Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Beschikking 92/481/EEG van de Raad van 22 september 1992 betreffende een actieprogramma voor de uitwisseling tussen ambtelijke diensten van de lid-staten, van nationale ambtenaren die belast zijn met de tenuitvoerlegging van communautaire wet- en regelgeving inzake de interne markt (Karolus-programma)"

(98/C 73/14)

De Raad heeft op 27 november 1997 besloten, overeenkomstig artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor externe betrekkingen, handels- en ontwikkelingsbeleid, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 25 november 1997 met algemene stemmen goedgekeurd. Rapporteur was de heer Walker.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 350e Zitting (vergadering van 10 december 1997) het volgende advies uitgebracht dat met 113 stemmen vóór en 2 stemmen tegen, bij 2 onthoudingen, is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Het actieprogramma voor de uitwisseling tussen ambtelijke diensten van de lid-staten, van nationale ambtenaren die belast zijn met de tenuitvoerlegging van communautaire weten regelgeving inzake de interne markt, Karolus-programma genaamd, vindt zijn oorsprong in het in 1985 gepubliceerde Witboek van de Commissie inzake de voltooiing van de interne markt, waarvan een van de fundamentele doelstellingen de onderlinge aanpassing van de wetgevingen en de wederzijdse erkenning van normen op bepaalde sleutelgebieden is.

1.2. Om de samenwerking te versterken, het wederzijdse vertrouwen tussen nationale ambtelijke diensten te bevorderen en aldus een eenvormige toepassing van de Gemeenschapswetgeving op het gebied van de interne markt te stimuleren heeft de Raad op 22 september 1992 bij Beschikking 92/481/EEG een actieprogramma met een looptijd van vijf jaar, ingaand op 1 januari 1993, goedgekeurd.

1.3. Het Karolus-programma richt zich tot allen die betrokken zijn bij de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving, zowel ambtenaren bij centrale of lokale ambtelijke diensten, als personeelsleden van een particuliere organisatie die met deze tenuitvoerlegging is belast.

Het programma omvat:

- de uitwisseling tussen lid-staten van ambtenaren uit centrale of lokale ambtelijke diensten en werknemers uit de particuliere sector die door de bevoegde overheidsdiensten worden aangewezen, voor een stage van ca. twee maanden;

- een aan de uitwisseling voorafgaand opleidingsseminar;

- een beoordelingsseminar aan het eind van de uitwisseling.

1.3.1. De doelstellingen van het programma zijn:

- een vrij homogene aanpak van de tenuitvoerlegging van communautaire wet- en regelgeving bevorderen;

- de ambtenaren bij de nationale ambtelijke diensten bewustmaken van de Europese dimensie van hun werk, het toepassingsgebied van de communautaire wetgeving en het belang ervan;

- vruchtbare gedachtewisselingen tussen ambtelijke diensten van de verschillende lid-staten mogelijk maken over de beste manier om communautaire wet- en regelgeving ten uitvoer te leggen;

- het middenkader doen deelnemen om te zorgen voor een zo ruim mogelijke verspreiding van de resultaten;

- de resultaten van de uitwisseling gebruiken om de nagestreefde homogeniteit tot stand te brengen.

1.4. De communautaire instellingen hebben het belang van administratieve samenwerking voor een doeltreffende werking van de interne markt inmiddels herhaaldelijk bevestigd. Bij een beoordeling van het Karolus-programma gaven voorts negen van de dertien uitzendende ambtelijke diensten de waardering zeer goed, twee de waardering uitstekend en twee de waardering nuttig. Aangezien de toepassing van de communautaire regelgeving in de verschillende lid-staten nog sterk uiteenloopt, pleiten de deelnemende ambtelijke diensten voor een verlenging van het programma na 1997.

1.5. Het Karolus-programma loopt eind december 1997 af. In het licht van de met de uitvoering van het programma opgedane ervaring en rekening houdend met de evaluatie van de resultaten van de uitwisselingen in de eerste twee jaren, heeft de Commissie evenwel een voorstel voor een beschikking van het Parlement en de Raad tot verlenging van het Karolus-programma in een gewijzigde en uitgebreide vorm ingediend.

1.5.1. Deze verlenging zal kunnen plaatsvinden zonder dat het noodzakelijk geachte bedrag, dat in de beschikking van de Raad van 1992 is vermeld, wordt verhoogd omdat dit bedrag in de eerste vijf jaren niet is opgebruikt.

2. De voorstellen van de Commissie

2.1. Het programma dient met een periode van twee jaar te worden verlengd.

2.2. De geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE's) moeten ook aan het Karolus-programma kunnen deelnemen overeenkomstig de voorwaarden die zijn vastgesteld in de Europa-overeenkomsten of in de Aanvullende Protocollen bij de associatieovereenkomsten betreffende de deelneming aan communautaire programma's.

2.2.1. Het programma dient ook te worden opengesteld voor de EVA-landen die partij zijn bij de EER-Overeenkomst, alsook voor Cyprus dat kan deelnemen overeenkomstig nog af te spreken procedures op basis van aanvullende kredieten, volgens dezelfde regels als die welke voor de bovengenoemde EVA-landen gelden.

