COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 11.03.1998 
COM(1998) 143 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
DE OVERHEIDSOPDRACHTEN 
IN DE EUROPESE UNIE 

INHOUDSOPGAVE 
1 INLEIDING I 
2 AANPASSING VAN HET REGELGEVEND KADER AAN DE MARKTONTWIKKELINGEN 5 
2.1 De basisregels: vereenvoudiging en flexibel inspelen op marktontwikkelingen 5 
2.1.1 Doel 5 
2.1.2 Indiening van een pakket wetgevende maatregelen 6 
2.1.2.1 Aanpassing van het toepassingsgebied van Richtlijn 93/38/EEG aan de 
ontwikkeling van de onder deze richtlijn vallende sectoren 6 
2.1.2.2Bevordering van de overleg-mogelijkheden 7 
2.1.2.3 De rol van kaderopdrachten 8 
2.1.2.4 De behandeling van concessieovereenkomsten en andere vormen van publiek-
private samenwerkings-constructies 9 
2.1.3 Verduidelijking en codificatie I0 
2.2 Verbetering van de toepassing van het beleid inzake overheidsopdrachten: een 
gezamenlijke verantwoordelijkheid van de lidstaten, de Commissie en de deelnemende 
partijen 12 
2.2.1 Doel 12 
2.2.2 De verbetering van controles op communautair niveau 13 
2.2.3 Onafhankelijke autoriteiten 14 
2.2.4 Het toezicht op de markt 15 
2.2.5 Attesten: een garantie voor opdrachten op basis van non-discriminatie 16 
2.2.6 De strijd tegen de corruptie 17 
2.2.7 Door de Commissie gegunde opdrachten 17 
3 SCHEPPEN VAN EEN GUNSTIG KLIMAAT VOOR ONDERNEMINGEN EN MET NAME 
VOOR HET MKB 19 
3.1 Opleiding, informatie en maatregelen ten behoeve van het MKB 19 
3.1.1 Doel 19 
3.1.2 Informatie 19 
3.1.3 Opleiding en "best practice" 20 
3.1.4 Maatregelen ten behoeve van het MKB 20 
3.1.5 Erkenning van leveranciers 2l 
3.2 Naar een efficiënte elektronische aanbestedingsprocedure 22 
3.2.1 De Unie in staat stellen de nieuwe uitdaging van de electronische aankopen aan 
te gaan 22 
3.2.2 De toekomst: pan-Europees elektronisch aankopen 24 
3.2.3 Voorgestelde maatregelen 25 
4 AANVULLING VAN EN SYNERGIE MET ANDER COMMUNAUTAIR BELEID 27 
4.1 Doel 27 
4.2 Defensie 27 
4.3 De bescherming van het milieg. ............... 29 
4.4 Aanbestedingen en de sociale aspecten 30 
4.5 Consumentenbescherming..... 31 
4.6 Internationaal 32 
4.6.1 Openstelling van de markten voor overheidsopdrachten in derde landen voor 
Europese bedrijven , 32 
4.6.2 Integratie van naburige economieën in het EU-beleid inzake overheidsopdrachten ..33 
4.6.3 Zorg voor doeltreffendheid bij de gunning van door de EU gefinancierde 
opdrachten 33 
BIJLAGE 1:... STAND VAN DE OMZETTING VAN DE RICHTLIJNEN OVERHEIDSOPDRACHTEN 35 
BIJLAGE 2: TIJDSCHEMA 36 
1 INLEIDING 
Het is voor de Europese Unie van cruciaal belang dat de interne markt optimaal 
functioneert. Het Actieprogramma voor de interne markt van de Commissie1, waarmee 
werd ingestemd door de Europese Raad van Amsterdam en het Europees Parlement, heeft 
ten doel erop toe te zien dat alle mogelijkheden van de interne markt volledig worden 
verwezenlijkt. In het kader van het actieprogramma werd in november 1997 door de 
Commissie het eerste "scorebord'2 gepubliceerd met gedetailleerde indicatoren inzake de 
stand van zaken bij de tenuitvoerlegging en toepassing van de wetgeving betreffende de 
interne markt. 
Het scorebord bevestigde dat de markt voor overheidsopdrachten een van de voornaamste 
sectoren van de interne markt is waarop de resultaten nog bij de verwachtingen 
achterblijven. Dit is vooral van belang gezien de economische betekenis van de markt 
voor overheidsopdrachten: per jaar wordt voor meer dan 720 miljard ecu aanbesteed, wat 
overeenkomt met ongeveer 11% van het BNP van de Unie of de helft van het BNP van 
de Bondsrepubliek Duitsland. 
Momenteel is het beleid erop gericht de nationale markten voor overheidsopdrachten 
open te stellen voor concurrentie uit andere lidstaten, waardoor leveranciers belangrijke 
nieuwe marktkansen krijgen. Die kansen omvatten thans eveneens de markten van de 
EER-landen en de belangrijkste handelspartners van Europa: de VS, Canada en Japan. 
Voor wal de EER betreft vloeit deze openstelling voort uit de integratie in de Europese 
Economische Ruimte en derhalve in de wetgeving der deelnemende EVA landen van het 
"acquis communautaire" op het gebied van de aanbestedingen. Het EER akkoord 
garandeert de toegang voor leveranciers uit deze landen tot de gemeenschappelijke markt 
en omgekeerd, voor leveranciers uit de EU lidstaten tot de markten van de deelnemende 
EVA landen. 
Het bestaande beleid heeft ten doel een doorzichtig en concurrentieel aankoopgedrag te 
stimuleren met het oog op een zo gunstig mogelijke prijs-kwaliteitverhouding. 
Concurrentie van leveranciers uit de gehele EU voor het verwerven van 
overheidsopdrachten zal tot een efficiënter gebruik van middelen leiden en zo een 
gunstige invloed uitoefenen op de kwaliteit van de overheidsdiensten, de economische 
groei, het concurrentievermogen en ' de werkgelegenheid. Een doelmatig 
aanbestedingsbeleid is vooral nu van belang, aan de vooravond van de invoering van de 
Europese munt en in het huidige klimaat van stabiliteit en stringent begrotingsbeleid, dat 
een vereiste is om een dergelijke fundamentele verandering soepel te laten verlopen. Het 
beleid inzake overheidsopdrachten gaat ondoelmatige overheidsuitgaven tegen en biedt 
een belangrijk instrument in de strijd tegen corruptie; daardoor kan de belastingbetaler 
gerust zijn dat zijn geld goed wordt besteed, waardoor het algemeen vertrouwen in de 
CSE (97) I def. van 4.6.1997. 
Scorebord van de interne markt, nr. I, november 1997, SEC 97/2196. 
1 
overheid kan toenemen. Hoewel niet het voornaamste doel van het europese 
aanbestedingsbeleid, kan dit beleid een effektieve bijdrage leveren aan de strijd tegen de 
corruptie3. 
De voorstellen die worden gedaan in deze Mededeling en die ten doel hebben de 
transparentie en de duidelijkheid te verbeteren, vooral met betrekking tot de publikatie 
van inlichtingen over de aanbestedingen en de aanwijzing van onafhankelijke organen in 
elk van de lid-staten, zullen dan ook bijdragen aan het totstandkomen van een stelstel dat 
de mogelijkheden tot corruptie zal minimaliseren. 
Het wettelijk kader hiervoor, dat bestaat uit de in het Verdrag vastgelegde beginselen en 
regels die in zes richtlijnen verder zijn uitgewerkt, werd bijna vier jaar geleden voltooid. 
De eerste richtlijnen gaan al meer dan twintig jaar terug. Verscheidene lidstaten hebben 
evenwel niet alle richtlijnen in nationale wetgeving zijn omgezet. Zoals uit het scorebord 
van november 1997 blijkt, zijn overheidsopdrachten een van de sectoren waarop de 
omzetting in nationale wetgeving het meest te wensen overlaat, daar slechts 55,6 % van 
de richtlijnen in alle lidstaten op juiste wijze zijn omgezet4. Voorts laat de mededeling 
van de Commissie over de impact en doeltreffendheid van de interne markt5 duidelijk 
zien dat de tot dusver bereikte economische resultaten achterblijven bij de 
verwachtingen. Ook al is de import penetratie in de publieke sector (dat wil zeggen de 
opstelsom van direkte en indirekte invoer door kopers uit de publieke sector) toegenomen 
van 6% in 1987 tot 10% vandaag de dag, dan moet toch worden vastgesteld dat 
bepaalde sektoren afgeschermd blijven door het gebruik van bepaalde normen, 
certificatie en kwalificatie systemen. Bovendien is er geen enkel duidelijk teken van 
prijsconvergentie tussen de lid-staten gedurende dezelfde periode. 
Het verzuim van de lidstaten om de richtlijnen om te zetten in nationale wetgeving en de 
teleurstellende economische resultaten waren voor de Commissie aanleiding in november 
1996 een Groenboek te publiceren over de overheidsopdrachten in de Europese Unie: 
beschouwingen over een toekomstig beleid6. De Commissie is bemoedigd door de vele 
reacties die zij op het groenboek heeft ontvangen. Van een grote verscheidenheid van 
belangrijke marktactoren - instellingen, lidstaten, leveranciers en inkopers, 
belangenorganisaties aan de vraag- en aanbodzijde en andere belanghebbenden - kwamen 
bijna 300 bijdragen binnen waarvoor de Commissie iedereen hartelijk wil danken. De 
discussies die in de Raad, het Europees Parlement en in de raadgevende comités inzake 
overheidsopdrachten zijn gevoerd, waren zeer productief en nuttig. 
De Commissie heeft alle ontvangen bijdragen met zorg geanalyseerd. Bij de maatregelen 
die door de Commissie in deze mededeling worden voorgesteld is ten volle rekening 
gehouden met deze bijdragen; ze zijn gebaseerd op het inzicht dat het beleid inzake 
overheidsopdrachten een nieuwe stimulans nodig heeft zodat ten volle profijt kan worden 
3 Zie de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europese Parlement over het beleid van de 
Unie tegen de Corruptie (COM (97)0192). 
4 Zie bijlage I. 
5 COM (96) 520 def. van 30.10.1996. 
6 COM (96) 583 def. van 27.11.1996. 
getrokken van de door de interne markt geboden voordelen en ze geven de koers aan die 
het EU-beleid inzake overheidsopdrachten in de komende vijf jaar zal volgen. 
De Commissie trekt twee conclusies uit het debat: ten eerste moet de Unie maatregelen 
nemen die garanderen dat de huidige regeling inzake overheidsopdrachten de beloofde 
economische voordelen brengt en ten tweede moeten bestaande instrumenten worden 
aangepast aan het veranderend economisch klimaat. Dit zal enorme inspanningen vergen 
van alle betrokkenen: de Commissie, de lidstaten en de particuliere sector. Terwijl de 
regels en principes van het internemarktbeleid sedert de goedkeuring van het Verdrag van 
Rome dezelfde zijn gebleven, hebben zich in Europa sinds de goedkeuring van de eerste 
richtlijnen over overheidsopdrachten in de jaren 70 enorme veranderingen voltrokken. 
De informatierevolutie, de gewijzigde houding ten opzichte van de rol van de overheid in 
de economie (privatisering, liberalisatie van nutsbedrijven, privaat-publieke 
samenwerkingsconstructies), de invoering van begrotingsbeperkingen gevoegd bij het 
toenemende grensoverschrijdende verkeer van goederen en diensten ten gevolge van de 
interne markt, hebben geleid tot felle concurrentie in de handel en tot een groter publiek 
bewustzijn dat corruptie moet worden bestreden en misbruik van overheidsfinanciën 
moet worden voorkomen. 
Uit het debat over het groenboek komt vooral naar voren dat het wettelijk kader moet 
worden vereenvoudigd en aangepast aan de nieuwe elektronische ontwikkelingen, zonder 
dat dat ten koste gaat van de stabiliteit van de basisstructuur of leidt tot onnodige 
veranderingen die op communautair en nationaal niveau meer wetgevend werk 
meebrengen. 
Het antwoord van de Gemeenschap en de in deze mededeling voorgestelde maatregelen 
bevatten de volgende hoofdelementen: 
• De Commissie erkent dat een stabiel wettelijk kader van essentieel belang is voor het 
soepel functioneren van de markt voor overheidsopdrachten en voor het behoud van 
het vertrouwen van de marktactoren in de doeltreffendheid van het systeem. Het 
bestaande wettelijke kader is evenwel niet een doel op zich, maar is bestemd om de 
vruchten te plukken van de interne markt op het gebied van de overheidsopdrachten. 
Regels, beleid en uitvoering hiervan moeten zijn afgestemd op de realiteit en niet 
omgekeerd. Gezien de enorme veranderingen die zich sinds de publicatie van de eerste 
richtlijnen in de jaren '70 hebben voorgedaan, is de Commissie zich ervan bewust dat 
haar beleid moet worden bijgesteld en dat haar regels moeten worden vereenvoudigd. 
