NL Publicatieblad van de Europese Unie C 251/8

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2013/C 251/06

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (2)

„DAUJĖNŲ NAMINĖ DUONA”

EG-nummer: LT-PGI-0005-01059-28.11.2012

BGA ( X ) BOB ( )

1. Naam

„Daujėnų naminė duona”

2. Lidstaat of derde land

Republiek Litouwen

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 2.4. Brood, gebak, suikerwerk, biscuits en andere bakkerswaren

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

De BGA „Daujėnų naminė duona” is een bruin roggebrood dat volledig thuis wordt gemaakt volgens een traditionele methode. Het deeg van roggebloem rijst langzaam dankzij een spontane gisting in een houten trog die volledig uit eik is vervaardigd of in een trog met een eiken basis en zijpanelen. Het brood wordt boven gloeiende kolen of in een haardoven gebakken.

Vorm

De broden zijn ovaal of rechthoekig.

Gewicht

Ovale broden: 4 tot 4,5 kg.

Rechthoekige broden: 4,5 tot 10 kg.

Uiterlijk

Hangt af van het gebruik. Broden voor dagelijkse consumptie hebben een glad oppervlak, terwijl feestbroden (voor speciale gelegenheden) versierd worden met uit stukjes roggedeeg vervaardigde speciale inscripties, feestelijke ornamenten of bloemenmotieven.

Het oppervlak kan vrij donker gebakken zijn en zichtbare barsten vertonen.

Dikte van de korst — ongeacht de vorm van het brood is de korst bovenaan tot 6 mm en onderaan tot 4 mm dik. Kleur van de korst — bruin tot donkerbruin.

Het kruim van het gebakken, afgekoelde brood is lichtbruin van kleur, elastisch, poreus en vrij kleverig en vertoont geen tekenen van non-dispersie, geen holten en geen kernen met een hogere dichtheid en hier en daar zijn karwijzaadjes zichtbaar.

Fysische en chemische kenmerken

Vochtigheid van het kruim — tot 43 %.

Zuurgraad van het kruim — maximaal 11 graden (getitreerde zuurgraad).

Porositeit van het kruim — minimaal 57 %.

Geur en smaak

Het brood wordt gekenmerkt door een voor dit soort brood typische, aangename smaak en heeft een rijk aroma en een zoetzure smaak.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

— gezeefde roggebloem op een temperatuur van 20-22 °C;

— drinkbaar water;

— suiker;

— tafelzout;

— karwijzaden;

— in de deegtrog aanwezig natuurlijk rijsmiddel.

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

—

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Alle onderdelen van het productieproces moeten in het afgebakende geografische gebied plaatsvinden:

— het mengen van de ingrediënten voor een partij brood;

— het gisten van het mengsel;

— het kneden van het deeg;

— het met de hand vormen van de broden;

— het bakken van het brood boven hete as of in een haardoven;

— het afkoelen van het brood (minimaal 12 uur).

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

De afgekoelde „Daujėnų naminė duona”-broden van verschillende afmetingen worden onversneden of versneden verpakt. Ovale broden worden in tweeën of in vieren gesneden. Rechthoekige broden worden in stukken van 400 tot 450 g gesneden. De hele broden of stukken brood worden in folie of in voor de verpakking van brood ontworpen papieren zakken verpakt.

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Overeenkomstig de voor dit product gepubliceerde specificaties mogen de fabrikanten van dit product de naam „Daujėnų naminė duona” gebruiken op etiketten voor reclame- en marketingdoeleinden.

De etikettering moet de volgende informatie bevatten:

— exacte naam en exact adres van de fabrikant;

— de woorden „saugoma geografinė nuoroda” (beschermde geografische aanduiding) en/of het symbool van de Europese Unie.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Administratieve grenzen van de gemeente Daujėnai.

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

Sinds de 17e eeuw wordt in de broodovens van de gemeente Daujėnai roggebrood gebakken. Elke landbouwer bakte brood om te voorzien in de behoeften van het eigen gezin en beschikt daarvoor over al het nodige materiaal: molenstenen om het graan te malen, houten (eiken) deegtroggen om het deeg in te laten gisten, een van klei gemaakte broodoven en houten schieters. Alles werd thuis vervaardigd, bleef binnen de familie en werd aan de volgende generatie doorgegeven. Tegenwoordig zijn er nog families die oud bakkersgerei (broodovens, houten deegtroggen, schieters) in hun bezit hebben en dit gerei kan ook in musea worden aangetroffen. Deze diepgewortelde traditie van broodbakken, die zich over een lange periode heeft ontwikkeld en vandaag de dag nog steeds bestaat, bleef onaangetast door de snelle, alomtegenwoordige uitbreiding van de industriële broodbakkerij aan het einde van de 19e en in de 20e eeuw. Toen aan het einde van de 20e eeuw de mogelijkheid ontstond dit product voor de detailhandel te produceren, werd „Daujėnų naminė duona” (in 1995) in de handel gebracht. Sindsdien is het thuisbakken van dit brood een activiteit in familieverband geworden die zich nog steeds binnen het huishouden afspeelt.

In de productnaam betekent het woord „naminė”„huisgemaakt”, terwijl het woord „Daujėnų” een eigennaam is.

Gedurende de vele productiejaren werden de specifieke kenmerken van het brood verbeterd. De bereidingswijze van dit product, dat nauwe banden heeft met het onder punt 4 vermelde gebied, is niet terug te vinden in kookboeken of literatuur, maar gedetailleerde informatie over de bereiding en de praktische vaardigheden die hiervoor nodig zijn, zijn binnen individuele families van generatie op generatie doorgegeven.

Het in dit geografische gebied vervaardigde brood dankt zijn unieke karakter aan de informatie die verzameld werd door vrouwen die traditioneel het huishouden doen, aan traditionele recepten en aan het hanteren van traditionele bereidingswijzen waarbij gebruik wordt gemaakt van nog bestaand of huisgemaakt gerei dat door de familie is bewaard. Deze goed bewaarde geheimen zijn bepalend voor de kwaliteit en de smaak van het brood. Een van de belangrijkste elementen die de kwaliteit garanderen, is de kneedtrog en het restzuur daarin. Dat verklaart ook het gebruik dat een kneedtrog niet aan een ander gezin wordt uitgeleend; zo wordt vermeden dat het lenende gezin het broodzuur verwijdert en de eigenaars de startcultuur verliezen. Een ander geheim is de duur van de gisting en van het mengen, die de maker op basis van zijn of haar eigen kennis en ervaring bepaalt.

Tot op heden zijn alle personen die zich met de productie van deze broodsoort bezighouden, nakomelingen van in het onder punt 4 aangehaalde gebied gevestigde families die al generaties lang thuis brood bakken.

5.2. Specificiteit van het product

De kenmerkende kwaliteit van dit brood is te danken aan een licht gewijzigde oude productiemethode waarbij secure handenarbeid, zorgvuldige aandacht voor details, ervaring en kennis een belangrijke rol spelen. Tijdens het hele productieproces wordt de traditionele bereidingswijze gevolgd: de partij brood wordt gemengd en het deeg van roggebloem rijst langzaam dankzij een spontane gisting in een houten trog die volledig uit eik moet zijn vervaardigd of die een eiken basis en zijwanden heeft. Het eikenhout zorgt ervoor dat het zuur wordt vastgehouden in de houten zijwanden van de kneedtrog, hetgeen het brood zijn typische smaak geeft. Om die reden wordt het eiken gerei gedurende meer dan honderd jaar gebruikt en wordt het van generatie op generatie doorgegeven.

„Daujėnų naminė duona” verschilt van andere broodsoorten door de grootte van de broden (het brood weegt 4 tot 10 kg) en zijn specifieke eigenschappen.

Een andere kenmerkende eigenschap van dit brood is dat enkel gebruik wordt gemaakt van roggebloem die een gisting ondergaat in een eiken kneedtrog. Dit zorgt ervoor dat het brood lang vers blijft (twee weken) en niet uitdroogt. De langere bewaartijd tast de smaak van het brood niet aan; die komt op de tweede dag na het bakken tot zijn recht.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel van een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

Het verband tussen „Daujėnų naminė duona” en het geografische gebied is gebaseerd op de faam van het product en het vermogen van de lokale bevolking om brood met de onder 5.2 vermelde eigenschappen te produceren.

De faam van „Daujėnų naminė duona” kan worden toegeschreven aan een ongewijzigde traditie van broodbakken die in de regio Daujėnai van generatie op generatie is doorgegeven en die zorgt voor een consistent en uniek product waarin de consument vertrouwen heeft.

De faam van „Daujėnų naminė duona” blijkt uit het feit dat het product regelmatig verschijnt op beurzen, markten en festivals, dat het vaak geprezen wordt en reeds prijzen heeft gewonnen en dat erover wordt bericht in de pers en de media:

— dit brood heeft Litouwen al op verschillende wereldtentoonstellingen vertegenwoordigd: in 2002 op de Biofach-beurs in Nuremberg, Duitsland; sinds 2003 tijdens de Groene Week in Berlijn; in 2004 op de internationale voedings- en drankenbeurs „Expo dei sapori” in Milaan, Italië; op de Polagra-voedselbeurs in Poznán, Polen, in 2006 op de internationale beurs voor landbouw en levensmiddelen „Zolotaja osen” in Moskou en elders;

— „Daujėnų naminė duona”-broden die mooi versierd zijn met letters of andere feestelijke verfraaiingen, worden als decoratie gebruikt op feesten in de regio Daujėnai en zijn tevens het symbool van deze feesten, welke dorps-, school- of kerkfeesten, pinksterfeesten of andere soorten feesten kunnen zijn;

— in grote mate versierde „Daujėnų naminė duona”-broden worden ook gebruikt als tafeldecoratie op familiefeesten, zoals bruiloften, doopfeesten en verjaardagen, en zijn symbolen van de sterke familieband, trouw, vruchtbaarheid en nederigheid;

— „Daujėnų namine duona” wordt op verschillende markten, volksfeesten en dergelijke aan de gasten aangeboden.

In 2002 werd „Daujėnų naminė duona” erkend als culinair erfgoed en sindsdien beschikt het over een certificaat dat door de overheidsinstantie Stichting voor culinair erfgoed werd afgegeven. In 2008 won het brood de gouden medaille op de AgroBalt-beurs en werd het bekroond tijdens de wedstrijd „Het beste Litouwse brood” die gezamenlijk door het levensmiddeleninstituut van de Universiteit voor technologie van Kaunas en het ministerie van Landbouw werd georganiseerd. In 2009 kreeg het de status van nationaalerfgoedproduct en ontving het een nationaalerfgoedcertificaat van het ministerie van Landbouw.

„Daujėnų naminė duona” wordt regelmatig erkend en de faam van het brood wordt bevestigd in artikelen en berichten in de regionale, nationale en buitenlandse pers: „Gezinnen bakken brood in kleiovens” (Darbas, 1995, nr. 88); „Een gezellige buurt vol bloemen” (Darbas, 1996, nr. 92); „Ook de Fransen genieten van het brood van Saimeta” (een lokale, in 1995 opgerichte onderneming) (Darbas, 1997, nr. 59); „Boer tot over zijn oren in het werk” (Panevėžio rytas, 1998, nr. 160); „De altijd aanwezige geur van feestelijke bakkerswaren in Saimeta” (Darbas, 1999, nr. 11); „Ze verkocht haar koeien en ging broodbakken” (Panevėžio rytas, 2000, nr. 39); „Is rustiek brood lekkerder?” (Geras skonis. Gastronomija, gėrimai, vartojimo kultūra, 2000, nr. 1); „Vita Stankevičienė, eigenaar van een bloeiende bakkerij in Daujėnai, biedt tientallen soorten volkorenproducten aan” (Alytaus naujienos, 2000, nr. 2008); „Zweden geïnteresseerd in brood uit Daujėnai” (Lietuvos aidas, 2000, nr. 104); „Gaat erin en rijst sidderend en bevend” (Lietuvos aidas, 2001, nr. 262); „In winkel van Saimeta worden brood en bakkerswaren vrij van chemische additieven verkocht” (Santarvė, 2001, nr. 144); „Brood maakt Daujėnai beroemd” (Respublika, 2002, nr. 68); „Dochter beroemd dankzij moeders recept” (Lietuvos žinios, 2003, nr. 36); „Levend graan in Daujėnai-brood” (Laikas, 21 november 2003); „Litouwen verrast zelfs de meest veeleisende bezoekers van de internationale expo Groene Week” (Ūkininko patarėjas, 2003, nr. 10); „President looft dorpsbrood” (XXI Amžius, 2003, nr. 40); „Doelbewuste overtuiging is drijfveer van bedrijf” (Aukštaitijos verslo balsas, 2004, nr. 24); „Overdonderend succes in Berlijn” (Darbas, 2004, nr. 19); „Gouden medaille voor het huisgemaakte brood van Daujėnai” (Darbas, 2008, nr. 115); „Nieuwe fase van AgroBalt — tussen West en Oost” (Ūkininko patarėjas, 2008, nr. 114); „AgroBalt-beurs voor producenten en consumenten” (Valstietis, 7 oktober 2008); „Hoe Vitalija Stankevičienė Daujėnai op de kaart zette” (Respublika, 2010, nr. 85); „Het brood van Daujėnai zet Litouwen op de kaart — een familietraditie” (Ūkininko patarėjas, 2011, nr. 40); „Groene Week — smaken en geuren uit de hele wereld” (Voruta, 21 januari 2011).

De productie van „Daujėnai naminė duona” wordt in voor toeristen bestemd reclamemateriaal aangehaald als een van de specifieke kenmerken van dit geografische gebied (Путешествуем по Пасвальскому краю. Туристическая карта района; Litouwse levensmiddelenexport, 1998, mei; Bruin Brood uit Daujėnai, LŽ. Handelsmerk Litouwen. Lietuviškas ženklas, 2000, nr. 2). De populariteit van „Daujėnų naminė duona” kan ook afgeleid worden uit speciale landbouwreportages op tv, zoals „Tussen stad en platteland” van BTV (7 december 2008) en „Over boerderijen en bijen” van TV3 (31 januari 2009).

Uit de resultaten van een in 2010 uitgevoerd consumentenonderzoek bleek dat vier op de vijf deelnemers Daujėnai associëren met „Daujėnų naminė duona” (consumentenonderzoek uitgevoerd in 2010 door de overheidsinstantie Stichting voor culinair erfgoed). Het onderzoek toonde aan dat consumenten „Daujėnų naminė duona” herkennen, ernaar op zoek gaan in de winkel en het als een broodproduct voor dagelijks gebruik beschouwen. Bovendien nemen mensen de versierde broden graag mee naar het buitenland als feestelijke versiering, cadeau en souvenir.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(Artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (3))

http://www.zum.lt/l.php?tmpl_into[0]=index&tmpl_name[0]=m_site_index163&tmpl_into[1]=middle&tmpl_id[1]=2945

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12. Gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3) Gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 1151/2012.