 
en kleinschalige landbouw. Inrichtingswerkzaamheden zijn zowel op particulier als op 
openbaar terrein verboden, tenzij door de bevoegde instantie voorafgaandelijk een 
speciale vergunning is afgegeven, die aan strenge beperkingen is gebonden. De nationale 
parken staan constant onder toezicht. 
De nationale en regionale natuurreservaten alsook de zeereservaten genieten een 
soortgelijke bescherming als de nationale parken, maar er kunnen wel ontheffingen worden 
verleend (bij voorbeeld voor intensieve landbouw). Het natuurlijk milieu mag niet worden 
veranderd en alle schade moet worden hersteld. 
De wetgeving inzake beschermingszones zal opnieuw worden vormgegeven in een kaderwet 
betreffende reservaten en natuurparken. Een wetsontwerp is thans in behandeling bij het 
Parlement. 
(1) Legge 968/77 (27.12.1977) : Principi generali e disposizioni per la protezione e la 
tutela del la fauna e la disciplina del la caccia 
- 31 -
IRL -IERLAND 
De in Richtlijn 79/409/EEG voorgeschreven beschermingsmaatregelen zijn ingevoerd bij de 
wet Inzake de wilde fauna*1) van 1976 en de ter uitvoering daarvan vastgestelde 
besluiten en regelingen. De Dienst nationale parken en wilde fauna*2) van het Bureau 
voor openbare werken*3) is de nationale instantie die belast is met het beheer van deze 
wet. 
Krachtens deze wet is het verboden exemplaren van beschermde piantesoorten te plukken, af 
te snijden, te ontwortelen of weg te hemen of de habitats daarvan te vernielen of te 
verstoren, tenzij daarvoor een vergunning Is afgegeven. De instandhouding van 
representatieve types ecosystemen is een van de belangrijkste vereisten van de wet. 
De Ierse wetgeving voorziet in de bescherming van representatieve types ecosystemen; 
daartoe kunnen bepaalde maatregelen worden genomen, zoals hieronder beschreven, en kunnen 
in aanmerking komende ecosystemen in een van de onderstaande categorieën worden 
ingedeeld : 
— natuurreservaten (nature reserves) : daarvan zijn er 71, waarvan 65 staatseigendom 
zijn en 7 toebehoren aan particuliere eigenaren of gezamenlijk bezit zijn van de 
nationale overheid en particuliere eigenaren. Het netwerk van natuurreservaten omvat 
vogelgebieden (bird sites), veengronden, grasland, zandduinen, moerassen, 
heidegebieden langs de kust, kaiksteenhoudende gronden en zeegebieden. (Tien andere 
reservaten zijn eigendom van nlet-gouvernementele organisaties, maar deze genieten 
geen wettelijke bescherming; 
— vluchtplaatsen voor de fauna (refuges for fauna) : daarvan zijn er 7. In deze zones 
geldt voor bepaalde diersoorten een speciale bescherming; 
— wildreservaten (wildfowl sanctuaries) : daarvan zijn er 68. In deze zones mag het 
hele Jaar door geen wild worden geschoten; 
— terreinen waarvoor beheersovereenkomsten (management agreements) gelden : er zijn 6 
van dergelijke overeenkomsten gesloten en uitgevoerd. Deze overeenkomsten moeten 
waarborgen dat de eigenaar tegen betaling van een overeengekomen bedrag zijn grond 
zodanig beheert dat de betrokken habitat wordt beschermd; 
— terreinen die worden aangekocht : ten behoeve van zeldzame en bedreigde habitats 
wordt door de nationale overheid een programma voor grondaankopen uitgevoerd om deze 
gebieden krachtens de Wildlife Act van 1976 de status van natuurreservaat te kunnen 
geven en deze zodoende een hoog beschermingsniveau te garanderen. 
(1) Wildlife Act 
(2) National Parks and Wildlife Service 
(3) Office of Public Works 
- 32 -
Wat de speciale beschermingszones betreft, is het krachtens de vastgestelde 
regelingen*1) verboden verontreiniging of aantasting van de habitats of welke 
verstoring dan ook te veroorzaken waardoor de in bijlage I bij de richtlijn genoemde 
soorten schade kunnen ondervinden. Meer bepaald is het verboden in enig deel van een 
speciale beschermingszone het volgende achter te laten : 
— organisch materiaal 
— puin, oude metalen, glas, papier of ander afval 
— schadelijke stoffen, m.a.w. elke (met name ook explosieve) stof die, wanneer zij in 
een speciale beschermingszone wordt geloosd of gestort, dieren kan verwonden of 
doden, planten kan aantasten of vernietigen of schade kan toebrengen aan de habitats 
van de betrokken plante- en diersoorten - tot deze categorie behoren ook 
huishoudelijk en industrieel afval, mest en gier, ruimwater, olie, enz. 
Eventuele wijzigingen in de bestemming van gronden worden niet door deze bepalingen 
geregeld. Het merendeel van de tot dusver aangewezen speciale beschermingszones is 
echter eigendom van de Dienst nationale parken en wilde fauna en de overige, die zich in 
particuliere handen bevinden, zijn onbewoonde eilanden. 
De bescherming van de habitats wordt eveneens gewaarborgd door de regelgeving inzake : 
— nationale parken : daarvan bestaan er 5, waarvan er 3 voldoen aan categorie II van 
de IUCN-criteria*2). Binnen de nationale parken zijn de enige toegestane 
aanpassingen de ontsluiting voor recreanten en de realisering van de bijbehorende 
voorzieningen, met dien verstande dat voor beide categorieën werkzaamheden de 
instandhoudingseisen in acht moeten worden genomen 
— gebieden van wetenschappelijk belang (areas of scientific Interest/ASI's) : Ierland 
heeft circa 1.600 ASI's geïnventariseerd, maar voorlopig voorziet geen enkele 
wettekst in de aanwijziging daarvan. Een behoorlijk aantal plaatselijke overheden 
wil deze echter beschermen en neemt deze daarom op in de regionale 
ontwikkelingsplannen (County Development Plans), waarbij doelstel Iingen voor het 
behoud van de ASI's worden vastgesteld. De regeling inzake het grondgebruik is in 
dat geval dus van toepassing. 
Krachtens artikel 19 van Verordening (EEG) nr. 797/85 van de Raad is in twee zones een 
proefprogramma voor de bescherming van ecologisch kwetsbare gebieden (environmentalIy 
sensitive areas/ESA's) opgesteld. Met dit programma wordt beoogd de invoering of 
handhaving te stimuleren van Iandbouwmethodes die verenigbaar zijn met de eisen inzake 
bescherming van het milieu en de natuurlijke rijkdommen of met de vereisten inzake 
I andschapsbehoud. 
(1) Régulâtions/1985 
(2) Internationale Unie voor behoud van de natuur en van de natuurlijke hulpbronnen 
- 33 -
L - LUXEMBURG 
De wet van 11 augustus 1982 inzake bescherming van de natuur en van de natuurlijke 
rijkdommen voorziet in de bescherming van het natuurlijke milieuBL -. Delen van het 
grondgebied van het land kunnen tot beschermde gebieden worden verklaard om de 
instandhouding van biotopen van wetenschappelijk belang en het behoud van het landschap 
en de natuurmonumenten te verzekeren. In Luxemburg is indeling als beschermd gebied de 
enige mogelijke manier om een locatie te beschermen. 
Wat de buiten de beschermde gebieden gelegen woongebieden betreft, is het volgens 
bovengenoemde wet verboden bospercelen te rooien, biotopen zoals rietvelden, poelen en 
plassen, heggen en struikgewas te verkleinen of daarin veranderingen aan te brengen. De 
wet van 11 augustus 1982 voorziet tevens in bescherming van de begroeiing op de oevers 
van waterlopen en wateroppervlakken en schrijft voor dat een besluit van het Ministerie 
van Ruimtelijke Ordening en Milieu vereist is voor elke bouwactiviteit in een 
"groenzone", met andere woorden buiten de gebieden die overeenkomstig een door het 
ministerie goedgekeurd bestemmingsplan voor urbanisatie zijn aangewezen. 
Daarnaast voert het ministerie sedert enige Jaren een grondaankoopbeleid. Waardevolle 
biotopen worden zo beschermd tegen aantasting. Het ministerie subsidieert voor 50 X de 
aankopen van natuurlijke habitats door de Bond voor studie en bescherming van de 
vogels*1). 
Het "Ministère des Eaux et des Forêts" (Staatsbosbeheer) heeft een inventaris opgesteld 
van locaties die in aanmerking komen voor aanwijzing als nationaal of regionaal 
natuurreservaat; deze inventaris is opgenomen in de algemene intentieverklaring ("DIG") 
van 24 april 1981 inzake een gedeeltelijk bestemmingsplan voor het natuurlijke milieu. 
Deze inventaris omvat 98 locaties : 
— 11 bosgebieden 
— 60 waterrijke gebieden 
— 11 droge graslanden 
— 16 reservaten van diverse aard (veen, heide, enz.) 
In de meeste gevallen gaat het om terreinen met een geringe oppervlakte (gemiddeld ô à 
10 ha) omgeven door een bufferzone landbouwgrond of bos. Deze locaties zijn van belang 
vanwege de daar levende fauna of flora. 
In 1989-1990 heeft het Ministerie van Ruimtelijke Ordening en Milieu de inventaris van 
de DIG herzien en bijgesteld, waarbij het totale aantal opgenomen locaties op 137 is 
gebracht : 
(1) Hel lef fir d'Natur 
- 34 -
— 20 bosgebieden 
— 81 waterrijke gebieden 
— 13 droge graslanden 
— 23 habitats van diverse aard. 
Aan de hand van deze twee versies van de inventaris zijn tot dusver 9 locaties tot 
beschermd gebied verklaard (de eerste twee in 1986). Voor 35 andere locaties is een begin 
gemaakt met de aanwijzingsprocedure. De in deze inventaris opgenomen locaties hebben een 
totale oppervlakte van 21.700 ha (inclusief de bufferzones vertegenwoordigt dit 8,3 % van 
het nationale grondgebied). 
Volgens de wet van 11 augustus 1982 kan voor een beschermd gebied een aantal verboden 
worden vastgesteld, namelijk op : 
— het verwijderen van planten 
— het betreden 
— het bouwen 
— het gebruik van bestrijdingsmiddelen 
— het wijzigen van de bestemming van de grond 
— opgravingen, materiaalwinning, grondwerken of het gebruik van water. 
Het komt steeds vaker voor dat het ministerie contracten met natuurbeschermings­
verenigingen afsluit voor het beheer van de beschermde gebieden en de met het oog op 
natuurbehoud aangekochte terreinen. De te ondernemen acties worden gespecificeerd in 
beheersplannen. Voor de negen reeds aangewezen beschermde gebieden zijn reeds 
beheersplannen opgesteld of wordt daaraan gewerkt. 
Een nauwkeurige herbeoordeling van de drie locaties die thans voorkomen op de inventaris 
van gebieden die van groot belang zijn voor het behoud van de vogelstand in de EG 
(bestand SFF3) is aan de gang en zeven gebieden zijn reeds voorlopig afgebakend. 
NL - NEDERLAND 
Krachtens de natuurbeschermingswet van 1967 kunnen in Nederland twee types 
beschermingszones worden aangewezen : 
— staatsnatuurmonumenten : deze zijn eigendom van de staat en bestrijken samen circa 
200.000 ha*1) 
— beschermde natuurmonumenten : deze zijn geen eigendom van de staat en bestrijken 
samen circa 24.000 ha*1). 
Krachtens deze wet mogen activiteiten die schade kunnen veroorzaken aan het natuurlijke 
milieu binnen deze twee types aangewezen zones slechts worden uitgevoerd met een door het 
Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij afgegeven vergunning 
(1) Eind 1991 
- 35 -
of in het kader van een door dat ministerie opgesteld beheersplan. Er bestaat een 
algemeen verbod om de zone te verontreinigen en planten of delen daarvan uit te steken, 
te plukken, af te snijden of weg te nemen, alsook dieren te verontrusten, te vangen of te 
doden. 
Naast deze krachtens de natuurbeschermingswet aangewezen natuurmonumenten bestaan er ook 
andere categorieën beschermde gebieden : 
* circa 150.000 ha behoort toe aan particuliere organisaties die deze terreinen beheren 
(grondaankopen en beheer worden gesubsidieerd door het Ministerie van Landbouw, 
Natuurbeheer en Visserij). Voor de meeste van deze gebieden zijn beheersplannen en een 
ecologische beschrijving voorhanden; 
* daarnaast zijn er verschillende nationale parken, grote eenheden natuurgebied en 
gebieden die worden beheerd overeenkomstig de "Relatienota", een officieel document over 
landbouw en natuurbehoud. Deze laatste gebieden zijn bedoeld om bescherming te bieden aan 
we i devogeI s. 
In het ontwerp van de flora- en faunawet van december 1987 (waarmee wordt beoogd de 
vogelwet, de Jachtwet, hoofdstuk V inzake beschermde plante- en diersoorten van de 
natuurbeschermingswet, alsmede de diverse regelingen betreffende de handel in bedreigde 
plante- en diersoorten te integreren) wordt een nieuw type beschermingszone voorgesteld : 
het beschermde woongebied. Dit wordt omschreven als een zone die ais woongebied voor een 
bepaalde soort van wezenlijk belang is. De beschermde woongebieden zullen door de 
provinciale autoriteiten worden aangewezen. 
Wat de SBZ's betreft, is een aantal maatregelen genomen om verontreiniging en aantasting 
van de habitats in die zones te voorkomen. Hieronder volgen enkele voorbeelden : 
Voor de Mariapeel bestaat het hoofddoel van het voor dit gebied opgestelde beheersplan 
erin de plaatselijke veengronden in hun vroegere staat terug te brengen en zodoende de 
oorspronkelijke vogelpopulatie in stand te houden en weer op peil te brengen. Andere 
plannen die thans worden uitgevoerd betreffen een zodanig herstel van de landbouwzone 
rond de Mariapeel dat de ecologische toestand en de waterhuishouding daarvan worden 
verbeterd. 
Wat de Groote Peel aangaat, zijn bepaalde beheersmaatregelen genomen om de waterstand in 
het veen op peil te houden. Voorts zijn specifieke maatregelen genomen ten behoeve van de 
kraanvogel populaties : een aantal kwetsbare zones is omheind en in en rond de Groote Peel 
Is de Jacht aan banden gelegd. Uit diverse studies is gebleken dat drooglegging en 
irrigatie binnen een straal van 2.000 m in het landbouwgebied rond de 
- 36 -
Groote Peel schadelijk kunnen zijn voor de ecologische waarde van deze SBZ's. De 
Nederlandse regering heeft bijgevolg besloten drooglegging, irrigatie en 
grondwaterwinning te verbieden, tenzij daartoe een speciale vergunning is verleend door 
het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Zoals voor de Mariapeel, zal de 
mogelijkheid bestaan het landbouwgebied rond de Groote Peel tot op zekere hoogte in de 
oorspronkelijke staat te herstellen. 
Bij het Naar der meer is, om een einde te maken aan de toenemende eutrofiëring van dit 
gebied door de instroom van water van slechte kwaliteit, een waterzuiveringsstation 
gebouwd met een rijkssubsidie van 4,2 miljoen gulden. 
In de Weerribben zijn tussen de rijksoverheid en de landbouwers Jaarcontracten gesloten 
voor een maai beperk ing ter bescherming van de vogelstand. In deze contracten verbinden de 
landbouwers zich ertoe niet vóór 15 Juni te maaien. In gebieden waarvoor 
beheersovereenkomsten zijn gesloten (krachtens de Regeling beheersovereenkomsten van 
1988), kan deze maatregel in de betrokken overeenkomsten worden opgenomen. Voor deze SBZ 
is een beheersplan opgesteld. 
Ter voorkoming van verontreiniging of aantasting van de habitats buiten de speciale 
beschermingszones zijn de volgende maatregelen genomen of zal dit in de toekomst 
gebeuren : 
— aankoop van terreinen die belangrijk zijn voor het behoud van de vogelstand 
— pogingen om de Iandbouwmethodes in overeenstemming te brengen met de 
beschermingsdoelstellingen in zones die van bijzonder belang zijn voor de vogels 
— bevordering van een uit het oogpunt van natuur- en landschapsbehoud optimaal beheer 
van de waterkwaliteit. De wet op de waterhuishouding, de wet verontreiniging 
oppervlaktewateren, de grondwaterwet en de wet bodembescherming vormen het juridisch 
kader voor een met de ecologische functie van een habitat verenigbaar waterbeheer 
— behoud van bijzondere landschapselementen in plattelandsgebieden met subsidies van de 
nationale, provinciale en gemeentelijke overheid 
— bestrijding van verzuring en eutrofiëring van voor de vogelstand belangrijke habitats 
door een intensievere toepassing van de bestaande juridische instrumenten : de 
meststoffenwet, de wet bodembescherming, de hinderwet en de wet inzake de 
luchtverontreiniging. 
De Nederlandse regering heeft een Natuurbeleidsplan opgesteld, dat in 1990 is 
gepubliceerd en dat gericht is op duurzaam behoud, herstel en ontwikkeling van de natuur, 
de wilde fauna en het landschap. Een onderdeel van dit plan is de totstandbrenging van 
een "ecologische hoofdstructuur". Dit is een netwerk van zones 
- 37 -
dat een permanente grondslag zal vormen voor de instandhouding van soorten en ecosystemen 
van nationaal en internationaal belang. Deze structuur omvat kerngebieden, 
natuurontwikkelingsgebieden en ecologische corridors. 
Behalve het natuurbeleidsplan heeft de regering ook een aantal andere plannen opgesteld 
die van belang zijn voor het behoud van de vogelstand, onder andere de Structuurnota 
Landbouw en het Meerjarenprogramma Gewasbescherming. Met dit laatste wordt een 
aanzienlijke beperking van het gebruik van bestrijdingsmiddelen beoogd. 
P - PORTUGAL 
Krachtens wetsdecreet 613/76 van 27 Juli 1976 kunnen door de Nationale dienst voor 
parken, reservaten en natuurbehoud (SNPRCN*1) - een afdeling van het Ministerie van 
Milieu en Natuurlijke Rijkdommen) de volgende types beschermingszones worden aangewezen : 
— volledig beschermde natuurreservaten. In deze gebieden wordt de natuur in al haar 
facetten beschermd. Geen enkele verandering is toegestaan en elke activiteit waardoor 
de dynamiek van de ecosystemen kan worden aangetast is verboden. Betreden is alleen 
toegestaan voor administratieve en wetenschappelijke doeleinden. 
— gedeeltelijk beschermde natuurreservaten. Met deze term wordt bedoeld dat in de 
betrokken gebieden bepaalde welomschreven elementen van de flora en fauna, de bodem 
of de natuurlijke of geologische rijkdommen in stand worden gehouden. Er worden 
passende maatregelen genomen om de bescherming, de wetenschappelijke studie en het 
gebruik daarvan mogelijk te maken. Tot de gedeeltelijk beschermde natuurreservaten 
kunnen dus biologische, botanische, zoölogische, geologische, aquatische of maritieme 
natuurreservaten behoren. 
— nationale parken 
— beschermde landschappen 
— beschermde natuurmonumenten 
— natuurparken. Dit zijn gebieden die zijn onderworpen aan een regeling die onder 
andere gericht is op natuurbehoud en bescherming van het landschap. Het.kan hierbij 
om particulier of staatseigendom gaan. 
De SNPRCN kan eveneens andere zones aanwijzen om het biologisch evenwicht van het 
landschap te waarborgen : 
— zones van bijzonder ecologisch belang. Dit zijn gebieden die uit een oogpunt van 
produktiviteit of door de aard of de kwaliteit van hun voortbrengselen van grote 
ecologische waarde zijn. Zij moeten het vermogen tot herstel van de natuurlijke 
rijkdommen in stand houden en zodoende het biologisch evenwicht van het omringende 
landschap verzekeren. 
(1) Servi co Nacional de Parques, Réservas e Conserva cao da Natureza 
- 38 -
— speciale landbouw- of bosgebieden. In deze zones moet bij aanlegwerkzaamheden voor 
landbouw- of bosbouwdoeIeinden steeds het ecologisch evenwicht van het omliggende 
landschap worden gewaarborgd. 
— te herstellen aangetaste zones. Dit zijn gebieden waar de bodemstructuur of de 
plantengroei is vernietigd en waar dus bijzondere herstelmaatregelen moeten worden 
genomen. 
De SNPRCN is belast met de aanwijzing, de indeling en het beheer van al deze 
beschermingszones. Voorts is deze dienst ook verantwoordelijk voor het beheer van de 
habitats buiten de beschermingszones en voor de financiering daarvan. 
De andere types beschermde gebieden zijn : 
— vogelreservaten : dit zijn gebieden die geschikt zijn als rust-, broed- of 
pleisterplaats voor een of meer vogelsoorten. In deze reservaten staat de 
instandhouding van de natuurlijke omstandigheden voorop. 
— te herstellen vogelgebieden : dit zijn zones die vroeger geschikt waren als rust-, 
broed- en pleisterplaats voor een of meer vogelsoorten, maar die nu bijzondere 
herstelmaatregelen behoeven. 
De twee laatstgenoemde types gebieden komen tot stand op initiatief van de eigenaar van 
een geschikt terrein of van de SNPRCN en daarover wordt tussen beide partijen een 
overeenkomst gesloten. De eigenaar is verantwoordelijk voor het beheer van het gebied, 
maar dit moet, rekening houdend met de plaatselijke omstandigheden, in overeenstemming 
zijn met de door de SNPRCN vastgestelde regelingen. 
Wetsdecreet 75/91 van 14 februari 1991 voorziet in maatregelen ter bescherming van de 
habitats van op het nationale grondgebied levende vogelsoorten : de qua aantal en 
oppervlakte meest geschikte terreinen moeten bij wetsdecreet worden aangewezen als 
speciale beschermingszones voor de 152 vogelsoorten die in bijlage I van het genoemde 
wetsdecreet worden opgesomd (deze soorten zijn alle vermeld in bijlage I bij de 
richtlijn, in de gewijzigde versie van 6.3.1991). 
UK -VERENIGD KONINKRIJK 
In Groot-Brittannië zijn de belangrijkste types beschermde vogel habitats de volgende : 
— terreinen van bijzonder wetenschappelijk belang (sites of special scientific 
Interest/SSSI). Het stelsel van SSSI's is het fundament van de maatregeien ter 
bescherming van de habitats in Engeland, Wales en Schotland. De bescherming van de 
SSSI's, die is ingesteld bij de wet inzake nationale parken en toegang van het 
publiek tot plattelandsgebieden van 1949*1). is geïntensiveerd door de wet inzake de 
wilde fauna en de plattelandsgebieden van 1981*2). 
(1) National Parks and Access to the Countryside Act 
(2) Wildlife & Countryside Act 
- 39 -
Krachtens laatstgenoemde wet wijst de Raad voor natuurbehoud {Nature Conservancy 
Councll/HCC - een openbaar wetenschappelijk adviesorgaan*1)) deze gebieden aan op grond 
van de daar aanwezige flora of fauna of van hun geologische of fysiografische kenmerken. 
Vervolgens brengt de NCC deze aanwijzing ter kennis van de plaatselijke autoriteiten die 
verantwoordelijk zijn voor het gebied waar het betrokken terrein is gelegen, van iedere 
eigenaar en gebruiker van grond op het terrein, alsmede van het Ministerie van 
Milieubeheer*2). Voorts stelt de NCC de eigenaars en gebruikers in kennis van elke 
activiteit waardoor de flora, de fauna of andere karakteristieke elementen van het 
terrein kunnen worden aangetast (potentially damaging opérât Ions IPDO). De eigenaars en 
gebruikers moeten alle eventuele plannen van hun kant om dergelijke activiteiten te 
ontplooien ter goedkeuring aan de NCC voorleggen. 
Het belangrijkste middel voor bescherming van deze gebieden is een beheersovereenkomst 
waarbij de eigenaars of de gebruikers van de grond de verbintenis aangaan geen PDO's uit 
te voeren of de grond in samenwerking met de NCC als een nationaal natuurreservaat te 
beheren (zie hieronder), in ruil waarvoor zij een financiële compensatie van de NCC 
ontvangen. Zo is in het begrotingsjaar 1988/1989 in het kader van dergelijke 
beheersovereenkomsten circa 7,3 miljoen UKL uitgegeven voor de instandhouding van de 
ecologische waarde van de aangewezen terreinen. Het SSSI-stelsel bestrijkt 8 % van het 
grondgebied van Groot-Brittannië en omvat 5.400 terreinen. De meeste daarvan zijn 
particulier eigendom. 
De wet van 1981 voorziet in andere types beschermingszones : 
— gebieden waarvoor een besluit inzake natuurbehoud {nature conservation order/NCO) 
wordt vastgesteld door het Ministerie van Milieubeheer van de betrokken regio, na 
overleg met de NCC, ten einde de flora, de fauna of andere kenmerkende elementen van 
nationaal belang tegen PDO's te beschermen. Indien de NCC er echter niet in slaagt 
met de eigenaars of gebruikers een beheersovereenkomst te sluiten of het terrein via 
een onteigeningsbes luIt (compulsory purchase order/CPO) te verwerven, komt het 
besluit inzake natuurbehoud na twaalf maanden te vervallen. 
Sinds 1981 zijn meer dan 40 NCO's vastgesteld, waardoor de samenwerking tussen de 
eigenaars en gebruikers enerzijds en de NCC anderzijds is vergemakkelijkt; 
— zeereservaten (marine nature reserves/MNR). Het beheer daarvan wordt toevertrouwd 
aan de NCC en is gericht op de instandhouding en de studie van de mariene flora en 
fauna of andere kenmerkende elementen van bijzonder belang in het gebied. In 1988 is 
één zeereservaat opgericht; 
(1) Met ingang van 1 april 1991 is de NCC in Engeland, Wales en Schotland respectievelijk 
vervangen door English Nature, de Countryside Council for Wales en de Nature 
Conservancy Council for Scotland (NCCS). Per 1 april 1992 is de NCCS vervangen door 
de Scottish National Heritage. 
(2) Department of the Environment 
- 40 -
speciale beschermingszones voor vogels (areas of special protect/on for birds). Deze 
zones kunnen worden aangewezen bij besluit van de Minister van Milieubeheer, na 
overleg met de eigenaars en de gebruikers van het terrein. 
Andere mogelijke types beschermde woongebieden (buiten het kader van de wet van 1981) : 
— nationale natuurreservaten (national nature reserves/NNR). De NCC kan NNR's aanwijzen 
in gebieden waarvan hij zelf eigenaar is of na sluiting van een overeenkomst (nature 
reserve agreement) met uit vrijwilligers bestaande natuurbeschermingsverenigingen 
(zoals de RSPB*1)) of enige andere particuliere eigenaar of gebruiker van grond. In 
totaal zijn er meer dan 200 NNR's, die samen 150.000 ha beslaan. (In de mogelijkheid 
om NNR's te creëren, is voorzien bij de wet van 1949.) Voorts kunnen de plaatselijke 
autoriteiten verordeningen (by-laws) vaststellen om de NNR's te beschermen tegen 
schadelijke activiteiten van derden; 
— plaatselijke natuurreservaten (local nature reserves/LNR). De voor de ruimtelijke 
ordening verantwoordelijke plaatselijke autoriteiten kunnen LNR's aanwijzen op 
terreinen die hun eigendom zijn en deze in samenwerking met de NCC beheren (een 
maatregel waarin eveneens is voorzien bij de wet van 1949). Zoals voor de NNR's 
kunnen de plaatselijke autoriteiten verordeningen vaststellen om de LNR's te 
beschermen tegen schadelijke activiteiten van derden; 
— ecologisch kwetsbare gebieden (environmentalIy sensitive areas/ESA). Krachtens 
artikel 19 van Verordening (EEG) nr. 797/85 van de Raad (in Groot-Brittannië in het 
nationale recht omgezet door middel van de landbouwwet van 1986*2)) kunnen ESA's 
worden aangewezen. Het stelsel van ESA's is gebaseerd op vrijwilligheid 
(beheersovereenkomsten met de landbouwers) en is erop gericht deze te stimuleren om 
in bepaalde geselecteerde gebieden hun grond zodanig te beheren dat de 
landschappelijke waarde daarvan en de rijkdom aan wilde fauna worden beschermd. Dit 
betreft in de eerste plaats de landbouwmethoden. 
Dit systeem, dat is opgezet voor een periode van vijf Jaar en waarvan de jaarlijkse 
kosten op circa 12 miljoen UKL worden geraamd, wordt regelmatig getoetst om het 
effect daarvan op de bescherming van flora en fauna te evalueren. 
— nationale parken. 
Voor de speciale beschermingszones geldt dat deze door de verschillende regionale 
milieudepartementen*3) worden aangewezen. Om de bescherming van de speciale 
beschermingszones te verzekeren is de aanwijzing daarvan gekoppeld aan het programma van 
de NCC voor aanmelding en heraanmelding van de SS I's. 
(1) Royal Society for the Protection of Birds 
(2) Agricultural Act, 1986 
(3) Department of the Environment (Engeland), Welsh Office (Wales) en Scottish Office 
Environment Department (Schotland) 
- 41 -
Alvorens een locatie als speciale beschermingszone wordt aangewezen, moet zij eerst als 
SSSI worden aangemeld om in aanmerking te komen voor de door de wet van 1981 geboden 
Juridische bescherming. Elke volledige of gedeeltelijke SSSI kan vervolgens bij het 
betrokken regionale milieudepartement worden voorgedragen als speciale beschermingszone. 
De beschermingsregeling voor SSSI's is verder kracht bijgezet door een wijziging van de 
wet van 1981 bij de Wildlife & Countryside (Amendment) Act van 1985. Vóór deze wijziging 
was er een wachttijd (period of notice) tussen de aanwijzing van het terrein door de NCC 
en het verkrijgen van de wettelijk beschermde status. Tijdens deze periode bestond het 
risico van schade. Bij de wetswijziging van 1985 is deze wachttijd afgeschaft; een SSSI 
is nu beschermd zodra de NCC de eigenaars en gebruikers van het terrein en de 
plaatselijke autoriteiten heeft ingelicht. 
Andere belangrijke bestuursrechtelijke instrumenten inzake SBZ's zijn circulaire 27/87 
van het Department of the Environment (voor Engeland), circulaire 52/87 van het 
milieudepartement voor Wales*1) en de circulaires 1/81 en 13/91 van het 
milieudepartement voor Schotland*2) (toegezonden aan de met de ruimtelijke ordening 
belaste plaatselijke overheden in de respectieve regio's). Het doel van deze circulaires 
was de bescherming van de SBZ's in de verschillende regio's te verduidelijken. 
Van haar kant heeft de RSPB in 1981 een begin gemaakt met een programma ter voorbereiding 
van actieplannen ten behoeve van de habitats (Habitat Action Plans); deze plannen hebben 
betrekking op alle belangrijke ecosystemen in het Verenigd Koninkrijk. De ernstigst 
bedreigde en voor vogels meest waardevolle ecosystemen krijgen prioriteit. Het doel van 
deze plannen is beschermingsmaatregelen vast te stellen en ten uitvoer te leggen op het 
gebied van politiek en wetgeving, grondaankopen en -beheer, instandhouding van de 
betrokken locaties, studies en adviezen. Voorts moet elk plan een beoordeling van het 
belang van het betrokken ecosysteem uit het oogpunt van natuurbehoud omvatten. 
In Noord-Ier land vormen de Nature Conservation & Amenity Lands Order en de Wildlife Order 
(beide uit 1985) de wetgeving op dit gebied, die grotendeels overeenstemt met de Wildlife 
& Countryside Act van Groot-Brittannië. Het Ministerie van Milieubeheer van Noord-
Ier land (DOE/NI)*3) is belast met de uitvoering van deze twee wetten. Beschermde 
vogel gebieden kunnen de volgende status hebben : 
— zones van bijzonder wetenschappelijk belang (areas of special scientific 
Interest/ASSI), vergelijkbaar met de SSSI's in Groot-Brittannië; 
— zeereservaten (marine nature reserves), waarvan de status vrijwel identiek is met die 
van de in Groot-Brittannië bestaande zeereservaten; 
(1) Welsh Office 
(2) Scottish Office Environment Department 
(3) Department of Environment for Northern Ireland 
- 42 -
wildreservaten (wildlife refuges) : deze zijn vergelijkbaar met de speciale 
beschermingszones voor vogels in Groot-Brittanië; 
nationale natuurreservaten (national nature reserves), met een vrijwel identieke 
status als die in Groot-Brittannië; 
ecologisch kwetsbare gebieden (ESA's) : deze worden aangewezen door het Ministerie 
van Landbouw van Noord-Ier land*1) op advies van het Ministerie van Milieu. 
(1) Department of Agriculture for Northern Ireland 
- 43 -
TABEL 1(1) 
SPECIALE BESCHERMINGSZONES IN DE LID-STATEN 
OP 31.12.1986 
Land Aantal Totale oppervlakte van Oppervlakte van Jaar van 
SBZ's de SBZ's per land (ha) het land (ha) aanwijzing 
B 
D* 
DK 
E 
F 
G 
I 
IRL 
L 
NL 
P 
UK 117 
111 ++290.998,60 
+960.092 
tot de EG toegetreden op 1.1.1986 
20 151.970 
16 §3.664 
7.690 
tot de EG toegetreden op 1.1.1986 
21 37.389,70 3.051.810 
24.870.930 
4.308.000 
54.396.460 
13.195.700 
30.127.810 
6.889.460 
258.640 
4.186.300 
24.411.100 '83 
'83 
'86 
'86 
'86 
'82/'85/'86 
Totaal : 309 1.451.804,30 225.349.710 
+ Van de 960.092 ha aan SBZ's in Denemarken Is 242.000 ha op het land gelegen en is 
718.000 ha zeegebied. 
++ Van de 290.998,60 ha aan SBZ's in Duitsland neemt de Waddenzee 183.080 ha voor haar 
rekening. 
* In Duitsland wordt de benaming "speciale beschermingszone" niet gebruikt, maar er 
zijn wel 117 gebieden aangewezen overeenkomstig artikel 4 van de Richtlijn, waarvan 
een aanzienlijk aantal met de naam "natuurbeschermingsgebied" (Naturschutzgebiet) 
wordt aangeduid. 
§ De klifwanden (twee SBZ's : de Cliffs of Moher, County Clare en Horn Head, County 
Donegal) zijn daarin niet begrepen. 
- 44 -
TABEL 1 (i i) 
SPECIALE BESCHERMINGSZONES IN DE LID-STATEN 
OP 26.4.1991 
Land Aantal Totale oppervlakte van Oppervlakte van Jaar van 
SBZ's de SBZ's per land (ha) het land (ha) aanwijzing 
B 
D* 
DK 
E 
F 
G 
IRL 
L 
NL 
P 
UK 36 
117 
111 
135 
61 
26 
74 
20 
9 
34 
40 431.306 
++290.998,60 
•f960.092 
2.324.895,75 
519.741 
191.637 
310.378 
§5.548 
356,06 
52.865 
318.872 
128.847,10 3.051.810 
24.870.930 
4.308.000 
50.479.000 
54.396.460 
13.195.700 
30.127.810 
6.889.460 
258.640 
4.186.300 
9.174.500 
24.411.100 '88/'89 
'83 
'83 
'88/'90 
'86/'88/'90 
'87/'89 
'88 
'86/'90 
'87/'88/'90 
'86/'88/'89/ 
'90 
'88/'89 
'82/'85/'86/ 
'87/'88/'89/ 
'90 
Totaal : 667 5.535.536,51 225.349.710 
+ Van de 960.092 ha aan SBZ's in Denemarken is 242.000 ha op het land gelegen en is 
718.000 ha zeegebied. 
++ Van de 290.998,60 ha aan SBZ's in Duitsland neemt de Waddenzee 183.080 ha voor haar 
rekening. 
* In Duitsland wordt de benaming "speciale beschermingszone" niet gebruikt, maar er 
zijn wel 117 gebieden aangewezen overeenkomstig artikel 4 van de Richtlijn, waarvan 
een aanzienlijk aantal met de naam "natuurbeschermingsgebied" (Naturschutzgebiet) 
wordt aangeduid. 
§ De klifwanden (twee SBZ's : de Cliffs of Moher, County Clare en Horn Head, County 
Donegal) zijn daarin niet begrepen. 
45 -
DOOR DE LID-STATEN GENOMEN BIJZONDERE MAATREGELEN IN HET 
KADER VAN DE ALGEMENE REGELING VOOR DE BESCHERMING VAN DE VOGELSTAND 
(1981-1991) 
In artikel 5 wordt de volgende algemene regeling inzake bescherming ingesteld 
Artikel 5 
... de Lid-Staten [nemenJ de nodige maatregelen voor de Invoering van een algemene 
regeling voor de bescherming van alle In artikel 1 bedoelde vogelsoorten; deze 
maatregelen omvatten met name de volgende verbodsbepal Ingen : 
a) een verbod om, ongeacht de gebruikte methode, opzettel IJk de bedoelde vogels te doden 
of te vangen; 
b) een verbod om opzettel ijk hun nesten en eieren te vernielen of te beschadigen of hun 
nesten weg te nemen; 
c) een verbod om In de natuur eieren van deze vogels te rapen en deze - zelfs leeg - in 
bezit te hebben; 
d) een verbod om deze vogels, met name gedurende de broedperiode, opzettel IJk te storen, 
voor zover een dergelijke storing, gelet op de doelstelIIngen van deze richtlijn, van 
wezenlijke Invloed Is; 
e) een verbod om vogels te houden van soorten die niet mogen worden bejaagd of gevangen. 
Hieronder wordt, aan de hand van de verstrekte gegevens, een overzicht gegeven van de 
belangrijkste maatregelen die de Lid-Staten sedert 1981 ter bescherming van de vogelstand 
hebben genomen. 
- 46 -
BELGIË 
In de koninklijke besluiten inzake vogelbescherming van 9.9.1981 (Vlaams gewest) en 
20.7.1972 (Waals gewest) wordt uitgegaan van het algemene beginsel dat alle vogels die 
behoren tot een van de op het Europese grondgebied van de Lid-Staten in het wild levende 
soorten waarop Richtlijn 79/409/EEG van toepassing is, beschermd zijn. Er wordt evenwel 
In beide gewesten een uitzondering gemaakt voor vogels die behoren tot de in de 
jachtwetgeving als Jachtwild ingedeelde soorten. 
DUITSLAND 
Krachtens de federale verordening inzake de bescherming van wilde dier- en pi antesoor ten 
(19.12.1986)*1) genieten alle (in bijlage I van die verordening opgesomde) Europese 
vogels bijzondere bescherming. De bedoelde bijlage omvat 77 vogelsoorten die in 
bijlage I, en zes die In bijlage M/2 van de richtlijn zijn opgenomen; de jacht op deze 
laatste soorten (Alector Is barbara. Phi lornachus pugnax, Pluvial is apricaria, Numenius 
arquata, Tringa totanus en Turdus iliacus) is in Duitsland volgens deze bijlage niet 
toegestaan. De Jachtwetgeving van de bondsstaat en de deelstaten bevat bijzondere 
bepalingen met betrekking tot bejaagbare soorten; dat geldt met name voor de federale 
verordening inzake de bescherming van het Jachtwild van 25.10.1985*2). 
DENEMARKEN 
* In wet nr. 294 inzake de Jacht en het beheer van de wilde fauna van 9.6.1982*3) wordt 
uitgegaan van het beginsel dat alle wilde vogelsoorten, met uitzondering van de als 
jachtwild ingedeelde soorten, volstrekte bescherming genieten. 
* In 1990 heeft de Nationale dienst voor bos- en natuurbeheer een "rode lijst" (Rédliste) 
opgesteld van met uitsterven bedreigde en derhalve bijzondere bescherming behoevende 
dier- en pi antesoorten. De lijst omvat 97 vogelsoorten die zijn ingedeeld in zes 
categorieën : "verdwenen", "met uitsterven bedreigd", "kwetsbaar", "zeldzaam", "in 
getalsterkte afnemend" en "bijzondere waakzaamheid vereisend". 
SPANJE 
* 344 vogelsoorten (d.w.z. vrijwel alle niet-bejaagbare soorten van de Spaanse avifauna) 
genieten krachtens koninklijk besluit 3181/1980 van 30.12.1980*4) een strikte 
bescherming. Bij koninklijk besluit 1497/1986 van 6.6.1986*5) zijn daar nog 31 soorten 
aan toegevoegd. Samen hebben deze besluiten betrekking op 129 in bijlage I en 21 in 
bijlage U/2 genoemde soorten. (Van deze laatste zijn er in Spanje, overeenkomstig 
bijlage M/2, acht niet en dertien wél bejaagbaar - Zie tabel 4 (ii) op blz. 62). 
* BIJ Wet 4/1989 van 27.3.1989*6) Is voorzien in het opstellen van een nationale 
inventaris (catélogo) van bedreigde soorten, voor de bescherming waarvan specifieke 
maatregelen moeten worden genomen. Deze inventaris is onderverdeeld in vier categorieën : 
met uitsterven bedreigde soorten (waarvoor een reddingsplan moet worden opgesteld) 
soorten die gevoelig zijn voor wijzigingen van hun habitat (waarvoor een plan tot 
behoud van hun habitat moet worden opgesteld) 
kwetsbare soorten (waarvoor een behoudsplan moet worden opgesteld) 
om diverse redenen belangwekkende soorten (waarvoor een beheersplan moet worden 
opgesteld). 
(1) Bundesartenschutzverordnung 
(2) BundeswiIdschutzverordnung 
(3) Hunting and Wildlife Administration Act 
(4) Real decreto por el que se protegen determinadas especies de la fauna silvestre y se 
dictan las normas précisas para asegurar la efectividad de esta protección 
(5) Real decreto por el que se establecen medidas de coordinación para la conservación de 
especies de fauna y sus habitat, ampliéndose la lista de especies protegidos 
(6) Ley de conservación de los espacios naturales y de la flora y fauna silvestres. 
- 47 -
Krachtens Koninklijk Besluit 439/1990 van 30.3.1990*1) zijn de volgende elf vogelsoorten 
(die alle in bijlage I van de richtlijn zijn opgenomen) ingedeeld in de categorie "met 
uitsterven bedreigd" : 
- Botaurus stellaris - Marmaronetta angustirostris 
- Gypaetus barbatus - Chlamydotis undulata 
- Ardeola ralloides - Aythya nyroca 
- Aquila adalberti - Fulica cristata 
- Cl con ia nigra - Oxyura leucocephala 
- Turnix sylvatica 
Voor de als "met uitsterven bedreigd" aangemerkte soorten moet volgens Wet 4/1989 door de 
autonome gebieden*2) een reddingsplan worden opgesteld en goedgekeurd. Dergelijke 
reddingsplannen zijn in Navarra opgesteld voor Chlamydotis undulata, Oxyura leucocephala 
en Gypaetus barbatus. Voor soorten die in meer dan één autonoom gebied voorkomen, wordt 
bij wijze van voorlopige maatregel een gecoördineerd plan (plan coordinado) uitgewerkt 
door het centrale bestuur (ICONA*3)) en de diverse autonome gebieden waar de soort wordt 
aangetroffen. De gecoördineerde plannen dienen als basis voor de reddingsplannen. 
Dergelijke gecoördineerde plannen zijn al uitgewerkt voor Gypaetus barbatus, Aquila 
adalberti, Cicon ia nigra, Aegypius monachus en Larus audouinii. 
* Verder zijn 268 vogelsoorten in de categorie "om diverse redenen belangwekkend" 
ingedeeld. 
FRANKRIJK 
* 128 soorten van bijlage I van de richtlijn vallen onder het besluit van 17.4.1981 (tot 
vaststelling van de lijsten van op het gehele Franse grondgebied beschermde 
vogelsoorten). 
* Een aantal bejaagbare soorten zijn in een groot aantal regio's beschermd krachtens een 
besluit van de prefect dat de Jacht op deze soorten verbiedt of beperkt. 
* Tetrao urogallus geniet sedert 1985 integrale bescherming In Lotharingen, de Elzas, 
Franche-Comté en Rhône-Alpes (krachtens besluiten van 10.12.1985 en 11.4.1991). 
* In 1983 is door de Dienst fauna en flora van het Muséum National d'Histoire Naturelle 
onder auspiciën van het Ministerie van Milieubeheer een als "livre rouge" bekendstaande 
nationale inventaris van met uitsterven bedreigde en ernstig bedreigde soorten opgesteld. 
GRIEKENLAND 
* In Gemeenschappelijk ministerieel besluit (GMB) 414985 van 29.11.1985 wordt als 
beginsel gesteld dat alle wilde vogelsoorten, met uitzondering van die welke als 
Jachtwild zijn ingedeeld, beschermd zijn. De 75 soorten die in de eerste versie van 
bijlage I van de richtlijn waren opgenomen, zijn in Griekenland strikt beschermd 
(bijlage I van het GMB is identiek met bijlage I van de richtlijn vóór deze werd 
gewijzigd). 
Het GMB vormt een keerpunt in de Griekse regelgeving inzake vogelbescherming. Immers, 
volgens de voorheen geldende Boscode (86/1969)*4) waren alle vogels, op een dertigtal 
bij name genoemde soorten na, bejaagbaar. 
* Er zijn maatregelen genomen om de kolonie van Pelecanus crispus in de Golf van 
Amvrakikos in stand te houden. 
* Er wordt momenteel een beheersplan uitgewerkt voor Alector is chukar (een soort die niet 
in de bijlagen van de richtlijn is opgenomen). 
(1) Real decreto por el que se régula el Catélogo Nacional de Especies Amenazadas 
(2) Comunidades Autónomas 
(3) Instituto Nacional para la Conservación de la Naturaleza 
(4) Forestry Code 
- 48 -
ITALIE 
* Krachtens de nieuwe wet nr. 157 inzake de bescherming van de wilde fauna en de 
beoefening van de Jacht van 11.2.1992*1) zijn alle vogelsoorten waarvan tijdelijk of 
permanent een wilde populatie binnen de grenzen van het Italiaanse grondgebied voorkomt, 
beschermd (artikel 2) met uitzondering van de als Jachtwild ingedeelde soorten 
(artikel 18). 
* 73 soorten van bijlage I en twee soorten van bijlage II/2 (Netta rufina en Cygnus olor) 
genieten bijzondere bescherming. 
IERLAND 
* De wet op de wilde fauna*2) van 1976 voorziet in de bescherming van alle in het wild 
levende vogelsoorten. Er wordt een uitzondering gemaakt voor bepaalde soorten jachtwild 
waarop de jacht Jaarlijks bij ministerieel besluit (Ministerial Order) wordt toegestaan. 
* Pyrrhula pyrrhula geniet integrale bescherming krachtens Verordening 283/1980. 
* Sterna sandvicensis, Sterna dougallli, Sterna hirundo, Sterna paradisaea en Sterna 
a lb I frons : beheer van de broedgebieden langs de oostkust (East Coast) met inbegrip van 
de regulatie van predatoren door IWC*3) en NPWS*4). 
* Cygnus cygnus : op minimale verstoring gericht beheer van een locatie in West-Ier land. 
* Anser albifrons flavirostris : de NPWS voert beheersplannen uit voor de populaties in 
County Wexford (het belangrijkste woongebied van de soort) en voor de leefgebieden van 
bedreigde populaties in het centrum en het westen van het land. 
* Branta leucopsis : beheer van graslanden in het westen van het land door IWC en NPWS. 
* Crex crex : IWC en NPWS treden adviserend op in het veld; met de landbouwers wordt 
overleg gepleegd over maaimethoden en -periodes. 
LUXEMBURG 
* Krachtens het groothertogeliJk besluit van 8 april 1986 betreffende de algehele of 
gedeeltelijke bescherming van bepaalde in het wild levende diersoorten, zijn alle in 
Europa in het wild levende vogels, met uitzondering van Sturnus vulgaris en de als 
Jachtwild ingedeelde soorten, integraal beschermd. Als gevolg van deze maatregel komen 
Passer domesticus, Passer montanus en Lanius spp. niet meer voor op de lijst van 
niet-beschermde vogels. 
NEDERLAND 
* Krachtens de Vogelwet van 1936 zijn, met uitzondering van de als jachtwild ingedeelde 
soorten, alle Europese wilde vogels in principe beschermd. 
* Voor Tetrao tetrix is een beheersplan ("soortbeschermingsplan") en voor Perdix perdix 
een "Herstelplan Leefgebieden" opgesteld; ook voor Grus grus, Plata lea leucorodia en Tyto 
alba zijn beheersplannen uitgewerkt. Het is de bedoeling om de komende jaren ook voor 
andere soorten soortgelijke plannen uit te werken. 
* Het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij heeft in 1985 een "rode lijst" 
gepubliceerd, waarop 48 in Nederland met uitsterven bedreigde c.q. bijzonder sterk 
bedreigde soorten voorkomen. 
(1) Real decreto par el que se régula el Catâlogo Nacional de Especies Amenazadâs 
(2) WiIdlife Act 
(3) Irish WiIdbird Conservancy 
(4) National Parks and Wildlife Service {zie blz. 31) 
- 49 -
PORTUGAL 
* Krachtens Decreet nr. 75/91 van 14.2.1991 is het, met het oog op de bescherming van de 
op Portugees grondgebied levende wilde vogels, verboden deze - ongeacht de gebruikte 
methode - te doden, te vangen of in bezit te hebben, hun Jongen of eieren te vernietigen, 
te beschadigen, weg te nemen of in bezit te hebben of ze opzettelijk te storen gedurende 
de voortplantingsperiode en zolang de Jongen nog niet zelfstandig zijn. 
VERENIGD KONINKRIJK 
Groot-Brlttannië 
* Krachtens de Wildlife & Countryside Act (1981) genieten alle wilde vogelsoorten waarop 
de Jacht niet is toegestaan, bescherming. Voor 79 zeldzame of met uitsterven bedreigde 
soorten geldt te allen tijde een bijzondere bescherming; daaronder zijn 43 soorten van 
bijlage I en 11 soorten van bijlage II/2, namelijk Turdus pilaris, Turdus iliacus, Limosa 
limosa, Tringa nebular la, Coturnix coturnix, Phllomachus pugnax. Clangul a hyemalis, 
Aythya marl la, Mel an itta nigra, Me I an itta fusca en Numenius phaeopus. (De vijf 
laatstgenoemde soorten zijn in het Verenigd Koninkrijk bejaagbaar volgens bijlage M/2.) 
* Tijdens de schoontIJd (close season) genieten ook Anser anser, Anas acuta en Bucephaia 
clangul a bijzondere bescherming. 
* In 1989 heeft de RSPB*1) in overleg met de NCC*2) 117 soorten als "zeer 
beschermenswaardig" {"species of conservation Importance") aangemerkt. Dientengevolge is 
aan al deze soorten de status van "red data species" toegekend. In samenwerking met de 
NCC stelt de RSPB momenteel ook voor elk van deze soorten een actieplan (Species Action 
Plan) op en verleent daarbij prioriteit aan de 43 meest bedreigde soorten. 
Deze actieplannen zijn bedoeld om de in een wetenschappelijk kader verkregen gegevens te 
vertalen in de praktische maatregelen die vereist zijn om de dreiging die op deze soorten 
rust, te keren. De actieplannen omvatten een biologisch/ecologische evaluatie, een 
analyse van de bedreigingen, de te nemen maatregelen, doelstellingen, een werkprogramma 
en een monitoring-systeem. 
Tot op heden zijn actieplannen uitgewerkt en ingediend voor Mil vus mi I vus, Crex crex, 
Sterna dougallii, Falco co lumbar lus en Emberiza cirlus. De actieplannen voor de volgende 
elf soorten bevinden zich in een gevorderd stadium : 
- Haliaetus albicilla - Branta bernicla 
- Circus pygargus - Anser albifrons flavirostris 
- Tetrao urogallus - Circus cyaneus 
- Tetrao tetrix - Parus cristatus 
- Loxia scotica - Burhinus oedicnemus 
- Tyto al ba 
NCC en RSPB willen eerlang een begin maken met het opstellen van de actieplannen voor 
50 andere red data species. 
(1) Royal Society for the Protection of Birds 
(2) Nature Conservancy Council (zie blz. 39) 
- 50 -
Noord-1er land 
* Met uitzondering van die waarop mag worden gejaagd, zijn alle wilde vogelsoorten 
beschermd krachtens Wildlife Order (NI) 1985/171. Van de 56 soorten die te allen tijde 
bijzondere bescherming genieten, zijn er 24 soorten van bijlage I en 9 van bijlage M/2, 
namelijk : Streptopelia turtur, Turdus pilaris, Limosa limosa, Mergus merganser, Tringa 
nebularia, Coturnix coturnix, Philomachus pugnax, Melanitta nigra en Numenius phaeopus 
(beide laatstgenoemde soorten zijn In het Verenigd Koninkrijk bejaagbaar volgens 
bijlage M/2). 
* Tijdens de schoontIJd (close season) genieten de volgende soorten bijzondere 
bescherming : Anas strepera, Bucephala clangu la, Anas acuta, Pluvial is apricaria, Aythya 
ferina, Aythya marl la, Anas clypeata en Anas pene Iope. 
Bijzondere maatregel : 
* extra toezicht op bepaalde kwetsbare broedgebieden van FaIco peregrinus. Bescherming 
van deze soort tegen verstoring tijdens het voortplantingsseizoen; verbod op het doden en 
aan de natuur onttrekken gedurende de rest van het jaar. 
- 51 -
HANDEL IN WILDE VOGELS 
De handel in wilde vogels Is geregeld bij artikel 6 van de richtlijn : 
Artikel 6 
/. ...de Lid-Staten [verbieden] voor alle In artikel 1 bedoelde vogelsoorten de verkoop, 
het vervoer voor verkoop en het In bezit hebben voor verkoop alsmede het ten verkoop 
aanbieden van levende en dode vogels alsmede van gemakkei IJk herkenbare delen van 
deze vogels of uit deze vogels verkregen produkten. 
2. Voor de In bijlage UI/1 vermelde soorten zijn de In lid 1 bedoelde activiteiten niet 
verboden Indien de vogels op geoorloofde wijze zijn gedood of gevangen of op andere 
geoorloofde wijze verkregen. 
3. De Lid-Staten kunnen voor de In bijlage II1/2 genoemde vogelsoorten de in I id i 
bedoelde activiteiten op hun grondgebied toestaan en hierbij beperkingen opleggen 
Indien de vogels op geoorloofde wijze zijn gedood of gevangen of op andere 
geoorloofde wijze verkregen ... 
Een L/d-Staat die uit hoofde van dit l/d toestemming verleent, onderzoekt met 
regelmatige tussenpozen of nog voldaan wordt aan de voorwaarden voor de verlening van 
deze toestemming. 
4. Ten aanzien van de In bijlage UI/3 genoemde soorten verricht de Commissie studies 
over hun biologische status en de weerslag van het In de handel brengen daarop ... 
Bijlage lil is gewijzigd bij Richtlijn 91/244/EEG van 6 maart 1991, waardoor de negen 
soorten van bijlage Hl/3 zijn opgenomen in bijlage II i/2. Bijgevolg bedraagt het aantal 
soorten van bijlage lil/2 thans 19. Aangezien dit rapport evenwel betrekking heeft op de 
toepassing van de richtlijn gedurende het decennium 1981-1991, wordt er hier de voorkeur 
aan gegeven de situatie in de Lid-Staten op het gebied van de handel in wilde vogels te 
analyseren in het licht van de oorspronkelijke versie van bijlage III als vastgesteld in 
Richtlijn 79/409/EEG van 2 april 1979. 
In de hierna volgende tabel is aangegeven in welke Lid-Staten de handel in de diverse 
soorten van bijlage III geoorloofd is. Aansluitend worden nadere gegevens verstrekt 
over : 
de periode gedurende welke de verkoop van deze soorten is toegestaan 
de met betrekking tot de soorten van bijlage III genomen beschermingsmaatregelen 
de soorten die krachtens de nationale wetgeving in de handel mogen worden gebracht en 
die niet in bijlage lil zijn opgenomen. 
- 52 -
TABEL 2 
OVERZICHT VAN DE TOEGESTANE HANDEL IN SOORTEN VAN BIJLAGE III 
IN DE LID-STATEN 
Soort DK IRL L NL P UK 
Bi nage m/i 
Anas platyrhynchos + 
Lagopus I. scoticus 
Alectoris rufa 
Alectoris barbara 
Perdix perdix + 
Phasianus colchicus + 
Columba palumbus + + + 
+ + 
+ 
+ 
+ + 
+ + + + 
+ 
+ + 
+ + + 
+ + + + + 
+ + + + + 
Billage Ml/2 
Anser anser + + 
Anas pene lope + + + 
Anas crecca + + + 
Anas acuta + + 
Aythya ferina + + 
Aythya fuligula + 
Somater ia mol IIssima + 
Lagopus mutus 
Tetrao urogallus 
Fullea atra + + + + 
+ + 
+ + 
+ + 
+ + 
+ + 
+ 
+ 
+ + 
Billage Ml/3 
Anser a lbifrons 
Anas clypeata 
Aythya mari la 
Melanitta nigra 
Tetrao tetrix 
Pluvial is apricaria 
Lymnocryptes minimus 
Ga11i nago ga11i nago 
Scolopax rusticoI a + + 
+ + 
+ 
+ + 
+ + 
+ : handel toegestaan 
- 53 -
NOTEN 
BELGIË 
In België mogen dode exemplaren van alle soorten waarvoor een Jachtseizoen is 
vastgesteld, in de handel worden gebracht en dit uitsluitend gedurende de open jachttijd 
en tot tien dagen na de sluiting daarvan (artikel 10 van de Jachtwet van 1882). 
De vier soorten van bijlage Ml/1 in de voorgaande tabel mogen zowel in het Vlaamse als 
in het Waalse gewest worden verkocht. 
De drie soorten van bijlage Ml/2 en de soort van bijlage Ml/3 mogen uitsluitend in het 
Waalse gewest In de handel worden gebracht. 
In het Vlaamse gewest is de verkoop van Fulica atra, Anser anser, Anas crecca, Anas 
pene lope en Scolopax rustico la sedert 1.1.1987 verboden bij de jaarlijkse besluiten tot 
opening en sluiting van de Jacht, ook al is bij deze besluiten de jacht zelf op deze vijf 
soorten tijdens de daarop volgende Jachtseizoenen toegestaan. 
In het Waalse gewest is sedert de sluiting van de Jacht op Gailinago gal M nago met ingang 
van het Jachtseizoen 1990/1991, de verkoop van deze soort niet meer toegestaan. 
DUITSLAND 
In de regelgeving betreffende de verkoop van bejaagbare soorten (federale verordening 
inzake de bescherming van het jachtwild van 25.10.1985) is niet in een welomschreven 
verkoopperiode voorzien. De lijst van soorten waarvan de verkoop volgens de bijlagen 2 en 
3 van deze verordening is toegestaan, is conform het bepaalde in bijlage III van de 
richtlijn. 
DENEMARKEN 
De verkoop van alle bejaagbare soorten is toegestaan gedurende de open jachttijd en tot 
acht dagen na de sluiting daarvan. De volgende niet in bijlage III opgenomen soorten 
mogen krachtens wet nr. 294 inzake de jacht en het beheer van de wilde fauna van 9.6.1982 
worden verkocht : Anser faba lis, Anser brachyrhynchus, Branta canadensis, Anas 
querquedula, Bucephala clangui a, Clangul a hyemalis, Me Ian itta fusca, Mergus merganser, 
Mergus serrator, Streptopelia decaocto, Numenius arquata, Numenius phaeopus, Larus 
ridibundus, Larus canus, Larus fuscus, Larus argentatus en Larus mari nus. 
SPANJE 
Dode vogels waarvan de verkoop is toegestaan mogen krachtens koninklijk besluit 1118/1989 
van 15.9.1989 het hele Jaar door worden verhandeld. Volgens dit besluit is de verkoop van 
Columba oenas en Coturnix coturnix toegestaan; niettemin mogen enkel industrieel gefokte 
exemplaren worden verkocht. 
FRANKRIJK 
* De verkoop van soorten die in de handel mogen worden gebracht, is volgens artikel 372 
van het Veldwetboek (Code rural) toegestaan zolang de jacht is geopend. 
* De verkoop van Sturnus vulgaris is toegestaan bij besluit van 20.12.1983 inzake de 
handel in bepaalde vogelsoorten. 
- 54 -
* Daarnaast was het tijdelijk toegestaan : 
- tot 29.2.1984, verse of diepgevroren Turdus meruia, Turdus pilaris, Turdus philomelos 
en Turdus iliacus in te voeren; deze toelating gold enkel de bevoorrading van de 
conserven industrie, niet de kleinhandel. Het colporteren, te koop aanbieden, en détail 
kopen of verkopen van verse of diepgevroren exemplaren van deze soorten blijft verboden; 
- tot 30.6.1985, vóór 1.1.1984 vervaardigde conserven van de genoemde soorten te 
colporteren, te koop aan te bieden, te kopen en te verkopen. 
GRIEKENLAND 
Krachtens Gemeenschappelijk ministerieel besluit 414985 van 29.11.1985 is elke handel in 
dode vogels verboden. 
ITALIE 
* De soorten waarvan de verkoop is toegestaan, mogen worden verhandeld gedurende de voor 
de betrokken soort vastgestelde Jachttijd (overeenkomstig wet 968/77 en de besluiten van 
20.12.1979 en 4.6.1982). 
* Wet 968/77 verbiedt de verkoop van niet-beJaagbare soorten. Eveneens verboden is de 
verkoop van Scolopax rusticola en van dode vogels die kleiner zijn dan Turdus sp., met 
uitzondering van Sturnus vulgaris, Passer italiae, Passer montanus, Passer domesticus en 
Alauda arvensis gedurende de voor deze vijf soorten vastgestelde jachttijden (artikel 20 
van genoemde wet). 
* De volgende niet in bijlage III opgenomen soorten mogen derhalve (volgens wet 968/77 en 
het besluit van 4.6.1982) gedurende de vastgestelde Jachttijden worden verkocht : Anas 
strepera, Anas querquedula, Alectoris graeca, Gall inula chloropus, Coturnix coturnix, 
Streptopelia turtur, Turdus meruia, Turdus iliacus, Turdus philomelos, Turdus pilaris, 
Vane Mus vane IIus. Rai lus aquaticus, Numenius arquata, Tringa totanus, Philomachus pugnax 
en Limosa Iimosa. 
IERLAND 
Krachtens de Wildlife Act van 1976 is de verkoop van soorten waarvoor een jachtseizoen is 
vastgesteld, toegestaan tijdens de open jachttijd. Aangezien er voor Numenius arquata 
krachtens de Open Seasons Order een jachtseizoen bestaat, is de verkoop van deze soort 
toegestaan. De verkoop van Bucephala clangul a en Anas strepera (waarvoor eveneens een 
Jachtseizoen bestaat) is krachtens Verordening 264/1982 sedert 1982 verboden. 
LUXEMBURG 
Alle soorten jachtwild mogen (krachtens de jachtwet van 30.5.1984) gedurende de open 
Jachttijd en tot tien dagen na de sluiting daarvan worden verkocht. Met het oog op de 
instandhouding van bedreigde wildsoorten kan de minister van ruimtelijke ordening en 
milieu een algeheel verbod uitvaardigen op de tekoopstelI ing, de aankoop, het vervoer 
voor verkoop en de colportage van deze wildsoorten (artikel 7 van de genoemde wet). Zo is 
de verkoop van Scolopax rusticola sedert het Jachtseizoen 1989/1990 verboden krachtens de 
Jaarlijkse ministeriële verordeningen betreffende de opening van de jacht. 
- 55 -
NEDERLAND 
Krachtens de Jachtwet van 1954 mogen soorten waarvoor bij deze wet (en vervolgens bij 
ministerieel besluit van 8.8.1977 inzake de opening en sluiting van de Jacht) een 
Jachtseizoen is vastgesteld, worden verkocht gedurende de open Jachttijd en tot tien 
dagen na de sluiting daarvan. Aangezien bij het genoemde besluit een Jachtseizoen is 
vastgesteld voor Anas strepera en Anser fabalis, is de verkoop van deze soorten 
toegestaan. 
PORTUGAL 
* Krachtens decreet 274 A/88 van 3.8.1988 is de verkoop van dode exemplaren van de 
krachtens dit decreet als jachtwild ingedeelde soorten toegestaan gedurende de 
vastgestelde jachttijden en tot vijf dagen na de sluiting van de jacht. Derhalve was de 
verkoop toegestaan van de volgende niet in bijlage III opgenomen soorten : Columba M via, 
Anas strepera, Anas querquedula, Coturnix coturnix, Turdus viscivorus, Turdus pilaris, 
Turdus Iliacus, Turdus philomelos, Columba oenas, Streptopelia turtur en Gall inula 
chloropus. 
* Ten einde de verkoop van bij de jacht gedode exemplaren beter te reguleren, is 
decreet 60/91 van 30.1.1990 tot uitvoering van decreet 274 A/88 vastgesteld. De verkoop 
van dode exemplaren van beJaagbare soorten is sedertdien verboden tenzij hij bij 
ministerieel besluit wordt toegestaan. Voor elke vorm van handel in dode exemplaren van 
bejaagbare soorten is een door de (voor Jachtzaken verantwoordelijke) minister van 
landbouw genomen ministerieel besluit {port ar la) vereist. In de ministeriële besluiten 
betreffende de JachtpraktiJk tijdens de Jachtseizoenen 1990/1991 en 1991/1992, is van 
verkoop geen sprake. 
VERENIGD KONINKRIJK 
* In Groot-Brittannië is krachtens de Wildlife & Countryside Act (1981) de verkoop van 
Columba livia en Columba palumbus het hele jaar door toegestaan. Het verhandelen van de 
volgende twaalf soorten is enkel toegestaan van 1 september tot en met 28 februari : 
Tetrao urogallus, Fullca atra, Aythya fuligula, Anas acuta, Aythya ferina, Anas crecca, 
Anas pene lope, Anas platyrhynchos, Pluvial is apricaria, Anas clypeata, Gal Mnago 
gailinago en Scolopax rustIcola. 
* Krachtens de Game Act van 1831 Is de verkoop van Phasianus colchicus, Perdix perdix, 
Alectoris rufa, Lagopus lagopus scoticus, Lagopus mutus en Tetrao tetrix toegestaan 
tijdens de open jachttijd en tot tien dagen na de sluiting van de jacht. 
* In Noord-lerland is de verkoop van Columba palumbus krachtens Wildlife 
Order/NI 1985/171 het hele Jaar door toegestaan. De Game Law Amendment Act/NI van 1951 
staat de verkoop toe van Phasianus colchicus (enkel mannelijke exemplaren), Gailinago 
gailinago, Lymnocryptes minimus en Scolopax rusticola gedurende de open Jachttijd en tot 
vijf dagen na de sluiting van de jacht. De verkoop van Lagopus lagopus scoticus is bij de 
wet van 1951 verboden, ook al Is de Jacht op deze soort toegestaan. 
- 56 -
JACHT 
De Jacht is bij de artikelen 7 en 8 als volgt geregeld : 
Artikel 7 
7. Op de In bijlage II vermelde soorten mag, vanwege hun populatieniveau, hun 
geografische verspreiding en de omvang van hun voortplanting In de gehele 
Gemeenschap, worden gejaagd volgens de bepalingen van de nationale Jachtwetgeving. De 
Lid-Staten zien erop toe dat de Jacht op deze soorten de pogingen tot instandhouding 
die In hun verspreidingsgebied worden ondernomen, niet In gevaar brengt. 
2. Op de In bijlage 11/1 genoemde soorten mag worden gejaagd In de geografische zee- en 
Iandzone waar deze richtlijn van toepassing Is. 
3. Op de In bijlage 11/2 genoemde soorten mag alleen worden gejaagd In de Lid-Staten 
waarbij deze soorten zijn vermeld. 
4. De L/d-Staten zien erop toe dat bij de beoefening van de Jacht, eventueel met 
Inbegrip van de valkejacht, zoals deze voortvloeit uit de toepassing van de geldende 
nationale maatregelen, de principes van een verstandig gebruik en een ecologisch 
evenwichtige regulering van de betrokken vogelsoorten in acht worden genomen, en dat 
deze beoefening wat de populatie van deze soorten, In het bijzonder van de trekvogels 
betreft, verenigbaar Is met de uit art/kei 2 voortvloeiende bepalingen. Zij zien er 
In het bijzonder op toe dat soorten waarop de Jachtwetgeving van toepassing is, niet 
worden bejaagd zolang de Jonge vogels het nest nog niet hebben verlaten of gedurende 
de verschlIlende fasen van de broedperiode. Ten aanzien van trekvogels zien zij er 
met name op toe dat de soorten waarop de Jachtwetgeving van toepassing is, niet 
worden bejaagd tijdens de broedperiode noch tijdens de trek naar hun nestplaatsen. De 
Lid-Staten zenden de Commissie alle nuttige gegevens betreffende de praktische 
toepassing van hun Jachtwetgeving. 
Artikel 8 
7. Wat de Jacht op en de vangst of het doden van vogels In het kader van deze richtlijn 
betreft, verbieden de Lid-Staten het gebruik van alle middelen, installaties of 
methoden voor het massale of niet-seleet leve vangen of doden van vogels of waardoor 
een soort plaatselijk kan verdwijnen, en In het bijzonder het gebruik van de in 
bijlage IV, sub a), genoemde middelen. 
2. Bovendien verbieden de Lid-Staten elke achtervolging met behulp van de in bijlage IV, 
sub b), genoemde vervoermiddelen op de In die bijlage omschreven wijze. 
- 57 -
Soorten van bijlage 11/1 van de richtlijn : 
Hoewel de richtlijn de Jacht op 24 soorten toestaat op het gehele grondgebied van de EG, 
blijkt dat het aantal soorten dat krachtens de nationale wetgeving mag worden bejaagd in 
verschillende Lid-Staten In de praktijk lager ligt, hetzij omdat bepaalde soorten in die 
landen niet voorkomen, hetzij omdat er van deze 24 soorten één of meer krachtens de 
nationale wetgeving beschermd zijn. 
In tabel 3*1) zijn opgenomen : 
het aantal soorten van bijlage M/1 dat in de verschillende Lid-Staten krachtens de 
nationale wetgeving werkelijk mag worden bejaagd (kolom C) en, ter vergelijking, het 
aantal soorten waarvan de bejaging krachtens de richtlijn is toegestaan (kolom A) en 
het aantal soorten van bijlage M/1 dat in ieder land voorkomt (kolom B); 
de status van de soorten van bijlage M/1 in de verschillende Lid-Staten, met 
inbegrip van de gevallen waarin soorten van bijlage M/1 krachtens de nationale 
wetgeving beschermd zijn (zie noten). 
Soorten van bijlage 11/2 van de richtlijn : 
Hoewel de richtlijn de jacht op de soorten van bijlage M/2 enkel toestaat in welbepaalde 
Lid-Staten, blijkt dat het aantal soorten dat in die landen krachtens de nationale 
wetgeving werkelijk mag worden bejaagd, in de praktijk lager ligt om dezelfde redenen als 
aangegeven voor de soorten van bijlage M/1. 
In tabel 4*1) zijn opgenomen : 
het aantal soorten van bijlage M/2 dat in de verschillende Lid-Staten krachtens de 
nationale wetgeving werkelijk mag worden bejaagd (kolom C) en, ter vergelijking, het 
aantal soorten waarvan de bejaging krachtens de richtlijn is toegestaan (kolom A) en 
het aantal soorten van bijlage M/2 dat in ieder land voorkomt (kolom B); 
de status van de soorten van bijlage M/2 in de verschillende Lid-Staten (zie 
noten) : 
* de gevallen waarin soorten van bijlage M/2 krachtens de nationale wetgeving van 
een bepaald land bejaagbaar zijn of als Jachtwild zijn ingedeeld hoewel de 
richtlijn de jacht daarop in het betrokken land verbiedt; 
* de gevallen waarin bepaalde soorten die noch in bijlage M/1, noch in 
bijlage M/2 zijn opgenomen, krachtens de nationale wetgeving bejaagbaar zijn of 
als jachtwild zijn ingedeeld; 
* de gevallen waarin bepaalde soorten van bijlage M/2 krachtens de nationale 
wetgeving bescherming genieten. 
(1) Toestand op 30.6.1992 
- 58 -
Tenslotte wordt in de tabellen 5*1), 6*1) en 7*1) een algemeen overzicht gegeven 
van de status in de verschillende Lid-Staten van 
de soorten van bijlage II/1 (tabel 5); 
de soorten van bijlage M/2 (tabel 6); 
de niet in bijlage II genoemde soorten waarvan het onttrekken aan de natuur (in het 
kader van de jacht of ter regulatie) niettemin wordt toegestaan. 
Vervolgens wordt voor ieder land afzonderlijk een overzicht gegeven van de bijzondere 
maatregelen die zijn genomen met het oog op een verstandig gebruik van de bejaagbare 
soorten (cfr. artikel 7, lid 4). Met name worden de pogingen toegelicht om de jachttijden 
beter met de biologische behoeften van de bejaagde soorten in overeenstemming te brengen. 
- 59 -
TABEL 3 (i) 
STATUS VAN DE SOORTEN VAN BIJLAGE U/1 IN DE LID-STATEN 
LAND bejaagbare 
«oorten vol­
gens bijlage 
U/1 B 
Inheemse 
•oorten van 
bijlage U/1 C 
bejaagde 
soorten van 
bijlage U/1 TOELICHTING 
24 19 
DK 
E 
F 
D 
I 
IRL 24 
24 
24 
24 
24 
24 
24 
24 19 
20 
19 
21 
22 
20 
22 
22 
18 15 
18 
19 
22 
18 
19 
16 •In het Vlaamse gewest zijn 18 van de 24 soorten 
van bijlage U/1 krachtens het Vlaamse jacht de­
creet van 24.7.1991 als jachtwild ingedeeld. 
Krachtens hetzelfde decreet zijn Lagopus lagopus 
scoticus en Scolopax rusticola afgevoerd van de 
lijst van voorheen (d.w.z. krachtens de jachtwet 
van 1882 als jachtwild ingedeelde soorten. Voor 8 
soorten van bijlage U/1 geldt een open jachttijd. 
•De jacht op Scolopax rusticola is sedert het 
seizoen 1980-90 niet meer geopend. 
•In het Waalse gewest zijn 19 van de 24 soorten 
van bijlage U/1 krachtens het besluit van het 
Waalse gewest von 18.6.1992 als jachtwild in­
gedeeld. Krachtens hetzelfde besluit is Lagopus 
lagopus scoticus afgevoerd wan de lijst van voor­
heen (d.w.z. krachtens de jachtwet van 1882) als 
jachtwild ingedeelde soorten. Voor 8 soorten van 
bijlage U/1 geldt een open jachttijd. 
•De jacht op Gailinago gailinago Is sedert het 
seizoen 1990-91 niet meer geopend. 
•Alectoris rufa geniet speciale bescherming 
krachtens de federale verordening inzake de be­
scherming van wilde dier— en plantesoorten van 
19.12.1986. De jacht op deze soort is derhalve 
verboden. 
•Lagopus mutus. Anas elypeata. Anas strepera en 
Columba llvla zijn bij de jachtwet van 29.9.76 als 
jachtwild ingedeeld maar de jacht op deze vier 
soorten is verboden (er wordt geen jachtseizoen 
vastgesteld). 
Anser fabalis en Perdix perdix zijn krachtens 
koninklijk besluit 1095/1989 van 8.9.1989 niet 
meer als jachtwild ingedeeld. 
•Als gevolg van een aanzienlijke teruggang van de 
populaties geldt een jachtverbod voor: 
Perdix perdix sedert 1984; 
Anser anser sedert 1991 
•Alectoris chukar (een soort die noch in bijlage 
U/1, noch in bijlage U/2 is opgenomen) mag 
worden bejaagd krachtens gemeenschappelijk 
ministerieel besluit (GMB) 414985 van 29.11.1985 
Van Phasianus colchicus mogen alleen de mannetjes 
worden bejaagd. 
•Voor Gailinago aallinago, Lymnocryptes minimus en 
Gal Iinago media (soort van bijlage I) geldt sedert 
1980 een Jachtverbod. Een heropening van de 
jacht op deze drie soorten wordt niet overwogen. 
•Als gevolg van een gevoelige afname van de 
populaties is de jacht op Perdix perdix sedert 
1981 tijdelijk gesloten. 
TABEL 3 (il) 
- 60 -
STATUS VAN DE SOORTEN VAN BIJLAGE U/1 IN DE LID-STATEN 
LAND be jaagbare 
soorten vol­
gens bijlage 
U/1 B 
inheemse 
soorten wan 
bijlage U/1 C 
bejaagde 
soorten van 
bijlage U/1 TOELICHTING 
Na 24 19 15 
UK 24 
24 20 
23 
21 17 
18 
16 krachtens het ter uitvoering van de jachtwet van 
1954 genomen ministerieel besluit van 8.8.1977 
inzake de opening en sluiting van de jacht, is 
Lymnocryptus minimus als jachtwild ingedeeld maar 
de jacht op deze soort wordt niet geopend. 
In Groot-Brittannië geniet Anas querquedula 
speciale bescherming krachtens de Wildlife k 
Countryside Act (1981). 
In Noord-Ierland zijn Anser fabolis en Anas 
querquedula krachtens Wildlife Order 1985/171 
afgevoerd van de lijst van bejaagbare 
vogelsoorten. 
* Beide soorten zijn krachtens de genoemde Order 
ook beschermd; Anas querquedula geniet bovendien 
speciale bescherming. 
• Perdix Perdix, Alectoris rufa, Phasianus 
colchicus (vrouwelijke exemplaren) en Alectoris 
chukar (een niet in bijlage U/1 of bijlage U/2 
genoemde soort) zijn bejaagbaar volgens de Game 
Law Amendment Act van 1951 maar mogen slechts 
worden bejaagd mits door het NoordIerse 
Department of Environment een vergunning is 
verleend. 
TADEL 4 (i) 
STATUS VAN DE SOORTEN VAN8LJLAGE II/2 IN DE LID-STATEN 
LAND be jaagbare 
soorten vol­
gens bij lage 
U/2 B 
inheemse 
soorten van 
bijlage U/2 
45 
15 45 
47 C 
bejaagde 
soorten van 
bijlage U/2 
15 TOELICHTING 
• Wat het Vlaamse gewest betreft, is bij besluit 
van het Vlaamse gewest van 4.11.1987 tot 
wijziging van de jachtwet van 28.2.1882 een 
nieuwe lijst van als jachtwild ingedeelde 
vol gel soorten vastgesteld, krachtens dit besluit 
(en het decreet van het Vlaamse gewest van 
24.7.1992) zijn de 7 volgens bijlage U/2 in 
België bejaogbare soorten als jachtwild 
ingedeeld, maar voor geen van deze 7 soorten 
wordt een jachttijd geopend. 
• krachtens hetzelfde besluit zijn van bedoelde 
lijst afgevoerd: 6 soorten van bijlage I: Anser 
erythropus, Aythya nyroca. Branta leucopsls, 
Branta ruficollls, Tadorna ferruglnea en 
Gall inago media; 16 soorten van bijlage U/2 die 
in Belgift niet bejaagbaar zijn: Branta bernlcla, 
Bucephala clangula, Clangula hyemails. Coturnix 
coturnix, Larus argentatus. Larus ridibundus. 
Net ta rufina, Melanitta fusca, Melanitta nigra, 
Mergus serrator, Mergus merganser, Somateria 
mollissima. Turdus iliacus, Turdus merula, Turdus 
viscivorus en Turdus pilaris; 13 soorten die noch 
In bijlage U/1, noch in bijlage U/2 zijn 
opgenomen: Anas omericana. Anas dlscors, Anser 
caerulescens, Aythya collaris, Mergus albellus. 
Tadorna tadorna, Somateria spectabilis. Garrulus 
glandarius. Pica pica. Corvus corone cornix, 
Corvus corone corone. Corvus frugilegus et Corvus 
monedula. (De jacht op deze soorten is al jaren 
gesloten.) 
• Wat het Waalse gewest betreft, is bij besluit 
van het Waalse gewest van 18.6.1992 tot wijziging 
van de jachtwet van 28.2.1882 een nieuwe lijst 
van als jachtwild ingedeelde vogelsoorten 
vastgesteld, krachtens dit besluit zijn de 7 
volgens bijlage U/2 in België bejaogbare soorten 
als jachtwild ingedeeld, maar voor geen wan de 
7 soorten wordt een jachttijd geopend. (De jacht 
op Gall Inula chloropus en Vanellus vanellus is 
sedert het seizoen 1989-1990 gesloten.) 
• Bij besluit van het Waalse gewest wan 18.6.1992 
zijn dezelfde soorten van bedoelde lijst 
afgevoerd als In het Vlaamse gewest bij besluit 
van het Vlaamse gewest van 4.11.1987 (zie lijst 
hierboven). De jacht op deze soorten is al jaren 
gesloten. 
Volgens de jachtwet van 29.9.1976 zijn als 
jachtwild ingedeeld: 
• Mergus serrator. Mergus merganser, Bonasa 
bonasla. Coturnix coturnix (soorten die volgens 
bijlage U/2 In Duitsland niet bejaagbaar zijn). 
• Alle soorten Columbldae, wilde ganzen (Anser 
sp. en Branta sp.) en wilde eenden, ondanks het 
feit dat Somateria mollissima, Clangula hy emails. 
Netta rufina. Anser brachyrhynchus. Bucephala 
clangula, Columba oenas en Streptopelia turtur 
volgens bijlage U/2 in Duitsland niet bejaagbaar 
zijn. 
• Podiceps cristatus. Otis tarda. Ardea cinerea. 
Corvus corax, Falconidae en Accipitridae (die 
noch In bijlage U/1, noch in bijlage U/2 zijn 
opgenomen). 
• De jacht op al deze soorten is verboden - er 
worden geen open jachttijden vastgesteld. 
TABLL 4(11) 
STATUS VAN DE SOORTEN VAN_BULAÇE 11/2 IN DE LID-STATEN 
LAND bejaogbare 
soorten vol­
gens bi jlage 
II/2 B 
inheemse 
soorten van 
bijlage U/2 C 
bejaagde 
soorten van 
bijlage U/2 TOELICHTING 
DK 29 44 18 
33 43 14 
36 46 36 • Sedert 1972 is op de jacht op Branta bernicla 
(in Denemarken bejaagbaar volgens bijlage U/2) 
en Tetrao tetrix (in Denemarken niet bejaagbaar 
volgens bijlage I1/2) niet meer toegestaan. 
• Sedert 1979 is de jacht op Gavia stel lata. 
Gavia arctica en Gavia immer (soorten van 
bijlage I) niet meer toegestaan. 
• De jacht op Vanellus vanellus (in Denemarken 
bejaagbaar volgens bijlage U/2) is sedert 1982 
niet meer toegestaan. 
• Sedert 1983 is de jacht op de volgende soorten 
niet meer toegestaan: Limosa lapponïca. Limosa 
limosa. Haematopus ostralegus. Pluvial is 
squatarola. Pluvial is apricaria. Tringa totanus. 
Tringa nebularia. Tringa erythropus en Calidris 
canutus (alle in Denemarken bejaagbaar volgens 
bijlage U/2),. Turdus meruia en Turdus pilaris 
(niet bejaagbaar volgens bijlage U/2). Pica 
pica, Garrulus glandarius, Corvus corone corone, 
Corvus corone cornix. Corvus frugilegus, Corvus 
monedula en Passer domestieus (niet in bijlage 
U/1 of U/2 genoemde soorten) 
• Alle hierboven genoemde soorten zijn volledig 
beschermd krachtens wet nr. 294 van 9.6.1982 
inzake bejaging en beheer van de wilde fauna. 