• De Commissie erkent dat het bestaande wettelijke kader complex en de betrokken 
procedures rigide zijn. Zij is derhalve voornemens om dit kader te vereenvoudigen en 
de procedures te versoepelen. Vereenvoudiging houdt in dit verband enerzijds in dat 
de bestaande regels worden verduidelijkt en anderzijds dat zij worden aangepast. Met 
het oog op de stabiliteit van het kader zal de voorkeur worden gegeven aan 
verduidelijking van bestaande regels om de meest ingewikkelde vraagstukken op te 
lossen. Als dat niet voldoende is of als het bestaande kader als niet voldoende flexibel 
wordt ervaren voor nieuwe praktijken of de marktrealiteit, zal de Commissie een 
pakket wetgevende maatregelen voorstellen om het aan te passen. 
• De toepassing van informatie- en communicatietechnologieën (ICTs) bij 
overheidsopdrachten zal bepalend zijn voor ons aanpassingsvermogen in de toekomst 
en voor het behoud van een concurrerende Europese industrie. Door een goed 
ontwikkelde elektronische aanbestedingsprocedure zullen opdrachten veel sneller 
kunnen worden gegund en zullen de transactiekosten over de gehele levensduur van de 
aangekochte goederen of diensten aanzienlijk kunnen worden verminderd. 
• De vastlegging en uitvoering van wettelijke regels is op zich niet voldoende om 
economische voordelen te garanderen. Even belangrijk en noodzakelijk zijn andere 
maatregelen ter verbetering van de toegang tot de markt: 
- Voor een efficiënte aanbestedingsprocedure is het van essentieel belang dat men 
over de kennis beschikt om op professionele wijze te werk te gaan. Hierbij moet 
de aandacht niet liggen op de wettelijke bepalingen als zodanig, maar op een 
doeltreffende toepassing hiervan bij gewone aanbestedingen en op de 
ontwikkeling van nieuwe methoden in een veranderend marktklimaat. 
- De naar verhouding geringe respons op het enorme aantal 
inschrijvingsmogelijkheden moet worden aangepakt door leveranciers meer 
bewust te maken van deze mogelijkheden, door de doorzichtigheid van en 
toegang tot informatie over aanbestedingen te verbeteren en door algemene 
informatie over de marktsituatie en andere nuttige gegevens te verstrekken. 
- Het Europees Parlement heeft zich voorstander getoond van specifieke actie ten 
behoeve van de deelname van het MKB. Er zullen maatregelen worden genomen 
in verband met de algemene problemen die zich op het gebied van de participatie 
door leveranciers voordoen. 
De lidstaten en de Europese industrie hebben een essentiële taak bij de totstandbrenging 
van een interne markt voor overheidsopdrachten. Door de tenuitvoerlegging van het 
wettelijk kader en door zelf het goede voorbeeld te geven, zullen regeringen ertoe 
bijdragen het vertrouwen in de openheid van hun markten voor overheidsopdrachten te 
vergroten. De Europese industrie zou op haar beurt actief moeten streven naar nieuwe 
marktmogelijkheden en bij moeilijkheden meer moed moeten tonen om voor haar rechten 
op te komen. De overheidsopdrachten zijn te veel van fundamenteel belang voor de 
Europese economie om deze over te laten aan een klein groepje specialisten: alleen door 
een daadwerkelijk partnerschap tussen de Gemeenschap, de lidstaten en de industrie 
kunnen de verwachte voordelen worden bereikt. 
2 AANPASSING VAN HET REGELGEVEND KADER 
AAN DE MARKTONTWIKKELINGEN 
2.1 De basisregels: vereenvoudiging en flexibel inspelen op 
marktontwikkelingen 
2.1.1 Doel 
Uit de discussie naar aanleiding van het groenboek van de Commissie komt naar voren 
dat het bestaande wettelijke kader7 en de daarin vervatte procedures moeten worden 
vereenvoudigd. De Commissie is het daarmee eens, temeer daar deze eis overeenkomt 
met een van de strategische doelstellingen van haar "Actieprogramma", namelijk een 
doeltreffender regelgeving door vereenvoudiging en verbetering van de nationale en 
communautaire regelgeving (eerste strategische doelstelling, actie 4). 
De Commissie is hoe dan ook verplicht om de toepassing van de richtlijnen binnen de 
hierin vastgelegde termijnen te onderzoeken. Hierop werd ook door het Parlement in zijn 
advies over het groenboek opnieuw gewezen. Met deze mededeling wordt dus ingegaan 
op het verzoek van het Parlement en tegelijkertijd op de in de richtlijnen vastgelegde 
verplichting. 
"Vereenvoudiging" betekent in dit verband enerzijds de "verduidelijking" van 
onduidelijke of ingewikkelde bepalingen en anderzijds de "aanpassing" van de huidige 
regeling, als de problemen niet door nadere uitlegging kunnen worden opgelost. 
De Commissie is namelijk van mening dat voor bepaalde belangrijke aspecten meer 
nodig is dan een toelichting en dat de wetgeving moet worden aangepast. Een dergelijke 
aanpassing staat niet gelijk aan overregulering, maar heeft daarentegen juist tot doel de 
regels en procedures flexibeler en duidelijker te maken. Bij de wijziging van het wettelijk 
kader zal gericht te werk worden gegaan teneinde de structuur en grondslagen van dit 
kader te respecteren. 
Dergelijke wijzigingen passen in het kader van het Actieprogramma voor de interne 
markt, waarin de Commissie reeds aankondigde dat de zwakke punten van het bestaande 
wettelijke kader op het gebied van de overheidsopdrachten moeten worden aangepakt 
teneinde een goede werking van de interne markt op dit gebied te garanderen (eerste 
strategische doelstelling, actie 5). 
7 Richtlijnen 93/36/EEG, 93/37/EEG en 92/50/EEG betreffende overheidsopdrachten voor leveringen, 
werken en diensten (de zogenaamde "klassieke" richtlijnen); Richtlijn 93/38/EEG houdende 
coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water en 
energievoorziening, vervoer en telecommunicatie (de "richtlijn nutsbedrijven"); Richtlijnen 
89/665/EEG en 92/I3/EEG over de toepassing van beroepsprocedures (de "richtlijnen 
beroepsprocedures"). 
2.1.2 Indiening van een pakket wetgevende maatregelen 
De Commissie is weliswaar van mening dat het bestaande wettelijke kader op sommige 
punten moet worden aangepast, maar wil er niettemin op wijzen dat de meest recente 
richtlijnen met betrekking tot de overheidsopdrachten nog niet in alle lidstaten volledig in 
nationaal recht zijn omgezet, ook al is de termijn daarvoor al driejaar geleden verstreken. 
In talrijke bijdragen tot de discussie n.a.v. het groenboek, met name die van het Europees 
Parlement, wordt dit betreurd en wordt de Commissie verzocht dringend maatregelen te 
nemen. 
De Commissie roept de lidstaten op hun politieke wil te tonen en onmiddellijk een einde 
te maken aan de vertragingen bij de omzetting van de richtlijnen. Daar de goede werking 
van het beleid inzake overheidsopdrachten valt of staat bij de omzetting van de 
richtlijnen en hun juiste toepassing, bevestigt de Commissie opnieuw haar 
vastberadenheid om al het nodige te doen opdat de lidstaten hun verplichtingen nakomen. 
Zij stelt in dit verband een reeks maatregelen voor (zie punt 2.2 hieronder). 
De Commissie is voornemens een reeks wijzigingen van de bestaande wettelijke regeling 
voor te stellen met betrekking tot de volgende aspecten: 
• Het doen van voorstellen om de regels van richtlijn 93/38/EEG betreffende de 
nutssectoren (water, energie, vervoer in telecommunicatie) niet langer toe te passen op 
die sector of sectoren die in elk van de lid-staten gekenmerkt worden door een 
daadwerkelijke concurrentie ; 
• de invoering van flexibeler procedures, te weten de procedure van concurrentiële 
dialoog en de kadcropdrachten, teneinde tegemoet te komen aan de vaak gehoorde 
kritiek dat de procedures te rigide en formalistisch zijn en dat strikte naleving hiervan 
tot verstoringen bij de gunning van opdrachten leidt; 
• de inpassing in het wettelijk kader van bepaalde verschijnselen, zoals concessie­
overeenkomsten en andere samenwerkingsvormen tussen de openbare en particuliere 
sector, alsmede privatiseringen, teneinde de werking hiervan beter af te stemmen op 
die van de interne markt; 
• de gunning van opdrachten langs elektronische weg (zie punt 3.2 hieronder). 
Deze maatregelen zullen door de Commissie worden voorgesteld in het 
kader van een pakket wetgevende maatregelen dat tot doel heeft het 
bestaande wettelijke kader aan te passen waar een evolutieve uitlegging 
van de regels niet voldoende is om de problemen op te lossen. 
2.1.2.1 Aanpassing van het toepassingsgebied van Richtlijn 93/38/EEG aan 
de ontwikkeling van de onder deze richtlijn vallende sectoren 
Na de liberalisatie van bepaalde onder Richtlijn 93/38/EEG vallende sectoren (water, 
energie, vervoer en telecommunicatie) is het noodzakelijk gebleken na te gaan of de 
6 
verplichtingen die hierin aan de aanbestedende diensten worden opgelegd nog wel 
gegrond zijn. De reden waarom zij werden ingevoerd was immers het gebrek aan 
concurrentie, doordat door de staat aan een bedrijf een monopolie was toegekend. Als 
compensatie voor dit door de staat gegarandeerde voorrecht moet het betrokken bedrijf 
bij het plaatsen van opdrachten bepaalde bekendmakings- en procedurele verplichtingen 
nakomen. Als wordt vastgesteld dat in een bepaalde sector daadwerekelijk concurrentie 
bestaat, dienen de door de richtlijn opgelegde vereisten te worden opgeheven. 
De Commissie heeft zelf het initiatief genomen tot de liberalisering van de sectoren die 
onder richtlijn 93/38/EEG vallen (zie het derde rapport over de uitvoering van de 
wettelijke maatregelen op het gebied van de telecommunicatie8). Zij zal met de hieruit 
voortvloeiende ontwikkeling en de nieuwe markttrends rekening moeten houden, opdat 
de aanbestedende diensten die, net zo als de alleen aan economische criteria onderhevige 
particuliere ondernemingen daadwerkelijk op de markt concurreren, van de toepassing 
van de richtlijn worden uitgezonderd. 
De Commissie heeft het voornemen om voor het eind van 1998, 
voorstellen in te dienen om die sectoren en/of diensten (water, energie 
vervoer en telecommunicatie) van het toepassingsgebied van richtlijn 
93/38/EEG uit te sluiten, die in elk van de lid-staten worden aangeboden 
onder daadwerkelijke mededinging. 
In eerste instantie heeft de Commissie besloten om, overeenkomstig de 
rechtspraak van het Hof van Justitie de door artikel 8 van richtlijn 
93/38/EEG geboden mogelijkheden te benutten, om de telecom-diensten 
die worden aangeboden onder daadwerkelijke concurrentie, van de 
regelgeving uit te sluiten. Zij nodigt derhalve de aanbestedende diensten 
uit haar mee te delen welke diensten volgens hen buiten het 
toepassingsgebied van richtlijn 93/38/EEG vallen. 
In haar beoordeling van de vraag of er sprake is van een daadwerkelijke 
mededinging, zal de Commissie met name de stand van ten uitvoerlegging 
van het communautaire wettelijk kader terzake in aanmerking nemen. 
2.1.2.2 Bevordering van de mogelijkheden voor overleg 
Talloze bijdragen hebben de constatering van de Commissie bevestigd, dat kopers wel 
weten wat hun behoeften zijn, maar vooraf geen idee hebben welke de beste technische 
oplossing is om in die behoeften te voorzien. Dat geldt met name voor zeer ingewikkelde 
en zich voortdurend verder ontwikkelende sectoren, zoals de geavanceerde technologie. 
In dergelijke gevallen is het dus noodzakelijk dat de opdracht wordt besproken en dat 
tussen kopers en leveranciers wordt overlegd. De in de communautaire richtlijnen 
betreffende de "klassieke" sectoren vastgelegde procedures laten evenwel zeer weinig 
ruimte voor overleg tijdens de aanbestedingsprocedure en worden derhalve als te rigide 
voor dit soort situaties beschouwd. 
COM(98)80 van 19.2.98. 
De Commissie zai dus voorstellen om de huidige tekst van de richtlijnen te 
wijzigen teneinde de procedures te versoepelen en het minder 
uitzonderlijk te maken dat tijdens deze procedures wordt onderhandeld. 
Zij stelt dus een nieuwe in het communautair récht vastgelegde procedure 
voor, de procedure van "concurrentiêle dialoog", die aan de "openbare" 
en "niet-openbare" procedures wordt toegevoegd en de huidige 
onderhandelingsprocedure met bekendmaking vervangt. De voorwaarden 
voor en modaliteiten van het gebruik van deze procedure, en het verloop 
van deze procedure zullen nader moeten worden vastgelegd op basis van 
met name de beginselen van doorzichtigheid en gelijke behandeling. De 
enige procedure voor uitzonderlijke gevallen zal dan de "onderhandse 
procedure" zijn waarvan de toepassingsvoorwaarden overeenkomstig de 
rechtspraak van het Hof restrictief moeten worden uitgelegd. 
Dit initiatief heeft niet tot doel om nieuwe regels in te voeren maar is daarentegen juist 
duidelijk gericht op vereenvoudiging en versoepeling van de procedures, zoals door alle 
deelnemers aan de discussie over het groenboek, zowel op institutioneel als op particulier 
niveau, wenselijk wordt geacht. De verschillende actoren krijgen hierdoor meer 
speelruimte, wat ongetwijfeld een gunstig effect zal hebben op de kwaliteit en 
doeltreffendheid van de inkoopprocedures. 
2.1.2.3 De rol van kaderopdrachten 
In sectoren die voortdurend veranderen, zoals bij opdrachten voor producten en diensten 
op het gebied van de informatietechnologie, is het vanuit economisch oogpunt moeilijk te 
rechtvaardigen om openbare aanbesteders aan vaste prijzen en voorwaarden te binden. 
Openbare aanbesteders krijgen dus steeds meer behoefte aan een langetermijnbeheer van 
hun inkoopbeleid. Dat betekent dat de opdrachten in dit soort sectoren, wat de essentiële 
elementen betreft, voldoende soepel moeten zijn. In vele bijdragen werd gesproken over 
de verenigbaarheid van deze soepelheid met de richtlijnen voor de klassieke sectoren. 
Teneinde de procedures te vereenvoudigen en deze situatie te 
verduidelijken, wil de Commissie voorstellen de bestaande teksten zo aan 
te passen, dat op ruimere schaal gebruik kan worden gemaakt van 
flexibele contracten waarin rekening kan worden gehouden met product­
en prijsontwikkelingen. Langlopende opdrachten kunnen niettemin 
bepaalde risico's op het gebied van de concurrentie meebrengen, daar zij 
kunnen leiden tot verstarde situaties en tot uitsluiting van bepaalde 
firma's. Het is derhalve van belang om hiervoor een precies wettelijk kader 
vast te leggen. Zonder op de resultaten van de discussie hierover vooruit 
te willen lopen, is de Commissie van mening dat kaderopdrachten moeten 
worden bekendgemaakt en dat daarbij objectieve en transparante 
informatie moet worden verstrekt. Na indiening van de offertes zouden 
lijsten van de gegadigden kunnen worden opgesteld. Om verdeling van de 
markt tegen te gaan, zouden deze lijsten slechts beperkte tijd geldig 
moeten zijn of permanent moeten kunnen worden bijgewerkt. 
2.1.2.4 De behandeling van concessieovereenkomsten en andere vormen 
van publiek-private samenwerkings-constructies 
Het begrip "publiek-private samenwerkings-constructies" omvat de verschillende vormen 
van deelname door particulier kapitaal aan de financiering en het beheer van de openbare 
infrastructuur en diensten. De rol van de overheid bij dergelijke partnerschappen kan 
sterk uiteenlopen. Het is geenszins de bedoeling van de Commissie om zich te bemoeien 
met de keuze van de lidstaten met betrekking tot de financiering en het openbaar of 
particulier beheer van deze infrastructuur en diensten, daar deze keuze onder nationale 
verantwoordelijkheid valt. Realiteitszin gebiedt de Commissie echter een wettelijk kader 
vast te stellen dat naleving van de concurrentieregels en de fundamentele beginselen van 
het Verdrag waarborgt, zonder dat de ontwikkeling van deze partnerschapsvormen 
daardoor wordt afgeremd. 
Op het ogenblik zijn alleen de concessieovereenkomsten voor werken specifiek in een 
richtlijn geregeld. Dat geldt echter niet voor concessieovereenkomsten of andere 
partnerschapsovereenkomsten voor diensten9. De regels en beginselen van het Verdrag, 
zoals gelijke behandeling en non-discriminatie, zijn natuurlijk van toepassing, maar in 
concrete gevallen verloopt die toepassing niet altijd zonder problemen. Derhalve is een 
wettelijk kader voor deze overeenkomsten noodzakelijk ter verduidelijking en 
vereenvoudiging van de voorwaarden waaronder deze toelaatbaar zijn teneinde aldus een 
zo groot mogelijke rechtszekerheid te waarborgen. 
In haar streven naar vereenvoudiging en verduidelijking zal de 
Commissie voorstellen doen om een uniforme regeling voor alle 
concessieovereenkomsten in te voeren : 
Zo zal de Commissie in eerste instantie op basis van reeds door haar 
behandelde gevallen een toelichting opstellen waarin de regels en de 
beginselen die volgens haar op concessieovereenkomsten van 
toepassing zijn, zullen worden uiteengezet en nader gedefinieerd. In dit 
verband zal de Commissie ook andere vormen van openbaar/particuliere 
partnerschappen bestuderen, teneinde vast te stellen in welke mate de 
regels voor overheidsopdrachten een passend wettelijk kader vormen 
dat garandeert dat de beginselen van het Verdrag worden nageleefd 
zonder dat de ontwikkeling van deze samenwerkingsvormen wordt 
afgeremd. Deze discussie zou kunnen leiden tot verduidelijkingen van 
bestaande teksten of tot aanpassing hiervan. 
De Commissie wil eveneens op bepaalde urgente interpretatieproblemen 
met betrekking tot de Trans-Europese netwerken (TEN's) ingaan. In het 
kader van de werkgroep op hoog niveau, die op initiatief van de heer 
Kinnock werd opgericht, en andere instanties heeft de Commissie reeds 
haar voornemen bekendgemaakt om een verklarend document te 
Uitgezonderd zijn de aanbestedingsprocedures waar, om redenen van algemeen belang, de Lid-staten 
de toegang beperken tot intra-communautaire luchtwegen of tot de grondafhandeling op luchthavens 
in de Gemeenschap. 
publiceren waarin in het licht van het bestaand wettelijk kader concrete 
oplossingen worden aangedragen voor sommige problemen die zich in 
dit verband voordoen. 
In een tweede fase wil de Commissie een wijziging van de richtlijnen 
voorstellen om de werkingssfeer hiervan uit te breiden tot die vormen van 
concessieovereenkomsten die nog niet onder de richtlijnen vallen. Daarbij 
moet worden gegarandeerd dat de partner wordt gekozen nadat de 
opdracht door middel van een voorafgaande bekendmaking en door 
inachtneming van een minimum aan procedurele regels op communautair 
niveau is aanbesteed, waarbij de betrokken partijen met het oog op een 
grotere flexibiliteit veel overlegmogelijkheden hebben, zonder dat afbreuk 
wordt gedaan aan het beginsel van gelijke behandeling. Teneinde voorts 
tegemoet te komen aan de gerechtvaardigde wensen van bepaalde 
actoren, wordt overwogen te bepalen dat het gekozen consortium met zijn 
partners contracten kan sluiten, mits deze contracten tijdens de 
aanbestedingsprocedure zijn aangekondigd. 
In verband met de publiek-private samenwerkingsconstructies moeten ook de 
privatiseringen worden vermeld, waarbij de overheid het beheer van eerder door haar 
uitgevoerde taken overdraagt aan de particuliere sector. Dit fenomeen komt in talrijke 
vormen voor, van de eenvoudige overdracht van activa tot ingewikkelder transacties 
waarbij een overdracht van het kapitaalbezit van een overheidsinstantie naar de 
particuliere sector wordt gecombineerd met een contractuele verhouding (aankoop van 
goederen of diensten, concessies enz.) tussen het overheidsorgaan en deze instantie na 
privatisering. 
De beslissing of tot dergelijke privatiseringen wordt overgegaan, valt uitsluitend onder de 
bevoegdheden van de lidstaten. De Commissie dient er evenwel op toe te zien dat alle 
hindernissen uit de weg worden geruimd die een dergelijke maatregel ten onrechte 
zouden belemmeren. 
Wat de overdracht van activa aan een particuliere koper betreft, zijn uiteraard de regels en 
beginselen van het Verdrag van toepassing, met name de artikelen 34, 52, 59 en 67 
betreffende, respectievelijk, het vrije verkeer van goederen, vrije vestiging, het vrije 
verkeer van diensten en het vrije verkeer van kapitaal. 
De Commissie zal de problemen bestuderen die zich met betrekking tot de 
richtlijnen over de overheidsopdrachten voordoen en hierover een 
toelichting publiceren teneinde meer duidelijkheid te scheppen. 
2.1.3 Verduidelijking en codificatie 
Zoals reeds in de inleiding werd onderstreept, is de Commissie van mening dat een 
stabiele wettelijke regeling van belang is voor een gunstig ondernemingsklimaat. Dit 
stelsel moet evenwel doorzichtig zijn. Waar mogelijk zal de Commissie dus trachten te 
vermijden dat de teksten voortdurend worden gewijzigd en de problemen op te lossen 
door een evolutieve uitlegging van het recht, aan de hand van de beginselen die naar 
10 
voren zijn gebracht door het Hof, de enige instelling die bevoegd is om het 
communautair recht uit te leggen. 
De Commissie zal haar verantwoordelijkheid terzake nemen en een duidelijk 
standpunt innemen met betrekking tot de complexe vraagstukken die zich 
bij de toepassing van de communautaire wetgeving inzake 
overheidsopdrachten voordoen en die uit de bijdragen tot het groenboek 
naar voren zijn gekomen10. 
Door algemene bekendheid te geven aan het standpunt van de Commissie ten aanzien van 
deze problemen zal een grotere rechtszekerheid ontstaan; deze zal ertoe bijdragen een 
gunstig klimaat te scheppen waarin de verschillende partijen worden gestimuleerd om 
actiever aan aanbestedingen deel te nemen. 
Velen zijn bovendien van mening dat een codificatie van de zogenaamde "klassieke" 
richtlijnen ("leveringen", "werken", "diensten") noodzakelijk is teneinde incoherenties 
weg te nemen en de duidelijkheid te vergroten. 
De Commissie is van plan met name de volgende punten te verduidelijken door middel van een 
interpretatieve toelichting : 
• de definities van basisbegrippen als "publiekrechtelijk lichaam", "werk", "bijzondere of 
uitsluitende rechten" en "aanbestedende dienst", alsmede de afbakening van de opdrachten voor 
werken ten opzichte van de opdrachten voor diensten; 
• de onder de richtlijn vallende opdrachten voor diensten, met name met betrekking tot financiële 
diensten en diensten voor onderzoek en ontwikkeling; 
• de "in-house"-opdrachten, d.w.z. opdrachten binnen de overheid, bijvoorbeeld contracten tussen 
centrale en lokale overheid of tussen een overheid en een maatschappij die volledig haar eigendom 
is; 
• de "technische dialoog" tussen een aanbestedende dienst en eventuele gegadigden bij de 
vaststelling van de behoeften en vóór het begin van de aanbestedingsprocedure, zonder dat 
afbreuk wordt gedaan aan het beginsel van gelijke behandeling en aan de concurrentie; 
• de methoden om vast te stellen of de waarde van een opdracht al dan niet de drempels, die bepalen 
of de richtlijnen hierop van toepassing zijn, overschrijdt; 
• een operationeel onderscheid tussen selectiecriteria en gunningscriteria; 
• de identificatie van "abnormaal lage aanbiedingen" in de zin van de richtlijnen; 
• de definitie van het begrip "onregelmatige" offertes, "onaanvaardbare" offertes en "niet-passende" 
offertes, in de zin van de richtlijnen; 
• de voorwaarden waaraan moet worden voldaan om gebruik te kunnen maken van de "varianten". 
De Commissie overweegt bovendien interpretatieve mededelingen vast te stellen, met name op de 
volgende gebieden : 
• de regels van het Verdrag die van toepassing zijn op niet onder de richtlijn vallende opdrachten en 
de beginselen die volgens de rechtspraak van het Hof in dit verband van toepassing zijn, zoals die 
van gelijke behandeling, non-discriminatie, transparantie, wederzijdse erkenning en 
evenredigheid; 
• de voorwaarden waaronder milieu-criteria in aanmerking kunnen worden genomen in openbare 
aanbestedingen (daarbij zullen ondermeer het gebruik van eco-labels en van ""co-audits""worden 
behandeld, alsmede het rekening houden met produktie-methoden en het juiste gebruik van 
normen op vershillende niveaux) ; 
• de voorwaarden waaronder sociale criteria in de aanbestedingen in aanmerking kunnen worden 
genomen. 
11 
Op den duur en nadat de vereiste uitleggingen zijn gedaan en de wettelijke 
aanpassingen zijn voltooid, zal de Commissie beginnen met een 
codificatie van de drie "klassieke" richtlijnen teneinde deze in één tekst 
samen te vatten. Deze codificatie zal zich strikt beperken tot de inmiddels 
aangebrachte aanpassingen en verduidelijkingen en tot het wegnemen 
van eventuele incoherenties. 
In dit verband zij er evenwel op gewezen dat deze codificatie alleen tot een grotere 
duidelijkheid van de regels op het gebied van de overheidsopdrachten kan leiden, als 
tegelijkertijd de nationale voorschriften terzake worden gecodificeerd en verduidelijkt. 
2.2 Verbetering van de toepassing van het beleid inzake 
overheidsopdrachten: een gezamenlijke verantwoordelijk­
heid van de lidstaten, de Commissie en de deelnemende 
partijen 
2.2.1 Doel 
Voor een goede werking van de interne markt is het van essentieel belang dat de regels in 
alle lidstaten op dezelfde wijze worden toegepast en nageleefd, wat op het ogenblik 
geenszins het geval is, zoals uit verschillende studies en talrijke bijdragen blijkt. 
