Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD tot vaststelling van een tweede fase van het programma voor stimulering, uitwisselingen, opleiding en samenwerking voor beoefenaars van juridische beroepen (GROTIUS: algemeen en strafrechtelijk II)

(door de Commissie ingediend)

MOTIVERING

1. INLEIDING

Op 31 december 2000 gaan drie van de meerjarige financieringsprogramma's aflopen die werden goedgekeurd door middel van gemeenschappelijke optredens op basis van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Deze drie gemeenschappelijke optredens zijn:

*gemeenschappelijk optreden 96/636/JBZ van 29 oktober 1996 met betrekking tot een stimulerings- en uitwisselingsprogramma voor beoefenaars van juridische beroepen (GROTIUS) [1];

[1] PB L 287 van 8.11.1996, blz. 3.

*gemeenschappelijk optreden 96/700/JBZ van 29 november 1996 tot vaststelling van een stimulerings- en uitwisselingsprogramma voor personen die verantwoordelijk zijn voor acties tegen mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen (STOP) [2];

[2] PB L 3222 van 12.12.1996, blz. 7.

*gemeenschappelijk optreden 97/12/JBZ van 20 december 1996 houdende een gemeenschappelijk programma voor uitwisseling en opleiding van en samenwerking tussen rechtshandhavingsinstanties (OISIN) [3].

[3] PB L 7 van 10.1.1997, blz. 5.

Voor deze programma's werden de volgende financiële middelen uitgetrokken: 8,8 miljoen EUR voor GROTIUS, 6,5 miljoen EUR voor STOP en 8 miljoen EUR voor OISIN. Voor elk jaar van de tenuitvoerlegging werden jaarprogramma's goedgekeurd en vervolgens in het Publicatieblad gepubliceerd waarin doelstellingen en thematische prioriteiten werden vastgesteld, procedures werden omschreven en organisatoren werden verzocht om projecten voor mogelijke medefinanciering voor te leggen. Talrijke projecten werden goedgekeurd voor medefinanciering. De comités die werden opgericht om de Commissie bij te staan bij de tenuitvoerlegging van de programma's en die vertegenwoordigers van alle lidstaten omvatten, kwamen gewoonlijk twee keer per jaar tijdens de uitvoeringsperiode bijeen, in het bijzonder om te discussiëren en hun mening te kennen te geven over de jaarprogramma's en de voorstellen van de Commissie omtrent de projecten die eventueel konden worden goedgekeurd voor medefinanciering.

De Commissie heeft drie keer (1996 en 1997 in één verslag) aan het Europees Parlement en de Raad verslag uitgebracht over de tenuitvoerlegging van de programma's. Uit deze verslagen blijkt dat met de programma's de beoogde doelstellingen werden bereikt en dat de geïnvesteerde financiële middelen vruchten hebben afgeworpen via de ondersteuning van de talrijke projecten waarop de verslagen gebaseerd waren. Het verslag dat aan het Europees Parlement en de Raad over de tenuitvoerlegging van de programma's in het begrotingsjaar 2000 moet worden voorgelegd, zal een gelegenheid bieden om verdere conclusies te trekken inzake de doeltreffendheid en het effect van de programma's.

Een externe evaluatie die in het begin van 2000 werd uitgevoerd, heeft bevestigd dat met de programma's de beoogde doelstellingen werden bereikt en dat een en ander op Europees niveau een positieve bijdrage heeft geleverd op het gebied van rechtshandhaving en gerechtelijke samenwerking bij misdrijven. Ook de doeltreffendheid van de programma's in termen van ingeschakelde middelen werd bevredigend bevonden.

Uit de externe evaluatie bleek evenwel ook dat een aantal middelen moesten worden onderzocht om het effect van de medegefinancierde projecten te verbeteren, bijvoorbeeld minder studiebijeenkomsten en conferenties, betere voorbereiding van de projecten en ruimere verspreiding van de resultaten. Met deze conclusies werd rekening gehouden in de voorstellen tot hernieuwing van de programma's.

Op 1 mei 1999 trad het Verdrag van Amsterdam in werking, waardoor de notie van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid werd ingevoerd. De conclusies van de Europese Raad in Tampere op 15-16 oktober 1999 gaven deze notie dan een centrale plaats binnen de Europese Unie. Bovendien keurde de Commissie een scorebord goed om de vooruitgang bij de totstandbrenging van deze ruimte te beoordelen.

Het is duidelijk dat de programma's een blijvende en belangrijke rol bij rechtshandhaving en justitiële samenwerking op Europees niveau kunnen spelen na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, zulks met het algemene doel bij te dragen aan de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De Commissie heeft dan ook besloten dat de programma's moeten worden verlengd om een voortzetting mogelijk te maken van de belangrijke steun aan acties op Europees niveau die bijdragen aan de totstandbrenging van die ruimte. In het geval van het STOP-programma kreeg deze conclusie ook de steun van het Europees Parlement in zijn resolutie van 19 mei 2000 over de tweede mededeling van de Commissie betreffende nieuwe maatregelen ter bestrijding van vrouwenhandel.

Voor de toekomst zal het evenwel nodig zijn de lopende programma's in strategisch opzicht te heroriënteren naast het beheer in de context van medefinanciering op het gebied van politiële en justitiële samenwerking. Een samensmelting van alle titel VI-programma's tot een «kaderprogramma» kan bijvoorbeeld worden gepland.

