TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

1.1.Motivering en doel van het voorstel

1.1.1.Algemene context

Vissen op diepzeesoorten wordt in de EU sinds 2003 gereglementeerd aan de hand van de totale toegestane vangsten (“total allowable catches” of TAC’s) per soort en per gebied, en in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan aan de hand van de maximale toegestane visserijcapaciteit. Voor 2019 en 2020 zijn de totale toegestane vangsten voor bepaalde diepzeesoorten vastgesteld in Verordening (EU) 2018/2025 van de Raad tot vaststelling, voor 2019 en 2020, van de vangstmogelijkheden voor vissersvaartuigen van de Unie voor bepaalde bestanden van diepzeevissen.

De vaststelling en verdeling van de vangstmogelijkheden is een exclusieve bevoegdheid van de Unie. De verplichtingen inzake de duurzame exploitatie van de levende aquatische hulpbronnen zijn vastgelegd in artikel 2 van Verordening (EU) nr. 1380/2013. Met name moet krachtens lid 2 van dat artikel 2 een voorzorgsbenadering van het visserijbeheer worden toegepast (als gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 8, van die verordening) en dient het gemeenschappelijk visserijbeleid gericht te zijn op het herstel en behoud van de maximale duurzame opbrengst (“maximum sustainable yield” of MSY). Krachtens artikel 16, lid 4, van die verordening moeten de vangstmogelijkheden voorts worden vastgesteld overeenkomstig de doelstellingen van artikel 2, lid 2.

Daarnaast omvat dit voorstel vangstmogelijkheden die voortvloeien uit multilateraal of bilateraal visserijoverleg. Het resultaat daarvan wordt ten uitvoer gelegd door middel van een interne verdeling over de lidstaten op basis van het beginsel van relatieve stabiliteit.

De overgangsperiode waarin het terugtrekkingsakkoord tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk voorziet, verstrijkt eind 2020, aangezien het VK heeft aangegeven geen belangstelling te hebben voor een verdere verlenging ervan. De bestanden waarvoor de Commissie met het VK overleg over quota-aandelen voor de vangstmogelijkheden voor 2021 en 2022 moet plegen, krijgen derhalve de vermelding “pro memorie”, in afwachting van de resultaten van de lopende onderhandelingen over de samenwerking met betrekking tot deze bestanden, met inbegrip van de vangstmogelijkheden, quota-aandelen en de toegang tot de VK-wateren.

Voor andere met derde landen gedeelde bestanden of geruilde vangstmogelijkheden zijn de cijfers nog niet beschikbaar, omdat het overleg met deze derde landen nog niet is afgerond. Na afloop van het overleg zal het voorstel worden aangevuld met non-papers.

Voorts moeten de vangstmogelijkheden voor de diepzeevisserij worden vastgesteld in overeenstemming met de internationale overeenkomsten, onder meer de overeenkomst van de Verenigde Naties van 1995 betreffende de instandhouding en het beheer van grensoverschrijdende bestanden en bestanden van over grote afstanden trekkende soorten (hierna de “VN-visbestandenovereenkomst van 1995” genoemd). Met name is voorzichtigheid geboden wanneer de informatie onzeker, onbetrouwbaar of niet adequaat is. Op grond van artikel 6, lid 2, van de VN-visbestandenovereenkomst van 1995 mag het ontbreken van adequate wetenschappelijke informatie niet worden gebruikt als reden om instandhoudings- en beheersmaatregelen uit te stellen of achterwege te laten. De voorgestelde TAC’s stroken ook met de internationale richtsnoeren voor het beheer van de diepzeevisserij op volle zee die in 2008 door de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties zijn vastgesteld en in verschillende resoluties van de Algemene Vergadering van de VN zijn bevestigd (de resoluties 61/105 van 2007, 64/72 van 2009 en 70/235 van 2015).

1.1.2.De bij Verordening (EU) nr. 1380/2013 ingevoerde aanlandingsverplichting

De aanlandingsverplichting uit hoofde van de GVB-basisverordening is in de periode van 2015 tot 2019 geleidelijk ingevoerd. Sinds 1 januari 2019 vallen alle bestanden waarvoor vangstbeperkingen gelden, onder de aanlandingsverplichting. Er kunnen bepaalde uitzonderingen gelden op de aanlandingsverplichting waarin in de basisverordening is voorzien. Uitgaande van de door de lidstaten ingediende gezamenlijke aanbevelingen heeft de Commissie gedelegeerde verordeningen aangenomen tot vaststelling van specifieke teruggooiplannen, waarin wordt toegestaan om beperkte hoeveelheden vis terug te gooien op basis van de-minimisvrijstellingen of vrijstellingen op grond van hoge overlevingskansen.

Als gevolg van de invoering van de aanlandingsverplichting moeten de vangstmogelijkheden overeenkomstig artikel 16, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1380/2013 niet meer worden vastgesteld als afspiegeling van de aangelande hoeveelheid maar als afspiegeling van de gevangen hoeveelheid, aangezien teruggooi niet langer is toegestaan. Dit gebeurt op basis van wetenschappelijk advies voor de visbestanden in de visserijen die in artikel 15, lid 1, van de basisverordening voor het GVB zijn vermeld. De vangstmogelijkheden moeten ook worden vastgesteld in overeenstemming met andere ter zake relevante bepalingen, en met name artikel 16, lid 1 (beginsel van relatieve stabiliteit) en artikel 16, lid 4 (doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid en de voorschriften van meerjarenplannen).

Derhalve stelt de Commissie, rekening houdend met de volledige toepassing van de aanlandingsverplichting, TAC’s voor op basis van vangstadvies en niet langer op basis van aanlandingsadvies. Bij de bepaling van de voorgestelde quota voor de Unie wordt rekening gehouden met een beperkte teruggooi op basis van de vastgestelde vrijstellingen, waarbij de teruggegooide hoeveelheden dus niet worden aangeland en niet op de quota worden afgeboekt. Die hoeveelheden worden dan ook in mindering gebracht op de quota voor de Unie.

1.1.3.Bestaande bepalingen op het door het voorstel bestreken gebied

De bestaande bepalingen op het gebied van het voorstel zijn vastgesteld in Verordening (EU) 2018/2025 van de Raad en zijn geldig tot en met 31 december 2020. Voorts zijn bijzondere voorwaarden voor de visserij op diepzeebestanden in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan vastgesteld in Verordening (EU) 2016/2336 van het Europees Parlement en de Raad.

Het beheersplan voor de westelijke wateren (Verordening (EU) 2019/472), dat betrekking heeft op een aantal onder deze verordening vallende bestanden, geldt voor:

–rondneusgrenadier in de ICES-deelgebieden 6 en 7 en in ICES-sector 5b;

–zwarte haarstaartvis in de ICES-deelgebieden 1, 2, 4, 6, 7, 8, 10 en 14 en in de sectoren 3a, 5a, 5b, 9a, en 12b, en