2.2.2. De wijze van deelneming dient te zijner tijd door de betrokken partijen nader te worden bepaald.

2.3. Tijdens deze twee jaar, die als een overgangsperiode moeten worden beschouwd, zal de Commissie overleg plegen over een herziening van het Karolus-programma, dat in een nieuwe vorm zal worden gegoten.

2.3.1. Dit overleg zal betrekking hebben op voorstellen ter uitbreiding van de werkingssfeer van het programma dat, naast de individuele opleidingsacties, zoals de uitwisselingen van ambtenaren tussen ambtelijke diensten van de lid-staten, ook een scala van collectieve opleidingsacties zal omvatten, zoals:

- seminars van algemene aard die op initiatief van de Commissie regelmatig in iedere lid-staat worden georganiseerd en gewijd zijn aan administratieve samenwerking en de tenuitvoerlegging van de regelgeving inzake de interne markt;

- collectieve sectorale opleidingsseminars, die openstaan voor alle nationale ambtenaren uit de betrokken sectoren, georganiseerd op initiatief van de Commissie of van de lid-staten;

- nationale seminars die door de lid-staten uitsluitend voor hun nationale ambtenaren worden georganiseerd en waaraan sprekers uit andere lid-staten en de diensten van de Commissie deelnemen;

- gezamenlijke controlebezoeken.

2.3.1.1. Met deze verschillende acties wordt beoogd een groter aantal personen aan het programma te doen deelnemen en de kosten per deelnemer te drukken.

3. Algemene opmerkingen

3.1. Het ESC, dat de taak heeft als waarnemingspost voor de interne markt op te treden, heeft zich herhaaldelijk ondubbelzinnig uitgesproken voor maatregelen die de werking van de interne markt verbeteren of de resterende hinderpalen voor de voltooiing ervan opheffen.

3.2. Voorts stelde het zich vaak op het standpunt dat verschillen in interpretatie en toepassing van de wetgeving voor bedrijven meer problemen scheppen dan welke andere factor ook.

3.3. Uit het beoordelingsrapport van 1996 betreffende het Karolus-programma blijkt dat de potentiële baten van de administratieve samenwerking aanzienlijk zijn in termen van besparing voor de Europese economie, inzonderheid voor middelgrote en kleine bedrijven, die meer te lijden hebben van de belemmeringen voor het handelsverkeer dan grote ondernemingen. De kosten van het "niet-bestaan van Europa" worden op miljarden ecu geraamd, zodat iedere vermindering van de belemmeringen voor het handelsverkeer van grote waarde zal zijn. Onderstreept wordt dat de kosten van het programma vrij bescheiden zijn in verhouding tot de resultaten.

3.4. Het ESC is het ermee eens dat het Karolus-programma tot dusver een gunstig effect heeft gehad en onderschrijft het voorstel om het zonder ingrijpende wijzigingen met twee jaar te verlengen; tijdens deze overgangsperiode kan dan overleg worden gepleegd over de vorm die aan een uitgebreid programma moet worden gegeven.

3.4.1. Het stemt er ook mee in dat het programma tijdens de overgangsperiode wordt uitgebreid tot de landen die in het voorstel van de Commissie in dit verband zijn genoemd.

3.5. Het ESC betreurt dat de deelneming aan het programma tot dusver geringer was dan oorspronkelijk werd verwacht en merkt op dat dit voornamelijk wordt toegeschreven aan taalproblemen, budgettaire restricties en personeelsinkrimpingen in de ambtelijke diensten van de lid-staten. Net als andere Europese instellingen is het Comité teleurgesteld over deze ontwikkeling.

3.5.1. Het ESC is ervan overtuigd dat het voor de verwezenlijking van de interne markt van cruciaal belang is dat optimaal gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die door programma's als het Karolus-programma worden geboden; het is van mening dat een grotere inspanning moet worden geleverd om de deelneming te bevorderen. In de praktijk is dit alleen haalbaar als de lid-staten en de Commissie voldoende middelen voor het project uittrekken.

3.6. Het ESC steunt ook het voorstel om na te gaan of de werkingssfeer van het programma kan worden uitgebreid, zoals dit in de voorstellen van de Commissie is aangegeven, en met inachtneming van het EU-beleid inzake gelijke kansen. Het onderschrijft met name de doelstelling om een groter aantal personen aan het programma te laten deelnemen en de kosten per deelnemer te drukken.

4. Conclusies

4.1. Het Economisch en Sociaal Comité stemt onvoorwaardelijk in met de voorstellen van de Commissie om het Karolus-programma met een overgangsperiode van twee jaar te verlengen, het toepassingsgebied ervan tijdens die periode uit te breiden tot bepaalde andere landen en - zo mogelijk met deelneming van de werknemersorganisaties - een gewijzigd programma met een ruimere werkingssfeer uit te werken, dat na afloop van deze overgangsperiode in de plaats van het bestaande programma kan komen. Het Comité wenst tijdig over vorm en inhoud van het gewijzigde programma te worden geraadpleegd.

Brussel, 10 december 1997.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS