COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 18.10.1996 
COM(96) 509 dcf. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD 
BETREFFENDE 
DE PRIORITEITEN VAN DE EUROPESE UNIE 
MET HET OOG OP DE WERELDVOEDSELTOP, 
GEORGANISEERD DOOR DE ORGANISATIE VAN DE VERENIGDE NATIES VOOR 
VOEDSEL EN LANDBOUW 
Rome, november 1996 

Mededeling van de Commissie 
DE PRIORITEITEN VAN DE EUROPESE UNIE MET HET OOG OP DE 
WERELDVOEDSELTOP GEORGANISEERD DOOR DE ORGANISATIE VAN DE 
VERENIGDE NATIES VOOR VOEDSEL EN LANDBOUW 
Rome, november 1996 
De Europese Unie heeft drie redenen om actief deel te nemen aan de Wereldvoedseltop, waarop de 
staatshoofden en regeringsleiders op initiatief van de FAO van 13 tot 17 november in Rome zullen 
bijeenkomen rond het thema veiligheid van de voedselvoorziening : in de eerste plaats het belang 
van de veiligheid van de voedselvoorziening voor de mensheid vandaag en morgen; in de tweede 
plaats de rol van de EU op wereldvlak enerzijds als belangrijk producent, netto importeur en 
exporteur van landbouwprodukten en anderzijds als voornaamste verstrekker van voedselhulp; en 
tenslotte vanwege het feit dat het lidmaatschap van de FAO aan de Europese Gemeenschap is 
toegekend. 
Opdat de EU in staat zou zijn al haar invloed te doen gelden, enerzijds bij de oriëntering van de 
politieke Verklaring, die zal worden ondertekend door de staatshoofden en regeringsleiders en 
namens de Gemeenschap door de voorzitter van de Raad van de Unie en de voorzitter van de 
Commissie en anderzijds bij de operationele aanbevelingen waarop het Actieplan betrekking zal 
hebben, dient zij duidelijke en naar prioriteiten ingedeelde doelstellingen vast te leggen. 
Met het oog daarop moeten de termen worden afgebakend waarbinnen vandaag en in de toekomst 
het probleem van de veiligheid van de voedselvoorziening in de wereld wordt gesteld, ten einde een 
afwijking naar ongewenste oriënteringen te voorkomen en onze doelstellingen duidelijk te 
formuleren, de integratie van onze ideeën in de ontwerp-onderhandelingsteksten te vergemakkelijken 
en ze op ruime schaal te verspreiden onder onze partners, ontwikkelingslanden of industrielanden, in 
de Europese NGO's en de NGO's van het Zuiden, en tenslotte via de media. 
1. De uitdaging : alle mensen goed voeden door hen een effectieve, duurzame en billijke 
toegang tot voedsel te verschaffen 
Vandaag nog leven ongeveer 800 miljoen mensen, dit wil zeggen bijna een persoon op zeven, in een 
toestand van hetzij honger, hetzij ernstige ondervoeding, terwijl de wereld voldoende voedsel 
produceert om zijn zes miljard inwoners te voeden. In de toekomst zullen, gezien de 
voortdurende bevolkingsaanwas en de beperktheid van de natuurlijke hulpbronnen, aanzienlijke 
inspanningen moeten worden geleverd om de duurzaamheid op lange termijn van de menselijke 
voeding te garanderen door de combinatie van passende ontwikkelingsmaatregelen, 
wetenschappelijk onderzoek en technologische innovatie; het voornaamste probleem blijft 
evenwel de toegang tot het beschikbare voedsel, tenzij de landen waar ondervoeding en slechte 
voeding heerst de nodige maatregelen nemen om met de hulp van de internationale 
samenwerking de situatie te verbeteren. De binnenlandse en internationale markten spelen een 
centrale rol bij de voedselvoorziening. De burgerlijke organisaties in de samenleving vervullen 
een onmisbare taak. 
Drie belangrijke problemen vormen een hinderpaal voor de daadwerkelijke en gelijke toegang tot 
voedsel : 
a) de armoede, vooral wanneer zij het resultaat is van een al te grote ongelijkheid bij de toegang 
tot de grond, het krediet en het onderwijs, met name voor vrouwen, en van een tekort aan 
<2-3 
produktieve arbeidsplaatsen en wanneer zij de mensen verhindert ofwel zelf het nodige voedsel 
te produceren ofwel zich het beschikbare voedsel aan te schaffen; 
b) geweld - burgeroorlogen, sociale onlusten, etnische of religieuze confrontaties, regionale 
conflicten - brengt de produktie van voedsel en het vervoer ervan naar de consumptiezones in 
gevaar; 
c) de schade aan het milieu door ongeschikte produktietechnieken die verband houden hetzij met 
een gebrek aan wetenschappelijke of technologische kennis, hetzij met het ontbreken van de 
nodige gereedschappen en uitrustingen, hetzij met vergissingen in het landbouwbeleid, bedreigt 
op lange termijn de duurzaamheid, vooral in de meest kwetsbare gebieden waar de armoede 
vaak is geconcentreerd. 
De antwoorden op deze problemen zijn vaak op verschillende niveaus gesitueerd : 
1 ) In de eerste plaats is het de taak van de landen waar de voedselvoorziening onzeker is om de 
maatregelen te nemen om het kwaad bij de wortel uit te roeien : 
door ernaar te streven de nodige basisvoorwaarden te creëren (vrede, respect voor de 
mensenrechten, democratie - met inbegrip van de gelijkheid tusen mannen en 
vrouwen - alsmede een goed beheer van de overheidszaken); 
• vervolgens door duurzame ontwikkelingsstrategieën te voeren die op de mens zijn 
toegespitst en bij voorrang de uitroeiing van de armoede beogen; deze strategieën 
berusten op een solide macro-economisch beleid dat sparen en investeringen 
aanmoedigt, op een sociaal en structureel beleid dat zowel een algemeen karakter 
heeft - kredietinstellingen, gezondheidszorg, onderwijs, infrastructuur - als een 
sectorieel karakter - landhervorming, gebruik van marktmechanismen en -signalen 
om de produktie en de vervoer- en opslaginfrastructuur te oriënteren, opleiding van 
basisproducenten van levensmiddelen, onderzoek en verspreiding van kennis met 
name ten einde de ecosystemen te beschermen; 
• tenslotte door het creëren van correct bezoldigde arbeidsplaatsen aan te moedigen in 
de verwerkende sector en de dienstensector ten einde de gezinnen in staat te stellen 
zich op de plaatselijke markten het nodige voedsel aan te schaffen. 
2) De industrielanden hebben een rol te spelen door tegelijk op evenwichtige wijze hun eigen 
produktie aan te passen aan de eisen van het milieu, ongeacht of het gaat om de bescherming 
van de natuurlijke hulpbronnen of van het landschap, aan de eisen van de internationale 
concurrentie die is gebaseerd op de natuurlijke comparatieve voordelen en aan de eisen van de 
zekerheid van hun eigen voedselvoorziening. 
Hun streven naar technologische reserarch en innovatie en in het bijzonder naar 
wetenschappelijke samenwerking met de ontwikkelingslanden is van groot belang om de 
grenzen van de duurzame wereldvoedselproduktie te verleggen. Het moet dus worden 
aangemoedigd en voortgezet. 
Tenslotte is het hun taak een directe bijdrage te leveren tot de veiligheid van de 
voedselvoorziening van de armste landen, enerzijds via de openstelling van de markten, met 
inbegrip van kapitaalbewegingen in de vorm van directe investeringen in de 
ontwikkelingslanden en anderzijds via de internationale samenwerking. 
3) De internationale en regionale samenwerking moet afgezien van de tenuitvoerlegging van de 
resultaten van de Uruguay Ronde in alle sectoren, de landbouwmarkten inbegrepen, en van de 
maatregelen die door GATT zijn toegestaan en zijn gericht op de stabilisatie van die landen, bij 
voorrang betrekking hebben op de steun voor duurzame ontwikkelingsstrategieën van de landen 
die ze werkelijk ten uitvoer leggen door de middelen van de hulp op de minst ontwikkelde 
landen te concentreren. 
De dringende voedselhulp blijft een prioriteit; toch moet de nadruk worden gelegd op het herstel 
van de produktie- en distributiesystemen na de acute crisisfase, terwijl de voedselhulp als doel 
meer dan ooit moet bestaan in het versterken van het beleid voor landbouwontwikkeling en 
voor ontwikkeling van de levensmiddelenindustrie van het begunstigde land. In dit verband 
blijken driehoeksoperaties (tussen landen die steun verlenen, ontwikkelingslanden die 
leveranciers van levensmiddelen zijn en begunstigde ontwikkelingslanden), de monetisering van 
de voedselhulp en de omzichtige aanwending van de aldus gegenereerde tegenwaardemiddelen 
voor de bevordering van de veiligheid van de voedselvoorziening, bijzonder nuttig. 
De voedselhulp moet door de ontwikkelingslanden worden geïntegreerd in hun beleid voor de 
verbetering van de veiligheid van hun voedselvoorziening, en moet een werkelijk 
ontwikkelingsinstrument worden, in het bijzonder door de tenuitvoerlegging van strategieën 
voor armoedebestrijding die uiteindelijk de voedselhulp overbodig moeten maken. De 
coördinatie inzake de veiligheid van de voedselvoorziening en de voedselhulpprogramma's moet 
worden versterkt, onder meer dankzij de goedkeuring door de donors van een gedragscode voor 
voedselhulp. De EU en de Lid-Staten hebben zich er al toe verbonden hun eigen coördinatie op 
dit gebied te verbeteren. 
2. De prioritaire doelstellingen van de EU 
1) De ontwikkelingslanden ertoe brengen dat zij de verbetering van de toegang tot 
voedsel als hun eerste verantwoordelijkheid erkennen, door de duurzame produktie te stimuleren 
waar zij ontoereikend is, maar vooral door de koopkracht voor het aanschaffen van voedsel van de 
armste bevolkingslagen te verhogen door een beleid voor uitroeiing van de armoede en het 
wegwerken van ongelijkheden. 
2) Wijzen op het belang voor de zekerheid van de voedselvoorziening van het versterkenof 
herstellen van de vrede en de binnenlandse stabiliteit door ze te baseren op de democratie, een goed 
bestuur en het respect voor de mensenrechten. 
3) De nadruk leggen op een goed binnenlands beleid : macro-economische stabiliteit, 
concurrentiewerking van de markten voor produkten en produktietactoren (krediet en 
landbouwinputs), toegang tot de grond en andere produktieve hulpbronnen, sociaal en sanitair 
beleid met name voor kinderen en vrouwen (onderwijs en gezondheidszorg, met inbegrip van 
voedingshygiëne en gezinsplanning), erkenning van de rol van de burgerlijke organisaties in de 
samenleving. 
4) Zorgen voor de daadwerkelijke en loyale tenuitvoerlegging van de resultaten van de 
Uruguay Ronde, met inbegrip van het besluit van Marrakesh betreffende de maatregelen in verband 
met de mogelijke negatieve gevolgen van het hervormingsprogramma voor de minst ontwikkelde 
landen en de ontwikkelingslanden die netto-importeurs van levensmiddelen zijn; bijdragen tot de 
stabilisatie van de landbouwmarkten door maatregelen die compatibel zijn met de GATT. 
5) Het onderzoek in de voedselsector bevorderen, ten einde gezonde levensmiddelen aan te 
bieden van een optimale voedingskwaliteit en die tot de menselijke gezondheid kunnen bijdragen. 
De vooruitgang van het landbouwonderzoek en de verspreiding van technologische innovaties via 
wetenschappelijke samenwerking tussen industrielanden en ontwikkelingslanden aanmoedigen, met 
name om de grenzen van de duurzame produktie te verleggen door een efficiënter gebruik van de 
natuurlijke hulpbronnen (bodem, water, biodiversiteit) en van de ecosystemen, en daarbij de nadruk 
te leggen op de noodzaak om het milieu te respecteren en de biodiversiteit te beschermen. 
6) Zo vlug mogelijk de maatregelen nemen die zijn vastgesteld in de Verklaring van Kyoto 
en het actieplan over de bijdrage van de visserij tot de veiligheid van de voedselvoorziening. 
7) Telkens wanneer mogelijk de beschikbare hulp versterken en ze in ieder geval 
heroriënteren naar de armste landen, ten einde hen aan te moedigen overtuigende en duurzame 
ontwikkelingsstrategieën ten uitvoer te leggen; de verlichting van de officiële schuld voor de armste 
landen met een zware schuldenlast dient voort te gaan volgens de vooruitzichten die G7 heeft 
voorgelegd aan de internationale financiële instellingen, die daarover de komende herfst in 
Washington zullen overleggen. 
8) De voedselhulp van haar kant 
- blijft onontbeerlijk in noodsituaties maar moet zo spoedig mogelijk worden gericht op 
, " herstelmaatregelen; het leveren van voedselhulp kan geen haalbare oplossing vormen, 
tenzij de maatregelen worden geïntegreerd in ontwikkelingsprojecten die tot doel 
'7•'••'/ hebben de plaatselijke produktie en de handel te herstellen. 
: - mag niet de plaats innemen van het falend beleid voor landbouwontwikkeling en 
T levensmiddelenvoorziening maar moet zich daarentegen in die beleidslijnen integreren 
en ze versterken. 
- moet op flexibele wijze worden geleverd, om beter rekening te houden met de 
plaatselijke of nationale eigen kenmerken (mogelijkheden en voorwaarden); 
plaatselijke aankopen of aankopen in een buurland, monetisering van de voedselhulp, 
financiële hulp of zelfs toegang tot sterke munten om een groter engagement van de 
nationale particuliere sector in de invoer van levensmiddelen aan te moedigen en een 
nauwe integratie van de voedselhulp in de ontwikkelingssteun moeten als één geheel 
worden beschouwd; 
9) De regionale samenwerking en een betere integratie van de markten tussen de buurlanden 
maken het mogelijk profijt te halen uit de natuurlijke complementariteiten en vormen daarom een 
doeltreffende oplossing om bij te dragen tot de doelstelling van de veiligheid van de 
voedselvoorziening in de betrokken landen. De EU steunt deze aanpak en moedigt de andere donors 
aan om een soortgelijke gedragslijn te volgen. 
Conclusies 
1. De Europese Unie dient er in de eerste plaats voor te zorgen dat de Wereldvoedseltop 
past in de reeks grote Conferenties van de Verenigde Naties over de Menselijke Ontwikkeling (Rio 
1992: Milieu; Wenen 1993: Mensenrechten; Cairo 1994: Bevolking; Kopenhagen 1995: Sociale 
ontwikkeling; Peking 1995: Vrouwen; Istanbul 1996: Habitat II) en de resultaten ervan consolideert 
zonder de verworvenheden op de helling te zetten, met name inzake mensenrechten, gelijkheid tussen 
mannen en vrouwen, duurzame ontwikkeling, uitroeiing van de armoede, enz. 
2. Het beleid inzake veiligheid van de voedselvoorziening moet één van de componenten 
van de strijd tegen de armoede vormen; de tenuitvoerlegging ervan berust in de eerste plaats op de 
strategieën inzake duurzame en billijke ontwikkeling. In dit verband ligt de oplossing van het 
probleem van de veiligheid van de voedselvoorziening niet hoofdzakelijk in de opvoering van de 
wereldlandbouwproduktie noch in een liberalisering van de wereldmarkten voor levensmiddelen, die 
op korte termijn verder zou gaan dan de akkoorden van de Uruguay-ronde, die vanzelfsprekend 
doeltreffend en loyaal ten uitvoer moeten worden gelegd; zij houdt veel meer verband met de 
oriëntering en de efficiëntie van de ontwikkelingsstrategieën bij de uitroeiing van de armoede en het 
wegwerken van ongelijkheden. 
3. Het is niet nodig na afloop van de Top de taken van de FAO uit te breiden. Meer in het 
bijzonder moet de follow-up van het actieplan vallen onder ECOSOC binnen het algemene kader 
van de follow-up van de grote VN-Conferenties. Daarentegen is het van essentieel belang dat de 
FAO bij de uitoefening van haar opdracht haar actieprogramma's herziet om ze compatibel te 
maken met de aanpak omschreven in de politieke verklaring en het actieplan die op 13 en 
14 november eerstkomend in Rome zullen worden goedgekeurd. 
Conclusie : 
De Commissie heeft in deze mededeling de hoofdlijnen weergegeven aan de hand waarvan de 
Gemeenschap en de Lid-Staten aan de werkzaamheden van de Top zullen deelnemen. 
ISSN 0254-1513 
COM(96) 509 def. 
DOCUMENTEN 
NL 11 03 
Catalogusnummer : CB-CO-96-513-NL-C 
ISBN 92-78-10161-3 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg