TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

In artikel 97 van Richtlijn 2006/112/EG van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (hierna "de btw-richtlijn" genoemd) is bepaald dat het normale tarief vanaf 1 januari 2011 tot en met 31 december 2015 niet lager mag zijn dan 15 %.

Deze bepaling was gebaseerd op artikel 93 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (VEG). Met ingang van 1 december 2009 is artikel 93 VEG vervangen door artikel 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). In artikel 113 VWEU is bepaald dat de Raad, na raadpleging van het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité met eenparigheid van stemmen, volgens een bijzondere wetgevingsprocedure, de bepalingen vaststelt die betrekking hebben op de harmonisatie van de wetgevingen inzake de omzetbelasting, voor zover deze harmonisatie noodzakelijk is om de instelling en de werking van de interne markt te bewerkstelligen en concurrentieverstoringen te voorkomen.

Met het oog op de totstandbrenging van de interne markt op 1 januari 1993 heeft de Commissie voorstellen voor een definitieve regeling inzake fiscale harmonisatie gepresenteerd.

Toen echter duidelijk werd dat de voorstellen van de Commissie niet vóór 1 januari 1993 zouden kunnen worden aangenomen, heeft de Raad besloten een overgangsregeling vast te stellen. In dat verband werd voor de btw-tarieven Richtlijn 92/77/EEG aangenomen.

Met deze richtlijn werd een systeem van minimumtarieven ingevoerd. Er werd bepaald dat het normale tarief vanaf 1 januari 1993 tot en met 31 december 1996 in elke lidstaat niet lager mocht zijn dan 15 %. Deze bepaling werd ondertussen vijfmaal verlengd en geldt thans tot en met 31 december 2015.

Bij recente wijzigingen van de btw-richtlijn is de belastingheffing op de plaats van bestemming ten uitvoer gelegd, omdat daarmee de mogelijkheden om voor grensoverschrijdende transacties lagere btw-tarieven te zoeken, hetgeen tot concurrentieverstoringen kan leiden, worden beperkt. Het is op het gebied van de indirecte belastingen, zowel wat de accijns als de btw betreft, echter gebruikelijk om minimumtarieven vast te stellen, met name vanwege het feit dat bij grensoverschrijdend winkelen en verkopen op afstand onder een bepaalde drempel de btw nog altijd in het land van oorsprong in plaats van het land van bestemming wordt toegepast. Een door alle lidstaten toegepaste minimumhoogte van het normale tarief - zoals momenteel het geval is - vormt daarom een nuttige waarborg voor de goede werking van de interne markt.

Omdat alle lidstaten momenteel een normaal tarief hanteren dat boven de 15 % ligt, biedt de huidige regeling voor een minimumhoogte van het normale tarief van 15 % de lidstaten ook speelruimte voor btw-hervormingen om het normale tarief te verminderen waardoor de btw-grondslag wordt verbreed en het gebruik van verlaagde tarieven wordt beperkt.

Op 6 december 2011 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan een mededeling over de toekomst van de btw, waarin is voorgesteld het oorsprongslandbeginsel te verlaten en waarin verschillende manieren zijn beschreven om belastingheffing op de plaats van bestemming te realiseren. De Commissie zal in 2016 een actieplan publiceren voor een eenvoudiger, efficiënter en fraudebestendiger definitief btw-stelsel, aangepast aan de eengemaakte markt. In dat actieplan worden de lijnen uitgezet voor de werkzaamheden die zullen volgen in navolging van de resultaten die sinds de mededeling van 2011 zijn behaald. De hoofdmoot zal bestaan uit de belangrijkste kenmerken van het definitieve btw-stelsel voor de handel binnen de EU dat de Commissie wil voorstellen en de beoogde hervormingen om de bestaande regels voor btw-tarieven aan te passen aan een definitief stelsel dat wordt gekenmerkt door het bestemmingsbeginsel. In deze herziening van de regels inzake btw-tarieven komen twee belangrijke vragen aan de orde: kunnen de lidstaten meer autonomie ("meer flexibiliteit") krijgen bij het vaststellen van de tarieven, en hoe moet worden omgegaan met tijdelijke afwijkingen die uitzonderingen, nultarieven en sterk verlaagde tarieven mogelijk maken en die bij de invoering van het definitieve btw-stelsel opnieuw moeten worden overwogen?

In deze omstandigheden, en in afwachting van de besluiten over de uiteindelijke vorm van het definitieve stelsel, lijkt het passend om vast te houden aan het beginsel van een minimumniveau van het normale btw-tarief van 15 %, en voor te stellen de huidige regelingen met [twee jaar tot en met 31 december 2017] te verlengen. Deze tijdspanne garandeert dat de belanghebbenden de noodzakelijke rechtszekerheid genieten, en biedt ruimte voor een uitgebreidere bespreking over btw-tarieven in samenhang met het komende actieplan betreffende de btw.

•Samenhang met de huidige bepalingen op dit beleidsgebied

Bij verlenging van een bestaande bepaling (artikel 97 van de btw-richtlijn), is het voorstel in overeenstemming met de bestaande wetgeving.

•Samenhang met andere beleidsgebieden van de Unie

Niet relevant.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag