Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Richtlijn 67/548/EEG, voorzover het kenmerken van bepaalde gevaarlijke stoffen in Oostenrijk en Zweden betreft"

(1999/C 40/13)

De Raad heeft op 23 november 1998 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100 A van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 355e Zitting (vergadering van 2 december 1998) de heer Stöllnberger benoemd tot algemeen rapporteur en het volgende advies uitgebracht, dat met 94 stemmen vóór, bij twee onthoudingen, is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Richtlijn 67/548/EEG () van de Raad, laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 98/73/EG () van de Commissie, was erop gericht de handelsbelemmeringen voor gevaarlijke (chemische) stoffen op te heffen en de menselijke gezondheid, met name die van de werknemers, te beschermen. Gevolg gevend aan deze bepalingen zijn de lid-staten begonnen met de invoering van gemeenschappelijke voorschriften voor de indeling, de verpakking en de etikketering van gevaarlijke stoffen die in de handel worden gebracht. Ook is sinds 1981 een gemeenschappelijk kennisgevingssysteem voor in de handel gebrachte nieuwe stoffen van toepassing. Met deze gemeenschappelijke regels wordt gestreefd naar een vergaande bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu in de Gemeenschap, zoals door het Verdrag wordt voorgeschreven.

1.2. Bijlage I bij Richtlijn 67/548/EEG behelst een lijst van gevaarlijke stoffen waarvan de indeling en etikettering op communautair niveau is vastgelegd. In de overige bijlagen worden de noodzakelijke details inzake de indeling, de verpakking en de etikettering verstrekt, terwijl de specifieke bepalingen inzake de etikettering in artikel 23 zijn vastgelegd. Zo dienen op de verpakking van een gevaarlijke stof inter alia de volgende elementen te worden aangebracht: een duidelijk leesbaar en onuitwisbaar gevarensymbool waaruit blijkt welk gevaar het gebruik van de stof in kwestie meebrengt; standaardvermeldingen waarin wordt verwezen naar de aan het gebruik van de stof verbonden bijzondere risico's (R-zinnen); en standaardvermeldingen met de veiligheidsaanbevelingen voor het gebruik van de stof (S-zinnen).

1.3. Met het oog op de bestaande maatregelen en het niveau van de normen voor de bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu in de nieuwe lid-staten werd in de Akte van toetreding o.m. voorzien in afwijkingen van deze etiketteringsvoorschriften voor Oostenrijk (dat mag eisen dat niet in de bijlagen van de richtlijn opgenomen aanvullende gevarensymbolen en S-zinnen worden gebruikt) en voor Zweden (dat mag eisen dat aanvullende, niet in de bijlagen opgenomen R-zinnen worden gebruikt). Bedoeling was dat deze bepalingen vóór 31 december 1998 "conform de EG-procedures" zouden worden herzien.

1.4. Het merendeel van de in de Akte van toetreding vastgelegde afwijkingen van Richtlijn 67/548/EEG zijn tijdens de opgelegde periode van vier jaar (1 januari 1995 t/m 31 december 1998) naar tevredenheid van alle lid-staten herzien, wat ingrijpende veranderingen zal meebrengen voor de bestaande Gemeenschapswetgeving. De herziening van bepaalde in Oostenrijk en Zweden geldende etiketteringsbepalingen kon evenwel niet tijdig worden voltooid.

1.5. Het gaat om de volgende aspecten van de etikettering:

1.5.1. Het aanvullende Oostenrijkse pictogram voor veilige afvalverwijdering

De vraag of een "doorgestreepte vuilnisbak"-pictogram voor het verwijderen van bepaalde gevaarlijke stoffen en hun verpakking noodzakelijk is, wordt nog in beraad gehouden. Wel ziet het ernaar uit dat vergelijkbare etiketteringsvereisten zullen worden opgenomen in een toekomstig Commissievoorstel voor een richtlijn inzake "gevaarlijke huishoudelijke afvalstoffen". Het is echter weinig waarschijnlijk dat dit voorstel nog vóór eind 1998 zal worden goedgekeurd.

1.5.2. De aanvullende Oostenrijkse S-zin

"Tegenvergif bestaat, medisch personeel gelieve contact op te nemen met het Antigifcentrum", betreffende maatregelen bij ongevallen, heeft (tot nog toe) niet de steun van een meerderheid van nationale deskundigen () gekregen, hoofzakelijk omdat de organisatie van de antigifcentra in de lid-staten nogal uiteenloopt. In Resolutie 90/C329/03 () van de Raad betreffende de "verbetering van de preventie en de behandeling van acute vergiftigingen bij de mens" wordt echter wel verzocht om invoering van een communautair systeem van informatie over beschikbaar tegengif, en wordt opgeroepen tot samenwerking op dit gebied.

1.5.3. De aanvullende Zweedse R-zin R-322

"Kan schadelijk zijn bij opname door de mond", wijst op "matig schadelijke" acute orale effecten. Op dit moment vinden binnen de OESO besprekingen plaats over de indeling en de etikettering van gevaarlijke stoffen. Aan de hand daarvan zal binnen afzienbare tijd een internationaal geharmoniseerd schema voor dergelijke effecten worden opgesteld, dat na goedkeuring zou kunnen leiden tot een herziening van Richtlijn 67/548/EEG.

1.5.4. De aanvullende Zweedse R-zin R-340

Wordt toegepast op bepaalde kankerverwekkende stoffen, die in de Gemeenschap onder R-zin R-40 vallen. Zweden heeft voorgesteld de formulering van R-40 te wijzigen. Daarvoor is echter een diepgaand onderzoek nodig, omdat het ook om andere gevarencategorieën dan "kankerverwekkend" gaat. Deskundigen hebben toegezegd dit onderzoek de hoogste prioriteit te verlenen.

2. Het Commissievoorstel

2.1. Het voorstel voor een richtlijn, dat is gebaseerd op artikel 100 A van het Verdrag, is bedoeld om de in Richtlijn 67/548/EEG vastgestelde termijn voor de herziening van de voorschriften voor etikettering van gevaarlijke stoffen in Oostenrijk en Zweden met twee jaar te verlengen. Daarnaast is het voorstel erop gericht de voorwaarden voor het op de markt brengen van gevaarlijke stoffen en preparaten op elkaar af te stemmen. De Raad heeft er onlangs immers mee ingestemd bepaalde in de Akte van toetreding voor Oostenrijk en Zweden vastgelegde uitzonderingen op te nemen in zijn gemeenschappelijk standpunt over het huidige voorstel voor een richtlijn inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke preparaten (). De uitzonderingsbepalingen blijven twee jaar van toepassing, te weten van 1 januari 1999 t/m 31 december 2000.

2.2. De voorgestelde wijziging van Richtlijn 67/548/EEG behelst:

- de toevoeging van lid 5 aan artikel 23, waardoor Oostenrijk het gebruik van de hierboven beschreven etiketteringselementen mag eisen;

- de toevoeging van lid 6 aan artikel 23, waardoor Zweden het gebruik van de hierboven beschreven aanvullende R-zinnen mag eisen.

2.2.1. Deze uitzonderingsbepalingen zijn van toepassing van 1 januari 1999 t/m 31 december 2000.

3. Opmerkingen

3.1. Het Economisch en Sociaal Comité staat achter de door de Commissie voorgestelde wijziging van artikel 23 van Richtlijn 67/548/EEG, waardoor Oostenrijk en Zweden, met het oog op hun niveau van bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu, van 1 januari 1999 t/m 31 december 2000 het gebruik van aanvullende etiketteringselementen voor gevaarlijke stoffen mogen eisen.

3.2. Het Comité zou in dit verband willen wijzen op de in het Verdrag van Amsterdam vastgelegde bepalingen inzake volksgezondheid, die binnenkort van kracht zullen worden. Zo luidt artikel 152 als volgt: "Bij de bepaling en de uitvoering van elk beleid en elk optreden van de Gemeenschap wordt een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid verzekerd." Voorschriften inzake de harmonisatie van de interne markt vallen vanzelfsprekend ook onder deze bepaling.

3.3. Het Comité verzoekt de Commissie de geplande werkzaamheden inzake de herziening van de bestaande gevarencategorieën en de invoering van internationaal geharmoniseerde normen voor de indeling van gevaarlijke stoffen voort te zetten.

3.4. Ten slotte zou het Comité nog de volgende punten willen onderstrepen:

3.4.1. Deze werkzaamheden dienen te worden afgerond vóór de herziening van de Richtlijn inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke stoffen op 31 december 2000.

3.4.2. Voorts is het zaak vóór deze datum ook de nodige conclusies te trekken aangaande alle "aanverwante initiatieven". Dit is immers een conditio sine qua non om tot een degelijk onderbouwde herziening van de hier besproken en/of andere onderdelen van de Gemeenschapswetgeving te komen. Onder "aanverwante initiatieven" vallen voorstellen inzake gevaarlijk huishoudelijk afval en de beschikbaarheid van tegengif, waarnaar wordt verwezen in de resolutie van de Raad 90/C329/03.

Brussel, 2 december 1998.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

B. RANGONI MACHIAVELLI

() PB L 196 van 16.8.1967, blz. 1.

() 24e aanpassing van de richtlijn aan de vooruitgang van de techniek, PB L 305 van 16.11.1998.

() De werkgroep van de Commissie "Indeling en kenmerken van gevaarlijke stoffen - effecten op de gezondheid", die bestaat uit deskundigen uit de lid-staten, Noorwegen, het bedrijfsleven en de Europese vakverenigingen.

() PB C 329 van 31.12.1990; ESC-advies: PB C 124 van 21.5.1990.

() Voorstellen: PB C 283 van 26.9.1996; PB C 337 van 7.11.1997; ESC-advies: PB C 158 van 26.5.1997.