18. 8. 86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 207/37 
Advies inzake de komende GATT-onderhandelingen en de vernieuwing van het 
Multivezelakkoord 
(86/C 207/13) 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 13 december 1984 , overeenkomstig artikel 20, vierde 
alinea, van het Reglement van Orde, besloten een advies inzake „De komende GATT-
onderhandelingen" uit te brengen. 
De Afdeling voor externe betrekkingen, welke de desbetreffende werkzaamheden heeft voorbereid, 
heeft haar advies op 13 mei 1986 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Breitenstein. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 237e zitting (vergadering van 22 mei 1986) het 
volgende advies met algemene stemmen bij 3 onthoudingen goedgekeurd: 
Inleiding 
1. Om de economische bedrijvigheid te kunnen sti­
muleren en geleidelijk een uitweg te kunnen vinden uit een 
crisis welke rampzalige gevolgen voor de werkgelegenheid 
heeft, is een vrije en eerlijke concurrentie in de wereld een 
eerste vereiste. Dit geldt zowel voor de industrielanden als 
voor de ontwikkelingslanden. Door meer protectionisti­
sche maatregelen zou de werkloosheid alleen maar 
toenemen. De Gemeenschap heeft er daarom zeer veel 
belang bij, aan een nieuwe GATT-onderhandelingsronde 
voor een verdere vrijmaking van de handel in de wereld deel 
te nemen. 
2. Naast deze multilaterale handelsbesprekingen moet 
de Gemeenschap met haar partners gaan praten over een 
geordend monetair stelsel, waarmee vooral monetaire 
bewegingen die het handelsverkeer abnormaal kunnen 
beïnvloeden, vermeden moeten worden. Een dergelijk 
stelsel is nodig om tot een eenvormige internationale markt 
— het uiteindelijk na te streven doel — te geraken. In dit 
verband wijst het Comité op de positieve ervaringen die in 
de Europese Gemeenschap met het Europees Monetair 
Stelsel (EMS) zijn opgedaan. Het Comité meent dat de 
liberaliseringsinspanningen op het tarifaire en niet-tarifaire 
vlak pas hun volle effect kunnen sorteren wanneer er een 
internationaal monetair stelsel komt dat veelvuldige, 
plotseling optredende grote fluctuaties onmogelijk maakt. 
3. Volgens het Comité moet bij de strijd tegen het 
protectionisme naar multilaterale liberalisatiemaatregelen 
worden gestreefd. De GATT moet daarom het onder­
handelingscentrum van de partners blijven. Het Comité is 
van oordeel dat iedere vorm van bilateralisme waardoor de 
handel tussen industriepartners wordt beperkt moet 
worden verworpen, wanneer niet in een meest-begunsti-
gingsclausule is voorzien. 
4. Het Comité beseft dat de van land tot land bestaande 
verschillen in levensstandaard tot uiting komen in 
uiteenlopende produktiekosten (technologie + arbeid) en 
dat als gevolg van deze verschillen bepaalde sectoren in de 
industrielanden onder zware druk komen te staan. En zo 
gebeurt het dat er voor deze problemen naar nationale of 
internationale oplossingen wordt gezocht, waardoor de 
vrijhandelsgedachte in het gedrang komt; het gaat er de 
betrokken landen dan om, produktiepeil en werkgelegen­
heid op korte termijn te beschermen. Een dergelijke reactie is begrijpelijk, maar ook gevaarlijk: de ene maatregel kan 
de andere uitlokken. 
5. Ieder initiatief om de handel te beperken — of dit nu 
met structurele verschillen dan wel met sociaal-economi­
sche redenen verband houdt — moet in principe als een 
inbreuk op het vrijhandelsbeginsel worden beschouwd en 
daarom moeten deze beperkingen van uiterst korte duur 
zijn. 
6. Het Economisch en Sociaal Comité dringt er bij de 
Raad op aan, de Commissie zodanige onderhandelings­
richtsnoeren mee te geven dat deze de plaats van de 
Gemeenschap als handelsmogendheid in de wereld kan 
bevestigen. De Gemeenschap heeft altijd al veel ingevoerd 
en zal zich nu omgekeerd moeten inspannen om haar 
marktaandelen te vergroten. Bovendien zullen door de 
totstandbrenging op communautair niveau van een grote 
interne markt niet alleen de handelsbarrières tussen de Lid-
Staten kunnen worden opgeheven, maar ook de import uit 
derde landen kunnen worden vergemakkelijkt (economi­
sche voordelen door schaalvergroting). 
De doelstellingen van de multilaterale onderhandelingen 
7. Volgens het Comité moeten de onderhandelaars bij de 
besprekingen in het kader van de GATT in de eerste plaats 
de bij de voorgaande onderhandelingsronde en in het 
bijzonder bij de Tokio-ronde verkregen resultaten consoli­
deren. Dit is namelijk bepalend voor de geloofwaardigheid 
van de voor de toekomst vast te stellen doelstellingen 
(grotere mate van liberalisering van het handelsverkeer en 
algemene toepassing van de GATT-beginselen: weder­
kerigheid en non-discriminatie). 
8. De GATT vervult in het internationale handelsver­
keer een rol van essentiële betekenis en vormt als zodanig 
een instituut dat dient te worden gesteund en verstrekt. 
9. Wat de tarieven aangaat, moet men volgens het 
Comité blijven streven naar een verlaging of, beter nog, 
naar een afschaffing van de voor sommige produkten nog 
steeds zeer hoge tarieven in de grote en ook jonge 
industrielanden. Bovendien zouden andere industrielanden 
(zoals Australië en Nieuw-Zeeland), die zich aan de uit hun 
economisch ontwikkelingspeil voortvloeiende verplichtin­
gen hebben onttrokken, moeten worden verzocht een 
groter aantal van hun douanerechten te consolideren. 
10. De niet-tarifaire belemmeringen, die des te zwaarder 
gaan wegen naarmate de tariefmuren worden afgebroken, 
hebben een zeer grote invloed op het handelsverkeer. Door 
toedoen van de Gemeenschap heeft men deze niet-tarifaire 
Nr. C 207/38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 18. 8. 86 
belemmeringen bij de Tokio-ronde kunnen indentificeren 
en heeft men de problemen gedeeltelijk door de vaststelling 
van „codes" kunnen verhelpen. Het Comité meent dat dit 
werk moet worden voortgezet en uitgebreid, des te meer 
daar de Verenigde Staten bij voorbeeld niet alleen hun eigen 
uitleg aan sommige codes (zoals de anti-dumping- en anti-
subsidiecode) hebben gegeven, maar zich ook niet garant 
hebben gesteld voor hun vijftig Staten afzonderlijk (bij 
voorbeeld code inzake overheidsopdrachten). Een zo groot 
mogelijk aantal landen — en met name de jonge 
industrielanden — zou aan dit liberaliseringswerk moeten 
deelnemen. Het Comité acht het voorts zeer belangrijk dat 
restrictieve concurrentiepraktijken op grondstoffengebied 
(bij voorbeeld dubbele prijs), waardoor sommige landen 
grondstoffen ten koste van andere kunnen monopoliseren, 
op de agenda van de volgende onderhandelingen worden 
geplaatst. 
11. Het Comité meent dat de status van „ontwikkelings­
land" in het kader van de GATT preciezer zou moeten 
worden omschreven. In aansluiting op zijn recente adviezen 
inzake het schema van algemene tariefpreferenties dat de 
Gemeenschap ten aanzien van de ontwikkelingslanden 
hanteert, benadrukt het Comité dat het wenselijk is de 
normale GATT-voorschriften geleidelijk op de ontwikke­
lingslanden te gaan toepassen, naarmate deze een zeker 
ontwikkelingsniveau bereiken. De Gemeenschap heeft 
namelijk geen enkele reden om tariefpreferenties toe te 
kennen aan landen wier BNP per hoofd van de bevolking 
hoger is dan dat van een van haar Lid-Staten. 
12. Het is absoluut noodzakelijk dat de jonge industrie­
landen, die vaak abnormaal hoge tariefbarrières en niet-
tarifaire belemmeringen voor de invoer opwerpen, geleide­
lijk de normale GATT-voorschriften gaan toepassen. 
13. Het Economich en Sociaal Comité wijst nogmaals 
op de betekenis van de handel tussen de Verenigde Staten en 
de Gemeenschap. De Europese Gemeenschap (die boven­
dien met de EVA-landen een grote vrijhandelszone vormt) 
en de Verenigde Staten zijn samen verantwoordelijk voor 
een continu verloop van het internationale handelsverkeer. 
Aangezien het klimaat waarin deze handel zich afspeelt van 
essentiële betekenis is voor op de export gerichte investerin­
gen en dus ook voor de werkgelegenheid, meent het Comité 
dat: 
— de Gemeenschap er in overleg met de Amerikanen voor 
moet zorgen dat maatregelen om meer evenwicht in de 
bilaterale handel met Japan te brengen niet tegen de 
belangen van bepaalde partners ingaan; 
— de Gemeenschap de aandacht van de Verenigde Staten 
moet blijven vestigen op de rampzalige gevolgen van het 
grote aantal aan het Congres voorgelegde „Bills" voor 
protectionistische maatregelen in deze of gene sector; 
— de Gemeenschap , de EVA-landen, Japan en de overige 
industrielanden te zamen met de Verenigde Staten 
zouden moeten gaan werken aan een monetair stelsel 
waarin de wisselkoersen binnen de overeengekomen 
grenzen en in overeenstemming met de koopkracht van 
het geld evolueren. Hierbij dient men voor ogen te 
houden dat het handelstekort van de Verenigde Staten 
in de eerste plaats is voortgevloeid uit een over­gewaardeerde dollar en nog verergerd wordt door een 
ondergewaardeerde yen. Zo gezien zouden de recente 
gunstige ontwikkelingen rond deze beide valuta niet tot 
gevolg mogen hebben dat er nu minder hard aan de 
nodige verbeteringen wordt gewerkt. 
14. Met zijn handelsbalans, die voortdurend overdreven 
grote overschotten vertoont, zou Japan — en dit is een 
absolute noodzaak — onmiddellijk en zonder compensa­
ties te verlangen het nodige moeten doen om zijn markten 
meer voor buitenlandse produkten open te stellen. De 
verschillen in organisatie tussen de Japanse markt en die 
van zijn partners is van dien aard dat van Japan zou moeten 
worden verlangd dat het al direct maatregelen goedkeurt 
waarmee onder andere de protectionistische effecten van 
zijn distributiestructuur kunnen worden gecompenseerd. 
Uit dien hoofde meent het Comité dat de Gemeenschap 
druk op Japan moet blijven uitoefenen om te bereiken dat 
dit land, in ruil voor de toelatingsvoorwaarden die de 
markten van zijn partners voor zijn produkten bieden, 
kwantitatieve invoerverplichtingen aangaat. De Gemeen­
schap moet vervolgens met Japan onderhandelen over een 
snellere afbouw van de tarifaire en niet-tarifaire belemme­
ringen, om op den duur een loyale handelsrelatie met dit 
land te kunnen opbouwen. 
15. In een initiatiefadvies over de betrekkingen tussen de 
Gemeenschap, de Verenigde Staten en Japan zal het Comité 
de in de beide voorgaande paragrafen aangeroerde 
vraagstukken verder uitdiepen. 
Landbouw 
16. Wat de landbouwsector betreft wil het Comité er 
allereerst op wijzen dat de Gemeenschap, die reeds bij haar 
oprichting een gemeenschappelijk landbouwbeleid kende, 
de grondbeginselen van de gemeenschappelijke markt­
ordeningen, waarvan de communautaire preferentie en de 
restituties bij uitvoer integrerend deel uitmaken, gestand 
dient te blijven. Ook de Gemeenschap moet in staat zijn 
haar aandeel op de wereldmarkt te behouden. Er zij in dit 
verband op gewezen dat de Gemeenschap verreweg de 
grootste importeur van landbouwprodukten ter wereld is 
en ook de plicht heeft haar exportpositie te verdedigen. 
17. Ten aanzien van de handel in landbouwprodukten 
stelt het Comité vast dat de internationale markt voor 
landbouwprodukten hoe langer hoe meer ontwricht raakt 
en dat dit gebrek aan evenwicht voor de bevoorrading van 
de ontwikkelingslanden en het inkomen van de landbouwer 
in deze landen èn in de industrielanden een bedreiging 
vormt. De landbouw is nooit onderwerp geweest van 
multilaterale onderhandelingen in het kader van de GATT, 
maar zou hierbij wel geleidelijk moeten worden betrokken. 
18. Het Comité meent dat er bij de uitstippeling van het 
landbouwbeleid van de verdragsluitende partijen, evenals 
bij de voedselstrategieën voor en ook van de ontwikkelings­
landen, meer en meer rekening moet worden gehouden met 
de situatie bij de partners, dat wil zeggen met de 
internationale context. 
19. De Gemeenschap investeert veel tijd en moeite in 
haar landbouwbeleid, met het doel vraag en aanbod met 
elkaar in evenwicht te brengen; ook de landbouw­
producenten krijgen hier een stuk verantwoordelijkheid. 
18. 8. 86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 207/39 
Om tot een beter evenwicht te komen, heeft men besloten 
de landbouwprijzen voor 1986/1987 praktisch te bevrie­
zen. Een op 24 december 1985 door het Amerikaanse 
Congres aangenomen landbouwwet streeft hetzelfde doel 
na, maar is er ook op gericht een deel van de met de 
landbouwaanpassingen in de Verenigde Staten gemoeide 
kosten door de andere landen te laten financieren. Daarom 
is het dringend noodzakelijk dat het landbouwbeleid en de 
handelspolitiek van de partners in internationaal verband 
worden gecoördineerd. Nu al zou binnen het GATT-
comité voor handel en landbouw moeten worden onder­
handeld over internationale landbouwproduktie-akkoor-
den. De resultaten van deze akkoorden zouden vervolgens 
bij de eigenlijke multilaterale onderhandelingen (volgende 
ronde) kunnen worden geconsolideerd. 
Textiel en kleding 
20. Op deze zeer belangrijke sector wordt uitvoerig 
ingegaan in een apart hoofdstuk aan het slot van dit advies. 
Het dienstenverkeer 
21. Het Comité beseft dat de technische ontwikkelingen 
op het terrein van telecommunicatie en dataverwerking 
zich zeer snel voltrekken en dat deze rechtstreeks van 
invloed zijn op de produktiviteit van dienstverlenende 
bedrijven, doordat zich nu nieuwe perspectieven ten 
aanzien van „economies of scale" bieden. Bovendien 
schakelen sommige goederenproducerende bedrijven als 
„vanzelf" via aankopen van en/of fusies met andere 
bedrijven gedeeltelijk op dienstverlening over. De grenzen 
tussen goederenfabrikanten en dienstverleners vervagen 
geleidelijk. De regeringen zouden in de dienstensector dan 
ook protectionistische maatregelen moeten vermijden, 
omdat deze rechtstreekse gevolgen voor het goederenver­
keer zouden hebben. Dit brengt het Comité tot de conclusie 
dat de verdragsluitende partijen in het kader van de GATT 
uiting zouden moeten geven aan hun vastbeslotenheid geen 
nieuwe belemmeringen in het dienstenverkeer in te voeren 
of te tolereren. 
22. Het Comité neemt kennis van het feit dat de 
Verenigde Staten en de Gemeenschap gaarne zouden zien 
dat de vrijmaking van het dienstenverkeer op de agenda van 
de komende multilaterale handelsbesprekingen wordt 
gezet. Met de groei van de economie wordt ook de 
dienstensector steeds belangrijker (werkgelegenheid!), 
waardoor de dienstensector op het internationale handels­
toneel een steeds grotere rol gaat spelen. Sommige 
categorieën van diensten zijn evenwel niet rechtstreeks op 
de internationale handel van invloed. 
23. De Gemeenschap erkent de betekenis van de 
dienstensector en in het bijzonder van internationaal 
verhandelbare diensten. Zij moet dus toegeven dat een 
grotere internationale concurrentie in de dienstensector de 
„produktiviteit" (output/input) van deze sector kan 
vergroten en daardoor tot een betere verdeling van de 
internationale middelen kan bijdragen. Dit betekent dat de 
fundamentele GATT-voorschriften (wederkerigheid en 
niet-discriminatie) geleidelijk zouden moeten worden 
uitgebreid tot het dienstenverkeer of zo moeten worden 
aangepast dat dit verkeer vrij en eerlijk kan verlopen. Hiertoe zouden er ook in de dienstensector — evenals voor 
goederen wordt gedaan — op basis van meestbegunsti-
gingsclausules multilaterale onderhandelingen moeten 
worden gevoerd, zodat rekening zou kunnen worden 
gehouden met de bereidheid van de partners om bepaalde 
verplichtingen aan te gaan; momenteel is dit het geval met 
bepaalde GATT-codes voor goederen. 
24. Het Comité begrijpt waarom tal van ontwikkelings­
landen afwijzend en sceptisch tegenover een liberalisering 
van het dienstenverkeer staan. Het hoopt niettemin dat vele 
betrokken landen aan de onderhandelingen inzake het 
dienstenverkeer zullen deelnemen en de uiteindelijk 
overeen te komen verplichtingen ten volle zullen onder­
schrijven. Door de samenwerking tussen industrielanden 
en ontwikkelingslanden zou het voor laatstgenoemde 
gemakkelijker moeten worden niet voor isolationisme, 
waarvan zij uiteindelijk toch zelf de dupe zouden worden, 
maar voor vrije handel en dus voor wederkerigheid te 
kiezen. 
25. Het Comité ziet in hoe belangrijk de internationale 
concurrentie in de dienstensector is en pleit voor opheffing 
van alle belemmeringen die het verkeer van „ver­
handelbare" diensten in de weg staan. De contracterende 
partijen zouden het eens moeten worden over een „stand-
still" en vervolgens voorschriften en algemene beginselen 
moeten vinden. Zo zouden onderstaande (niet in volgorde 
van prioriteit genoemde) sectoren afzonderlijk, maar wel 
naast elkaar moeten worden behandeld: 
— bankwezen, 
— verzekeringswezen, 
— vervoerssector, 
— telecommunicatie (programmatuur), 
— adviesbureaus en andere diensten ten behoeve van het 
bedrijfsleven, 
— toerisme en aanverwante activiteiten, 
— distributie, ... 
26. Het Comité erkent dat dienstverlening een steeds 
belangrijkere component van de toegevoegde waarde van 
produkten gaat vormen en in steeds grotere mate bepalend 
wordt voor de keuze van de consument. Voorts wordt ook 
het fiscale effect van de handel in diensten steeds 
belangrijker voor het evenwicht tussen de overheids­
inkomsten en -uitgaven. Het gaat hier vaak om onzichtbare 
transacties waarbij multinationale maatschappijen betrok­
ken zijn die in grote mate zelf kunnen beslissen hoe zij hun 
winsten over de verschillende landen verdelen. Door het 
ontbreken van een wereldwijd regulerend kader waarmee 
dergelijke vraagstukken kunnen worden geregeld, kan het 
tot protectionistische reflexen komen met alle gevolgen 
vandien voor de concurrentiepositie van de fabrikant van 
een bepaald produkt, en de koopkracht van de consument. 
Technologisch hoogwaardige goederen 
27. Het Comité stelt vast dat de internationale handel in 
industrieprodukten èn in diensten meer en meer wordt 
beïnvloed door het technologiebeleid van de bij de GATT 
aangesloten landen en vooral ook van de grote mogend-
Nr. C 207/40 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 18. 8. 86 
heden. De Gemeenschap tracht harerzijds, naast het 
communautaire interne-marktconcept, ook een groots 
opgezet technologisch beleid te bevorderen; een dergelijk 
beleid zou, dankzij de grote omvang van de spitstechnolo-
giemarkt, daadwerkelijk een herstel van de economie en 
een verbetering van de werkgelegenheid moeten kunnen 
bewerkstelligen. 
28. De door sommige regeringen ingevoerde groots 
opgezette programma's, de strategische belangen waar 
sommigen op wijzen, de nieuwe vormen van internationale 
samenwerking tussen bedrijven en regeringen onderling en 
tussen bedrijven enerzijds en regeringen anderzijds, de 
enorme bedragen die voor bepaalde projecten worden 
uitgetrokken en de risico's die verbonden zijn aan 
investeringen voor de exploitatie van produkten of 
procédés met een vaak zeer korte levensduur, de internatio­
nalisering van onderzoek en ontwikkeling en van de 
commerciële exploitatie van technologische vernieuwingen 
zijn even zovele factoren die voor de invoering van een 
„code voor nieuwe technologieën" pleiten. Deze code zou 
onder andere betrekking moeten hebben op de aan de 
handel in technologisch hoogwaardige goederen en 
diensten verbonden tarifaire en niet-tarifaire problemen; 
hieronder vallen ook overheidsopdrachten, exportbevorde­
rende maatregelen, strategische aspecten, alsmede normen 
en procedures voor registratie en beproeving. 
29. De bij de GATT aangesloten landen dienen er in elk 
geval op toe te zien dat de internationale economische 
gemeenschap zich verre van een technologisch protectionis­
me houdt. Speerpunttechnologie vormt een uitdaging, 
maar biedt ook nieuwe groeiperspectieven. 
De vrijwaringsclausule 
30. Het Comité blijft zich op het standpunt stellen dat de 
contracterende partijen zoveel mogelijk moeten vermijden 
dat er van de in artikel XIX van de GATT-overeenkomst 
bedoelde vrijwaringsclausules gebruik wordt gemaakt. In 
elk geval dienen de vrijwaringsmaatregelen van beperkte 
duur te zijn en onder toezicht van de GATT-autoriteiten te 
staan. 
31. Mochten vrijwaringsmaatregelen toch nodig blijken 
om deze of gene vitale bedrijfstak of de gehele economie 
van een land te kunnen beschermen, dan dienen deze 
uitzonderlijke maatregelen 
— erga omnes te worden toegepast 
en 
— op selectieve wijze te worden genomen, wanneer de 
oneerlijke handelspraktijken van een zeker land de 
oorzaak van de moeilijkheden van een ander land 
blijken te zijn. 
Kegeling van geschillen 
32. Volgens het Comité zou de Gemeenschap er het hare 
toe moeten bijdragen dat de GATT-procedures voor de 
regeling van geschillen doeltreffender worden gemaakt, al zou dat betekenen dat bepaalde GATT-bepalingen een 
specifieker karakter moeten krijgen. 
33. Wil men de internationale handel beter kunnen 
organiseren, dan is het absoluut noodzakelijk de procedu­
res voor de regeling van geschillen tussen de ver­
dragsluitende partijen een dwingender karakter te geven. 
Dit geldt zowel voor goederen als voor diensten. 
Namaakprodukten 
34. Het Economisch en Sociaal Comité wijst erop dat er 
steeds meer wordt nagemaakt. Dit verschijnsel valt in de 
gehele wereld waar te nemen. Geen enkel land en geen 
enkele sector blijft hiervoor behoed. Bij deze oneerlijke 
namaakpraktijken gaat het niet alleen om luxe- of 
modeartikelen maar ook om andere industrieprodukten. 
Het gevolg is dat grote verliezen voor de fabrikanten 
ontstaan en dat het aantal banen aanzienlijk vermindert. 
Ook leveren namaakartikelen soms ernstige gevaren voor 
gezondheid en veiligheid van het publiek op en kunnen zij 
een nadelige uitwerking op de economische groeimogelijk­
heden van de ontwikkelingslanden hebben. 
35. De bestaande internationale overeenkomsten (over­
eenkomst van Parijs van 1883, regeling van Madrid van 
1891 inzake het tegengaan van verkeerde of misleidende 
aanduidingen met betrekking tot de plaats van oorsprong 
van produkten, en de regeling van Lissabon van 1958 
betreffende de bescherming van benamingen van oor­
sprong en de internationale registratie hiervan) voorzien 
niet in adequate sancties om de internationale handel in 
namaakprodukten te kunnen tegengaan. 
36. Het Economisch en Sociaal Comité wijst erop dat de 
onderhandelaars bij de Tokio-ronde geen tijd hebben 
gehad om de door de Amerikaanse delegatie ingediende 
ontwerp-code inzake namaakprodukten te behandelen. In 
1983 heeft de Gemeenschap de desbetreffende GATT-
werkzaamheden weer nieuwe impulsen gegeven. Het 
Comité staat geheel achter dit initiatief en herinnert aan de 
opmerkingen die het in zijn advies over de recente ontwerp­
verordening van de Gemeenschap inzake de bestrijding van 
namaakpraktijken heeft gemaakt (1). 
Conclusie 
37. Volgens het Comité zijn de recente veranderingen in 
de koersen van dollar en yen, de rentetarieven en de 
aardolieprijzen de eerste tekenen die op een verbetering van 
de economische situatie in de wereld en vooral in de 
Gemeenschap kunnen wijzen. En evenals de andere 
industrielanden en de ontwikkelingslanden heeft de 
Gemeenschap er stellig belang bij dat uit de economische 
crisis voortkomende protectionistische neigingen worden 
bestreden. De Gemeenschap moet dus proberen haar 
partners ervan te overtuigen dat zo spoedig mogelijk een 
nieuwe multilaterale gespreksronde in het kader van de 
GATT moet plaatsvinden. 
(1) Zie advies van het Economisch en Sociaal Comité inzake het 
„Voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling 
van maatregelen om het in het vrije verkeer brengen van 
namaakartikelen tegen te gaan" (PB nr. C 218 van 29. 8. 1985). 
18. 8. 86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 207/41 
38. Tegelijkertijd dient de Gemeenschap de nodige 
besprekingen te gaan voeren ten einde tot een geordend 
monetair systeem in de wereld te komen. 
39. De Gemeenschap moet helpen vermijden dat 
bilaterale afspraken tussen twee landen voor een derde land 
problemen gaan opleveren. 
40. De Gemeenschap moet over voornamelijk de 
volgende vraagstukken onderhandelingen overwegen: 
— aanhoudende tariefproblemen, 
— niet-tarifaire problemen, 
— dienstenverkeer, 
— technologisch hoogwaardige produkten, 
— vrijwaringsclausule, 
— regeling van geschillen, 
— namaakartikelen, 
— landbouw. 
Hierbij moet rekening worden gehouden met de ver­
worvenheden van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, 
de ontwikkelingskansen van de meest achtergebleven 
landen en hun mogelijkheden om zelf aan het ontwikke­
lingsproces deel te nemen, alsmede met de groeimogelijk­
heden die de nieuwe technologieën, met name in het licht 
van de recente ontwikkelingen rond de interne markt, te 
bieden hebben. 
41. Als belangrijke economische macht kan de Gemeen­
schap een beslissende bijdrage tot de bevordering van de 
internationale handel leveren. Een logisch uitvloeisel van 
een geleidelijke totstandbrenging van één enkele grote 
communautaire markt is dat de Commissie van de Raad 
een ruim mandaat zal krijgen om volgens bovenstaande 
richtsnoeren met onze partners over een steeds ver­
dergaande liberalisatie van het handelsverkeer te onder­
handelen. 
42. Het Comité vestigt nog eens de aandacht op het feit 
dat de Gemeenschap bij haar externe betrekkingen altijd 
zowel de sociale als de economische situatie in de wereld 
moet proberen te verbeteren. In dit verband herinnert het 
Comité eraan dat het er in zijn adviezen over de 
internationale handel altijd grote waarde aan heeft gehecht 
dat de mensenrechten in acht worden genomen en vooral 
dat er billijke arbeidsnormen worden gehanteerd, zoals 
deze door de Internationale Arbeidsorganisatie zijn 
vastgesteld. 
Textiel en kleding — vernieuwing van het Multivezelak-
koord 
43. Het Comité is van mening dat het internationale 
handelsverkeer in de textiel- en kledingsector meer en meer 
onder de normale regels van de GATT moeten komen te 
vallen. De in de Gemeenschap aan de gang zijnde 
rationalisering en aanpassing van de structuren 
a) zou het enerzijds nu al mogelijk moeten maken, in een 
geest van algemene wederkerigheid tot een zekere mate 
van liberalisering ten opzichte van het momenteel 
geldene Multivezelakkoord te komen, 
b) anderzijds goede gronden moeten verschaffen voor het 
sluiten van een nieuwe textielovereenkomst, die een periode van vier of vijf jaar zou moeten bestrijken, en 
van bilaterale akkoorden tussen de Gemeenschap en de 
belangrijkste naar de Gemeenschap exporterende 
ontwikkelingslanden. 
44. Volgens het Comité zou bij de invoer van textiel en 
kleding uit de minst geavanceerde landen (zoals deze door 
de UNCTAD zijn vastgelegd) naar een volledige liberalise­
ring moeten worden gestreefd, zodat er van contingente-
ring dus geen sprake meer zou zijn. Met Bangladesh zou 
over een bijzondere regeling moeten worden onderhandeld. 
45. Het Comité spreekt zich uit voor een soepelere 
toepassing van de quota's voor de verschillende categorieën 
produkten. 
46. Volgens het Comité zal zoveel mogelijk moeten 
worden geprobeerd de kinderkledingcontingenten te 
vergroten. 
47. Volgens het Comité zou men geleidelijk van de 
verdeling van de communautaire contingenten in nationale 
quota's moeten afstappen, zulks met het oog op de 
communautaire besluiten in verband met de totstandbren­
ging van één enkele markt. Door een industrieel beleid in 
deze sector in combinatie met een echte handelspolitiek van 
de Gemeenschap zou het uiteindelijk ook minder vaak 
nodig moeten worden artikel 115 van het Verdrag tot 
oprichting van de Europese Economische Gemeenschap toe 
te passen. 
48. Volgens het Comité is het nog te vroeg een antwoord 
te geven op de vraag of het volgende MVA ook het laatste 
wordt. Een en ander zal afhangen van de markt­
ontwikkelingen en het verloop van de werkgelegenheid in 
deze sector. De vraag stijgt in de Gemeenschap momenteel 
met niet meer dan 1 % per jaar. In de Gemeenschap van de 
Tien zijn er sinds 1970 in deze sector een 2 miljoen 
arbeidsplaatsen verloren gegaan. In de Gemeenschap van 
de Twaalf blijft de textiel- en kledingsector de meest 
belangrijke tak van industrie, die nog steeds 3,2 miljoen 
personen werk biedt. Door liberaliserende maatregelen, 
zonder navenante consumptiestijging, in combinatie met 
een produktiviteitsstijging die sowieso zal plaatsvinden, 
zouden in deze sector jaarlijks nog eens 100 000 banen 
verloren gaan. Een dergelijke „aderlating" zou, niet alleen 
uit sociaal-economisch oogpunt, maar ook uit communau­
tair politiek oogpunt, gewoonweg onaanvaardbaar zijn. 
Een uitbreiding van de communautaire invoercontingenten 
zou dus zoveel mogelijk in overeenstemming moeten zijn 
met de toeneming van de consumptie. 
49. Het blijkt dus dat de mogelijkheden om tot een 
grotere mate van souplesse en liberalisering in deze sector te 
komen, in de eerste plaats afhangen van wat de partners 
van de Gemeenschap daar tegenover zullen stellen 
(openstelling van de markt). Het Comité had gaarne gezien 
dat de Commissie, vooral waar het de jonge industrielan­
den betreft, een grotere nadruk op dit wederkerigheids-
beginsel had gelegd. 
,50. Het Comité is van oordeel dat de Gemeenschap bij 
de liberalisering van haar import niet alleen de hierboven 
genoemde minst geavanceerde landen apart zou moeten 
behandelen, maar ook zou moeten differentiëren naar: 
— jonge industrielanden die reeds de nodige wederkerig­
heid betrachten, zoals Singapore en Hongkong, die de 
invoer van textielprodukten niet aan banden leggen; 
— andere jonge industrielanden, en wel uitgaande van de 
mate waarin zij hun markten openstellen; 
Nr. C 207/42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 18. 8. 86 
— overige ontwikkelingslanden; 
tevens zou, wat deze landen betreft, rekening moeten 
worden gehouden met de opstelling van andere industrie­
landen, namelijk de Verenigde Staten, Japan, Australië en 
Canada. 
51. Het Comité gaat er in beginsel mee akkoord dat 
— de vrijwaringsclausule, het zogenaamde „manduittre-
dingsmechanisme" (herinvoering van quota's); 
— en de „anti-surge"-clausule (gequoteerde produkten 
waarvan plotseling te veel wordt ingevoerd) 
worden gehandhaafd. 
52. Het hoopt echter dat het gedrag van de partners van 
dien aard zal zijn dat deze clausules niet te vaak behoeven te 
worden toegepast. Mocht dit toch noodzakelijk blijken, dat 
zal een en ander zo uitgebreid mogelijk met de betrokken 
partners moeten worden besproken. 
53. Het Comité benadrukt hoe belangrijk het is dat alle 
landen die het Multivezelakkoord hebben ondertekend de 
noodzaak erkennen de eigendom van merken, patronen en 
modellen te beschermen (') 
(!) Zie hiertoe het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
inzake het „Voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad 
tot vaststelling van maatregelen om het in het vrije verkeer 
brengen van namaakartikelen tegen te gaan" (PB nr. C 218 van 
29. 8. 1985). 54. Bovengenoemde landen dienen zich ook van iedere 
vorm van dumping of oneerlijke gedragingen te onthouden, 
omdat het hier, zowel in de industrielanden als in de 
ontwikkelingslanden, om een zeer gevoelige sector gaat. 
55. Het Economisch en Sociaal Comité legt bijzondere 
nadruk op de noodzaak de arbeidsomstandigheden in de 
textielsector van alle ontwikkelingslanden (in de meest 
algemene zin) te verbeteren. De werknemers in deze tak van 
bedrijvigheid verdienen vaak zeer weinig en werken vaak 
onder abominabele omstandigheden (hitte, lawaai, stof, 
arbeidsduur, kinderarbeid, vakbondsrechten). Het Comité 
zou dus gaarne zien dat er in de bilaterale akkoorden 
bepalingen inzake de toepassing van redelijke arbeids-
normen, zoals deze door de IAO zijn vastgelegd, worden 
opgenomen. 
56. Het Economisch en Sociaal Comité dringt er ten 
slotte bij de onderhandelaars van de Gemeenschap op aan 
dat zij rekening houden met de gevolgen van de toetreding 
van Portugal, alsmede met de bijzondere regelingen die de 
Gemeenschap ten aanzien van de Middellandse-Zeelanden 
is aangegaan. 
Gedaan te Brussel, 22 mei 1986. 
De voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Gerd MUHR 
Advies inzake de gevolgen van het GLB voor de sociale toestand van de agrarische 
werknemers in de Europese Gemeenschap 
(86/C 207/14) 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 18 december 1985 besloten, overeenkomstig artikel 20, 
lid 4, van het Reglement van Orde een initiatiefadvies op te stellen inzake voornoemd 
onderwerp ('). 
Het Comité is bij zijn werkzaamheden uitgegaan van het informatief rapport dat de Afdeling voor 
de landbouw reeds over dit vraagstuk heeft opgesteld (rapporteur: de heer Lojewski). 
De Afdeling voor de landbouw, die met de voorbereiding van de werkzaamheden was belast, heeft 
haar advies op 7 mei 1986 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Lojewski. (18 december 1985). 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 237e zitting (vergadering van 22 mei 1986) het 
volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd: 
0) Het onderhavige advies heeft betrekking op de situatie van de afhankelijke beroepsbevolking in de 
landbouw en de eerste verwerkingsfase.