2. DE VOORSTELLEN VOOR RAADSBESCHIKKINGEN: ONTWIKKELINGEN

De voorstellen voor Raadsbeschikkingen tot vaststelling van de tweede fases van GROTIUS (algemeen en strafrechtelijk), STOP en OISIN waren gebaseerd op de ervaring die werd opgedaan in de loop van de vijf jaar gedurende welke de huidige programma's liepen. Een conclusie die werd getrokken bij de herziening van de programma's is dat een toekomstige strategische heroriëntering nodig zal zijn, met inbegrip van alle programma's ter ondersteuning van acties op het gebied van rechtshandhaving en justitiële samenwerking. Een heroriëntering in de zin van één «kaderprogramma in het kader van titel VI» zou aansluiten bij de algemene oriëntatie van de Commissie om de nadruk te leggen op bredere programma's, en zou eventueel kunnen leiden tot een toeneming van de beschikbare middelen. Een kaderprogramma zou ook de begrotingsprocedures vereenvoudigen, zou de activiteiten zichtbaarder maken en zou meer synergie mogelijk maken tussen de huidige vier afzonderlijke titel VI-programma's, ook al blijft er een substantiële scheiding behouden tussen «hoofdstukken».

De toekomstige heroriëntering is de reden waarom de hernieuwing tot twee jaar werd beperkt. Derhalve kan een strategische heroriëntering van alle titel VI-programma's tegelijkertijd plaatsvinden, daar het programma op het gebied van uitwisselingen, opleiding en samenwerking voor personen die verantwoordelijk zijn voor bestrijding van georganiseerde misdaad (Falcone) ook op 31 december 2002 afloopt.

Hoewel de structuur en tot op zekere hoogte de bewoordingen van de voorstellen verschillen van de gemeenschappelijke optredens tot vaststelling van de oorspronkelijke programma's, ligt het niet in de bedoeling de respectieve strekkingen ervan te wijzigen, met uitzondering van GROTIUS, dat werd opgedeeld in twee programma's: GROTIUS «algemeen en strafrechtelijk» en GROTIUS «civiel»: een afzonderlijk voorstel inzake GROTIUS "civiel" werd door de Commissie goedgekeurd [4].

[4] COM(2000)516 def. 5/9/2000.

De reden hiervoor is dat het huidige Grotius-programma in 1996 werd vastgesteld in het kader van een gemeenschappelijk optreden inzake justitiële samenwerking op zowel civiel als strafrechtelijk gebied. Op dat moment was justitiële samenwerking op civiel en strafrechtelijk gebied helemaal geregeld in het vorige artikel K.1 van het Verdrag betreffende de Europese Unie.

Het Verdrag van Amsterdam, dat op 1 mei 1999 in werking trad, wijzigde de bepalingen inzake justitiële samenwerking. Justitiële samenwerking op civiel gebied valt thans onder de artikelen 61 en 65 van het Verdrag betreffende de Europese Gemeenschap, terwijl jusitiële samenwerking op strafrechtelijk gebied valt onder de artikelen 29 en 34 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Deze verschillende rechtsgrondslag heeft ertoe geleid dat twee afzonderlijke beschikkingen nodig waren.

De programma's Grotius, Oisin en STOP betreffen hoofdzakelijk gespecialiseerde beroepsbeoefenaars, zoals rechters, openbare aanklagers, beoefenaars van juridische beroepen, politiediensten, rechtshandhavingsdiensten, overheidsambtenaren, en personen die belast zijn met bijstand aan slachtoffers. Toch komen ook opleidingsorganen, universiteiten, vrijwilligersverenigingen en andere onderzoekscentra voor steun in het kader van de programma's in aanmerking.

De hoofddoelstellingen bestaan erin bij te dragen aan de totstandbrenging van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid teneinde de burgers een hoge graad van zekerheid te bieden, alsook georganiseerde criminaliteit te bestrijden.

Hiertoe is het Grotius-progamma erop gericht de specifieke doelstellingen na te streven van samenwerking tussen beoefenaars van juridische beroepen, teneinde de kennis van de verschillende rechtsstelsels en justitiële stelsels te verhogen en justitiële samenwerking tussen de lidstaten te vergemakkelijken.

Oisin is bedoeld voor het aanmoedigen van samenwerking tussen de rechtshandhavingsdiensten van de lidstaten om deze aldus een beter inzicht te verschaffen in de werkmethoden van hun ambtsgenoten in andere lidstaten, alsook de problemen waarmee zij te kampen hebben.

STOP is bedoeld voor het ontwikkelen van initiatieven op het gebied van mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen, inclusief pedopornografie en daarmee verband houdend geweld, alsook het bijstaan van de slachtoffers van dergelijke criminele activiteiten.

De voorgestelde instrumenten zijn:

-opleidingsacties inzake wetgeving, werkwijzen en goede praktijken in de lidstaten,

-uitwisselingen en mobiliteitsprogramma's binnen de instellingen van de lidstaten,

-studiebijeenkomsten, colloquia en conferenties,

-onderzoek en studies inzake wetgeving en nieuwe werkmethoden,

-verspreiding van informatie en bereikte resultaten.

De voorgestelde structuren vormen een weerspiegeling van de ontwikkeling van de programma's van de Gemeenschap in het algemeen, bijvoorbeeld het DAPHNE-programma. De herstructurering heeft ook geleid tot de invoering van nieuwe terminologie en soorten acties, bijvoorbeeld:

*in de voorstellen is sprake van een jaarlijks werkprogramma in plaats van een jaarlijks programma,

*door de voorstellen worden specifieke acties en aanvullende maatregelen ingevoerd, met betrekking tot onderwerpen die zijn aangegeven in het jaarlijks werkprogramma,

*in de voorstellen wordt ook gepoogd de criteria voor de evaluatie en de selectie van acties duidelijker te formuleren.

Het voorgestelde financiële referentiebedrag voor de programma's werd opgetrokken in verband met de groeiende belangstelling die wordt betoond voor de programma's en de meer ambitieuze doelstellingen. In de voorstellen worden respectievelijk de volgende bedragen genoemd: 4,0 miljoen EUR voor GROTIUS, 4,0 miljoen EUR voor STOP en 8,0 miljoen EUR voor OISIN. Voorgesteld wordt de medefinanciering voortaan te beperken tot 70 % in plaats van 80 %, waarbij het in de bedoeling ligt te komen tot nauwkeuriger ramingen van de kosten door de organisatoren en meer nationale medefinanciering ten behoeve van de programma's te mobiliseren.

Wat de doelstellingen van de voorgestelde programma's betreft, werden die nauwer gekoppeld aan de Verdragen, thans het Verdrag van Amsterdam, en het beleid en de actieplannen op Europees niveau in het kader van titel VI van de Verdragen. Het bijzondere belang van het betrekken van de kandidaat-lidstaten bij de acties in het kader van de programma's wordt ook als doelstelling onderstreept. De ontwikkeling van overheidsdiensten en -organisaties uit de kandidaat-lidstaten die meer en meer deelnemen aan de huidige programma's, moet verder worden ondersteund, zulks niet het minst met het oog op de toekomstige uitbreiding van de Europese Unie. De Commissie stelt daarom ook voor dat de specifieke acties (hieronder beschreven) zouden kunnen worden gebruikt voor gebieden waarvoor de kandidaat-lidstaten expliciete belangstelling hebben geuit. Een lidstaat of een organisatie van een lidstaat zal evenwel formeel verantwoordelijk blijven voor het indienen van een voorstel en de eigenlijke tenuitvoerlegging van de goedgekeurde actie. Doch om de kandidaat-lidstaten omtrent de procedures te informeren, en aldus over de activiteiten in het kader van het programma, zou de Commissie vertegenwoordigers van de kandidaatlanden als waarnemers op voorlichtingsvergaderingen kunnen uitnodigen, welke vergaderingen zouden plaatsvinden na de officiële vergaderingen van de Comités die werden opgezet om de Commissie bij de tenuitvoerlegging van de programma's bij te staan.

Deze informatie zal de voorbereidende werkzaamheden vergemakkelijken met betrekking tot de overeenkomsten die met elke kandidaat-lidstaat moeten worden bereikt inzake een bijdrage aan de begroting van de programma's.

Wat een andere ontwikkeling binnen de voorstellen betreft, blijkt uit de ervaring die is opgedaan bij de tenuitvoerlegging van de vorige programma's, dat er soms leemtes voorkomen in de thema's die worden bestreken door de aan de Commissie voorgelegde voorstellen, zulks in vergelijking met de thematische prioriteiten die werden vastgelegd in de jaarlijkse programma's. Verder zouden ook gerichte acties kunnen worden opgezet om te voorzien in de specifieke noden van specifieke gebieden. Daarom wordt voorgesteld dat in het kader van het jaarlijks werkprogramma enkele specifieke acties worden aangegeven die gewijd zijn aan de verschillende soorten ervan (campagne, conferenties, uitwisselingsprogramma's, onderzoek), naast een welbepaald onderwerp en welbepaald doel. Deze specifieke acties zouden voor 100% worden gefinancierd. De Commissie kan in haar voorstel voor de jaarlijkse werkprogramma's deze acties specificeren en de organisatoren uitnodigen om voorstellen in te dienen over de wijze waarop zij de actie zullen uitvoeren. De ontvangen voorstellen zullen worden geëvalueerd tegen de achtergrond van dezelfde criteria als alle andere voorstellen.

Uitgaande van de opgedane ervaringen, doch ook van de conclusies van de externe beoordeling was men van mening dat de programma's in aanvullende maatregelen moesten voorzien om de doelstellingen van de programma's daadwerkelijk te kunnen bereiken. Deze zijn bedoeld als ondersteuning voor acties die reeds binnen de programma's mede worden gefinancierd. Met andere woorden, de Commissie zou in het jaarlijks werkprogramma onderwerpen en thema's kunnen aangeven (bijvoorbeeld het initiatief om de resultaten van een actie te publiceren, verdere ontwikkelingen van websites en databases die informatie van de acties van het programma bevatten, of vergaderingen van deskundigen die bij een specifiek onderwerp betrokken zijn), waarbij de medefinanciering voor initiatiefnemers ook 100% kan bedragen.

Toch beperken de voorstellen het percentage jaarlijkse kredieten die voor deze volledig gefinancierde gespecificeerde acties en aanvullende maatregelen kunnen worden gebruikt, tot elk 10%.

De voorstellen voor comitéprocedures voor de tenuitvoerlegging van de programma's zijn gebaseerd op het besluit van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden [5], het zogeheten «comitologiebesluit». Dit besluit is enkel van toepassing op de comités die werkzaam zijn binnen de communautaire sfeer van de Verdragen, doch de in het besluit vervatte procedures en die als model voor de voorstellen worden gebruikt, zijn in de praktijk vergelijkbaar met de procedures die werden toegepast bij de tenuitvoerlegging van de programma's vanaf 1996.

[5] PB L 184 van 17.07.1999, blz. 23 - 26.

Er wordt voorgesteld de maatregelen tot uitvoering van de programma's goed te keuren overeenkomstig twee verschillende procedures: de raadplegingsprocedure en de beheersprocedure. In de voorstellen wordt geen verschil gemaakt wat betreft de keuze van de procedure in verband met de omvang van de vereiste medefinanciering, te weten boven of onder de 50.000 euro, rekening houdend met het feit dat de acties zelden gemiddeld de 100.000 euro van de totale investering overschrijden. Daarom wordt voorgesteld dat voor de beschikking tot medefinanciering van alle door initiatiefnemers voorgestelde acties, alsook de beschikking tot financiering van aanvullende maatregelen de raadplegingsprocedure zou worden toegepast. De reden hiervoor is dat de Commissie verantwoordelijk is voor het selectieproces, en het Comité om advies vraagt betreffende de totale lijst, inclusief de aanvullende maatregelen.

De goedkeuring van het jaarlijks werkprogramma en de gespecificeerde acties zal daarentegen plaatsvinden overeenkomstig de beheersprocedure. De reden hiervoor is dat dit instrument veel belangrijker is, vooral dan bij het vaststellen van de thema's van prioriteiten voor mogelijke zich inschrijvende organisaties en de oproepen tot het indienen van voorstellen voor gespecificeerde acties.

In het geval van de raadplegingsprocedure is de Commissie verplicht met het advies van het Comité in de hoogste mate rekening te houden en het Comité op de hoogte te brengen van de wijze waarop dit gebeurt. In het geval van de beheersprocedure kan de Commissie de maatregel goedkeuren, tenzij er zich binnen het Comité een gekwalificeerde meerderheid daartegen heeft uitgesproken.

3. DE VOORSTELLEN VOOR BESCHIKKINGEN VAN DE RAAD: ARTIKELEN

Artikel 1

Artikel 1 houdt de vaststelling in van de tweede fase van de programma's, welke fase twee jaar zal duren en aanvangt op 1 januari 2001.

Artikel 2

In artikel 2 worden de doelstellingen van het programma vastgelegd. Er wordt daarbij een nauw verband gelegd met de algemene in het Verdrag van Amsterdam vastgelegde doelstelling en derhalve ook met de actieplannen, enz., die bestaan voor de werkzaamheden met het oog op de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Daarna worden de doelstellingen van elk van de programma's in de context van het algemene doel vastgesteld. Het hierbij betrekken van de kandidaat-lidstaten wordt hier tevens op bijzondere wijze beklemtoond.

Artikel 3

In artikel 3 worden de instanties genoemd die medefinanciering uit de programma's kunnen ontvangen. Organisaties die van betekenis zijn voor de strekking van de programma's en de doelgroepen worden daarbij vastgesteld. Ook is aangegeven wat wordt begrepen onder de notie «Europese dimensie», en bovendien hoeveel partners uit de lidstaten en kandidaat-lidstaten daarbij moeten worden betrokken.

Artikel 3 behelst ook de invoering van gespecificeerde acties en aanvullende maatregelen die voor 100% kunnen worden gefinancierd om de doelstellingen van de programma's volledig te bereiken.

Artikel 4

Artikel 4 bevat de definitie van de acties van het programma, naast de acties waarmee de huidige programma's ten uitvoer worden gelegd.

Artikel 5

Het eerste lid van artikel 5 heeft betrekking op de begrotingsregels voor de programma's, terwijl in de daaropvolgende leden de basisbeginselen voor de financiering van de acties zijn aangegeven.

Artikel 6

Artikel 6 is gewijd aan de tenuitvoerlegging van de programma's. Lid 1 bepaalt dat de tenuitvoerlegging moet plaatsvinden in samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten. De twee volgende leden zijn gewijd aan één in acht te nemen basisregel en drie stappen die door de Commissie moeten worden genomen bij de tenuitvoerlegging van het programma. In lid 4 wordt aangegeven welke maatregelen het bij artikel 7 opgerichte comité moet onderzoeken en waarover dit een advies moet uitbrengen.

Lid 5 is gewijd aan de algemene criteria voor de evaluatie en selectie van acties die in het kader van het programma moeten worden gefinancierd. De Commissie heeft getracht op dit punt zeer duidelijk te zijn omdat het van het grootste belang is dat organisatoren die een aanvraag indienen, zouden weten op welke basis hun voorstellen worden geëvalueerd. De Commissie zal op deze criteria de motivering van selectie of afwijzing van voorstellen baseren.

Artikel 7

Het eerste lid van artikel 7 bepaalt dat de Commissie voor de uitvoering van het programma zal worden bijgestaan door een Comité dat bestaat uit vertegenwoordigers van de lidstaten. Lid 2 is gewijd aan de interne regelgeving. Lid 3 bevat de mogelijkheid voor de Commissie om vertegenwoordigers van de kandidaat-lidstaten uit te nodigen op voorlichtingsvergaderingen.

Artikel 8

Artikel 8 beschrijft de raadplegingsprocedure. In artikel 6, lid 4, wordt gezegd dat de procedure geldt voor de goedkeuring van acties van in artikel 3, lid 1, aangegeven organisatoren, alsook van de aanvullende maatregelen waarvan melding is gemaakt in artikel 3, lid 4.

Artikel 9

In artikel 9 wordt de beheersprocedure omschreven. In artikel 6, lid 4, is bepaald dat de procedure moet worden toegepast voor de goedkeuring van een jaarlijks werkprogramma en de goedkeuring van gespecificeerde acties gedurende het jaarlijks werkprogramma.

Artikel 10

Artikel 10 bevat een verplichting voor de Commissie om zorg te dragen voor de evaluatie van en de controle op het programma. Ook wordt de Commissie erdoor verplicht jaarlijks aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit te brengen over de resultaten van haar evaluatie en controle.

Artikel 11

Artikel 11 bepaalt dat de beschikking tot vaststelling van het programma in werking treedt op de dag van de publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

2000/0339 (CNS)

Voorstel voor een

BESCHIKKING VAN DE RAAD

tot vaststelling van een tweede fase van het programma voor stimulering, uitwisselingen, opleiding en samenwerking voor beoefenaars van juridische beroepen (GROTIUS: algemeen en strafrechtelijk II)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, inzonderheid op artikel 34, lid 2, punt c,

gezien het voorstel van de Commissie van ... 2000,

gezien het advies van het Europees Parlement,

overwegende hetgeen volgt:

(1) artikel 29 van het Verdrag betreffende de Europese Unie legt deze de taak op om de burgers een hoog niveau van zekerheid binnen een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te verschaffen door de ontwikkeling van een gezamenlijk optreden van de lidstaten op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken,

(2) in de conclusies van de Europese Raad van Tampere wordt opgeroepen om de samenwerking op het gebied van misdaadbestrijding te intensiveren met het oog op het tot stand brengen van een werkelijke Europese ruimte van rechtvaardigheid,

(3) het programma Grotius, dat tot stand werd gebracht door gemeenschappelijk optreden 96/636/JBZ van 29 oktober 1996 [6], heeft bijgedragen tot meer samenwerking tussen de justitiële diensten van de lidstaten en een verbetering van het inzicht in de rechtsstelsels en justitiële stelsels van de andere lidstaten,

[6] PB L 287 van 8.11.1996, blz. 3.

(4) de verlenging van dit programma, die uitdrukkelijk door het hierboven bedoelde gemeenschappelijk optreden wordt beoogd, zal het mogelijk maken deze samenwerking nog te verbeteren,

(5) de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam heeft ertoe geleid dat justitiële samenwerking in burgerlijke zaken voortaan ressorteert onder artikel 61 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en dat bijgevolg de ondersteuning van samenwerkingsacties op dit gebied het voorwerp heeft uitgemaakt van een afzonderlijk inititiatief van de Commissie met betrekking tot de verlenging van het programma Grotius "civiel",

(6) het is wenselijk te zorgen voor de continuïteit van de acties die door het Grotius-programma op algemeen en strafrechtelijk gebied worden ondersteund, en dit te verlengen voor een tweede fase met een duur van twee jaar,

(7) het is nodig het Grotius-programma op algemeen en strafrechtelijk gebied meer voor de kandidaat-lidstaten open te stellen door vergemakkelijking van hun deelneming aan door het programma ondersteunde projecten,

(8) overeenkomstig artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden [7], moeten de in artikel 3, leden 1 en 4, tweede alinea, ervan bedoelde maatregelen die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van deze beschikking, worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 3 van het hierboven genoemd besluit bedoelde raadplegingsprocedure,

[7] PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.

(9) daar de in artikel 3, lid 4, eerste alinea, en in artikel 6, lid 3, eerste alinea, bedoelde maatregelen die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van deze beschikking, beheersmaatregelen zijn in de zin van artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad, moeten deze maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 4 van het hierboven genoemd besluit bedoelde beheersprocedure,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1 - Vaststelling van het programma

1. Deze beschikking stelt voor de algemene en strafrechtelijke gebieden de tweede fase van het zogeheten «Grotius»-samenwerkingsprogramma vast, dat door gemeenschappelijk optreden 96/636/JBZ van 29 oktober 1996 tot stand werd gebracht.

2. Het programma wordt verlengd voor een periode die loopt van 1 januari 2001 tot 31 december 2002, na welke looptijd het kan worden verlengd.

Artikel 2 - Doelstellingen van het programma

1. Het programma draagt bij tot de algemene doelstelling de burgers een hoog niveau van zekerheid te verschaffen binnen een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. In dit kader is het bedoeld om de wederzijdse kennis van de rechtsstelsels en justitiële stelsels te stimuleren, en de justitiële samenwerking op algemeen en strafrechtelijk gebied tussen de lidstaten te vergemakkelijken.

2. De specifieke doelstellingen van het programma zijn de volgende:

-de voorbereiding van acties op het gebied van justitiële samenwerking bij strafzaken;

-hulp bij de tenuitvoerlegging van de goedgekeurde instrumenten;

-steunverlening voor betere wederzijdse kennis inzake algemene onderwerpen van gemeenschappelijk belang voor de lidstaten;

-plaatselijke gerichte acties ter verbetering van de samenwerking op het terrein;

-totstandbrenging van netwerken van bepaalde organisaties en beroepen.

3. De kandidaat-lidstaten kunnen aan de projecten deelnemen om zich met het acquis van de Europese Unie vertrouwd te maken en zich op de toetreding voor te bereiden. Andere derde landen kunnen er ook aan deelnemen wanneer een en ander in het belang is van de projecten.

Artikel 3 - Toegang tot het programma

1. Het programma medefinanciert projecten die worden ingediend door openbare en particuliere instellingen en organen, inclusief beroepsorganisaties, onderzoeksinstellingen en instellingen voor initiële en voortgezette opleiding op juridisch en justitieel gebied ten behoeve van beoefenaars van juridische beroepen.

2. In de zin van deze beschikking wordt onder «beoefenaars van juridische beroepen» verstaan: rechters, procureurs, officieren van justitie, advocaten, departementale ambtenaren, ambtenaren van de gerechtelijke politie, gerechtsdeurwaarders, deskundigen, gerechtstolken, andere beroepsbeoefenaars op justitieel terrein, alsook onderzoekers.

3. Om voor medefinanciering in aanmerking te komen, moeten bij de projecten ten minste drie lidstaten of twee lidstaten en één kandidaat-lidstaat betrokken zijn, en moeten de projecten gericht zijn op de doelstellingen genoemd in artikel 2.

4. Door het programma kunnen ook worden gefinancierd:

-specifieke acties met een bijzonder belang ten aanzien van de prioriteiten van het programma of de samenwerking met de kandidaat-lidstaten;

-aanvullende maatregelen, zoals studiebijeenkomsten, vergaderingen van deskundigen of andere acties voor verspreiding van de informatie die in het kader van het programma werd verkregen.

Artikel 4 - Acties van het programma

Het programma omvat de volgende soorten acties die gelden voor alle gebieden van de justitiële samenwerking, met uitzondering van justitiële samenwerking in burgerlijke zaken:

-opleiding;

-uitwisselingen en stages;

-studies en onderzoek;

-ontmoetingen en studiebijeenkomsten;

-verspreiding van de resultaten die in het kader van het programma werden verkregen.

Artikel 5 - Financiering van het programma

1. De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten.

2. De medefinanciering van een project door het programma is niet verenigbaar met enige andere financiering door een ander programma dat door de begroting van de Europese Gemeenschappen wordt gefinancierd.

3. De financieringsbesluiten leiden tot de opstelling van financieringsovereenkomsten tussen de Commissie en de organisatoren. Deze besluiten en overeenkomsten worden onderworpen aan de financiële controle van de Commissie en aan de controle van de Rekenkamer.

4. De financiële steun uit de begroting van de Europese Gemeenschappen kan niet meer bedragen dan 70 % van de totale kosten van het project.

5. De in artikel 3, lid 4, bedoelde specifieke acties en aanvullende maatregelen kunnen evenwel voor 100 % worden gefinancierd, binnen de grens van 10 % van de jaarlijkse kredieten die voor het programma worden toegekend voor beide categorieën.

Artikel 6 - Tenuitvoerlegging van het programma

1. De Commissie is verantwoordelijk voor het beheer en de tenuitvoerlegging van het programma, zulks in samenwerking met de lidstaten.

2. Het programma wordt door de Commissie beheerd overeenkomstig het financieel reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen.

3. Voor de tenuitvoerlegging van het programma zorgt de Commissie voor het volgende:

-zij bereidt een jaarlijks werkprogramma voor met specifieke doelstellingen, thematische prioriteiten en eventueel een lijst van specifieke acties en aanvullende maatregelen;

-zij evalueert en selecteert de projecten die worden voorgelegd door de in artikel 3 bedoelde organisatoren.

4. De Commissie legt aan het in artikel 7 bedoelde comité de projecten voor van maatregelen die moeten worden genomen voor de uitvoering van het programma. Het onderzoek van de door de organisatoren voorgestelde projecten en van de aanvullende maatregelen gebeurt overeenkomstig de raadplegingsprocedure bedoeld in artikel 8. Het onderzoek van het jaarlijks werkprogramma en van de specifieke acties gebeurt overeenkomstig de beheersprocedure bedoeld in artikel 9.

5. De Commissie evalueert en selecteert de door de organisatoren ingediende projecten aan de hand van de volgende criteria:

-de overeenstemming met de doelstellingen van het programma;

-de Europese dimensie en de openstelling voor de kandidaat-lidstaten;

-de verenigbaarheid met de werkzaamheden die in het kader van de beleidsprioriteiten van de Europese Unie aan de gang zijn of worden overwogen op het gebied van justitiële samenwerking op algemeen en strafrechtelijk gebied;

-de complementariteit met andere voorbije samenwerkingsprojecten, die aan de gang zijn of op stapel staan;

-de capaciteit van de organisator om het project ten uitvoer te leggen;

-de eigen kwaliteit van het project met betrekking tot conceptie, organisatie, presentatie en verwachte resultaten ervan;

-het subsidiebedrag waarom in het kader van het programma wordt verzocht en de volledige overeenstemming daarvan met de verwachte resultaten;

-het effect van de verwachte resultaten op de doelstellingen van het programma.

Artikel 7 - Comité

1. De Commissie wordt bijgestaan door een Comité, genoemd "Grotius algemeen en strafrechtelijk", dat bestaat uit vertegenwoordigers van de lidstaten en wordt voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

2. Het Comité keurt zijn reglement van orde goed op voorstel van zijn voorzitter onder de voorwaarden die zijn vervat in artikel 7, lid 1, van Besluit 1999/468/EG van de Raad.

3. De Commissie kan de vertegenwoordigers van de kandidaat-lidstaten op informatievergaderingen na de vergaderingen van het Comité uitnodigen.

Artikel 8 - Raadplegingsprocedure

Ingeval naar dit artikel wordt verwezen, is de in artikel 3 van Besluit 1999/468/EG bedoelde raadplegingsprocedure van toepassing met inachtneming van het bepaalde in artikel 7, lid 3, ervan.

Artikel 9 - Beheersprocedure

1. Ingeval naar dit artikel wordt verwezen, is de in artikel 4 van Besluit 1999/468/EG bedoelde beheersprocedure van toepassing met inachtneming van het bepaalde in artikel 7, lid 3, ervan.

2. De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/EG bedoelde periode is vastgesteld op 3 maanden.

Artikel 10 - Evaluatie

1. De Commissie evalueert elk jaar de acties die werden gevoerd ter uitvoering van het programma van het voorbije jaar.

2. De Commissie brengt elk jaar aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de tenuitvoerlegging van het programma. Het eerste verslag wordt vóór 31 juli 2002 voorgelegd.

Artikel 11 - Inwerkingtreding

1. Deze beschikking treedt in werking op de dag van de publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

2. Deze beschikking is tot de lidstaten gericht.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De Voorzitter

FINANCIEEL MEMORANDUM

1. BENAMING VAN DE MAATREGEL

Voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een tweede fase van het programma voor stimulering en uitwisselingen, opleiding en samenwerking ten behoeve van beoefenaars van juridische beroepen (GROTIUS II: algemeen en strafrechtelijk).

2. BEGROTINGSPLAATS

B5-820

3. RECHTSGRONDSLAG

Artikel 34 VEU

4. OMSCHRIJVING VAN DE MAATREGEL

4.1 Algemene doelstelling

Deze maatregel is er op gericht het Grotius-programma, dat eind 2000 afloopt, voort te zetten.

Het programma Grotius II is bedoeld voor het stimuleren van de wederzijdse kennis van de rechtsstelsels en justitiële stelsels en ter vergemakkelijking van de algemene en strafrechtelijke justitiële samenwerking tussen de lidstaten.

Grotius II is bedoeld voor het begunstigen van de financiering van opleidingen, uitwisselings- en stageprogramma's, het organiseren van ontmoetingen, studies en onderzoek, verspreiding van informatie binnen een coherente structuur die het mogelijk maakt de resultaten op Europees niveau te verspreiden.

Deze acties zijn belangrijke middelen om de doelstellingen te bereiken op het gebied van de totstandbrenging van een Europese justitiële ruimte en de bestrijding van georganiseerde misdaad op het niveau van de Unie.

Het programma is gebaseerd op de volgende beleidsinstrumenten:

- het actieplan van de Raad en de Commissie, dat op 11 en 12 december 1998 aan de Europese Raad van Wenen werd voorgesteld, betreffende de optimale wijzen van tenuitvoerlegging van de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam betreffende de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. In lid 84 ervan «vraagt de Europese Raad dat bijzondere aandacht zou worden besteed aan de totstandbrenging van een Europese justitiële ruimte, overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam, waarbij, wat dit betreft, de instrumenten moeten worden geschapen om te komen tot een doeltreffende justitiële en politiële samenwerking ...»;

- de conclusies van de Europese Raad van Tampere van 15 en 16 oktober 1999; in het kader van de bestrijding van de criminaliteit op het niveau van de Unie, met name in lid 42: «er moet worden gezorgd voor het ontwikkelen van de uitwisseling van de beste praktijken, het versterken van het netwerk van de bevoegde nationale autoriteiten op het gebied van de preventie van criminaliteit alsook de samenwerking tussen de op dit gebied gespecialiseerde nationale organen ...».

4.2 Looptijd van de maatregel en voorwaarden voor de verlenging ervan.

Het programma heeft een looptijd van twee jaar (2001-2002). Een en ander is bedoeld om na te gaan of het haalbaar is over te gaan tot een samensmelting van de bestaande programma's (Grotius, Oisin en Stop) tot één enkel programma dat valt onder het bepaalde in titel VI van het EU-Verdrag.

5. INDELING VAN DE UITGAVEN/ONTVANGSTEN

5.1 NIET-VERPLICHTE UITGAVEN

5.2 GESPLITSTE KREDIETEN

5.3 UITGAVEN: 4 MILJOEN EURO

6. AARD VAN DE UITGAVEN/ONTVANGSTEN

-subsidie voor medefinanciering met andere bronnen uit de openbare en particuliere sector voor de acties tot 70 % van de kosten van het project.

-subsidie ter hoogte van 100 % voor de specifieke acties van de Commissie met betrekking tot bijzondere aspecten van Europees belang en voor aanvullende maatregelen, binnen de grens van 10 % van het jaarlijkse budget voor elk van beide categorieën.

7. FINANCIËLE GEVOLGEN

7.1 Berekeningswijze van de totale kosten van de actie

Het financiële referentiebedrag voor de tenuitvoerlegging van het programma voor het tijdvak 2001-2002 beloopt 4 miljoen euro.

Een en ander komt overeen met de begrotingstoewijzing voor het jaar 2000 ten belope van 2 miljoen euro van het vorige Grotius-programma vermenigvuldigd met twee (duur van de actie).

7.2 Indeling naar elementen van de actie

VK in miljoen euro (lopende prijzen)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

7.3 Beleidsuitgaven voor studies, deskundigen, enz., opgenomen in deel B van de begroting

VK in miljoen euro (lopende prijzen)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

7.4 Tijdschema vastleggingskredieten/betalingskredieten

VK in miljoen euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

8. MAATREGELEN TER VOORKOMING VAN FRAUDE

-De algemene bepalingen inzake fraudebestrijding zijn van toepassing. Bovendien zijn controles ter plaatse bij wijze van steekproef gepland.

9. GEGEVENS KOSTEN-BATENANALYSE

9.1 Kwantificeerbare specifieke doelstellingen, doelgroep

-Specifieke doelstellingen: verhogen van de kennis van de juridische taal en het inzicht in de justitiële terminologie van de andere lidstaten en de kandidaat-lidstaten;

-bevorderen van het bewustzijn inzake de gemeenschappelijke waarden van de rechtsstelsels van de lidstaten;

-zich vertrouwd maken met de juridische en justitiële instellingen en stelsels van de andere lidstaten en de kandidaat-lidstaten;

-tot stand brengen van werkrelaties en wederzijds vertrouwen tussen de beoefenaars van juridische beroepen;

-bevorderen van de discussie omtrent de verbetering van justitiële samenwerking en werkwijzen waarvan op experimentele basis gebruik wordt gemaakt;

-vergelijken van de onderlinge tendensen op het gebied van justitiële hervorming;

-verspreiden van de informatie over de resultaten van de projecten op Europees niveau.

-Doelgroep: het programma is bedoeld voor beoefenaars van juridische beroepen, te weten rechters, procureurs/officiers van justitie, advocaten, academisch en wetenschappelijk personeel, departementale ambtenaren, ambtenaren van de gerechtelijke politie, gerechtsdeurwaarders, gerechtstolken en andere beroepsbeoefenaren op justitieel terrein.

9.2 Motivering van de actie

-Noodzaak van de communautaire begrotingssteun, in het bijzonder in verband met het subsidiariteitsbeginsel: vergemakkelijken van de totstandbrenging van een netwerk van de initiatiefnemers, toezien op het grensoverschrijdend karakter en verspreiden van de resultaten op Europees niveau.

-Keuze van de steunwijzen

* voordelen ten opzichte van alternatieve maatregelen (vergelijkende voordelen): verspreiding van de resultaten op Europese schaal, op Europees niveau voorzien in de behoeften van de initiatiefnemers, meer coördinatie tussen de doelgroepen.

* analyse van vergelijkbare acties die eventueel op communautair of nationaal niveau worden ondernomen: op communautair niveau zijn er geen andere specifieke acties, en op nationaal niveau zijn de acties beperkt en is het daarbij niet mogelijk het netwerkingseffect te bereiken evenmin als te komen tot de verspreiding van goede praktijken binnen de Europese ruimte.

* afgeleide effecten en verwachte multiplicatoren: synergie en meerwaarde op Europese schaal.

-Belangrijkste onzekerheidsfactoren die van invloed kunnen zijn op de specifieke resultaten van de actie. Uit de ervaringen met vorige acties blijkt dat deze factoren niet bestaan. Daartegenover staat dat er een steeds grotere vraag van beoefenaars van juridische beroepen bestaat, en dat er op Europees niveau steeds meer aandacht is voor dit soort acties met het oog op de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in Europa.

9.3 Follow-up en evaluatie van de actie

-Prestatie-indicatoren

* output-indicatoren (meten van de activiteiten): analyse en verspreiding van de resultaten van de projecten, totstandbrenging van grensoverschrijdende partnerschappen,

* effectindicatoren volgens nagestreefde doelstellingen: betere opleiding van de beoefenaars van juridische beroepen met het oog op de kennis van de rechtsstelsels van de lidstaten, inclusief rechtstaal en sensibilisering voor inzicht in de verschillende nationale praktijken.

-Voorwaarden en periodiciteit van de beoogde evaluatie: intern jaarlijks en algemeen; extern algemeen

-Beoordeling van de bereikte resultaten (in geval van voortzetting of verlenging van een bestaande actie). Onafhankelijke positieve interne en externe evaluatie, resultaten overeenkomstig de doelstellingen, noodzaak de ondernomen acties voort te zetten, groeiend verzoek van de initiatiefnemers.

10. ADMINISTRATIEVE UITGAVEN (DEEL A VAN AFDELING III VAN DE ALGEMENE BEGROTING)

In de behoeften aan menselijke en administratieve hulpmiddelen moet worden voorzien binnen de toewijzing van het beherend DG.

10.1 Effect op het aantal ambten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Voor bijkomend personeel aangeven volgens welk tempo de terbeschikkingstelling ervan nodig zou zijn.

10.2 Globaal financieel effect van de bijkomende menselijke hulpmiddelen

(euro)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De bedragen vormen de totale kosten van de bijkomende ambten voor de totale duur van de actie indien deze een welbepaalde duur heeft, en voor 12 maanden indien de duur onbepaald is.

10.3 Verhoging van andere huishoudelijke uitgaven die met de actie verband houden, met name kosten in verband met vergaderingen van comités en groepen van deskundigen

(euro)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Een externe evaluatie van de voorstellen voor de projecten door twee deskundigen per lidstaat is gepland. Met andere woorden, zal elk voorstel afzonderlijk door twee deskundigen worden onderzocht met het oog op een objectieve en onafhankelijke evaluatie.