*<<*!)*,, 
*M 
4.% COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
*>*"5q Brussel, 03.05.1995 
COM(95) 154 def. 
95/0100 (CNS) 
i# VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN DE RAAD HOUDENDE GOEDKEURING 
VAN HET EUROPEES VERDRAG BETREFFENDE VRAAGSTUKKEN INZAKE 
AUTEURSRECHT EN NABURIGE RECHTEN IN HET KADER VAN DE 
GRENSOVERSCHRIJDENDE SATELLIETOMROEP 
(door de Commissie ingediend) 
I 't • „ 5^ •* 
TQEUCHTING 
1. INLEIDING 
In de Gemeenschap is het juridische kader voor de totstandbrenging van een in 
Richtlijn 89/552/EEG1 van de Raad omschreven ééngemaakte audiovisuele ruimte 
ten aanzien van het auteursrecht en de naburige rechten aangevuld met 
Richtlijn 93/83/EEG van de Raad van 27 september 1993 tot coördinatie van 
bepaalde voorschriften betreffende het auteursrecht en naburige rechten op het 
gebied van satellietomroep en de doorgifte via de kabel2. 
Voorts heeft de Raad van Europa in de beraadslagingen over het Europees 
Verdrag inzake grensoverschrijdende televisie3 in 1987 besloten geen specifieke 
bepalingen inzake het auteursrecht en de naburige rechten in het verdrag op te 
nemen en ter zake afzonderlijke werkzaamheden aangevat. Deze werkzaamheden 
hebben geleid tot de goedkeuring van het Europees Verdrag betreffende 
vraagstukken inzake auteursrecht en naburige rechten in het kader van de 
grensoverschrijdende satellietomroep op 16 februari 1994. 
Uit de hierna volgende redenering kan worden afgeleid dat het onderwerp van het 
genoemde verdrag grotendeels in het toepassingsgebied van de communautaire 
richtlijn valt. In het licht van de rechtspraak van het Hof van Justitie rechtvaardigt 
deze vaststelling het tot de Raad gerichte voorstel om het verdrag goed te keuren. 
2. HET IN HET COMMUNAUTAIRE KADER GOEDGEKEURDE 
AFGELEIDE RECHT 
De Raad heeft op 3 oktober 1989 Richtlijn 89/552/EEG betreffende de 
coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de 
Lid-Staten inzake de uitoefening van televisieomroepactiviteiten goedgekeurd. 
Deze richtlijn bevat maatregelen ter aanmoediging van de verspreiding en de 
produktie van televisieprogramma's op Europees niveau, alsmede maatregelen 
betreffende televisiereclame, sponsoring, bescherming van minderjarigen en recht 
van weerwoord. 
Richtlijn van de Raad van 3 oktober 1989 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen in de Lid-Staten inzake de uitoefening van 
televisieomroepactiviteiten, PB L 298 van 17.10.1989, blz. 23 
PB L 248 van 6.10.1993, blz. 15 
Verdrag van 5 mei 1989 
1 
Niettemin bleef de verwezenlijking van deze doelstellingen met betrekking tot de 
grensoverschrijdende satellietomroep en de doorgifte via de kabel van uit andere 
Lid-Staten belemmerd door de verschillen tussen de nationale voorschriften 
inzake auteursrecht en door een bepaald gebrek aan rechtszekerheid met 
betrekking tot de te verwerven rechten. 
De Raad heeft derhalve besloten het juridische kader van Richtlijn 89/552/EEG 
aan te vullen met maatregelen inzake het auteursrecht en de naburige rechten 
welke zijn neergelegd in Richtlijn 93/83/EEG van 27 september 1993. 
Op het gebied van de satellietomroep begunstigt deze richtlijn die gebaseerd is op 
artikel 57, lid 2, en artikel 66, van het Verdrag, de vrije verspreiding van 
programma's in de Gemeenschap door de verschillen tussen de nationale 
voorschriften inzake auteursrecht en naburige rechten te verkleinen en de 
rechtsonzekerheid inzake de te verwerven rechten weg te nemen via de invoering 
van een definitie van hetgeen moet worden verstaan onder mededeling aan het 
publiek per satelliet op communautair gebied en van de plaats waar deze 
mededeling plaatsvindt. 
Richtlijn 93/83/EEG heft op het gebiet van het auteursrecht de verschillen tussen 
de rechtsbehandeling van de mededeling aan het publiek via rechtstreekse 
satellietuitzending en die van het medelen aan het publiek via 
telecommunicatiesatelliet op. Bovendien is er in de zin van de richtlijn sprake van 
mededeling aan het publiek per satelliet indien de programmadragende signalen 
in'"gecodeerde vorm worden uitgezonden en wanneer de middelen voor het 
decoderen van de uitzending door of met toestemming van de omroeporganisatie 
ter beschikking van het publiek worden gesteld. 
Zoals reeds gezegd, bevat de richtlijn een definitie van de mededeling aan het 
publiek per satelliet en van de plaats waar deze mededeling plaatsvindt, ten einde 
de cumulatieve toepassing van meerdere nationale wetgevingen op een zelfde 
omroephandeling te vermijden. De contractuele verwerving van exclusieve 
uitzendrechten moet immers in overeenstemming zijn met de wetgeving inzake 
het auteursrecht en de naburige rechten welke van toepassing is in de Lid-Staat 
waar de mededeling aan het publiek per satelliet plaatsvindt. 
In de richtlijn wordt tevens rekening gehouden met de mededelingen aan het 
publiek per satelliet welke plaatsvinden in een derde land dat niet hetzelfde 
beschermingsniveau biedt waarin in de richtlijn is voorzien, aangezien deze 
mededelingen geacht worden in de Gemeenschap te hebben plaatsgevonden 
indien bepaalde voorwaarden zijn vervuld. 
Uit hoofde van de richtlijn kennen de Lid-Staten de auteur een exclusief recht toe 
om toestemming te verlenen voor de mededeling aan het publiek per satelliet van 
door het auteursrecht beschermde werken. Deze toestemming kan slechts via een 
overeenkomst worden verworven en er is voorzien in bepalingen inzake 
collectieve overeenkomsten welke gesloten zijn tussen maatschappijen voor 
collectieve belangenbehartiging en omroeporganisaties. 
Met het oog op de mededeling aan het publiek per satelliet zijn de rechten van 
uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen en omroeporganisaties 
beschermd overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 6, 7, 8 en 10 van 
Richtlijn 92/100/EEG4. 
Ten aanzien van één specifiek punt, teweden de rechten van de uitvoerende 
kunstenaars en de producenten van fonogrammen inzake de mededeling aan het 
publiek per satelliet, voorziet Richtlijn 93/83/CEE in een minimale bescherming, 
door vast te stellen dat de Lid-Staten de houders van naburige rechten een ruimere 
bescherming kunnen bieden dan zij op grond van artikel 8 van 
Richtlijn 92/100/EEG verplicht zijn (artikel 6 van Richtlijn 93/83/EEG). 
Tenslotte bevat Richtlijn 93/83/EEG overgangsbepalingen die van toepassing zijn 
op de overeenkomsten welke van kracht zijn. 
3. DE WERKZAAMHEDEN IN DE RAAD VAN EUROPA 
a) De onderhandelingsrichts van de Raad'aan de Commissie 
Sinds 1987 is een Comité van juristen, gespecialiseerd op mediagebied, belast 
met het inwinnen van inlichtingen inzake problemen op het gebied van het 
auteursrecht en de naburige rechten met betrekking tot de satellietomroep. In 
1991 is besloten een specifiek verdrag op te stellen dat van toepassing is op dit 
gebied. 
De Commissie nam namens de Gemeenschap aan deze werkzaamheden deel in 
overleg met de Lid-Staten op grond van de onderhandelingsrichts die haar door de 
Raad zijn verstrekt. Deze richts hadden betrekking op de sluiting van een verdrag 
dat in overeenstemming is met de beginselen van de genoemde 
Richtlijn 93/83/EEG inzake auteursrechten van uitvoerende kunstenaars, 
producenten van fonogrammen en omroeporganisaties, alsmede op de invoering, 
in dit verdrag, van bepalingen die de toetreding van de Europese Gemeenschap 
mogelijk maken en de toepassing van de communautaire regels tussen de 
Lid-Staten veilig stellen. 
Richtlijn van de Raad van 19 november 1992 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en 
bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom, PB L 346 van 27.11.1992, 
blz. 61 
3 
b) Het verloop van de werkzaamheden en de vaststelling van het verdrag 
Elke bijeenkomst van de groep van deskundigen van de Raad van Europa is 
voorafgegaan door coördinatiebijeenkomsten op communautair niveau. Op 
24 september 1993 richtte de Commissie een schrijven aan de Raad van Europa 
houdende verzoeken tot wijziging van het ontwerp-verdrag. 
Na de aanvaarding van deze wijzigingen vond op 9 februari 1994 een laatste 
coördinatiebijeenkomst plaats op communautair niveau. Na afloop van deze 
bijeenkomst stemden de vertegenwoordigers van de Lid-Staten ermee in dat het 
ontwerp-verdrag zou worden goedgekeurd en voor ondertekening open zou staan 
op de bijeenkomst van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 
16 februari 1994. Voorts verbonden zij zich ertoe het verdrag niet te ondertekenen 
alvorens de Raad van de Europese Unie zijn mening te kennen heeft gegeven op 
basis van een mededeling van de Commissie over de onderhandelingsresultaten en 
de door de Lid-Staten en de Gemeenschap daaraan te geven gevolgen. 
De vertegenwoordigers van de ministers van de Raad van Europa keurden het 
verdrag goed op hun bijeenkomst van 16 februari 1994 en op 11 mei 1994 werd 
het opengesteld voor ondertekening door de leden van de Raad van Europa en de 
andere Staten die partij zijn bij het Europees Cultureel Verdrag, alsook door de 
Europese Gemeenschap als zodanig. 
c) De inhoud van het verdrag 
Met 'betrekking tot het auteursrecht en de naburige rechten is de handeling, 
waarbij signalen worden uitgezonden door een vaste satelliet in omstandigheden 
waarin de rechtstreekse ontvangst door ket publiek in het algemeen mogelijk is, 
gelijk geschakeld aan rechtstreekse satellietomroep. Indien de programmadragende 
signalen in gecodeerde vorm worden uitgezonden en de middelen voor het 
decoderen van de uitzending door of met toestemming van de omroeporganisatie 
ter beschikking van het publiek worden gesteld, worden dergelijke doorgiften 
eveneens als een omroephandeling beschouwd. 
Het verdrag bevat een definitie van de omroephandeling en wijst de wetgeving aan 
welke toepasselijk is op de doorgifte van werken of andere prestaties waarop het 
is gericht, door verwijzing naar de plaats van oorsprong van de mededeling aan het 
publiek welke in het verdrag is vastgesteld. 
Het verdrag houdt tevens rekening met doorgiften die plaatsvinden in een Staat die 
geen verdragsluitende partij is en waarvan de wet de rechthebbenden niet hetzelfde 
beschermingsniveau biedt welke in het verdrag is vastgesteld, door te bepalen dat 
dusdanige doorgifte in bepaalde omstandigheden geacht wordt in een 
verdragsluitende staat plaats te vinden. 
Het verdrag voorziet voorts in een uitsluitend recht van de auteurs om de 
uitzending van hun beschermde werken toe te staan overeenkomstig de 
bepalingen van de Berner Conventie voor de bescherming van werken van 
letterkunde en kunst (Akte van Parijs, 1971). De rechten met betrekking tot de 
grensoverschrijdende satellietuitzending van dergelijke werken worden 
verworven via overeenkomst. Er is voorzien in regels inzake collectieve 
overeenkomsten welke gesloten zijn tussen maatschappijen voor collectieve 
belangenbehartiging en omroeporganisaties. 
Het verdrag voert tevens een minimumbescherming in ten gunste van de houders 
van naburige rechten overeenkomstig het Verdrag van Rome inzake de 
bescherming van uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen en van 
omroeporganisaties (1961). Deze minimumbescherming is aangevuld met een 
aantal regels waarmee gestreefd wordt naar een hoger niveau van harmonisatie 
van de bescherming van houders van naburige rechten op het specifieke gebied 
van de grensoverschrijdende satellietomroep. Deze bepalingen beletten niet dat de 
verdragsluitende partijen een gunstiger bescherming invoeren ten behoeve van de 
betrokken rechthebbenden. 
Naast de bepalingen welke traditioneel in dit soort verdrag zijn opgenomen 
(multilateraal overleg, wijzigingen, andere internationale regelingen of akkoorden 
en slotbepalingen), wordt in het verdrag een overgangsperiode ingevoerd, die de 
aanpassing van de bestaande contracten, inzonderheid inzake internationale 
cöprodukties, aan de nieuwe regels mogelijk maakt. 
Bovendien is erin voorzien dat de verdragsluitende partijen die lid zijn van de 
Europese Gemeenschap in hun onderlinge betrekkingen de regels van de 
Gemeenschap zullen toepassen en de regels welke uit het verdrag voortvloeien, 
slechts zullen toepassen voor zover een bepaalde kwestie communautair niet is 
geregeld. 
Het verdrag staat open voor ondertekening door de Lid-Staten van de Raad van 
Europa en de andere Staten welke partij zijn bij het Europees Cultureel Verdrag, 
alsmede door de Europese Gemeenschap als zodanig, en treedt in werking de 
eerste dag van de maand volgend op het verstrijken van een termijn van drie 
maanden na de datum waarop zeven Staten waaronder ten minste vijf Lid-Staten 
van de Raad van Europa, hebben verklaard verbonden te zijn door het verdrag. 
De toepassing van het Verdrag van de Raad van Europa door de partijen bij dit 
verdrag is niet van dien aard, dat met betrekking tot het auteursrecht of de 
naburige rechten op het gebied van de grensoverschrijdende satellietomroep, 
wijzigingen worden aangebracht in de bescherming die deze partijen verlenen aan 
de andere partijen bij de Overeenkomst tot oprichting van de 
Wereldhandelsorganisatie uit hoofde van het bepaalde in de Overeenkomst 
inzake de handelsaspecten van de intellectuele-eigendomsrechten. De 
Gemeenschap moet er in elk geval op toezien dat de regels van deze laatste 
overeenkomst, en in het bijzonder de bepalingen betreffende de nationale 
behandeling en de meest begunstigde natie, volledig worden nageleefd bij de 
toepassing van het Verdrag van de Raad van Europa. 
4. DE SLUITING VAN HET VERDRAG 
In het licht van het voorgaande kan worden geconcludeerd dat het verdrag erop 
gericht is de doelstellingen van Richtlijn 93/83/EEG op grond van artikel 57, 
lid 2, en artikel 66, van het Verdrag inzake satellietomroep in het licht van de 
intellectuele eigendom na te streven op Europees niveau. Het onderwerp van het 
verdrag valt voornamelijk in de werkingssfeer van Richtlijn 93/83/EEG. 
In zijn advies 1/94 van 15 november 1994 inzake de bevoegdheidsverdeling 
tussen de Gemeenschap en de Lid-Staten terzake van de sluiting van de 
Overeenkomst betreffende de Wereldhandelsorganisatie en de bijlagen ervan 
heeft het Hof van Justitie de toepassing bevestigd5 van het AETR-arrest van 
31 maart 1971 in zaak 22/706 met betrekking tot de intellectuele eigendom. 
In dit arrest7 onderstreept het Hof dat de bevoegdheid van de Gemeenschap 
inzake het sluiten van internationale akkoorden niet alleen voortvloeit uit een 
uitdrukkelijke toekenning in het verdrag, maar ook kan voortkomen uit andere 
verdragbepalingen en uit handelingen, door de instellingen der Gemeenschap in 
het kader van deze bepalingen verricht; "dat in het bijzonder telkens wanneer de 
Gemeenschap voor de tenuitvoerlegging van een in het verdrag voorzien 
gemeenschappelijk beleid bepalingen heeft getroffen, waarbij in enigerlei vorm 
gemeenschappelijke regels worden ingevoerd, de Lid-Staten niet meer gerechtigd 
zijn om, individueel of zelfs collectief optredend, met derde landen verplichtingen 
aan te gaan, welke deze regels aantasten; dat immers, naargelang deze 
gemeenschappelijke regels worden ingevoerd, alleen de Gemeenschap in staat is 
verbintenissen jegens derde Staten op zich te nemen en na te komen met werking 
voor het gehele toepassingsgebied van de communautaire rechtsorde." 
Rechtsoverweging 102 van advies 1/94 
Jurispr. blz. 263 
Rechtsoverweging 16, 17 en 18 van het A-KTR-arrcst 
9 
10 Volgens het Hof* mogen de Lid-Staten naarmate communautaire regels worden 
vastgesteld om de doelstelling van het verdrag te verwezenlijken, buiten het kader 
van de gemeenschappelijke instellingen geen verbintenissen aangaan, welke 
genoemde regels zouden kunnen aantasten of aan de betekenis hiervan zouden 
kunnen afdoen. 
De toepassing van de door het Hof uiteengezette beginselen op het Europees 
Verdrag leidt tot de conclusie dat, aangezien het onderwerp van dit verdrag 
voornamelijk in de werkingssfeer van Richtlijn 93/83/EEG valt, de bevoegdheid 
om dit verdrag te onderhandelen en te sluiten na de inwerkingtreding van de 
genoemde richtlijn, in dezelfde mate bij de Gemeenschap berust, alsmede dat 
deze communautaire bevoegdheid de mogelijkheid van een daarmee 
samenlopende bevoegdheid van de Lid-Staten uitsluit, daar elk initiatief buiten 
het kader van de gemeenschappelijke instellingen onverenigbaar is met de 
eenheid van de gemeenschappelijke markt en de uniforme toepassing van het 
Gemeenschapsrecht9. 
Deze conclusie dient evenwel te worden verduidelijkt in het licht van advies 2/91 
van het Hof van 19 maart 1993 betreffende Verdrag nr. 170 van de Internationale 
Arbeidsorganisatie betreffende veiligheid bij het gebruik van chemische stoffen 
bij de arbeid10. Deze verduidelijking heeft betrekking op de bescherming van de 
rechten van uitvoerende kunstenaars en producenten van fonogrammen inzake de 
mededeling aan het publiek per satelliet. Zoals reeds is gezegd, voert 
Richtlijn 93/83/EEG in deze context een minimumbescherming in en biedt de 
Lid-Staten de mogelijkheid een hoger''beschermingsniveau in te voeren ten 
behoeve van deze rechthebbenden. 
In het genoemde advies 2/91 is het Hof, na te hebben vastgesteld dat Verdrag 
nr. 170 van de Internationale Arbeidsorganisatie binnen de bevoegdheid van de 
Gemeenschap valt, van mening dat deze bevoegdheid niet van exclusieve aard 
kan zijn omdat de ter zake goedgekeurde communautaire voorschriften 
minimumvoorschriften zijn". Ter ondersteuning van deze conclusie merkt het 
Hof op dat de bepalingen van Verdrag nr. 170 niet van dien aard zijn dat zij 
zouden afdoen van de op grond van artikel 118A vastgestelde regels. Indien de 
Gemeenschap besluit minder strenge normen in te voeren dan die welke zijn 
vastgesteld in een verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie kunnen de 
Lid-Staten overeenkomstig artikel 118A, lid 3, een hogere bescherming invoeren 
volgens de voorwaarden van het verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie. 
Rechtsoverweging 22 van het AETR-arrest 
Rechtsoverwegingen 30 en 31 van het AETR-Verdrag 
Jurispr. blz. 1061 
Rechtsoverwegingen 18 en 21 van advies 2/91 
7 
Indien de Gemeenschap evenwel besluit strengere normen in te voeren dan deze 
welke zijn vastgesteld in een verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie, 
belet niets de volledige toepassing van het Gemeenschapsrecht door de Lid-Staten 
krachtens artikel 19, lid 8, van het Statuut van de Internationale 
Arbeidsorganisatie, dat haar leden toestaat strengere maatregelen vast te stellen 
dan die welke voorzien zijn in de verdragen en aanbevelingen welke zijn 
aangenomen in het kader van deze organisatie. 
Bij de toepassing van de redenering van het Hof in advies 2/91 op de onderzochte 
situatie dient te worden opgemerkt dal de sluiting van een internationaal verdrag 
van het betrokken type geen afbreuk kan doen aan de op communautair niveau 
vastgestelde regels ten aanzien van het bijzondere aspect van de bescherming van 
de rechten van uitvoerende kunstenaars en producenten van fonogrammen inzake 
de mededeling aan het publiek per satelliet. Indien in het verdrag is voorzien in 
een hogere bescherming dan in de communautaire richtlijn kunnen de Lid-Staten 
het verdrag toepassen zonder de richtlijn te schenden op grond van de overweging 
dat de richtlijn een minimale bescherming invoert. Indien in het verdrag evenwel 
is voorzien in een minder uitgebreide bescherming, belet niets de volledige 
toepassing van het Gemeenschapsrecht door de Lid-Staten aangezien in artikel 1 
van het Statuut van de Raad van Europa is bepaald dat de deelname van de leden 
aan de werkzaamheden van de Raad geen afbreuk mag doen aan hun bijdrage aan 
de werkzaamheden van internationale instellingen waarvan zij lid zijn. 
Uit het voorgaande volgt dat de sluiting van het genoemde Verdrag van de Raad 
van Europa binnen de bevoegdheid van dé Europese Gemeenschap en van de Lid-
Staten valt. 
5. VOORSTEL 
Op grond van de bovengenoemde overwegingen wordt aan de Raad voorgesteld 
op grond van artikel 57, lid 2, juncto artikel 66 en artikel 228, lid 2, eerste zin, en 
lid 3, eerste alinea, van het Verdrag en rekening houdend met het "AETR"-arrest 
van het Hof van Justitie, het Europees Verdrag betreffende vraagstukken inzake 
auteursrecht en naburige veelten in het kader van de grenverschrijdende 
satellitiomroep goed te keuzen, voor wat betreft de aspecten welke binnen de 
werkingssfeer van het Gemeenschaprecht vallen. 
Voorstel voor een besluit van de Raad houdende goedkeuring van het Europees 
Verdrag betreffende vraagstukken inzake auteursrecht en naburige rechten in het 
kader van de grensoverschrijdende satellietomroep 
95/0100 (CNS) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap inzonderheid op 
artikel 57, lid 2, juncto artikel 66 en artikel 228, lid 2, eerste zinden lid 3, eerste alinea, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europees Parlement, 
Overwegende dat Richtlijn 93/83/EEG van de Raad van 27 september 1993 tot 
coördinatie van bepaalde voorschriften betreffende het auteursrecht en naburige rechten 
op het gebied van de satellietomroep en de doorgifte via de kabel1 welke gebaseerd is op 
artikel 57, lid 2, en artikel 66, van het Verdrag, erop gericht is de vrije verspreiding van 
programma's in de Gemeenschap te bevorderen; dat de richtlijn daartoe de verschillen 
tussen de nationale voorschriften inzake het auteursrecht en de naburige rechten verkleint 
en de rechtsonzekerheid inzake de te verwerven rechten vermindert door een definitie van 
de mededeling aan het publiek per satelliet op communautair niveau en van de plaats waar 
deze mededeling plaatsvindt, 
Overwegende dat het Europees Verdrag betreffende vraagstukken inzake auteursrecht en 
naburige rechten in het kader van de grensoverschrijdende satellietomroep dat door de 
Raad van-Europa is goedgekeurd op 16 februari 1994, erop gericht is de in de genoemde 
Richtlijn 93/83/EEG nagestreefde doelstellingen inzake satellietomroep in het kader van 
de intellectuele eigendom uit te breiden op Europees niveau, 
Overwegende dat volgens het "AETR"-arrest van het Hof van Justitie2 telkens wanneer de 
Gemeenschap voor de tenuitvoerlegging van een in het verdrag voorzien 
gemeenschappelijk beleid bepalingen heeft getroffen, waarbij in enigerlei vorm 
gemeenschappelijke regels worden ingevoerd, de Lid-Staten niet meer gerechtigd zijn om, 
individueel of zelfs collectief optredend, met derde landen verplichtingen aan te gaan, 
welke deze regels aantasten; dat immers, naargelang deze gemeenschappelijke regels 
worden ingevoerd, alleen de Gemeenschap in staat is verbintenissen jegens derde staten op 
zich te nemen en na te komen met werking voor het gehele toepassingsgebied van de 
communautaire rechtsorde3, 
Overwegende dat het onderwerp van het Europees Verdrag voornamelijk in de 
werkingssfeer van Richtlijn 93/83/EEG valt, 
PB L 248, blz. 15 
Arrest van 31 maart 1971 in zaak 22/70, Jurispr. blz. 263, bevestigd door het Hof van Justitie 
in de adviezen 2/91 van 19 maart 1993, Jurispr. blz. 1061, en 1/94 van 15 november 1994, nog 
niet gepubliceerd. 
Rechtsoverwegingen 17 en 18 van het AETR-arrest 
°> 
Overwegende dat de sluiting van het genoemde Europees Verdrag derhalve binnen de 
bevoegdheid van de Gemeenschap en van de Lid-Staten valt, 
Overwegende dat het verdrag derhalve dient te worden goedgekeurd namens de Europese 
Gemeenschap ten aanzien van de gebieden welke in de werkingssfeer van het 
Gemeenschapsrecht vallen, 
BESLUIT: 
Artikel 1 
Het Europees Verdrag betreffende vraagstukken inzake auteursrecht en naburige rechten 
in het kader van de grensoverschrijdende satellietomroep is goedgekeurd namens de 
Europese Gemeenschap. 
De tekst van dit verdrag is aan dit besluit gehecht. 
Artikel 2 
De voorzitter van de Raad is gemachtigd de personen aan te wijzen die bevoegd zijn het 
verdrag zonder voorbehoud van bekrachtiging te ondertekenen en de onderhavige akte 
van goedkeuring bij de Secretaris-generaal van de Raad van Europa neer te leggen. 
Gedaan te Brussel, 
Voor de Raad 
De voorzitter 
# 
4o 
RAAD VAN EUROPA 
Europees Verdrag 
betreffende vraagstukken inzake auteursrecht en naburige rechten in het kader van 
de grensoverschrijdende satellietomroep 
Straatsburg, 11.V.1994 
Série des traités européens/153 
M 
Preambule 
De Leden van de Raad van Europa en de andere Staten die partij zijn bij 
het Europees Cultureel Verdrag, welke dit Verdrag hebben ondertekend, 
Overwegende dat het doel van de Raad van Europa is een grotere eenheid 
tussen zijn Leden tot stand te brengen ten einde de idealen en beginselen 
welke hun gemeenschappelijk erfdeel zijn, veilig te stellen en te 
verwezenlijken en hun economische en sociale vooruitgang te bevorderen, 
Herinnerend aan hun verplichting ten aanzien van de vrijheid van 
meningsuiting en de vrijheid om inlichtingen en denkbeelden te ontvangen 
en door te geven welke meer bepaald is neergelegd in de Verklaring van 
het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 29 april 1982 
betreffende de vrijheid van meningsuiting, 
De bekommernissen indachtig die geleid hebben tot de goedkeuring van 
Aanbeveling nr. R (86) 2 over de beginselen betreffende vraagstukken 
inzake auteursrecht en naburige rechten op het gebied van de satelliet- en 
kabeltelevisie door het Comité van Ministers, met name de noodzaak om 
de rechten en belangen van de auteurs en de andere betrokkenen veilig te 
stellen bij uitzendingen via satelliet van beschermde werken en andere 
bijdragen, 
Rekening houdend met de technische ontwikkelingen, met name inzake 
satellietomroep, die tot gevolg hebben dat de verschillen tussen 
rechtstreekse satellietomroep en satellietomroep via grondstations 
vervagen, en een nadere bezinning op de juridische aspecten van de 
satellietomroep ten aanzien van het auteursrecht en de naburige rechten 
noodzakelijk maken, 
Tegelijker tijd rekening houdend met de noodzaak deze technische 
ontwikkelingen niet te belemmeren en het belang van het publiek in het 
algemeen om toegang te hebben tot de media, 
Strevend naar een zo breed mogelijke harmonisatie van het recht van de 
Leden en van de andere Staten die partij zijn bij het Europees Cultureel 
Verdrag, met betrekking tot het auteursrecht en de naburige rechten ten 
aanzien van de nieuwe technische ontwikkelingen op 
satellietomroepgebied, 
Zijn het volgende overeengekomen : 
Terzake van het auteursrecht en de naburige rechten : 
-12 
Hoofdstuk I - Het begrip omroep en de omroephandeling 
Artikel 1 - Het begrip omroep 
1 De doorgifte van werken en andere bijdragen door middel van 
rechtstreekse satellietomroep is een omroephandeling. 
2 De doorgifte van werken en andere bijdragen door middel van 
satellietomroep via grondstations in omstandigheden welke ten aanzien 
van de rechtstreekse individuele ontvangst door het publiek in het 
algemeen, vergelijkbaar zijn met die van rechtstreekse satellietomroep, 
wordt als omroephandeling behandeld. 
3 De doorgifte van signalen die gecodeerde programma's dragen, wordt als 
omroephandeling beschouwd zodra de middelen voor het decoderen van 
het programma door of met toestemming van de omroeporganisatie ter 
beschikking worden gesteld van het publiek in het algemeen. 
Artikel 2 - De omroephandeling 
Satellietomroep omvat zowel de opwaartse straalverbinding naar de 
satelliet als de neerwaartse straalverbinding naar de aarde. 
Hoofdstuk II - De toepasselijke wetgeving 
Artikel 3 - De toepasselijke wetgeving 
1 Een doorgifte van werken en andere bijdragen in de zin van artikel 1 vindt 
plaats in de Verdragsluitende Staat op het grondgebied waarvan de 
oorsprong van de doorgifte zich bevindt, en valt derhalve onder de 
exclusieve toepassing van de wetgeving van deze Staat. 
2 Onder de Verdragsluitende Staat op het grondgebied waarvan de 
doorgifte plaatsvindt, wordt de Staat verstaan waar de per satelliet 
doorgezonden programmadragende signalen onder controle en 
verantwoordelijkheid van de omroeporganisatie zijn ingevoerd in een 
ononderbroken mededelingenketen via een opwaartse en neerwaartse 
straalverbinding van en naar de aarde. 
-t3 
Indien de oorsprong van de doorgifte zich bevindt in een Staat die geen 
partij is bij het Verdrag en waarvan de wetgeving de rechthebbenden niet 
het in de artikelen 4 en 5 van dit Verdrag vastgestelde niveau van 
bescherming biedt, en de programmadragende signalen naar de satelliet 
worden doorgezonden vanuit een grondstation in een Verdragsluitende 
Staat, wordt de oorsprong van de doorgifte geacht zich te bevinden in de 
betrokken Verdragsluitende Staat. Hetzelfde geldt wanneer een 
omroeporganisatie die gevestigd is in een Verdragsluitende Staat, 
verantwoordelijk is voor de doorgifte. 
Artikel 4 - Auteursrecht 
Met betrekking tot grensoverschrijdende satellietuitzendingen zijn de 
auteurs van de in artikel 2 van de Berner Conventie voor de bescherming 
van werken van letterkunde en kunst bedoelde werken beschermd 
overeenkomstig de bepalingen van de genoemde Conventie (Akte van 
Parijs, 1971). De rechten inzake grensoverschrijdende 
satellietuitzendingen van dusdanige werken worden meer bepaald via 
overeenkomsten verkregen. 
Onverminderd het bepaalde in lid 3 en ingeval de overeenkomstig artikel 3 
betrokken toepasselijke wetgeving zulks reeds heeft vastgesteld op de dag 
dat dit Verdrag voor ondertekening open staat, kan een collectieve 
overeenkomst die met een omroeporganisatie is gesloten met betrekking 
tot een bepaalde categorie werken, worden uitgebreid tot de 
rechthebbenden van die zelfde categorie die niet vertegenwoordigd zijn, 
op voorwaarde dat : • 
- een niet vertegenwoordigde rechthebbende ten allen tijde de gevolgen 
van een uitgebreide collectieve overeenkomst ten opzichte van zichzelf 
kan uitsluiten en zijn rechten individueel kan uitoefenen. Hij kan zulks 
zelf doen of door middel van een collectieve organisatie die gemachtigd 
is om zijn rechten te beheren, 
- de doorgifte per satelliet gelijktijdig geschiedt met een gronduitzending 
door dezelfde omroeporganisatie. 
Het voorgaande lid is niet van toepassing op cinematografische werken, 
met inbegrip van werken die volgens een soortgelijk procédé als voor 
cinematografische werken tot stand zijn gebracht. 
Indien een collectieve overeenkomst volgens de wettelijke regeling van 
een Lid-Staat overeenkomstig lid 2 kan worden uitgebreid, stelt deze 
Verdragsluitende Staat vast welke omroeporganisaties een beroep kunnen 
doen op deze wettelijke regeling. 
~\4 
Artikel 5 - Naburige rechten 
1 Met betrekking tot grensoverschrijdende satellietuitzendingen zijn de 
uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen en 
omroeporganisaties van de Verdragsluitende Staten op zijn minst 
beschermd in overeenstemming met de bepalingen van het Verdrag van 
Rome inzake de bescherming van uitvoerende kunstenaars, producenten 
van fonogrammen en van omroeporganisaties (1961). 
2 Voor de toepassing van dit Verdrag worden evenwel onder de rechten 
van uitvoerende kunstenaars ten aanzien van de vastlegging en de 
reproduktie van hun uitvoering de uitsluitende rechten verstaan om zulks 
toe te staan of te verbieden. Hetzelfde geldt voor de rechten van 
uitvoerende kunstenaars ten aanzien van de uitzending of mededeling aan 
het publiek van hun uitvoering, behalve wanneer de uitvoering zelf reeds 
een uitgezonden uitvoering is of deel uitmaakt van een vastlegging. 
3 Een Verdragsluitende Staat kan zich niet beroepen op de in artikel 19 van 
het Verdrag van Rome inzake de bescherming van uitvoerende 
kunstenaars, producenten van fonogrammen en van omroeporganisaties 
(1961) opnoemde mogelijkheid. 
4 Onverminderd het bepaalde in het voorgaande lid kan een 
Verdragsluitende Staat erin voorzien dat de ondertekening van een 
.. • overeenkomst die gesloten is tussen een uitvoerende kunstenaar en een 
filmproducent met betrekking tot de produktie van een film, tot gevolg 
heeft dat de in het voorgaande lid genoemde handelingen zijn toegestaan 
op voorwaarde dat de overeenkomst voorziet in een billijke vergoeding 
waarvan de uitvoerende kunstenaar niet kan afzien. 
5 Ingeval de voor commerciële doeleinden uitgegeven fonogrammen, dan 
wel de reprodukties ervan gebruikt worden voor grensoverschrijdende 
satellietuitzendingen, dienen de Verdragsluitende Staten voor de 
toepassing van dit Verdrag in hun nationale wetgevingen in een recht te 
voorzien in ten einde te garanderen dat een billijke en enige vergoeding 
wordt betaald door de betrokken omroeporganisatie en dat deze 
vergoeding wordt verdeeld tussen de uitvoerende kunstenaars en de 
producenten van dusdanige fonogrammen. 
Hoofdstuk III - Toepassingsgebied 
Artikel 6 - Doorgifte 
De gelijktijdige, integrale en ongewijzigde aardse doorgifte van 
satellietuitzendingen valt als dusdanig niet binnen de werkingssfeer van dit 
Verdrag. 
-t 
Hoofdstuk IV - Multilateraal overleg 
Artikel 7 - Multilateraal overleg 
1 De partijen plegen binnen twee jaar na de inwerkingtreding van dit 
Verdrag, vervolgens om de twee jaar en in elk geval telkens een partij 
erom verzoekt, multilateraal overleg in de Raad van Europa met het oog 
op het onderzoeken van de toepassing van het Verdrag, alsmede van de 
gepastheid van een herziening of uitbreiding van sommige bepalingen 
ervan. Dit overleg vindt plaats op door de Secretaris-Generaal van de 
Raad van Europa bijeengeroepen bijeenkomsten. 
2 Iedere Partij heeft het recht een vertegenwoordiger aan te wijzen die aan 
dit overleg deelneemt. Iedere in artikel 10 van dit Verdrag genoemde 
Staat, die geen partij is bij het Verdrag, alsook de Europese Gemeenschap 
heeft het recht zich op dit overleg te laten vertegenwoordigen door een 
waarnemer. 
3 Na elk overleg leggen de Partijen een verslag over het overleg en over de 
werking van dit Verdrag voor aan het Comité van Ministers van de Raad 
van Europa, met inbegrip van voorstellen houdende wijziging van het 
Verdrag, indien zij zulks noodzakelijk achten. 
Hoofdstuk V - Wijzigingen 
Artikel 8 - Wijzigingen 
1 Ieder voorstel tot wijziging van dit Verdrag overeenkomstig artikel 7, lid 
3, van dit Verdrag wordt ter goedkeuring voorgelegd aan het Comité van 
Ministers van de Raad van Europa. Na deze goedkeuring wordt de tekst 
voor aanvaarding voorgelegd aan de Partijen. 
2 De wijziging wordt van kracht op de dertigste dag nadat alle Partijen de 
Secretaris-Generaal van hun aanvaarding ervan in kennis hebben gesteld. 
Hoofdstuk VI - Andere internationale regelingen of akkoorden 
Artikel 9 - Andere internationale regelingen of akkoorden 
1 In hun onderlinge betrekkingen passen de Partijen die lid zijn van de 
Europese Gemeenschap, de regels van de Gemeenschap toe en derhalve 
passen zij de regels welke uit dit Verdrag voortvloeien, slechts toe voor 
zover een bepaald kwestie communautair niet is geregeld. 
* 
De Partijen houden zich het recht voor om onderling internationale 
regelingen te treffen voor zover deze regelingen aan de auteurs, 
uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen en aan de 
omroeporganisaties een bescherming van hun rechten verlenen die 
tenminste even uitgebreid is als de bescherming in dit Verdrag, dan wel 
andere bepalingen bevatten die dit Verdrag aanvullen of de toepassing 
ervan vergemakkelijken. De bepalingen van de bestaande regelingen die 
aan deze genoemde voorwaarden voldoen, blijven van toepassing. 
De Partijen die zich beroepen op de in het voorgaande lid ingevoerde 
mogelijkheid, stellen de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa 
hiervan in kennis; hij doet deze kennisgeving toekomen aan de andere 
Verdragsluitende Partijen. 
Hoofdstuk VII - Slotbepalingen 
Artikel 10 - Ondertekening en inwerkingtreding 
1 Dit Verdrag staat open voor ondertekening door de Lid-Staten van de 
Raad van Europa en de andere Staten welke Partij zijn bij het Europees 
Cultureel Verdrag, alsmede door de Europese Gemeenschap die verklaren 
zich te kunnen binden door : 
a. een ondertekening zonder voorbehoud van ratificatie, aanvaarding of 
. • goedkeuring, of 
b. een ondertekening met voorbehoud van ratificatie, aanvaarding of 
goedkeuring, gevolgd door ratificatie, aanvaarding of goedkeuring. 
2 De akten van ratificatie, aanvaarding of goedkeuring worden bij de 
Secretaris-Generaal van de Raad van Europa nedergelegd. 
3 Het Verdrag treedt in werking de eerste dag van de maand volgend op het 
verstrijken van een termijn van drie maanden na de datum waarop zeven 
Staten waaronder tenminste vijf Lid-Staten van de Raad van Europa, 
hebben verklaard gebonden te zijn door het Verdrag overeenkomstig het 
bepaalde in dit artikel. 
4 Om vertraging in de tenuitvoerlegging van dit Verdrag te vermijden kan 
een Staat bij de ondertekening of op iedere latere datum die aan de 
inwerkingtreding van het Verdrag ten zijner opzichte voorafgaat, 
verklaren dat hij het Verdrag ten voorlopige titel zal toepassen. 
M 
Ten aanzien van een Verdragsluitende Staat of de Europese Gemeenschap 
welke op een later tijdstip verklaren door dit Verdrag gebonden te zijn, 
treedt het Verdrag in werking de eerste dag van de maand volgend op het 
verstrijken van een termijn van drie maanden na de datum van de 
ondertekening of de deponering van de akten van ratificatie, aanvaarding 
of goedkeuring. 
Artikel 11 - Toetreding van andere Staten 
Na de inwerkingtreding van dit Verdrag kan het Comité van Ministers van 
de Raad van Europa, na overleg met de Verdragsluitende Staten, door 
middel van een besluit dat genomen is met de in artikel 20, sub d, van het 
Statuut van de Raad van Europa vastgestelde meerderheid en met 
eenparigheid van stemmen van de vertegenwoordigers van de 
Verdragsluitende Staten die gerechtigd zijn zitting te hebben in het 
Comité van Ministers, iedere Staat die niet is genoemd in artikel 10, lid 1, 
uitnodigen toe te treden tot het Verdrag. 
Het Verdrag treedt ten aanzien van iedere toetredende Staat in werking de 
eerste dag van de maand volgend op het verstrijken van een termijn van 
drie maanden na de datum van de deponering van de akte van toetreding 
bij de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa. 
Artikel 12 - Territoriale toepassing 
Iedere Staat kan bij de ondertekening of de deponering van zijn akte van 
ratificatie, aanvaarding, goedkeuring of toetreding het (de) 
grondgebied(en) aanwijzen waarop het Verdrag van toepassing zal zijn. 
Iedere Staat kan op een later tijdstip in een tot de Secretaris-Generaal van 
de Raad van Europa gerichte verklaring de toepassing van het Verdrag 
uitbreiden tot een ander in de verklaring genoemd grondgebied. Het 
Verdrag treedt ten aanzien van dit grondgebied in werking de eerste dag 
van de maand volgend op het verstrijken van een termijn van drie 
maanden na de datum waarop de verklaring door de Secretaris-Generaal 
is ontvangen. 
Elke verklaring gedaan krachtens de twee voorgaande leden, kan worden 
ingetrokken met betrekking tot ieder in die verklaring aangewezen 
grondgebied door middel van een tot de Secretaris-Generaal gerichte 
kennisgeving. De intrekking treedt in werking de eerste dag van de maand 
volgend op het verstrijken van een termijn van zes maanden na de datum 
waarop de kennisgeving door de Secretaris-Generaal is ontvangen. 
-18 
Artikel 13 - Overgangsbepalingen 
Op het ogenblik van de ondertekening of de deponering van zijn akte van 
ratificatie, aanvaarding, goedkeuring of toetreding stelt iedere Staat vast 
welke regels van toepassing zullen zijn op de bestaande overeenkomsten. 
Deze regels moeten in het bijzonder voorzien in hetgeen volgt : 
a voor overeenkomsten betreffende de exploitatie van de werken en 
andere beschermde onderwerpen die op 1 januari 1995 van kracht zijn, 
gelden vanaf 1 januari 2000 de bepalingen van artikel 3 indien deze 
overeenkomsten na deze datum verstrijken, 
b indien een vóór 1 januari 1995 gesloten internationale co-
produktieovereenkomst tussen een co-producent van een 
Verdragsluitende Partij en een of meer co-producenten uit andere 
Partijen of een derde Staat uitdrukkelijk voorziet in een regeling waarbij 
de exploitatierechten voor alle vormen van mededeling aan het publiek 
naar geografisch gebied tussen de co-producenten worden verdeeld, 
zonder dat de regeling die van toepassing is op de mededeling aan het 
publiek per satelliet onderscheiden wordt van de voorschriften die van 
toepassing zijn op andere vormen van mededeling, en indien de 
mededeling van de co-produktie aan het publiek per satelliet de 
exclusiviteit, met name de taalexclusiviteit, van één van de co­
producenten of van zijn rechtverkrijgenden op een bepaald grondgebied 
zou aantasten, is voor het verlenen van toestemming door één van de 
co-producenten of zijn rechtverkrijgenden voor een mededeling aan het 
publiek per satelliet de voorafgaande toestemming vereist van degene 
die recht op die exclusiviteit kan doen gelden, ongeacht of hij een co­
producent dan wel een rechtverkrijgende is. 
Artikel 14 - Voorbehoud 
Ten aanzien van dit Verdrag is geen voorbehoud toegestaan. 
Artikel 15 - Kennisgeving van de wetgeving 
Een Staat waarvan de wetgeving de in artikel 4 van dit Verdrag genoemde 
uitbreiding van collectieve overeenkomsten toestaat, stelt op het tijdstip 
van de ondertekening, ratificatie, aanvaarding, goedkeuring of toetreding 
overeenkomstig artikel 10, lid 1, sub a of b, de Secretaris-Generaal van de 
Raad van Europa in kennis van de tekst van de bedoelde wetgeving met 
inbegrip van een lijst van omroepen die gebruik mogen maken van 
dusdanige uitgebreide collectieve overeenkomsten. 
-t«; 
Artikel 16 - Opzegging 
Iedere Partij kan dit Verdrag op elk ogenblik opzeggen door een daartoe 
strekkende kennisgeving te richten tot de Secretaris-Generaal van de Raad 
van Europa. 
De opzegging treedt in werking de eerste dag van de maand volgend op 
het verstrijken van een termijn van zes maanden na de datum waarop de 
kennisgeving door de Secretaris-Generaal is ontvangen. 
Artikel 17 - Kennisgevingen 
De Secretaris-Generaal van de Raad van Europa stelt de Leden van de 
Raad van Europa, de andere Staten die Partij zijn bij het Europees 
Cultureel Verdrag, de Europese Gemeenschap en iedere andere Staat die 
tot het Verdrag is toegetreden of daartoe is uitgenodigd, op de hoogte 
van: 
a. elke ondertekening overeenkomstig artikel 10, 
b. de deponering van iedere akte van ratificatie, aanvaarding, 
goedkeuring of toetreding overeenkomstig de artikelen 10 of 11, 
c. elke datum van inwerkingtreding van dit Verdrag overeenkomstig de 
artikelen 10 of 11, 
d. elke kennisgeving overeenkomstig artikel 10, lid 4, en artikel 15, 
e. elke andere handeling, verklaring, kennisgeving of mededeling welke 
betrekking heeft op dit Verdrag. 
Ten blijke waarvan de ondergetekenden, daartoe behoorlijk gemachtigd, 
dit Verdrag hebben ondertekend. 
Gedaan te Straatsburg, op 11 mei 1994, in de Franse en de Engelse taal, 
zijnde beide teksten gelijkelijk authentiek, in een enkel exemplaar dat zal 
worden gedeponeerd in het archief van de Raad van Europa. De 
Secretaris-Generaal zal gewaarmerkte afschriften ervan doen toekomen 
aan ieder lid van de Raad van Europa, de andere Staten die partij zijn bij 
het Europees Cultureel Verdrag, de Europese Gemeenschap alsmede aan 
iedere Staat die is uitgenodigd tot dit Verdrag toe te treden. 
f0 
ISSN 0254-1513 
COM(95) 154 def. 
DOCUMENTEN 
NL 08 
Catalogusnummer : CB-CO-95-177-NL-C 
ISBN 92-77-88199-2 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg