ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 362 
 
 
 
Vol. 1984/0 155 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Communit y and the European Atom ic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), t his file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februa r 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 v om 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
C O M(84) 362 def
Brussel, 3 juli 1984
DE ECONOMISCHE ONTWIKKELING OP MIDDELLANGE TERMIJN  
VAN DE GEMEENSCHAP :
VOORUITZICHTEN EN MAATREGELEN
Mededeling van de Commissie aan de Raad
COM(84) 362 def

-1
1. Voor de Gemeenschap Lijken de economische vooruitzichten op middel­
lange termijn niet zo gunstig. Wel vertoont de economische crisis, die in  
het midden van de jaren zeventig begon, recentelijk tekenen van verzwakking.  
Grote industrielanden kennen, zoals de Verenigde Staten, een krachtig eco­
nomisch herstel, gepaard gaande met een aanzienlijke daling van de werkloos­
heid, terwijl in andere, zoals Japan, het bedrijvigheidstempo toelaat het  
hoge werkgelegenheidspeil te handhaven.
Europa zou in de rest van dit decennium kunnen geconfronteerd worden  
met een verdere aftakeling van zijn economische kracht met alle gevolgen  
voor de werkgelegenheid en de levensstandaard van zijn bevolking.
De redenen voor deze verontrusting zijn talloos :  buitensporige  
starheid van markten en economische structuren, hoge produktiekosten die  
een ongunstige invloed uitoefenen op het mededingingsvermogen, onvoldoende  
produktieve investeringen, vertraging van de produktiviteitsstijging,  
achterstand bij de ontwikkeling van nieuwe technologieën, weinig doeltref­
fende exploitatie van de resultaten van het onderzoek, weinig openstaan  
voor veranderingen, soms verkeerd gericht economisch beleid.
De twee olieprijsschokken en de onstabiliteit van de internationale  
monetaire en financiële constellatie, waarop de Gemeenschap met enig succes  
heeft kunnen reageren, zijn weliswaar ten dele verantwoordelijk voor het  
reeds vastgestelde verlies aan snelheid, doch het zou ijdel zijn bij deze  
beide oorzaken te blijven stilstaan met negering van de interne oorzaken.
2. Het behoort tot de plicht van de instellingen van de Gemeenschap om  
op het tijdstip waarop zij trachten de basis te leggen voor de verdere  
Europese opbouw, tevens de nodige initiatieven te nemen om de verzwakkings-  
tendenzen van de economische structuren om te keren en wel met des te meer  
vastberadenheid naarmate de reacties op de crisis sterker zijn uiteengelopen.

- 2 -
De gebruikmaking van de voordelen van de Europese ruimte als hoek  
steen van de herstructureringspogingen vormt reeds de kern van de maatregelen  
van de Commissie, zoals blijkt uit haar voorstellen om op zo kort mogelijke  
termijn de technische, fiscale en andere belemmeringen voor het doen ont­
staan van een ware gemeenschappelijke markt weg te nemen. De Europese ondei  
nemingen moeten op dit onontbeerlijk begin kunnen rekenen ter verwezen­
lijking van schaalvoordelen bij de produktie, de investering, het ondei  
zoek, de distributie en meer in het algemeen bij alle functies die bepalend  
zijn voor hun mededingingsvermogen en ter versnelling van hun technologische  
ontwikkeling. Bovendien moet de integratie van de kapitaalmarkten de basis  
vormen voor een rationeel gebruik van de spaar- en financieringsmogelijk-  
heden in de Gemeenschap door de huidige compartimentering te doorbreken.
Het ontbreken van een volledige monetaire eenheid binnen Europa -  
een voorwaarde die per definitie in de Amerikaanse en Japanse economische  
ruimte is gerealiseerd - vormt een aanzienlijke belemmering voor de Europese  
bedrijven bij hun pogingen de achterstand in te halen die zij op vele ter­
reinen hebben. De ontwikkeling van het Europees Monetair Stelsel is het  
middel bij uitstek niet alleen om aan deze fundamentele eis van eenheid te  
voldoen, doch ook om in internationaal opzicht voldoende autonoom te zijn  
om monetaire schokken, zoals deze zich in een recent verleden hebben voor­
gedaan, te kunnen dempen zoniet vermijden.
3. Beter geïntegreerde Europese markten zijn evenwel niet voldoende
om de economische groei sneller en evenwichtiger te doen verlopen indien ze  
niet wordt geschraagd door een gecoördineerd economisch beleid.
Op dit gebied zijn de standpunten van de regeringen van de Lid­
staten in de afgelopen jaren steeds dichter bij elkaar gekomen. Zo zijn  
met name de monetaire stabiliteit en het externe evenwicht prioritaire  
doelstellingen geworden waarvan de realisatie een conditie sine qua non is  
voor elke verbetering van de werkgelegenheid. De Lid-Staten hebben over  
het geheel genomen een stringent monetair beleid gevoerd en zij spannen

- 3 -
zich in het structurele gedeelte van hun begrotingstekorten te verminderen.  
Het stringent beleid nodig om de inf lationistische anticipaties te elimineren  
zal permanent moeten worden gehandhaafd opdat de groei, wanneer deze een­
maal is begonnen, zich onbelemmerd kan doorzetten. Het nastreven van derge­
lijke doelstellingen houdt eveneens de belofte in van een toegenomen  
convergentie van de fundamentele economische en sociale grootheden binnen  
de Gemeenschap en derhalve van een grotere monetaire stabiliteit.
4. Ook onder deze voorwaarden zou de werkgelegenheid zorgwekkend kun­
nen blijven, aangezien het weinig waarschijnlijk is dat, gezien de demo­
grafische ontwikkeling en de toenemende deelneming van de vrouwelijke  
bevolking aan de produktieactiviteit, hiervoor spoedig een oplossing kan  
worden gevonden. In alle Lid-Staten zal het economisch beleid derhalve  
sterker moeten worden gericht op het samen doen gaan van het zoeken naar  
economische efficiency en het nastreven van een beter evenwicht op de  
arbeidsmarkt. Een groter mededingingsvermogen van het bedrijfsleven, een  
zekere herschikking van de beloning van de respectieve produktiefactoren,  
de grotere stimulans dan in het verleden van uitbreidingsinvesteringen en  
niet alleen van rationalisatie-investeringen, de schepping van gunstige  
economische voorwaarden (fiscale, bestuursrechtelijke en andere) voor het  
bedrijfsleven zijn even zovele onontbeerlijke voorwaarden, wil de groei  
leiden tot een schepping van bijkomende werkgelegenheid.
Voor zover deze doelstelling niet met deze middelen kan worden be­
reikt zijn de overheden gedwongen eigen maatregelen te overwegen en te  
treffen (met naleving van de concurrent!e-eisen) ter herziening van de  
arbeidsduur ten gunste van de werkgelegenheid. Hoe dan ook de economische  
herstructurering zal slechts sociaal aanvaardbaar zijn indien deze gepaard  
gaat met begeleidende maatregelen om de gevolgen daarvan op menselijk vlak  
te verzachten en om de nodige omschakelingen zodanig te doen verlopen dat  
verhoging van de werkloosheid wordt voorkomen.

- 4 -
5. Uit deze beschouwingen komt een onweerlegbare prioritaire doelstel­
ling naar voren :  de terugkeer naar een bevredigende werkgelegenheid.
De te treffen maatregelen ter bereiking van deze doelstelling zijn  
onderworpen aan één hoofdvoorwaarde :  de consolidatie van de reeds vei—  
kregen resultaten - alsmede de realisatie van nieuwe vooruitgang in bepaalde  
Lid-Staten - op het gebied van de economische stabiliteit. Het monetaire en  
budgettaire beleid van de Lid-Staten zal aan deze eis moeten beantwoorden,  
terwijl voldoende beleidsruimte moet worden geboden voor een reële expansie.
Het stuwende element van de ontwikkeling naar een grotere werkgele­
genheid zal een krachtiger ontwikkeling moeten zijn van de investeringen,  
met name in harmonie met een evenwichtiger beloning van de onderscheidene  
produktiefactoren, en zal drager moeten zijn van geavanceerde technologieën.
Een en ander zal gesitueerd moeten worden in het kader van een ver­
snelde aanpassing van de economische structuren, hetgeen met name de aanwe­
zigheid van een krachtige concurrentie, een grote flexibiliteit van de  
goederen- en dienstenmarkten, in het bijzonder van de arbeidsmarkt, vooronder­
stelt.
De instelli ngen van de Gemeenschap zullen tot taak moeten hebben om  
zowel door de coördinatie van het economisch beleid van de Lid-Staten als  
door het specifieke gebruik van communautaire instrumenten, zorg te dragen  
voor een zo groot mogelijke convergentie van de economische ontwikkeling,  
een noodzakelijke voorwaarde zowel voor het slagen van de getroffen maat­
regelen als voor een billijke verdeling van de resultaten daarvan.
6.  Het opnemen van de aldus omschreven doelstellingen in een programma  
voor het economisch beleid op middellange termijn, opgesteld volgens de  
traditionele methoden voor een vaste duur van vijf jaar, doet enkele pro­
blemen rijzen.

-  5 -
De ervaring met het vijfde programma, dat in 1982 is vastgesteld,  
is onbevredigend. Enerzijds bleken uit de analyse en diagnose van de  
economische crisis dat de standpunten van de Lid-Staten sterkere onderlinge  
verschillen vertoonden dan thans het geval is met name ten aanzien van de  
verschillende opvattingen met betrekking tot de relatieve prioriteit van  
de doelstellingen van het economisch beleid en de temporisering van de te  
treffen maatregelen. Anderzijds bleek het vinden van een consensus over  
een groot aantal vraagstukken zeer moeilijk. In feite moest veelal een  
compromis worden gezocht, hetgeen nauwelijks duidelijke aanwijzingen heeft  
opgeleverd omtrent de door de Lid-Staten en de Gemeenschap te volgen  
beleidslijnen.
Thans is het klimaat evenwel gunstiger omdat er een grotere conver­
gentie van standpunten tussen de Lid-Staten over het te volgen beleid  
bestaat. Het vinden van een consensus, ten aanzien van een algemeen ant­
woord op de huidige economische moeilijkheden blijkt evenwel nog steeds  
een moeizame en problematische aangelegenheid. Bovendien vereisen de  
ernst van de situatie en het ambitieuze karakter van de doelstellingen die  
de Gemeenschap zich derhalve heeft gesteld een krachtige en nauwgezette  
politieke vertaling van de gezamenlijke beleidslijnen die men moet volgen  
terwille van het economisch herstel van de Gemeenschap.
7. Het streven te komen tot operationele beleidsconclusies op elk
van de voornaamste beleidsterreinen leidt dan ook tot het verwerpen van  
de methode om eenmaal in de vijf jaar een programma op middellange termijn  
op te stellen dat het gehele gamma van vraagstukken omvat.
De Commissie is van oordeel dat een gezamenlijk maatregelenpakket  
op middellange termijn, hetzij communautair hetzij nationaal, dat volgens  
een doorlopend proces wordt opgesteld en ten uitvoer gelegd,  
een methode zou zijn die beter aangepast is aan de eisen van de huidige  
toestand. Zij is van mening dat een dergelijke benadering door haar grotere

- 6 -
flexibiliteit, niet alleen noodzakelijk is wegens de omstandigheden, doch  
eveneens omdat deze geheel en al in overeenstemming is met de geest van  
artikel 6 van de beschikking van de Raad van 18 februari 1974.
Het onderzoek naar de problemen van het economisch beleid op  
middellange termijn zal derhalve als volgt verlopen.
- Allereerst zullen gezamenlijk de voornaamste maatregelen vastgesteld  
worden, nodig om de economische achteruitgang van de Gemeenschap te 
stoppen, waarbij de nadruk wordt gelegd op de oplossing van het werkloos­
heidsprobleem. Van de onderwerpen die in dit opzicht een bijzondere  
betekenis hebben zij hier genoemd de investeringen, de geavanceerde  
technologie, de openbare financiën, het mededingingsvermogen, de flexibi­
liteit van de markten. Deze onderwerpen van bezinning zijn opgenomen in  
het werkprogramma voorgesteld door het Comité voor Economische Politiek  
in het advies dat het zojuist aan de Raad en de Commissie heeft toege­
zonden en waaraan laatstgenoemde haar goedkeuring heeft gehecht.
- Vervolgens zal voor alle behandelde onderwerpen de Commissie, op basis van  
een voorontwerp van het Comité voor Economische Politiek een ontwerp voor  
concrete acties opstellen en dit aan de Raad toezenden. Hierbij wordt  
aangegeven op welke punten dit ontwerp van het voorontwerp van het Comité  
voor Economische Politiek afwijkt.
8. De Commissie wenst de Raad in kennis te stellen van bovenstaande
voornemens inzake het onderzoek van het economisch beleid op middellange  
termijn in de Gemeenschap.
Wegens de ernst van de uitdagingen waaraan de Gemeenschap het hoofd  
moet bieden, zal de Commissie onverwijld in nauwe samenwerking met het  
Comité voor Economische Politiek het nodige doen om spoedig de eerste  
concrete beleidslijnen te omschrijven.