OVER DE WERKING VAN DE COMITÉS IN 2018

VERSLAG VAN DE COMMISSIE

OVER DE WERKING VAN DE COMITÉS IN 2018

Overeenkomstig artikel 10, lid 2, van Verordening (EU) nr. 182/2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (hierna de “comitéprocedureverordening” genoemd), presenteert de Commissie het jaarverslag over de werking van de comités in 2018.

Dit verslag bevat een overzicht van de ontwikkelingen in het comitéproceduresysteem in 2018 en een samenvatting van de activiteiten van de comités. Het gaat vergezeld van een werkdocument van de diensten van de Commissie met gedetailleerde statistieken over de werkzaamheden van de afzonderlijke comités.

1.Overzicht van de ontwikkelingen in het comitéproceduresysteem in 2018

1.1.Algemene ontwikkeling

Zoals in het jaarverslag over 2013 wordt beschreven, zijn alle in het “oude” comitéprocedurebesluit vastgelegde comitéprocedures, met uitzondering van de regelgevingsprocedure met toetsing (RPT), automatisch aangepast aan de nieuwe comitéprocedures waarin de comitéprocedureverordening voorziet.

In 2018 werkten de zogeheten comitologiecomités bijgevolg volgens de in de comitéprocedureverordening vastgelegde procedures, te weten de raadplegingsprocedure (artikel 4) en de onderzoeksprocedure (artikel 5), naast de in artikel 5 bis van het comitéprocedurebesluit vastgelegde regelgevingsprocedure met toetsing.

In punt 27 van het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven wordt gewezen op de noodzaak om de regelgevingsprocedure met toetsing aan te passen:

“De drie instellingen erkennen de noodzaak om alle bestaande wetgeving aan te passen aan het bij het Verdrag van Lissabon ingevoerde rechtskader, en met name de noodzaak om hoge prioriteit te verlenen aan de snelle aanpassing van alle basishandelingen die nog verwijzen naar de regelgevingsprocedure met toetsing. De Commissie dient uiterlijk eind 2016 voorstellen in met betrekking tot die laatstgenoemde aanpassing.”

Overeenkomstig de verbintenis daartoe heeft de Commissie een voorstel vastgesteld om de basishandelingen die verwijzen naar de regelgevingsprocedure met toetsing, aan te passen aan de verdragsbepalingen inzake gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen. Ook heeft zij een tweede voorstel vastgesteld, dat specifiek betrekking heeft op de aanpassing van de basishandelingen op het gebied van justitie. De interinstitutionele onderhandelingen over het eerste dossier zijn gedeeltelijk afgerond. De wetgever heeft ingestemd met de aanpassing van 64 van de betrokken basishandelingen, terwijl de onderhandelingen over de resterende handelingen en over de handelingen op het gebied van justitie zullen worden voortgezet. Wanneer een handeling waarin naar de regelgevingsprocedure met toetsing wordt verwezen, wordt aangepast aan de bepalingen inzake gedelegeerde handelingen, speelt het desbetreffende comité geen rol meer en worden de betrokken gedelegeerde handelingen vervolgens opgesteld met de hulp van deskundigengroepen.

De Commissie heeft op 26 februari 2016 een verslag over de tenuitvoerlegging van Verordening (EU) nr. 182/2011 vastgesteld. In dat verslag kwam de Commissie tot de conclusie dat het algemene rechtskader voor de comitéprocedure goed functioneert. Er werd echter ook gewezen op het feit dat de stemmingsuitkomst “geen advies” tot politieke problemen kan leiden, vooral op een aantal zeer gevoelige gebieden zoals de toelating van genetisch gemodificeerde organismen. De Commissie heeft vervolgens op 14 februari 2017 een voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 182/2011 vastgesteld. Dit voorstel bepleit een aantal gerichte wijzigingen van de procedures in het comité van beroep om de “geen advies”-resultaten op gevoelige gebieden aan te pakken. Dit dossier is momenteel echter geblokkeerd in de interinstitutionele onderhandelingen.

De onderhandelingen tussen de drie instellingen zijn afgerond wat betreft niet-bindende criteria voor de toepassing van de artikelen 290 en 291 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, dat wil zeggen de afbakening van gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen. De definitieve tekst van de afbakeningscriteria is op 3 juli 2019 in het Publicatieblad bekendgemaakt.

In haar mededeling “Betere regelgeving voor betere resultaten – Een EU-agenda” van mei 2015 verbond de Commissie zich ertoe om de ontwerpen van gedelegeerde handelingen en de ontwerpen van belangrijke uitvoeringshandelingen gedurende vier weken voor feedback openbaar te maken, zodat belanghebbenden hun opmerkingen kenbaar kunnen maken. In 2018 werden 165 dergelijke ontwerpen openbaar gemaakt met het oog op feedback van het publiek op de website “Geef uw mening” van de Commissie.

1.2.Ontwikkeling van de rechtspraak

Het Gerecht heeft in zijn arrest van 13 december 2018 in de gevoegde zaken T-339/16, T-352/16 en T-391/16 de kwestie van de essentiële onderdelen van de basishandeling behandeld. Het Gerecht onderzocht of de emissiegrenswaarden voor auto’s moesten worden beschouwd als een essentieel onderdeel van de basishandeling dat de Commissie niet mocht wijzigen, ook al waren die grenswaarden vastgesteld in een bijlage bij de basishandeling. In de onderhavige zaak beoordeelde het Gerecht de overwegingen en het dispositief van de basishandeling en stelde het vast dat de in de bijlage bij de basishandeling opgenomen emissiegrenswaarden een essentieel onderdeel en “zelfs het centrale onderdeel” van de handeling vormen, aangezien alle andere bepalingen van de handeling alleen bedoeld zijn om ervoor te zorgen dat die grenswaarden worden nageleefd, en geen enkele bepaling de Commissie uitdrukkelijk de bevoegdheid verleent om de grenswaarden te wijzigen.

2.Overzicht van de activiteiten

2.1.Aantal comités en vergaderingen

Het is belangrijk een onderscheid te maken tussen enerzijds de comitologiecomités en anderzijds andere entiteiten, met name de door de Commissie zelf ingestelde “deskundigengroepen”. De deskundigengroepen bieden de Commissie expertise bij het formuleren en uitvoeren van het beleid en het opstellen van gedelegeerde handelingen, terwijl de comitologiecomités de Commissie bijstaan bij de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden die haar bij wettelijke basisrechtshandelingen zijn toegekend. In dit verslag worden alleen de comitologiecomités behandeld. Het aantal actieve comitologiecomités in de periode van 1 januari tot en met 31 december 2018 is berekend per beleidsterrein (zie tabel I). Ter vergelijking worden ook de gegevens van het vorige jaar (stand van zaken op 31 december 2017) vermeld. Subcomités en verschillende samenstellingen van comités worden niet afzonderlijk geteld, aangezien die onder een bepaald comité vallen.