De lidstaten moeten erop toe zien dat de huidige regelgeving wordt nageleefd; voorts 
moeten de deelnemende partijen van de beschikbare instrumenten (met name de 
rechtsmiddelen) gebruik maken en zo tot een goede werking van de interne markt op het 
gebied van de overheidsopdrachten bijdragen. Een dergelijke verdeling van de 
verantwoordelijkheden is in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel en met het 
uitgangspunt dat samenwerking tussen de Europese instellingen, de lidstaten en de 
deelnemende partijen noodzakelijk is voor het welslagen van de liberalisering van de 
overheidsopdrachten. 
De Commissie erkent dat verdere verbetering van de verdragsschendings-procedure, 
zoals die is vastgelegd in artikel 169 van het Verdrag, en ook van haar eigen interne 
procedures gewenst is. Daarnaast is echter, gezien het grote aantal inbreuken op de 
aanbestedingsregels, de noodzaak aanwezig van een betere samenwerking met de lid­
staten teneinde de burger een snelle oplossing te bieden voor problemen die deze kan 
tegenkomen. 
Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel moedigt de Commissie dan ook de oprichting 
of aanwijzing van onafhankelijke toezichthpoudende autoriteiten aan, die de taak hebben 
om het grootste deel van de inbreuken op het gebied van aanbestedingen te behandelen. 
De Commissie kan zich dan concentreren op die gevallen die een europese impact 
hebben of belangrijke vraagstukken van interpretatie opwerpen. Het doel dat hiermee 
wordt nagestreefd, is het oplossen van de problemen op het meest geschikte niveau. 
12 
De Commissie wil zich bovendien richten op twee aspecten van de strijd tegen 
onregelmatigheden in de aanbestedingen : 
- Corruptie die plaats kan vinden tijdens de aanbestedingsprocedure 
- Onregelmatigheden die tijdens de uitvoering van het aanbestede contract kunnen 
voorkomen. 
Dit geldt in het bijzonder voor aanbestedingen gedaan door de Commissie (direkte 
uitgaven) of die door haar gefinanceerd zijn (indirekte uitgaven) en waarbij de financiële 
belangen van de Gemeenschap in het geding zijn. 
2.2.2 De verbetering van controles op communautairniveau 
Het voornaamste instrument waarover de Commissie beschikt om erop toe te zien dat het 
Gemeenschapsrecht wordt nageleefd, is de verdragsschendingsprocedure overeenkomstig 
artikel 169 van het Verdrag. Deze procedure is op zich niet voldoende om een snelle en 
doeltreffende oplossing van conflicten, waaraan op het gebied van de 
overheidsopdrachten behoefte bestaat, te garanderen. Als een geschil is opgelost, zijn de 
opdrachten meestal al gegund en vaak zelfs uitgevoerd. 
Het Europees Parlement stelt in dit verband voor om de onderzoeksbevoegdheden en de 
sanctiemogelijkheden van de Commissie uit te breiden, zoals dat op het gebied van het 
mededingingsrecht is gebeurd, teneinde een doeltreffende toepassing van het wettelijk 
kader te garanderen. Bovendien heeft de Europese Raad van Amsterdam de Commissie 
gevraagd om voorstellen voor te bereiden om een doeltreffende procedure te scheppen 
om ernistige inbreuken op het gemeenschapsrecht op het gebied van het vrije 
goederenverkeer te bestrijden. 
De Commissie zal onderzoeken of het wenselijk of zelfs noodzakelijk is om eventueel 
soortgelijke maatregelen voor te stellen voor inbreuken op de aanbestedingsregels. In 
daarvoor geschikte gevallen zou de Commissie ook de procedure van artikel 90, lid 3 van 
het EG Verdrag kunnen gebruiken. 
Voorts wil de Commissie alles in het werk stellen om de afhandeling van 
verdragsschendingsprocedures te bespoedigen. 
Ook in dit verband moet de Commissie echter kunnen rekenen op de medewerking van 
de lidstaten die binnen de vastgestelde termijnen op de verzoeken van de Commissie 
moeten antwoorden. Meer in het algemeen is de Commissie vastbesloten om, in alle 
gevallen waarin dat noodzakelijk blijkt, de procedure van artikel 171 van het EG-Verdrag 
toe te passen. Die procedure geeft de Commissie de mogelijkheid om het Hof van 
Justitie te verzoeken dwangsommen op te leggen aan lid-staten die zich niet houden aan 
een arrest waarbij, bij voorbeeld, een inbreuk op de aanbestedingsregels wordt 
vastgesteld. 
13 
In sommige bijdragen werd nog een andere tekortkoming belicht, namelijk dat de 
Commissie niet systematisch ingrijpt in gevallen waarin de regels betreffende de 
overheidsopdrachten niet worden nageleefd, maar haar ingrijpen laat afhangen van de bij 
haar ingediende klachten. 
Om aan deze kritiek tegemoet te komen, zal de Commissie voor een meer 
actieve en minder reactieve aanpak kiezen. Allereerst zal de Commissie 
trachten inbreuken te voorkomen door de samenwerking met de lid-staten 
te verbeteren, bijvoorbeeld wanneer dezen belangrijke evenementen 
voorbereiden of grote infrastructuur projekten plannen die van bijzonder 
belang zijn vanuit het gezichtspunt van aanbestedingen. In de tweede 
plaats zal de Commissie een bijzonder belang toekennen aan zeer ernstige 
inbreuken die haar, op welke wijze dan ook, ondermeer via de media, ter 
kennis komen ; in zulke gevallen zal zij de bij artikel 169 voorziene 
procedure inleiden. Als zij tenslotte met betrekking tot een specifiek geval 
in kennis wordt gesteld van een toepassingsprobleem van algemene aard, 
zal zij de situatie in alle lidstaten onderzoeken en alle landen vervolgen die 
op soortgelijke wijze de bepalingen niet naleven. 
2.2.3 Onafhankelijke autoriteiten 
In haar groenboek verzoekt de Commissie de lidstaten onafhankelijke autoriteiten aan te 
wijzen met bijzondere verantwoordelijkheid voor het gebied van de overheidsopdrachten. 
De Commissie beoogt hiermee niet de oprichting van nieuwe instellingen, maar eerder 
het gebruik van reeds bestaande organen, zoals bijvoorbeeld de Rekenkamer of de 
autoriteiten die belast zijn met het toezicht op de mededinging. Zonder zich te willen 
onttrekken aan haar taak om toe te zien op de naleving van het Gemeenschapsrecht, is de 
Commissie van oordeel dat zij zich niet kan opwerpen als een soort supercontroleorgaan 
voor alle geschillen op het gebied van de overheidsopdrachten. Zij beschikt overigens 
ook niet over de personele en materiële middelen om alle problemen die zich voordoen, 
op te lossen. Het is de bedoeling van de voorgestelde decentralisatie, dat gevallen op 
nationaal niveau worden afgehandeld, zodat de Commissie met betrekking tot een 
gedeelte van de aan haar voorgelegde geschillen wordt ontlast. Zij zal zich dan kunnen 
concentreren op de opstelling van regels en de afhandeling van gevallen die een Europese 
dimensie hebben of die belangrijke interpretatievragen opwerpen, terwijl de klagers op 
nationaal niveau een olossing voor hun geschillen kunnen vinden. 
De Commissie moedigt de lidstaten derhalve aan, om onafhankelijke 
autoriteiten in het leven te roepen of aan te wijzen die tot taak zullen 
hebben interpretatieproblemen te identificeren en de behandeling van 
afzonderlijke gevallen te bespreken. Zij zullen het referentiepunt zijn voor 
een snelle en informele oplossing van problemen betreffende de toegang 
tot aanbestedingen. Deze onafhankelijke autoriteiten zouden onderling 
kunnen samenwerken. Zij kunnen ook samenwerken met de Commissie, 
met name voor het verkrijgen van betrouwbare statistische gegevens. 
14 
Dit positieve effect zal nog worden vergroot door het proefproject voor coördinatie en 
samenwerking tussen deze autoriteiten, dat door Denemarken werd voorgesteld en 
binnenkort zal worden uitgevoerd11. Dit project zal ertoe leiden dat een leverancier die bij 
een aanbestedingsprocedure in een andere lidstaat problemen ondervindt, contact kan 
opnemen met de onafhankelijke autoriteit in dat land. Hij kan zich echter ook richten tot 
de autoriteit in zijn eigen land die dan contact opneemt met de autoriteit in de betrokken 
lidstaat. Het is de bedoeling dat problemen door deze contacten snel, informeel en op 
bevredigende wijze kunnen worden opgelost. Dit zou kunnen bijdragen tot de 
totstandbrenging van een daadwerkelijk opengestelde Europese markt voor 
overheidsopdrachten zonder dat leveranciers naar de rechtbank hoeven te gaan. 
2.2.4 Het toezicht op de markt 
Een doeltreffend beleid op het gebied van de overheidsopdrachten is alleen mogelijk als 
alle deelnemers - kopers, leveranciers en overheidsdiensten - over voldoende informatie 
beschikken met betrekking tot de reële werking van de markt voor overheidsopdrachten 
en over de gevolgen van het gevoerde beleid, met name op economisch vlak. 
Op het ogenblik is de informatie zeer schaars en niet voldoende voor een analyse van de 
doeltreffendheid van het huidige beleid en van de economische gevolgen voor de 
voornaamste betrokkenen. De statistische gegevens die krachtens de richtlijnen en de 
Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (GPA) verstrekt moeten worden, worden 
thans slechts mondjesmaat en zeer laat door de lidstaten en aanbestedende diensten 
verstrekt. Een van de redenen daarvoor is dat zeer vele en zeer complexe gegevens 
worden gevraagd. 
De Commissie zal voorstellen deze statistische vereisten te beperken tot het 
minimum dat voor een doeltreffend toezicht op de markt noodzakelijk is. De 
Commissie zal erop toezien dat de statistische verplichtingen naar behoren 
worden nageleefd. 
In de toekomst zullen de vereiste statistische gegevens ook kunnen worden verzameld op 
basis van de berichten van gunning van opdrachten in het kader van SIMAP. De 
noodzakelijke gegevens zouden uit deze berichten kunnen worden gehaald, op 
voorwaarde dat deze zijn herzien en daadwerkelijk gepubliceerd. Daarbij zou kunnen 
worden overwogen om de gevraagde gegevens met betrekking tot de prijs steeds als 
vertrouwelijk aan te merken, zodat de Commissie deze gegevens kan aggregeren.. 
Het door de Deense regering voorgestelde proefproject wordt door de Commissie gesteund. Het is het 
eerste concrete project naar aanleiding van de ideeën in het actieprogramma voor de interne markt, 
strategische doelstelling 1, actie 2 (vaststelling van een kader voor tenuitvoerlegging en 
probleemoplossing); het sluit aan bij de zogenaamde waarnemingspost waartoe in 1994 het initiatief 
werd genomen via het Raadgevend Comité inzake overheidsopdrachten. 
15 
De Commissie dringt erop aan dat de verplichting om berichten van gunning 
van opdrachten te publiceren wordt nageleefd en zal alle nodige middelen 
aanwenden om daarop toe te zien. Als deze verplichting wordt nagekomen, 
zou de Commissie kunnen overwegen om af te zien van de eis dat 
statistische gegevens worden verstrekt. 
In het kader van SIM AP zal een instrument voor marktanalyse worden ontwikkeld 
waarmee de marktinformatie op gebruikersvriendelijke wijze wordt weergegeven. Deze 
informatie zou door leveranciers en opdrachtgevers kunnen worden gebruikt om meer 
inzicht te krijgen in de markt waarop zij actief zijn. Een dergelijk systeem zou de 
doorzichtigheid van de markten voor overheidsopdrachten aanzienlijk verbeteren. 
In aansluiting op de reeks statistische enquêtes die tot dusver door de 
nationale bureaus voor de statistiek van Griekenland, Portugal en Duitsland 
zijn uitgevoerd, roept de Commissie andere lidstaten op, zich voor een 
dergelijke studie aan te melden. 
Op basis van alle beschikbare gegevens zal de Commissie indicatoren vaststellen voor de 
meting van markttrends en de impact van het aanbestedingenbeleid in de tijd. 
Afgezien van de hierboven genoemde maatregelen die de Commissie van 
plan is uit te voeren, zal zij zo nodig ook aanvullende economische studies 
verrichten. 
2.2.5 Attesten: een garantie voor opdrachten op basis van 
non-discriminatie 
Daar voorkomen beter is dan genezen heeft de EU een systeem van attesten voor 
opdrachtgevers ingevoerd. Uit de bijdragen tot de discussie over het groenboek blijkt 
evenwel dat een dergelijk systeem alleen bruikbaar is, als het gepaard gaat met bepaalde 
voordelen voor de met een attest uitgeruste instantie. 
Wat deze voordelen betreft, denkt de Commissie met name aan vrijstelling 
van bepaalde verplichtingen die momenteel in de richtlijnen zijn opgenomen 
en die een buitensporige belasting zouden zijn voor een instantie die met 
attestatie heeft ingestemd. 
Dat neemt niet weg dat zelfs bij vrijstelling de fundamentele beginselen, met 
name doorzichtigheid, non-discriminatie en gelijke behandeling voor alle 
leveranciers, van kracht blijven. 
16 
2.2.6 De strijd tegen de corruptie 
In haar Mededeling over de corruptie12 benadrukt de Commissie het belang van het 
aanbestedingsbeleid voor een doeltreffende strijd tegen de corruptie in de hele Unie. 
De Commissie zal de mogelijkheid nagaan om de aanbestedende diensten te 
verplichten maatregelen ter voorkoming van corruptie te nemen en aan de 
aanbieders een soortgelijke verplichting op te leggen om geen "geschenken" 
te gebruiken teneinde een contract te verkrijgen. 
In de Europese Unie is de noodzaak van een systeem van "zwarte lijsten" tenminste op 
twee vlakken naar voren gebracht. In de eerste plaats verbindt de Commissie zich er in 
haar Corruptie-mededeling toe "zwarte lijsten" op te stellen en die toe te passen op die 
gebieden waar geld uit de Gemeenschapsfondsen wordt toegekend. Op soortgelijke 
wijze stelde de Europese Raad in Juni 1997 een "Actie plan voor de strijd tegen de 
georganiseerde misdaad"13 vast, waarin een aanbeveling is gedaan aan de Commissie en 
de lidstaten om de mogelijkheid te scheppen om leveranciers die een met de 
georganiseerde misdaad verbonden misdrijf hebben begaan of daarvan verdacht worden, 
van aanbestedingsprocedures uit te sluiten. 
De Commissie zal de mogelijkheid onderzoeken gebruik te maken van een 
systeem van zwarte lijsten als middel tegen de corruptie. 
2.2.7 Door de Commissie gegunde opdrachten 
Zowel op institutioneel niveau (Raad interne markt en Economisch en Sociaal Comité) 
als van de zijde van de marktpartijen is de Commissie bekritiseerd wegens haar eigen 
aanbestedingsprocedures, maar ook wegens de door haar gefinancierde opdrachten (voor 
dit laatste punt, zie 4.6.3 hieronder). 
Voorts werden zaken genoemd als zeer late betaling van contractanten en het niet 
nakomen van de in de richtlijnen opgenomen verplichting om een voorafgaande 
bekendmaking en een bericht van gunning te publiceren. 
De Commissie is niettemin van mening dat de afgelopen jaren aanzienlijke vooruitgang 
is geboekt, met name ten gevolge van het programma SEM 2000 ("Sound and Efficient 
Management 2000") dat onder andere streeft naar rationalisering en professionalisering 
van het inkoopbeleid. 
Voor wat betreft de strijd tegen de corruptie en de financiële onregelmatigheden 
betreffende door de Commissie gesloten contracten, bevat haar mededeling over "Een 
goed financieel beheer en bestuur : het verbeteren van de maatregelen tegen 
12 Zie Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over "Het beleid van de 
Unie tegen de corruptie" (COM(97)0192). 
13 Pb C 251/1 van 15.08.1997. 
17 
onbekwaamheid, financiële onregelmatigheid, fraude en corruptie"14 van november 1997, 
die expliciet de aanbestedingen noemt, een aantal te nemen of reeds genomen 
maatregelen teneinde de aanbestedingsprocedures van de Commissie te verbeteren. Dit 
heeft in het bijzonder geleid tot verbetering van de interne administratieve 
aanbestedingsprocedures en een vroegtijding meldingssysteem ingesteld. 
De Commissie bevestigt opnieuw haar vastberadenheid om zich aan dezelfde 
voorschriften te houden als de nationale autoriteiten. De 
aanbestedingsprocedures van de instellingen van de Unie voorzien reeds in 
de toepassing van de Raadsrichtlijnen voor de aanbesteding van werken, 
leveringen en diensten en de Commissie heeft voorgesteld een verwijzing toe 
te voegen naar het plurilateral akkoord over de openbare aanbestedingen 
van de Wereld Handels Organisatie. Zij belooft toe te zien op een betere 
naleving van de richtlijnen en haar betalingsdiscipline aan te scherpen. De 
Commissie heeft zich ertoe verbonden in al haar contracten die een 
vastgestelde prestatie vereisen, een clausule op te nemen waarin zij zich 
verplicht om op straffe van het betalen van achterstalligheidsinteresten, deze 
contracten te betalen binnen 60 dagen na ontvangst van het 
betalingsverzoek. Zij is tevens voornemens om de beginselen van 
transparantie, non-discriminatie en gelijke behandeling toe te passen op 
opdrachten waarvan de waarde beneden de in de richtlijnen vastgestelde 
drempels ligt. 
De Commissie wil tevens de verschillende mogelijkheden onderzoeken om de 
controle te verscherpen op het naleven van de principes in de regels die van 
toepassing zijn op de aanbestedingen. Daartoe behoort de eventuele 
aanwijzing van een onafhankelijke instantie waartoe de betrokken 
aannemers, leveranciers en dienstverleners zich kunnen wenden, die belast 
is met controletaken, maar ook, en vooral, met bemiddeling en het verlenen 
van bijstand. 
Teneinde doorzichtigheid te verzekeren, zullen de diensten van de 
Commissie in de toekomst meer gebruik gaan maken van de nieuwe 
elektronische middelen en met name Internet. Op die wijze zal zij veel meer 
informatie verschaffen dan momenteel in het Publicatieblad en in de 
gegevensbank TED beschikbaar is. Met name zal op Internet het bestek 
kunnen worden geraadpleegd en zelfs direct worden geprint, zodat de 
belangstellende leveranciers deze documenten onmiddellijk ter beschikking 
hebben. 
14 SEC(97)8I98 van 18.11.1997. 
18 
3 SCHEPPEN VAN EEN GUNSTIG KLIMAAT VOOR 
ONDERNEMINGEN EN MET NAME VOOR HET 
MKB 
3.1 Opleiding, informatie en maatregelen ten behoeve van het 
MKB 
3.1.1 Doel 
Het toelaten van concurrentie op de markten voor overheidsopdrachten is een belangrijke 
stap vanuit het oogpunt van het aanbod. De uitschakeling van logge procedures is van 
reusachtig economisch belang, omdat efficiente Europese leveranciers uit bijna alle 
economische sectoren hierdoor nieuwe marktkansen krijgen. 
De communautaire regeling om dit te bereiken blijkt evenwel nauwelijks effect te hebben 
als gevolg van, met name, de geringe respons van leveranciers. Dit is bevestigd door de 
resultaten van het rapport over de overheidsopdrachten in de publikatie "The Single 
Market Review"15. Daarnaast heeft een recente representatieve enquête bij de leveranciers 
aangetoond, dat dat gemiddeld niet meer dan 10% van de leveranciers op aankondigingen 
van aanbestedingen reageert. In dit verband wijzen vele reacties op het groenboek, en 
met name die van het Europese Parlement, op de teleurstellende prestaties van het MKB 
en op zijn specifieke problemen. 
Voor een doeltreffend beleid inzake overheidsopdrachten is een grotere participatie van 
de leveranciers noodzakelijk. Daarom stelt de Commissie een reeks maatregelen voor die 
betrekking hebben op de verschillende aspecten van het probleem: de markten 
doorzichtiger maken door betere informatie; het vertrouwen in aanbestedingsprocedures 
vergroten door opleidingen die gericht zijn op professionalisme en "best practice" ; 
specifieke acties om hinderpalen uit de weg te ruimen waarmee het MKB te maken heeft 
als het aan de overheid wil verkopen; de wederzijdse erkenning van 
kwalificatieprocedures door aanbestedende instanties te verzekeren, om aldus de kosten 
te verminderen die leveranciers moeten maken om aan overheidsopdrachten mee te doen. 
3.1.2 Informatie 
Het verstrekken van informatie over overheidsopdrachten staat centraal bij het creëren 
van een gunstig ondernemingsklimaat. De geringe participatie van leveranciers lijkt er 
immers op te wijzen dat de aankondigingen van aanbestedingen verbeterd en meer 
toegankelijk gemaakt moeten worden. 
'* The Single Market Review, Subseries HI: Dismantling of Barriers, Volume 2: Public Procurement 
(OPOCE 1996). 
19 
De Commissie zal het bestaande publicatiesysteem daarom vervangen door 
een op Internet gebaseerd systeem. Hierdoor krijgen gegadigden gratis en 
gemakkelijk toegang tot de voor hen essentiële informatie, met inbegrip van 
de profielen van de aanbesteders (zie 3.2) en informatie over markttoezicht 
(zie 2.2.4). De Commissie en de lidstaten moeten samenwerken bij de 
voorlichting over het wettelijk kader in de verschillende lidstaten en over de 
bestaande administratieve procedures. Verder zal de Commissie 
toelichtingen uitwerken (zie 2.1.3). 
3.1.3 Opleiding en "best practice " 
Door een professionelere aanpak van de overheidsopdrachten bij zowel de aanbesteders 
als de leveranciers zou het aanbestedingsklimaat aanzienlijk kunnen verbeteren. Een 
goede opleiding wordt daarom van cruciaal belang geacht voor de openstelling van de 
markten en een gemeenschapsinitiatief op dit gebied wordt in brede kring gesteund. 
Omdat een uitgebreid terrein moet worden bestreken, de administratieve cultuur zeer 
uiteenloopt en het niveau van de voorzieningen niet overal gelijk is, zal een 
opleidingsbeleid alleen dan doeltreffend zijn wanneer kan worden gerekend op de 
volledige medewerking van de lidstaten en van het bedrijfsleven en de 
opleidingsinstellingen op nationaal, regionaal en lokaal niveau. Daarom zal de 
Commissie een raamwerk opzetten voor een doeltreffend opleidingsbeleid op het gebied 
van de overheidsopdrachten in de Europese Unie. Dit raamwerk zal ook de maatregelen 
ter integratie van het milieu, de sociale aspecten en de consumenten bescherming in 
aanmerking nemen. 
De Commissie zal op basis van de bijdragen van de lidstaten en van andere 
belanghebbenden een inventaris opmaken van de bestaande 
opleidingsbehoeften, "best practice" acties en programma's op dit terrein. 
De Commissie zal de resultaten van deze operatie bestuderen en op basis 
hiervan richtsnoeren opstellen voor een opleidingsbeleid op het gebied van 
overheidsopdrachten. Dit beleid zal ten volle gebruik maken van de door de 
informatietechnologie geboden mogelijkheden. 
3.1.4 Maatregelen ten behoeve van het MKB 
Het MKB kan de extra concurrentie, flexibiliteit en innovatiecapaciteit bieden die nodig 
zijn voor een succesvolle openstelling van de markten voor overheidsopdrachten. Bij 
iedere poging overheidsopdrachten toegankelijker te maken voor ondernemingen, zou het 
MKB als uitgangspunt moeten dienen. Hoewel het MKB dankzij de communautaire 
regeling met enig succes heeft kunnen doordringen tot de regionale en nationale markten 
voor overheidsopdrachten, zijn de ervaringen met directe deelname aan 
grensoverschrijdende opdrachten nog altijd teleurstellend. 
20 
De reacties op het groenboek geven vele redenen voor deze mislukking. In iedere fase 
van de procedure heeft het MKB te kampen met hindernissen. Het MKB wordt 
geconfronteerd met meerdere problemen, met name met een gebrek aan informatie over 
mogelijke aanbestedingen, het onvermogen een bedrijfsplan op te stellen, de 
wanverhouding tussen de grootte van de onderneming en die van vele opdrachten, de 
vrees voor koersschommelingen en de noodzaak om te voldoen aan normen, certificatie-
en selectievereisten. In de periode na de gunning kunnen zich nog andere problemen 
voordoen, zoals vertragingen bij de betaling. 
De Commissie zal in een mededeling over het MKB en de 
overheidsopdrachten voorstellen doen voor een uitgebreide en 
gezamenlijke aanpak van dit probleem. Deze aanpak zal met name plannen 
omvatten om de toegang tot de informatie te verbeteren, hetgeen van 
eminent belang is voor het MKB, door gebruik te maken van een 
consekwente toepassing van informatie en communicatie technologieën. 
De strategie die deze gezamenlijke aanpak omvat, zal zich baseren op een beleid van 
elektronische informatieverstrekking, van diensten van hoge kwaliteit die geleverd 
worden door netwerken met een europese dimensie, speciaal gericht op het MKB, op een 
betere wederzijdse erkenning van erkenningregelingen, op een verduidelijking van de 
algemene principes die van toepassing zijn op aanbestedingen onder de drempelwaarden, 
op de bevordering van samenwerking tussen het MKB, en tenslotte op de 
omstandigheden waarin het MKB deelneemt aan grote projekten16. 
3.1.5 Erkenning van leveranciers 
Er moet voor worden gezorgd dat aanbesteders niet slechts vertrouwen hebben in hun 
huidige maar ook in nieuwe en hen tot dan toe onbekende leveranciers. Diverse lidstaten 
hebben nationale erkenningssystemen opgezet, terwijl in andere lidstaten individuele 
aanbestedende instanties hun eigen selectiesysteem hanteren. 
De Commissie ziet een belangrijke rol weggelegd voor dergelijke systemen, 
mits zij geen nieuwe belemmeringen voor leveranciers opwerpen. Het 
beginsel van wederzijdse erkenning is op dit gebied van toepassing : als 
een leverancier in een lidstaat wordt erkend, geldt die erkenning ook in 
andere landen, zonder dat de betrokkene opnieuw zijn capaciteiten moet 
aantonen. 
De Commissie zal gebruik maken van alle haar ten dienste staande 
procedures, en vooral van haar bevoegdheden krachtens artikel 169, om 
ervoor te zorgen dat deze wederzijdse erkenning wordt gerespekteerd en 
dat de erkenningssystemen worden gebruikt voor de openstelling van 
markten en niet voor het opwerpen van belemmeringen. 
16 Zie ook de punten 2.1.3, 3.1.2, 3.1.3, 3.1.5, 3.2 van deze mededeling en Pb C 285/17 van 20.09.1997 
t.a.v. de Europese Groepering van Economisch Belang (EGEB). 
21 
Teneinde de verschillende nationale erkennings- of kwalificatie- stelels in de bouwsector 
meer op elkaar af te stemmen heeft de Commissie de normalisatie-instellingen CEN en 
CENELEC mandaat gegeven een Europese norm voor de erkenning van 
bouwondernemingen voor onder Richtlijn 93/37/EEG vallende opdrachten te 
ontwikkelen. Deze norm, waarvan de Commissie de aanvaarding verwacht, zal een 
evenwicht tot stand brengen tussen de legitieme vereisten van de aanbestedende diensten 
om over bepaalde inlichtingen te beschikken en de wensen van de aannemers om de 
administratieve rompslomp tot het strikte minimum te beperken. 
De Commissie zal ook nagaan op welke andere gebieden een soortgelijke 
harmonisatie van erkenningssystemen mogelijk is. 
3.2 Naar een efficiënte elektronische aanbestedings­
procedure 
3.2.1 De Unie in staat stellen de nieuwe uitdaging van de electronische 
aankopen aan te gaan 
Een van de opwindendste ontwikkelingen en grootste uitdagingen voor de toekomst van 
de overheidsopdrachten is de opkomst van de nieuwe informatie- en 
communicatietechnologieën (ICT's). Deze dragen bij tot een soepeler verloop van de 
huidige procedures en zouden tot een efficiëntere aanbestedingsprocedure kunnen leiden, 
waardoor de behoefte aan gedetailleerde regels afneemt. 
De Commissie en de lidstaten coördineren hun inspanningen op dit gebied binnen het 
SIM AP-project dat gefinancierd is door het IDA projekt17 van de Commissie. Op 
12 december 1997, heeft de Commissie het Europese Parlement en de Raad een voorstel 
gedaan voor een tweede fase van het IDA projekt. In die tweede fase stelt de Commissie 
ook voor om SI MAP uit te breiden en verder te ontwikkelen teneinde het gehele 
aankoopproces te omvatten. 
De Commissie zal erop toezien dat alle door de lidstaten gestelde 
voorwaarden in het kader van SIMAP in aanmerking genomen worden. Zij zal 
er ook voor waken dat de oplossingen en systemen die tot stand worden 
gebracht, aan de behoeften van alle lidstaten voldoen. 
17 Interchange of Data between Administrations. 
22 
Het SIMAP-systeem voor het elektronisch opstellen en verzenden van aankondigingen, is 
in proefprojecten met een beperkt aantal inkopers en leveranciers uit de gehele 
Gemeenschap en de EER getest en zal dan voor alle aanbestedende diensten beschikbaar 
zijn. 
De Commissie zal alle aanbestedende diensten de mogelijkheid bieden om 
met behulp van het EU-informatiesysteem voor aanbestedingen hun 
aankondigingen elektronisch op te stellen en voor publicatie in te dienen. Er 
zullen verschillende opties beschikbaar zijn, inclusief elektronische post en 
Internet. 
De in het kader van SIMAP ontwikkelde software heeft bewezen dat aanzienlijke 
besparingen kunnen worden gerealiseerd voor de belastingbetaler in de EU en dat de 
leveranciers betere informatie krijgen doordat de aankondigingen accurater zijn. 
Toch zullen de kosten onaanvaardbaar hoog blijven zolang de aanbestedende diensten 
aankondigingen van slechte kwaliteit blijven indienen, die niet in overeenstemming zijn 
met de wettelijke verplichtingen die door de richtlijnen zijn opgelegd. Tenslotte wordt 
vaak gewezen op de hoge kosten van TED en op de moeilijkheden bij het gebruik van de 
papieren "S"-publicatie van het PB wegens het toenemend aantal gepubliceerde 
aankondigingen. 
De Commissie is voornemens deze problemen op te lossen in het kader van een algehele 
herziening van het huidige systeem voor de publicatie van aankondigingen van 
aanbestedingen. 
De Commissie zal bestuderen hoe aanbestedende diensten kunnen worden 
aangemoedigd om hun aankondiging met behulp van deze elektronische 
middelen te versturen. Nu moet een aankondiging nog binnen twaalf dagen 
na inzending worden gepubliceerd. Gebruik van elektronische post en 
Internet maken onmiddellijke publicatie mogelijk, waardoor de totale duur van 
de procedure kan worden verkort, bijvoorbeeld van 52 tot 40-45 dagen (bij een 
openbare procedure). 
De Commissie zal verder aankondigingen alleen dan zonder kosten voor de 
aanbestedende dienst publiceren, wanneer deze aan de formele eisen in de 
richtlijnen voldoen, een referentie naar de CPV bevatten en zijn gebaseerd op 
standaardformulieren of modelaankondigingen. In andere gevallen zullen de 
kosten voor de aanpassing van de aankondigingen aan deze vereisten op de 
aanbestedende dienst worden verhaald. 
De Commissie heeft besloten in de nabije toekomst te stoppen met de 
publicatie van de papieren versie van het Supplement bij het Publicatieblad. 
Deze zal worden vervangen door een cd-romversie. Bovendien zal de 
gegevensbank TED ter beschikking worden gesteld van alle gebruikers, die 
hiertoe via Internet gratis toegang zullen krijgen. 
23 
Om het gebruik van dit systeem te vereenvoudigen, moeten de leveranciers alle 
aankondigingen op één enkele plaats kunnen vinden. Om een offerte op te stellen hebben 
de leveranciers evenwel meer informatie nodig dan in de aankondiging wordt verstrekt. 
Zij hebben de aanbestedingsdocumenten zelf nodig. De nieuwe ICT's en met name 
Internet, bieden op dit gebied een groot aantal nieuwe mogelijkheden. 
De Commissie wil de publicatie van de aanbestedingsdocumenten op 
Internet, met name bij openbare procedures, stimuleren. Zij nodigt 
aanbestedende instanties die al een site ("homepage") op Internet hebben, 
uit om hun aanbestedingsdocumenten beschikbaar te stellen via een 
"inkopersprofiel" op hun homepage. Om de opstelling van dergelijke 
inkopersprofielen te bevorderen zal de Commissie aan de aanbestedende 
diensten modelsoftware beschikbaar stellen via haar SIMAP-homepage. 
3.2.2 De toekomst: pan-Europees elektronisch aankopen 
Hoewel de verzameling en verspreiding van aankondigingen voor overheidsopdrachten 
duidelijk een taak van de Commissie zijn, behoort de ontwikkeling van een compleet 
elektronisch aanbestedingssysteem niet tot haar directe verantwoordelijkheden. 
De Commissie verlangt de actieve deelname van geïnteresseerde inkopers en 
leveranciers en van de ICT-bedrijven, zoals informatiemakelaars, 
softwareontwikkelaars en anderen, om een pan-Europese elektronische 
aanbestedingsomgeving te helpen ontwikkelen waarin een aanzienlijke 
hoeveelheid, bijvoorbeeld 25%, van alle aanbestedingstransacties langs 
elektronische weg plaatsvindt tegen het jaar 2003. 
Ook de lidstaten hebben een zeer belangrijke rol bij de bevordering van het elektronisch 
aanbesteden. De besparingen zullen waarschijnlijk het grootst zijn voor vrij kleine 
aankopen van direct verkrijgbare "kant-en-klare" producten. De waarde van deze 
aankopen blijft vaak onder de drempelwaarden van de richtlijnen. 
De Commissie vraagt de lidstaten zich verplichten tot het garanderen van 
wederzijdse compatibiliteit en interoperabiliteit van de elektronische 
aanbestedingssystemen die zij opzetten voor aanbestedingen onder de 
drempelwaarden. Om verwezenlijking van deze compatibiliteit gemakkelijker 
te maken zal zij de nodige specificaties op de SIMAP-homepage publiceren. 
De Commissie zal proefprojecten aanwijzen, waarbij gebruik wordt gemaakt van 
elektronische post, elektronische berichtenuitwisseling en Internet-technologie in het 
kader van de aanbestedingsactiviteiten. Uiteraard zullen de beginselen van 
non-discriminatie en doorzichtigheid in acht moeten worden genomen. Er zal speciale 
aandacht worden besteed aan het gebruik van elektronische catalogi, virtuele 
aanbestedingsnetwerken en de bevordering van "best practice" via aanbestedingsclubs. 
24 
De Commissie zal andere maatregelen aanbevelen in de volgende gebieden: 
de aanpassing van de wettelijke structuur, de ontwikkeling van normen of 
specificaties of de vaststelling van een regelgevend kader. De Commissie 
zal ervoor zorgen dat bij alle voorstellen voor normen voor of wetgeving 
over digitale handtekeningen rekening wordt gehouden met de vereisten 
van elektronische aanbestedingen. 
De Commissie erkent dat elektronisch aanbesteden moet worden gezien in de context van 
de globalisering en een steeds belangrijkere rol zal spelen bij de openstelling van de 
markten buiten de EU (zie ook 4.6). Met een aantal van onze belangrijkste 
handelspartners zijn al bilaterale contacten gelegd. 
De Commissie streeft naar overeenstemming met haar internationale 
partners in de WTO om in de context van elektronische aanbestedingen de 
uitwisseling van informatie over mogelijkheden en statistieken op het 
gebied van overheidsopdrachten te vereenvoudigen en te harmoniseren. 
3.2.3 Voorgestelde maatregelen 
In de meeste reacties op het groenboek werd gewezen op de noodzaak het gebruik van 
informatie- en communicatietechnologieën (ICT) te ontwikkelen. Dankzij recente 
wijzigingen in de richtlijnen kan bij sommige aanbestedingsprocedures nu al van 
elektronische post gebruik worden gemaakt. Er zijn echter nog andere wijzigingen nodig 
om het gebruik van e-mail voor alle in de richtlijnen genoemde berichtenuitwisselingen 
toe te staan. 
De Commissie zal wijzigingen op de richtlijnen voorstellen om 
informatieuitwisseling langs elektronische weg gelijk te schakelen met 
andere middelen. 
Daar de precieze ontwikkeling van elektronische aanbestedingen nauwelijks te 
voorspellen is, is het moeilijk de richtlijnen zodanig te wijzigen dat ze de laatste stand 
van de techniek weergeven. De Commissie wil eerst proefprojecten met elektronische 
aanbestedingen stimuleren en dan pas ingrijpende wijzigingen van de huidige regeling 
voorstellen. Het kan nodig zijn om voor de duur van deze proefprojecten van sommige 
bepalingen in de richtlijnen af te wijken. Wanneer de projecten goede resultaten 
opleveren, kan, met het oog op een algemene en meer permanente toepassing, een 
officiële wijziging van de richtlijnen worden overwogen. Uiteraard mogen deze 
afwijkingen geen afbreuk doen aan de algemene beginselen (non-discriminatie, gelijke 
behandeling, doorzichtigheid enz.), die te allen tijde moeten worden gewaarborgd. 
25 
De Commissie zal zo spoedig mogelijk toestemming verlenen voor het 
starten van proefprojecten om specifieke procedures voor elektronische 
aanbestedingen te testen. Zij zal in dit verband tevens de nodige wetgevende 
stappen doen, zodat deze projecten zo spoedig mogelijk kunnen 
plaatsvinden met inachtneming van de beginselen die ten grondslag liggen 
aan de communautaire regelgeving voor overheidsopdrachten. De uitwerking 
van deze initiatieven geschiedt in overleg met alle betrokkenen, waaronder 
met name de lidstaten die opdracht zouden moeten geven voor soortgelijke 
projecten voor aanbestedingen beneden de drempel. De Commissie zal 
voorts actief blijven deelnemen aan de hiermee verband houdende 
discussies over de wijziging van de Overeenkomst inzake 
overheidsopdrachten die momenteel in de WTO-comités worden gevoerd (zie 
4.6). 
26 
4 AANVULLING VAN EN SYNERGIE MET ANDER 
COMMUNAUTAIR BELEID 
4.1 Doel 
Door het communautair beleid inzake overheidsopdrachten worden de nationale 
aanbestedingsmarkten in de interne markt geïntegreerd, waardoor een markteconomie 
met vrije concurrentie ontstaat. Op het gebied van de defensieopdrachten wordt steeds 
vaker gekozen voor het beginsel van de beste prijs-kwaliteitverhouding. De 
begrotingsdruk en de behoefte aan een serieuze herstructurering van hel aanbod in deze 
sector hebben de kiem gelegd voor een debat over de wijze waarop de beginselen van 
concurrentie op aanbestedingsgebied kunnen worden uitgebreid tot defensieopdrachten. 
Het doel van een optimale besteding van de openbare middelen sluit niet uit dat er 
rekening wordt gehouden met ecologische en sociale aspecten en met de bescherming 
van de consumenten, noch noodzaakt dit tot een aanpassing van de bestaande regels. Het 
is echter noodzakelijk om duidelijke aanwijzingen te geven aan de aanbesteders over de 
mogelijkheden die hen ter beschikking staan, bij het gunnen van hun opdrachten, om 
rekening te houden met milieu- en sociale aspecten, het communautaire recht nalevend, 
met name over de beginselen van doorzichtigheid en non-discriminatie, evenals over 
regels met betrekking tot openbare aanbestedingen. Dergelijke aanwijzingen zijn 
eveneens noodzakelijk als men ervoor wil zorgen dat de uitgangspositie voor alle 
Europese leveranciers gelijk is. 
Overheidsopdrachten in derde landen zijn voor het Europese bedrijfsleven van 
aanzienlijk belang, met name wanneer het gaat om infrastructuurprojecten. Openstelling 
van deze markten voor onze Europese leveranciers is daarom een integraal deel van het 
communautaire beleid inzake overheidsopdrachten. Om Europese bedrijven de 
mogelijkheid te bieden overheidsopdrachten buiten de Unie en de Europese Economische 
Ruimte binnen te halen, moeten dezelfde doelstellingen worden nagstreeft tegenover 
onze handelspartners als die binnen de Unie. 
4.2 Defensie 
In haar recente mededeling Tenuitvoerlegging van de strategie van de Unie inzake de 
defensie-industrie1* aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal 
Comité en het Comité van de Regio's heeft de Commissie maatregelen op het gebied van 
defensieopdrachten aangekondigd. Deze hebben tot doel om overeenkomstig de 
toepasselijke procedures van artikel M van het Verdrag betreffende de Europese Unie, 
bindende beginselen, regels en mechanismen inzake doorzichtigheid en non-discriminatie 
18 COM(97) 583 def. van 4.12.1997. 
27 
op het gebied van aankopen vast te leggen, waarbij de bestaande communautaire regeling 
inzake overheidsopdrachten model staat. 
De voorschriften die op de aanschaf van defensiematerieel van toepassing zullen zijn, 
zullen in aanzienlijke mate bijdragen tot de vorming van een concurrerende 
technologische en industriële basis op defensiegebied. 
Dit regelgevend kader moet, zoveel mogelijk, voorzien in een oproep tot mededinging. 
Bovendien moet het bijdragen tot handhaving en ontwikkeling van de fundamentele 
industriële capaciteiten en sleuteltechnologieën op Europees niveau. Deze voorschriften 
moeten voorts de continuïteit van de noodzakelijke voorziening waarborgen en 
tegelijkertijd een geleidelijke eliminatie van overcapaciteit mogelijk maken. 
In dit perspectief, en gelet op de noodzaak in deze kwestie zo ruim mogelijke 
steun te verkrijgen, is het dan ook zaak een passende reeks principes, 
voorschriften en mechanismen voor aankopen door de defensiesector op te 
stellen. Om rekening te houden met de specifieke kenmerken van de 
defensiesector, met name de noodzaak van vertrouwelijkheid en zekerheid 
van leveranties, moet waar nodig worden gezorgd voor de vereiste 
flexibiliteit. 
Defensiematerieel kan in dit verband in drie categorieën worden onderverdeeld: 
• producten bestemd voor de strijdkrachten, maar niet voor militair gebruik, zodat zij 
niet onder artikel 223 van het EG-verdrag of artikel 2 van Richtlijn 93/36/EEG 
(geheim verklaarde leveringen, bescherming van wezenlijke belangen, nationale 
veiligheid enz.) vallen. Aangezien op deze producten de communautaire voorschriften 
voor overheidsopdrachten al van toepassing zijn, zal de Commissie in voorkomend 
geval de voorwaarden voor de toepassing van deze regels in de meest geschikte vorm 
specificeren; 
• producten bestemd voor de strijdkrachten en voor militair gebruik, die evenwel geen 
"buitengewoon gevoelige defensieuitrusting" vormen. De Commissie zou een redelijk 
flexibele reeks voorschriften kunnen opstellen, uitgaande van de bestaande 
communautaire regels inzake overheidsopdrachten en rekening houdend met de 
beginselen van doorzichtigheid en non-discriminatie; 
• zeer gevoelige uitrusting waarop artikel 223 van het EG-verdrag van toepassing is. 
Deze producten zouden kunnen worden vrijgesteld van bovengenoemde voorschriften 
als de veiligheid of de bescherming van wezenlijke nationale belangen van het 
betrokken land dat vereisen. Voor dit doel dient een kennisgevingsmechanisme te 
worden ingesteld om een zekere mate van controle en doorzichtigheid te waarborgen. 
28 
4.3 De bescherming van het milieu 
Het milieu is een steeds belangrijkere component van ieder modern economisch beleid. 
Het Verdrag van Amsterdam erkent dit ten volle en maakt milieudoelstellingen tot een 
van de prioriteiten van de Unie. Aanbestedende diensten willen steeds vaker producten 
en diensten die milieuvriendelijk zijn. Meerdere lidstaten voeren reeds een aktief beleid 
op dit gebied. De OESO heeft zelfs een aanbeveling terzake aangenomen19. De 
Commissie van haar kant is bezig een plan tot uitvoering te brengen, dat de bescherming 
van het milieu beoogt in haar eigen aankoopbeleid. 
De Commissie legt er de nadruk op dat de bestaande communautaire regeling voor 
overheidsopdrachten talrijke mogelijkheden biedt om bij de gunning van 
overheidsopdrachten rekening te houden met milieuoverwegingen. Zij wil de bestaande 
mogelijkheden nog eens op een rij zetten : 
• Algemeen gezien kan ieder overheidsorgaan dat dat wenst, de produkten en diensten 
die zij wenst te kopen zo omschrijven dat ze de goederen en diensten verkrijgt die 
overeenkomen met haar bekommernis met het milieu. Daarbij dient zij 
vanzelfsprekend overeenkomstig de regels en beginsele van het Verdrag te handelen 
en met name het non-discriminatie beginsel te respekteren. 
• De aanbestedingsrichtlijnen maken het onder bepaalde voorwaarden mogelijk om 
aanbesteders uit te sluiten die de nationale milieuwetgevingen overtreden. 
• 
• De aanbestedende diensten kunnen technische omschrijvingen aangaande de aard van 
werken, leveringen en diensten opstellen, die rekening houden met de bescherming 
van het milieu. Reeds nu kunnen aanbestedende diensten een positieve houding ten 
opzichte van het milieu bij hun leveranciers aanmoedigen, door in hun aanbestedingen 
produkten te aanvaarden die aan de in de technische omschrijving gestelde 
voorwaarden voldoen. 
De richtlijnen maken het mogelijk de milieubescherming deel te laten uitmaken van 
de criteria voor de selectie van de aanbieders voor zover deze criteria slaan op hun 
economische, financiële en technische capaciteiten. 
Bij de gunning van opdrachten, kunnen milieuaspecten meetellen bij het bepalen van 
het meest economische aanbod, indien deze aspecten een economisch voordeel voor 
de aanbesteder meebrengen, dat samen hangt met de prestatie die door de aanbesteder 
geleverd moet worden. Zo kan een aanbestedende dienst bijvoorbeeld bij de evaluatie 
van de offertes rekening houden met onderhoudskosten, afvalverwerking of recyclage 
kosten. 
Een aanbestedende dienst kan leveranciers van wie de offerte is weerhouden, 
verzoeken bij de uitvoering van het contract bepaalde vereisten aangaande de 
milieubescherming in acht te nemen. 
19 Aanbeveling van de Raad van de OESO over de "Amélioration de la performance environnementale 
de l'Administration" (verbetering van de milieu aspecten van het beleid van de overheid) 20.02.1996. 
29 
De Commissie herinnert eraan dat in het algemeen het doel van het aanbestedingsbeleid 
voornamelijk economisch van karakter blijft en dat het dus van wezenlijk belang is voor 
elke aanbesteding de milieuaspecten te bepalen die samenhangen met de te leveren 
goederen of diensten en die dus tijdens de aanbestedingsprocedure in acht genomen 
moeten worden. 
De door het huidige regime geboden en zojuist beschreven mogelijkheden 
zullen verder worden uiteengezet en verduidelijkt in een specifiek 
interpretatief document teneinde de optimale inachtneming van de 
milieubescherming in de aanbestedingen mogelijk te maken (zie supra 
punt 2.1.3). In dit kader zal de Commissie met name nagaan in welke mate 
het mogelijk is om in de technische specificaties te verwijzen naar het 
europese "ecolabel" dan wel naar nationale ecolabels. Ze zal eveneens 
analyseren of aanbestedende diensten van leveranciers kunnen eisen dat 
deze een "eco-audit" systeem zoals EMAS of ISO14001 toepassen. 
In het kader van een interpretatief document kan de Commissie echter geen oplossingen 
voorstellen die instrijd zouden zijn met de huidige aanbestedingsrichtlijnen. Zulke 
oplossingen zouden dus wijzigingen daarvan nodig maken. 
Ter bevordering van de beste praktijken voor "groene aankopen" 
overeenkomstig bovenstaande principes, zal de Commissie, samen met de 
lidstaten en de particuliere sector initiatieven ontplooien om de definiëring 
van milieuoverwegingen in aanbestedingensdocumenten op een 
evenwichtige, objectieve en non-discriminatoire wijze gemakkelijker maken. 
4.4 Aanbestedingen en de sociale aspecten 
Het sociale beleid is van wezenlijk belang voor de Unie en omvat, onder meer, het 
bevorderen van de werkgelegenheid en een hoog niveau van sociale bescherming. 
Daarenboven maakt het Verdrag van Amsterdam de uitschakeling van de ongelijkheid en 
het bevorderen van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen tot een van de 
prioriteiten van alle beleidsgebieden en activiteiten van de Unie. Dit verdrag bepaalt ook 
dat het noodzakelijk is elke vorm van discriminatie te bestrijden. 
In het Groenboek heeft de Commissie reeds aangegeven onder welke voorwaarden 
sociale criteria een rol kunnen spelen in de aanbestedingsprocedure, met name voor wat 
betreft het stellen van de verplichting om de bestaande sociale regelgeving na te leven, 
zoals, onder andere, die welke voortkomt uit de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO). 
Er bestaat dan ook een waaier van mogelijkheden om sociale doelstellingen in acht te 
nemen in aanbestedingen door de overheid : 
• De aanbestedingsrichtlijnen maken het mogelijk om leveranciers uit te sluiten, die de 
sociale wetgeving, met inbegrip van bepalingen betreffende de gelijke kansen 
bevordering, niet naleven. 
• Een tweede mogelijkheid bestaat erin sociale verplichtingen te stellen als 
uitvoeringsvoorwaarde van gegunde opdrachten, met name voor wat betreft het 
30 
bevorderen van de tewerkstelling van vrouwen of van de bescherming van bepaalde 
achtergestelde categoriën werknemers. Vanzelfsprekend zijn slechts die 
uitvoeringsvoorwaarden toegestaan die geen direkte of indirekte discriminatie 
meebrengen ten aanzien van aanbieders uit ander lidstaten. Bovendien dient een en 
ander op doorzichtige wijze te geschieden, door deze voorwaarden in de 
aanbestedingsbekendmaking dan wel in de technische omschrijvingen te vermelden. 
De aanbestedende diensten kunnen dus geroepen zijn om de verschillende aspecten van 
het sociale beleid toe te passen in hun aanbestedingen, nu deze laatsten een belangrijk 
sturingsmechanisme kunnen vormen voor de gedraging van de marktpartijen. 
Verschillende voorbeelden kunnen dit illustreren, zoals de wettelijke verplichtingen 
terzake van de bescherming van de werkgelegenheid en de arbeidsvoorwaarden waarvan 
de toepassing verplicht is op de plaats waar werken worden uitgevoerd. Daarnaast zijn 
ook zogenaamde "positieve acties" mogelijk: dat wil zeggen, het gebruiken van de 
aanbestedingen om een welbepaald doel te bereiken, bij voorbeeld het garanderen van een 
afzetmarkt aan een sociale (of beschermde) werkplaats, waarvan men redelijkerwijs niet 
kan verwachten dat deze de concurrentie kan aangaan met commerciële ondernemingen 
die een normaal productiviteitsniveau halen. 
De Commissie is van plan om, net zoals op het gebied van het milieu, de 
toepasselijke grondbeginselen voor het in aanmerking nemen van sociale 
aspekten, in een interpretatieve mededeling uiteen te zetten. 
Zij wijst erop dat de aanbestedingen een sturingsmechanisme kunnen 
vormen voor gedragingen van marktpartijen voor zover de door het 
gemeenschapsrecht gestelde grenzen worden gerespekteerd. In dit 
verband moedigt de Commissie de lidstaten aan om hun invloed als 
openbare aanbesteders aan te wenden om de vorengenoemde sociale 
doelstellingen te verwezenlijken. De Commissie van haar kant is 
voornemens op dezelfde wijze te handelen in haar aanbestedingsbeleid. 
4.5 Consumentenbescherming 
De verbetering van de toegang tot de markt en van de transparantie door het tot stand 
brengen van een doeltreffender aanbestedingsbeleid zal ook een positieve uitwerking 
hebben op de verbruikers, vooral door betere en hoger renderende diensten en 
infrastructuur aan te bieden. Het is dan ook nodig om de belangen van de consumenten 
meer te betrekken bij de ontwikkeling van het aanbestedingsbeleid in de Unie, met name 
door het bevorderen van de transparantie en van de dialoog met 
consumentenorganisaties. 
31 
4.6 Internationaal 
4.6.1 Openstelling van de markten voor overheidsopdrachten in derde 
landen voor Europese bedrijven 
De Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (GPA), die in 1994 voor het laatst werd 
gewijzigd, legt een aantal gedragsregels (disciplines) vast voor een beperkt aantal landen, 
waaronder de grote handelsblokken van de wereld. Deze regels omvatten niet alleen de 
traditionele eigen-onderdaan-behandeling en meestbegunstiging, maar ook een aantal 
precieze verplichtingen inzake aanbestedingsprocedures die nauw overeenkomen met die 
in de richtlijnen. De GPA beïnvloedt dus in belangrijke mate de regelgeving in de 
aangesloten landen, waaronder de EU. 
De Commissie zal ook in de toekomst al het nodige doen om toe te zien op de 
daadwerkelijke naleving van de wettelijke instrumenten die aan de EU-ondernemingen 
nieuwe marktmogelijkheden bieden. 
Op multilateraal vlak zal zij ernaar blijven streven de markten voor overheidsopdrachten 
ook elders in de wereld open te stellen en de handelsbelemmeringen die de Europese 
belangen schaden, uit de weg te ruimen. Het uiteindelijke doel daarbij is een multilaterale 
overeenkomst inzake aanbestedingen in het kader van de"single undertaking" van de 
wereld handelsorganisatie (WTO). De werkzaamheden binnen de WTO, zoals de 
herziening van de GPA, de onderhandelingen over overheidsopdrachten voor diensten 
binnen de "Overeenkomst over de handel in diensten" (GATS) en de voor transparantie 
bij overheidsaanbestedingen, moeten ertoe bijdragen deze doelstelling te bereiken. 
Daarnaast zijn ook werkzaamheden gaande in andere fora, zoals de OESO en 
UNCITRAL. 
Op het bilaterale vlak zal de Commissie haar bemoeienissen voortzetten om de markten 
van derde landen te openen, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke 
omstandigheden in die landen. 
Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van elektronische aanbestedingsprocedures die 
een grote rol zullen spelen in ons buitenlands beleid inzake overheidsopdrachten. 
Elektronische aanbestedingsprocedures vormen al een zeer belangrijk onderwerp in 
multilaterale discussies, met name in het kader van de WTO-werkgroepen voor de GPA 
en de transparantie van openbare aanbestedingen. Het gebruik van ICT's kan inderdaad 
een belangrijke rol spelen bij de verwezenlijking van echte, zinvolle doorzichtigheid van 
openbare aanbestedingen op mondiaal vlak. De Commissie meent evenwel dat haar taak 
op multilateraal niveau er in de allereerste plaats in bestaat, ervoor te zorgen dat de 
internationale verplichtingen van de EU in overeenstemming zijn met haar interne beleid 
inzake elektronisch aanbesteden, zodat de ontwikkeling hiervan niet wordt gehinderd. 
Daarnaast zal zij deze aangelegenheden in bilateraal overleg met haar belangrijkste 
handelspartners bespreken. 
32 
De Commissie is voornemens actief aan de werkzaamheden in deze fora 
deel te nemen, teneinde de juiste voorwaarden te scheppen die het 
Europese bedrijfsleven in staat zullen stellen zijn concurrentievermogen te 
vergroten en zijn afzet-mogelijkheden te maximaliseren. 
Voorts wil de Commissie erop toezien dat de internationale regels en 
praktijken ten aanzien van het gebruik van informatietechnologieën op het 
gebied van openbare aanbestedingen in overeenstemming zijn met het 
interne beleid van de EU. 
4.6.2 Integratie van de economieën van naburige landen in het EU-beleid 
inzake overheidsopdrachten 
In sommige gevallen gaan onze betrekkingen met derde landen op het gebied van 
overheidsopdrachten verder dan de handel of de regelgeving. Dat geldt met name voor de 
landen van Midden- en Oost-Europa (die betrokken zijn bij de 
toetredingsvoorbereidingen) en de landen in het Middellandse-Zeegebied. Openstelling 
van de markten is in deze context niet de belangrijkste doelstelling, maar eerder een 
middel om de economische situatie in deze landen te verbeteren. Met betrekking tot de 
midden- en oost-europese staten maakt de aanvaarding van de relevante gedeelten van het 
"acquis communautaire" eveneens deel uit van het huidige beleid van de Unie. Een 
asymmetrische liberalisatie en de ontwikkeling van uitgebreide programma's voor 
technische bijstand moeten ook in de toekomst de basis blijven vormen van het 
communautaire beleid op dit gebied, in het bijzonder voor wat betreft de landen van het 
Middellandse-Zeegebied. 
De Commissie stelt "wegenkaarten" op die zijn aangepast aan de 
specifieke situatie van elk van de toetredingskandidaten. Hierin worden de 
prioriteiten en maatregelen uiteengezet die deze landen kunnen helpen bij 
het overnemen van het "acquis communautaire". De Commissie zal 
hierop ingaan in een mededeling over de interne markt en het 
Middellandse-Zeegebied, die zij zal opstellen naar aanleiding van de 
Verklaring van Barcelona met betrekking tot de instelling van een 
vrijhandelszone. 
4.6.3 Zorg voor doeltreffendheid bij de gunning van door de EU 
gefinancierde opdrachten 
De Commissie streeft naar spaarzaamheid en efficiëntie bij het beheer van de financiële 
middelen van de Gemeenschap. In dit verband is de Commissie niet alleen 
verantwoordelijk voor opdrachten die door haar zelf worden gegund (zie supra 2.2.7), 
maar ook voor opdrachten die in het kader van de buitenlandse hulp uit EU-fondsen 
worden gefinancierd. 
Enerzijds is het gerechtvaardigd aan te dringen op een zekere Europese zichtbaarheid bij 
de gunning van opdrachten die in het kader van de buitenlandse hulp uit EU-fondsen 
worden gefinancierd. Anderzijds is de Commissie van mening dat de landen die 
33 
EU-fondsen ontvangen, naar spaarzaamheid en doeltreffendheid bij hun openbare 
verrichtingen moeten streven en ook de beginselen van doorzichtigheid en 
verantwoordelijkheid in het openbaar bestuur in acht moeten nemen. 
Deze doelstellingen worden bereikt door de toepassing van "best practice" en de beste 
methodes voor beheer, op basis van vrije concurrentie bij overheidsopdrachten. De 
economische voordelen voor de ontvangende landen vloeien voort uit de toepassing van 
degelijk beleid en degelijk beheer op het gebied van overheidsopdrachten (zoals de beste 
prijs-kwaliteitverhouding, verbetering van het concurrentievermogen van de plaatselijke 
industrie, de grootst mogelijke doelmatigheid van het openbaar bestuur, meer 
buitenlandse investeringen enz.). 
Toetreding tot de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten van de WTO, die het 
juridische raamwerk vormt voor vrije concurrentie bij overheidsopdrachten op 
internationaal vlak, zou in dit opzicht een wenselijke doelstelling zijn. De Commissie is 
zich er niettemin van bewust dat het voor de meeste landen die middelen uit de 
EU-fondsen ontvangen, in deze fase moeilijk is tot deze overeenkomst toe te treden of 
zelfs maar nationale voorschriften voor opdrachten op basis van procedures met 
concurrentie vast te stellen, aangezien het bij deze landen gaat om overgangseconomieën, 
ontwikkelingslanden of zelfs minst ontwikkelde landen. 
Derhalve zal de Commissie erop blijven toezien dat de opdrachten die in 
het kader van de buitenlandse hulp worden gefinancierd met middelen van 
de EU, door de ontvangende landen worden gegund middels 
concurrentiële procedures, waarbij de communautaire verplichtingen op 
dit gebied, evenals de verplichtingen die zijn overeengekomen in bilaterale 
of regionale overeenkomsten die door de EU zijn aangegaan. In dit 
verband heeft de Commissie reeds voorstellen ingediend voor de 
harmonisatie van de verschillende voorschriften en procedures die thans 
bij de gunning van met EU-middelen gefinancierde opdrachten worden 
gebruikt. 
Ter verbetering van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap 
heeft de Commissie bovendien het wettelijke kader terzake van de Structurele Fondsen 
gewijzigd bij Verordening nr 2064/9720. Dit zal tevens een betere controle op de door de 
lidstaten gegunde, maar door de Gemeenschap medegefinancierde opdrachten toelaten ; 
dit zal ook een bijdrage leveren in de strijd tegen de corruptie en ter voorkoming van 
onregelmatigheden. 
20 Pb L 290 van 23.10.1997. 
34 
Bijlage 1 
STAND VAN DE OMZETTING VAN DE RICHTLIJNEN OVERHEIDSOPDRACHTEN 
DIRECTIVES 
89/440/EEG 
Werken van 18.07.1989 
In werking sedert I9.07.199X) 
EL, ES, P: 01.03.1992 
Aui, SF, SU: 1.1.1994 
vervangen door 93/37/EEC; 
88/295/EEG 
Leveringen van 02.03.1988 
In werking sedert 01.01.1989 
EL, ES, P: 01.03.1992 
Aul, SF, SU: 1.1.1994 
89/665/EEG 
Beroepsprocedures van 
21.12.1989 
In werking sedert 21.12.1991 
Aut, SF, SU: 1.1.1994 
90/531/EEG 
Nutssectoren 
17.09.1990 
Inwerking sedert 01.01.1993 
ES: 01.01.1996 
EL, P: 01.01.1998 
Aut, SF, SU: 1.1.1994 
92/13/EEG 
Beroepsprocedures 25.02 1992 
Inwerking sedert 01.01.1993 
Aut, SF, SU: 1.7.1994 
ES: 30.06.1995 
EL, P: 30.06 1997 
92/50/EEG 
Diensten 18 06.1992 
In werking sedert 01.07.1993 
Aut, SF, SU: 1.7.1994 
93/36/EEG 
Leveringen 14.6.1993 
In werking sedert 14.06.1994 
Aut, SF, SU: 1.7.1994 
93/38/EEG 
Nutssectoren 
14.06.1993 
In werking sedert 01.07.1994 
Aut, SF, SU: 1.7.1994 
ES: 01.01.1997 
EL, P: 01.01.1998 
Ontbrekende of gedeeltelijke notificatie van de nationale uitvoeringsmaatregelen (NUM) 
NUM meegedeeld en geverifieerd; inbreukprocedure wegens niet-conformiteit ingeleid 
NUM meegedeeld 
35 
BIJLAGE 2 : TIJDSCHEMA 
BELANGRIJKSTE AAN TE NEMEN AAN TE NEMEN DOOR 
MAATREGELEN DE COMMISSIE 
Een pakket van wetgevende maatregelen dat tot doel In 1998 
heeft bepaalde verbeteringen aan te brengen aan het 
wettelijk kader van richtlijn 93/38/EEG, de procedure van 
de competitieve dialoog, raamovereenkomsten, 
concessies, (zie onder punt 2.1.2) 
Het toepassen van artikel 8 van richtlijn 93/38/EEG Onmiddellijk 
Mededelingen en interpretatieve documenten (2.1.3) Tussen het 2e semester 
van 1998 en het 2e 
semester van 1999 
Mededeling betreffende concessies en de problematiek Tweede trimester van 1993 
met betrekking tot de Trans Europese Netwerken (TEN) 
(2.1.2.4) 
Overdenking van de problemen die betrekking hebben op 
de diverse vormen van publiek private samenwerking 
(2.1.2.4) 
Codificatie van de klassieke richtlijnen (2.1.3) 2001 
Verbetering van controleprocedures op communautair Onmiddellijk 
niveau (2.2.2) 
Het ondernemen van acties die ten doel hebben het Onmiddellijk 
oprichten of aanwijzen van onafhankelijke autoriteiten 
(2.2.3.) 
Verbetering van de aanbestedingen door de Commissie Onmiddellijk 
die geen wettelijke wijzigingen eisen (2.2.7.) 
Ontwikkeling van opleidingsbeleid op het gebied van 2e semester 1998 
aanbestedingen (3.1.3.) 
Mededeling over het MKB en overheidsopdrachten 2e semester 1998 
(3.1.4.) 
Het aanmoedigen van piloot projecten voor electronisch 2e semester 1998 
aanbesteden (3.2.2.) 
I 
36 
Het opstellen van een passende reeks van beginselen en 
mechanismen voor opdrachten in de defensiesector (4.2.) 1998 
37 
ISSN 0254-1513 
COM(98) 143 def. 
DOCUMENTEN 
NL 10 09 08 02 
Catalogusnummer : CB-CO-98-162-NL-C 
ISBN 92-78-32057-9 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg