COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(93) 224 def. 
Brussel, 24 mei 1993 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
inzake de samenwerking tussen 
de Commissie van de Europese Gemeenschappen 
en de Wereldgezondheidsorganisatie 
VOORWOORD 
De Raad en de Ministers van Volksgezondheid, in het kader van de Raad 
bijeen, hebben de Commissie bij verschillende gelegenheden verzocht een 
bijgewerkt overzicht te verstrekken van de activiteiten die in de context van 
de samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) worden uitgevoerd. 
Ingevolge deze verzoeken heeft de Commissie deze Mededeling inzake de 
samenwerking tussen de Commissie van de Europese Gemeenschappen en de WHO 
opgesteld. Deze Mededeling geeft een overzicht van de verschillende acties die 
gezamenlijk door de Europese Gemeenschap en de WHO worden uitgevoerd of waarbij 
de ene partij aan een door de andere partij opgezette actie deelneemt. Deze 
acties worden gegroepeerd in brede werkgebieden die de verschillende 
beleidsgebieden van de Europese Gemeenschap weerspiegelen. 
- 3 -
INLEIDING 
De samenwerking tussen de Commissie van de Europese Gemeenschappen en de 
WHO is gebaseerd op twee briefwisselingen tussen de Commissie en het Regionaal 
Comité voor Europa van de WHO in 1972, en de Europese Gemeenschappen en de WHO 
in 1982 (1). Meer recentelijk heeft de Directeur-generaal van de WHO 
voorgesteld de samenwerking tussen beide organisaties te versterken en uit te 
breiden en een intentieverklaring is door de Directeur-generaal van DG I voor 
de Commissie en de Adjunct-directeur-generaal van de WHO ondertekend. Een 
persoonlijke vertegenwoordiger van de Directeur-generaal van de WHO bij de 
Europese Gemeenschap werd in april 1992 aangewezen. Niet langer geleden dan in 
september 1992 hebben de Lid-Staten van de Europese regio van de WHO tijdens de 
vergadering van het Regionaal Comité de wens uitgesproken om nauwere banden te 
smeden tussen de verschillende internationale organisaties die zich met 
gezondheidsvraagstukken bezighouden. 
In het belang van de samenwerking en in de wetenschap dat de Lid-Staten van 
de Europese Gemeenschap een aanzienlijke bijdrage leveren aan het beleid, de 
programma's en de begroting van de WHO (hun bijdragen worden in de periode i, 
1992-1993 geschat op 30,16% van de totale WHO-begroting), hebben de Raad en de 
Ministers van Volksgezondheid, in het kader van de Raad bijeen, van tijd tot j 
tijd benadrukt dat het nodig is dat de Gemeenschap nauwer met de WHO samenwerkt '*-
wat gezondheidsaangelegenheden betreft. In december 1990 nam de Raad kennis van 
een door de diensten van de Commissie opgesteld werkdocument over de 
verschillende gebieden waarop samenwerking met de WHO plaatsvond. 
Er zij op gewezen dat artikel 129 van het Verdrag betreffende de Europese 
Unie, dat momenteel de ratificatieprocedure ondergaat, met name lid 3 daarvan, 
bepaalt dat de Gemeenschap de samenwerking met de inzake volksgezondheid * 
bevoegde internationale organisaties, waaronder de WHO, dient te bevorderen. De 
samenwerking met de WHO bestrijkt reeds een breed terrein dat de gezamenlijke 
doelstellingen en de gemeenschappelijke werkgebieden weerspiegelt. De 
samenwerking is gebaseerd op het creëren van goede werkrelaties in verband met 
aangelegenheden van gezamenlijk belang ten einde de best mogelijke resultaten ^ 
met de beschikbare middelen te bereiken en dubbel werk te vermijden en is niefe^ à 
gericht op het uitvoeren van tussen beide partijen overeengekomen gezamenlijke • * 
actieplannen. De samenwerking vindt plaats op verschillende niveaus, variërend Vv 
van de gezamenlijke deelneming aan technische werkgroepen en de uitwisseling 
van technische informatie tot de deelneming van de Commissie als waarnemer aan ^ 
de Wereldgezondheidsassemblée en de vergaderingen van de regionale comités. 
De technische samenwerking is bijzonder intens op het gebied van de J 
kankerbestrijding, de chemische veiligheid en de normalisatie. Zij neemt met \t 
name de vorm aan van gezamenlijke conferenties en vergaderingen van deskundigen 
alsmede van gezamenlijke publikaties. Op het belangrijke gebied van de 
gezondheidsbevordering en -bescherming worden gezamenlijke activiteiten 
ontplooid in verband met AIDS, waaronder het verlenen van gezamenlijke steun 
aan het Europees centrum voor de epidemiologische controle van AIDS (AIDS-
samenwerkingscentrum van de CEG en de WHO) in Parijs, gezondheidsopvoeding op 
school en anti-rook- en -verslavingsprogramma's. V '"*•? 
28.10.1982 
_ 4 -
Er zij ook gewezen op de groeiende samenwerking tussen de Gemeenschap en de 
WHO op het gebied van de humanitaire en ontwikkelingshulp, gebaseerd op 
aanvullende bijdragen van beide organisaties. Enerzijds is de Commissie een van 
de grootste hulpverleners ter wereld en de verstrekking van medische hulp maakt 
deel uit van haar ontwikkelingsprogramma's. Anderzijds heeft do V7H0 standaard­
hulpverleningsprogramma's ontwikkeld, gebaseerd op een aanpak die op de 
specifieke behoeften van de afzonderlijke landen is toegesneden en derhalve 
goed bij de programma's van de Commissie aansluit. Er wordt ook samengewerkt op 
het gebied van de verlening van medische bijstand aan ontwikkelingslanden, de 
samenwerking met de opkomende democratieën van Midden- en Oost-Europa en de 
voormalige USSR en de verlening van humanitaire noodhulp aan landen die worden 
getroffen door rampen en epidemieën - zoals Peru en Haïti - en door 
binnenlandse onrust - zoals Bosnië-Herzegovina en het onder VN-toezicht staande 
gedeelte van Kroatië. Hier treedt de Commissie niet alleen op als directe 
leverancier van medische voorzieningen aan ziekenhuizen via de WHO maar ook als 
een van de belangrijkste subsidiënten van de activiteiten van de niet-
gouvernementele organisaties die door de WHO worden gesteund. 
De medische onderzoekprogramma's van de Gemeenschap over onderwerpen zoals 
medische biologie en gezondheid, informatica in de gezondheidszorg, AIDS en 
tropische ziekten bieden belangrijke steun aan de verschillende gebieden van 
samenwerking tussen de Gemeenschap en de WHO. Daarbij wordt een beroep gedaan 
op de expertise en zo nodig op de actieve deelname van de WHO aan de 
programma's. 
In dit document worden de huidige samenwerkingsgebieden onder vijf 
hoofdrubrieken behandeld: preventie, gezondheidsbevordering en -opvoeding; 
normalisatie, etikettering en classificatie; gezondheidsaspecten van het 
milieu; hulpverlening en bijstand (inclusief samenwerking met Midden- en Oost-
Europa) en onderzoek. Daarna volgen nog de conclusies. 
I. PREVENTIE, GEZONDHEIDSBEVORDERING EN -OPVOEDING 
PREVENTIE VAN ERNSTIGE ZIEKTEN EN DRUGSMISBRUIK 
Op dit gebied heeft een ononderbroken samenwerking tussen de Commissie en 
de WHO plaatsgevonden sinds het begin van de programma's en de activiteiten van 
de Gemeenschap, en wel op basis van de wederzijdse deelneming aan 
vergaderingen, de uitwisseling van informatie en de verstrekking van expertise. 
KANKER 
Bij de opstelling en de tenuitvoerlegging van het EG-programma "Europa 
tegen kanker" heeft de Commissie onder meer een beroep gedaan op de lange 
ervaring van de WHO op het gebied van de kankerbestrijding. De samenwerking 
tussen beide organisaties heeft nu een dubbel doel: 
- het zoeken naar mogelijkheden voor het voeren van een gezamenlijk beleid, 
zoals bijvoorbeeld de bestrijding van het tabaksgebruik met onder meer de 
gezamenlijke organisatie van de eerste Europese Conferentie over het beleid ter 
preventie van het tabaksgebruik (Madrid, 1988) en de Wereldconferentie over 
tabak en gezondheid (Parijs, 1994), wederzijdse vertegenwoordigingen op 
vergaderingen en de deelname van de Commissie aan de anti-tabaksdag (No Tobacco 
Day) van de WHO. 
- de ontwikkeling van gezamenlijke initiatieven, zoals die op het gebied 
van de voeding en de epidemiologie. Om de relatie tussen voeding en kanker te 
onderzoeken heeft de Commissie de oprichting van een Europees netwerk 
voorgesteld en gefinancierd, dat wordt gecoördineerd en geleid door het 
Internationaal agentschap voor kankeronderzoek (IARC) van de WHO. De 
werkzaamheden van het IARC omvatten de uitvoering van prospectieve studies en 
- 5 -
de organisatie van een internationaal congres over voeding en kanker (Lyon 
1993). Het agentschap heeft ook bijgedragen aan de organisatie van een 
vergadering over hetzelfde onderwerp in Boedapest in juni 1990. De 
aanbevelingen voor de opleiding van oncologen, die zijn geformuleerd tijdens de 
in het kader van het EG-programma georganiseerde conferenties, lagen aan de 
basis van een WHO-vergadering over hetzelfde thema in Praag in 1992. 
De oprichting van een netwerk van kankerregisters, een initiatief van het 
IARC, wordt nu gesteund als onderdeel van het kankerprogramma van de 
Gemeenschap en vormt een zeer belangrijke bijdrage aan de epidemiologsche en 
andere studies over kanker. Verder wordt ook het evaluatie- en 
monografieprogramma van het IARC over carcinogenen door de Commissie 
ondersteund. 
AIDS 
De omvang en de ernst van de bedreiging die van de AIDS-pandemie uitgaat, 
maakt nu en in de toekomst een nauwe samenwerking tussen de Gemeenschap en de 
WHO noodzakelijk. 
De door de Commissie ontwikkelde actieprogramma's beantwoorden aan de door 
de WHO goedgekeurde en in het kader van het mondiaal AIDS-programma ten uitvoer 
gelegde gecoördineerde strategieën en zijn bedoeld om voor een afzonderlijke 
bijdrage van de Gemeenschap te zorgen. De Commissie wordt uitgenodigd op de 
vergaderingen van het bestuurscomité van het mondiaal AIDS-programma van de WHO 
en heeft een actieve rol gespeeld bij de omschrijving van de strategieën. De 
voor de communautaire actieprogramma's verantwoordelijke functionarissen 
onderhouden nauwe contacten met hun tegenhangers bij de WHO en zo nodig nemen 
de betreffende functionarissen aan eikaars activiteiten deel. 
De Commissie en de WHO werken nauw samen ter ondersteuning van het Europees 
Centrum voor de epidemiologische controle van AIDS in Parijs, dat de centrale 
instelling voor de verzameling van relevante gegevens in Europa is en zorgt 
voor uitstekende actuele informatie en een raamwerk voor andere 
gemeenschappelijke activiteiten. 
De Commissie heeft een gemeenschappelijk programma met de WHO opgezet voor 
de beproeving van indicatoren ter bepaling van het welslagen en de 
doeltreffendheid van nationale programma's ter bestrijding van AIDS. De 
Commissie heeft met de WHO deelgenomen aan door de WHO georganiseerde 
technische vergaderingen over bijzondere aspecten van de AIDS-preventie, zoals 
sexueel overdraagbare ziekten en het mondiaal bloedveiligheidsinitiatief. 
Verder waren de Commissie en de WHO gezamenlijk betrokken bij de organisatie 
van de internationale conferenties over AIDS (Florence 1991 en Amsterdam 1992). 
De mogelijke ontwikkeling van een grote epidemie in de Oost-Europese landen 
is een extra reden voor de versterking van de samenwerking tussen de Commissie 
en de WHO, die zich beide bewust zijn van de potentiële ernst van de situatie. 
DRUGSMISBRUIK 
De samenwerking tussen de Commissie en de WHO op dit gebied is beperkt tot 
de terugdringing van de vraag naar drugs en de gezondheidsopvoeding. De WHO is 
op mondiaal vlak wetenschappelijk verantwoordelijk voor de definitie van drugs 
die uitsluitend door haar deskundigencomité voor drugsafhankelijkheid wordt 
uitgevoerd maar haar verdere betrokkenheid bij het drugsmisbruik is beperkt tot 
de terugdringing van de vraag. In tegenstelling tot andere gebieden van de 
volksgezondheid is de WHO niet betrokken bij de behandeling van de gebruikers, 
de bestrijding van het gebruik en de afdwinging van het gebruiksverbod. 
Een van de taken van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en 
drugsverslaving (EWDD) (1) is de bevordering van de integrutie van in de Li .-• 
Staten of door de Gemeenschap verzamelde gegevens over drugs, en drugsverslavi 
in internationale bewakings- en drugsbestrijdingsprogramma's, met name de doe 
de Verenigde Naties en haar gespecialiseerde agentschappen (zoals de WHO) 
opgestelde programma's, alsmede de bevordering van de actieve samenwerking met 
deze organisaties. De WHO heeft de wens uitgesproken om bij de verzameling van 
epidemiologische gegevens met het EWDD samen te werken. 
GEZONDHEIDSOPVOEDING EN -BEVORDERING 
Al enkele jaren wordt er met de WHO en de Raad van Europa samengewerkt op 
het gebied van de bevordering van de gezondheidsopvoeding en de preventie van 
drugsmisbruik, AIDS, kanker en andere ernstige ziekten en de omvang en het 
belang van deze samenwerking nemen voortdurend toe. Een gezamenlijke 
conferentie over de bevordering van de gezondheidsopvoeding werd door de drie 
organisaties in 1990 in Straatsburg georganiseerd ter bevordering van de 
gezondheidsopvoedkundige inspanningen op het gebied van de drugspreventie en de 
Commissie heeft met de WHO samengewerkt bij de voorbereiding van een aantal 
zomercursussen voor de opleiding van leraren gezondheidsopvoeding (bijv. 
Southampton (1990), Montpellier (1991), Flensburg (1991), enz.). De Commissie, 
de WHO en de Raad van Europa werken samen in het Europees netwerk van 
gezondheidsbevorderende scholen. 
VEILIGHEID EN GEZONDHEID OP HET WERK 
De Commissie werkt samen met de WHO bij de opstelling van indicatieve 
criteria voor de opleiding van bevoegde personen in de diverse disciplines van 
de arbeidshygiëne en -veiligheid en ondersteunt het initiatief van de WHO met 
betrekking tot de ontwikkeling van ondersteunende diensten op het gebied van de 
arbeidsgeneeskunde, -hygiëne en -veiligheid. 
De Commissie neemt deel aan een door het Internationaal agentschap voor 
kankeronderzoek (IARC) opgezet project inzake de harmonisatie van de methoden 
en de kwaliteitsbewaking bij de evaluatie van de blootstelling aan 
contaminerende stoffen in de lucht op de werkplek - asbest en andere vezels die 
gezondheidsrisico's opleveren. Zij werkt ook mee aan sommige epidemiologische 
onderzoeken van het IARC, zoals de evaluatie van risico's in laboratoria. 
Gezien de dringende noodzaak van meer internationale samenwerking bij de 
verzameling van wetenschappelijke gegevens voor de evaluatie van de effecten 
van chemische agentia op de werkplek, bijvoorbeeld met het oog op de 
vaststelling van grenswaarden, worden gezamenlijke activiteiten uitgevoerd op 
het gebied van de evaluatie van gevaarlijke chemicaliën op de werkplek. 
Sommige van deze activiteiten zijn gebaseerd op een systematische aanpak 
van de etikettering en de classificatie (zie rubriek II Normalisatie, 
etikettering en classificatie) en op toxiciteitsevaluaties die zijn uitgevoerd 
in het kader van het Internationaal programma voor de veiligheid van chemische 
stoffen (IPCS) dat is opgezet door het Milieuprogramma van de Verenigde Naties 
(UNEP), de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) en de WHO. 
Ook in het kader van het IPCS heeft de Commissie steun verleend aan de 
opstelling van "chemische veiligheidskaarten" die aan werknemers en andere 
gebruikers van chemicaliën basisinformatie verschaffen over de 
gezondheidsrisico's en de te nemen preventiemaatregelen. De Commissie stelt ook 
haar expertise ter beschikking voor de opstelling van de criteriadocumenten van 
het IPCS met betrekking tot milieuhygiëne. 
(1) Verordening (KKG) nr. 302/93 van de Kaad Vein H lebiuari 199) Lol oprichting 
van een Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (PB nr. L 36 
van 12.2 . 1993, blz. 1 ) 
- 7 -
II. NORMALISATIE, ETIKETTERING EN CLASSIFICATIE 
Dit samenwerkingsgebied is een goed voorbeeld van complementariteit, 
aangezien de WHO geen regelgevende instantie is maar wel wetenschappelijke 
evaluaties en aanbevelingen kan verstrekken, die door onafhankelijke en 
neutrale groepen van deskundigen op hun deugdelijkheid zijn getoetst. Deze 
complementariteit heeft geleid tot een nauwe samenwerking met de WHO op een 
aantal gebieden, zoals bijv. chemicaliën, carcinogenen, geneesmiddelen en 
voedingsmiddelen. 
In het kader van het IPCS en als follow-up van een van de doelstellingen 
van Hoofdstuk 19 van Agenda 21 van de VN-Conferentie over milieu en 
ontwikkeling (UNCED 92) werkt de Commissie momenteel met de WHO en andere 
internationale organisaties samen bij het bestuderen van methoden voor de 
gemeenschappelijke aanpak van de classificatie en etikettering van op de markt 
gebrachte en op het werk gebruikte chemicaliën. De belangstelling van de 
Gemeenschap op dit gebied is gebaseerd op Richtlijn 67/548/EEG (1) (zoals 
gewijzigd) inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke 
stoffen. 
Door de WHO (IARC) is technische bijstand verleend aan de groep van 
deskundigen van de CEG die werkt aan de classificatie en etikettering van 
carcinogene stoffen (Richtlijn van de Raad 67/548/EEG (1)) alsook bij de 
opstelling van de korte praktische monografieën van de Commissie over 
carcinogenen. 
(1) Richtlijn van de Raad van 2 7 juni 1967 betreffende de aanpassing van de 
wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen inzake de indeling, de verpakking 
en het kenmerken van gevaarlijke stoffen (PB nr. 196 van 16.6.1967, blz. 1). 
(2) Richtlijn van de Commissie van 13 juni 1991 tot vastlegging van beginselen 
en richtsnoeren inzake goede praktijken bij het vervaardigen van geneesmiddelen 
voor toepassing bij de mens (PB nr. L 193 van 17.7.1991, blz. 30) 
(3) Richtlijn van de Raad van 22 december 1986 tot onderlinge aanpassing van 
de nationale maatregelen Inzake het in de handel brengen van met behulp van 
hoogwaardige technieken, met name biotechnieken, vervaardigde geneesmiddelen 
(PB nr. L 15 van 17.1.1987, blz. 38). 
(4) Richtlijn van de Commissie van 19 juli 1991 tot wijziging van de bijlage 
van Richtlijn 75/318/EEG van de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van 
de wetgevingen van de Lid-Staten inzake de analytische, toxicologisch-
farmacologische en klinische normen en voorschriften betreffende proeven op 
farmaceutische specialiteiten (PU nr. L. 270 van 26.9.1991, blz. 32). 
(5) Richtlijn van de Raad van s mei 1989 tot wijziging van de Richtlijnen 
65/6S/EEG, 75/318/EEG en 75/3 1')/EEG belief fende de aanpassing van de 
wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen inzake farmaceutifchc 
specialiteiten (PB nr. 142 van 25.5.1989, blz. 11). 
(6) Richtlijn van de Commissie van 14 mei 1991 inzake volledige 
zuigelingenvoeding en opvolgzuigelingenvoeding (PB nr. L 175 van 4.7.1991, blz. 
35) . 
(7) Richtlijn van de Raad van 18 juni 1992 inzake volledige zuigelingenvoeding 
en opvolgzuigelingenvoeding die voor de uitvoer naar derde landen is bestemd 
(PB nr. L 179 van 1.7.1992, blz. 129). 
(8) Resolutie van de Raad van 18 juni 1992 inzake verkooppraktijken in derde 
landen van in de Gemeenschap gevestigde fabrikanten voor vervangingsmiddelen 
voor moedermelk (PB nr. C 172 van 8.7.1992, blz. 1). 
- 8 -
Op het gebied van de farmaceutische wetgeving en biologische normalisatie 
baseert de WHO haar internationale harmonisâtiewerkzaamheden in toenemende mat 
op de richtsnoeren van de Gemeenschap, bijvoorbeeld de goede produktiepraktijk 
van de EG (2) en de eisen van de EG voor biotechnologische geneesmiddelen (3, 
4), terwijl het certificatieplan van de WHO voor de kwaliteit van naar derde­
wereld-landen uitgevoerde farmaceutische produkten officieel door de 
Gemeenschap is goedgekeurd (5). De WHO is uitgenodigd om deel te nemen aan de 
trilaterale besprekingen (VSA/Europa/Japan) die moeten leiden tot een betere 
farmaceutische harmonisatie op wereldvlak. Er wordt ook met de WHO samengewerkt 
op het gebied van de bewaking van bijwerkingen (geneesmiddelencontrole) en op 
het gebied van de Europese farmacopee. 
De Commissie neemt deel aan de werkzaamheden van de Codex Alimentarius van 
de FAO/WHO en is woordvoerster van de Gemeenschap voor de tot de externe 
competenties van de Gemeenschap behorende aangelegenheden. Deze codex die door 
de Voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties en de WHO wordt 
opgesteld, is bedoeld om de internationale normen voor voedingsmiddelen te 
herzien en bij te werken. De WHO is als medesecretaris van de codex ook 
verantwoordelijk voor de wetenschappelijke evaluatie van de risico's die zijn 
verbonden aan additieven voor voedingsmiddelen en residuen (ongeacht of deze 
afkomstig zijn van veterinaire produkten of bestrijdingsmiddelen). Voor deze 
werkzaamheden wordt een beroep gedaan op onafhankelijke comités van 
wetenschappelijke deskundigen, waarin de Commissie vertegenwoordigd is. 
De gedragscode van de WHO voor het op de markt brengen van 
vervangingsmiddelen voor moedermelk wordt via Richtlijn van de Commissie 
91/321/EEG (6) op grote schaal in de Gemeenschap toegepast en de Gemeenschap 
draagt na aanneming van Richtlijn van de Raad 92/52/EEG (7) en Resolutie van de 
Raad 92/C172/01 (8) bij aan de toepassing van deze code in derde landen. 
III. GEZONDHEIDSASPECTEN VAN HET MILIEU 
Sinds de toevoeging in 1986 van Titel VII "Milieu" aan het Verdrag tot 
oprichting van de Europese Economische Gemeenschap en de eerste Europese 
conferentie over milieu en gezondheid (Frankfurt 1989) is de samenwerking 
tussen de Commissie en de WHO op het gebied van de gezondheidsaspecten van het 
milieu geïntensifieerd. De Commissie en de WHO werken momenteel samen bij de 
follow-up van de VN-conferentie over milieu en ontwikkeling (Rio de Janeiro, 
1992). Deze samenwerking is overeenkomstig het mandaat van de WHO beperkt tot 
de effecten van de milieufactoren op de menselijke gezondheid. De Raad en de 
Ministers van Volksgezondheid, in het kader van de Raad bijeen, hebben hun 
instemming met deze aanpak betuigd en hebben de Commissie verzocht een verslag 
op te stellen over de bestaande kennis en ervaring met betrekking tot de 
relatie tussen gezondheid en milieu (Resolutie 91/C 304/06 van november 1991 
over gezondheid en milieu). 
TOXICOLOGIE 
In het actieprogramma van de Europese Gemeenschap inzake toxicologie ter 
bescherming van de gezondheid (Resolutie van de Raad 86/C 184/01) wordt 
aangedrongen op de ontwikkeling en evaluatie van toxicologische methoden ter 
ondersteuning van de acties van de Gemeenschap op het gebied van de chemische 
veiligheid. Met de WHO zijn gezamenlijke activiteiten ontplooid op de volgende 
terreinen: rol van vergiftigingscentra, evaluatie van tegengiften, met inbegrip 
van chelaatvormende stoffen, bijv. voor vergiftigingen door cyanide en zware 
metalen, toxiciteit van chemicaliën voor kinderen, beginselen voor de evaluatie 
en vroegtijdige opsporing van nefrotoxiciteit, en gezondheidsrisico's van 
chemicaliën voor ongeboren kinderen tijdens de zwangerschap. 
- 9 -
Er is een gezamenlijke workshop gehouden over de gezondheidssignificantie 
van immunotoxiciteit (Hannover, 1989). Het Raadgevend wetenschappelijk comité 
van de Commissie voor het onderzoek naar de toxiciteit en de ecotoxiciteit van 
chemische verbindingen is betrokken bij de werkzaamheden van de WHO inzake de 
allergische hypersensitivite.it voor chemicaliën. 
STRALINGSBESCHERMING 
De samenwerking met de WHO op het gebied van de stralingsbescherming vindt 
plaats via een gezamenlijk comité (Inter-Agency Committee) waarin een aantal 
internationale organisaties is vertegenwoordigd, waaronder de Internationale 
Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) en het Agentschap voor Kernenergie (NEA) 
van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Het 
doel van deze informele samenwerking is de bevordering van de samenhang en de 
coördinatie van het beleid ten aanzien van fundamentele aspecten van de 
stralingsbescherming (o.m. beginselen, criteria en normen) en de omzetting 
daarvan in wettelijke bepalingen; de coördinatie van onderzoek en ontwikkeling; 
het onderwijs en de opleiding; de bevordering van de uitwisseling van 
informatie; de overdracht van technologie en know-how; en het verlenen van 
diensten op het gebied van de stralingsveiligheid. 
LUCHT, WATER EN LANDBOUW 
Tussen de Commissie en de WHO vindt samenwerking plaats op het gebied van 
de luchtkwaliteit. De Commissie voorziet het GEMS-systeem (Global Environment 
Monitoring System - Milieuprogramma van de WHO/VN) van de gegevens die 
wordenverzameld in heL kader van do bij Benchikking van de Raad 82/459/KEG (1) 
ingestelde uitwisseling van informatie over de luchtverontreiniging. De WHO is 
verantwoordelijk voor het vaststellen van de behoeften en wensen van de 
beleidsmakers op het gebied van de luchtverontreiniging en voor het verstrekken 
van de nodige wetenschappelijke achtergrondinformatie. 
De Commissie woont de beraadslagingen van de WHO bij op terreinen zoals: de 
herziening van de richtsnoeren van de WHO in verband met de 
drinkwaterkwaliteit; de uitroeiing van rabies; zoönose en infecties door 
voedingsmiddelen (het laatste met het samenwerkingscentrum van de WHO in 
Berlijn). De Commissie heeft deelgenomen aan een gezamenlijke technische 
beraadslaging van de FAO/Panamerikaanse Gezondheidsorganisatie/WHO over de 
veiligheid en commercialisering van voedingsmiddelen (Buenos Aires, april 1992) 
naar aanleiding van de cholera-epidemie in Latijns Amerika. 
De Europese Gemeenschap heeft als volwaardig lid deelgenomen aan de 
Internationale conferentie over voeding (ICN) die gezamenlijk door de FAO en de 
WHO is georganiseerd en in december 1992 in Rome is gehouden. De Commissie 
heeft tijdens de voorbereidende conferenties en op de TCN zelf de standpunten 
van de Gemeenschap met de Lid-SLat.en gecoördineerd. Dit stelde de Gemeenschap 
in staat een belangrijke bijdrage te leveren aan de resultaten van de 
conferentie die door de Commissie ook financieel is ondersteund. De conferentie 
heeft de "Wereldverklaring over voeding" en het "Actieplan voor voeding" 
unaniem goedgekeurd. 
•» ie 10 - •• '•':> -
MILIEU EN GEZONDHEID 
De Commissie verleent steun aan de WHO bij de organisatie en de réalisât 
van de tweede Europese conferentie over milieu en gezondheid (Helsinki, jui. 
1994) waarvoor de Regering van Finland als gastvrouw zal optreden. Dez,: 
conferentie is een vervolg op de eerste conferentie (Frankfurt-am-Main, 
december 1989), tijdens welke een "Europees handvest inzake milieu en 
gezondheid" door de deelnemende Ministers van Milieubeheer en Gezondheid werd 
goedgekeurd en door de Commissie namens de Gemeenschap werd ondertekend. Het 
hoofddoel van de tweede conferentie is de goedkeuring van een actieplan inzake 
de preventie en de bestrijding tegen het einde van de eeuw van de 
gezondheidsrisico's die van het milieu uitgaan. 
IV. SAMENWERKING EN ONTWIKKELINGSHULP 
ONTWIKKELINGSHULP 
De samenwerking op het gebied van de ontwikkelingshulp heeft een 
multilateraal karakter dat zich op praktische wijze via gezamenlijke missies en 
joint ventures heeft ontwikkeld. 
Goede voorbeelden van deze samenwerking zijn: 
gezamenlijke studies naar de gezondheidsuitgaven; 
Bangladesh waar de WHO het uitvoerend orgaan is van een 
gezondheidsprogramma dat mede wordt gefinancierd door de Wereldbank, de 
Gemeenschap en haar Lid-Staten; 
en Benin waar de WHO de regering adviseert, terwijl de Commissie de groep 
van donorlanden voorzit. 
De Commissie houdt rekening met de aanbevelingen van de WHO bij de 
uitstippeling van haar algemeen beleid en ten aanzien van bepaalde technische 
aspecten van haar acties (beleid inzake gezondheidsdistricten, esentiële 
geneesmiddelen, enz.) De Commissie werkt samen met de WHO in 
ontwikkelingslanden waar de WHO is vertegenwoordigd, woont WHO-conferenties bij 
en houdt vergaderingen met beleidsmedewerkers van WHO-programma's. In het veld 
nemen delegaties en adviseurs bij de selectie van projecten zeer vaak contact 
met de WHO-vertegenwoordigers op. Het programma ter bestrijding van 
rivierblindheid dat door de Gemeenschap en andere organen wordt gefinancierd, 
wordt door de WHO uitgevoerd. 
''. i Beschikking van de Raad van 24 juni 19H2 Lot instel 1 i nq van een onder î i :-.oe 
uitwisseling van informatie en gegevens van waarnemingsnoiten en afzonderlijke 
stations voor meting van de luchtverontreiniging in de I.id-Staten (PB nr. L 210 
van 19.7.1982, blz. 1 ) 
- 11 -
Bij de tenuitvoerlegging van het programma ter bestrijding van AIDS in 
derde-wsreld-landen is de samenwerking en coördinatie van de Commissie met de 
WHO in het kader van het mondiaal AIDS-programma van de WHO gericht op de 
gezamenlijke uitwerking van strategieën, het bereiken van een akkoord over de 
vaststelling van programma's voor de korte en lange termijn in bepaalde landen 
en de gecoördineerde uitvoering van programma's op het niveau van de 
afzonderlijke landen. 
In het kader van de nationale programma's voor de korte en lange termijn 
treedt de Commissie op in overleg met de betrokken landen en andere financiële 
hulpverleners. De recente gezamenlijke activiteiten van de Commissie en de WHO 
op het gebied van AIDS omvatten onder meer een gezamenlijke inspectiemissie in 
Thailand; ad hoe-vergaderingen voor de operationele coördinatie van de 
activiteiten in India en Thailand; de co-organisatie en financiering van 
regionale vergaderingen in Dacca, Delhi, Caracas en Yaoundé en van 
opleidingscursussen voor programmabeheerders in Dakar en Antwerpen; en speciale 
gezamenlijke onderzoekprojecten over AIDS waaraan wordt meegewerkt door 
wetenschappers uit de Lid-Staten van de EG en ontwikkelingslanden. 
Het extern evaluatierapport over het programma ter bestrijding van AIDS dat 
in 1992 is opgesteld ter definiëring van nieuwe richtsnoeren voor het programma 
in het kader van de Overeenkomst Lome IV, bekrachtigde de door de Commissie 
gevolgde algemene aanpak. Het bevatte een aanbeveling voor de voortgezette 
coördinatie van het programma met het mondiaal AIDS-programma van de WHO en 
benadrukte dat de goedgekeurde methodologieën en voorgestelde acties goed 
aansloten bij die van de nationale comités. 
SAMENWERKING MET MIDDEN- EN OOST-EUROPA EN DE REPUBLIEKEN VAN DE VOORMALIGE 
USSR 
De programma's van de Commissie voor de verlening van technische bijstand 
"PHARE" en "TACIS" zijn bedoeld om de economische herstructurering van de 
landen van Midden- en Oost-Europa en de voormalige Sovjet-Unie te ondersteunen. 
De projecten in de gezondheidssector nemen steeds in betekenis toe en als 
gevolg daarvan is een beroep gedaan op de medewerking van de WHO en andere 
belanghebbende internationale organisaties zoals de Wereldbank en de Europese 
Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling. Tijdens de conferenties in Washington en 
Lissabon (1992) over de verlening van bijstand aan de Republieken van de 
voormalige USSR heeft de WHO deelgenomen aan de vergaderingen van de medische 
subgroep en werd zij verzocht een clearingdienst op te zetten voor de 
gezondheidsbehoeften van deze landen en de respons die daaraan moet worden 
gegeven. De WHO is ook in een aantal gevallen verzocht bijstand te verlenen, 
met name in de vorm van deskundigenmissies en evaluaties, en de regeringen van 
de betrokken landen te helpen bij de formulering van hun nieuwe prioriteiten en 
beleidslijnen. 
Door de Commissie is op door de WHO georganiseerde workshops technische 
bijstand verleend om de bepalingen van de EG-wetgeving over onderwerpen zoals 
veiligheid en gezondheid op het werk ten behoeve van de Midden- en Oosteuropese 
landen toe te lichten. Soortgelijke regelingen zijn getroffen om het beleid en 
de programma's van de Gemeenschap op het gebied van de preventie van ziekten en 
drugsverslaving te presenteren. 
HUMANITAIRE NOODHULP 
De Commissie heeft met ingang van 1 maart 1992 een intern Europees bureau 
voor humanitaire noodhulp (ECHO) opgericht. Deze ontwikkeling is onder meer 
bedoeld om de coördinatie tussen de Commissie en de Lid-Staten, andere 
donorlanden, niet-gouvernementele (NGO) en internationale organisaties, 
waaronder de WHO, te verbeteren. 
- 12 -
De samenwerking tussen de Commissie en de WHO bij de verlening v 
humanitaire hulp vindt in hoofdzaak plaats in Centraal en Zuid-Amerika en ' 
Europa. 
De Commissie verleent regelmatige financiële steun aan de medische 
programma's van de WHO in Latijns Amerika; de meest recente voorbeelden hiervan 
zijn de programma's in Peru in verband met cholera en in Haïti ter vermindering 
van het gebrek aan geneesmiddelen. 
In Europa wordt de aanzienlijke humanitaire hulp die door de Commissie 
wordt verleend via de WHO geconcentreerd op Bosnië-Herzegovina en de onder VN-
toezicht staande gebieden in Kroatië, waar medische uitrusting aan ziekenhuizen 
wordt verstrekt. Aangezien de gezondheidsprogramma's van de NGO's in dit gebied 
door de WHO worden gesteund, levert de Commissie bovendien een belangrijke 
bijdrage aan de activiteiten van de NGO's. 
V. ONDERZOEK 
MEDISCH EN GEZONDHEIDSONDERZOEK VAN DE EG 
De onderzoekdoelstellingen van de Gemeenschap en de WHO vullen elkaar aan 
binnen het brede spectrum van het medisch en gezondheidsonderzoek. De 
Gemeenschap streeft naar de verbetering van de doeltreffendheid van het medisch 
en gezondheidsonderzoek in de Lid-Staten, met name door een betere coördinatie 
van hun activiteiten en door de bevordering van de toepassing van de resultaten 
door het tot stand brengen van een goede samenwerking op het niveau van de 
Gemeenschap en door het bundelen van de beschikbare middelen. 
De samenwerking tussen de Commissie en de WHO op het gebied van het medisch 
en gezondheidsonderzoek vindt plaats op verschillende niveaus: opstelling van 
programma's, beheer van projecten en technische samenwerking. 
Om ervoor te zorgen dat er bij de opstelling van de programma's een 
constructieve samenwerking plaatsvindt, is overeengekomen dat gezamenlijk 
planningseminars voor de vaststelling van onderzoekprioriteiten worden 
georganiseerd. Verder wordt de samenwerking bevorderd via de uitwisseling van 
informatie, persoonlijke contacten met belangrijke leden van onderzoekcomités, 
deelneming aan vergaderingen (in het bijzonder met betrekking tot 
planningactiviteiten) en gezamenlijke workshops. 
De vergaderingen van het Europees adviescomité voor gezondheidsonderzoek 
(EACHR) van de WHO worden bijgewoond door waarnemers van het Raadgevend comité 
van de EG inzake het beheer en de coördinatie van het medisch en 
gezondheidsonderzoek (CGC). Aangezien de Europese regio van de WHO over een 
klein operationeel onderzoekbudget beschikt, is overeengekomen dat de regio het 
CGC bijstaat bij het verstrekken van advies aan de EG over het vaststellen van 
prioriteiten en het opstellen van programma's. 
De WHO woont regelmatig de vergaderingen bij van de EG-werkgroep voor AIDS-
onderzoek en de subgroepen daarvan, alsmede van de comités voor gecoördineerde 
acties (COMAC's) inzake het onderzoek naar gezondheidsdiensten en 
epidemiologie. De projectleiders van de gecoördineerde acties van de EG hebben 
directe technische contacten met de programmaleiders van de WHO. Dit heeft 
bijgedragen tot de oprichting van gezamenlijke samenwerkingscentra, zoals het 
Europees centrum voor de epidemiologische controle van AIDS (in Parijs) en het 
EUROCAT-centrum (in Brussel) voor de registratie van aangeboren afwijkingen. 
- 13 -
INFORMATICA EN TELEMATICA IN DE GEZONDHEIDSZORG 
De Commissie beheert de Geavanceerde medische informatica (AIM) 
verkennende actie en van 1988 tot 1990 ontving zij veel steun daarvoor van de 
WHO, zowel voor wat betreft de epidemiologische gegevens als de omschrijving 
van in medische informaticasystemen te integreren criteria voor de beoordeling 
van prestatievermogen en kwaliteit. In het kader van afzonderlijke projecten is 
met de WHO als coördinerende partner samengewerkt op het gebied van mondhygiëne 
en de behandeling van chronische ziekten, met name voor diabetes. 
In het kader van het onderzoek- en ontwikkelingsprogramma 
"Telematicatoepassingen van algemeen belang" (3e kaderprogramma 1990-1994) 
werkt de Europese regio van de WHO mee aan 4 van de 37 door AIM beheerde 
projecten. Deze hebben betrekking op de verbetering van de kwaliteitsborg door 
het gebruik van telematica-instrumenten en de vaststelling van Europese 
referentiemodellen ter verbetering van de doeltreffendheid van de voorzieningen 
in de maatschappelijke en primaire gezondheidszorg door middel van specifieke 
telematicaprodukten. De WHO is de coördinerende partner voor het ORATEL-project 
dat de ontwikkeling beoogt van een Europees telematica-instrument voor het 
onderwijs en de opleiding op het gebied van de kwaliteitsborg voor mondhygiëne. 
De WHO draagt haar Europese kennis over de sectoren van de maatschappelijke en 
primaire gezondheidszorg over op andere partners in ISAAC (een 
informatieverwerkingssysteem met betrekking tot deze sectoren), in QUICHE (een 
op telematica gebaseerd kwaliteitsborgprogramma voor kindergezondheidsdiensten) 
en in SHINE (een geautomatiseerd netwerk voor de maatschappelijke 
gezondheidszorg in Europa). 
Binnen het ENS (European Nervous System) als onderdeel van het 
telematicaprogramma is de WHO de coördinerende partner voor het CARE-project. 
Een belangrijk gedeelte van het ENS is gericht op de identificatie en definitie 
van een transeuropees communicatienetwerk voor overheidsdiensten. Het CARE-
project zal de nationale overheidsdiensten via het gebruik van 
telematicanetwerken snelle en doelmatige toegang tot gezondheidsstatistieken 
verschaffen. 
De WHO neemt ook deel aan de initiatieven van de Commissie voor de 
ontwikkeling van telematicanetwerken in verband met de werkplek. 
ONTWIKKELINGSGERICHT ONDERZOEK 
Op basis van regelmatige beraadslagingen vindt samenwerking plaats tussen 
het communautair programma "Biowetenschappen en biotechnologie ten behoeve van 
de ontwikkelingslanden" (STD) en diverse programma's van de WHO, met name het 
Speciaal programma voor onderzoek en opleiding op het gebied van tropische 
ziekten (TDR), het mondiaal AIDS-programma van de WHO en het Speciaal programma 
van de WHO inzake onderzoek, ontwikkeling en onderzoekopleiding op het gebied 
van de menselijke voortplanting. De Commissie is vertegenwoordigd in de 
gezamenlijke coordinatieraad van TDR en in het raadgevend comité van de WHO 
voor het beheer van het kindervaccinatie-initiatief. 
Het STD-programma van de Gemeenschap was betrokken bij de voorbereidende 
vergaderingen voor de Mondiale ministerconferentie over malaria van de WHO 
(Amsterdam, oktober 1992) en heeft aan de conferentie zelf en de follow-up 
daarvan deelgenomen. 
i- 14 - i 
Verder neemt de samenwerking tussen de WHO, de CEG en andere partie il. 
en publieke ontwikkelingsorganen toe op gebieden van gemeenschappelijk bol 
zoals de uitwerking van strategieën voor de ontwikkeling van vaccins en 
bestrijding van ziekten. 
CONCLUSIES 
De samenwerking en verstandhouding tussen de Commissie en de WHO, die voor 
het eerst in 1972 formeel is erkend, is de laatste jaren voortdurend verbeterd 
en heeft zich verder ontwikkeld, zowel wat de draagwijdte als de diepgang 
daarvan betreft. Er worden nieuwe initiatieven en gezamenlijke projecten 
bestudeerd en er wordt gezocht naar nieuwe gebieden waar verdere samenwerking 
mogelijk is. 
De ratificatie van het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name lid 3 
van artikel 129 dat bepaalt dat de Gemeenschap de samenwerking met derde landen 
en met de inzake volksgezondheid bevoegde internationale organisaties 
bevordert, zal van groot belang zijn voor de aard en de vorm van de toekomstige 
relaties tussen de Gemeenschap en de WHO. 
~.AS-
ISSN 0254-1513 
COM(93) 224 def. 
DOCUMENTEN 
NL 05 
Catalogusnummer : CB-CO-93-255-NL-C 
ISBN 92-77-55939-X 
Bureau voor officiële publîkatîes der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg