[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 19.12.2007

COM(2007) 821 definitief

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

tot vaststelling van het tijdens de vergaderingen van de Internationale Walvisvaartcommissie namens de Europese Gemeenschap in te nemen standpunt

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

1. Overeenkomstig artikel 174, lid 1, van het EG-Verdrag is een van de doelstellingen van het communautaire milieubeleid de bevordering op internationaal vlak van maatregelen om het hoofd te bieden aan regionale of mondiale milieuproblemen. Deze doelstelling omvat ook de instandhouding van soorten, waaronder walvissen, op mondiaal niveau. De Europese Gemeenschap spant zich in voor de instandhouding van walvisachtigen en heeft milieuwetgeving vastgesteld die deze dieren een hoog beschermingsniveau moet garanderen.

2. Alle cetaceeënsoorten zijn opgesomd in bijlage IV van de Habitatrichtlijn[1]. Dit betekent dat geen enkele cetaceeënsoort in communautaire wateren mag worden gedood, gevangen of opzettelijk gestoord. Krachtens die richtlijn is het tevens verboden om aan de natuur onttrokken specimens in bezit te hebben, te vervoeren, te verhandelen of te ruilen. De hervatting van de commerciële visserij op om het even welk volledig of gedeeltelijk in communautaire wateren voorkomend walvisbestand is op grond van deze wetgeving niet toegestaan. Gezien het migrerende karakter van walvisbestanden is het duidelijk dat de doelstellingen van de habitatrichtlijn slechts ten volle kunnen worden verwezenlijkt indien een vergelijkbaar internationaal regelgevend kader wordt ingevoerd.

3. Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer[2], de tekst waarbij de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (CITES) in de EG ten uitvoer wordt gelegd, verbiedt het binnenbrengen van walvisachtigen in de Gemeenschap voor overwegend commerciële doeleinden[3]. Dit hoge beschermingsniveau zal verder worden opgetrokken door de communautaire mariene strategie[4] en de voorgestelde richtlijn mariene strategie[5], die de bescherming van walvissen in de EG zouden moeten versterken door bij te dragen aan de algemene doelstelling van een goede milieutoestand van de zeeën en oceanen in de EU.

4. Het ultieme doel van het communautaire milieubeleid met betrekking tot walvissen is te streven naar een zo stringent mogelijke bescherming ervan. Bovengenoemde milieuwetgeving garandeert de hoogste beschermingsgraad via een ver doorgedreven harmonisatie van de voorschriften.

5. Voorts heeft de Gemeenschap in het kader van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB) de exclusieve bevoegdheid voor het behoud van de biologische rijkdommen van de zee[6]. Bovendien vallen walvisachtigen als "levende dieren" onder de werkingssfeer van bijlage I bij het EG-Verdrag, en met name onder de artikelen 33 tot en met 38[7]. Voorts is in Verordening (EG) nr. 2371/2002 van de Raad inzake de instandhouding en de duurzame exploitatie van de visbestanden in het kader van het gemeenschappelĳk visserĳbeleid[8] bepaald dat het toepassingsgebied van het GVB de instandhouding, het beheer en de exploitatie van levende aquatische hulpbronnen beslaat. Op deze basis heeft de Gemeenschap visserijovereenkomsten gesloten die deels of uitsluitend betrekking hebben op zeezoogdieren[9]. Walvisachtigen vallen ook onder het toepassingsgebied van de op het GVB gebaseerde afgeleide wetgeving ter nakoming van internationale, in het kader van visserijovereenkomsten aangegane verbintenissen en ter bescherming van walvissen op volle zee[10].

6. Het communautaire walvisbeleid zal in communautaire wateren slagkracht missen als het niet wordt geschraagd door een coherent internationaal optreden. In het kader van het geïntegreerde maritieme beleid voor de EU zal de Commissie werken aan de coördinatie van de Europese belangen in internationale aangelegenheden.

7. De Internationale Walvisvaartcommissie (IWC) is bevoegd op het gebied van de instandhouding en het beheer van de mondiale walvisbestanden en is opgericht in het kader van het in 1946 ondertekende Internationale Verdrag tot Regeling van de Walvisvangst ("het verdrag"). De IWC heeft als taak de walvisbestanden doeltreffend in stand te houden en te beheren en zo een gereguleerde ontwikkeling van de walvisvaartsector mogelijk te maken (preambule van het verdrag). Alleen regeringen die tot het verdrag zijn toegetreden, kunnen lid worden van de IWC. Voor de EG is lidmaatschap slechts mogelijk indien het verdrag in die zin wordt gewijzigd op grond van een protocol dat door alle IWC-leden wordt geratificeerd. De Commissie heeft in 1992 een voorstel aangenomen[11] om te onderhandelen over de toetreding van de Gemeenschap tot het verdrag, maar de Raad heeft geen gevolg gegeven aan dit voorstel. De Gemeenschap heeft evenwel een waarnemersstatus.

8. De commerciële walvisvangst is in 1986 opgeschort op grond van een moratorium dat door de meeste in de IWC vertegenwoordigde landen is goedgekeurd. Dit moratorium op de commerciële walvisvangst is gebaseerd op onzekerheden in de wetenschappelijke analyses van de toestand van de verschillende bestanden walvisachtigen. Sindsdien is de belangrijkste vraag die geregeld in de IWC-vergaderingen aan de orde wordt gesteld, of de walvisbestanden voldoende hersteld zijn om een hervatting van de commerciële walvisvangst op gecontroleerde wijze toe te staan.

9. Het tweeledige mandaat van de IWC (beheer van de walvisvaart en instandhouding van de walvisachtigen) heeft in de loop der jaren tot zeer uiteenlopende standpunten geleid tussen walvisvaart- en walvisbeschermingslanden. Leidende walvisvaartlanden (zoals Japan, IJsland en Noorwegen) hebben het moratorium altijd betwist en beoefenen nog steeds de walvisvangst voor wat zij noemen wetenschappelijke doeleinden of op grond van andere uitzonderingen.

10. Het in de IWC vastgestelde algemene verbod op de commerciële walvisvangst strookt met het in de hierboven vermelde wetgeving verankerde EG-beleid. Het is belangrijk dat de IWC het voortbestaan van het moratorium garandeert op basis van de momenteel beschikbare wetenschappelijke informatie. Tijdens vrijwel alle sinds de inwerkingtreding van het verbod gehouden IWC-vergaderingen heeft Japan wijzigingen in het "reglement" bij het verdrag voorgesteld om de walvisvangst onder bepaalde voorwaarden toe te staan en het verbod voor bepaalde bestanden de facto op te heffen. De 20 EU-lidstaten die lid zijn van de IWC[12], moeten dan ook op elke IWC-vergadering hun standpunt over dergelijke voorstellen die onder communautaire bevoegdheid vallen, kenbaar maken. Verwacht wordt dat dit weer het geval zal zijn tijdens de jaarlijkse IWC-vergadering in Santiago (Chili) in 2008 en de daaropvolgende vergaderingen.

11. Overeenkomstig het in artikel 10 van het EG-Verdrag neergelegde beginsel van loyale samenwerking en het beginsel van de eenheid in de externe vertegenwoordiging van de Gemeenschap is het van essentieel belang dat de lidstaten zich voorbereiden op de volgende vergaderingen van de IWC door een gemeenschappelijk standpunt in de Raad te bereiken. Gezien de beperkingen die inherent zijn aan de waarnemersstatus van de Gemeenschap, dient een dergelijk standpunt te worden verdedigd door de lidstaten die in de IWC gezamenlijk in het belang van de Gemeenschap handelen. Voorts is het van essentieel belang dat de 7 lidstaten die nog geen partij zijn bij de IWC, hun toetredingsprocedure bespoedigen. Alleen door gezamenlijk optreden en een communautair standpunt maken de EU-lidstaten kans om de ontwikkeling en handhaving van een adequaat en stringent internationaal regelgevend kader ter bescherming van walvissen te garanderen.

12. Met het oog hierop doet de Commissie een voorstel aan de Raad met de volgende drie rechtsgrondslagen: artikel 37 (visserijbeleid), artikel 175 (milieubeleid) en artikel 300, lid 2, tweede alinea, om het standpunt te bepalen dat namens de Gemeenschap in een bij een verdrag ingestelde instantie moet worden ingenomen wanneer die instantie besluiten met rechtsgevolgen gaat vaststellen.

13. Het voorstel voor een besluit van de Raad heeft een tweevoudige component , aangezien de verwachte voorstellen voor wijzigingen in het verdrag zowel onder het milieubeleid als onder het visserijbeleid zouden vallen; geen van beide kan namelijk als hoofdelement of overheersende component worden gezien, waarbij de andere component dan als slechts van ondergeschikt, secundair of indirect belang zou worden aangemerkt.

14. Bovendien hebben IWC-besluiten tot wijziging van het reglement bij het verdrag rechtsgevolgen aangezien zij van kracht worden binnen een voorgeschreven periode zonder te hoeven worden geratificeerd[13]. De Commissie kan met het inleiden en afsluiten van haar interne procedures voor de vaststelling van haar standpunt niet wachten totdat andere IWC-leden hun voorstellen voor wijzigingen hebben ingediend, aangezien deze tot 60 dagen vóór de volgende IWC-vergadering kunnen binnenkomen. Aangezien evenwel de door de Gemeenschap beoogde doelstelling erin bestaat zich te kanten tegen initiatieven tot opheffing van het moratorium op de commerciële walvisvangst, kan de Raad het communautaire standpunt ter zake reeds bepalen.

15. Voorts zou de Gemeenschap wijzigingen in het reglement moeten steunen waarmee de instelling van walvisreservaten wordt beoogd, en zich moeten verzetten tegen voorstellen tot wijziging van het reglement van orde van de IWC om het toepassingsgebied van geheime stemmingen uit te breiden, aangezien dit in strijd is met de doelstellingen van het Verdrag van Aarhus, waarbij de Gemeenschap en haar lidstaten partij zijn, en met name met artikel 3, lid 7, daarvan.

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

tot vaststelling van het tijdens de vergaderingen van de Internationale Walvisvaartcommissie namens de Europese Gemeenschap in te nemen standpunt

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 37 en artikel 175, lid 1, juncto artikel 300, lid 2, tweede alinea,

Gezien het voorstel van de Commissie[14],

Overwegende hetgeen volgt:

(1) In artikel 174, lid 1, van het EG-Verdrag is bepaald dat een van de doelstellingen van het communautaire milieubeleid bestaat in de bevordering op internationaal vlak van maatregelen om het hoofd te bieden aan regionale of mondiale milieuproblemen.

(2) In bijlage IV bij Richtlijn 92/43/EEG van de Raad inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (de Habitatrichtlijn)[15] zijn alle cetaceeënsoorten opgesomd. Geen enkele walvissoort mag in communautaire wateren worden gedood, gevangen of opzettelijk gestoord. Krachtens die richtlijn is het tevens verboden om aan de natuur onttrokken specimens in bezit te hebben, te vervoeren, te verhandelen of te ruilen.

(3) Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer[16], de tekst waarbij de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (CITES) in de EG ten uitvoer wordt gelegd, verbiedt het binnenbrengen van walvisachtigen in de Gemeenschap voor overwegend commerciële doeleinden[17].

(4) In het kader van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB) heeft de Gemeenschap de exclusieve bevoegdheid voor het behoud van de biologische rijkdommen van de zee[18].

(5) Het walvisbeleid van de EG zal in communautaire wateren slagkracht missen als het niet wordt geschraagd door een coherent internationaal optreden.

(6) De Internationale Walvisvaartcommissie (IWC) is bevoegd op het gebied van de instandhouding en het beheer van de mondiale walvisbestanden en is opgericht in het kader van het in 1946 ondertekende Internationale Verdrag tot Regeling van de Walvisvangst (het verdrag). De IWC heeft als taak de walvisbestanden doeltreffend in stand te houden en te beheren en zo een gereguleerde ontwikkeling van de walvisvaartsector mogelijk te maken. Alleen regeringen kunnen lid worden van de IWC. 20 lidstaten van de Europese Unie zijn partij bij de IWC[19]. De Europese Gemeenschap heeft slechts een waarnemersstatus in de IWC en wordt vertegenwoordigd door de Commissie.

(7) De commerciële walvisvangst is in 1986 opgeschort op grond van een moratorium dat door de meeste in de IWC vertegenwoordigde landen is goedgekeurd. Leidende walvisvaartlanden hebben het moratorium altijd betwist en beoefenen nog steeds de walvisvangst voor wat zij noemen wetenschappelijke doeleinden of op grond van andere uitzonderingen.

(8) De IWC werkt op basis van een reglement waarbij de walvisvangst over de hele wereld wordt geregeld. Het reglement is aan het verdrag gehecht en maakt er integrerend deel van uit. Het is bindend voor de partijen en bevat gedetailleerde bepalingen inzake de walvisvangst met betrekking tot de instandhouding en het gebruik van walvisbestanden.

(9) In het kader van de IWC aangenomen voorstellen voor besluiten tot wijziging van het reglement kunnen rechtsgevolgen hebben en van invloed zijn op de verwezenlijking van de doelstellingen van de communautaire beleidslijnen en wetgeving inzake walvisachtigen. Met sommige voorstellen die tijdens elke IWC-vergadering ter goedkeuring worden voorgelegd, wordt beoogd de walvisvangst toe te staan door de vaststelling van quota, de toepassing van beheersmaatregelen of de instelling van walvisreservaten en een communautair standpunt ter zake is vereist.

(10) Op grond van artikel 10 van het EG-Verdrag zijn de lidstaten verplicht tot loyale samenwerking en mogen zij buiten het raamwerk van de Gemeenschapswetgeving geen verplichtingen aangaan die gevolgen kunnen hebben voor de regelgeving van de Gemeenschap of de werkingssfeer daarvan.

(11) Aangezien de Gemeenschap waarnemer is, moet het communautaire standpunt worden bepaald door de Raad en verdedigd door de lidstaten die gezamenlijk in het belang van de Gemeenschap handelen.

(12) Tijdens toekomstige IWC-vergaderingen moeten de Gemeenschap en de lidstaten nauw samenwerken om te garanderen dat wijzigingen in het verdrag en het reglement daarbij consistent zijn met de doelstelling van de communautaire beleidslijnen en de wetgeving inzake walvissen.

BESLUIT:

Artikel 1

Het standpunt van de Gemeenschap tijdens IWC-vergaderingen is in overeenstemming met de bijlage bij dit besluit en wordt verdedigd door de lidstaten die gezamenlijk in het belang van de Gemeenschap handelen.

Artikel 2

Wanneer nieuwe, vóór of tijdens de IWC-vergaderingen gepresenteerde wetenschappelijke of technische informatie van invloed zou kunnen zijn op het in artikel 1 bedoeld standpunt, of wanneer ter plaatse voorstellen worden gedaan over zaken waarover nog geen communautair standpunt bestaat, wordt via coördinatie, ook ter plaatse, een standpunt inzake het betreffende voorstel bepaald vóórdat het in stemming wordt gebracht.

Gedaan te

Voor de Raad

De Voorzitter

BIJLAGE

16. De ultieme doelstelling van de Europese Gemeenschap met betrekking tot de IWC is te voorzien in een doeltreffend internationaal regelgevend kader ter bescherming van walvissen.

17. Onder voorbehoud van een eventuele toekomstige herziening in het licht van relevante ontwikkelingen nemen de lidstaten die gezamenlijk in het belang van de Gemeenschap handelen, met betrekking tot voorstellen voor besluiten van de IWC het volgende standpunt in:

18. afwijzen van elk voorstel tot wijziging van het reglement dat een totale of gedeeltelijke opheffing van het moratorium op de commerciële walvisvangst tot gevolg heeft;

19. steunen van voorstellen tot wijziging van het reglement met het oog op de instelling van walvisreservaten;

20. steunen van voorstellen voor de voortzetting van de traditionele walvisvangst voor levensonderhoud, op voorwaarde dat de instandhouding van de betrokken bestanden niet in het gedrang komt, waarbij rekening wordt gehouden met het voorzorgsbeginsel en het advies van het wetenschappelijk comité;

21. steunen van voorstellen voor een uitgebreide regeling van de uit hoofde van de diverse juridische bepalingen van het verdrag uitgeoefende walvisvangstactiviteiten, inclusief de wetenschappelijke walvisvangst;

22. steunen van voorstellen die coherent zijn met het communautaire standpunt dat is ingenomen met betrekking tot de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (CITES) en andere internationale overeenkomsten waar de EG partij bij is;

23. steunen van voorstellen voor de voortzetting van de activiteiten van het instandhoudingscomité ( Conservation Committee ) en van voorstellen die betrekking hebben op de instandhouding van kleine walvisachtigen;

24. steunen van voorstellen ter bevordering van het verzamelen van wetenschappelijke gegevens met behulp van niet-destructieve methoden en ter bevordering van onderzoek op het gebied van de instandhouding van walvispopulaties;

25. afwijzen van voorstellen tot wijziging van het reglement van orde van de IWC om het toepassingsgebied van geheime stemmingen uit te breiden.

[1] Richtlijn 92/43/EEG inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7).

[2] PB L 61 van 3.3.1997, blz. 1.

[3] Verordening (EEG) nr. 348/81 van de Raad betreffende een gemeenschappelijke regeling die van toepassing is op de invoer van producten afkomstig van walvisachtigen, staat bovendien enkel de invoer toe van in de lijst opgenomen producten die niet voor commerciële doeleinden worden gebruikt.

[4] Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Thematische strategie inzake de bescherming en het behoud van het mariene milieu (COM(2005) 504 definitief.

[5] Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het beleid ten aanzien van het mariene milieu (COM(2005) 505 definitief.

[6] Zie bijv. zaken C-141/78 [1979] Jurispr. 2923, punt 6, en C-804/79, [1981] Jurispr. 1045, punt 17.

[7] Zie artikel 32, lid 3, van het EG-Verdrag.

[8] PB L 358 van 31.12.2002, blz. 59.

[9] Zie bijv. Besluit 2005/938/EG van de Raad betreffende de goedkeuring namens de Europese Gemeenschap van de Overeenkomst inzake het internationale programma voor het behoud van dolfijnen, PB L 348 van 30.12.2005, blz. 26.

[10] Zie b.v. Verordening (EG) nr. 973/2001 van de Raad tot vaststelling van technische maatregelen voor de instandhouding van bepaalde over grote afstanden trekkende visbestanden, PB L 137 van 19.5.2001, blz. 1; Verordening (EG) nr. 1936/2001 van de Raad tot vaststelling van technische maatregelen voor de instandhouding van bepaalde over grote afstanden trekkende visbestanden, PB L 263 van 3.10.2001, blz. 1; Verordening (EG) nr. 1967/2006 inzake beheersmaatregelen voor de duurzame exploitatie van visbestanden in de Middellandse Zee, PB L 36 van 8.2.2007, blz. 6.

[11] Ontwerp-besluit van de Raad tot machtiging van de Commissie om namens de Gemeenschappen te onderhandelen over een protocol tot wijziging van het in Washington gesloten Internationale Verdrag tot Regeling van de Walvisvangst van 2 december 1946 (COM (92) 316).

[12] België, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Zweden.

[13] Zie artikel V van het verdrag. Op grond van lid 3 zijn wijzigingen in het reglement binnen negentig dagen bindend ten aanzien van de partijen, tenzij deze een bezwaar indienen.

[14] PB C […] van […], blz. […].

[15] PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7.

[16] PB L 61 van 3.3.1997, blz. 1.

[17] In Verordening (EEG) nr. 348/81 van de Raad betreffende een gemeenschappelijke regeling die van toepassing is op de invoer van producten afkomstig van walvisachtigen, is bovendien bepaald dat de invoer van in de lijst opgenomen producten enkel is toegestaan voor zover die producten niet voor commerciële doeleinden worden gebruikt.

[18] Zie bijv. zaken C-141/78 [1979] Jurispr. 2923, punt 6, en C-804/79, [1981] Jurispr. 1045, punt 17.

[19] België, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Zweden.