• Bij koninklijk besluit 1095/1989 van 8.9.1989 
zijn de volgende 11 soorten van de lijst van als 
jachtwild ingedeelde soorten afgevoerd: Melanitta 
nigra. Mergus serrator. Rallus aquatieus, 
Gall inula chloropus. Tringa totanus. Numenius 
arquata en Turdus meruia (in Spanje bejaagbaar 
volgens bijlage U/2), Pterocles oriental is, 
Garrulus glandarius, Corvus frugilegus en Corvus 
corax (niet In bijlage U/1 of U/2 genoemde 
soorten) 
• De volgende 21 soorten zijn beschermd : 
- Krachtens koninklijk besluit 3181/1980 : 
Haematopus ostralegus, Calidris canutus, 
Philomachus pugnax, Limosa limosa, Limosa 
lapponica, Tringa erythropus, Tringa nebularia, 
Numenius phaeopus. Pluvial is squatarola, Larus 
canus en Streptopelia decaocto (in Spanje 
bejaagbaar volgens bijlage U/2). Cygnus olor, 
Branta bernicla, Bucephala clangula, Aythya 
mari la, Mergus merganser en Larus mari nus. (in 
Spanje niet bejaagbaar volgens bijlage I1/2) 
- Krachtens koninklijk besluit 1497/1986 : 
Bonasa bonasia, Tetrao tetrix (in Spanje niet 
bejaagbaar volgens bijlage U/2), Tetrao 
urogallus en Pluvial is apricaria (in Spanje 
bejaagbaar volgens bijlage U/2). 
• Branta bernicla, Cygnus olor, Mergus merganser 
en Mergus serrator (in Frankrijk niet bejaagbaar 
volgens bijlage U/2) zijn beschermde soorten 
krachtens een besluit van 17.4.1981. 
• Krachtens een besluit van 26.6.1987 zijn de 
volgende soorten niet meer als jachtwild 
ingedeeld : Anser brachyrhynchus (in Frankrijk 
niet bejaagbaar volgens bijlage U/2), Tringa 
glareola, Gailinago media en Charadrius 
morinellus (3 soorten van bijlage I) alsmede 
Arenaria interpres, Charadrius hiatlcula, 
Charadrius dubius, Charadrius alexandrinus en 
Tringa ochropus (5 soorten die niet in 
bijlage U/2 of 11/2 worden genoemd). De negen 
bedoelde soorten waren voorheen (krachtens het 
besluit van 12.6.1979) als jachtwild ingedeeld en 
de laatstgenoemde acht werden inderdaad bejaagd 
(vaststelling van open jachttijden). 
TABEL 4 (iii) 
STATUS VAN DE SOORTEN VAN-BPJLACE U/2 IN DE LID-STATEN 
LAND bejaogbare 
soorten vol­
gens bijlage 
U/2 B 
inheemse 
soorten van 
bijlage U/2 C 
bejaagde 
soorten van 
bijlage U/2 TOELICHTING 
14 45 14 
19 47 15 
IRL 13 
NL 43 • Krachtens het jaarlijkse ministerieel besluit 
inzake de jacht (Annual Hunting Regulation, 
vastgesteld ter uitvoering van het GMB) waarbij 
de lijst wordt-vastgesteld van soorten waarvan de 
bejaging is toegestaan, zijn de volgende niet in 
bijlage U/1 of bijlage 11/2 opgenomen soorten 
bejaagbaar: Pica pica, Garrulus glandarius. 
Corvus monedula. Corvus corone cornix. Sturnus 
vulgaris. Passer damestieus. Passer montonus. 
Passer hispanlolensis. Oriolus oriolus en Merops 
apiaster. Sedert het seizoen 1990—1991 worden de 
laatste tweede soorten in het bedoelde besluit 
niet meer genoemd. 
• Bij besluit wan 4.6.1982 zijn de volgende 
13 soorten van de lijst van bejaogbare vogels 
afgevoerd: Frlngllla coelebs. Lullula arborea. 
An thus campestris (soorten van bijlage I), Anthus 
trivial is. Anthus pratensis, Chloris chloris, 
FringiI ia montifrlngiI la, Emberlza calandra. 
Carduelis cannabina, Anthus spinoletta, Galerida 
crlstata, Coccothraustes coccothraustes (niet in 
bijlage U/1 of U/2 genoemde soorten) en 
tenslotte — om zijn zeldzaamheid in Italië -
Limosa lapponica (bejaagbaar volgens 
bijlage U/2). 
• 11 niet in bijlage U/1 of U/2 genoemde 
soorten zijn nog steeds bejaagbaar: Passer 
italiae. Passer montanus. Passer domesticus, 
Sturnus vulgaris, Corvus monedula, Corvus 
frugilegus. Corvus corone corone en Colinus 
virginianus (krachtens wet 968/77 van 27.12.1977) 
alsmede Corvus corone cornix. Pica pica en 
Garrulus glandarius (krachtens een besluit van 
4.6.1982). Deze 11 soorten blijven bejaagbaar 
krachtens de nieuwe wet nr. 157 inzake de jacht 
wan 11.2.1992 die wet 968/77 vervangt. 
• Zie addendum voor aanvullende gegevens. 
Anser albifrons flavirostris (soort van 
bijlage I) is van de lijst wan bejaogbare vogels 
afgevoerd krachtens Open Seasons Amendment Order 
266/1982 maar in County Wexford werd een beperkte 
jachttijd geopend van 1.11.1989 tot 1.1.1990. 
• Sedert 1982 bestaat een jachtverbod voor Corvus 
frugilegus en Corvus cocone cornix (soorten die 
noch in bijlage U/1, noch in bijlage 11/2 zijn 
opgenomen). 
• Bij ministeriële verordening van 22.11.1990 
zijn 3 soorten als jachtwild ingedeeld die noch 
in bijlage 11/1, noch in bijlage U/2 zijn 
opgenomen: Corvus corone corone. Pica pica en 
Garrulus glandarius. De jacht op deze 3 soorten 
is toegestaan. 
• Bij ministerieel besluit van 8.8.1977 zijn 
Gal Iinago media (soort van bijlage I) en Tetrao 
tetrix (volgens bijlage U/2 in Nederland niet 
bejaagbaar) als jachtwild ingedeeld, maar de 
jacht op deze soorten wordt niet geopend. 
• Krachtens hetzelfde besluit zijn alle soorten 
Anatidae als jachtwild ingedeeld, hoewel volgens 
bijlage U/2 enkel Anser albifrons en Aythya 
mari la in Nederland bejaagbaar zijn. (Evenwel 
wordt alleen voor deze twee soorten de jacht 
geopend). 
TABEL 4 (lv) 
STATUS VAN DE SOORTEN VANBIJLAGE 11/2 IN DE LID-STATEN 
LAND bejaogbare 
soorten vol­
gens bijlage 
U/2 B 
inheemse 
soorten van 
bijlage U/2 C 
bejaagde 
soorten van 
bijlage I1/2 TOELICHTING 
l* 10 36 
16 
16 46 
43 • 6 andere soorten, die noch in bijlage I1/1. 
noch in bijlage U/2 zijn opgenomen, zijn 
eveneens als jachtwild ingedeeld: Garrulus 
glandarius, Corvus corone corone, Corvus 
monedula, Pica pica, Corvus corone cornix en 
Corvus frugilegus (NB de jacht op de twee 
laatstgenoemde soorten blijft gesloten). 
• Krachtens decreet 274-A/88 van 3.8.1988 zijn 
twaalf soorten van bijlage U/2 als jachtwild 
Ingedeeld hoewel drie daarvan volgens bijlage 
U/2 In Portugal niet bejaagbaar zijn: Vanellus 
vanellus, Limosa limosa en Streptopella decaocto. 
De jacht op deze 3 soorten is sedert het seizoen 
1989-1990 niet meer geopend. 
Hetzelfde decreet bevat ook de volgende 
bepalingen : 
• Tetrax tetrax (soort van bijlage I) is als 
jachtwild ingedeeld, maar de jacht op deze soort 
wordt niet meer geopend; 
• 7 andere soorten die noch in bijlage U/1, noch 
in bijlage U/2 zijn opgenomen, zijn als 
jachtwild ingedeeld: Corvus monedula, Corvus 
corax. Corvus corone corone, Sturnus vulgaris, 
Sturnus unlcolor, Garrulus glandarius. Pica pica. 
De jacht op deze laatste vijf soorten is evenwel 
verboden. Bij decreet 43/90 van 8.2.1990 zijn 
Corvus monedula e" Corvus corax afgevoerd van de 
lijst van als jachtwild ingedeelde soorten. 
• Krachtens de Wildlife t Countryside Act van 
1981 is de situatie in Groot-Brittannië als 
volgt : 
- 9 soorten die volgens bijlage U/2 in het 
Verenigd Koninkrijk bejaagbaar zijn, genieten 
bescherming : Pluvial is squatarola. Limosa 
lapponica. Tringa totanus. Numenius arquata, 
Clangula hyemalis. Aythya marl la. Melanitta 
nigra. Melanitta fusca en Numenius phaeopus (deze 
laatste 5 soorten genieten bijzondere 
bescherming) 
- de onttrekking aan de natuur van 4 volgens 
bijlage U/2 in het Verenigd Koninkrijk niet 
bejaogbare soorten, namelijk Larus argentatus, 
Larus marinus, Larus fuscus en Streptopelia 
decaocto, is toegestaan 
- de onttrekking aan de natuur van 8 andere niet 
in bijlage U/1 of bijlage U/2 genoemde soorten 
is eveneens toegestaan : Corvus corone corone, 
Corvus corone cornix, Corvus monedula, Corvus 
frugilegus, Garrulus glandarius. Pica pica, 
Passer domestieus en Sturnus vulgaris. 
• In Noord-Ier land is de situatie krachtens 
Wildlife Order 1985/171 als volgt : 
- 11 soorten zijn van de lijst van bejaogbare 
soorten afgevoerd: Cygnus olor, Netta rufina. 
Mergus serrator. Somateria mol Iissima, Clangula 
hyemalis. Melanitta fusca. Pluvial is squatarola, 
Columba oenas, Melanitta nigra. Mergus merganser 
en Numenius phaeopus. 
- Deze 11 soorten zijn beschermd; de drie 
laatstgenoemde genieten bovendien bijzondere 
bescherming. 
- De onttrekking aan de natuur van 3 volgens 
bijlage U/2 in het Verenigd Koninkrijk niet 
bejaogbare soorten, namelijk Larus marinus. Larus 
fuscus en Larus argentatus. is toegestaan 
- 7 andere, niet in bijlage U/1 of bijlage U/2 
opgenomen soorten : Corvus corone corone, Corvus 
corone cornix, Corvus monedula. Corvus 
frugilegus. Passer domesticus. Sturnus vulgaris 
en Pica pico. mogen eveneens aan de natuur worden 
onttrokken. 
- 65 -
ADDENDUM 
LAND OPMERKINGEN 
• Krachtens koninklijk besluit 1095/1989 worden 
nog steeds 6 niet In bijlage U/1 of U/2 
genoemde soorten als jachtwild Ingedeeld : 
Sturnus unlcolor, Sturnus vulgaris. Corvus corone 
corone, Corvus monedula, Pica pica en Larus 
cachinnans. (Met uitzondering van Larus 
cachinnans wordt voor al deze soorten een 
jachtseizoen vastgesteld.) 
• Krachtens besluiten van 10.12.1985 en 11.4.1991 
Is Tetrao urogallus sedert 1985 beschermd in 
Lotharingen, de Elzas, Franche-Comté en 
Rhône-Alpes . 
• Bovendien zijn krachtens een besluit van 
26.6.1987 zeven andere niet in bijlage II/I of 
U/2 genoemde soorten niet meer als jachtwild 
ingedeeld : Corvus corone corone. Corvus corone 
cornix, Corvus frugilegus. Corvus monedula. Pica 
pica, Sturnus vulgaris en Garrulus glandarius 
• Krachtens wet 157/92 : 
- zijn Fringilla coelebs en Fringllla 
mont ifring!I la weer op de lijst van bejaogbare 
soorten geplaatst en is Bonasa bonasia (volgens 
bijlage U/2 In Italië niet bejaagbaar) aan deze 
lijst toegevoegd. 
— 4 soorten zijn van de lijst van bejaogbare 
sooren afgevoerd : Tringa totanus, Numenius 
arquata, Tetrao urogallus en Pluvial Is apricaria 
(volgens bijlage U/2 in Italië bejaogbare 
soorten). 
- 66 -
LEGENDA BIJ DE OVERZICHTSTABELLEN (TABELLEN 5 TOT EN MET 7) 
A de soort komt in het genoemde land niet voor 
P krachtens de nationale wetgeving beschermde soort 
volgens bijlage II van de richtlijn in het genoemde land bejaagbare, maar 
niettemin krachtens de nationale wetgeving beschermde soort 
+ soort waarvoor krachtens de nationale wetgeving een jachtseizoen wordt 
vastgesteld 
soort waarvoor voorheen krachtens de nationale wetgeving een jachtseizoen 
werd vastgesteld 
x volgens bijlage II van de richtlijn in het genoemde land niet bejaagbare 
soort waarvoor niettemin krachtens de nationale wetgeving een 
jachtseizoen wordt vastgesteld 
G krachtens de nationale wetgeving als jachtwild ingedeelde soort waarvoor 
evenwel geen Jachtseizoen wordt vastgesteld 
Q| volgens bijlage II van de richtlijn in het genoemde land niet bejaagbare 
soort die krachtens de nationale wetgeving toch als jachtwild is 
ingedeeld 
L beschermde soort die krachtens de nationale wetgeving in bepaalde 
omstandigheden en mits daarvoor een vergunning is verleend, mag worden 
gedood, hoewel zij volgens bijlage II van de richtlijn in het genoemde 
land niet bejaagbaar is 
C als schadelijk beschouwde soort ("plaag") die krachtens de nationale 
wetgeving in bepaalde omstandigheden mag worden gereguleerd 
V als schadelijk beschouwde soort ("plaag") die krachtens de nationale 
wetgeving in bepaalde omstandigheden mag worden gereguleerd hoewel zij 
volgens bijlage II van de richtlijn in het genoemde land niet bejaagbaar 
is 
m mannelijke exemplaren 
- 67 -
TABEL 5 
STATUS VAN DE SOORTEN VAN BIJLAGE M/1 IN DE LID-STATEN 
OVERZICHTSTABEL (TOESTAND OP 30.6.1992) 
"~\^LAND 
SOORT^\^^ 
Anser labalis 
Anser anser 
Branta canadensis 
Anas penelope 
Anas strepera 
Anascrecca 
Anas platyrhynchos 
Anas acuta 
Anas querquedula 
Anas elypeata 
Aythya fertna 
Aythya fuligula 
Lagopus lagopus 
scoticus 
Lagopus mutus 
Alectoris graeca 
Alectoris rufa 
Perdix perdix . 
Phasianus colchicus 
Fullcaatra 
Lymnocryptes 
minimus 
Gailinago gailinago 
Scolopax rusticola 
Columba lMa 
Columba palumbus B 
F 
G 
4 
c 
+ 
G 
+ 
+ 
G 
G 
G 
G 
G 
A 
A 
A 
A 
4 
+ 
4-
G 
G 
AP 
A 
+ W 
G 
G 
G 
+ 
G 
4 
+ 
G 
G 
G 
G 
G 
A 
A 
A 
A 
4 
4-
4 
G 
AG 
+ 
A 
+ 0 
« 
4 
4 
4 
G 
4 
4 
4 
4 
G 
4 
4 
A 
G 
AP 
AP 
4 
4-
4 
P 
P 
4 
AG 
4-OK 
4 
4 
4 
4 
P 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
A 
A 
A 
A 
+ 
+ 
4 
4-
4-
4 
A 
4C E 
P 
4 
A 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4-
A 
A** 
A 
4 
4-
4-
4-
+ 
4 
4-
4-F 
4 
4 
A 
4 
4 
4 
4 
4-
4 
4 
4 
4 
A 
4-
4-
4-
4-
4-
4-
4-
4-
4 
4-
4 G 
4 
AG 
A 
4 
4 
4 
4 
4-
4 
+ 
4 
4-
A 
A 
4 
A 
AG 
+ 
4-
4-
4-
4-
4 
4-1 
P 
P 
A 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4-
4-
A 
4-
4-
4-
* 
+ 
4-
4-
4-
4 
P 
4-IRL 
P 
P 
P 
4 
4 
4 
* 
4-
AP 
4-
+ 
4-
+ 
A 
A 
4-
4-
+ (m) 
P 
4-
4-
4-
P L 
P 
P 
A 
P 
P 
P 
4-
P 
P 
P 
P 
P 
A 
A 
A 
A 
AG 
+ 
P 
AP 
AP 
4-
A 
• NL 
4 
4 
G 
4 
4 
4 
4-
4 
G 
4 
4-
4-
A 
A 
A 
A 
4-
4-
+ 
G 
4-
-f 
A 
C P 
P 
P 
A 
4 
4 
4 
4-
4 
4-
4-
4-
4-
A 
A 
A 
4-
P 
4-
4-
4-
4-
4-
4-
4-UK 
GB 
P 
4 
4 
+ 
4 
4 
4-
4-
P 
4-
4-
4-
4-
4-
A 
4-
4-
4-
4-
P 
4-
4-
c« 
c NIRL 
AP 
4 
P 
4 
4 
4 
4-
4-
P 
4 
4-
4-
4-
A 
A 
4-
4-
+ (m) 
P 
+ 
4-
4-
C* 
c 
** De ondersoort Lagopus mutus pyrenaicus 
is in Spanje beschermd bij koninklijk 
besluit 1497/1986) * Bedoeld is de verwilderde 
tamme duif ("feral pigeon") 
en niet de wilde "rock dove" 
die in Groot-Brittannië en 
Noord-1er land beschermd is 
- 68 -
TABEL 6(1) 
STATUS VAN DE SOORTEN VAN BIJLAGE 11/2 IN DE LID-STATEN 
OVERZICHTSTABEL (TOESTAND OP 30.6.1992) 
LAND 
SOORT w DK IRL NL UK 
GB INIRL 
Cygnus olor 
Anser brachyriiynchus 
Anser albifrons 
Branta bernicla 
Netta rufina 
Aythya marila 
Somateria mollissima 
Clangula hyemalis 
Melanitta nigra 
Melanitta fusca 
Bucephala clangula 
Mergus serrator 
Mergus merganser 
Bonasa bonasla 
Tetrao tetrix 
Tetrao urogallus 
Alectoris barbara 
Coturnix coturnix 
Meleagris gallopavo 
Rallus aquaticus 
Gallinula chloropus 
Haematopus ostralegus 
Pluvialis apricaria 
Pluvlalis squatarola P 
G 
G 
P 
P 
G 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
G 
A 
A 
P 
A 
P 
AG 
P 
G 
P P 
G 
G 
P 
P 
G 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
G 
A 
A 
P 
A 
P 
AG 
P 
G 
P AP 
a 
4-
P 
P 
P 
P 
P A 
AP 
A 
A 
P 
A 
P 
P 
A« 
A« AP 
P 
P 
P 
4 
P 
P 
A 
• 
P 
AP 
• 
P 
AP 
P P 
P 
4 
•Mm) 
(m) 
A 
P 
A* 
P L 
D 
4-
LD 
a 
4 
O 
a 
a 
D 
D 
a 
a 
A 
o 
A 
A 
P 
A 
P 
P 
P A 
A 
A 
P 
P 
P 
A 
A 
P 
P 
A 
P 
A 
A 
A 
A 
A 
•4 
A 
P P 
AP 
AP 
A« 
AP 
AP 
A 
A 
A 
A 
P 
A 
P 
* Uitsluitend op de Canarische eilanden 
- 69 -
TABEL 6 (i i) 
STATUS VAN DE SOORTEN VAN BIJLAGE 11/2 IN DE LID-STATEN 
OVERZICHTSTABEL (TOESTAND OP 30.6.1992) 
LAND 
SOORT w OK IRL NL UK 
GB INIRL 
Vanellus vanellus 
Calidris canutus 
Philomachus pugnax 
Limosa limosa 
Limosa lapponica 
Numenius phaeopus 
Numenius arquata 
Tringa erythropus 
Tringa totanus 
Tringa nebularia 
Larus ridibundus 
Larus canus 
Larus fuscus 
Larus argentatus 
Larus marinus 
Columba oenas 
Streptopelia decaocto 
Streptopella turtur 
Alauda arvensis 
Turdus merula 
Turdus pilaris 
Turdus philomelos 
Turdus iliacus 
Turdus viscivorus i,C 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
AT 
P 
P 
AT 
p 
p 
p 
p 
p 
p 
p 
p 
p 
p A* 
A» 
+ c 
+ c 
+ c 
p 
p 
IAT 
AP 
P 
P 
P + P AO 
P 
P 
AO 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P T 
AP 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
* De soort is krachtens koninklijk besluit 3181/1980 beschermd 
maar in bepaalde regio's (comunidades autonomas) wordt een 
Jachtseizoen vastgesteld 
- 70 -
TABEL 7 
STATUS VAN DE NIET IN BIJLAGE II GENOEMDE SOORTEN DIE IN BEPAALDE 
LID-STATEN AAN DE NATUUR MOGEN WORDEN ONTTROKKEN (JACHT OF REGULERING) 
OVERZICHTSTABEL (TOESTAND OP 30.6.1992) 
LAND 
SOORT F w OK IRL NL UK 
GB NIRL 
Phalacrocorax carbo 
Phalacrooorax 
arlstotelis 
Ardeadnerea 
Branta leuoopsls 
Aodplter nisus 
Acdplter gentil is 
Butco buteo 
Alectoris chukar 
Frtagflla fringüla 
Frlngflla monöfrlngllla 
Oriolus oriolus 
Merops aptaster 
Corvus oorone corone 
Corvus corone comix 
Corvus frugilegus 
Corvus monedula 
Pica pica 
Garrulus glandarius 
Sturnus vulgaris 
Sturnus unlcokr 
Passer dotnesöcus 
Passer hispaneolensls 
Passer Itallae 
Passer montanus P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
A 
P 
P 
P 
P 
AT 
P 
AT 
AT 
AT 
AT 
P 
A 
P 
A 
A 
P P • 
Pv 
P 
L 
L 
L 
A. 
P 
P 
P 
P 
IT 
A T 
AT 
AT P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
A 
P 
P 
P 
P 
XO 
A 
P 
XfJ 
xo 
p 
• 
P 
P 
A 
P P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
A 
P 
P 
P 
P 
X 
AP 
AP 
P 
X 
X 
p 
A 
P 
A 
A 
P P 
P 
P 
a 
p 
p 
p 
A 
p 
p 
p 
p 
TU 
a 
a 
•a 
TO 
xa 
T 
A 
T 
A 
A 
P P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
A 
P 
P 
P 
P 
TO 
P 
P 
P 
TO 
TO 
TO 
c 
p 
p 
A 
P L 
.L 
L 
L 
P 
P 
P 
A 
P 
P 
P 
P P 
P 
P 
P 
P 
P 
P 
A 
P 
P 
P 
P 
- 71 -
DOOR DE LID-STATEN GENOMEN BIJZONDERE MAATREGELEN IN HET KADER VAN EEN 
RATIONEEL GEBRUIK VAN DE BEJAAGBARE SOORTEN (1981 - 1991) 
BELGIË 
In het Vlaamse en het Waalse Gewest is de opening van het Jachtseizoen voor alle 
soorten wild afhankelijk van de populatiegrootte op dat moment. 
Zelfs wanneer de Jacht geopend is, kan zij nog altijd tijdelijk of definitief 
worden gesloten indien door omstandigheden schadelijke gevolgen optreden voor de 
vogelpopulaties (bij voorbeeld bij slechte weersomstandigheden of strenge 
winters). 
DUITSLAND 
In de federale verordening over de jachttijden van 2.4.77 (Verordnung über die 
Jagdzeiten) wordt bepaald wanneer op de in de verordening genoemde soorten mag 
worden gejaagd. Buiten de aangegeven perioden en voor soorten waarvoor geen 
Jachtseizoen is vastgesteld, is de jacht verboden. 
Voorts kunnen de Duitse deelstaten de Jachttijd beperken of de jacht tijdelijk 
verbieden. Als het biologisch evenwicht verstoord is of grote schade aan gewassen 
wordt toegebracht, kunnen de deelstaten voor bepaalde gebieden of Jachtreservaten 
de Jachtperiode met een korte tijd verlengen dan wel jachttijden instellen voor 
soorten waarvoor in de genoemde verordening geen Jachttijd is vastgesteld. 
Gedurende de voortplantingsperiode is het verboden om op de adulte vogels te jagen 
totdat de jongen zelfstandig zijn. 
DENEMARKEN 
In de laatste twintig jaar is de duur van het jachtseizoen voor bepaalde 
vogelsoorten ingekort. Hieronder staan de Jachtperloden in 1983 en tussen haakjes 
die van vóór die datum. 
* Jachtseizoen van 1/9 tot 31/12 (van 1/8 tot 31/12) 
- Anser fabalis 
- Anser albifrons 
- Anser brachyrhynchus 
- Branta canadensis 
- Numenius arquata 
- Numenius phaeopus 
* jachtseizoen van 1/9 tot 29/2 
- Larus ridibundus (van 16/8 tot 29/2) 
- Larus canus " " 
- FulIca atra 
- Larus fuscus (van 16/8 tot 30/4) 
- Larus argentatus M " 
- Larus mar inus " 
* Jachtseizoen van 1/9 tot 31/12 (van 16/8 tot 31/12) 
- Anas platyrhynchos 
- Anas querquedula 
- Anas crecca 
- 72 -
- Anas acuta 
- Anas pene Iope 
- Anas clypeata 
- Ga11i nago ga111nago 
- Lymnocryptes minimus 
* Jachtseizoen van 16/10 tot 30/11 (van 21/10 tot 30/11) 
- Phasianus colchicus (wijfjes) 
* Jachtseizoen van 1/10 tot 29/2 (van 16/8 tot 29/2) 
- Aythya ferina 
* Jachtseizoen van 1/10 tot 31/12 (van 24/9 tot 31/12 en van 
- Scolopax rusticola 1/3 tot 7/4) 
SPANJE 
De jacht is streng verboden in het voorjaar als de trekvogels terugkeren naar hun 
broedgebieden. Deze periode loopt voor heel Spanje van 1 februari tot en met 
31 mei (volgens koninklijk besluit 1095/1989 van 8.9.1989<1>). 
Het Jachtseizoen voor watervogels (dat door de regio's wordt vastgesteld) mag niet 
eerder dan 15 oktober beginnen (volgens koninklijk besluit 1095/1989). Dit is 
gedaan om deze soorten, die in de zomerperiode steeds kwetsbaarder worden naarmate 
de waterstand in de waterrijke gebieden daalt, te beschermen. Omstreeks 15 oktober 
beginnen de najaarsregens. 
In exceptionele klimatologische of ecologische omstandigheden die plaatselijk 
gevolgen hebben of kunnen hebben voor de populatiegrootte van een of meerdere 
bejaagbare soorten kunnen de regio's een tijdelijke stopzetting van de jacht 
gelasten dan wel specifieke verboden met betrekking tot de vangst instellen. 
Wanneer dergelijke omstandigheden zich voordoen in een gebied dat meerdere regio's 
bestrijkt, kan het Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening in 
samenwerking met de regio's ter bescherming van deze soorten de jacht tijdelijk 
stopzetten of specifieke verboden instellen. 
FRANKRIJK 
In decreet 86-571 van 14.3.1986^ worden de voorschriften voor de opening en 
sluiting van het Jachtseizoen vastgesteld, dat voor de meeste soorten loopt van 
1 september tot en met 29 februari. In het decreet worden tevens voor bepaalde 
ernstig bedreigde soorten kortere Jachtperloden met specifieke openings- en 
sluitingsdata vastgesteld : 
- Tetrao urugallus (van 15/9 tot 15/10) 
- Tetrao tetrix (van 15/9 tot 15/10) 
- Lagopus mutus (van 1/9 tot 11/11) 
- Alectoris graeca (van 1/9 tot 11/11) 
- Bonasa bonasia (van 1/9 tot 11/11) 
De departementsprefect, die de betrokken data jaarlijks bij besluit vaststelt, kan 
om de bescherming en het herstel van de wildstand te bevorderen voor elke soort : 
- met het oog op de populatie-aanwas de Jacht verbieden-, 
- het aantal Jachtdagen beperken. 
(1) Real decreto por el que se declaran las especies objeto de caza y pesca y se 
establecen normas para su protección 
(2) Décret 86-571 du 14.3.1986 fixant les modalités d'ouverture et de clôture de la 
chasse 
- 73 -
Bovendien kunnen de prefecten de Jacht op bepaalde bejaagbare soorten plaatselijk 
verbieden (Code rural art. R 224-7). 
De Jacht op waterwild begon van oudsher op 14 Juli langs de Kanaal- en Atlantische 
kust en in verscheidene departementen van het Parijse bekken. Dit is onlangs 
veranderd na een afkeurende uitspraak van de Conseil d'etat (Raad van State) 
(besluit van 7.10.1988), die van oordeel was dat op die datum de broedtijd van 
bepaalde soorten nog niet is verstreken. 
Momenteel wordt bij het vaststellen van de openingsdata voor de Jacht per soort 
gekeken naar de ontwikkeling van de legsels en de zelfstandigheid van de jongen. 
De sluitingsdata worden vastgesteld aan de hand van op regionaal niveau verzamelde 
wetenschappelijke informatie over migratiespreiding. 
GR IEKENLAND 
Het gemeenschappelijk ministerieel besluit nr. 414985 van 29.11.1985(1) bevat een 
lijst van gebieden waar de vogel jacht verboden is of waarvoor specifieke regels of 
verbodsbepalingen gelden, zoals nationale parken, permanente jachtreservaten, 
Jachtdomeinen, enz. 
Voorts kan het Ministerie van Landbouw krachtens voornoemd besluit de jachttijd 
verkorten, de dagen van de week waarop in het hele land dan wel in bepaalde 
regio's gejaagd mag worden beperken en de quota verminderen indien als gevolg van 
bijzonder moeilijke omstandigheden de populaties van bepaalde in het wild levende 
vogelsoorten dreigen af te nemen. Zo is de Jacht op Perdix perdix en op Anser 
anser sinds respectievelijk 1984 en 1991 verboden omdat de populaties sterk 
terugliepen. Ook de Jacht op Streptopelia turtur in het voorjaar is sinds 1985 
vol ledig verboden. 
ITALIE 
Bij decreet van 20.12.1979(2) is het jachtseizoen voor bepaalde bejaagbare 
vogelsoorten met ingang van het seizoen 1979-80 als volgt ingekort : 
i) voor de volgende soorten wordt de jacht op 10 maart in plaats van op 
31 maart gesloten (de opening van de Jacht blijft vastgesteld op 
18 augustus) : 
Passer italiae 
Passer domestieus 
Sturnus vulgaris 
RaI lus aquaticus 
Anas pene lope 
Anas acuta Anas querquedula 
Aythya fuligula 
Gal Iinago gal Iinago 
Columba paiumbus 
Lymnocryptes minimus 
Pluvial is apr icar ia 
ii) voor de volgende soorten wordt de jacht eveneens op 10 maart in plaats 
van op 31 maart gesloten (de opening van de jacht blijft vastgesteld op 
de 3e zondag van september) : 
Turdus phi lome los 
Turdus iliacus 
Gal Ierida eristata' 
Alauda arvensis - Corvus monedula 
- Corvus frugilegus 
- Corvus corone corone 
- Vanellus vanellus 
iii) voor de volgende soorten wordt de Jacht op 28 februari in plaats van op 
31 maart gesloten (de opening van de jacht blijft vastgesteld op 
18 augustus) : 
(1) Joint Ministerial Decision 414985 (29.11.1985) : Measures for the Management of 
Wi Id Birds 
(2) Decreto del 20.12.1979 : Variazione dell'elenco del le specie cacciabili 
- 74 -
Passer montanus 
Anas crecca 
Anas strepera 
Anas clypeata 
Limosa lapponica - Philomachus pugnax 
- Aythya ferina 
- Numenius arquâta 
- Tr inga totanus 
iv) voor de volgende soorten wordt de jacht eveneens op 28/2 in plaats van op 
31/3 gesloten (de opening van de jacht blijft vastgesteld op de 3e zondag 
van september) : 
- Turdus pilaris - Lullula arborea 
* soorten die krachtens het decreet van 4.6.1982^) zijn afgevoerd van de 
lijst van bejaagbare vogelsoorten 
De nieuwe Jachtwet (nr. 157) van 11.2.1992<2> vervangt wet nr. 968/77. Bij wet 
nr. 157 is voor een aantal bejaagbare vogelsoorten (op sommige waarvan het besluit 
van 20.12.1979 reeds van toepassing was) een Jachttijd voorgeschreven die korter 
is dan de (telkens tussen haakjes vermelde) voorheen geldende jachttijd : 
i) open Jachttijd van de 3e zondag van september tot 31 december 
-Coturnix coturnix (18/8 - 31/12)+ 
-Streptopelia turtur " " + 
-Turdus meruia •* + 
-Passer montanus (18/8 - 28/2) ' -Passer italiae (18/8 - 10/3)' 
-Passer domesticus " 
-Alauda arvensis (3e zondag van 
september tot 10/3) 
ii) open jachttijd van de 3e zondag van september tot 31 januari 
-Sturnus vulgaris (18/8 - 10/3) 
-Rallus aquaticus " 
-Anas pene lope " 
-Anas acuta " " 
-Anas querquedula M " 
-Aythya fuligula 
-Ga111nago ga11i nago " " 
-Columba palumbus " M 
-Lymnocryptes minimus -Anas platyrhynchos (18/8 -
-Fulica atra 
-Gal I inula chloropus 
-Anas crecca 
-Anas strepera 
-Anas clypeata 
-Aythya ferina 
-Philomachus pugnax 28/2)+ 
+ 
+ 
-Turdus pilaris (van de 3e zondag van september tot 28/2)* 
-Scolopax rusticola M M + 
-Turdus philomelos (van de 3e zondag van september tot 10/3) 
-Turdus iliacus 
-Corvus monedula 
-Corvus frugilegus 
-Corvus corone corone H M 
-Vane 11us vane 11us 
open jachttijd van 1 oktober tot 30 november : 
-Lagopus mutus (van de 3e zondag van september tot 31/12)+ 
-Tetrao tetrix 
-Alectoris graeca " 
+ voorheen geldende Jachttijd krachtens wet 968/77 
* voorheen geldende Jachttijd krachtens het besluit van 20.12.1979 iii) 
(1) Decreto del 4.6.1982 : Variazioni all'eienco del Ie specie di uccelli cacciabili 
(2) Legge no. 157 : Norme per la protezione délia fauna sel vatica omeoterma e 
per il preiievo venatorio. (Datum van inwerkingtreding : 27.2.1992) 
- 75 -
Krachtens wet 157/92 kunnen de regio's 
- de Jacht op bepaalde soorten openen op 1 september, mits ook de sluiting van de 
Jacht op die soorten zodanig wordt vervroegd dat de totale duur van de Jachttijd 
niet toeneemt (artikel 18, lid 2); 
- de Jacht op bepaalde soorten voor een vastgestelde tijd verbieden of beperken om 
redenen die verband houden met de omvang van de populaties of met specifieke 
ecologische of klimaatsomstandigheden alsmede bij ziekten of andere rampen 
(artikel 19, lid 1). 
IERLAND 
De wet inzake de wilde fauna*1* voorziet in de mogelijkheid om met het oog op het 
behoud van de betrokken diersoorten het jachtseizoen te schorsen bij slechte 
weersomstandigheden (paragraaf 27). 
Bovendien verbiedt de wet de Jacht in specifieke gebieden, namelijk de 
wildreservaten (wildfowl sanctuaries). Het land telt 68 van dergelijke reservaten. 
LUXEMBURG 
De jacht kan bij sneeuwval tijdelijk worden gesloten. 
Specifieke bepalingen uit de jachtwet van 30.5.1984<2) bieden de Staat en de 
gemeenten de mogelijkheid jachtterreinen te huren. Deze maatregel is genomen om 
Jachtreservaten te creëren. Ook in de staatsdomeinen (staatsbossen) kan de Jacht 
worden verboden. 
NEDERLAND 
Op basis van de Jachtwet van 1954 (art. 20) kan de Jacht op bepaalde vogelsoorten 
worden gesloten indien hun aantallen sterk afnemen. 
BIJ de overheid zijn besprekingen gaande over de mogelijkheid de opening van het 
jachtseizoen voor Anas platyrhynchos te verschuiven van 24 juli naar half 
augustus. 
VERENIGD KONINKRIJK 
Groot-Brittannië 
In de Wildlife & Countryside Act (1981) worden voor de 19 bejaagbare soorten van 
bijlage 2, deel I (schedule 2, part I) van die wet de jachtseizoenen vastgesteld : 
in het algemeen van 1 september tot en met 31 januari. Buiten die perioden is de 
Jacht verboden. 
Overigens biedt deze wet de mogelijkheid om bij besluit de jacht te verbieden als 
in het jachtseizoen slechte weersomstandigheden zoals ijsvorming, sneeuwval en 
bodembevriezing het de in het wild levende vogels onmogelijk maken zich te voeden. 
Noord-1er land 
Op dezelfde wijze worden in de Wildlife Order (NI) 1985/171 voor alle 
14 bejaagbare soorten van bijlage 2, deel I (schedule 2, part I) de jachtseizoenen 
vastgesteld van 1 september tot en met 31 januari. Buiten die periode is de jacht 
verboden. Bij slechte weersomstandigheden kan het Ministerie van Milieubeheer van 
Noord-Ierland<3) de Jacht op deze soorten tijdens het seizoen verbieden. 
(1) WiIdlife Act 1976 
(2) Lol du 30/5/84 modifiant et complétant la législation sur la chasse 
(3) Department of the Environment (NI). 
- 76 -
DOOR DE LID-STATEN OP GROND VAN ARTIKEL 9 TOEGESTANE AFWIJKINGEN 
(1981 - 1989) 
Artikel 9 
7. De Lid-Staten mogen, Indien er geen andere bevredigende oplossing 
bestaat, om onderstaande redenen afwijken van de artikelen 5, 6, 7 en 8 : 
a) - In het belang van de volksgezondheid en openbare veilIgheld. 
- In het belang van de veiligheid van het luchtverkeer, 
-ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, 
v/sser/J en wateren, 
- ter bescherm/ng van f/ora en fauna; 
b) voor doeleinden In verband met onderzoek en onderwlJs, het uitzetten en 
herinvoeren van soorten en voor de met deze doeleinden samenhangende 
teelt; 
c) ten einde het vangen, het houden of elke andere wijze van verstandig 
gebruik van bepaalde vogels In kleine hoeveelheden selectief en onder 
strikt gecontroleerde omstandigheden toe te staan. 
2. In de afwijkende bepalingen moet worden vermeid : 
- voor welke soorten mag worden afgeweken, 
- welke middelen. Installaties of methoden voor het vangen of doden 
zijn toegestaan, 
- onder welke voorwaarden met betrekking tot het risico en onder welke 
omstandigheden van tijd en van plaats deze afwijkende maatregeien 
mogen worden genomen, 
- welke autoriteit bevoegd is te verklaren dat aan d/e voorwaarden Is 
voldaan, en te beslissen welke middelen, Installaties of methoden 
mogen worden aangewend, binnen welke grenzen en door welke personen, 
- welke controles zullen worden uitgevoerd. 
3. De Lid-Staten zenden de Commissie Jaarlijks een verslag toe over de 
toepassing van dit artikel. 
4. In het licht van de Inlichtingen waarover zij beschikt en met name van 
die welke haar krachtens lid 3 worden verstrekt, ziet de Commissie er 
voortdurend op toe dat de gevolgen van deze afwijkende maatregelen niet 
onverenigbaar zijn met deze richtlijn. ZIJ neemt in dat verband de nodige 
Initiatieven. 
- 77 -
De Lid-Staten hebben voor bepaalde vogelsoorten afwijkingen van de 
artikelen 5, 6, 7 en 8 van de richtlijn meegedeeld. Deze afwijkingen zijn 
per land beknopt weergegeven in de volgende tabellen en hebben, tenzij 
anders aangegeven, betrekking op de periode 1981- 1989. De aangevoerde 
redenen zijn overeenkomstig artikel 9 verdeeld in 5 categorieën : 
1. in het belang van de volksgezondheid en openbare veiligheid; 
2. in het belang van de veiligheid van het luchtverkeer; 
3. ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij 
en wateren; 
4. ter bescherming van flora en fauna; 
5. ten einde het vangen, het houden of elke andere wijze van verstandig 
gebruik van bepaalde vogels in kleine hoeveelheden selectief en onder 
strikt gecontroleerde omstandigheden toe te staan. 
Niet genoemd zijn afwijkingen in verband met wetenschappelijke studies (onderzoek, 
ringen, enz.) en voor het houden en opzetten van dode vogels. 
Legenda : n.m. - niet meegedeeld 
- 78 -
LAND : België (Vlaams gewest) 
REDEN SOORT 
1 Larus ridibundus 
Larus argentatus 
1/3 Passer domestleus 
Passer montanus 
Sturnus vulgaris 
2 Larus ridibundus 
Larus argentatus 
Vanellus vanellus 
3 Anas platyrhynchos 
Columba palumbus 
3/4 Pica pica 
Corvus monedula 
Corvus corone corone 
Garrulus glandarius 
4 Phasianus colchicus 
Aceipiter gentiI is 
Aceipiter ni sus 
Falco peregrinus 
Falco biarmicus 
Falco cherrug 
Carduelis chloris 
Cardue Ils cannabina 
Carduelis spinus 
Fr ingiI la coelebs 1981 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Doden/ver jagen 
Doden/ver Jagen 
M M 
H H 
Doden/ver Jagen 
M M 
Doden/vangen 
Doden 
Doden/ver Jagen 
Vangen van uitgezette in gevangenschap geteelde 
vogeI s 
Houden en vervoeren t.b.v. de valkerij 
Totaal aantal vogels : 65 ('87) 
66 ('88) 
Vangen en houden voor recreatieve 
doeleinden -
Vangst m.b.v. niet-automatische kooien 
met een max. inhoud van 50 dm3 
Totaal aantal vogels : 21.844 ('86) 
22.965 ('88) 
Turdus phi lome los 
Emberiza schoen ie lus 
Emberiza ei trinel la 
Emberiza calandra 
Carduelis chloris 
Carduelis spinus 
Carduelis carduelis 
Carduelis flavirostris 
Carduelis flammea 
Carduelis cannabina 
Fr ingiI la coelebs 
Fringilla montifringiI la 
Coccothraustes coccothraustes 
Pyrrhula pyrrhula 
Loxia curvirostra 
Passer montanus Houden van bepaalde soorten vogels voor de 
teelt in voliéres 
Totaal aantal vogels : 268.000 ('86) 
285.000 ('87) 
257.486 ('88) 
- 79 -
LAND : België (Vlaams gewest) (vervolg) 
REDEN SOORT 
5 Phoenicopterus ruber 
Branta rufIcolI is 
Branta leucopsis 
Anser erythropus 
Tadorna tadorna 
Casarca ferruginea 
Netta rufina 
Bucephala clangula 
Aix sponsa 
Gyps fulvus 
Aegypius monachus 
Alectoris rufa 
Tetrao urogallus 
Coturnix coturnix 
Francolinus francolinus 
Streptopelia turtur 
Columba oenas 
Co Iumba Ii v i a 
Streptopelia decaocto 
Streptopelia senegalensis 
Anthropoides virgo 
Tyto al ba 
Corvus corax 
Corvus frugilegus 
Corvus corone cornix 
Turdus viscivorus 
Podiceps nigricollis 
Marmaronetta angustirostris 
Clangula hyemalis 
Melanitta nigra 
Bucephala island!ca 
Mergus serrator 
Lagopus mutus 
Anas formosa 
Aythya nyroca 
Mergus cucullatus 
Bucephala al beo la 
Anas discors 
Branta bernicla 
Somateria mollissima 
Mergus merganser 
Oxyura leucocephala 
Turdus iIiacus 
Turdus pilar is 
Turdus meruia 
Pinicola enucleator 
Syrraphtes paradoxus 
Alectoris chukar 
Tachybaptus ruficoliis 
Gavia stel lata 
Anas amer icana 1981 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Houden in het kader van de overgangs-
regeling -
In de overgangsperiode naar een 
stringenter beschermingsbeIe id kregen 
personen die vogels bezaten die voorheen 
vrijelijk mochten worden gehouden, 
toestemming die exemplaren 
tot hun dood te behouden. 
Totaal aantal overgangsvergunningen : 
14.600 (*85-'89) 
- 80 -
LAND : België (Vlaams gewest) (vervolg) 1981 - 1989 
REDEN SOORT TOEGESTANE ACTIVITEIT 
5 Cicon ia ei con la Houden 
Bombycilla garrulus Totaal aantal vogels : 497 ('87) 
Serinus serinus 
Phoeniconaias minor 
LAND : België (Waals gewest) 
REDEN SOORT 
1 Passer domesticus 
1/2 Larus ridibundus 
Larus argentatus 
Vanellus vanellus 
3 Columba palumbus 
Passer montanus 
Sturnus vulgaris 
3/4 Pica pica 
Garrulus glandarius 
Corvus monedula 
Corvus frugilegus 
Corvus corone corone 
4 Phasianus colchicus 
Falco peregr inus 
Falco biarmicus 
Falco rustico lus 
Falco cherrug 
Aceipiter ni sus 
Aceipiter gentiI is 
Turdus phi lome los 
Emberiza ei trinel la 
Emberiza schoen ie lus 
Pyrrhula pyrrhula 
Emberiza calandra 
Carduelis chloris 
Carduelis spinus 
Carduelis carduelis 
Carduelis cannabina 
Carduelis flammea 
Carduelis flavirostris 
Coccothraustes coccothraustes 
FringiI la coelebs 
Fr i ng i11 a mont I fr i ng i11 a 
Loxia curvirostra 81 -
1981 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Doden/vangen/vervoeren 
Doden 
Doden 
Doden/vangen/vervoeren 
Doden 
Vangen van uitgezette in gevangenschap 
geteelde vogels 
Houden en vervoeren t.b.v. de valkerij 
Totaal aantal vogels : 30 ('88) 
40 ('89) 
Vangen t.b.v. de vogel tee It -
Vangst m.b.v. niet-automatische kooien met 
een max. inhoud van 50 dm3 
Totaal aantal vogels : 38.744 ('87) 
40.664 ('88) 
LAND : Duitsland 
REDEN SOORT 
1 Corvus frugilegus 
2 Pica pica 
Garrulus glandarius 
Corvus corone corone 
Corvus frugilegus 
Columba livia 
Larus sp. 
Ace lp Iter gentiI is 
Buteo buteo 
3 Corvus frugilegus 
Corvus corone cornix 
Phalaerocorax carbo 
Podiceps er(status 
Ardea cinerea 
3/4 Pica pica 
Corvus cororne corone 
Corvus corone cornix 
Garrulus glandarius 
Aceipiter ni sus 
Aceipiter gentiI is 
Buteo buteo 
5 Carduelis carduelis 
Carduelis cannabina 
Pyrrhula pyrrhula 
Carduelis spinus 
FringiI la coelebs 
Carduelis flammea 
Erithacus rubecula 
Cygnus o lor 
5 Fringiliidae 
5 Aceipiter gentiI is 
Falco peregrinus 
Aquila chrysaetos 
M iI vus m iI vus 
Haliaetus a lb ici I la 82 -
1981 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Doden 
Vangen/doden/ver j agen 
Vangen/doden/ver Jagen/vernietigen 
van de nesten 
Doden 
Vangen/doden/uitzetten in een ander gebied 
Vangen, houden en telen voor recreatieve 
doeleinden 
(vogel teelt) 
Totaal aantal vogels : 12 (1987) 
41 (1988) 
Houden en telen van reeds in gevangenschap 
levende vogels 
Aantal vogels : n.m. 
Vangen en houden t.b.v. de valkerij 
Aantal vogels : 16 (1987) 
10 (1988) 
Houden en telen (voor de valkerij) 
Aantal vogels : n.m. 
LAND : Denemarken 
REDEN SOORT 
1 Larus argentatus 
Passer domesticus 
Corvus frugilegus 
Cygnus olor 
1/2 Aceipiter ni sus 
Buteo buteo 
Circus pygargus 
Falco tinnunculus 
Falco columbarius 
Cal Idr is sp. 
Anas platyrhynchos 
Somateria mollissima 
Cygnus olor 
Perdix perdix 
Vanellus vanellus 
Pluvial is apricaria 
Haematopus ostralegus 
Tringa totanus 
Larus sp. 
2 Larus ridibundus 
Larus canus 
Larus argentatus 
Larus fuscus 
Larus marinus 
Columba palumbus 
Vanellus vanellus 
Cygnus sp. 
Branta leucopsis 
Haematopus ostralegus 
Perdix perdix 
Phasianus colchicus 
Somateria mollissima 
Anas sp. 
Aceipiter ni sus 
Scolopax rusticola 
Sturnus vulgaris 
Corvus frugilegus 
Corvus corone corone 
Pica pica 
Passer sp. 
Falco tinnunculus 
Co Iumba livia 
Alauda arvensis 
Hirundo rust I ca 
Emberiza citrinella 
Turdus sp. 
Strigidae 
Pluvial is apricaria 
Buteo buteo 83 -
1987 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Doden 
Vangen/verJ agen/doden 
Vangen/doden 
Doden 
Doden 
Doden 
LAND : Denemarken (vervolg) 
REDEN SOORT 
2 Columba palumbus 
Buteo lagopus 
Corvus monedula 
Corvus corax 
FringiI la coelebs 
3 Aceipiter gentiI is 
Aceipiter ni sus 
Corvus frugilegus 
Buteo buteo 
Phalocrocorax carbo 
Anas platyrhynchos 
Anser anser 
Fullea atra 
Streptopelia decaocto 
Turdus pilaris 
Columba palumbus 
Ardea cinerea 
Larus sp. 
4 Anas platyrhynchos 
Cygnus olor 
Accipiter gentiI is 
Ace lp iter ni sus 
Buteo buteo 84 -
1987 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Doden 
Vangen/doden 
Vangen/doden 
Vangen/vernietigen van de nesten 
Vangen/doden 
Doden 
Vangen/houden/doden 
Doden 
Doden >• 
Vangen/doden 
Vangen/doden 
Vangen/doden 
85 
LAND : Spanje 
REDEN SOORT 
3 Sturnus uni co lor 
Sturnus vulgaris 
Pica pica 
Corvus corax 
Corvus corone corone 
Corvus monedula 
Cyanopica cyanus 
Gal I inula chloropus 
Alauda arvensis 
Turdus meruia 
Turdus pilaris 
Turdus phi lome los 
Turdus iliacus 
Turdus viscivorus 
Passer domesticus 
Anas platyrhynchos 
Columba sp. 
Otis tetrax 
Burninus oedicnemus 
4 Larus cachinnans 
5 Falco peregrinus 
Falco tinnunculus 
Accipiter gentiI is 
Accipiter ni sus 
5 Fringillidae en Emberizidae 
Turdidae 1986 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Vangen/be J agen/doden 
Ter bescherming van Larus audouinii op de 
Chafarinas-eiIanden 
(in het kader van een project voor bescherming 
en beheer) 
Uit het nest halen van de jongen om 
ze op te kweken voor de valkerij 
Totaal aantal vogels : 56 (1987) 
Vangst met behulp van netten en lijmstokken en 
opsluiting voor recreatieve doeleinden 
(vogel teelt) 
Totaie omvang van de toegestane vangst : 
76.261.390 (1986) 
40.470.115 (1987) 
5.945.794 (1988) 
3.799.557 (1989) 
Vangst met behulp van lijmstokken -
Traditionele jacht in het oosten 
(Catalonië en Valencia) 
Totale omvang van de toegestane vangst : 
12.902.400 (1986) 
10.111.140 (1987) 
17.668.492 (1988) 
6.971.336 (1989) 
86 -
LAND : Spanje (vervolg) 
REDEN SOORT 
5 Alectoris rufa 
5 Turdidae 
5 Columba palumbus* 
Columba oenas+ 1986 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Jacht met mannelijke lokvogels in de 
voortplantingsperiode (Aragon) -
Traditionele Jacht 
Aantal vogels : n.m. 
Vangst met netten van het type "coll" 
(Balearen) -
Traditionele Jacht 
Omvang van de toegestane vangst : 
1.372.032 (1989) 
Vangst met staande netten (Navarra) -
Traditionele jacht 
Aantal vogels : 2000 (1989)* 
100 (1989)+ 
- 87 
LAND : Frankrijk 
REDEN SOORT 
1 Larus argentatus 
2 Larus ridibundus 
Larus argentatus 
Columba palumbus 
Corvus frugilegus 
Corvus corone corone 
Sturnus vulgaris 
Vanellus vanellus 
3/4 Corvus frugilegus 
Corvus corone corone 
Sturnus vulgaris 
Pica pica 
Columba palumbus 
Garrulus glandarius 
Larus argentatus 
Larus ridibundus 
5 Turdus meruia 
Turdus pilaris 
Turdus iliacus 
Turdus viscivorus 
Turdus phi lome los 
Alauda arvensis 
Turdus meruia 
Turdus pilaris 
Turdus iIiacus 
Turdus viscivorus 
Turdus phllome los 
Vanellus vanellus* 
Pluvial is apricaria+ 
Tringa nebularia 
Tringa totanus 1981 -1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Doden 
Doden 
Doden 
Vangen met behulp van lijmstokken in 
bomen in het zuidoosten van Frankrijk 
(departementen : Alpes de Haute-Provence, 
Alpes-Maritimes, Bouches-du-Rhône, Var en 
Vaucluse) 
- De gevangen exemplaren worden bij de jacht 
vanaf een schietstand als lokvogel gebruikt 
Aantal vogels : 50.000 (1987) 
47.862 (1988) 
Vangen en doden met behulp van horizontale 
slagnetten ("pantes") in de Gironde, Lot-et-
Garonne, Landes en Pyrénées-Atlantiques, c.q. 
kleine slagkooien ("matoles") in Lot-et-
Garonne, Landes en Tarn-et-Garonne. 
Aantal vogels : 807.000 (1987) 
684.000 (1988) 
Vangen en doden met behulp van netten 
(Ardennes) -
Vogel Jacht met behulp van 
paardeharen strikken, met 
lijsterbessen als lokaas 
Totaal aantal vogels : 10.460 (1988) 
19.609 (1989) 
Vangen en doden met behulp van slagnetten 
met een minimale maaswijdte van 8 cm 
(Ardennes) 
Aantal vooeis : 1.917 (1988)* 
8 (1988)+ 
1.954 (1989)* 
- 88 -
LAND : Frankrijk (vervolg) 
REDEN SOORT 
5 Columba palumbus 
Accipiter gentiI is 
Accipiter ni sus 
Falco peregrinus 
Tringa g I areola 
Tringa ochropus 
Branta bernicla 
Calidr is alpina 
Arenaria interpres 
Charadrius hiaticula 
Charadrius aiexandrinus 
Gali inago media 1981 -1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Vangen en doden met behulp van horizontale 
slagnetten ("pantes") in de Gers, Gironde, 
Landes, Lot-et-Garonne en Pyrénées-Atlantiques 
c.q. grote staande vogel net ten (verticale 
netten) in de Pyrénées-Atlantiques. 
Aantal vogels : 200.000 (1988) 
200.000 (1989) 
Uit het nest halen van de jongen, houden 
en vervoeren t.b.v. 
de jacht met Jachtvogels 
Totaal aantal vogels : 287 (1987) 
18 (1988) 
Afwijkingen voor nooit opgestelde 
Jachtplannen 
- 89 -
LAND : Griekenland 1981 -1989 
REDEN SOORT TOEGESTANE ACTIVITEIT 
3 Corvus corone corone Vangen/doden 
Corvus monedula 
Pica pica 
Garrulus glandarius 
Passer domesticus 
Passer montanus 
Passer hi span lolens is 
Sturnus vulgaris 
Oriolus oriolus 
Merops aplaster 
5 Coccothraustes coccothraustes* Invoer van levende vogels uit 
EmberIza meIanocephaIa+ Pakistan, bestemd voor de verkoop 
Aantal vogels : 100 (1989)* 
650 (1989)+ 
90 
LAND : I ta Iië 
REDEN SOORT 
2 Larus argentatus 
Larus minutus 
Sturnus vulgaris 
3/4 Corvus corone corone 
Corvus corone cornix 
Corvus monedula 
Corvus frugilegus 
Garrulus glandarius 
Pica pica 
Sturnus vulgaris 
Passer italiae 
Passer montanus 
Phalacrocorax carbo 
Larus argentatus 
Larus minutus 
Larus ridibundus 
5 Alauda arvensis 
Turdus meruia 
Turdus pilaris 
Turdus phi lome los 
Turdus iliacus 
Sturnus vulgaris 
5 Passer domesticus 
Passer montanus 
5 Vanellus vanellus 
5 Coturnix coturnix 1987 -1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Doden/ver Jagen 
Doden 
Vangst met netten voor gebruik als lokvogel 
(Lombardia, Veneto, Friuli - Venez ia Giulia) 
Aantal vogels : 
Lombard ia : 3.072 (1989) 
Veneto : 1.661 (1989) 
Friuli - Venezia Giulia : 4.131 (1989) 
Vangst met netten voor gebruik als 
lokvogel (Lombardia, Veneto, Friuli -
Venezia Giulia, Genova) 
Aantal vogels per soort : 
T. meruia : 
T. pilaris : 
T. phi lome los 
T. iIi acus : 
S. vulgaris : 27.752 (1989) 
59.338 (1989) 
106.181 (1989) 
36.863 (1989) 
4.663 (1989) 
Vangst met netten voor gebruik als 
lokvogel (Veneto, Lombardia) 
Totaal aantal vogels : 526 (1989) 
Vangst met netten voor gebruik als lokvogel 
(Lombardia, Marche) 
Aantal vogels : 448 (1989) 
Vangst met netten voor gebruik als lokvogel 
(Marche) 
Aantal vogels : 400 (1989) 
LAND 
REDEN 1er land 
SOORT 
1 Sturnus vulgaris 
Passer domesticus 
Larus argentatus 
Larus fuscus 
Larus marinus 
Columbidae 
Pica pica 
1 Erithacus rubecula 
Fringillidae 
Motacilia alba 
Turdus merula 
1 Hirundo rustica 
2 Larus ridibundus 
Larus canus 
Larus argentatus 
Larus fuscus 
Larus marinus 
Sturnus vulgaris 
Vaneilus vanellus 
Pluvial is apricar ia 
Corvus monedula 
Corvus frugilegus 
Corvus corone corone 
Co Iumb i dae 
3 Pica pica 
Larus fuscus 
Larus marinus 
Sturnus vulgaris 
Corvus corone corone 
Corvus corone cornix 
Corvus monedula 
Corvus frugilegus 
Co Iumb i dae 
Passer domesticus 
Phalacrocorax carbo 
3 Haematopus ostralegus 
Cygnus cygnus 
Phalacrocorax carbo 
4 Pica pica 
Corvus corone corone 
Corvus corone cornix 
Corvus monedula 
Larus ridibundus 91 -
1981 -1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Vangen/doden/ver Jagen 
Verjagen 
Verplaatsen van de nesten 
Vangen/doden/ver J agen 
Vangen/doden/verJ agen 
Verjagen 
Vangen/doden/ver J agen 
Doden/ver Jagen door gebruikmaking van met alfa-
chloralose behandeld lokaas en door schieten 
- 92 -
LAND : Ierland (vervolg) 
REDEN SOORT 
5 Falco peregrinus 
Falco tinnunculus 
Accipiter ni sus 1981 -1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Uit het nest halen van 
voor de valkerij en de 
gevangenschap 
Totaal aantal vogels : de Jongen en houden 
teelt in 
17 
27 
37 (1987) 
(1988) 
(1989) 
LAND : Luxemburg 
REDEN SOORT 
3 Sturnus vulgaris 
Columba palumbus 
4 Corvus corone corone 
Pica pica 
Garrulus glandarius 
5 Corvus corone corone 
Pica pica 
Garrulus glandarius 93 -
1981 -1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Bejagen/verjagen 
Bejagen 
Bejagen/verjagen om de kleine vogels te 
beschermen 
Incidenteel afschot -
Jachttraditie 
- 94 
LAND : Nederland 
REDEN SOORT 
1 Ardea cinerea 
2 Larus ridibundus 
Larus mar inus 
Larus argentatus 
Larus canus 
Vane 11us vane 11us 
Columba oenas 
Columba palumbus 
Corvus corone corone 
Corvus monedula 
Pica pica 
Sturnus vulgaris 
Anas platyrhynchos 
Anas crecca 
Aythya fuligula 
Aythya ferina 
Perdix perdix 
Phasianus colchicus 
Pluvial is apricaria 
Ardea cinerea 
Haematopus ostralegus 
Tadorna tadorna 
2 Vanellus vanellus 
Haematopus ostralegus 
Fulica atra 
2 Buteo buteo 
Asio otus 
Accipiter gentiI is 
Accipiter ni sus 
Strix aluco 1987 -1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Vernielen van de nesten 
Doden 
Eieren rapen 
Vangen en uitzetten in een ander gebied 
(overplaatsen) 
Columba oenas 
Columba palumbus 
Corvus corone corone 
Corvus frugilegus 
Corvus monedula 
Pica pica 
Garrulus glandarius 
Anas platyrhynchos 
Anas pene lope 
Fulica atra 
Phasianus colchicus 
Anser anser 
Anser fabalis 
Anser albifrons 
Branta bernicla 
Passer domesticus 
Passer montanus 
Sturnus vulgaris 
Cygnus olor Doden 
LAND : Nederland (vervolg) 
REDEN SOORT 
3 Larus ridibundus 
Larus marinus 
Larus argentatus 
Streptopelia decaocto 
Ardea cinerea 
Gall inula chloropus 
Podiceps cr(status 
Larus argentatus 
Larus ridibundus 
Larus fuscus 
Larus canus 
Larus argentatus 
Larus ridibundus 
Accipiter gentiI is 
Falco peregrinus 
Accipiter gentiI is 
Falco peregrinus 
Carduelis carduelis 
CarduelIs spinus 
Carduelis cannabina 
Carduelis chloris 
FringiI la coelebs 
Emberiza citrine I la 
Turdus morula 
Vanellus vanellus 
Phoenicopterus ruber 
Phoeniconaias minor 
Cygnus columbianus 
Anthropoides virgo 95 -
1987 -1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Doden 
Doden/eieren rapen/vernielen van de 
nesten 
Eieren rapen en vernielen van de nesten 
Doden 
Eieren en nesten houden t.b.v. de 
teelt voor de valkerij 
Totaal aantal gekweekte vogels : 25 (1988) 
25 (1989) 
Houden en vervoeren t.b.v. de valkerij 
Totaal aantal vogels : 220 (1988) 
220 (1989) 
Houden en kooien voor recreatieve 
doeleinden (vogelteelt) 
Aantal vpgeis : n.m. 
Eieren rapen om een "... wijze van verstandig 
gebruik" mogelijk te maken 
Aantal vogels : n.m. 
Houden voor de vogel tee It (uitsluitend 
dierentuinen) 
Totaal aantal vogels : 40 (1989) 
LAND : Portugal 
REDEN SOORT 
3/5 Columba trocaz 
3 Merops aplaster 
Tetrax tetrax 
5 Carduelis carduelis 
Carduelis chloris 
FringiI la coelebs 
5 Falco peregrinus - 96 -
1987 -1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Jacht met het geweer om schade aan gewassen te 
voorkomen (Madeira) 
Verjagen 
Verjagen/doden 
Vangst met netten voor recreatieve 
doe Ie Inden 
Totaal aantal vogels : 36 (1988) 
Vangen en houden t.b.v. de valkerij 
Aantal vogels : 1 (1989) 
LAND : Verenigd Koninkrijk 
REDEN SOORT 
1 Co Iumba livia 
Passer domesticus 
Sturnus vulgaris 
Branta canadensis 
Larus argentatus 
1 Cygnus olor 
Strix aluco 
Anas platyrhynchos 
Erithacus rubecula 
2 Larus ridibundus 
Larus canus 
Larus marinus 
Larus argentatus 
Larus fuscus 
Larus ichthyaetus 
Vanellus vanellus 
Haematopus ostralegus 
Corvus corone corone 
Corvus frugilegus 
Corvus monedula 
Co Iumba livia 
Columba palumbus 
Sturnus vulgaris 
Alauda arvensis 
Perdix perdix 
Numenius arquata 
Streptopelia decaocto 
Garrulus glandarius 
Pica pica 
Passer domesticus 
Pluvial is apricaria 
3 Anser anser 
Anser brachyrhynchus 
Anser flavirostris 
Anser albifrons 
Branta bernicla 
Branta leucopsis 
Branta canadensis 
Pyrrhula pyrrhula 
Corvus corone corone 
Corvus corax 
Corvus monedula 
Corvus frugilegus 
Anas pene lope 
Streptopelia decaocto 
Larus marinus 
Larus fuscus 
Larus argentatus 
Turdus meruia 97 -
1987 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Vangen/doden/vernietigen van de eieren 
en/of de nesten 
Vangen en uitzetten in een ander gebied 
(overplaatsen) 
Vangen en doden van de vogels, wegnemen 
van de eieren en vernietigen van de nesten 
Vangen en doden van de vogels, wegnemen 
van de eieren en vernietigen van de nesten 
LAND : Verenigd Koninkrijk (vervolg) 
REDEN SOORT 
3 Ardea cinerea 
Garrulus glandarius 
Pica pica 
Co Iumba livia 
Columba palumbus 
Passer domesticus 
Sturnus vulgaris 
Mergus merganser 
Mergus serrator 
Ga 11i nu I a chIoropus 
Stercorarius skua 
Phalacrocorax carbo 
4 Corvus corone corone 
Larus marinus 
Larus fuscus 
Larus argentatus 
Larus ridibundus 
Larus ichthyaetus 
Anser anser 
Branta canadensis 
4 Anas platyrhynchos 
Accipiter ni sus 
Falco tinnunculus 
Strix aluco 
Sterna albifrons 
Crex crex 
Burhinus oedicnemus 
Sterna hirundo 
Cygnus olor 
Athene noctua 
Branta canadensis 
Pand ion haliaetus 
Buteo buteo 
Mi Ivus miIvus 
4 Accipiter ni sus 
Accipiter gentiI is 
Falco peregrinus 
Buteo buteo 
4 Alle soorten 
Buteo buteo 
Accipiter ni sus 
Falco peregrinus 
Falco tinnunculus 98 -
1987 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Vangen en doden van de vogels, wegnemen 
van de eieren en vernietigen van de nesten 
(vervolg) 
Vangen en doden van de vogels, wegnemen 
van de eieren en vernietigen van de nesten 
Vangen van de vogels, wegnemen van de 
eieren en de nesten om ze later in 
een ander gebied uit te zetten 
(overplaatsen) 
Opnieuw vangen van uit gevangenschap 
ontsnapte vogels 
Verzamelen en vernietigen van eieren. De 
toestemming geldt alleen voor eieren uit 
onbezette nestkasten (van 1 oktober tot en met 
31 Januari) 
Vangen en houden t.b.v. de valkerij 
Totaal aantal vogels : 57 (1987) 
48 (1988) 
LAND : Verenigd Koninkrijk (vervolg) 
REDEN SOORT 
5 Falco peregrinus 
Accipiter ni sus 
Buteo buteo 
Loxia curvirostra 
PIeetrophenax nI va 11 s 
5 Alauda arvensis 
Turdus meruia 
Anthus pratensis 
Turdus phi lome los 
Larus ridibundus 
Turdus pilaris 
Vanellus vanellus 
Perdix perdix 
Lagopus lagopus scoticus 
Turdus iliacus 
Turdus viscivorus 
Gal I inula chloropus 
Phasianus colchicus 
Anas crecca 
Anas platyrhynchos 
5 Larus argentatus 
Larus fuscus 
Larus marinus 
Larus canus 
Larus ridibundus* 
Su la bassana+ 
5 Su la bassana 
Phalacrocorax carbo 
Phalacrocorax aristotelis 
Loxia curvirostra 
Falco peregrinus 
Falco tinnunculus 
Aquila chrysaetos 
Mi Ivus miIvus 
Falco peregrinus 
Buteo buteo 
Accipiter ni sus 
Falco co lumbar lus 
Tyto al ba 
Strix aluco 
Athene noctua 
Falco subbuteo 
Podiceps cri status 
Lanius excubitor 
Cygnus olor 99 -
1987 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Vangen voor de teelt 
Totaal aantal vogels :11 (1987) 
4 (1988) 
Doden bij het beoefenen van de valkerij 
Totaal aantal vogels : 
410 (1.9.1987 - 28.2.1988) 
1.773 (1.9.1988 - 28.2.1989) 
Rapen en verkopen van de eieren voor 
mense11J ke consumpti e 
Aantal eieren : 48.916 (1988)* 
65.129 (1989)* 
2.000 (1989)+ 
Doden voor menselijke consumptie 
Aantal vogels : 2.000 (1987) 
2.000 (1988) 
Verzamelen van de eieren voor de teelt 
Totaal aantal eieren : 6 (1987) 
Houden van vogels waarvan niet kan 
aangetoond dat zij op legale wijze 
natuurlijk milieu zijn onttrokken 
Totaal aantal vogels : 29 (1988) 
13 (1989) worden 
aan hun 
LAND : Verenigd Koninkrijk (vervolg) 
REDEN SOORT 
5 100 -
1987 - 1989 
TOEGESTANE ACTIVITEIT 
Verkopen van dode vogels 
Totaal aantal vogels : 364 (1989) : 
236 oudere exemplaren die reeds waren gedood 
vóór de richtlijn in werking trad en 128 
recentelijk gedode exemplaren (het ging in 1989 
om 134 verschillende soorten). 
- 101 -
ONDERZOEK 
(1981 - 1991) 
Een belangrijke bepaling van artikel 10 van de richtlijn betreft het bevorderen 
van onderzoek door de Lid-Staten op het gebied van de bescherming van in het wild 
levende vogels. 
Artikel 10 : 
1. De Lid-Staten bevorderen het onderzoek en de werkzaamheden, nodig voor de 
bescherming en het beheer van de populaties van alle in artikel 1 
bedoelde vogelsoorten alsmede de exploitatie daarvan. 
2. Bijzondere aandacht dient uit te gaan naar het onderzoek en de 
werkzaamheden met betrekking tot de in bijlage V vermelde onderwerpen. De 
Lid-Staten doen de Commissie alle nodige informatie toekomen opdat zij 
passende maatregelen kan nemen voor de coördinatie van het onderzoek en 
de werkzaamheden, bedoeld in dit artikel. 
Door deze onderzoeken kan een beter begrip van de biologie van een soort of de 
ecologie van een habitat worden verkregen. De aldus opgedane wetenschappelijke 
kennis kan tot een betere bescherming en een efficiënter beheer van soorten en 
habitats bijdragen. 
De belangrijkste in de diverse Lid-Staten sedert 1981 uitgevoerde onderzoeken en 
studies zijn hieronder samengevat. Waar mogelijk zijn ook de verantwoordelijke 
instantie en het Jaartal vermeld. 
- 102 -
BELGIË 
In het Vlaamse Gewest : 
studie van de voedingsgewoonten van Ardea cinerea en van biologische 
methoden om de vistee It tegen predat ie door deze vogelsoort te beschermen 
(Laboratorium voor Ekologie en Faunabeheer van de K.U.L.); 
onderzoek naar de effecten van menselijke activiteiten op het natuurlijk 
milieu alsmede een studie van blo-indicatoren (Dienst natuurbehoud van 
het Vlaamse Gewest); 
studie van de voedingsgewoonten van Podiceps cristatus (Instituut voor 
Natuurbehoud/ IvN); 
onderzoek naar de ontwikkeling van water- en waadvogelpopulaties, met 
name in de 23 SBZ's en in de Ramsar-wetlands (IvN); 
studie van de ontwikkeling, de verspreiding en het habitatgebruik van 
wilde ganzen in Vlaanderen (IvN); 
onderzoek naar de relaties tussen natuurbescherming en landbouwmethoden, 
met name in de 23 SBZ's (IvN); 
onderzoek naar de dynamiek van de Vlaamse broedpopulaties van Ardea 
cinerea (IvN); 
ecologische beschrijving van de 23 SBZ's in het Vlaamse Gewest die voor 
vogels, en met name voor trekvogels, van bijzonder belang zijn (IvN); 
Het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen doet onderzoek : 
naar de migratiebewegingen van vogels door jaarlijks in heel België circa 
600.000 vogels te ringen-, 
om voor de broed- en doortrekkerpopulaties van de houtsnip (Scolopax 
rusticola) in Vlaanderen een acceptabele jachtdruk vast te stellen. 
In het Waalse Gewest : 
voor 6 SBZ's zijn onderzoekovereenkomsten gesloten voor een totaal bedrag 
van 7,5 miljoen Belgische frank. In deze studies, die nog in uitvoering 
zijn of al zijn afgerond, wordt van die SBZ's een inventarisatie en een 
ecologische beschrijving gemaakt. 
DUITSLAND 
onderzoek naar het uitstellen van het maaien van graslanden met het oog 
op de bescherming van de vogels die er broeden (Noordrijn-Westfalen/NRW, 
1984); 
geregelde bestandsopname van dag- en nachtroofvogels (NRW); 
studie van de populatiedynamiek van bepaalde soorten kustvogels (Branta 
leucopsis, Branta bernicla, Calidris canutus) en de ecologische rol van 
de Waddenzee in SleeswiJk-Holste in (1981-1982); 
telling van weidevogels en uitwerking van voorstellen voor de bescherming 
van de in aantal afnemende soorten. Het gaat bij deze studie met name om 
Ci con ia ci con ia, Limosa limosa, Tringa totanus, Gailinago gailinago, 
Philomachus pugnax en Circus pygargus (SleeswiJk-Holstein, 1981-1982); 
- 103 -
telling van roofvogelpopulaties (Hamburg, 1980-85); 
inventarisatie van de avifauna van de stad Hamburg als uitgangspunt bij 
besluiten op het gebied van milieubeleid; 
studie van de populatiebiologie van Haematopus ostralegus (Neder-Saksen, 
1985-89); 
directe en indirecte effecten van olievlekken op zeevogels in de Duitse 
Bocht (Neder-Saksen); 
studie van te beschermen gebieden in Neder-Saksen (1981); 
populatiedynamica van vogels, met name Delichon urbica (Rijniand-Pa lts, 
1980); 
onderzoek naar de biologie en ecologie van Scolopax rusticola in verband 
met voorJaarsJacht en biotoopbescherming. Dit onderzoek omvat de 
uitwerking van een beheersplan voor de biotopen van deze soort in het 
Mittelgebirge (Rijnland-Palts, 1975-84); 
basisonderzoek in verband met een programma voor het behoud van de 
vogelstand dat is toegespitst op de bescherming van de bodem. Het gaat 
hierbij vooral om de volgende soorten : Gailinago gailinago, Crex crex, 
Saxico la rubetra, Motacilla f lava, Anthus pratensis en Locuste lia naevia 
(Baden-Wurtemberg, 1985-88); 
ecologie van Ci con ia cicon ia in Beieren : broedpopulatie, eisen ten 
aanzien van biotopen, bescherming en mogelijkheden om de populatie­
grootte te handhaven en te doen toenemen (Beieren, 1980-82); 
geregelde telling van watervogels op bepaalde wateroppervlakken 
(Beieren); 
oorzaken van ziekten en dood bij wilde vogels (Beieren). 
DENEMARKEN 
toezicht op de Europese vogel beschermingsgebieden en tellingen van de 
daar levende vogels; 
onderzoek naar de effecten van verschillende soorten activiteiten op de 
waarde van een gebied als habitat voor vogels; 
ringonderzoek; 
plaatselijke kwantitatieve studies ter beoordeling van de 
aantalsontwikkeling van vogelpopulaties; 
studies van bepaalde soorten van bijlage I van de richtlijn of van 
ecologisch kwetsbare soortongroepen. 
SPANJE 
Het ICONAC) heeft de volgende onderzoeken uitgevoerd : 
stand van Aquila chrysaetos in de regio's Guadalajara, Cuenca en Ciudad 
Real (1986); 
(1) Instituto Nacional para la Conservación de la Naturaleza 
- 104 -
wintertellingen van watervogels (1986 en 1987); 
indeling van de waterrijke gebieden in Spanje op grond van hun belang 
voor de watervogels (1987); 
inventarisatie van potentiële leefgebieden van Oxyura leucocephala 
(1987); 
inventarisatie van de Spaanse populatie van Ci con ia nigra en de 
broedgebieden van deze soort (1987); 
inventarisatie van de Spaanse populatie van Otis tarda (fase 1/1987, fase 
11/1989); 
biologie, habitatgebruik en grondslagen van de bescherming van Neophron 
percnopterus op het Iberisch schiereiland (1987); 
inventarisatie van de Spaanse populatie van Gypaetus barbatus en de 
broedgebieden van deze soort (1987/1988); 
inventarisatie van de Iberische populatie van Neophron percnopterus en de 
broedgebieden van deze soort (1987/1988); 
gebruik van de ruimte door broedende Aquila adalberti (1987/1988); 
demografische parameters van de in Spanje overwinterende populatie van 
Grus grus (1987/1988); 
inventarisatie van de Spaanse populatie van Aquila chrysaetos en de 
broedgebieden van deze soort (1988); 
inventarisatie en problemen bij de bescherming van broedkolonies van 
Falco naumanni (1988); 
inventarisatie van verspreidingsgebieden en gebieden die als trekpleister 
fungeren voor de juvenielen van Oxyura leucocephala (1988); 
planning van voorzieningen voor de herintroductie van Porphyrio porphyrio 
(1988); 
tellingen van overwinterende vogelsoorten (1989); 
monitoring van de verspreiding van de Jongen van Gypaetus barbatus 
(1989); 
inventarisatie van de Spaanse populatie van Gyps fulvus (1989); 
bepaling van de behoudstatus van Streptopelia turtur (1989); 
tellingen van broedende watervogels (1989); 
bepaling van de graad van bloedverwantschap in subpopulaties van 
Aquila adalberti (1989/1990); 
inventarisatie en typering van waterrijke gebieden (1989/1990); 
inventarisatie van in de Gemeenschap bedreigde soorten (1989/1990); 
studie van de biologie en de ecologie van Columba bollii en Columba 
Junoniae; 
studie van de gevolgen van chemische verontreiniging voor bepaalde 
vogelpopulaties (bij voorbeeld Aquila adalberti); 
onderzoek naar de gevolgen van hoogspanningsleidingen als doodsoorzaak 
onder vogels; 
uitwerking van een model voor het op peil houden van de bejaagbare 
populatie van Alectoris rufa in Spanje; 
inventarisatie van de Spaanse populatie van Hieraaetus fasciatus 
(1989-1990); 
gebruik van de ruimte door en verspreidingsgedrag van Otis tarda in 
proefgebieden (1990-91); 
- 105 -
monitoring van watervogelpopulaties (1990-91); 
selectie van broedgebieden van Ciconia sp. in Spanje-, 
overwinteringsgebieden van Ciconia nigra-, 
monitoring van de verspreiding van de Jongen van Aquila heliaca (1991); 
inventarisatie van de Spaanse populatie van Pand ion haliaetus en de 
broedgebieden van deze soort (1991); 
behoudstatus en verspreiding van Perdix perdix en van de kwetsbare 
leefgebieden van deze soort in Spanje (1991); 
beschrijving en inventarisatie van de broedgebieden van Turnix 
sylvatica (1991); 
monitoring van de verspreiding van de Jongen van Hieraaetus fasciatus 
(1991); 
programma's voor de suppletie van populaties Aquila heliaca (1991). 
Ook op regionaal niveau zijn verscheidene studies uitgevoerd. 
FRANKRIJK 
inventarisatie en beschrijving van ecologisch, faunistisch en floristisch 
waardevolle natuurgebieden (gebieden geïnventariseerd om hun 
ornithologisch belang wat betreft broedvogels, trekvogels en 
wintergasten) (Ministère de l'Environnement, vanaf 1982); 
monitoring van de aantalsontwikkeling van algemeen voorkomende vogels 
(STOC) door een combinatie van ringwerk (constante vangst intensiteit) en 
gebruikmaking van luisterposten voor zangvogels volgens 
gestandaardiseerde methoden (Muséum National d'Histoire 
Naturelle/CRBP0(1>); 
vaststelling van de invloed van de exploitatievorm op de grootte van de 
vogelpopulaties (onderzoek uitgevoerd onder jagers op waterwild); 
vaststelling van de rol van bepaalde soorten als indicatoren van 
verontreiniging; 
onderzoek naar de schadelijke effecten van chemische verontreiniging op 
de omvang van vogelpopulatles ; 
ontwikkelen van ecologische methoden ter voorkoming van schade door 
vogels (afschrikkingsmethoden door toepassing van akoestische technieken 
of valkerij om het risico op botsingen tussen luchtvaartuigen en vogels 
op luchthavens weg te nemen). Betrokken soorten : Phalacrocorax sp., 
Branta sp. en Phoenicopterus ruber-, 
herintroductie van Gyps ful vus in de Cévennes-, 
herintroductie van Gypaetus barbatus in de Alpen-, 
studie van de migratiestrategieën van moerasbewonende zangvogels 
(Acrocephalus sp., Locuste Ma sp. en Luscinia svecica) en Alauda 
arvensis (Muséum National d'Histoire Naturelle/CRBPO); 
onderzoek naar migratie, voortplantingsbiologie en populatiedynamiek van 
vogelsoorten, bij voorbeeld waadvogels van de westelijke palearctische 
regio (Muséum National d'Histoire Naturelle/CRBPO en ONC^2^); 
(1) Centre de Recherches sur la Biologie des Populations d'Oiseaux 
(2) Office National de la Chasse 
- 106 -
In opdracht van het Ministère de l'Environnement (Ministerie van Milieubeheer) 
zijn de volgende studies uitgevoerd : 
tellingen van reigers, overwinterende eendachtigen, overwinterende en 
broedende waadvogels, broedende dagstootvogels, broedende zeevogels; 
telling van migrerende palearctische watervogels in tropisch Afrika; 
wintervogelatlas van Frankrijk (SOF^D/SFF^2') ; 
broedvogelatlas van Frankrijk (updating - in voorbereiding); 
talrijke regionale broedvogelatlassen; 
inventarisaties en gerichte biologische studies van vogelsoorten om meer 
inzicht te krijgen in de toestand en de ontwikkeling van de populaties 
(eendachtigen, zeevogels, Tetrao tetrix, Buteo spp., Ciconia ciconia, 
Branta bernicla, Coturnix coturnix, Tetrao urogallus, Ardea cinerea, 
Emberiza hortul ana en Crex crex); 
studies over specifieke vogel habitats, met name waterrijke gebieden : 
Aquitaine (1984), Bretagne (1984), Marais de l'Ouest (1985), Lorraine 
(1985) en regionale inventarisaties van veengebieden; 
inventarisatie van het kustgebied (1979 en 1982); 
monitoring van het bezoek van eendachtigen aan waterrijke gebieden (ONC, 
1983). 
Verder zijn door het Comité écologique et de gestion du patrimoine national en het 
Office National de la Chasse verschillende soorten onderzoeken aan waterrijke 
gebieden uitgevoerd. 
GR i EKENLAND 
tellen en ringen van vogels, met name watervogels in de waterrijke 
gebieden van Noordoost-Griekenland; 
ecologisch onderzoek aan zangvogelgemeenschappen in het nationaal park 
Olympos (nog uit te voeren); 
ringen en studie van de migratie van zangvogels in de Peloponnesos; 
ringen van Alcedo atthis; 
internationaal onderzoekproject betreffende Pelecanus crispus*-, 
ecologische studie van de populaties van Perdix perdix in Macedonië*; 
studie van de biologie van Buteo rufinus in Noordoost-Griekenland*; 
bescherming en beheer van de waterrijke gebieden in Noord-Griekenland in 
verband met Pelecanus crispus; 
genetisch onderzoek aan Parus lugubris (nog uit te voeren); 
onderzoek naar het beheer van het bos van Dad ia; 
wintertellingen van watervogels (in samenwerking met het IWRBO))*-, 
onderzoek van bepaalde vogelpopulaties (bij voorbeeld Numenius 
tenuirostris, Anser erythropus). 
* lange-termijnstudies 
(1) Société Ornlthologique de France 
(2) Secrétariat de la Faune et de la Flore 
(3) International Waterfowl and Wetlands Research Bureau 
- 107 -
I TAL IE 
Diverse studies zijn of worden uitgevoerd door het Istituto Nazionale di Biologia 
delta Selvaggina (Bologna) : 
tellingen van watervogels; 
onderzoek naar de migratiestrategie van vogels over Italië (met name 
zangvogeI s en waadvogeIs); 
onderzoekprogramma met betrekking tot de volgende inheemse soorten : 
Perdix perdix en Phasianus colchicus (in samenhang met een ander 
onderzoekprogramma dat tot doel heeft de effecten van landbouwtechnieken 
op de fauna na te gaan); 
onderzoekprogramma met betrekking tot Alectoris sp., zeevogels en dag- en 
nachtroofvogels; 
coördinatie van een internationaal onderzoekproject inzake de 
voorJaarstrek van vogels over de Middellandse Zee (in samenwerking met 
ERLAND Corsica en Malta). 
inventarisatie en telling van alle broedkolonies zeevogels langs de Ierse 
kust (in uitvoer ing); 
steekproefsgewijze telling en monitoring van de voortplanting van 
specifieke zeevogelsoorten (in uitvoering); 
telling van Sterna dougallii in het hele land (1984) en diepgaand 
onderzoek naar de biologie en de ecologie van het fourageergedrag van de 
broedkolonies bij Rockabill (Co. Dublin) en Lady's Island Lake (Co. 
Wexford); 
uitvoerige Jaarlijkse studies van Sterna hirundo, Sterna paradisaea, 
Sterna sandvicensis en Sterna albifrons op geselecteerde belangrijke 
vindplaatsen langs de oost-, zuidoost- en noordwestkust; 
diepgaande lange-termijnstudie (gestart in 1966) van 12 soorten 
zeevogels, inclusief het regelmatig tellen en ringen op het eiland Great 
Sal tee-, 
regelmatige tellingen in de broedkolonies van Larus argentatus, Larus 
fuscus, Larus canus en Larus ridibundus bij de meren in het westen, 
noordwesten en midden van het land; 
periodieke wintertellingen van Cygnus bewickii (dit vormt een onderdeel 
van een internationaal programma); 
wintertellingen van Cygnus cygnus in 1985-1986 en 1990-1991 (in 
samenwerking met het Verenigd Koninkrijk); 
wintertelling van Cygnus olor in 1990-1991; 
landelijke telling van Anser anser in maart 1986-, 
uitvoerige studie van populaties en ecologie van Anser albifrons 
flavirostris op alle overwinteringsplaatsen in Ierland (in uitvoering); 
vijfjaarlijkse voorjaarstelling vanuit de lucht van Branta leucopsis (in 
samenwerking met het Verenigd koninkrijk); 
Jaarlijkse telling en monitoring van de voortplanting van Branta bernicla 
hrota op alle overwinteringsplaatsen in Ierland; 
- 108 -
telling van watervogels (eenden, ganzen, zwanen, waadvogels, futen, enz.) 
in meer dan 1.000 waterrijke gebieden in Ierland (vier winters : 1984-
1985 tot en met 1987-1988); 
landelijke telling van de broedvogelpopulaties, wintertelling en 
onderzoek naar de ecologie van het fourageergedrag van Phalacrocorax 
carbo; 
landelijke telling van Falco peregrinus in 1981 gevolgd door jaarlijkse 
steekproefsgewijze monitoring; 
uitvoerige studie van de broedvogelstand en ecologie van Falco 
columbaMus in enkele representatieve gebieden; 
studie over de behoudstatus en verspreiding van Tyto al ba in het oosten 
van het land; 
telling van de broedpopulaties van waadvogels in de "machairs" en in de 
Shannon Callows onder permanent toezicht van de IWC^); 
ecologie van de littorale vindplaats van Corvus corone cornix in Cork; 
landelijke telling van Pyrrhocorax pyrrhocorax; 
studie van de ecologie van Haematopus ostralegus in de baai van Dublin; 
onderzoek naar de gemeenschappen van boombewonende vogels in Killarney 
National Park (in uitvoering); 
studies over loodvergif t iging bij zwanen-, 
landelijke telling van de broedvogelpopulaties van Su la bassana in 
1985-1986 (dit vormt een onderdeel van een internationale telling in het 
Noordat lant isch gebied)-, regelmatige inspectie van de kolonies-, 
studie over de herkolonisatie door Buteo buteo vanuit Noord-Ier land 
(1991); 
landelijke telling van roepende mannetjes van Crex crex in de zomer van 
1988, gevolgd door permanente monitoring van de voornaamste nestpiaatsen 
en diepgaand onderzoek in de Shannon Callows-, 
diepgaand steekproefsgewijs onderzoek naar de populaties van Perdix 
perdix; 
studie van de doelmatigheid van het vrijlaten van in gevangenschap 
opgegroeide exemplaren van Phasianus colchicus; 
inventarisatie van alle soorten broedvogels in Ierland (1988-1991) om de 
informatie over hun verspreiding in de broedvogelatlas van Ierland 
1968-1972 bij te werken; 
inventarisatie van alle soorten wintergasten in Ierland (1981-1982 tot en 
met 1983-1984) en inventarisatie van plaatsen (vooral waterrijke gebieden 
en nestpiaatsen van zeevogels) die in aanmerking komen om te worden 
aangewezen als natuurreservaat, rustgebied of SBZ. 
Voor de uitvoering van bovengenoemd onderzoek zorgden de NPWS*2) alsmede diverse 
ni et-gouvernementele organisaties en individuele deskundigen, hetzij afzonderlijk, 
hetzij in samenwerkingsverband. 
LUXEMBURG 
Het onderzoek in Luxemburg heeft voornamelijk betrekking op het ringen 
(1) Irish WiIdbird Conservancy 
(2) National Parks and Wildlife Service 
- 109 -
en inventariseren van inheemse en doortrekkende soorten en wordt uitgevoerd door 
de Ligue pour l'Etude et la Protection des Oiseaux. 
NEDERLAND 
PORTUGAL programma voor het ringen van vogels, gecoördineerd door het 
Vogeltrekstation te Heteren. SOVON*1* voert met hulp van vrijwilligers 
in het hele land inventarisaties en tellingen uit; 
vogel at las van Nederland, in 1987 door S0V0N uitgegeven. Deze atlas bevat 
onder andere informatie over de populatiegrootte en verspreiding van de 
vogelsoorten in Nederland tussen 1978 en 1983-, 
ecologische methoden ter voorkoming van schade door vogels. Er is 
onderzoek gedaan naar de aard en omvang van door vogels veroorzakte 
schade aan gewassen en naar de meest geschikte methoden om deze schade te 
voorkomen of te beperken. Betrokken soorten : meeuwen, mussen, spreeuwen, 
kraai achtigen, ganzen en aalscholvers; 
vaststellen van de rol van bepaalde vogelsoorten als indicatoren van 
waterverontreiniging. Een aantal studies (aan Aythya fuligula, Fulica 
atra, Phalacrocorax carbo en Podiceps cristatus) zijn in uitvoering. Het 
Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee heeft in 1988-1989 een 
onderzoek verricht naar het effect van de vervuiling van de Noordzee op 
zeevogels; 
onderzoek van het Centraal Diergeneeskundig Instituut (Lelystad) naar de 
mortaliteit van vogels (rapport : Wild bird mortality in the Netherlands 
1975-1989); 
onderzoek onder jagers om statistische gegevens te verkrijgen over de 
aantallen vogels die door Jagers aan de natuur worden onttrokken; 
Jaarlijkse bepaling van de status van broedvogels, trekvogels en 
wintergasten in de natuurreservaten (uitgevoerd door de beheerders 
hiervan); 
onderzoek naar de periode waarin de noordelijke en zuidelijke ondersoort 
van Pluvial is apricaria Nederland passeren tijdens de trek. 
inventarisatie en typering van de broedvogels in Portugal en 
samenstelling van een atlas (gepubliceerd in 1989); 
opzetten van een landelijk programma voor monitoring van de 's winters op 
de kust aanspoelende zeevogels en analyse van de desbetreffende 
doodsoorzaken; 
telling en biologische studie van de landelijke populatie van Ciconia 
c i con i a -, 
(1) Samenwerkende Organisaties Vogelonderzoek Nederland 
- 110 -
inventarisatie en biologische studie van in Portugal broedende zeevogels 
(op het Europese vasteland en eveneens op Madeira en de Azoren); 
telling van zeevogels (met name eendachtigen en waadvogels) in de 
belangrijkste waterrijke gebieden van Portugal-, 
biologisch onderzoek aan Ardeidae, flamingo's en lepelaars in Portugal, 
inclusief monitoring van de kolonies en de omvang van de in Portugal 
aanwezige broedpopulaties; 
bio-monitor ing van de steppevogelpopulaties in de centrale en zuidelijke 
regio's van Portugal, met name Otis tarda, Tetrax tetrax, Grus grus en 
andere, ecologisch daarmee verbonden soorten (bij voorbeeld Pterocles 
oriental is, Burhinus oedicnemus, Circus pygargus, Falco naumanni); 
biologisch onderzoek naar de trek van vogels over de Sahara, met name de 
Sylviidae-soorten die voorkomen op schorren en in rietland (Phragmites) 
in vochtige kustgebieden. 
VERENIGD KONINKRIJK 
i) onderzoek en studies met betrekking tot habitats : 
verandering van het bodemgebruik in de hooglanden van Schotland 
(highlands) en het effect daarvan op roofvogels (1985); 
effect van recreatie op de avifauna van zoetwaterhabitats (WWT*1), 
1981); 
studie van de broedplaatsen van waadvogels en andere in heidegebieden 
broedende vogels (1983); 
studie van de broedvogels van de hooglanden in het licht van de 
herbebossing (1985); 
effecten van grondontwatering op de fauna (ITE*2), 1984); 
biologische effecten van de verandering van het bodemgebruik in de 
laaglanden van Schotland (lowlands) (1984); 
monitoring van Corvus corax in verband met het gebruik van de hooglanden 
van Midden-Wal es (1986); 
effect van herbebossing op de populatiebiologie van Pyrrhocorax 
pyrrhocorax (Universiteit van Glasgow, 1989); 
verdwijning van habitats (1986); 
effect van de intensivering van de landbouw op de reproductie van 
bodembroeders (Universiteit van Durham, 1988); 
broedende waadvogels van de mâchairs (1987); 
studie over de broedvogels van zoutpannen (RSPB*3), 1985); 
studie van het beheer van zandduinen (ITE, 1988); 
studie van de avifauna van heidegebieden (NCC*4), in uitvoering); 
studie over bodemgebruik, vogel habitats en natuurbescherming op het 
ei land islay (NCC, 1988); 
vogels op de Shetland- en Orkney-eilanden in relatie tot programma's voor 
ontwikkeling van de landbouw (RSPB, 1987); 
gevolgen van bodembevriezing voor de natuurbescherming (NCC, in 
uitvoer ing); 
(1) Wetlands and Wildfowl Trust 
(2) Institute of Terrestrial Ecology 
(3) Royal Society for the Protection of Birds 
(4) Nature Conservancy Council 
- 111 -
effecten van herbebossing op de avifauna van heidegebieden en de 
predatoren hiervan (1989); 
natuurbescherming en gebieden met extensieve landbouw (NCC, 1991); 
ecologisch onderzoek naar vogels (en invertebraten) in de Wash (ITE, 
1988). 
ii) onderzoek en studies met betrekking tot soorten : 
zeevogels in de wateren ten noordoosten van Groot-Brittannië (1986); 
monitoring van zeldzame inheemse broedvogels (1988); 
vogels en verontreiniging (ITE, 1989); 
loodvergiftiglng bij Cygnus olor (Universiteit van Oxford, 1988); 
loodvergiftiging bij Cygnus cygnus in het estuarium van de Ythan 
(Universiteit van Aberdeen, 1987); 
monitoring van zeevogels op de Orkney-eManden (1989); 
noodzakelijke beschermingsmaatregelen voor Crex crex op de Western Isles 
(RSPB, 1988); 
verkennend onderzoek naar Mergus serrator en Mergus merganser in 
Schotland (Universiteit van Durham, 1986); 
reproductie en voeding van Sterna spp. in Schotland (Universiteit van 
Durham, 1986); 
bodembroeders in de Somerset Levels (RSPB, 1986); 
studie over de verplaatsingen van waadvogelpopulaties in West-Europa 
(Universiteit van Durham, 1984); 
studie over zeevogels op het eiland Skomer (Universiteit van Oxford, 
1983); 
monitoring van zeevogels die broeden op de kliffen van de Orkney-eilanden 
(1985); 
telling en monitoring van Faico peregrinus in Cumbria (1985); 
vogels in het estuarium van Moray (1985); 
monitoring van Pluvial is apricaria (1985); 
herintroductie van Haliaetus albicilla (1986-1991); 
inventarisatie van zeevogelkolonies (NCC, 1989); 
effecten van recreatie op de reproductie van Pluvial is apricaria 
(Universiteit van Manchester, 1989); 
evaluatie van het effect van bejaging op de populaties van Numenius 
arquata in Groot-Brittannië (Universiteit van Durham, 1988); 
veranderingen in zeevogeIpopulaties (ITE, 1989); 
ecologie van Tetrao urogallus (ITE, 1989); 
fourageergedrag en reproductie bij Sterna spp. (Universiteit van Glasgow, 
1990); 
bescherming van kwetsbare en verspreid voorkomende soorten (NCC, in 
uitvoering); 
broedvogelatlas van Groot-Brittannië (in uitvoering); 
behoudstatus en verspreiding van de broedpopulaties van Charadrius 
mor IneI lus (NCC, 1987); 
- 112 -
verstoring van watervogels door recreatie (RSPB, 1988); 
monitoring van MiIvus miIvus (NCC, 1990); 
monitoring en bescherming van roofvogels (NCC, In uitvoering); 
programma voor monitoring van zeevogels (in uitvoering); 
waterwild en waadvogels in Zuidwest-Wales (NCC, 1988); 
overwintering van waterwild en waadvogels in de Somerset Levels en Moors 
(RSPB, 1989); 
inventarisatie van heidevogels in de regio's Angus en Perthshire 
(Schotland) (NCC, 1990); 
verspreiding van Anser anser rond Loch of Strathbeg (Grampian) 
(Universiteit van Aberdeen, 1991); 
studie van de effecten van intensieve verjaging van Branta leucopsis op 
het eiland Islay (Universiteit van Glasgow, 1988); 
verspreiding van broedende waadvogels in Groot-Brittannië (RSPB, 1989); 
gedrag en beheer van waterwild in de lochs van Caithness (Schotland) 
(1989); 
ecologie van Plectrophenax nivalis in de winter (1988); 
fluctuaties van de waterwiIdstand in Lough Neagh (DOE/NI*1)); 
onderzoek naar de achteruitgang van Melanitta nigra in Lough Erne 
(DOE/NI); 
verspreiding van broedende waadvogels in Noord-Ier land (DOE/NI en RSPB); 
interacties tussen Anas pene lope en Branta bernicla in Strangford Lough 
(IWRB*2> en National Trust); 
studies van de waterwild- en waadvogelpopulaties in Strangford Lough 
(IWRB en National trust); 
verspreiding van Falco peregrinus in Noord-Ier land (DOE/NI); 
fourageergedrag van aalscholvers in North Antrim (DIE/NI en DOA/NI*3)). 
(1) Department of the Environment for Northern Ireland 
(2) International Waterfowl and Wetlands Research Bureau 
(3) Department of Agriculture for Northern Ireland 
113 
PROBLEMEN BIJ DE OMZETTING EN BIJ DE TOEPASSING 
Meer dan tien jaar na de officiële inwerkingtreding (op 2/4/81) is Richtlijn 
79/409/EEG in de Lid-Staten uiteraard omgezet in nationale wetgeving. Deze 
wetgeving komt echter niet altijd overeen met de bepalingen van de richtlijn. 
De praktische toepassing (tenuitvoerlegging) van de richtlijn in de Lid-Staten 
verloopt evenmin geheel conform de juridische bepalingen. 
Alvorens een algemene beoordeling van de richtlijn te geven, moet worden ingegaan 
op de toepassingsproblemen. 
In verschillende Lid-Staten is de nationale jachtwetgeving, die van ruim vóór de 
goedkeuring van de richtlijn dateert, nog niet helemaal aan de bepalingen van de 
richtlijn aangepast (artikelen 7 en 8). Ook zijn bepaalde nationale wetten op het 
gebied van de vogelbescherming niet geheel in overeenstemming met de bepaling van 
de richtlijn (artikelen 1 en 5). 
Derhalve heeft de Commissie ten aanzien van de meeste Lid-Staten 
inbreukprocedures ingeleid wegens algehele of gedeeltelijke non-conformiteit. 
Tegen bepaalde landen heeft het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen 
zelfs arrest gewezen wegens non-conformiteit van verschillende bepalingen uit hun 
nationale (of regionale) wetgeving op het gebied van de jacht of de 
vogelbescherming : 
België : 8/7/87 
(Zaak C 247/85) 
Italië : 
(C 262/85) 
(C 334/89) 
Duitsland 
(C 412/85) 
(C 288/88) 8/7/87 
17/1/91 
17/9/87 
3/7/90 Arrest van het Hof vanwege non-conformiteit 
van de regionale wetgeving 
Arrest van het Hof vanwege non-conformiteit 
van de nationale wetgeving 
2e veroordeling om dezelfde reden 
Arrest van het Hof vanwege non-conformiteit 
van verschillende regionale en nationale 
wettelijke bepalingen 
2e veroordeling om dezelfde reden 
Nederland : 13/10/87 Arrest van het Hof vanwege non-conformiteit 
(C 236/87) van verschillende nationale bepalingen 
(C 339/87) 15/3/90 2e veroordeling om dezelfde reden 
Frankrijk : 29/4/88 Arrest van het Hof vanwege non-conformiteit 
(C 252/85) van de nationale wetgeving*1). 
(1) In hetzelfde arrest wordt Frankrijk veroordeeld omdat het de eieren en 
nesten onvoldoende beschermt. 
- 114 -
Vermeldenswaard is dat bepaalde Lid-Staten ondanks deze arresten van het Hof, hun 
zaken nog niet op orde hebben gebracht. 
ALS JACHTWILD INGEDEELDE SOORTEN 
In bepaalde Lid-Staten is de lijst van soorten die op grond van de nationale 
wetgeving als Jachtwild zijn ingedeeld, niet in overeenstemming met bijlage II van 
de richtlijn. Hierbij kunnen twee problemen worden onderscheiden : 
1) diverse Lid-Staten hebben in hun nationale wetgeving bepaalde soorten als 
jachtwild ingedeeld, terwijl de richtlijn de jacht daarop volledig 
verbiedt (soorten die niet zijn opgenomen in bijlage II). 
In de meeste gevallen gaat het om soorten die als schadelijk worden 
beschouwd : 
Corvus corone Pica pica 
Corvus frugilegus Sturnus spp. 
Corvus monedula Passer spp. 
Garrulus glandarius 
Indien de Lid-Staten menen dat het gaat om een afwijking volgens artikel 
9 moeten zij dat melden in de Jaarverslagen waarin zij de afwijkingen 
bekend maken; 
2) in verschillende Lid-Staten worden bepaalde soorten van bijlage il/2 
volgens de nationale wetgeving als jachtwild aangemerkt, terwijl de 
richtlijn de Jacht op die soorten in het betrokken land verbiedt. 
Opgemerkt moet echter worden dat er in de meeste gevallen noch op basis 
van de nationale jachtwetgeving, noch op basis van een (jaarlijks), 
aanvullend wettelijk besluit een jachtseizoen voor de betrokken soorten 
wordt vastgesteld, zodat de jacht daarop wel verboden is. 
Alle gevallen waarin soorten uit hoofde van de nationale wetgeving als jachtwild 
zijn ingedeeld maar niet effectief worden bejaagd, kunnen voor onduidelijkheid 
zorgen. Overigens is het zo dat momenteel een wijziging van bijlage M/2 van de 
richtlijn met betrekking tot de vijf genoemde soorten kraaiachtigen wordt 
voorbereid. 
VERHANDELBARE SOORTEN 
Bepaalde Lid-Staten staan op grond van hun nationale wetgeving het in de handel 
brengen van alle als Jachtwild aangewezen soorten toe. Het aantal verhandelbare 
soorten in deze landen is derhalve groter dan het aantal soorten waarvan het 
verhandelen is toegestaan op grond van bijlage III van de richtlijn. 
Andere Lid-Staten hebben uit hoofde van hun nationale wetgeving een uitvoerige 
lijst opgesteld van soorten die mogen worden verhandeld, maar hebben daarin 
soorten opgenomen die niet in bijlage lil zijn vermeid . 
- 115 -
SPECIALE BESCHERMINGSZONES EN HABITATS BUITEN DEZE ZONES 
Volgens artikel 4 van de richtlijn moeten de Lid-Staten speciale beschermingszones 
(SBZ's) aanwijzen voor de vogels van bijlage I van de richtlijn alsmede voor niet 
in bijlage I genoemde, regelmatig voorkomende trekvogels en dienen zij binnen deze 
zones bepaalde beschermingsmaatregelen te nemen. 
Tot op heden (februari 1992) zijn op het grondgebied van de Gemeenschap meer dan 
600 SBZ's met een totale oppervlakte van circa 5,5 miljoen hectare aangewezen. Dit 
is een aanzienlijke verbetering ten opzichte van 1986 (309 zones met een 
oppervlakte van circa 1,4 miljoen hectare). Bij de praktische toepassing van de 
bepalingen van artikel 4 doen zich evenwel twee grote problemen voor. 
1) Het aantal en de oppervlakte van de aangewezen SBZ's staan kennelijk niet 
in verhouding tot wat nodig lijkt om een voldoende uitgebreid en coherent netwerk 
te creëren. 
De Commissie heeft een lijst opgesteld van een duizendtal gebieden die van groot 
belang zijn voor de instandhouding van de in het wild levende vogels in de EG en 
werkt die lijst regelmatig bij (bestand SFF3). Deze lijst van gebieden vormt een 
eerste blauwdruk voor een coherent netwerk waarmee wordt voldaan aan de eisen van 
artikel 4. Een groot aantal van de gebieden op deze lijst zijn niet als SBZ 
aangewezen. Ofschoon de Lid-Staten niet gehouden zijn alle zones die in bestand 
SFF3 voorkomen als SBZ aan te wijzen, moeten de zones die zij aanwijzen, qua 
aantal en oppervlakte voldoende zijn voor de bescherming van de soorten van 
bijlage I. De Commissie, die wordt bijgestaan door het ORNIS-Comité, heeft de Lid-
Staten verzocht de bezzelmethode*1) te gebruiken om dit te bewerkstelligen. 
Feitelijk hebben alleen Denemarken en België nagenoeg helemaal aan hun 
verplichtingen ten aanzien van het aanwijzen van SBZ's voldaan. De andere Lid-
Staten, met name Duitsland (bepaalde deelstaten), Griekenland, Frankrijk, Ierland, 
Nederland en het Verenigd Koninkrijk hebben nog niet genoeg SBZ's aangewezen. In 
bepaalde gebieden van de EG, zoals Noord-Ier land en Gibraltar, bestaan zelfs 
helemaal geen SBZ's. 
(1) Zie deel 4.3, blz. 42-45, van het Rapport EUR 12835 (Information sur l'application 
de la directive 79/409/CEE) 
- 116 -
2. Zelfs indien er een groot aantal SBZ's is aangewezen, zijn niet altijd 
passende maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de habitats binnen deze zones 
en de soorten die er leven, worden beschermd. Het komt namelijk voor dat 
aangewezen SBZ's worden bedreigd door inrichtings- en bouwwerkzaamheden of 
-projecten, land- en bosbouwactiviteiten, vervuiling en recreatie. 
Ook buiten de SBZ's moeten de Lid-Staten alle nodige maatregeien nemen om voor de 
wilde vogelsoorten voldoende gevarieerde en voldoende grote leefgebieden in stand 
te houden en te herstellen. Deze in artikel 3 genoemde bepaling wordt niet altijd 
nageleefd daar economische overwegingen vaak meer prioriteit krijgen dan 
beschermingsmaatregelen. In verscheidene Lid-Staten zijn of worden beschermde 
habitats bedreigd door inrichtingswerkzaamheden of -projecten die veelal niet 
verenigbaar zijn met de beschermingsdoelstellingen van de richtlijn. 
Aan het eveneens in artikel 3 genoemde herstel van biotopen wordt in de meeste 
Lid-Staten maar heel weinig gedaan. 
De Commissie die zich gesteld ziet tegenover het niet-na leven van de bepalingen 
van de artikelen 3 en 4 van de richtlijn, heeft sedert enkele jaren ten aanzien 
van verscheidene Lid-Staten inbreukprocedures ingeleid vanwege het aanwijzen van 
een onvoldoende aantal SBZ's, c.q. vanwege de aantasting of vernietiging van een 
habitat door een economische activiteit (landbouw, industrie, urbanisatie, 
toerisme of vervoer). 
117 
JACHTTIJDEN 
Bij het vaststellen van de Jachttijden voor de soorten van bijlage II dienen de 
Lid-Staten overeenkomstig artikel 7 van de richtlijn erop toe te zien dat : 
deze soorten niet worden bejaagd "zolang de jonge vogels het nest nog 
niet hebben verlaten of gedurende de verschillende fasen van de 
broedper iode"; 
trekvogels niet worden bejaagd "tijdens de broedperiode noch tijdens de 
trek naar hun nestpiaatsen" (zie bijlage IV van dit verslag). 
De betekenis van deze bepalingen is onderwerp geweest van talrijke discussies 
onder jagers, biologen en wetenschappers. Hoe het ook zij, vogelpopulaties zijn 
kwetsbaar in bepaalde maanden van het jaar : in april, mei en juni als de vogels 
hun nesten bouwen en de jongen grootbrengen. Voor bepaalde soorten begint de 
nestbouw of het grootbrengen van de jongen al in februari of maart of worden deze 
activiteiten voortgezet in Juli of augustus. Ook vormen bepaalde soorten 
trekvogels paren en keren zij naar hun broedgebieden terug in de maanden februari 
en maart. 
Bijzonderheden met betrekking tot de biologische kenmerken van de soorten waarop 
mag worden gejaagd (duur van het verblijf in het nest, voortplantingsperiode, 
periode van afhankelijkheid van de Juvenielen, periode waarin de trekvogels naar 
hun broedgebieden terugkeren) zijn opgeslagen in de ORNIS-databank. 
Geconstateerd moet worden dat de in de EG vastgestelde jachtseizoenen van 
Lld-Staat tot Lid-Staat sterk verschillen en de voornoemde bepalingen niet altijd 
worden gerespecteerd. Italië is op 17.1.1991 door het Hof van Justitie veroordeeld 
(zaak C-157/89) op grond van het feit dat de Italiaanse wetgeving inzake de 
jacht*1) strijdig was met de bepalingen van de richtlijn. Die wetgeving stond 
namelijk toe : 
i) dat bepaalde vogelsoorten reeds vanaf 18 augustus werden bejaagd, hoewel 
voor deze soorten de voortplantings- en afhankelijkheidsperiode dan nog 
niet voorbij is; 
il) dat bepaalde trekvogel soorten tot 28 februari c.q. 10 maart werden 
bejaagd, hoewel de trek van de betrokken soorten over het Italiaanse 
grondgebied op weg naar hun broedgebieden dan reeds is begonnen. 
(1) Hiermee worden bedoeld wet 968/77 van 27.12.1977 en het besluit van 
20.12.1979, en niet de nieuwe wet nr. 157 van 11.2.1992. 
- 118 -
ILLEGALE JACHT 
In verschillende EG-landen worden jachtmethoden toegepast die in strijd zijn met 
de bepalingen van de aldaar geldende nationale wetgeving. 
In de meeste gevallen gaat het om landen met sterk verankerde regionale en lokale 
Jachttradities. Het voortbestaan van deze illegale jachtpraktiJken is het gevolg 
van onvoldoende bewustmaking, voorlichting en vorming van het publiek enerzijds en 
van het ontbreken van effectief toezicht en sancties anderzijds. Vaak beschikken 
de met de controle op de Jacht belaste regionale of lokale instanties over te 
weinig bekwaam personeel. 
- 119 -
AFWIJKINGEN 
De Lid-Staten mogen om verschillende in de richtlijn genoemde redenen afwijkingen 
toestaan (artikel 9). Sedert 1981 is voor een groot aantal van deze afwijkingen, 
waarvan sommige wel en sommige niet in overeenstemming zijn met de bedoelde 
bepalingen, toestemming verleend. 
Zoals uit het overzicht van de aan de Commissie meegedeelde afwijkingen blijkt, 
kennen bepaalde Lid-Staten afwijkingen op grond van artikel 9 in te ruime mate toe 
en zulks met name om reden (c) : 
"ten einde het vangen, het houden of elke andere wijze van verstandig 
gebruik van bepaalde vogels in kleine hoeveelheden selectief en onder 
strikt gecontroleerde omstandigheden toe te staan"*1). 
De afwijkingen die problemen opleveren zijn de volgende : 
Spanje bij het onttrekken van Turdidae aan het milieu wordt de drempel van 
de "kleine hoeveelheden" overschreden (afwijking E/20/89); 
afwijkingen E/28/88. E/9/89, E/19/89, E/9/90 en E/28/90 met 
betrekking tot het gebruik van lijmstokken voor het vangen van 
Turdidae en Fringillidae zijn niet gerechtvaardigd omdat de 
selectiviteit met deze vangstmethode niet is verzekerd. 
Griekenland Alectoris chukar wordt nog altijd bejaagd zonder dat een beheersplan 
is opgesteld (niet meegedeelde afwijking). 
Italië afwijkingen I/2/89 en I/5/89 met betrekking tot het gebruik van 
lijmstokken voor het vangen van Alauda arvensis en Turdus meruia 
zijn niet gerechtvaardigd omdat de selectiviteit met deze 
vangstmethode niet is verzekerd. 
(1) Zie bladzijde 10 van dit verslag 
- 120 -
NATIONALE RAPPORTEN 
Volgens artikel 12 van de richtlijn moeten de Lid-Staten om de drie jaar bij de 
Commissie een rapport indienen over de toepassing van de nationale maatregelen die 
krachtens de richtlijn zijn getroffen. Het belangrijkste doel van deze rapporten 
is de Commissie in staat te stellen de uitvoering van de richtlijn in de 
verschillende Lid-Staten met behulp van de door hen verstrekte informatie te 
beoordelen. Er doen zich hierbij twee problemen voor. 
1. Het niet of te laat versturen van de nationale rapporten 
Opgemerkt moet worden dat hoewel de richtlijn de Lid-Staten verplicht om 
de drie Jaar bij de Commissie een rapport in te dienen, verschillende 
landen dat niet systematisch doen. Zo hebben Italië en Portugal nog 
altijd hun rapport over de periode 1987-1989 niet ingediend. 
Bovendien hebben verschillende landen, zoals Frankrijk, Luxemburg en 
Denemarken, hun rapport te laat ingestuurd, hetgeen de beoordeling van de 
praktische toepassing van de richtlijn door de Commissie bemoeilijkt. 
2. Het ontbreken van gegevens In de Ingediende nationale rapporten 
In de nationale uitvoeringsrapporten worden niet altijd voldoende 
gedetailleerde en relevante gegevens over de praktische toepassing van de 
krachtens de richtlijn vastgestelde nationale bepalingen vermeld. 
In de rapporten worden vaak de bestaande of goedgekeurde 
bestuursrechtelijke maatregelen beschreven zonder dat melding wordt 
gemaakt van de praktische maatregelen die zijn getroffen (bijvoorbeeld de 
controle op de jacht of het toezicht in SBZ's). Ze geven dus niet altijd 
een volledig beeld van de praktische toepassing van de richtlijn in de 
Lid-Staten. 
- 121 -
CONCLUS IE 
Richtlijn 79/409/EEG van de Raad vormt een echt keerpunt in de geschiedenis van 
het communautaire milieubeleid : zij legt de Lid-Staten een serie verplichtingen 
ten aanzien van natuurbescherming op en biedt tegelijkertijd een wettelijk kader 
voor de bescherming van zowel de in het wild levende vogels als hun habitats. 
Dit kader is meer en meer nodig om het hoofd te bieden aan de bedreigingen die 
uitgaan van de voortdurende ontwikkelingen in de landbouw (intensivering van 
landbouwmethoden waaronder drainage, drooglegging, ontginning, ontbossing en het 
overmatig gebruik van kunstmest en pesticiden), de industrie, de urbanisatie, het 
vervoer en het toerisme. Door deze ontwikkelingen kunnen habitats worden 
verstoord, aangetast of vernietigd, wat tot het uitsterven van bepaalde soorten 
kan leiden. 
Het belang dat wordt toegekend aan de bescherming van de leefgebieden en de 
uitzonderlijk ruime werkingssfeer (het gaat om alle in het wild levende 
vogelsoorten in de EG én om hun nesten en eieren) maken van Richtlijn 79/409/EEG 
de meest complete wetgeving op het gebied van de vogelbescherming. In Europa en 
elders is Richtlijn 79/409/EEG tot een model geworden voor de bescherming van in 
het wild levende vogels. 
Het uitgangspunt van de richtlijn is dat vogels moeten worden beschermd en dat 
jagen, vangen en doden activiteiten zijn die slechts in welbepaalde omstandigheden 
zijn toegestaan. In een uitvoerige lijst worden de soorten genoemd waarvoor jacht­
en/of verkoopvergunningen mogen worden afgegeven. Dit uitgangspunt staat haaks op 
het traditionele Europese denken in verschillende Lid-Staten dat uitgaat van de 
stelling dat alleen bepaalde soorten moeten worden beschermd. 
Bij de algemene beoordeling van de toepassing van de richtlijn kan worden 
geconstateerd dat de balans op verschillende punten positief is : 
De meeste Lid-Staten hebben hun nationale wetgeving op het gebied van de jacht, de 
verkoop en de bescherming van vogels en habitats geleidelijk aangepast om aan de 
richtlijn te voldoen. Zeer vaak ademen de sedert 1981 aangenomen nationale wetten 
de geest van de richtlijn wat betreft dit nieuwe beschermingsprincipe. In bepaalde 
Lid-Staten zijn wetsvoorstellen voor het wijzigen van de bestaande niet-conforme 
wetgeving uitgewerkt en ter goedkeuring aan het nationale parlement voorgelegd. 
- 122 -
De richtlijn heeft er eveneens toe bijgedragen dat de vogelsoorten die leven op 
het grondgebied van de EG beter en nadrukkelijker worden beschermd. Doordat 
nationale bepalingen werden goedgekeurd kon een groot aantal 
beschermingsmaatregelen worden genomen ten gunste van de vogelsoorten van bijlage 
I en zelfs van bepaalde soorten van bijlage II van de richtlijn. 
Hetzelfde geldt voor de habitats van de vogels. Binnen de EG is een netwerk van 
speciale beschermingszones (SBZ's) gevormd : in april 1991 waren in de gehele EG 
in totaal 667 SBZ's aangewezen met een oppervlakte van meer dan 5,5 miljoen 
hectare, tegen 309 SBZ's met een oppervlakte van 1,4 miljoen hectare in december 
1986. Verschillende Lid-Staten zorgen voor een goed beheer en een efficiënte 
bescherming van de aangewezen zones en proberen nog meer zones aan te wijzen. Het 
netwerk van speciale beschermingszones vormt een nieuw beschermingsconcept waarbij 
het accent ligt op de zones die belangrijke habitats vormen voor de soorten van 
bijlage l. Zo dragen deze zones niet alleen aanzienlijk bij tot de instandhouding 
van in het wild levende vogels, maar ook tot het behoud van de diversiteit van 
plante- en diersoorten en ecosystemen in de EG. 
De geleidelijke uitvoering van de richtlijn heeft de biologische situatie van de 
meeste soorten aanzienlijk verbeterd. Verschillende in de Gemeenschap broedende 
soorten worden daar niet meer met uitsterven bedreigd ofschoon de toestand van een 
groot aantal van hen nog altijd bijzonder zorgwekkend is. Overigens nemen de 
populaties van vrijwel alle soorten Anatidae in omvang toe. De populatiegrootte 
van de Europese vogels die leven in het open veld (weilanden, graslanden, 
heidevelden, maquis, akkers, enz.) neemt evenwel af, maar de richtlijn alléén kan 
dit proces niet tot staan brengen. Daarvoor moeten de landbouwmethoden in de 
Gemeenschap worden gewijzigd; de uitvoering van Richtlijn 92/43/EEG inzake de 
instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna en de 
toepassing van Verordening (EEG) nr. 2078/92 betreffende milieumaatregelen in de 
landbouw zullen daar ongetwijfeld veel toe bijdragen. 
Door de toepassing van de richtlijn zijn ook de Jachtperloden in de meeste Lid-
Staten aangepast en beter afgestemd op de biologische eisen van de soorten waarop 
mag worden gejaagd. In het algemeen wordt de Jacht momenteel beoefend op basis van 
verstandig gebruik en een uit ecologisch oogpunt evenwichtige regulering van de 
betrokken soorten. 
Daar waar dit nodig is wordt door de meeste Lid-Staten streng toegezien op de 
afwijkingen uit hoofde van artikel 9 van de richtlijn. Bij vogelsoorten waarvoor 
de leefomstandigheden gunstig zijn, beperkt dit toezicht zich tot een geregelde 
inspectie van de omvang en de demografische trend van de populaties, waardoor de 
administratieve kosten van de uitvoering van de richtlijn worden beperkt. 
- 123 -
Ondanks de positieve ontwikkelingen wordt de richtlijn in de 12 Lid-Staten nog 
niet helemaal naar behoren toegepast. In Denemarken en Luxemburg zijn tot op heden 
de beste resultaten behaald. De toepassingsproblemen hebben vooral te maken met de 
aanwijzing en effectieve bescherming van de SBZ's, de afwijkingen en de 
JachtpraktIJken. 
Zo hebben 10 Lid-Staten onvoldoende en/of te kleine SBZ's aangewezen voor de 
bescherming van de soorten van bijlage I. Ook zorgen de meeste EG-landen niet 
altijd voor afdoende bescherming van de vogel habitats (of die zich nu wel of niet 
in de SBZ's bevinden). In verschillende Lid-Staten werden of worden beschermde 
habitats (waarvan een aantal zich in de SBZ's bevindt ) bedreigd door 
inrichtingswerkzaamheden en -projecten die vaak in strijd zijn met de 
beschermingsdoelstellingen van de richtlijn. Er wordt aan herinnerd, zoals ook 
duidelijk in artikel 4 van de richtlijn wordt gesteld, dat de Lid-Staten verplicht 
zijn vervuiling en aantasting van de habitats in de SBZ's te voorkomen en ook 
buiten deze beschermingszones moeten proberen vervuiling en aantasting van de 
habitats tegen te gaan. 
Ten aanzien van bepaalde afwijkingen lopen de meningen van de Commissie en de 
betrokken Lid-Staten (Italië en Spanje) nog uiteen. 
In bepaalde landen (Frankrijk, Italië en Spanje) wordt de praktische toepassing 
van de bepalingen inzake de jacht bemoeilijkt als gevolg van hardnekkige regionale 
of lokale Jachttradities. Deze situatie is in de laatste jaren aanleiding geweest 
tot grote belangenconflicten tussen Jagers en natuurbeschermers. Ook moet worden 
opgemerkt dat in bepaalde regio's van de EG nog steeds meer of minder intensief 
wordt gestroopt -. Jacht op beschermde soorten, Jacht buiten het jachtseizoen of 
buiten de toegestane Jachtgebieden en verboden Jacht- en vangstmethoden. Ook de 
massale Jacht op bepaalde soorten, met name migrerende vogels die tijdens de voor-
en najaarstrek worden gevangen, blijft een taai probleem. 
De controle op de jacht varieert sterk van land tot land en zelfs per regio. In 
bepaalde Lid-Staten heeft een zwakke bestuurlijke infrastructuur waarin financiële 
middelen alsmede voldoende en goed opgeleid personeel ontbreken, geleid tot een 
gebrekkige toepassing van de richtlijn en vooral tot het ontbreken van een 
effectief toezicht op de Jacht (bij voorbeeld Griekenland, Italië). In 
verschillende regio's van de Gemeenschap worden illegale jachtpraktijken 
onvoldoende gecontroleerd en bestraft. Zowel het publiek, en met name de jagers, 
als de met de controle belaste instanties zullen meer bewust moeten worden 
gemaakt. Naast de ambtenaren die zich bezighouden met de toepassing van de 
natuurbeschermingswetgeving, zou ook de nationale of regionale politie moeten 
worden ingezet om tot een beter toezicht te komen. 
Daarbij komt nog dat Griekenland niet over een wetenschappelijk instituut voor 
natuurbescherming beschikt, hetgeen een belangrijk obstakel is voor een juiste 
toepassing van de richtlijn. 
- 124 -
Hoe het ook zij, benadrukt moet worden dat de aantasting en de vernietiging van 
habitats momenteel een grotere bedreiging vormen voor het voortbestaan van in het 
wild levende Europese vogels dan de Jacht als zodanig. De Lid-Staten zullen dus 
grote inspanningen moeten doen om de habitats waarvan de kwaliteit voor de 
vogelwere ld van vitaal belang is, beter te beschermen en te beheren. Als gevolg 
van de vernietiging van hun habitat planten bepaalde soorten zich minder goed 
voort waardoor hun voortbestaan in het gedrang kan komen. Ook neemt daardoor het 
effect van de Jacht op de populatiegrootte van bepaalde soorten toe. Voor de 
soorten waarop gejaagd mag worden maar die in aantal afnemen zullen derhalve 
beheersplannen moeten worden opgesteld ten einde te komen tot een duurzaam gebruik 
("sustainable use") van de populaties van die soorten, hetgeen wil zeggen dat het 
ecologisch evenwicht in stand moet worden gehouden. 
Wetenschappelijke vraagstukken met betrekking tot de uitvoering van de richtlijn 
zijn opgehelderd dankzij de instelling in 1991 van een wetenschappelijke werkgroep 
en door daaraan in de vergadering over "verstandig gebruik" (mei 1990) aandacht te 
besteden. Ook is te hopen dat met de in 1991 opgerichte databank ORNIS een betere 
verspreiding van de beschikbare wetenschappelijke gegevens tot stand zal komen en 
dat de bevoegde instanties in de Lid-Staten meer rekening zuilen houden met deze 
gegevens. 
Ondanks de moeilijkheden bij de tenuitvoerlegging van Richtlijn 79/409/EEG, is het 
effect van deze communautaire tekst op het behoud van de vogelstand in Europa 
aanzienlijk. Hoewel nog niet alle noodzakelijke wettelijke en bestuursrechtelijke 
maatregelen zijn genomen of volledig in de Lid-Staten worden toegepast, moet 
worden benadrukt dat sedert 1981 dankzij de richtlijn grote vorderingen zijn 
gemaakt. Ofschoon er nog bepaalde hindernissen moeten worden genomen (praktische 
toepassing op bepaalde gebieden, opleiding, bewustmaking, enz.), is alvast een 
goed begin gemaakt. Niettemin is duidelijk dat de instandhouding en het efficiënte 
beheer op lange termijn van de in het wild levende Europese vogels in wezen 
afhangt van een gemeenschappelijke actie van de Twaalf die verder gaat dan alleen 
het beschermen van de vogels zelf : zij moet erop gericht zijn de habitats en de 
hele fauna afdoende te beschermen. 
- 125 -
BIBLIOGRAFIE 
Compilatie van door de Lid-Staten verstrekte gegevens over de toepassing van de 
nationale maatregelen die zijn getroffen krachtens Richtlijn 79/409/EEG inzake het 
behoud van de vogelstand; periode 1981 - 1983 
Compilatie van door de Lid-Staten verstrekte gegevens over de toepassing van de 
nationale maatregelen die zijn getroffen krachtens Richtlijn 79/409/EEG inzake het 
behoud van de vogelstand; periode 1984 - 1986 
Compilatie van door de Lid-Staten verstrekte gegevens over de toepassing van de 
nationale maatregelen die zijn getroffen krachtens Richtlijn 79/409/EEG inzake het 
behoud van de vogelstand; periode 1987 - 1989 
Compilatie van de door de Lid-Staten meegedeelde afwijkingen overeenkomstig 
artikel 9 van Richtlijn 79/409/EEG - 1987 
Compilatie van de door de Lid-Staten meegedeelde afwijkingen overeenkomstig 
artikel 9 van Richtlijn 79/409/EEG - 1988 
Compilatie van de door de Lid-Staten meegedeelde afwijkingen overeenkomstig 
artikel 9 van Richtlijn 79/409/EEG - 1989 
CEG, Speciale beschermingszones : op grond van artikel 4 van Richtlijn 79/409/EEG 
aangewezen zones, april 1991 
IIMA, Documentación sobre la caza de aves y el estado de conservación de las 
especies implicadas en Espana y Portugal, situación en 1990, mei 1991 
CCE, Information sur l'application de la directive 79/409/CEE, Rapport EUR 12835 
FR, 1990 
Langeveld Mari am, Important bird areas in the European Community : a shadow list 
of special protection areas, International Council for Bird 
Preservation, 1991 
Bertelsen J. & Simonsen N.H., Documentation on bird hunting and the conservation 
status of the species involved, situation in 1986, 
Ministry of the Environment / Game & Wildlife Administration, Copenhagen, herziene 
uitgave, december 1989 (Ka Id-Rapport) 
Biber Jean-Pierre & Salathé Tobias, Conservation priorities for migratory birds of 
the European Community, International Council for Bird 
Preservation, mei 1990 
- 126 -
Proceedings of the meeting on "wise use" held at the Institut Royal des Sciences 
Naturelles de Belgique on 5 May 1990, IRSNB, Juni 1990 (werkdocument) 
Tucker G.M., McCulloch M.N. & Bai I lie S.R., The conservation of migratory birds in 
the Western Palearctic flyway. Review of the importance of losses incurred to 
migratory birds during migration, British Trust for 
Ornithology, Juli 1991 
Pub Iikatieb I ad van de Europese Gemeenschappen : Achtste jaarlijks verslag aan het 
Europees Parlement over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht -
1990. 
Publikatieblad C 338 van 31.12.1991 
Mi IJtfministeriet/Skov- og Naturstyrelsen, ReJd liste '90 : saerligt beskyttelse-
kraevende planter og dyr i Danmark, 1991 
Blbby Colin, Houdsen Stuart, Porter Richard & Thomas Gareth : Towards a bird 
conservation strategy, RSPB Conservation Review, Vol. 3/1991 
Porter Richard, Bibby Colin, Eliott Graham, Houdsen Stuart, Thomas Gareth & 
Williams Gwyn : Species action plans for birds, RSPB Conservation Review (s.d.) 
RSPB : Species action plan 0421 Corncrake Crex crex (a red data species), mei 1990 
Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij : Soortbeschermingsplan korhoen, 
Juni 1991 
Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij : Herstelplan leefgebieden 
patrijs, apriI 1991 
Baldock David & Haigh Nigel : The implementation of directive 79/409/EEC on the 
protection of wild birds (in the 12 EC Member States), Institute for European 
Environmental Policy (London), oktober 1988 (3 delen) 
Kramer Ludwig : Effet national des directives communautaires, Revue juridique de 
l'environnement, 3/1990 
Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, CEG tegen Franse Republiek 
(Zaak 252/85), ni et-u itvoer ing van de richtlijn inzake het behoud van de 
vogelstand; zie ook Revue Juridique de l'environnement, 4/1988 
- 127 -
Kiss Alexandre : Droit international de l'environnement, Editions Pedone, 1989 
Vernier Jacques (rapporteur): l'Application effective du droit européen de 
l'environnement, mei 1991 
Haigh N. : EEC Environmental Policy and Britain, Longman 1987 
Basisstatistieken van de Gemeenschap, 27e uitgave, Eurostat, Luxemburg 
Europe Environnement, no. 347, 17.7.1990 
Europe Environnement, no. 357, 22.1.1991 
Europe Environnement, no. 364, 16.5.1991 
Europees Parlement, Commissie milieubeheer, volksgezondheid en 
consumentenbescherming, ontwerp-verslag over het voorstel van de Commissie aan de 
Raad betreffende een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 79/409/EEG van de Raad 
inzake het behoud van de vogelstand. Rapporteur : dhr. Hemmo Muntingh, 13.11.1991 
(Document nr. PE 153.203) 
Europees Parlement, Rapport namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en 
consumentenbescherming over de toepassing in de Europese Gemeenschap van de 
richtlijn inzake het behoud van de vogelstand. Rapporteur : dhr. Hemmo Muntingh, 
26.9.1988 (Document nr. PE DOC A2-181/88) 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 184 van 25.7.1990 : Arrest van 
het Hof van 3.7.1990 in zaak C-288/88 : de CEG tegen de BRD 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 93 van 11.4.1990 : Arrest van 
het Hof van 15.3.1990 in zaak C-339/87 : de CEG tegen Nederland 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 34 van 9.2.1991 : Arrest van 
het Hof van 17.1.1991 In zaak C-157/89 : de CEG tegen Italië 
De volgende schriftelijke vragen 
Nr. 1499/90 (21.6.1990) -
Nr. 1209/90 (22.5.1990) -
Nr. 1518/90 (21.6.1990) -
Nr. 731/90 (27.3.1990) -Doden van trekvogels 
Vogel Jacht in het natuurreservaat "Baie de 
Canche" (Frankrijk) 
Niet-toepass ing van Richtlijn 79/409/EEG door 
Frankrijk 
De vangst van zangvogels in het aan de Eiffel 
grenzende Belgische gebied 
- 128 -
Nr. 925/89 (1.12.1989) 
Nr. 606/89 (27.10.1989) 
Nr. 2174/90 (4.10.1990) 
Nr. 354/90 (26.2.1990) 
Nr. 2438/90 (7.11.1990) • 
Nr. 2331/90 (18.10.1990)-
Nr. 2700/90 (4.12.1990) • 
Nr. 383/90 (26.2.1990) • 
Nr. 572/90 (16.3.1990) -
Nr. 686/89 (6.11.1989) -
Nr. 1394/90 (13.6.1990) -
Nr. 2391 (25.10.1990) 
Nr. 858/91 (8.5.1991) 
Nr. 604/89 (27.10.1989) -
Nr. 1978/90 (1.9.1990) -Naturschutzgebiet Lüneburger Heide 
Vernietiging van een vochtig gebied van 
internationaal belang (Acheloos, Griekenland) 
Tracé voor supersnelle treinen van de SNCF en inbreuk 
op de EG-richtliJn tot behoud van de vogelstand 
Instandhouding van het kustmilieu en het aquatisch 
milieu van de Moray Firth en van de zeldzame flora en 
fauna aldaar 
Irrigatieprojecten in Spanje 
Nationaal park van AigUes Tortes (Spanje) 
Nationaal park van Donana (Spanje) 
Hernieuwde waarschuwingen voor ernstige aantasting 
van het natuurpark Donana 
Toepassing van de communautaire wetgeving op het 
nationale park Donana 
Vernietiging van een bos van nationaal belang : 
"Val la Kalda" (Griekenland) 
Vernietiging van een bos van nationaal belang : 
"Val ia Kalda" (Griekenland) 
Inbreuk op de Richtlijnen 79/409/EEG en 
85/337/EEG (in de Golf van Amvrakikos, 
Gr ieken land) 
Schending van de vogelrichtIijn op de Strofaden-
eilanden (Griekenland) 
Inbreuk op de Richtlijnen 79/409/EEG en 85/337/EEG 
(Gr ieken land) 
Illegale handel in wilde vogels in Italië 
en andere aanvullende informatie : 
(i) die tussen september 1991 en Juli 1992 per fax of via de post werd ontvangen 
van de Ministeries van Milieu van de twaalf Lid-Staten (van kracht zijnde 
wetteksten inzake de bescherming van de vogelstand, de jacht op en de handel in 
vogels, informatie over bijzondere beschermingsmaatregelen) en van 
niet-gouvernementele organisaties (beschermingsprogramma's voor bedreigde 
soorten), of 
(ii) die werd verkregen bij de raadpleging van documenten over inbreukprocedures 
(1983-1991) bij de Juridische dienst van DG XI. 
B 
VL 
W 
DK - 129 -
JURIDISCHE EN BIBLIOGRAFISCHE VERWIJZINGEN 
BU DE TABELLEN 5, 6 EN 7 
Jachtwet (28.2.1982) (voorheen als Jachtwild ingedeelde soorten) 
Jachtdecreet (24.7.1991) (als Jachtwild ingedeelde soorten) 
Driejaarlijks verslag van de Commissie : 1987-1989 (blz. 16) (bejaagde 
soorten) 
Koninklijk besluit betreffende de bescherming van vogels in het Vlaamse 
Gewest (9.9.1981) 
Driejaarlijkse verslagen 1984-1986 (blz. 43) en 1987-1989 (blz. 13) 
(schadeI ijk wild) 
Besluit Vlaamse Executieve (4.11.1987) (schadelijk wild) 
Loi sur la chasse (28.2.1882) (voorheen als jachtwild ingedeelde soorten) 
Arrêté du 18.6.1992 (als Jachtwild ingedeelde soorten) 
Arrêté du 18.4.1991 fixant l'ouverture et la fermeture de la chasse pour 
la saison 1991-1992 dans la Région wal lone (bejaagde soorten en 
schadelijk wild) 
Arrêté royal relatif à la protection des oiseaux (20.7.1972) 
Bundesjagdgesetz (29.11.52) als gewijzigd op 29.9.1976 
(als Jachtwild ingedeelde soorten) 
Verordnung über die Jagdzeiten (2.4.1977) (bejaagde soorten) 
Bundesartenschutzverordnung (19.12.1986) (beschermde soorten) 
Kalé-Rapport (blz. 329) (schadelijk wild) 
Hunting and Wildlife Administration Act (nr. 294 - 9.6.1982) (als 
Jachtwild ingedeelde soorten) 
Jagttabel : generei Ie Jagttider gaelende for jagttaret 1991/1992 
(bejaagde soorten) 
Order concerning the Regulation of Injurious Mammals and Birds (1.1.1983) 
(schadelijk wild) 
Real decreto 1095/1989 (8.9.89) por el que se declaran las especies 
objeto de caza y pesca y se establecen normas para su protección (als 
jachtwild ingedeelde soorten) 
Documentación sobre la caza de aves y el estado de conservación de las 
especies implicadas en Espanâ y Portugal, situación en 1990, IIMA (blz. 
37-38, 46-47) (bejaagde soorten) 
Real decreto 3181/1980 (30.12.1980) por el que se protegen determinadas 
especies de la fauna silvestre y se dictan las normas précisas para 
asegurar la efectividad de esta protección (beschermde soorten) 
Real decreto 1497/1986 (6.6.1986) por el que se establecen medidas de 
coordinaclón para la conservación de especies de fauna y sus habitat, 
ampliândose la lista de especies protegidas en todo el terri torio 
nacional (beschermde soorten) 
IIMA-Rapport (blz. 54-55 - schadelijk wild) 
IRL 
NL 130 -
Arrêté du 26.6.1987 fixant la liste des espèces de gibier dont la chasse 
est autorisée 
Arrêté du 17.4.1981 fixant les listes des oiseaux protégés sur l'ensemble 
du territoire national 
Code rural Art. R 227-27 (schadelijk wild) 
Code rural Art. R 228-5 (bescherming van niet bejaagbare soorten) 
Joint Ministerial Decision 414985 (29.11.1985) : Measures for the 
Management of Wild Birds (als Jachtwild ingedeelde soorten) 
Annual Hunting Regulation 79696/3093 (26.7.1990; betreft het seizoen 
1990/1991) (bejaagde soorten) 
Brief van de heer Ch. Markou van 6.12.1991 en onderhoud met 
A. Kallia/DGXI (schadeliJk wild) 
Legge 968/77 (27.12.1977) : Principi general! e disposizioni per la 
protezione e la tutela del la fauna e la disciplina del la caccia (voorheen 
als Jachtwild ingedeelde soorten en bejaagde soorten) 
Decreto (4.6.1982) : Variazioni all'elenco del la specie di uccelli 
cacciabili (als jachtwild ingedeelde soorten) 
Legge 157/92 (11.2.1992) : Norme per la protezione del la fauna se I vatica 
omeoterma e per il prelievo venatorio (als Jachtwild ingedeelde soorten 
en bejaagde soorten) 
Wildlife (Open Seasons) (Amendment) Order 1991 (nr. 268/91; betreft het 
seizoen 1991-1992) (bejaagde soorten) 
Wildlife Act (1976) (beschermde soorten) 
Wildlife Act (Amendment) Regulations 254/1986 (schadelijk wild) 
Règlement ministériel du 22.11.1990 concernant les espèces de la faune 
sauvage classées gibier 
Règlement ministériel du 1.7.1991 concernant l'ouverture de la chasse 
(bejaagde soorten en schadelijk wild) 
Règlement grand-ducal du 8.4.1986 concernant la protection intégrale et 
partielle de certaines espèces animales de la faune sauvage 
Jachtwet (1954) (als jachtwild ingedeelde soorten) 
Ministeriële beschikking opening en sluiting van de jacht van 8.8.1977 
(bejaagde soorten en schadelijk wild) 
Vogelwet (1936) (beschermde soorten) 
Decreto-Lei 274 - A/88 (3.8.1988) (voorheen als Jachtwild ingedeelde 
soorten) 
Decreto-Lei 43/90 (8.2.1990) (als jachtwild ingedeelde soorten) 
Calendario venatorio 1991-1992 (bejaagde soorten) 
Decreto-Lei 75/91 (14.2.1991) (beschermde soorten) 
IIMA-Rapport (schadelIJk wild) 
- 131 -
jJJÇ 
GB : 
Wildlife & Countryside Act 1981 (bejaagde en beschermde soorten, 
schadelijk wild) 
Game Act 1831 (bejaagde soorten) 
NIRL : 
Wildlife Order 1985/171 (bejaagde en beschermde soorten, schadelijk wild) 
Game Law Amendment Act 1951 (bejaagde soorten) 
Op het grondgebied van de twaalf Lid-Staten niet-inheemse soorten. De volgende 
documenten werden geraadpleegd : 
Rapport EUR 12835 
IIMA - Rapport 
Ka ld - Rapport 
AVL 
BIJLAGEN 
\*M 
BIJLAGE I 
Lijst van de bij DG XI beschikbare verslagen 
betreffende richtlijn 79/409/EEG 
Compilation des dérogations communiquées par les Etats membres au 
titre de l'article 9 de la Directive 79/409/CEE. 1987. 
(Compilation réalisée par l'Institut Royal des Sciences Naturelles de 
Belgique dans le Cadre du contrat 6610-89-48) 
- Compilation des dérogations communiquées par les Etats membres au 
titre de l'article 9 de la Directive 79/409/CEE. 1988. 
(Compilation réalisée par l'Institut Royal des Sciences Naturelles de 
Belgique dans le Cadre du contrat 6610-89-48) 
- Compilation des dérogations communiquées par les Etats membres au 
titre de l'article 9 de la Directive 79/409/CEE. 1989. 
(Compilation réalisée par l'Institut Royal des Sciences Naturelles de 
Belgique dans le Cadre du contrat 6610-90-6687) 
- Compilation des informations fournies par ies Etats membres sur 
l'application des dispositions nationales prises en vertu de la 
Directive 79/409/CEE concernant la conservation des oiseaux sauvages. 
1981-1983. 
(Compilation réalisée par l'Institut Royal des Sciences Naturelles de 
Belglqure dans le cadre du contrat 6610/89/48) 
- Compilation des informations fournies par les Etats membres sur 
l'application des dispositions nationales prises en vertu de la 
Directive 79/409/CEE concernant la conservation des oiseaux sauvages 
1984-1986, 
(Compilation réalisée par l'Institut Royal des Sciences Naturelles de 
Belgique dans le Cadre du contrat 6610-89-48) 
- Compilation des informations fournies par ies Etats membres sur 
l'application des dispositions nationales prises en vertu de la 
Directive 79/409/CEE concernant la conservation des oiseaux sauvages 
1987-1989. 
(Compilation réalisée par l'Institut Royal des Sciences Naturelles de 
Belgique dans le Cadre du contrat 6610(90)6687) 
- Compilation des informations scientifiques présentées par les Etats 
membres en ce oui concerne les modifications de j'Annexe H/2 de la 
Pfroçtfye 7W4vWÇEE. 
(Compilation réalisée par l'Institut Royal des Sciences Naturelles 
de Belgique dans le Cadre du contrat 6610-09-48) 
Compilation des dérogations comronlouées par les Etats membres an 
titre de l'article 9 de la Directive 79/409/CEE - 1990 
Compilation réalisée par l'Institut Royal des Sciences naturelles 
de Belgique dans le cadre du contrat 4- 3640 (91)16323. 
-AZ* 
Compilation des connaissances sur l'état de conservation des 
passereaux et leur rôle dans l'équilibre écologique 
D. A CAMARA-SMEETS - Laboratoire 'Ecologie Animale - Louvain-La-
Neuve - (ENV/223/74) 
Bird Conservation in Europe 
S . CRAMP (ENV/223/74) 1977 
Données actuelles pour la situation de certaines espèces d'oiseaux 
chassables et commercialisables 
Western Palearctic Birds S. CRAMP U/78/506 - 1980 
Inventaire préliminaire des zones humides d'importance 
communautaire ou internationale 
Netherlands Foundation for International Bird Preservation - Museum 
National d'Histoire Naturelle, Paris, S. All avena - U/79/183 &çlà 
Etablissement de l'Inventaire des zones de protection spéciale, des 
zones humides conformément à la Résolution du Conseil du 2.4.79 
relative à la conservation des oiseaux sauvages : 
1. Important bird areas in the E.C. (ICBP, Dr. Osieek, Prof. Dr. 
M.F. Mözer Bruyns) 
1.a) Important areas in serious threat - Projects for other 
annex x I species 
1.b) Preliminary list of Important bird areas in Greece 
2. Aperçu sur les zones de grand intérêt pour la conservation des 
oiseaux dans la CE. (Museum National d'Histoire Naturelle) 
3. Erstes Gut achten zum Netz der Vogelschutzgebiets in der E.G. 
(E. Bezzel) U/80/563(447) 
Contribution à la détermination des zones de protection spéciale 
pour la conservation des oiseaux 
Museum National d'Histoire Naturelle - Centro Studi ed Informazione 
sul le Comunlta Europee (Studio esemplificativo in Sardegna 
U/79/384 - 1980 
Can ringing and recovery data be of use for improving wildfowl 
management In Europe - A. J. Cave - 1980 
Etude relative à la mise en place d'un système de surveillance du 
niveau de population des espèces d'oiseaux sauvages I.R.S.N.B. -
U/81/197 
Etude pilote d'environnement préalable à un projet de développement 
agricole (étude de cas en Grèce - Amvrakikos 
Ecoset - Ares - U/81/202 
Etude relative aux régies et à la pratique de la chasse aux oiseaux 
sauvages dans les Etats membres de la Communauté 
- I.C.B.P. - S. Ailavena - U/82/197 
Contribution à la protection des biotooes dans la Communauté -
E.R.L. - U/82/199 
-Al< 
Zones d'importance pour la conservation des oiseaux dans la CE. 
(partie III) 
- The Netherlands Foundation for International Bird Preservation -
U/82/427 
Etude relative à la mise en place d'une base d'information pour la 
préparation de rapports sur l'application de la Directive 
79/409/CEE 
- I.R.S.N.B. - U/83/217 
Sites de grande Importance pour la protection des oiseaux menacés 
de manière immédiate. Point de la situation en 1984 
-Netherlands Institution for international Bird Preservation -
U/83/218 
Etude en matière de gestion d'un réseau de sites européens de grand 
intérêt biologique 
- Société pour l'Inventaire de la Flore et de la Faune - I.R.S.N.B. 
- U/83/219 
Etude préliminaire à une identification de la répartition 
écologique et géographique en Afrique de certains éléments de 
l'avlfaune de la CE. 
- I.R.S.N.B. - U/83/220 
Elargissement et mise à lour de l'Information sur les espèces 
menacées dans la CE. 
- I.R.S.N.B. - P/83/270 
Etude préparatoire à l'Atlas européen des oiseaux nicheurs 
- I.R.S.N.B. - P/83/473 
Etude de mise en place d'une surveillance continue des fluctuations 
annuelles des oiseaux nicheurs à distribution dispersée 
I.R.S.N.B. (contrat P/83/474) Octobre 1984 
- Aperçu des zones de grand Intérêt pour ia conservation des espèces 
d'oiseaux migrateurs de la Communauté en Afrique 
I.R.S.N.B. Contrat U/84/129 - EUR 10878 - 1986 
Hunting wild birds - laws and practices In 8 EEC Member States 
IC8P-EC Working Group - September 1983 
- Préparation et évaluation d'actions communautaires pour 
l'environnement naturel - période 1984 - 1985 
P. Kunkel - 84/11-033-11-S 
- Etudes relatives à l'application de la Directive 79/409/CEE. en 
particulier en ce oui concerne le statut des espèces et des 
populations et la situation de leurs habitats 
- I.R.S.N.B. - 84/11/035/11/S _ octobre 1985 
- Etude en matière de gestion des blotooes représentés dans le roseau 
de zones de protection spéciale pour la protection des oiseau» 
University of Durham - 84/11/042/11/s octobre 1985 
-AU 
_ Surveillance des populations d'oiseaux sauvages 
I.R.S.N.B. - Contrat 6611/84/05-1 - Août 1987 
Mise à Jour de l'information sur les espèces menacées dans la 
Communauté - situation en 1986 
- I.R.S.N.B. - 85B6600/11/025/11S 1986 
Evaluation de l'inventaire des zones protégées et des zones 
surveillées communiquées par les Etats membres ainsi que des 
actions communautaires pour l'environnement entreprises dans ces 
zones (période 85/86) 
G.l.R.E.A. - P. Kunkel - 85/B6600/11/026/11ZS 
Etude relative à l'application de la Directive 79/409/CEE (période 
85/86) 
I.R.S.N.B. - 85/B6600/11/027/11S 1986 
Documentation sur la chasse aux oiseaux et l'état de conservation 
des espèces concernées. Situation en 1986. 
Landbrugsminister iets - Game and Wildlife Administration 
85/B6600/028/11/N octobre 1986 
- Designation of special protection areas - in accordance with the 
Directive 79/409/EEC - Status and recommendations 
ORNIS CONSULT/DANISH ORNITHOLOGICAL SOCIETY -
Contract 86-B6615-11-N 
Etude relative à l'analyse de données concernant les zones de 
protection spéciale 
I.R.S.N.B. Contrat 6611/ZH/14 - Octobre 1988 
Les expériences de gestion interne dans les zones de protection 
spéciale au sens de l'article 4 de la Directive 79/409/CEE 
Programme de jumelages des sites naturels européens - Rapports 
techniques de la réunion du groupe de travail sur la gestion des 
rose II ères et de la végétation aquatique - MaJoroue. juin 1989 
AMENAGEMENT-ENVIRONNEMENT - Contrat B6610/55/88 
- Rapport Kalo documentation on Bird Hunting and the Conservation 
Status of the Species involved. Situation In 1986 
J. Bertelsen and N.H. Simonsen; Ministry of the Environnement Game 
and Wildlife Administration, Denmark, Revised edition, December 
1989. 
Rapport BASC : information Papers on the Different Objects of 
Annex V of Directive 79/409 
British Association for Shooting and Conservation - Contract 
B6610/45/88 March 1990. 
Evaluaclon del impacto del Puerto deport ivo de Cala Gal iota 
(Co I on I a de Sant Jordi. Mallorca. Esoana) sobre las aves de la zona 
Analisis de la Situacion actual del oroblema de la incidencia de ia 
Grut la comun (grus grus) en los cultivos de Gallocanta (Zaraooza-
Teruel. Espana) 
J.C. AL0NS0 - contrat 6610/89/02 - Novembre 1989 
Rapport EUR 12835, 1990 - Information sur l'application de la 
Directive 79/409/CEE 
décembre 1989 - I.R.S.N.B. - (contrat 6610-89-48) 
-43} 
Rapport ICBP : Analyse du Phénomène des Oiseaux Migrateurs dans la 
Communauté Européenne-. 
Contrat N" 6610-62-88 - Jean-Pierre Biber and Tobias Salathé; March 
1990; International Council for Bird Preservation. 
Rapport ICBP : Conservation priorities for migratory birds of the 
European Community 
(Contrat n' B6610-62-88) by Jean-Pierre Biber and Tubias Salathé, 
May 1990, International Council for Bird Preservation. 
Rapport BTO : The conservation of migratory birds in the western 
Paleartic-Afrlcan flyway. 
by G.M. Tucker. M.N. Me Culloch, S.R. Bail lie, July 1991, British 
Trust for Ornithology. This report is a summary of BTO Research 
Report N* 58. contract 6617/27/89 
Rapport Stlftung Europaisches Naturerbe Vorbereitung einer 
Kampagne "Natur ohne Grenzen" zur Einbeziehung der Kommunen und 
Regionen Europas für die EG-Kommission 
B 6610-89-02, B6610-89-84) Marz 1990. 
Dossiers d'information sur certaines espèces d'oiseaux réalisés par 
l'IRSNB : 
Sarcelle d'été - Anas querquedula 
Chevalier combattant - philomax pugnax 
Grand tétras - Tetrao urogallus 
Nette rousse - Netta rufina 
Perdrix bartavelle - Alectoris Graeca 
Tétras lyre - Tetrao tetrix 
Perdrix gambra - Alectoris barbara 
Barge à queu noire - Limosa limosa 
Gelinotte des bois - Bonasa bonasia 
Bécassine des marais - Gailinago gailinago 
Proceedings of the meeting on "wise use" held at Institut Royal des 
Sciences Naturelles de Belgique on 5 May 1990, IRSNB, June 1990 
(nr. X1/189/91) 
Rapport ICBP: Action plan for the conservation of western LESSER 
KESTREL (Falco naumannl) populations 
J.P. Biber - September 1990. 
Rapport IRSNB : Fiches d'Information sur les espèces enumérées dans 
l'Annexe l de la Directive 79/409/CEE. 
mise à Jour de Juillet 1990 (Contrat 6610-89-48). 
Rapport Dr. Ellenberg: Verbreltuno. Hâufiokeit. Produktivitat und 
Verfolgungraten bel Rabenkrahe. Eister und Eichelhaher in der 
BundesreoubMk Deutschland (Mârz 1989) 
Documentacion sobre la caza de aves y el estado de conservación de 
las especies Imollcadas en Esoana v Portugal - Sltuacion en 1990. 
(Contrat 6610/90/6834) - IIMA INSTITUTO IBERICO PARA EL MEDIO 
AMBIENTE Y LORS RECURS0S NATURALES - mai 1991. 
AV'I 
_ Contamination par les polluants métalliques de l'avifaune aquatioue 
utilisant les zones humides de la côte at I anti eue et 
méditerranéenne française 
(contrat B6610/89/25) I.W.R.B. - 1990. 
Calcul actualisé des indices de vulnérabilité proposés par E. 
BEZZEL pour les oiseaux de l'annexe I et espèces équivalentes 
I.R.S.N.B. - août 1989 - (Contrat 6610 17 89) 
- Etude relative à l'analyse de données concernant les zones de 
protection spéciale 
I.R.S.N.B. Octobre 1988 (Contrat 6611/ZH/14) 
Designation of special protection areas - In accordance with the 
Directive 79/409/CEE - status and recommendations 
ORNIS CONSULT - DANISH ORNITHOLOGICAL SOCIETY - (contrat 
86/B6615/11/005/11/N) 
- Conservation and management of the biotopes ot the Dalmation 
pelican - Pelecanus crispus in Northern Greece) 
February 1991 - Aristotelian Universith of Thessaloniki - (Contrat 
6611/86/10-2) 
Evaluacion del imoacto del Puerto deportivo de Cala Galiota 
(Colonla de Sant Jordi. Mallorca. Espana) sobre las aves de ia 
zona. 
Jorge MUNTANER - (Contrat 6610/89/02) -1989. 
Analisls de la situacion actual del problema de la incidencia de ia 
Grulla comun (grus grus) en los cultivos de Gallocanta (Zaraooza-
Teruel) Espana. 
J.AL0NS0 (contrat 6610 89 02) 1989. 
- Management and reinstatement of Old Hall Marshes 
- R.S.P.B. (contrat 6611/84/07-2) 
Surveillance des populations d'oiseaux sauvages 
- I.R.S.N.B. (contrat 6611/84/05-1) - août 1987. 
Designated Natural Areas in the European Community - proposals for 
a revision of the classification system of protected and managed 
areas In the E.C 
ASSOCIATION AMENAGEMENT -ENVIRONNEMENT (contrat 86B 6611 11 001 11 
Rapport de la Commission : The influence of hunting on bird 
populations (XI/216/92) 
Rapport I.R.S.N.B. - ORNIS - Data Bank - 1992 
~ Zones de protection spéciale - zones désignées selon l'article 4 de 
la Directive 79/409/CEE concernant la conservation des oiseaux 
sauvages (février 1992). 
Bilan d'application de la Directive n' 79/409/CEE sur la 
conservation des oiseaux sauvages 
Rapport établi en collaboration avec l'Institut pour une Politique 
Européenne de l'Environnement, Paris - contrat n* 4-3040(91)5853) -
JuiI let 1992. 
AZC1 
- Monitoring waterfowl populations in the European Community 
IWRB March 1992 (Contrat 6610(90)4981) 
- Illegal activities concerned with taking of birds in the EC : An 
expert's view : Alistair Gammel - 15 May 1990 
Updated information on the status of nine threatened wild birds in 
Greece enumerated In Annex I of the Directive 79/409/EEC -
FAINARETTI - December 1992 (contrat 4-3040(92)8404) 
Actions pour la restauration de populations d'oiseaux gravement 
menacés dans la Communauté 
I.R.S.N.B. - (contrat 6610(90)10089) 
Status and conservation of the Magpie (Pica pica) and of the Hooded 
Crow (Corvus corone sardonius) in Greece 
Phot is PERGANTIS - December 1992 . 
Logiciel sur les Oiseaux protégés en Europe 
OPUS SPECIES - 15 août 1992 (contrat 4-3040(91)4681) 
Appui scientifique à la base de données 0RNIS 
EUROPEAN BUREAU FOR CONSERVATION AND DEVELOPMENT - (contrat4-
3040(92)6237) 
A report on the status of management measures and priorities for 
Annex II species - D. HILL, XI/13/93 
Actions d'urgence 
Mesures d'urgence visant à la conservation de Haliaaetus albicilla, 
Egretta alba et Phalacrocorox pygmaeus dans la Communauté 
0RNIS CONSULT, SOCIETE HELLENIQUE D'ORNITHOLOGIE, IRISH WILDBIRD 
CONSERVANCY 
Mesures d'urgence pour la conservation d'espèces menacées de 
disparition à Madère (Monachus monachus, Pterodroma madeira, P. 
face, Columba trocaz, Calonectris diomedea boreal is) - PARQUE 
NATURAL DA MADEIRA -MUSEE MUNICIPAL DE FUNCHAL. 
Actions d'urgence pour la protection d'espèces d'oiseaux menacés de 
disparition à Amvrakikos, Evros et les ties Chafarine (Açores et 
Iles Canaries) - Anser erythropus, Numenius tenuirostris, pelicanus 
crispus). R.S.P.B. en collaboration avec les autorités grecques 
(Ministère de l'Agriculture), la Société Ornithologique Hellénique, 
IC0NA, Sociedad Espaola de Ornithologia. 
Actions d'urgence pour la conservation de Sterna dougallii dans la 
Communauté - R.S.P.B.. 
Mesures d'urgence pour la conservation de Chersophilus duponti et 
Uri aalge ibericus dans la Communauté. SOCIEDAD ESPAN0LA DE 
ORNITHOLOGIA. 
BIJLAGE I I 
ORNIS-databank 
A^ 
Ce ORNIS-databank is «en instrument voor de ordening van de bestaande gegevens met betrekking tot de 
vogelsoorten van de Europese Gemeenschap in een vorm die het beheer van de vogelpopulat ies volgens de 
beginselen van Richtlijn 79/409/EEG inzake het behoud van de vogelstand, mogelijk moet maken. 
Het opzetten en ontwikkelen van deze databank is een initiatief van een aantal wetenschappelijke 
instellingen in de Europese Gemeenschap, die ook voor het beheer daarvan instaan. Voor het tot stand brengen 
en het uitbouwen wan deze databank alsmede voor het verzamelen en valideren van de gegevens heeft de 
Commissie van de Europese Gemeenschappen deze instellingen financiële steun verleend. Pe overige kosten 
worden door de instellingen zelf gedragen in het kader van hun eigen wetenschappelijke programma's. 
Pe instellingen die de databank beheren, hebben deze met alle bijbehorende informatie ter beschikking 
gesteld van het Comité voor de aanpassing van Richtlijn 79/409/EEG (ORNIS-Comité). dat bereid is gevonden de 
gegevens te helpen valideren en. wat de werking van de databank betreft, richtinggevend op te treden. Wat 
betreft de aard en het formaat van de gekozen velden, de bij het invoeren van de gegevens gehanteerde 
prioriteiten en de manier waarop de toegang tot de databank is geregeld, hebben de beheerders de 
richtsnoeren gevolgd die op hun verzoek door het ORNIS-Comité «n zijn wetenschappelijke werkgroep zijn 
opgesteld. 
1. Beheer en Informatieverstrekking 
Momenteel zijn bij het beheer van de databank zeven Instellingen betrokken, die ook toelichting kunnen geven 
bij de werking daarvan en bij de reeds beschikbare gegevens : 
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen 
Afdeling biologische evaluatie 
Vautlerstraat 29 
B-1040 Brussel 
Tel : 32-2-627.43.54 Fax : 32-2-649.48.25 
Goulondris-Museum 
13, Levldou street 
Kifltsla 
G - Athene 
Tel : 30-1-80.15.870 Fax : 30-1-80.80.674 
Joint Nature Conservation Committee 
Monkswood House 
City Road 
UK - Peterborough PE1 1JY 
Tel : 44-733-62.626 Fax : 44-733-555.948 
Ministère de l'Aménagement du territoire et de l'Environnement 
5A, rue de Prague 
Luxembourg VI Me 
Tel : 352.478.68.26 Fax : 352-400.410 
Office National de lo Chasse 
85 bis. avenue de Wagram 
F - 75017 Paris 
Tel : 33.1.44.15.17.17 Fax : 33.1.47.63.79.13 
Irish Wildlife *;*fvlr« 
Office of Public Works 
51. St. Stephen's Green 
Oublin 2 
I reIand 
Tel : 353.1.661.31.11 Fax : 353.1.661.07.47 
Istltuto Nationale per la Fauna Selvotico 
Via Ca'Fornacetta 9 
I - 40064 Ozzano dei I'Emilia (Bologna) 
Tel : 39-51-798.746 Fax : 39-51-796.628 
yAM-L 
Ook de volgende vijf instellingen beschikken over de informatie betreffende de werking van de databank en 
kunnen ter zake de nodige toelichting verstrekken; enkele daarvan zullen vermoedelijk in de nabije toekomst 
bij het beheer van de databank worden betrokken : 
Servico Nacional de Parques, Réservas e Conservoçoo de Natureza 
Rue da Lapa 73 
P - 1200 Lisboa 
Tel : 351-1-67-55-18 Fax : 351-1-60.10.48 
Instltuto de la Conservacltfn de la Naturaleza 
4, Gran Via de San Francisco 
E - 28040 Madrid 
Tel : 34-1-34.76.188 
Bundesforschunqsanstolt fOr Noturschutz und Londschaftsokoloqle 
Konstantlnstrasse 110 
D - 5300 Bonn 2 
Tel : 49-228-84.910 Fax : 49-228-84.91.200 
Ministerie von Landbouw. Natuurbeheer en Visserij 
Postbus 20401 
NL- 2500 EK Den Haag 
Tel : 31-70-^379.29.19 Fax : 31-70-^347.82.28 
Skov- og Noturstyrelsen 
Slotsmarken 13 
DK- 2970 Horsholm 
Tel : 45-45-76.53.76 Fax : 45-45-76.54.77 
2. Geografische structuur van de databank 
De ORNIS-databank bevat geaggregeerde, d.w.z. aan de gehele oppervlakte van een bepaald gebied gerelateerde 
gegevens. Zij vormt daardoor een goede aanvulling op de C0RINE-(b!otopen)-databank waarvan de gegevens 
plaatselijk, d.w.z. aan bepaalde locaties of meetpunten gebonden zijn. 
De geografische basiseenheid in het ORNIS-systeem Is de regio als gedefinieerd op de staatkundige kaart van 
de Europese Gemeenschap. Daarmee stemt In elke Lld-Staat «en verschillend (maar wel onveranderlijk) 
NUTS-nlveau overeen). Als sub-eenheden worden de NUTS-eenheden van lagere rang gebruikt, als hogere 
Integratieniveaus de Lid-Staten en de Gemeenschap. De als "regio's" gedefinieerde NUTS-eenheden stemmen in 
Duitsland overeen met de deelstaten, in Spanje met de autonome regio's en In Belgit, Griekenland. Frankrijk. 
Ierland. Italie. Portugal en het Verenigd Koninkrijk met de regio's waarin deze landen bestuursrechtelijk 
zijn ingedeeld. Denemarken, Luxemburg en Nederland vormen telkens één enkele NUTS-regio. 
De databank wordt systematisch op regio-niveau aangevuld. Gegevens over de sub-eenheden worden, voor zover 
beschikbaar, In een secundair (compatibel) gegevensbestand ondergebracht. 
3. Gegevensstructuur 
In de databank zijn de volgende wetenschappelijke en technische gegevens opgenomen : 
- populatiegrootte en -trends van de In de Europese Gemeenschap in het wild levende vogelsoorten; 
- basisgegevens over hun habitats; 
basisgegevens over de timing en de ruimtelijke patronen van hun voortplanting, trek en overwintering; 
gegevens over factoren die verband houden met de rechtstreekse beïnvloeding van hun populatiedynamiek 
door de mens. met andere woorden de doelbewuste onttrekking van exemplaren aan de natuur. 
Alle gegevens worden van een betrouwbaarheidscode voorzien overeenkomstig het volgende systeem : 
1 : geverifieerd tellings- of onderzoeksgegeven 
2 : niet-geverifleerd tellings- of onderzoeksgegeven 
3 : schatting door een nationale deskundige of instelling 
4 : schatting door een deskundige van de Gemeenschap. 
Als tijdseenheid wordt de in decaden onderverdeelde maand gebruikt. 
De aangegeven fonologische periodes zijn gemiddelden, berekend over een aantal jaren. 
H3 
4. VeIden (rubrieken) 
1. Voortplanting 
1. Incidentle : Regelmatig, sporadisch of nooit 
2. Abondant ie : Aantal broedparen of. bij gebreke daaraan, aantal individuen, nesten of eieren 
3. Trend : Toenemend, stabiel, afnemend 
4. Periode : De periode die aanvangt met het begin van het territoriaal gedrag en eindigt op 
het moment dat de juvenielen zelfstandig zijn geworden 
Voor de soorten waarbij de jongen gedurende een langere periode "sociaal" 
afhankelijk blijven van de oudervogels. wordt het einde van de 
voortplantingsperiode als volgt bepaald : 
— voor Anser en Branta : bij het vliegvlug worden van de jongen; 
— voor Perdix, Alectoris en andere : als het beschermingsgedrag van de 
oudervogels ophoudt. 
De voor Anas platyrhynchos en Columba palumbus geregistreerde gegevens 
betreffen de totale duur wan de voortplant ingsper iode van 80 X van de 
broedparen* 
De verschillende fasen van de voortplant ingsper iode, worden in de 
ORNIS-databank niet verder onderscheiden. 
5. Habitat : Er worden drie belangrijke habitattypes onderscheiden. 
* Bij de compilatie van de gegevens ter zake Is rekening gehouden met het feit dat deze soorten ten 
gevolge van de veranderingen die hun foerageergebieden als gevolg van menselijk Ingrijpen (landbouw, 
eutrofUring) hebben ondergaan, thans als "halftam" moeten worden beschouwd. 
2. Doortrek 
1. Incidentle : Regelmatig, sporadisch of nooit 
2. Omvang : Aantal individuen 
3. Trend : Toenemend, stabiel, afnemend 
4. Herkomst : Landen of regio's van herkomst van de trekvogels 
5. Periode : Periode van de voor— en najaarstrek 
6. Habitat : Er worden drie belangrijke habitattypes onderschelden. 
3. Overwintering 
1. Incidentle : Regelmatig, sporadisch of nooit 
2. Omvang : Aantal individuen 
3. Trend : Toenemend, stabiel, afnemend 
4. Herkomst : Landen of regio's van herkomst van de overwinterende vogels 
5. Periode : Periode wan verblijf In de winterkwortleren 
6. Habitat : Er worden drie belangrijke habitattypes onderscheiden. 
4. Onttrekking aan de natuur 
1. Regeling : 1. Bejaagbaar. met open jachttijd 
2. Bejoogboar. moor de jachttijd blijft gesloten 
3. Onttrekking aan de natuur in het kader van Individuele afwijkingen 
4. Onttrekking aan de natuur in het kader van een algemene afwijking 
5. Jacht in het kader van een afwijking 
2. Omvang : Aantal individuen per jaar 
3. Periode : Wettelijk vastgestelde jachttijden; door de Lid-Staten meegedeelde periodes 
tijdens welke aan afwijking geldt 
4. Habitat : Er worden drie belangrijke habitattypes onderscheiden 
5. Illegale ontrekking aan de natuur 
\MM 
5. Novenbcstonden 
1. Communautaire soorten Iijsten 
2. KwetsbaarheidscoSfficiënten 
3. Records die vanuit het geografisch bestand kunnen worden opgeroepen 
4. Overzichten in lopende tekst, gegenereerd door de omzetting van 3. en de toevoeging van vrije 
tekst 
5. Literatuurlijsten 
6. Biologische gegevens (voortplantings— en sterftecijfers) 
7. Conversietabellen 
8. Diversen 
6. Procedure voor het Invoeren van gegevens 
Gebruik makend van de wetenschappelijke literatuur, de eigen archieven en door derden medegedeelde gegevens 
stelt een van de beherende instellingen een Informatiedossier samen; dit bevat "gegevens van rang 2". Uit 
dit informatiedossier wordt vervolgens voor elke combinatie van soort, regio en veld (rubriek) één gegeven 
geselecteerd om In de databank te worden opgenomen ("gegevens van rang 1"); de selectie kan de volgende 
stappen omvatten : 
1. Voorstel door een van de beherende instellingen 
2. Validatie door een (op basis van een geografisch criterium aangewezen) beherende, instejling 
3. Verificatie door het ORNIS-comlté. dat de definitieve beslissing treft. 
Na de eerste, tweede en derde stap worden de gegevens respectievelijk als "voorlopig", "gevalideerd" en 
"geverifieerd" aangeduid. 
Wat het aspect "illegale onttrekking aan de natuur" betreft, waarover betrouwbare gegevens per definitie 
moeilijk of helemaal niet kunnen worden verkregen door rechtstreekse observatie of door middel van toetsbare 
hypothesen, worden de eerste twee stappen vervangen door één enkele, namelijk de formulering van een unaniem 
voorstel door een ad hoc groep van drie Instellingen of organisaties, waarvan één niet bij het beheer van de 
databank Is betrokken. 
7. Procedures voor het raadplegen van gegevens 
De procedures voor het raadplegen van gegevens worden momenteel uitgewerkt in het kader van overleg tussen 
de beherende Instellingen, de wetenschappelijke werkgroep van ORNIS en de diensten van de Commissie van de 
Europese Gemeenschappen, waarbij vanzelfsprekend rekening wordt gehouden met de Europese richtlijnen en met 
de nationale wetgevingen ter zake. 
Nu reeds kan. cm te voldoen aan de meest dringende behoeften wan de communautaire, nationale, regionale en 
lokale instanties inzake het behoud van de natuurlijke rijkdommen, een beroep worden gedaan op de in de 
eerste lijst wan punt 1 genoemde Instellingen. Van hen kan worden vernomen of voor een bepaald veld reeds 
een gegeven beschikbaar is en hoe momenteel de in de databank opgeslagen voorlopige, gevalideerde en 
geverifieerde gegevens kunnen worden geraadpleegd. 
Voorts kunnen alle in punt 1 genoemde Instellingen toelichting verstrekken bij de algemene en fundamentele 
aspecten (basisopzet, omschrijving van de velden, beperkingen op het gebruik). 
8. Voorbeelden van toepassingen 
- Schatting van het percentage van de broedpopulatie van bedreigde of kwetsbare soorten dat zich in 
speciale beschermingszones bevindt; 
- regelgeving inzake de jachttijden door de bevoegde autoriteiten; 
- beoordeling van de afwijkingen krachtens artikel 9 van Richtlijn 79/409/EEG die door de Lid-Staten 
worden medegedeeld. 
4JJ/KC WIMBIrJs Wild Blrds 79/409/EK 
/EXo I - BILAGI - ANHANGI - IUPAPTHMA I -
mx I - ANNEXE! - ALLEGATOI - BIJLAGE I - ANEXOI 
_^^ " " 
0lv,"mn,e, 
^stpt lUfllUI 
^'O*. feu 
^'Ut.ml.U 
2S3K-
2KS,****. 
tf««mar«4t,| EtpaAol' 
CoUmbo chlco 
Collmbo irtleo 
Collmbo irtnd< 
Zampullln 
cv«lllrro)e 
Petril de Midelra 
Pétrel atJintlco 
Petrei de Sulver 
f trdali eenlelenta 
Pardela plchoneu 
balear 
Pardela chic» 
PafAo peehlalbo 
PafAo eomön 
PafAo de Uich 
PafAo de Madeira 
CermoriA f randt 
CeontlnentaO 
Cormerln 
mofludo 
(medlterrineo) Danak 
tedtuubet lom 
Sortttnjbet lom 
UI om 
NordJik 
lappédykker 
Mtctelrt bied 
pctnl 
Ktruriik bl#d 
pet/tl 
Buiwera tkntpt 
Kuteakrtpe 
Btletrftk 
Almlnctellf tkrlpe 
Ulleekripe 
Preiatatormtvalé 
Ulte atnrmavale 
Slot ttormtvtle 
Medelrattormi* 
wie 
Jkirv 
Otontlnenul 
undertrö 
Topakerv 
(Middelt* ve 
underart) Deuttch • 
Stemttucher 
Mchtuueher 
Eiataueher 
Ohre/iuucher 
Mtdtlruturm* 
vofd 
XtprerdeA* 
Sturmvoéel 
tatweraturnv 
Oeibechnabel* 
«urmttucKtr 
Sdtwtmctinabel 
Murmtaueher 
Cbktited» 
UftUrtrt) 
turauucher 
W«i'tt«ilcht* 
tturmeehwtfbe 
tturmachwatbe 
VeBeflllu ttt 
Madeira* 
WeflenUufer 
Kormorui 
Otontlntntale 
Unterarö 
Krtheniditrt* 
(Mttttlmeer» 
Ufttertft) 'BXXirviMd 
KtfUtofloo* 
AO»«Oa0O*n 
n«ic0oon 
Ot0^OVTTQ(t6^O 
dvtUottrtU TK 
OuAXoaottl t<uv 
DtltttM 
OutUoJtotiU tov 
Bulvtt 
Mo**<*vM 
neXoYoA$djioc, 
flnoOu* 
Kvjiato&dTtie, 
Kvnato^dmc^ 
(H*m$»ium; eM4) 
OaXoaooxdoaxac, BAtlUh 
. P*d*th/peud Diver 
Bleck-throtted 
Dlvw 
Oreat Northern 
Dire* 
Slavonian Orebe. 
FmJri 
Oon*|on 
Subvert Petrel 
Cor/a Shearwater 
Manx Shearwaur 
(Balearic 
tubepedee) 
UuJe Shearwater 
Private Petrel 
Storm Petrel 
Ueeh't Storm* 
petrel 
Madeira* Storm* 
.petrel 
ComortAI 
(corulnenul tub* 
tpedet) 
She| • |< 
(Mediterranean tub* 14 
tpedet) . |i Prtnoli 
PloAfton otmirlft 
Plonieon ercüque 
Plonieon Imbrln 
Ortbe etdavon 
DUblotlnde 
Mtdftnt 
DtabfotlnduCap-
Vert 
Pétrel de Bulwer 
Puflln eendre 
Puttin detBaléaret 
Peut Puffln 
Pétrel fYé|tte 
Pétrel tampéto 
Pétrel culbttne 
•* 
Pétrel de Cattro 
Ortnd Cormonn 
Vwiiieioflci 
^er,«r*aaw"w B^> •*• 
eomlnenule) 
ïormonn huppé 
taié-etpèot 
médlterranéenne) ftttlano 
f uoliti mlnore 
StroUfi meuaru 
Suolaft mifjfore 
Svuao eomuto 
Beru dl Maden 
Beru del Capo 
Verdt 
Bene 41 Bulver 
Beru mi|4lore 
Beru mlnore 
CfOUoeMde delle 
BalearO 
Beru mlnore 
foact 
UcceOo delle 
lempeate fregate 
Ueeello delle 
umpeate 
UeeeDo delle 
l«mp«ite 
eodatoreuta 
Ücceflo delle 
umpeate dl 
Caatro 
Cormorano 
(tottoapecle 
conünenule) 
Martnfone dal 
duffo Oouoapede 
del Modtterrineo) Nederltnda 
Itoodkeeldulker 
Partldulkcr 
tUdulker 
Kulfdulker 
Mldelftiiorm-
vo$el. 
Oon«|Oftitorm-
vota! 
Burven 
atórmvotel 
Kuhli 
pljlttormvo|«l 
Nocrdae 
pl]Utormvo|el 
CWeatmeditarrint 
onderaoon) 
Kleine 
pljlatormvoiel 
Bont ltormvogeli|e 
$iormvo|cii|c 
Vaal itormvo|eli)e 
Madalrtiiorm-
vo|ali)e 
Aalicholver 
(eonünentila 
ondertoon) 
Kul/atltcholver 
(Mlddelindie Ut-
onderioon) Portu|ul» 
Mobilht'pequem 
MoWlhi-lrcUa 
MoMlhi-irtnde 
Me/|ulhlCHle> 
pejcocc-ctj'ttnho 
frdn di Mideln 
Prelrt do BujJo 
Almi-netrt 
Ptrdelt-de-bico-
tmirelo 
Pard«la>»ombHi dn 
iikitu 
Pirdcli-pequeni 
Hilnhc-de-audj. 
quadra da 
Ptlnho-de*audi-
fOfrtdl 
Pilnhodi Mtdeln 
lorve-mirlnho-dt-
ricei<brincti 
dubeipe'da 
conilnennD 
Corvo-mirlnhO'de-
crltu Civ-<ip<<ie 
•nedlitrrlrtlci) 
79/409/EEC Wild Birds Wild Birds 79/409/EEC 
BnglUh 
Pygmy Cormorant 
WhJtePetlctn 
Dalmatian Pelican 
Bloern 
Little Bittern 
Night Heron 
Squeoco Heron 
Little Egret • 
Oreet White Egrej 
Purple Heron 
Slick Stork 
White Stork 
Oleeeytbte 
Spoonbill 
Oreeter Ptemln^o 
Bewick'e Swtn 
Whooper Swtn 
White-fronted 
Oooee (Oreenltnd 
lubepedet) 
Letter WKlu* 
fronted Oooee 
BamtdeOoote 
fted'breatted 
Oooee 
Ruddy Shelduek 
MerbledTetl 
White-eyed 
Pochard Prenait 
Cormoran pygmee 
Pélican bltnc 
Pélican frisé 
Butor étoile 
Blonflot nain 
Héron blhoreeu 
Héron cribler 
Aigrette geratte 
Orande Aigrette 
Héron pourpré 
Cigogne noire 
Cigogne blanche 
tbieftldneOe 
Spatule blanche 
Flamant rote 
Cygne de Bewick 
Cygne ttun ge 
OU rteuie (tout* 
eipeotdu 
Oroenltnd) 
Ole naine 
Bemtche nonnette 
Bemccheicou 
roux 
Tadorne ceiarea 
Strcelle marbrée 
Pull/ejle nyroa lulteno 
Mtrtngone 
minore 
Pelllctno 
Pelllctno ricelo 
Tirabuto 
Ttrtbutlno 
Hlttlcora 
Sgerxa duffetto 
Otrxettt 
AJrone blanco 
magglore 
Alrone roeeo 
Clcognenert 
Ctcognt btence 
Mlgnetulo 
Spetola 
Penlcottero 
Clgno minore 
Ögnotclvtüco 
Oca tomberdclli 
(lotto-apeele dl 
Oroenltndlt) 
OeaJombtrdelli 
minore 
Oca ficdtbùnca 
Oca coltoroeio 
Catarca 
Anetra 
marmortttttt 
M'oretU Ubiccid Nederland! 
Dwergiibcholver 
Pellkttn 
Kroeikoppellkaan 
Poerdomp 
Wou di a p|e 
Kwik 
Patrelger 
Kleine tJlvefTelger 
Orot* xJIveiïelger 
Purperreiger 
Zwtrte oo le vi ir 
Oolevur 
Zwtrte Ibti 
Lepeltar 
Plamlnjo 
Kleine x-fc-iin 
Wilde rwnn 
Oroenlindie 
kol/tim 
Dwer/umj 
Brandtiru 
Poodhilitini 
Cetera 
Mirmereend 
Wlioo*eend Portutvdi 
Corvc-mirhho-
plgmeu 
Pellctnc-vjlgi,' 
Pellcino-creipo 
Abetouro-Comum 
Girca-pe<?je.*.t 
Com 
Pipi-nioj 
Garca-brira. 
peqveru 
Circi-bfir.a-
gnnde 
Oirfl-verrrelht 
Cegonhi-prtu 
Cegenhi-bnna 
Mieirleo-prcio 
Colherelro 
Plimlngo-eomum 
CUfie-pcqueoo 
Cline-brivo 
Ganic-di-
Gronellndii 
Oinio-peque^o-de-
leiii-brina 
Gtnio-de-fictr 
brancti 
Gaftio-d»-pescof> 
rulvo 
PllO'fernjgineo 
Pirdllheln 
Zirro-cnu-^a I?. Phtlteroeort'x 
pygmeui 
!& Peleanui 
onocroului 
!9. Peleanutcrlipui 
20. Bouurut Jtelliru 
11. Ixobrychui 
m/nufui' 
22. Nyetlcortx 
nyetlcore* 
23. Ardeoli relloldei 
2<. Eg rem girxetu 
25 tgretu tlbt 
2d Ardei purpurea 
27. Ciconia nigra 
24 Cleenie deonla j 
29. Plegidnrtldneltui 
3d. Plaulea teueorodla 
31. Phoenlcopterui 
ruber 
32. Cygnut bewtekll « 
(Cygnua eolunv 
blenui bevlcklO 
33. Cygnui cygnui 
34. Anter atbtfront 
fltvlroatrli 
35. Awtr erythropul t 
i 
30* Brama leueoptlt 1 
< 
3>. Onnti AtAcotlli' 1 
( 
34. Tedoma ferruglnea 1 
39. Mtrmironetta C 
tnguitlroitrlt 
<0. Ayihyt nyroet P Eipartol 
Cormorln 
plgmeo 
Pelfanocomûn 
Peïanoeenudo 
Avetoro 
Avetorillo comön 
Mtrtinete 
Otrdlta ctngre)en 
Cereeta comön 
Oarceta grande 
Carta Imperial 
CJgOeAe negre 
ClgOeAa eomdn 
Morlto 
lepitula 
Flamenco 
Ciine chlco 
Ctine ctntor 
kntu ctreto de 
Qroenlindla 
(war ctreto 
shlco 
Itmidt 
arfblanea 
Umtda 1 
uelllrrojt 
trreeinelo f 
-ercett ptrdilla » 
erron perdo r Dtntk 
Dvxrgtkatv 
Almlndellg 
pelikan 
Xreltoppet 
pelfktn 
Kerdrum 
Dvatrghejre 
Nethejre 
Tophejre 
Sllkehejre 
Selvhejre 
Purpurhejre 
Sort Itork 
Hvldetork 
SortlbU 
Skeiterk 
Pltmln/to 
Plbetvane « 
Sengtvtne 
Btiigit 
tjnnlandtk 
andertrt) 
Dvcrtjtli J 
3rtm/tia 1 
ledhtbet Ola 1 
tutund • f 
rftrmortnd f 
Mdejet tnd | * Deuuch 
Zwergtcharbe 
Xottpellktn 
Knuikopf* 
pelflun 
Rohrdommel 
Zwergdommel 
Ntchtrelher 
Rtitenrelher 
Seldenreiher 
Sllberreiher 
Purpurrelher 
Schwtrtt torch 
Weltttorch 
Stehler 
LofTler 
Pltmlruto 
Zwere>chwin 
Slngjtchwtn i 
UIBfam i 
tgrOnllndliehe i 
Jntertrt) I 
Ewerjutnt \ 
fannengina > 
tothtlt/ttne ) 
tottgtne f 
larme lente 1 
loorente G XUirvucd 
Aayydva . 
PoooxtXtxdvof 
AOYUQOKtXtxAvOf 
Toavouovyxdva 
Navo|iovp<4vo 
NuX*ONonoxa< 
AtVNOWUCVtdf 
AoyuQotoucvidc 
nocjqwo9toucvid{ 
MouQoitcXaoyo( 
AtlMOfttXQQydC, 
ICoAtioNOtt 
Xovxtaoou,ow 
»XMIWO 
MavoMuKvof 
KyquttMNQt 
upxQouivuvuxn^ 
HootlavotaO 
^OV^CTVO 
(oouyoXmwoxmti 
Cotttavdxnva 
icuctdmrea 
loXtdrtartui' 
79/409/EEC Wild Birds Wild Birds 79/409/KC 
41. Oxyura 
leucocephala 
42. Pemli iplvorut 
43. Blanui aeruleut 
44. Mltvui migrtm 
4$, Mltvut milvue 
46. Hatiteetui atbldtta 
47. Gy pa etui btrbttut 
48. Neophron 
perenopterut 
49. Gypi furvui 
50. Aegyplut 
monaehui 
$1. Clreaetut galllcut 
52. Clrcui aerualnotut 
53. Clrcui cyaneui 
54. Clrcui Maerourui 
55. Clrcui pygtrgut 
54. Aedplter gen tilU 
arrltonll 
52. Accipiter nliui 
a, rami 
54 Accipiter 
brevlpei 
59. Duteo ruflnut 
60. Aqufla pomarina 
61. Aqufla danga 
62. Aqufla hdlaca zmM. 
Maivasfa 
Haleon abejero 
Banio azul 
Mtlano negro 
MQenoreal 
PI*argo 
Quebranuhueiot 
Allmoche 
Bultre leontdo 
Bultre negro 
Agulta culebrert 
Aguducho 
la gu nero 
Aguflucho pllldo 
Agullueho 
paplalbo 
Aguflucho cenlto 
Asor de Coreega 
y Cerdent 
Cavflln eomon 
Caubeipocle de 
laitalaeCanariaiy 
del archlpiélago 
de Madeira) 
Cavttin grlego' 
Ratonero moro 
Agutla pomerana 
Abulia motea da 
Agulla Imperial PJCZL 
Hvidhovedet and 
Hvepaevige 
BUglente 
Sort flente 
Redglente 
Havem 
Lamm* «.rib 
Adtelgrlb 
Oiaetrlb 
Munkegrlb 
Slangeem 
Rerheg 
BUkterheg 
Steppeheg 
Hedeheg 
Dueheg 
.(kortlkanik'ttr* 
dlntk underarO 
Spurveheg 
(underan fra De 
Kanarltke0erog 
Madeira) 
Kortlebet 
tpurveheg 
0mevlge 
Lille ekrlgeem 
Stor tkrigeem 
Kelterern Deuttfh, 
WelEkopf* 
Ru deren te 
Wetpenbuitird 
Oletuar 
Schwarxmilan 
Rotmflan 
Seeadler 
Bertgeler 
Schmuttgeler 
GIneegeler 
Mönchigeler 
Sehlingenadler 
Rohrwelhe 
Komwelhe 
Steppenwelhe 
Wleaenweihe ' 
Kablcht (Unter* 
art auf Koraika* 
Sardinten) 
Sperber 
(Unteran der 
Kanarenund 
Madelru) 
Kurxfangaperber 
Adlerbuatard 
Sehreladler 
ScheltadJer 
Kaiaeradier •BUirvwA Enrilth 
Keq»Xoo5i 
ItWcQaofiadvo 
'BXavoç 
Tbtytrg 
Ocduxwoatoe; 
rumctdç 
'Oovvo 
MavçdtUJWÇ 
exScttoç 
KC^UlltOMlOXOÇ 
BOAtOMQKOC 
XrtnoxtOMOÇ 
Al^QoOKUjMÛf 
AudoedAvo (epvX^ 
TTJÇ KôMWtfi 
IqjÔTjvta) 
(«Mil kavooUuv 
hfrjotov) 
latvn 
ACVOpOÇpvXlVS 
Kowrartoç 
XtUCttflOÇ 
Baoùan&t Whlte-heided 
Duck 
Honey Bumrd 
Bltek-thouldered 
Kite 
Black Kke 
Red Kite 
White-talled Eagle 
Bearded Vulture 
Egyptian Vulture 
Griffon Vulture 
Blade Vulture 
Short-toed Eagle 
Marth Harrier 
Hen Harrier 
.Pallid Harrier 
Monttgu'i Harrier 
Ooehawk 
(Coftlcan*Sardi« 
nlan tubtpedet) 
Spa rrowhtwk 
(Canarien* 
Made Irian 
tubtpeclet) 
Levant Sparrow* 
hawk 
Long*legged 
Bumrd 
Letter Spotted 
Ett> . 
Spotted Eagle 
Imperial Etftle . frtfrrllf 
Eriimature I tête 
blanche 
Bondrée aptvore 
Élanlon blanc 
MDtn noir 
Milan royal 
Pytarguet queue 
blanche 
Oypaete barbu 
Percnoptère 
d'Egypte 
Vautour fauve 
Vautour moine 
Circaète Jean*le* 
Blanc . 
Butard dee rotetus 
Butard Saint>Manin 
Butard pile 
Butard cendré 
Autour det 
pelornbet (tout* 
etpèce de Corée* 
Sardalgne) 
Êpervier d'Europe 
(tout sapées dea 
Cenarleeetde 
Madère) 
Epervier i pjedt 
courte . s 
Bute féroce 
Aigle pomarin 
AigJe criard 
Aigle Impérial Jtallano 
Gobbo ruajtlnoso 
Ptlcopecchlalolo 
Nlbblo blanco 
Nlbblo bru no 
Nlbblo ret le 
Aqulla di mare 
Awoltolo oegll 
agnefli 
Capcvaecalo 
Orlfone 
Awoltolo 
Bltneone 
Palco di palude 
Albanella reale 
AibanelU pallida 
Albinellt minore 
Attore 
(tottoipede di 
Cortlca*$arde«na) 
Sparvlere 
(louotpeele dcllc 
Ctnarle e dJ 
Madera) 
Sparvlere levantino 
Polana codabianca 
Aqulla tnatnla 
minore 
Aqufla anatnla 
mtggJore 
Aqulla Imperiale Nederland-
Witkopeend 
Wetpendief 
Grlfete TVOUV 
Zwarte wouw 
Rode wouw 
Zeearerid 
Lammergier 
Aaialer 
Vale gier 
Monnlkajier 
Slanaenirend 
Bruine klekendief 
Blauwe klekendief 
Steppen* 
klekendief 
Orauwe klekendief 
Htvlk (ondenoort 
vtnCorjlea-
Sardinië) 
Sperwer (onder­
toon van de 
Ctnartiche eilan­
den en Madeira) 
Balkanjperwer 
Arendbuiierd 
Schreeuwarend 
Btitaardarend 
Spaanse 
kelie rarend POffjr.t» 
Piio-rato-rr- — 
Fildo-ibeihe •: 
Penelrelro-c -:Î-:Î 
Mllhafre-prei: 
Mllhano 
A/rula-rtbal>n 
Quebn-ouo 
Abutre do Es :': 
Grlfo 
Abulre-prro 
Aaula-eobrt'n 
TaruranhJe»*., v> 
dot-pauU 
TarunnhJo-ir.'iio 
TtrtarinMe*-d«-
pelto-bnnco 
TininnM>ac.<Jc' 
Aeor Gubejpéoe di 
Côrwaa e Uiói'^i) 
Pura-birdoj 
Givii>areac 
Bûteo-mouro 
À«ula-pomifi-i 
ÀBula-jdtâde'i 
Aauli-lmperi-: X 
</=> 
79/409/EEC Wild Birds Wild Birds 79/409/ltC 
6}. Aqulla adilberü 
64. Aqulla chryaaetot 
65. Hleraaetui 
pennatui 
(6 Klenietut 
fudatut 
67. Ptndion haJtaetua 
68 Pttco naumannl 
69. Palco colum-
biriui 
70. Palco eleonone 
7). Palco bltrmlcui 
71 Palco peregrlnut 
73. Bonaaa bonatlt 
74 Lagoput mutui 
pyrenalcut 
75. LagopuiYnutui 
heWetlcut 
76. Teuao tet/lx 
tetrlx 
77. Tetrao urogallut 
78 Alectoria graeca 
atxatlllt 
79. Alectorlt gracea 
whltaken • 
83. Alectorlt barbara 
81. Perdix perdix 
lullea Etptnol 
Agulla Imperial 
Iberica 
Agulla real 
Agulla ealtadi 
Agulla perdicera 
Agulla petcadort 
Cerntcalo prlmllla 
Eamerejôn 
Halcôn de 
Eleonor 
Haleon bornl 
Halcôn pe'regrlno 
Ortvol 
Perdit nival 
pjrenalea 
Perdit nlvi! alpine 
Gallollrt 
(continent! D 
Urogallo 
Perdit grlegt 
alplna 
Perdit grlega 
ticilltnt 
Perdit moruna 
Perdit perdJUa 
lullana Da nik Deuttch 
Iberiak ke^erern 
Kongeern 
Dvcrgem 
Hegeern 
PUkeern 
Lille Umfalk 
Dvxrgfalk 
Eleonorafalk 
Lannerfalk 
Vandrefatk 
H)erpe 
P)eldrypt 
(underan fra 
Pyrenaeeme) 
P)eldrype 
(underart fra 
Alpeme) 
Urfugl 
Ocontinenul 
underarO 
T)ur 
Stcnhenc 
(underart fra 
Alperne) 
Stenhene 
(underart fra 
SlcOlen) 
Berberhsne 
Agerhene 
Oulienek 
underan) Spanltcher 
KaUeradler 
Stelnadler 
Zwergadier 
Habichuadler 
Fltchtdler 
Rotelfalke 
Merlin 
Eleonorenfalk 
Lanner 
Wtnderfalke 
Kttelhuhn 
Alpentchnee* 
huhn CPyrehlen* 
UnterarO 
Alpentchnee* 
huhn (Alpen* 
UnterarO 
Blrkhuhn 
Otontlnentale 
UnterarO 
Auerhuhn 
Stelnhuhn 
(Alpen.UnterarO 
Stelnhuhn 
(SUOletv 
UnterarO 
Peltenhuhn 
Rebhuhn 
Otallenlache 
UnterarO TXXrfvvxo Engltth 
Xçuoonôç 
ttewoartoç 
Voûarîo; 
HerVoYtoaxcç 
Mcflxjc«riç.TT>î 
Xovc«if*Ooxaç 
TltxQtxrt; 
AyOvoKOta 
Dovvoxvo*»óxma 
(«SnAt^ tcov 
nvc/TTvoiejv) 
ilcvwxicnóxow 
(fjuX4«*" 
'AXfttetv) 
Aupexttttvóc 
(Hjmoonuti <pvXr\) 
AwtoovQX* 
TlvtqoxkjUxn (aniVi^ 
wr AXRUOV) 
Try; XuaXtoO 
Bçaxwtfçoota 
A&ooxt&oa 
(<piM TK iToXlaç) Spanith Imperial 
Eagle 
Colden Eagle 
Booted Eagle 
EonelU'a Eagle 
Otprey 
Letter Kettrel 
Merlin 
Eleonora'i Falcon 
Lenner Falcon 
Peregrine 
Hasei Croûte 
Ptarmigan 
Cfyrenean 
•ubtpedet) 
Ptarmigan (Alpine 
tubtpodet) 
Black Croûte 
(continentai 
aubtpedet) 
CtpercaJllle 
Rode Partridge 
(Alpine 
tubtpedei) 
Rock Partridge 
(Sicilian 
aubtpedet) 
Barbery Partridge 
Partridge Otaltan 
aubtpedet) FrancaJi 
Aigle Impérial 
ibérique 
Aigle royal 
Aigle botté 
Aigle de BonelU 
Balbuzard pécheur 
Faucon 
crécerellette 
Faucon emeriti on 
Faucon dlléonore 
Faucon tanler 
Faucon pèlerin 
Gelinotte dei boit 
Lagopède aipln 
(tou*-etpèce det 
Pyrénéet) 
Lagopède aipln 
(tout-eipoeci det 
Alpei) 
Tétraa-lyre 
(populationi 
continenttiet) 
Orand tétrat 
Perdrix btruvelle 
(tout-etpèee det 
Aipet) 
Perdrix btruvelle 
(toua-etpèce de 
Slcfle) 
Perdrix gtmbra 
Perdrix grite (tout-
etpèce d'Italie) lullano 
Aqulla Imperiale 
Iberia 
AquCa rcile 
Aqulla minore 
Aqulla del Bonelll 
Ptlco petcatore 
Grtllalo 
Smertgllo 
Palco délia reglna 
Lantrlo 
Pellegrino 
Pnncollno dJ 
monte 
Pernlee bianca 
(touospecie dl 
Pire nef) 
Pemlce blanci 
Caottcttpccle délie 
Alpl) 
Fagitno di monte 
(popoltxJonl 
contlnenull) 
Oallo cedrone 
Coturnlce 
(lottotpecie délie 
Alpl) 
Coturnlce 
(tottospecle di 
Sldlla) 
Pernlee tarda 
Sttma (aottojpecle 
d'ittlit) Nederland* 
Ibe ruche 
keiterarend 
Steenarend 
Dwergartnd 
Havikarend 
Vltarend 
Kleine torenvilk 
Smelleken 
tleonora'a vjiv 
La nner valk 
Slechtvalk 
Haielhoen 
Alperuneeuvhcxn 
0*yrtne**n-
ondenoorO 
Alpentneeuwhoen 
(alpl)nM 
ondenoorO 
Korhoen 
(continentale 
populttlt») 
Auerhoen. 
Europete 
tteenpatrlj» 
(tlpl)rue 
ondenoorO 
Europete 
iteenpanrljt 
CSIdllunt-e 
onderaoort) 
Barbarij patrijs 
Patrl)s Qulliarue 
onderaoort) POAMgUtJ 
AgTjla-lr.pe- i 
Ibérica 
Ajula-real 
Agula-alçaii 
Agula de BO-Î:. 
Ajuti-pejçu* T 
Penelrelro-dii' 
torrti 
Ejnerl'.M;-::-." 
Pi!d>£i-n -v-i 
Bornl 
Ptldc-pe-jj- -: 
Gillnht-C;--! : 
Ugôpe*de-b'i •:: 
Oubejpéc'e 
plrenala) 
Ugôpode-br»->cc 
Ciubejp»4cle i-e'-i: 
Galo-lln 
OubejpécJe 
continent»!) 
Tetra i 
Perdlt-grtg» 
Clubeipic:; »': *i: 
Perdli-g.tg» 
Oub*jp>icje 
tldllini) 
Perdit-mou-'» 
Perdlx-cinie*:» 
Csubeipccî 'J r ^0 
79/409/EEC Wi Eîrds Wild Birds 79/409/EEC 
Etptftol 
81 Perdix perdix 
hlipinlenili 
8J. Ponant ponana 
M. Ponant parva 
85. Portant putltlt 
86. Crex crex 
87. Porphyrio 
porphyrio 
88. Pullet eruuti 
89. Tumtx tytvttlca 
90. Grut grut 
91. Tetrtx tetrax 
92. Chltmydotit 
undutata 
93. Out urdt 
94. Hlmtmoput 
hlmintoput 
95. Peeurvlrottra 
avotetu 
96. Burhlnut 
oedlcnemui 
97. Curtoriut eurtor 
98. Gltreolt' 
pratincole 
S9. Chtrtdriut 
morlnellut 
(Eudromiu 
morlnellut) 
100. PluvIalU tprfetrtt 
101. Hoplopterut 
tplnotut 
101 Phllomtehui 
pugntx *erdlt ptrdillt 
Itubetpecle 
bérlet) 
"olluela plntojt 
^slhjela btiurda 
' *o!ruelt ehlct 
Oul6n da 
codomlcet 
Calamôn eomûn 
•ocht eornudt 
-orlllo 
Druilt eomon 
Su6n 
Mubtn 
*vuttrdi 
Ciguefteli 
•svoceu 
«•Jetnvin 
«orredor 
Ca natten 
Chorllto 
cartmbolo 
Chorllto dorado 
eomon 
Avefrfa etpottdt 
Combttlente Dtntk 
Agerhene 
(underan fra Den 
Iberitke Halve) 
Plettet rervagtel 
Luie rervagtel 
Dvatrgmrvigtel 
Engtntrre 
Suttanhene 
Kambtlthene 
Buropaeltk 
lebehsne 
Trane 
Dvaergtrappe 
Kravetrappe 
Stortrappe 
Stylteteber 
Wyde 
Trlel 
flJrkcnleber 
firaktvate 
Pomerantrugl 
H)ele 
Sporevtbe 
Bruthane Deuttch 
Jtebhuhn 
Cberltche 
UnterarO 
TBpfeltumpf. 
huhn 
Welnee 
Sumpfhuhn 
Zwergtumpf. 
huhn 
Wtchtelkonlg 
Purpurhuhn 
Xtmmbllfthuhn 
Ipittenachwanal 
aujhflhnchen 
Xranich 
Zwergtrappe 
Kragentrappe 
CroStrappe 
Stelae nllufer 
Sibeltchnibter 
Tnel 
Re nn vogel 
Dracht ehwalbe 
Momellregen* 
pfelfer 
Ootdregenpfelfer 
Spornklebltt 
Ktmpfllufer 'BXXTTnXti Engilth 
Kc^utojUotad 
(ffwx^tn; 
lonaytaç) 
tnxwoovX&ta 
Mutou^ouXdoa 
NavortovXâta 
Or/rvYOudvo 
XouXtc^ortcnlXdoa 
Vtvtoc/Tvyae, 
rtoavoc, 
Xeiuotloa 
XXa^uftóYoXo*; 
AtQt^raXoç 
KcJiaitoxovde, 
AjJoxrw 
nnootoOitta 
Ayuoooouoe; 
NtçoxtXioovo 
Itovvrjo^uoixtfjç • 
Booxono*3Xi. 
AvxoôoxaXniidva 
Vmouflxrniç Ptrtridge Qberitn 
lubtpeclei) 
Spotted Crtke 
Lktle Crtke 
Bâillon*! Crtke 
Corncrake 
Purple Galtlnule 
Created Coot 
Andaluiitn 
Hemlpode 
Crane 
Utile Buttard 
Houbtn 
Orett Buitard 
Black-winged Stilt 
Avocet 
Stone Curlew 
Cretm-coloured 
Courier 
Collared 
• Pratincole 
Dotterel 
Oolden Plover 
Spur*wlnged 
Plover 
Ruff Franca la 
Perdrix grite (tout* 
etpèce ibérique) 
Ma roue Be ponctuée 
Marouette pouttln 
Marouette de Billion 
Rile det genet! 
Poule fultane 
Foulque I crête 
Tu mix d'Andatoutle 
Crue cendrée 
Outarde canepeü»re 
Outarde hou ban 
Outarde barbue 
achetée bttnehc 
Avocette élégante 
CSdienème criard 
Courvlte Itabetle 
Oltréote I collier 
Pluvier gulgntrd 
Pluvier doré 
Vanneau éperonné 
Chevalier 
combattant lullano 
Suma (tottotpccle 
Iberica) 
Voltollno 
Schlribllla 
Schlriblllt grlglttt 
RediquagJte 
Polio tuluno 
Foltga cornutt 
Cjutgltt uidatült 
Oru 
Otlllna pnulola 
Ubtrt 
Ourdi 
Cavalière d'Italie 
Avocetu 
Occhlone 
Corrlone blondo 
Pemlce dl mare 
Plvlere tortollno 
Plvlere dorato 
Pavonœlla trmata 
Combattente Nederland* 
PatrIJa (Iberlache 
ondenoorO 
Poraelelnhoen 
Klein witerhoen 
Klein* 
witerhoen 
Kwartelkoning 
Purperkoet 
Knobbelmeer. 
koet 
Geitreepte 
vechikwanel 
Knanvogel 
Kleine tnp 
Kniguap 
Grote vtp 
Stelikluut 
Kluut 
Crlel 
Renvoae! 
Vorkataartplcvler 
Môrlnelplcvlcr 
Goudplevler 
Sporenklevit 
Kemphaan Portuguêi 
Perdlt-clntenta 
dubejpecle ibéria) 
Pnngi-d'ig\j»-
gnnde 
Pnnp-^'lfu»* 
buiardt 
Pnngj-d'lgui-
pequenai 
Codornlilo 
Calmlo-comum 
G»!ê!rlo-de-c/!j!» 
Tolrlo 
Grou-comum 
SLUO 
Abetirda-mour» 
Abetifdt 
Pemalonga 
Alfalaie 
Alanvlo 
Corredor 
Perdli-do-mir 
TanmboU-
carambola 
Tirimboli-dounda 
Ablbe-eiporado 
Combnenie 
79/409/EEC Wild Birds Wild Birds 79/409/EEC 
103. GtilLnagomedii 
104. NumenJul 
tenulrottrit 
105. Tringa gJartolt 
105. Phalaropui 
lob» tu i 
107. Unit 
meltnocephalut 
108. LIAJI geneJ 
109. LaruiaudoulrJI 
U0. Gelochelldon 
nlloOca 
111. Sterna catpla 
112. Sterna 
landvfeenili 
113. Sterna dougallll 
114. Sterna hlrundo 
115. Sterna pandliaea 
116. Sterna alblfront 
117. Chlldonlu 
hybrldut 
118. Chlldonltt nlger 
119. UrittaJge 
Iberlcut 
120. Pt e rod et 
orlenullt 
121. Pterodet tlchttt 
122. Columbt 
patumbuttzorlct Etptnol 
Agtchtdiu real 
Ztnplto flno 
Andtrriot 
btttardo 
Ftltropo 
pleoflno 
Otviou 
ctbednegn 
Oavlou plcoflnt 
Gavtoude 
Audouln 
Pagaxa plconegn 
Pagttt plqulrrojt 
Chtrrin 
pttlnegro 
Chtrrin rottdo 
Chtrrin eomûn 
Chtrrin Irtlco 
Chtrnnclto 
Pumtrel 
ctrfbltnco 
Pumtrel eomon 
Art O eomdn 
(tu bet pede 
fbérfca) 
Ortega 
Canga eomûn 
Ptlomt torcaa 
(subetpecle de 
tu Axoret) Dantk 
Tredtekker 
Tyndnaebbet 
tpove 
Tlnktmed 
Odinthtne 
Sorthovedet 
mlge 
Tyndnttebbet 
mige 
Audoulnimige 
Stndterne 
Rovterne 
Splltterne 
Dougtllt terne 
Fjordterne 
Hivterne 
Dvtergterne 
Hvldakaeegget 
terne 
Somerne 
Lomvle (underart 
fra Den Iberiake 
Halve) 
Sortbuget 
eandhene 
Spldthatet 
aandhene 
Rlngdue 
(underart fra 
Açorerne) Deuuch 
Doppeltchnepfe 
DO nntchnt bel* 
bra ch vogel 
Brueh waiter* 
liufer 
OdinthOhnchen 
Schwa rikopf* 
mows 
DOnhtchnabel* 
möwe 
Konllenmowe 
Uchteetchwalbe 
Raubteachwalbe 
Brtndtee* 
echwaibe 
achwalbe 
Flu&teetehwalbe 
KOttentee* 
achwalbe 
Zwergtee* 
achwalbe • 
WelEbarttee* 
achwalbe 
Traûeraee* 
achwalbe 
Trottellumme 
(iberitche 
UnterarO 
Stndflughuhn 
SpleEflughuhn 
RJngdtaube 
(Unterart der 
A to ren) •EUiprutd Engltth 
A^xXouxexatartvi , 
Atxtou^to 
Aacnoxoyrflt 
r^ooxoXvujtotpvrt 
A«TCO0tlC^\00O{ 
Aivovo^Xaçoç 
rtooyWujovo 
Kc^enÇAç 
XtiuovcnfXótjovo 
PCIÖOYXOOOVO 
nottuoyîuloovo 
AOXTUCOT^OOOVÓ 
NcrtovluSoovo 
MOUO^CWOYXÓUOVO 
Mcwç^Xeçovo 
(çuM iPntjwnD 
Eçrporaowr^dxoTa 
JxvÇXontQmtQfacna 
•aooet (qpvVi 
Atfewv) Great Snipe 
Slender-billed 
Curlew 
Wood Stndplper 
Red-necked 
Phalarope 
Mediterranean Oull 
Slender-billed GuU 
Audouln'a Gull 
GuD'-bHIedTem 
Cupian Tern 
Sandwich Tem 
Roeeate Tern 
Common Tern 
Arctic Tern 
Little Tern 
Whiikered Tern 
Black Tem 
OuOlemot Oberltn 
tubtpedet) 
Black-bellied 
Sandgïouee 
Puvtaüed . 
Sandgroute 
Woodplgeon 
(Axoret 
aubtpedet) Francait 
Bécaatine double 
CourlUâ bec grêle 
Chevalier tyivain 
Phalarope I bee 
étroit 
Mouette 
rnéUnocéphale 
Goéland raüleur 
Goéland 
d'AudouIn 
Sterne hantel 
Sterne cuplenne 
Sterne ctugek' 
Sterne de Dougatl 
Sterne plerregarln 
Sterne arctique 
Sterne naine 
Oulfette mouttac 
Oulfette noire 
OuDkmot dd'troll 
(eoua-etpèce 
feérique) 
Oangaunibende 
Canga eau 
Pigeon ramier 
(fout-etpèce det 
Aeorea) lullano Nederlands 
C/oceolone 
Chlurlottello 
PIro plro 
botchereeclo 
Ptlirepo becco 
tottite 
Otbblano conlllno 
Gabblano roseo 
Gabblano cor»o 
Rondlne dl mire 
umpenere 
Rondlne dl mire 
mtggJore 
Beceapeacl 
Sternt del Doug»Il 
Stemt comune 
Stemt coditunga 
Pntlcello 
Mlgnitüno 
plombtto 
Mlgntulno 
Urlt (tonoipecle 
Iberlct) 
Canga 
Gnndule 
Colombtcclo 
(aouotpede délie 
Attorre) Poelwlp 
Dunbekwlp 
Bot ruiter 
Onuwe franjepoot 
Zwartkopmeeuw 
DunbeVmeeuw 
Audoolnj meeutv 
Lachitern 
Peutenjtern 
Grote Jiern 
Dougtlli ne rn 
VUdlef 
NoordJe item 
Dwergjiern 
Wltwangitern 
Zwarte item 
Zeekoet (Iberliche 
ondenoorO 
Zwtrtbulknnd-
hoen 
Wltbulknndhoen 
Houtduif 
(ondenoort vin de 
Aaoren) Portu|u44_ 
Nircejt-rcil 
Maçariode-bico-
flno 
Mtçarlco-biJta rdo 
Paliropo-de-bico' 
flno 
Galvod-de-cibeO' 
prett 
Galvota-d«'b!co-
fino 
Aleatm de 
Audouln 
Calvlna-de-tiicc 
preto 
Gllvlnt-de-bice-
vermelho 
Giri)iu-comun 
Andorlnhi-do-
mar.rôtei 
Andorlnh»-d> 
mar*comum 
Andorlnhi-do-
mar-lrctlci 
AndorlnhJ-do-
mt/-tna 
GaJvint-de'fjctJ-
branai 
Gilvlni-preu 
AlroOubejpcds 
Ibéric*) . 
CorUcol-de-
barrlga-pret» 
Conlçol-de-
barrlg a-branca 
Pombo-torcii de. 
Açorei 
79/409/EEC Wild Birds Wild Birds 79/409/EEC 
123. Columba trocaa 
124. Columba bollll 
125- Columba 
Junonlae 
126. Bubo bubo 
127. Nyctet tcandlaca 
128 Gltuddhim 
patterlnum 
129. Atto ilimmeut • 
130. Aegotlut funereut 
131. Ctprlmulgut 
europaeui 
132. Aput etffer 
133- Aleedoitthlt 
134. Coradat gtrruktt 
135. Pleut etnut 
136. Dryocopui 
mtrtlui 
137. Dendrocopoi 
major eanarlenilt 
138- Dendrocopoi 
major thinner! 
139. Dendrocopoi 
lyritcue 
140. Dendrocopoi 
medhit 
141. Dendrocopoi 
leueotoi Etptnol 
Ptloma torquexa 
Pttoma turque 
Paloma rablehe 
Bûho real 
BO ho nival 
Mochuelo chico 
Lechuxa 
campettre 
Leehuude 
Tengmalm 
Chottcabni grit 
Veneek) ctfre 
Ma run peietdor 
Cerraca 
Plto cano 
Plto negro 
Pico plcaplnot 
deTenerife 
Pico picapinee 
deOrtnCantrlt 
Plcotlrlo 
Pico medJano 
Pico dortlbltnco Denik 
Madeira langtiet 
due 
Xtnaritk langtiet 
due 
Laurbcrdue 
Stor homugle 
Sneugle 
Spurveugle 
Motelhomugle 
Periugie 
Nttrtvn 
Ktffene|ter 
lttugl 
EOekrage 
Crftaptette 
Sorttpaette 
Stor fltgiptttte 
(underart fra 
Tenerlfa) 
Stor flagapattte ( 
(underart fra 
Grin Canada) 
Syrltk fltgtptette 
Mellemfltgtptttte 
Hvldrygget 
flagtpaette Deutaeh 
Sttberhalttaube 
Kanarentaube 
Lorbeertaube 
Uhu 
Schnee*Eule 
Sperllngtkaux 
Sumpfohreute 
RauhruEkaua 
> 
Zlegenmetker 
Kaffemtegler 
Eltvogel 
Olauraeke 
Crautpecht 
Schwarxtpecht 
Bunupecht 
(Unterartvon 
Tenerlfft) 
Bunupecht 
(Unterartvon 
OranCanaria) 
Bluupecht 
Mlttetapeeht 
WelSrOcken* 
apecht *BXXITVU(Q Bngttth 
Avotcectotottgo trac 
Maoéoofj 
AyquonttfoxtQp tou 
Doue 
Aae^vontc/ortno 
Mtutqot 
XtovôvXavwi 
Bf^tovÇYttdY^ovxa 
BcAtôtuwvqoç 
Xoçoicodh 
(AivwXioç) 
neoflu^rtotoà 
Kae^ooroxtdoa 
AXxuova 
XcJaoteouooova 
teiXUitwtdutAoJ 
Mo\>ÇOiou<Xiî4ça 
nc^ccJujimxXttàça 
(eruXt) KtrvatjUov) 
noQo^XoiVwXtYâoa 
(ÎM Tdvto) 
DatatOAWUtXttâça 
MtootouOLitooa 
AewovtitwoixU» 
totja Long-toed Pigeon 
Bollet laurel 
Pigeon 
Laurel Pigeon 
Eagle Owl 
Snowy Owl 
Pygmy Owl 
Short-eared Owl 
Tengmalm't Owl 
Nightjar 
White*rumped 
Swift • 
Xlngflther 
Roller 
Crey*headed 
Woodpecker 
Black 
Woodpecker 
Oreat Spotted 
Woodpecker 
(TenerifTe 
aubtpedet) 
Oreat Spotted 
Woodpecker 
(OranCanaria 
eubepedee) 
Syrian 
Woodpecker 
Middle Spotted 
Woodpecker 
White-backed 
Woodpecker Franca It 
BMeMOaJamoa 
Pigeon troctt 
Pigeon de Bolle 
Pigeon dee 
lauriert 
Orand-duc 
d'Europe 
Hariangdee 
neigea 
Chouette 
chevéchette 
Hibou cet mania 
Chouette de 
Tengmalm 
Engoulevent 
d'Europe 
Martinet ctfre 
Martin-pécheur 
d'Europe 
Rotlter d'Europe 
Pic cendré 
Pic noir 
Plcépelche 
(toua-etpece de 
TénériiTe) 
Plcépelche (tout-
etpeee de ta 
Orande Canarle) 
Pletyrttque 
Pic mtr 
Pic à dot blanc lullano 
Colomb t dl 
Made In 
Colomba dl Dolle 
Colomba dl 
0 lu none 
Oufo reale 
Cufo délie nevi 
Civetta nana 
Cufodl pilude 
Ovetta 
etpogroito 
Sucdtct pre 
Rondone cafro 
Martin peacatore 
Chltndtlt marina 
Plechlo eenerlno 
Plcchlo nero 
Picehio rotto 
magglore (totto* 
tpecle dl Tenerife) 
Plcchlo rotto 
mtggJore (totto* 
tpede dell'Uoli 
Orande Ctntrlt) 
Plcchlo tlrlaeo 
Plcchlo rotto 
me ut no 
Plcchlo dono* 
bltnco Nederland» 
Troatdulf 
Bolle'i Iturlerdulf 
Laurierduif 
Oehoe 
Sneeu wu II 
Dwergull 
Veldull 
Rulgpoorull 
Nachtxwaluv 
KaiïergJenwaluw 
IJivogel 
Schaffelttr 
Crljikoptpechi 
Zwarte ipecht 
Grote bonte 
ipecht (Tenerife* 
ondertoon) 
Croie bonte 
ipecht (Gnn 
Canarit* 
ondenoorO 
Syrltche bonte 
ipecht 
Mlddeltte bonte 
ipecht 
Wltrugipecht Porruguii 
Pombo-torcat d» 
Mtdeln 
Pombo-toreit de 
Bolle 
Pombc-de-ribo-
brtneo 
Bufc-real 
Bufo*branco 
Mocho-plgmeu 
Coruji-dc-nibil 
Mocho dt Ttngmiln 
NolUbo-di-europ» 
Andorlnhlo-eifre 
Gutrda-rloi-comum 
Rolleiro 
Peto-de-cibeca-
dntentt 
Peto-preio 
Pla-pau de Tenerife 
Plct-pau de Gnn 
Ci ni ri i 
Plct-pau-ilrio 
Plca-pau-mediano 
Pla-pau-de-dorjo-
branco 
79/409/EK Wlldlïrds 
tipinol Danak Deuttch mXtfrwd 
1<2. Pleeldet 
trtdtctyrut 
M3. Cherotophitlut 
dupontl 
\U. Melanocorypha 
ctltndra 
uy Ctlandrtltt 
brtehydactyli 
Mi. Gtlerlda iheklie 
147. Lulluli trboret 
»<«. Anthut 
cimpettrli 
149. Troglodytea 
troglodytet 
frldanentlt 
150. Uitclnla tvedca 
131. Jaxlcola daeoUae 
152. Oenanthe leucur* 
IS). Acroosphtlui 
melinepogon 
154. Aerocephitui 
piludlcola 
l)!. Hlppolttt 
ollvetorum 
15-5. Sylvia tarda 
1}?. SyMi undata 
t}6. $yMt rueppelll 
159. SylvltnUorla 
)&). Flcedula parva 
1(1. Fkxdult 
temltorqutta Pico trtdictilo 
Atondra de 
Du pont 
Celtndrl» comön 
Terrera comfln 
Co|u)ada 
momealna 
Totovta 
BUblta campettre 
Choehtn 
Ovbeapede de 
Palrlile) 
Pechtttul 
Tarabllla canirla 
Collalbe net» 
Carrteerfn reil 
Carrleertn eejudo 
Zarcero grande 
Curruct tarda 
Curruca rabflarga 
Curruca de 
•.Oppell 
Curruca fttvtiana 
Ptpemoaeat 
paplrro|o • 
Paptmoeot 
temleotlarlno Tretlet apctte 
Duponu latcrke 
Kaiandertaerke 
Korttiet lerke 
Konnaebbet 
teplatrke 
Hedelcrke 
Mtrkplber 
Ocrdetmutte 
(underart frt 
Ptirelak) 
BUheia 
Kenarltk 
bynkerugl 
Sorteatenplkker 
Tamartticianter 
Vandaanger 
Ollvervaanfer 
Sardlntk tanger 
Provtneetanier 
Sorut/vbet 
tenger 
Hoteaanter 
Utle fluetnapper 
HaMtnve 
fluetnapper Drelaehenapecht 
Duponüerche 
Kalanderterche 
Kurtcehenlerche 
Theklalerehe 
Heldeterche 
Brtchpleper 
ZavnkbnliCPalr 
ltle*Unterarü 
Bltukehlchen 
Kanaren* 
•chmltter 
Treuenteln* 
t chmltter 
Martekerulnger 
Seggenrohr* 
tlnger 
OHventpotter 
SerdengratmOcke 
Proveneegrae* 
mOdte 
Mttkengraa* 
mOcke 
Sperberg*"* 
mfleke 
Zwergtchnlpper 
Hilbring* 
tehnlpper Tp^tacruXotDuO.* 
idea 
tyroooxaqfto* 
BoVVOYCAdVTOQ 
MwooraXidvtoa 
KcnoOui^TK tTK 
obdac 
AjtvQOCrW^$COV 
NajjoxxUSa 
ToucofoAxtiK 
(wcoetfef vn v. 
•al$) ' 
roXotoXatuTK 
MavooXatu»K twv 
KavOQtov 
UaoqoKttfr&.rK 
McAxrwDtawajitM 
Kaqrpt&wttmUxi 
AiotQtfot&o 
10(A5tCA<JO(MW< 
nQc^trrxoto\<jo-
McWtONOtOI^O* 
BdMOf . 
VcAtotcnQCtttxoc 
AovciiVYOxAqpwK Engttth 
Threenoed 
•oodpetfcer 
DuponCt Lark 
Calandra lark 
Short-toed Lark 
Theklalark 
Woodlark 
Tawny Pipit 
. Wren (Patriate 
tubepedet) 
Bluethroat 
Canary ttlandt 
Stonechtt 
Black Wheateer 
Moutuched 
Warbler 
Aquatic Warbler 
Olive-tree 
Warbler 
Mermora'a 
Warbler 
Dart/ord Warbler 
ROppella Warbler 
Barred Warbler 
Red-breatted 
Plyatcher 
Seml*eot]artd 
Ply-catcher PraneaU 
Pletridactyte 
StrtI de Dupont 
Alouette calandre 
Alouette 
alandrelte 
Coehevtode 
ThéttU 
Alouette lulu 
Plplt routtellne 
Troglodyte 
rnlgnon Oout-
etpèce de Pair 
We) 
Oorgebleue 1 -
mlrotr 
Traquetdet 
Carttriee 
Traquet rleur 
Luadnlolel 
mouauchet 
Phragmlte 
HvpoUltdet 
otlrJera 
Pauveae aarde 
Pauvette pltchotf 
Pauveae de 
XOppell 
Pauvette épervlère 
Oobemouche 
ruin 
Oobe-mouche I 
temlcoUler Ilallano 
Plcchlo trldatülo 
AllodoU del 
Dupont 
Calandra 
Calandrelli 
Capellaccit 
tpagnola 
Toaavllla 
Calandro 
Serlcclolo 
(tottotpecle delta 
laolePUrtile) 
Pettatturro 
Saltlmptlo delle 
Canarte 
Monachellt nen 
Poraptglie 
eaaugnolo 
Pagllarolo 
Canaplno 
levantlno 
Magnanlna tardt 
MagnanJna 
Sllvla del Mppell 
Bigla ptdovtni 
Plgllamotche 
pettlroato 
Balla aemltorquiu Nederland*. 
Drleieenipecht 
Duponu leeuverlk 
Kalanderleeuwerik 
Komeenleeuwerik 
ThekUleeuwerik 
Boomleeuwerlk 
Dulnpleper 
Wlnterkonlnt 
(ondertoon vin 
Pair Ijle) 
Bliuwbont 
Canirliche 
roodbortitapuii 
Zwarte ttpult 
Zwankoprlet-
unger 
Wtterrletunger 
Criekae ipoivogel 
Sirdljrue g/aimui 
Provencatlse 
grumui ' 
Küppelli grumui 
Sperwergrnmu» 
Kleine 
vllegenvanger 
Balkanvllegcri. 
vinger . Portugufti 
Plci-piu-t/ldJctllo 
Cilhindrt d< Dupont 
Cilhindrt-comum 
Ctlntftdrlfthi-COmum 
Coiovli-meiMeilnt 
Coiovli-pequeni 
Petinht-doi-ctmpot 
Carrlca (iubeic«ici« 6t 
Pilrlile) 
PliOde-pelio-irul 
CtrttxoduCtftltiu 
Chuco-pfeto 
PeloJi-reil 
Pelcvsi-iquitfa 
Fel&ji-du-ollveinJ 
Toutlnegri-Ufdi 
Pelosi-do-mno 
Toutlnega it R0pp*H 
Touiinegri-givilo 
Pipa.mojai-pequeno 
Pipi-moiciidt-meio-
colir 
•79/409/EEC Wild Birds Wild Birds 79/409/EEC 
162. PI «du la a Ibl oollli 
163. Sitti krueperl 
164. Situ whliehetdi 
165. Unlui collurlo 
166. Unlui minor 
167. Pyrrhocortx 
pyrrhocorax 
168. Pringlllt coelebt 
ombrlott 
169. Fringflla teydea 
170. Loxlttcotlea 
171. Bucanetea 
glihtgineui 
172. Pyrrhult murlnt 
173. Emberlxt 
dnertcet 
174. Emberlxt 
hortultna 
175. Emberlta eaetlt Etptnol 
Ptptmoicti 
collarino 
Treptdor de 
KrOper 
Treptdor eorto 
Aleiudôn 
dortlrrojo 
Alcaudôn chlco 
Chovt plqulrrojt 
Pinion del 
Hlerro 
Pinion del Telde 
Plqultueno ' » 
eteocéi 
Ctmtchuelo 
trompetero 
Ctmtchuelo de 
San Miguel 
Etertbtno 
clnéreo 
Etcrlbtno 
hortettno 
Etcrlbtno 
eenldento Dtntk 
Hvldhtlaet 
fluetntpper 
KrOper 
tpxtmejte 
Konlktntk 
tpaetme]te 
Redrygget 
tormktde 
Roienbryttet 
torntktde 
Alpeknge 
Bogflnke 
(underart trt 
Hlerro) 
Bit bogflnke 
Skottk konntsb 
Orkendomptp 
Domptp ttt 
Açorerne 
Gulgrl vxrilg 
Hortultn 
Ruttvzrllng Deuuch 
Htltbtnd* 
tchnlpper 
KrOpen K!eiber 
Kortenklelber 
Neuntöter 
SchwtrtttJrn* 
wOrger 
Alpenkrlhe 
Buchflnk 
(Unteran von 
Hlerro) 
Tejrdeflnk 
Sehottlicher 
Kreuatchntbel 
WOttenglmpel 
Atorenglmpel 
Klelrutlttitche 
Ammer 
Onoltn 
GnuerOrtoltn 'BXXnvtxA Engllth 
KpwOHVircn^qrtTK 
TOUÇKOTOOJWÛVOXOC. 
KOQOUtOtOOU* 
«avtixoç 
AtWlidrxoC 
raiAovçwaipaXàç 
KoxxivoxaXuxxooM 
XxCvoç (eMU 
Kaya&w) 
rtiXafciomvoc, 
teeruooitOTTK trje; 
Eo^tiortOQÇouXaç 
noçôowXa<j TttJV 
Al^csv 
XuAJOvototyAovrj 
BXaxoç Collared 
Flycatcher 
KrOper1! Nuthttch 
Conlcan Nuthatch 
Red-backed 
Shrike 
Letter Grey 
Shrike 
Chough 
Chaffinch CHIerro 
tubtpedet) 
Canary bland 
Chaffinch 
Scoulth Crowbill 
Trumpeter Finch 
Axoret Bullfinch 
Clnereout Bunting 
Ortolan Bunting 
Cretttchmtr't 
Bunting Franca It 
Cobemouche I 
collier 
Slttelle de KrOper 
Slttelle cone 
Fie*grièche 
écorcheur 
Ple-grlèehe I 
poitrine rote 
Crave i bee rouge 
Pinion det arbret 
(loutetpèce de 
Hlerro) 
Pinion bleu 
Bec*crolté 
d'Eco tie 
Bouvreuil 
githigJne 
Bouvreuil det 
Açorei. 
Bruint cendré 
Brutnt ortoltn 
Bruant cendrllltrd lullano 
Belle dal collare 
Plcchlo muratore 
del KrOper 
Plcchlo muratore 
eorao 
Averla plccola 
Averla cenerlna 
Gncchlo conlllno 
Pringuello 
(tottoipede dl 
Hlerro) 
Pringuello dl Telde 
Crodere icoxteje 
Trombettlere 
ClulTolotto délie 
Attorre 
Zlgolo clnereo 
Ortolano 
Ortolano griglo Nederltndi 
Wlthtltvllegen-
vanger 
Krtl pen 
boomklever 
Zwartkopboom-
klever 
Gnu*e kliutvier 
Kleine klipekiter 
Alpenkrail 
Vink (Hlerro-
ondenoorü 
Blauwe vink 
Schoiw krulibek 
woettijnvink 
Atorengoudvlnk 
Smyrnagon 
Ortolatn 
Brulnkeelortolain Portuguèj 
Papa-mos ctj-de-coi»f 
Trepadeln d« 
Krüpper 
Trepadelra-corji 
Plcinco-de-dorjo-
rulvo 
Picinço-pequenc 
Gnlha-de-bico-
vermelho 
Tcmilhlo de Hic-c 
Tenülhlc-tiu! 
Cruti-blco-eicocij 
Pintarroxo-
trombetelro 
Prlôlo 
Licrevedelra-de-
etbeça-amirel» 
Sombrij 
Pjcrevedeln-cinientn 
v r- >— 
BIJLAGE IV 
TOELICHTING BIJ EEN AANTAL IN OE RICHTLIJN 
VAN DE RAAD VAN 2 APRIL 1979 
INZAKE HET BEHOUD VAN OE VOGELSTAND, GEBRUIKTE BEGRIPPEN 
(Richtlijn 79/409/EEG - Artikel 7. lid 4) 
April 1993 
-A& 
A. VOORTPLANTINGSPERIODE EN PERIODE VAN AFHANKELIJKHEID 
("Broedper iode" in de richtlijn) 
1. Overzicht van de gebruikte biologische termen 
In artikel 7, lid 4, van de genoemde richtlijn is bepaald dat de 
Lid-Staten "er in het bijzonder op toezien dat soorten waarop de 
jachtwetgeving van toepassing is, niet worden bejaagd zolang de jonge 
vogels het nest nog niet hebben verlaten of gedurende de verschillende 
fasen van de broedperiode. Ten aanzien van trekvogels zien zij erop toe 
dat de soorten... niet worden bejaagd tijdens de broedperiode...". 
Het voortplantingsseizoen en de successieve fasen daarvan kunnen worden 
bepaald voor een individu, een broedpaar, een groep, een populatie of 
een soort als geheel. Met het oog op de tussen de diverse taxa 
bestaande ethologische verschillen en de moeilijkheid om bepaalde 
verschijnselen waar te nemen, hebben Cramp en Simmons (1977, blz. 29) 
de volgende definitie voorgesteld : "het voortplantingsseizoen van een 
soort omvat de periode van de ei leg, het broeden en het grootbrengen 
van de jongen tot deze vliegvlug zijn geworden". Dit is de definitie 
(periode tussen het leggen van het eerste ei en het vliegvlug worden 
der jongen) die door Bertelsen en Simonsen (1989) is gebruikt om de 
voortplantingsperiode van de in bijlage II van Richtnjn 79/409/EEG 
genoemde soorten vast te stellen. 
Daarnaast echter kunnen noch de beginfase (verdediging van het 
territorium om het nest), noch de slotfase van de voortplantingstijd 
(periode van afhankelijkheid van de juvenielen) buiten beschouwing 
worden gelaten. 
Het begrip "verdediging van het territorium" is soms moeilijk te 
def iniëren. 
Voor trekkende soorten, d.w.z. soorten waarbij een meerderheid van de 
individuen trekgedrag vertoont, doet dit probleem zich niet voor : voor 
hen begint de schoont ijd bij het aanvatten van de terugreis naar het 
broedgebied. Vogels als de houtsnip en de Tetraonidae voeren 
gezamenlijke baltsrituelen op en zijn gedurende deze periode bijzonder 
kwetsbaar. Voor standvogels waarbij een dergelijk collectief 
baltsgedrag niet voorkomt kunnen de wetenschappelijke experts, indien 
zij menen dat het genoemde criterium onbruikbaar is, een equivalent 
criterium formuleren dat gebaseerd is op de gemiddelde legdatum van het 
eerste ei in de betrokken regio over een aantal jaren alsmede op de 
bestaande kennis van de biologie van de betrokken soort. 
-45} 
Het begrip "afhankelijkheid" betreft uitsluitend de interindividuele 
relaties (met name de afhankelijkheid van de juvenielen ten opzichte 
van de adulte vogels wat betreft voedselvoorziening, bescherming tegen 
predatoren en ongunstige weersomstandigheden, enz.) en niet de andere 
relaties van diverse aard tussen de dieren en hun omgeving. 
Het kan in bepaalde gevallen nuttig zijn een verder onderscheid te 
maken tussen twee fasen in de groei naar zelfstandigheid van de 
juvenielen. De eerste fase is die van de afhankelijkheid "sensu 
stricto", waarin de dood van één of beide oudervogels de 
overlevingskans van de jongen aanzienlijk vermindert of zelfs tot nul 
reduceert. Tijdens de tweede periode blijft er tussen ouders en jongen 
een bepaalde sociale band bestaan die evenwel geleidelijk verslapt. Het 
verdwijnen van één of beide ouders heeft dan geen noemenswaardige 
invloed meer op de overlevingskans van de jongen. 
2. Operationele criteria 
In dit hoofdstukje wordt onderzocht welke in het veld observeerbare 
parameters ter omschrijving van het voortplantingsseizoen en de periode 
van afhankelijkheid kunnen worden gebruikt. 
Aangezien de meeste problemen op het vlak van de wetgeving ter zake 
verband houden met de vaststelling van de datum waarop de jacht wordt 
geopend, is het zaak om met name het einde van de voortplantingsperiode 
en de periode van afhankelijkheid zo objectief mogelijk vast te 
stellen. 
Om deze reden en om verstoring tot een minimum te beperken, wordt 
voorgesteld om bij nestvlieders de nog niet vliegvlugge jongen te 
observeren en de leeftijd daarvan te bepalen. Vervolgens kunnen aan de 
hand van literatuurgegevens (met name betreffende de broedduur) de 
essentiële fenologische data voor de broedpopulatie in een gegeven 
gebied worden berekend. 
Op deze wijze kan bij voorbeeld voor elke soort, regio en jaar een 
cumulatieve frequentieverdeling van de uitvliegdata der jonge vogels 
worden opgesteld. De wisselvalligheden van de voortplanting zorgen 
ervoor dat deze curven doorgaans niet samenvallen. 
Tenzij voor vaste openingsdata van de jacht wordt gekozen - die dan 
gebaseerd zijn op bestaande gegevens, met name die welke in de 
ORNIS-databank zijn opgeslagen - moeten deze openingsdata jaarlijks aan 
de hand van waarnemingen in de loop van het seizoen worden vastgesteld. 
A^% 
Van deze tweede mogelijkheid kan alleen gebruik worden gemaakt voor 
soorten met een goed voorspelbare fenologie. Aangezien het gaat om de 
slotfase van een biologisch proces dat meerdere weken duurt, lijkt, 
voor zover er gegevens over een aantal complete voortplantingsseizoenen 
ter beschikking staan, een waarnemingsperiode die zich over ten minste 
twee derde van het seizoen uitstrekt te volstaan om een min of meer 
betrouwbare voorspelling van het eind van het lopend seizoen te 
garanderen. 
B. DE TREK NAAR HET BROEDGEBIED 
1. Overzicht van de gebruikte biologische termen 
In artikel 7, lid 4, is bepaald dat "ten aanzien van trekvogels... de 
soorten... niet worden bejaagd... tijdens de trek naar hun 
nestpiaatsen". 
De terugkeer naar het broedgebied is de jaarlijkse migratie van 
trekvogels - bedoeld zijn zowel populaties, groepen als individuen -
van de overwinteringsgebieden naar de voortplantingsgebieden, en dit 
in één of meer etappes. Als "trekkend naar de nestpiaatsen" worden alle 
vogels beschouwd die zich als gevolg 
van de bij het einde van de overwintering optredende fysiologische 
veranderingen, op weg begeven naar hun voortplantingsgebieden. 
Aan de overwintering komt een eind wanneer de winterkwartieren, waar de 
vogels sedert het eind van de postnuptiale trek hebben verbleven zonder 
zich verder noemenswaardig te verplaatsen, door hen worden verlaten. 
Meestal is het eind van de overwintering min of meer gefaseerd omdat 
het fysiologische keerpunt niet bij alle individuen tegelijk optreedt. 
Op te merken valt dat 
het verlaten van een bepaald overwinteringsgebied niet 
noodzakelijk betekent dat de vogels de terugkeer aanvatten : soms 
begeven zij zich alleen naar een geschikter winterverblijf; 
de aan de trek naar het broedgebied deelnemende geslachtsrijpe 
vogels niet noodzakelijk fysiologisch gereed hoeven te zijn voor 
de voortplanting. Aangezien in de richtlijn is gepreciseerd dat 
"de soorten... niet worden bejaagd", geldt het jachtverbod 
niettemin voor de populatie als geheel. 
->4S^ 
Diverse oorzaken dragen bij tot de complexiteit van de 
verplaatsingspatronen : 
weersomstandigheden (bij voorbeeld dichtgevroren of droogstaande 
plassen), 
voedseI schaarste, 
- allerlei vormen van verstoring, enz. 
Het komt er dus op aan een onderscheid te maken tussen de eerder 
omschreven voorjaarstrekactiviteit en diverse andere bewegingen die aan 
het eind van de overwinteringsperiode worden waargenomen. Dit 
onderscheid is extra moeilijk als de overwinterings- en 
voortplantingsgebieden grotendeels overlappen. In dat geval kunnen in 
een zelfde gebied overwinterende, trekkende en reeds op de broedplaats 
aangekomen individuen samen worden aangetroffen. 
Voor sommige soorten kan via tellingen (evolutie van de getalsterkte en 
de geslachtsverhouding) een nauwkeuriger beeld van de omvang van de 
residerende populatie worden verkregen, en dit zelfs zonder gebruik te 
maken van individueel gemerkte exemplaren. Individuele merking is 
evenwel noodzakelijk om de "doorstroomsnelheid" op een plek te schatten 
(Kersten en Smit, 1984). 
Anderzijds kunnen, door voor één en dezelfde soort de vertrekdata uit 
de overwinteringsgebieden, de gegevens over het aantalsverloop op de 
pleisterplaatsen langs de trekroute(s) en de aankomstdata in de voort­
plant ingsgebieden aan elkaar te relateren, relatief zekere conclusies 
worden getrokken. 
Visuele waarneming van de trekvluchten is alleen voor bepaalde soorten 
mogelijk, en levert bovendien vaak slechts een gedeeltelijk beeld op 
(als de trek ook 's nachts en/of op grote hoogte plaatsvindt). 
De andere methoden ter bestudering van de trek hebben specifieke 
nadelen : bij radarwaarnemingen kunnen de verschillende soorten niet 
nauwkeurig worden onderscheiden, en de uit ringwerk verkregen 
informatie blijft meestal fragmentair omdat in de 
overwinteringsgebieden onvoldoende intensief wordt geringd. 
Door de studie van het aantalsverloop van de residerende populaties 
overal in de Europese Gemeenschap te combineren met de analyse van 
ringgegevens, gegevens over de geslachtsverhouding en aankomstdata van 
de vogels in de voortplantingsgebieden, moet het mogelijk zijn een goed 
beeld van de chronologie van de voorjaarstrek te verkrijgen. 
yl6e> 
In tegenstelling tot het einde van de voortplantingsperiode lijkt de 
sluitingsdatum van de jacht moeilijk van jaar tot jaar vast te stellen 
met behulp van een voorspellend model. De enige gegevens waarover 
wetenschappers en wetgevers snel genoeg kunnen beschikken, zijn immers 
de allereerste waarnemingen, die vaak het moeilijkst te interpreteren 
zijn. 
C. MOGELIJKE STRATEGIEËN TER VASTSTELLING VAN DE MAXIMALE 
DUUR VAN DE JACHTTIJD 
Er zij aan herinnerd dat de schoont ijd de verschillende fasen van de 
voortplantingsperiode, de periode van afhankelijkheid (als omschreven 
op bladzijde 2) en de trek naar de broedgebieden van het jachtwild moet 
omvatten. 
Met het oog op de bij de.meeste soorten geconstateerde individuele 
variabiliteit moet bij de beschermingsmaatregelen uiteraard rekening 
worden gehouden met de populatiedynamiek en de behoudsstatus van de 
soort als geheel en niet met het aantalsverloop van de afzonderlijke 
deelpopulat ies. 
- Wat het einde van de voortplant ingsper iode en de periode van 
afhankelijkheid betreft, waarvan het verloop kan worden geobserveerd, 
kan er redelijkerwijs geen bezwaar tegen bestaan om het"kleine aantal 
jongen dat uitzonderlijk laat wordt geboren, bij het opstellen van de 
populatiestatistieken te verwaarlozen. 
- Daar staat tegenover dat het begin van de trek voor de betrokken 
soorten moeilijk is vast te stellen omdat de zwerfbewegingen die vaak 
door weersomstandigheden of door de voedselsituatie worden veroorzaakt, 
daarmee kunnen worden verward. Daarom verdient het de voorkeur om te 
werken met een gemiddeld tijdsinterval. Door alle visuele waarnemingen 
per decade (die telkens een weekeinde omvat) te groeperen, kan een 
overzicht van de migratieactiviteit per periode van tien dagen worden 
verkregen. 
Men dient er rekening mee te houden dat (a) de aanvangsdatum van de 
trek van jaar tot jaar verschilt; (b) de voorjaarstrek langer duurt 
voor vroege dan voor late trekkers*1); (c) uitzonderlijke vroege 
trekkers verhoudingsgewijs een zeer belangrijke bijdrage leveren tot 
het voortbestaan van de soorten waarvan de 
instandhoudingsvooruitzichten relatief ongunstig zijn. 
(1) 20 februari vormt de conventionele "demarcatielijn" tussen vroege 
en late trekkers. 
-AjU 
Er bestaat geen noemenswaardige overlap tussen de open jachttijd en de 
periode van de voorjaarstrek als : 
1. de jacht op soorten met een gunstige behoudsstatus en waarvan de 
trek vóór 20 februari begint, wordt gesloten in de loop van de 
decade die volgt op de decade waarin de trekperiode begint; 
2. de jacht op soorten met een gunstige behoudsstatus en waarvan de 
trek na 20 februari begint, alsmede op soorten met een ongunstige 
behoudsstatus en warvan de trek vóór 20 februari begint, wordt 
gesloten in de loop van de decade waarin ook de trekperiode 
begint; 
3. de jacht op soorten met een ongunstige behoudsstatus en waarvan de 
trek na 20 februari begint, wordt gesloten in de loop van de 
decade die de decade waarin de trekperiode begint, voorafgaat. 
Met de thans gebruikelijke technieken kunnen op basis van 
veldwaarnemingen slechts twee momenten in het verloop van de trek met 
enige zekerheid worden vastgesteld, namelijk het begin daarvan en het 
tijdstip van de maximale trekactiviteit. Dit komt omdat de 
doorstroomsnelheid op een gegeven plek niet bekend is. 
Wat het verloop van de voortplanting betreft, kan door middel van 
veldtelIingen worden bepaald hoeveel juvenielen er per tijdseenheid 
(bij voorbeeld per decade) de stap zetten naar een « onafhankelijk 
bestaan. (Elk broed wordt, zelfs als het meermaals wordt waargenomen, 
slechts één keer meegeteld.) De cijfers over een compleet seizoen 
leveren een cumulatieve frequentieverdeling op, waarmee a posteriori 
kan worden berekend welk percentage van de juvenielen op ieder moment 
reeds zelfstandig was geworden. 
AtlL 
Corrigendum 
TABELLEN 5 TOT EN MET 7 
"STATUS VAN DE SOORTEN VAN BIJLAGE 11/1 en II/2 
IN DE LID-STATEN" 
OVERZICHTSTABELLEN 
Opmerking : 
Voor Spanje bevat de ORNIS-databank gegevens die ouder zijn dan die welke in de 
tabel zijn verwerkt. 
VeroeIIIklnosbasls : 
- Voor de drie betrokken regio's : rechtstreeks. 
- Voor de tien als dusdanig vermelde Lid-Staten : zo mogelijk op basis van 
gegevens betreffende de regio's. 
- Voor de "onvolledige" Lid-Staat (Verenigd Koninkrijk min Noord-Ier land) 
idem. 
Tabel $ (Bijlade n/1) 
- Duitsland 
Alectoris graeca : A vervangen door P. 
(In Beieren leeft een kleine populatie van deze soort) 
- Spanje 
Lagopus mut us : A vervangen door P. 
(Aangezien een ondersoort deel uitmaakt van een soort, kan niet 
worden beweerd dat die soort in het areaal van de betrokken 
ondersoort "niet voorkomt" !) 
- Frankrijk 
Branta canadensis : A vervangen door P. 
(De soort is op verschillende plaatsen in Noord-Frankrijk 
ingeburgerd.) 
- Verenigd Koninkrijk 
Columba livia : C vervangen door P. 
(Maatregelen met betrekking tot verwilderde tamme duiven ("feral 
pigeons") worden in de tabel verder nergens afzonderlijk 
genoemd : de gegevens betreffende de andere Lid-Staten hebben 
alle betrekking op de echte wilde populaties van deze soort.) 
y 3 
Tabel 6 (Bi llaoe I1/2) 
Duitsland : Een G toevoegen na het vierkantje voor de volgende soorten 
(die, hoewel zij als "Jachtwild" zijn ingedeeld, al jarenlang 
niet meer worden bejaagd) : 
Anser brachyrhynchus 
Net ta rufina 
Aythya marl la 
Somater/a mol IIsslma 
Clangula hyemalis 
Bucephala clangula 
Mergus serrator 
Mergus merganser 
Bonasa bonasla 
Coturnix coturnix 
Columba oenas 
Streptopelia turtur 
Ierland : 
Neder land Aythya mar II a : + vervangen door P. 
(Voor deze soort is er geen Jachtseizoen.) 
Een G toevoegen na het vierkantje voor de volgende soorten 
(die, hoewel zij als "Jachtwild" zijn ingedeeld, al jarenlang 
niet meer worden bejaagd) : 
Anser brachyrhynchus 
Net ta rufina 
Somateria molIIsslma 
Clangula hyemalis 
Melanitta nigra 
Melanitta fusca 
Bucephala clangula 
Mergus serrator 
Mergus merganser 
Tetrao tetrix 
- Portugal : Een G toevoegen na het driehoekje en het vierkantje voor de 
volgende twee soorten (die, hoewel zij als "Jachtwild" zijn 
ingedeeld, gedurende de periodes 1991/1992 en 1992/1993 niet 
zi jn bejaagd) : 
Vanellus vanellus 
Limosa limosa 
Turdus meruia : De stip vervangen door P. 
(Voor deze soort is in 1991/1992 en 1992/1993 geen Jachtseizoen 
vastgesteld.) 
y/W 
Tabel 7 (Soorten die in de genoemde Lid-Staten wettelijk bejaagbaar zijn hoewel 
zij voor de betrokken landen niet in bijlage 11/2 zijn vernoemd) 
- Duitsland 
Ardea cinerea .- Een omgekeerd driehoekje toevoegen na het 
vierkantje. 
(De soort is als jachtwild ingedeeld maar de jacht daarop wordt 
niet geopend. Zij mag evenwel ais schadelijke soort ("plaag") 
worden bestreden mits daarvoor vergunning is verleend.) 
- Nederland Een omgekeerd driehoekje toevoegen na het vierkantje voor de 
volgende soorten : 
Branta leucopsis 
Corvus corone cornix 
Corvus frugilegus 
Garrulus glandarius 
(Deze soorten zijn als jachtwild ingedeeld maar de jacht daarop 
wordt niet geopend. Zij mogen evenwel als schadelijke soorten 
("plagen") worden bestreden mits daarvoor vergunning is 
verleend.) 
Branta bernicla : Een omgekeerd driehoekje toevoegen na het 
vierkantje. 
(De soort, die in de tabel niet wordt genoemd, is als Jachtwild 
ingedeeld maar de jacht daarop wordt niet geopend. Zij mag 
evenwel als schadelijke soort ("plaag") worden bestreden mits 
daarvoor vergunning is verleend.) 
- Sturnus unlcolor* 
België (VL) : A 
Belgique (W): A 
Deutschland : A 
Danmark : A 
France : P 
Espana : + 
Ireland : A 
Luxembourg : A 
Nederland : A 
United Kingdom (GB) : A 
United Kingdom (NIRL) : A 
Portugal : C 
Italia : P 
Greece : A 
* Overeenkomstig de in bijlage opgenomen fax van 29 september 1993. 
13 oktober 1993 
ORNIS-KBIN 
ISSN 0254-1513 
COM(93) 572 def. 
DOCUMENTEN 
NL 14 
Catalogusnummer : CB-CO-93-609-NL-C 
ISBN 92-77-61434-X 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg