Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de kwaliteit van het zwemwater (95/C 210/07)

De Raad van de Europese Unie heeft op 14 juni 1994 besloten, bij het Comité van de Regio's een advies aan te vragen over voornoemd voorstel.

Het Comité van de Regio's heeft tijdens zijn op 27 en 28 september 1994 gehouden vierde zitting (vergadering van 28 september) het volgende advies (algemeen rapporteur : de heer Vairinhos) uitgebracht, dat met meerderheid van stemmen is goedgekeurd.

1. Algemene beschouwingen

1.1. Het onderhavige voorstel voor een richtlijn van de Raad over de kwaliteit van zwemwater is gebaseerd op de herhaaldelijk gewijzigde Richtlijn 76/160/EEG, en op de technische en wetenschappelijke vooruitgang die inmiddels met het oog op de bescherming van volksgezondheid en milieu is geboekt.

1.2. De aanvankelijk bepleite doelstellingen worden niet gewijzigd, alleen wordt de werking van de richtlijn vereenvoudigd door een aantal parameters toe te passen die in het licht van de huidige kennis strikt noodzakelijk zijn.

1.3. Erkend wordt dat er een verband bestaat tussen de kwaliteit van het zwemwater en de ontwikkeling van het toerisme in de Europese Unie, die gericht is op versterking van de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap.

1.4. Het Comité constateert met voldoening dat het in het Unieverdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel wordt versterkt door de regionale en plaatselijke overheden te betrekken bij de vaststelling van maatregelen om de doelstellingen van het richtlijnvoorstel te verwezenlijken.

1.5. Het is echter van mening dat in elke lid-staat door vastlegging van bevoegdheden de administratieve en juridische structuur verduidelijkt moet worden ten einde de slagkracht van de richtlijn te vergroten.

1.6. Het Comité attendeert erop dat de diverse beleidsniveaus terdege op elkaar moeten aansluiten en elkaar moeten aanvullen; met name dienen het milieubeleid en het beleid inzake urbanisme op elkaar afgestemd te worden. Bij een verkeerde toepassing ervan kunnen deze namelijk tot een versnelde afbraak van de ecosystemen in de kustgebieden leiden.

1.7. Het Comité onderkent en onderstreept dat alle burgers een milieubewustzijn moet worden bijgebracht, en dat daartoe meer informatie over deze aangelegenheden moet worden verspreid, met name bij jongeren, met het oog op een wijziging van mentaliteit en gedrag.

1.8. Planning en geïntegreerd beheer zijn belangrijk met het oog op de toeristische capaciteit van de kustzones. Hiermee kan worden voorkomen dat het aantal bronnen van verontreiniging toeneemt door overmatige en ongeordende bebouwing van het gebied dan wel door ondeugdelijk optreden waardoor het natuurlijke evenwicht in gevaar komt.

1.9. Het Comité constateert dat de oorspronkelijke Richtlijn 76/160 (EEG) bijgedragen heeft tot een verbetering van de kwaliteit van het zwemwater, en bijgevolg tot de bescherming van de gezondheid van baders en van het milieu in het algemeen.

1.10. Het Comité acht het een goede zaak dat de criteria en de normen inzake de kwaliteit van water voor recreatieve doeleinden zijn vereenvoudigd, zonder dat afbreuk is gedaan aan de doelstellingen; dit werd mogelijk gemaakt door de grote vooruitgang op het gebied van microbiologie en analysetechnieken.

1.11. Het Comité betuigt in het algemeen zijn instemming met de hoofdlijnen van het onderhavige document en brengt een gunstig advies uit, hoewel het een aantal kanttekeningen plaatst die ten doel hebben, de toepassing en de doeltreffendheid van de richtlijn inzake zwemwater te verbeteren.

2. Bijzondere opmerkingen

2.1. Aangezien het onderhavige voorstel er, uitgaande van artikel 130 R) van het EG-Verdrag, op gericht is de kwaliteit van zwemwater te beschermen en te verbeteren en bij te dragen tot de bescherming van de gezondheid van baders, dient de Commissie te zorgen voor strenge controle op de aanwezigheid van vervuilende stoffen.

In de richtlijn wordt het beginsel van gedifferentieerde zwemwaterkwaliteit ingevoerd. Het Comité van de Regio's attendeert de Commissie er evenwel op dat er dan geen sprake meer is van een uniforme controle. Hierdoor kunnen tussen de regio's van de Gemeenschap concurrentiedistorsies ontstaan.

2.2. Hoewel het aan de lid-staten wordt overgelaten naar eigen goeddunken de maatregelen te treffen die aan de vereisten van elke regio beantwoorden, en zij daarbij alleen de nagestreefde doelstellingen voor ogen moeten houden, wordt de Commissie aangemaand om door middel van interdisciplinair overleg maatregelen te overwegen om het hoofd te bieden aan de diverse problemen die het leefmilieu in badzones kunnen belasten.

2.3. Het baanbrekende en in alle opzichten verdienstelijke initiatief om vergelijkbare informatie te verstrekken over de kwaliteit van zwemwater, zodat de burgers met kennis van zaken een badzone voor recreatie kunnen uitkiezen, moet worden toegejuicht, maar tegelijk wordt aanbevolen voorlichting te verschaffen die strekt tot bewustmaking en tot een adequate benutting van deze zones.

2.4. Het Comité stelt voor de termijnen voor omzetting van de richtlijn in nationaal recht te verlengen, om rekening te kunnen houden met de effecten van andere reeds bestaande richtlijnen ter zake.

2.5. Het richtlijnvoorstel voorziet in de beoogde vereenvoudiging omdat analytische parameters die geacht worden geen extra informatie te verschaffen of niet relevant te zijn voor badrecreatie terzijde worden geschoven, terwijl het voorstel toch garandeert dat badrecreanten naar behoren worden voorgelicht.

2.6. De voorkeur voor indicatoren van faecale besmetting, die diverse ziektesymptomen veroorzaken, doet de vraag rijzen welke parameters moeten worden gecontroleerd en in hoeverre deze representatief zijn. In die zin gelden faecale streptokokken en E.coli als betrouwbare indicatoren van faecale besmetting. De aanwezigheid van deze stoffen kan namelijk eenvoudig, snel en zonder grote kosten worden vastgesteld. Genoemde indicatoren zijn daardoor geschikt als basistest voor de controle van de zwemwaterkwaliteit.

2.7. Aan de hand van deze parameters kan echter niet de aanwezigheid van enterovirussen in het zwemwater worden vastgesteld; er zou dan ook bepaald moeten worden hoe dit het beste kan gebeuren.

Het Comité van de Regio's is bijzonder verontrust over het feit dat de Commissie voorstelt routine-analyses op enterovirussen te laten verrichten. Zowel uit economisch als uit administratief oogpunt zullen regionale en plaatselijke overheden moeilijk aan deze eis kunnen voldoen.

Daarom verzoekt het Comité van de Regio's de Commissie na te gaan of de eis inzake analyses t.a.v. enterovirussen niet kan worden versoepeld. Het is van mening dat de Europese Commissie moet bekijken of deze dure analyses niet door andere, goedkopere analyses kunnen worden vervangen.

Als alternatief wordt de indicator "bacteriofagen" voorgesteld, waarvoor de analyse gemakkelijker, sneller en goedkoper is.

2.8. Tot slot dringt het Comité erop aan dat in artikel 7 strikt wordt bepaald onder welke voorwaarden het baden moet worden verboden.

Het Comité van de Regio's staat afwijzend tegenover de indeling van zwemwater in twee kwaliteitsniveaus. Een dergelijke aanpak gaat verder dan hetgeen op grond van het doel van het richtlijnvoorstel - bescherming van baders - noodzakelijk is. In het richtlijnvoorstel worden bepaalde grenswaarden vastgelegd; worden deze overschreden, dan kan in het betreffende water niet meer worden gezwommen, worden deze in acht genomen, dan loopt de gezondheid van baders geen gevaar. Een verdergaande differentiatie van de zwemwaterkwaliteit kan aanleiding geven tot uiteenlopende interpretaties en tot manipulatie, hetgeen de bescherming van de gezondheid niet ten goede komt.

Brussel, 28 september 1994.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jacques BLANC