MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN DE REKENKAMER

Jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds 2019

(2020/C 387/01)

INHOUDSOPGAVE

CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN 2

UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN 3

DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN 6

FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF 8

FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN 44

GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN DE EU-TRUSTFONDSEN 58

EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN 63

JAARVERSLAG OVER DE UITVOERING — DE DOOR DE EUROPESE INVESTERINGSBANK BEHEERDE MIDDELEN 95

CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN

De jaarrekening van het Europees Ontwikkelingsfonds voor het jaar 2019 is opgesteld volgens de bepalingen van titel X van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds en overeenkomstig de in de toelichting bij de financiële staten beschreven boekhoudbeginselen, -regels en -methoden.

Ik verklaar dat ik verantwoordelijk ben om ervoor te zorgen dat de jaarrekeningen van het Europees Ontwikkelingsfonds worden opgesteld en gepresenteerd overeenkomstig artikel 18 van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e Europees Ontwikkelingsfonds.

Ik heb van de ordonnateur en de EIB, die voor de betrouwbaarheid instaan, alle inlichtingen verkregen die nodig zijn voor het opstellen van de jaarrekeningen die een beeld van de activa en de passiva van het Europees Ontwikkelingsfonds en de uitvoering van de begroting geven.

Ik verklaar dat ik op basis van deze inlichtingen en op basis van de controles die ik noodzakelijk achtte om de jaarrekening te kunnen aftekenen, redelijke zekerheid heb dat de jaarrekening in alle materiële opzichten een getrouw beeld van de financiële positie van het Europees Ontwikkelingsfonds geeft.

Rosa ALDEA BUSQUETS Rekenplichtige 16 juni 2020

UITVOERING EN FINANCIËLE VERSLAGLEGGING VAN DE EOF-MIDDELEN

1. ACHTERGROND

De Europese Unie (hierna “EU”) werkt met een groot aantal ontwikkelingslanden samen. De belangrijkste doelstelling is hierbij het bevorderen van de economische, sociale en ecologische ontwikkeling, waarbij de aandacht in eerste instantie wordt toegespitst op het terugdringen en bestrijden van armoede op lange termijn door aan de begunstigde landen ontwikkelingshulp en technische bijstand te verstrekken. Hiertoe stelt de EU samen met de partnerlanden ontwikkelingsstrategieën op en besteedt zij financiële middelen om die strategieën ten uitvoer te leggen. De middelen die de EU voor ontwikkeling uittrekt, zijn afkomstig van drie bronnen:

— de begroting van de Europese Unie,

— het Europees Ontwikkelingsfonds,

— de Europese Investeringsbank.

Het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) is het voornaamste instrument voor het verstrekken van steun van de EU in het kader van de ontwikkelingssamenwerking aan de staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (de ACS-staten) en de landen en gebieden overzee (LGO).

Het EOF wordt niet gefinancierd met middelen uit de EU-begroting. Het EOF is opgericht krachtens een interne overeenkomst van de vertegenwoordigers van de lidstaten in de Raad bijeen en wordt beheerd door een eigen comité. De Europese Commissie (hierna “Commissie” genoemd) is verantwoordelijk voor de financiële uitvoering van de verrichtingen die met middelen van het EOF worden uitgevoerd. De Europese Investeringsbank (hierna “EIB” genoemd) beheert de investeringsfaciliteit.

De geografische steun aan de ACS-staten en de LGO zal voor de periode 2014-2020 verder grotendeels via het EOF worden gefinancierd. Elk EOF wordt doorgaans gesloten voor een periode van ongeveer vijf jaar en op elk EOF is een eigen Financieel Reglement van toepassing dat het opmaken van financiële staten voor elk afzonderlijk EOF verplicht stelt. Financiële staten worden bijgevolg afzonderlijk opgemaakt voor elk EOF met betrekking tot het deel dat door de Commissie wordt beheerd. Door middel van de gecumuleerde voorstelling van deze financiële staten komt een totaalbeeld tot stand van de financiële situatie van de middelen waarvoor de Commissie verantwoordelijk is.

Het Intern Akkoord tot oprichting van het 11e EOF is in juni 2013 door de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, ondertekend (1). De overeenkomst is op 1 maart 2015 in werking getreden.

In 2018 heeft de Raad het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF vastgesteld. Hiermee is de vorige geldende verordening ingetrokken (2). Het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF is ook van toepassing op de uit eerdere EOF’s gefinancierde verrichtingen, onverminderd de bestaande juridische verbintenissen. Deze verordening is niet van toepassing op de investeringsfaciliteit van voorgaande EOF’s.

In het kader van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst werd de investeringsfaciliteit opgericht, beheerd door de EIB, en gebruikt om de ontwikkeling van de particuliere sector in de ACS-staten te ondersteunen door hoofdzakelijk — maar niet uitsluitend — particuliere investeringen te financieren. De faciliteit is opgezet als een duurzaam fonds, in die zin dat terugbetalingen opnieuw in andere verrichtingen kunnen worden geïnvesteerd, waardoor de faciliteit over eigen middelen kan beschikken en financieel onafhankelijk is. Aangezien de investeringsfaciliteit niet door de Commissie wordt beheerd, wordt zij niet geconsolideerd in het eerste deel van de jaarrekening — de financiële staten van het EOF en het bijhorende financiële uitvoeringsverslag. De financiële staten van de investeringsfaciliteit zijn opgenomen als een afzonderlijk onderdeel van de jaarrekening (deel II) om een volledig beeld te geven van de ontwikkelingshulp van het EOF.

2. HOE WORDT HET EOF GEFINANCIERD?

Op 2 december 2013 heeft de Europese Raad het meerjarig financieel kader 2014-2020 goedgekeurd. In dit kader is besloten dat de geografische samenwerking met de ACS-staten niet in de begroting van EU zou worden opgenomen, maar verder zou worden gefinancierd met de middelen uit het bestaande intergouvernementele EOF.

De EU-begroting wordt jaarlijks opgesteld en volgens het jaarperiodiciteitsbeginsel in begrotingszaken gelden de raming van en de machtiging voor de ontvangsten en uitgaven voor één jaar. In tegenstelling tot de EU-begroting heeft de werking van het EOF een meerjarig karakter. Voor elk EOF wordt een algemeen fonds opgericht voor de tenuitvoerlegging van de ontwikkelingssamenwerking gedurende een periode van doorgaans vijf jaar. Aangezien de middelen op meerjarige basis worden toegekend, kunnen de toegewezen middelen tijdens de looptijd van het EOF worden benut. In de begrotingsverslaggeving, waar de budgettaire tenuitvoerlegging van de EOF wordt afgemeten aan de totale middelen, wordt gewezen op het ontbreken van de jaarperiodiciteit.

De EOF-middelen zijn ad-hocbijdragen van de EU-lidstaten. Ongeveer elke vijf jaar komen vertegenwoordigers van de lidstaten op intergouvernementeel niveau bijeen om het totale bedrag vast te stellen dat aan het fonds zal worden toegewezen en om toezicht te houden op de besteding ervan. Vervolgens worden de middelen door de Commissie beheerd overeenkomstig het EU-ontwikkelingsbeleid. Naast het beleid dat op het niveau van de EU wordt gevoerd, hebben de lidstaten hun eigen ontwikkelingsbeleid en moeten zij met het oog op complementariteit hun eigen beleid met dat van de EU coördineren.

Naast de bovenvermelde bijdragen kunnen lidstaten ook medefinancieringsregelingen aangaan of kunnen zij op vrijwillige basis financieel bijdragen aan het EOF.

3. JAARRAPPORTAGE

3.1. JAARREKENING

Overeenkomstig artikel 18, lid 3, van het Financieel Reglement van het EOF heeft het EOF zijn financiële staten voorbereid op grond van boekhoudregels op transactiebasis die zelf zijn afgeleid van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector (IPSAS). De door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels worden toegepast in alle instellingen en organen van de EU en moeten uitgroeien tot een uniform kader voor het opstellen en presenteren van de rekeningen om tot een geharmoniseerde financiële verslaglegging te komen. Die boekhoudregels van de EU worden toegepast op het EOF rekening houdende met de specifieke aard van de activiteiten.

De voorbereiding van de jaarrekening van het EOF is toevertrouwd aan de rekenplichtige van de Commissie, die ook de rekenplichtige van het EOF is. Zij zorgt ervoor dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de vermogenspositie van het EOF.

De jaarrekening is als volgt opgebouwd:

Deel I: De door de Commissie beheerde middelen

i) Financiële staten en toelichtingen van het EOF ii) Financiële staten van in het EOF geconsolideerde EU-trustfondsen iii) Geconsolideerde financiële staten van het EOF en EU-trustfondsen iv) Verslag over de financiële uitvoering van het EOF

Deel II: Jaarverslag over de uitvoering — de door de EIB beheerde middelen

i) Financiële staten van de investeringsfaciliteit

In het onderdeel “Financiële staten van in het EOF geconsolideerde EU-trustfondsen” zijn de financiële staten opgenomen van de twee in het kader van het EOF opgerichte trustfondsen: het EU-trustfonds Bêkou (zie afdeling “Financiële staten van het EU-trustfonds Bêkou”) en het EU-trustfonds voor Afrika (zie afdeling “Financiële staten van het EU-trustfonds voor Afrika”). De individuele financiële staten van de trustfondsen worden opgesteld onder de verantwoordelijkheid van de rekenplichtige van de Commissie en worden aan een externe audit onderworpen die door een accountant uit de particuliere sector wordt uitgevoerd. De bedragen van de trustfondsen die in deze jaarrekeningen zijn opgenomen, zijn voorlopig.

De jaarrekening van het EOF moet uiterlijk op 31 juli van het jaar na de balansdatum door de Commissie worden goedgekeurd en ter kwijting aan het Europees Parlement en de Raad worden voorgelegd.

4. CONTROLE EN KWIJTING

4.1. CONTROLE

De jaarrekening van het EOF worden gecontroleerd door de externe controleur van het fonds, zijnde de Europese Rekenkamer, die een jaarverslag opstelt voor het Europees Parlement en de Raad.

4.2. KWIJTING

De eindcontrole van de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar is de kwijting. Na de controle en de voltooiing van de jaarrekening dient de Raad een aanbeveling te doen en het Europees Parlement daarna dient te beslissen of het kwijting verleent aan de Commissie voor de financiële tenuitvoerlegging van de EOF-middelen voor een bepaald begrotingsjaar. Deze beslissing is gebaseerd op een controle van de rekeningen, het jaarverslag van de Europese Rekenkamer (dat een officiële betrouwbaarheidsverklaring bevat) en de antwoorden van de Commissie op vragen en aanvullende verzoeken van de kwijtingsautoriteit om meer informatie.

DOOR DE EUROPESE COMMISSIE BEHEERDE MIDDELEN

INHOUDSOPGAVE

FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF 8

EOF BALANS 9

EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 10

EOF KASSTROOMOVERZICHT 11

EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA 12

BALANS — EOF 13

STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN PER EOF 15

MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA PER EOF 16

TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF 19

FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN 44

FINANCIËLE STATEN 2019 VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU 45

FINANCIËLE STATEN VAN HET EUTF AFRIKA 2019 51

GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF EN DE EU-TRUSTFONDSEN 58

GECONSOLIDEERDE BALANS 59

GECONSOLIDEERDE STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN 60

GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT 61

GECONSOLIDEERDE STAAT VAN MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA 62

EOF VERSLAG OVER DE TENUITVOERLEGGING VAN DE MIDDELEN 63

FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF (3)

EOF BALANS

in miljoen EUR Toelichting 31.12.2019 31.12.2018 VASTE ACTIVA Financiële activa 2.1 36 — Voorfinanciering 2.2 910 887 Bijdragen trustfonds 2.3 266 201 1 213 1 088 VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.2 1 288 1 448 Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie 2.4 123 138 Geldmiddelen en kasequivalenten 2.5 1 179 387 2 590 1 973 TOTAAL ACTIVA 3 803 3 061 LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN Financiële verplichtingen 2.6 (19) (18) (19) (18) KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN Schulden 2.7 (516) (241) Overlopende posten 2.8 (1 319 ) (1 281 ) (1 835 ) (1 523 ) TOTAAL PASSIVA (1 854 ) (1 540 ) NETTOACTIVA 1 948 1 521 MIDDELEN EN RESERVES Reëlewaardereserve 2.9 (2) — Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s 2.10 54 809 50 423 Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s 2.10 2 252 2 252 Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat (51 155 ) (47 037 ) Economisch resultaat over het jaar (3 956 ) (4 118 ) NETTOACTIVA 1 948 1 521





EOF STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

in miljoen EUR Toelichting 2019 2018 ONTVANGSTEN Ontvangsten uit niet-wisseltransacties 3.1 Terugvorderingen 28 4 28 4 Ontvangsten uit wisseltransacties 3.2 Financiële ontvangsten 7 10 Overige ontvangsten 39 46 46 57 Totaal ontvangsten 74 60 UITGAVEN Steuninstrumenten 3.3 (3 755 ) (4 054 ) Cofinancieringsuitgaven 3.4 (14) 17 Financieringskosten 3.5 (1) 7 Overige uitgaven 3.6 (260) (148) Totaal uitgaven (4 030 ) (4 178 ) ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR (3 956 ) (4 118 )





EOF KASSTROOMOVERZICHT

in miljoen EUR Toelichting 2019 2018 Economisch resultaat over het jaar (3 956 ) (4 118 ) Operationele activiteiten Kapitaalverhoging — bijdragen (netto) 4 385 4 250 (Toename)/afname bijdragen trustfonds (65) (38) (Toename)/afname voorfinanciering 136 (235) (Toename)/afname wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 15 (46) Toename/(afname) voorzieningen — (4) Toename/(afname) financiële verplichtingen 2 3 Toename/(afname) schulden 275 (322) Toename/(afname) in overlopende posten 37 548 Overige non-cash mutaties (2) — Investeringsactiviteiten (Toename)/afname voor verkoop beschikbare financiële activa (36) — NETTOKASSTROOM 792 40 Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten 792 40 Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar 2.5 387 347 Geldmiddelen en kasequivalenten aan het einde van het jaar 2.5 1 179 387





EOF MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA

in miljoen EUR Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A) Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C)=(A)–(B) Gecumuleerde reserves (D) Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E) Reëlewaardereserve (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E)+(F) SALDO OP 31.12.2017 73 264 27 090 46 173 (47 037 ) 2 252 — 1 389 Kapitaalverhoging — bijdragen — (4 250 ) 4 250 — — 4 250 Economisch resultaat over het jaar — — — (4 118 ) — (4 118 ) SALDO OP 31.12.2018 73 264 22 840 50 423 (51 155 ) 2 252 — 1 521 Mutaties reële waarde (2) (2) Kapitaalverhoging — bijdragen — (4 385 ) 4 385 — — 4 385 Economisch resultaat over het jaar — — — (3 956 ) — (3 956 ) SALDO OP 31.12.2019 73 264 18 455 54 809 (55 111 ) 2 252 (2) 1 948





BALANS — EOF

in miljoen EUR 31.12.2019 31.12.2018 Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF TOTAAL 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF TOTAAL VASTE ACTIVA Financiële activa 2.1 — — — 36 36 — — — — — Voorfinanciering 2.2 — 6 325 580 910 — 23 520 344 887 Bijdragen trustfonds 2.3 — — — 266 266 — — — 201 201 — 6 325 882 1 213 — 23 520 546 1 088 VLOTTENDE ACTIVA Voorfinanciering 2.2 0 26 441 821 1 288 0 19 445 984 1 448 Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie 2.4 183 121 2 201 (2 382 ) 123 183 176 2 457 (2 679 ) 138 Rekeningen tussen EOF’s 182 53 2 160 (2 395 ) (0) 183 111 2 421 (2 715 ) (0) Geldmiddelen en kasequivalenten 2.5 — — — 1 179 1 179 — — — 387 387 365 201 4 801 (2 777 ) 2 590 367 306 5 323 (4 023 ) 1 973 TOTAAL ACTIVA 365 207 5 127 (1 896 ) 3 803 367 329 5 843 (3 477 ) 3 061 LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN Financiële verplichtingen 2.6 — — (1) (18) (19) — — (1) (16) (18) — — (1) (18) (19) — — (1) (16) (18) KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN Schulden 2.7 — (5) (108) (404) (516) (0) (6) (125) (111) (241) Overlopende posten 2.8 — (96) (240) (983) (1 319 ) (0) (83) (358) (840) (1 281 ) — (101) (348) (1 386 ) (1 835 ) (0) (89) (482) (951) (1 522 ) TOTAAL PASSIVA — (101) (349) (1 405 ) (1 854 ) (0) (89) (484) (967) (1 540 ) NETTOACTIVA 365 106 4 778 (3 300 ) 1 948 366 240 5 359 (4 444 ) 1 521 Reëlewaardereserve 2.9 — — — (2) (2) — — — — — Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s 2.10 12 164 10 758 20 960 10 927 54 809 12 164 10 773 20 960 6 527 50 423 Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s 2.10 627 1 625 — — 2 252 627 1 625 — — 2 252 Overschrijvingen van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s 2.10 (2 510 ) 2 109 265 136 — (2 509 ) 2 137 55 317 — Van vorige jaren overgedragen economisch resultaat (10 098 ) (14 406 ) (18 077 ) (8 573 ) (51 155 ) (10 098 ) (14 352 ) (17 078 ) (5 508 ) (47 037 ) Economisch resultaat over het jaar (0) (34) (529) (3 393 ) (3 956 ) 0 (53) (1 000 ) (3 065 ) (4 118 ) NETTOACTIVA 183 53 2 618 (905) 1 948 184 129 2 938 (1 729 ) 1 521





STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN PER EOF

in miljoen EUR 2019 2018 Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF TOTAAL 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF TOTAAL ONTVANGSTEN Ontvangsten uit niet-wisseltransacties 3.1 Terugvorderingen 0 — 18 10 28 0 3 (3) 4 4 0 0 18 10 28 0 3 (3) 4 4 Ontvangsten uit wisseltransacties 3.2 Financiële ontvangsten (0) — 3 4 7 0 2 8 1 10 Overige ontvangsten 1 6 21 12 39 1 6 27 12 46 1 6 24 16 46 1 8 35 13 57 Totaal ontvangsten 1 6 42 26 74 1 11 32 17 60 UITGAVEN Steuninstrumenten 3.3 (0) (35) (579) (3 141 ) (3 755 ) 0 (59) (984) (3 012 ) (4 054 ) Cofinancieringsuitgaven 3.4 — — (9) (5) (14) — — 18 (1) 17 Financieringskosten 3.5 (0) 2 (2) (1) (1) 0 1 5 1 7 Overige uitgaven 3.6 (1) (8) 20 (272) (260) (1) (7) (71) (70) (148) Totaal uitgaven (1) (40) (571) (3 418 ) (4 030 ) (0) (64) (1 031 ) (3 082 ) (4 178 ) ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR (0) (34) (529) (3 393 ) (3 956 ) 0 (53) (1 000 ) (3 065 ) (4 118 )

MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA PER EOF

in miljoen EUR 8e EOF Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A) Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C)=(A)–(B) Gecumuleerde reserves (D) Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E) Overschrijvingen van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E)+(F) SALDO OP 31.12.2017 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 503 ) 190 Overdrachten naar en van het 10e EOF — (7) (7) SALDO OP 31.12.2018 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 509 ) 183 Overdrachten naar en van het 10e EOF — (1) (1) SALDO OP 31.12.2019 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 510 ) 183





in miljoen EUR 9e EOF Middelen van het fonds — actieve EOF's (A) Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C)=(A)–(B) Gecumuleerde reserves (D) Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E) Overschrijvingen van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E)+(F) SALDO OP 31.12.2017 10 773 — 10 773 (14 352 ) 1 625 2 177 222 Overdrachten naar en van het 10e EOF — (40) (40) Economisch resultaat over het jaar — (53) (53) SALDO OP 31.12.2018 10 773 — 10 773 (14 406 ) 1 625 2 137 129 Kapitaalverhoging — bijdragen 15 (15) (15) Overdrachten naar en van het 10e EOF — (27) (27) Economisch resultaat over het jaar — (34) — (34) SALDO OP 31.12.2019 10 773 15 10 758 (14 440 ) 1 625 2 109 53





in miljoen EUR 10e E0F Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A) Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C)=(A)–(B) Gecumuleerde reserves (D) Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E) Afgeroepen middelen van het fonds — overschrijvingen tussen actieve EOF’s (F) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E)+(F) SALDO OP 31.12.2017 20 960 0 20 960 (17 078 ) — 120 4 003 Overdrachten naar en van het 8e en 9e EOF — 47 47 Overdrachten naar en van het 11e EOF — (112) (112) Economisch resultaat over het jaar — (1 000 ) (1 000 ) SALDO OP 31.12.2018 20 960 0 20 960 (18 077 ) — 55 2 938 Overdrachten naar en van het 8e en 9e EOF — 28 28 Overdrachten naar en van het 11e EOF — 181 181 Economisch resultaat over het jaar — (529) — (529) SALDO OP 31.12.2019 20 960 — 20 960 (18 606 ) — 265 2 618





in miljoen EUR 11e EOF Middelen van het fonds — actieve EOF’s (A) Niet-afgeroepen middelen — actieve EOF’s (B) Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s (C)=(A)–(B) Gecumuleerde reserves (D) Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s (E) Overschrijvingen van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s (F) Reëlewaardereserve (G) Totaal nettoactiva (C)+(D)+(E)+(F) SALDO OP 31.12.2017 29 367 27 090 2 277 (5 508 ) — 206 — (3 025 ) Kapitaalverhoging — bijdragen (4 250 ) 4 250 — 4 250 Overdrachten naar en van het 8e, 9e en 10e EOF — — 112 112 Economisch resultaat over het jaar — (3 065 ) — (3 065 ) SALDO OP 31.12.2018 29 367 22 840 6 527 (8 573 ) — 317 — (1 729 ) Mutaties reële waarde (2) (2) Kapitaalverhoging — bijdragen (4 400 ) 4 400 (181) 4 219 Economisch resultaat over het jaar — (3 393 ) — (3 393 ) SALDO OP 31.12.2019 29 367 18 440 10 927 (11 966 ) — 136 (2) (905)

TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE STATEN VAN HET EOF (4).

1. BELANGRIJKSTE GEHANTEERDE GRONDSLAGEN VOOR FINANCIËLE VERSLAGLEGGING

1.1. BOEKHOUDBEGINSELEN

Financiële staten zijn bedoeld om een breed scala aan gebruikers nuttige informatie te verschaffen over de vermogenspositie, de resultaten en de kasstromen van een bepaalde organisatie.

De algemene overwegingen (of boekhoudbeginselen) die moeten worden gevolgd bij de opstelling van de financiële staten zijn vastgesteld in EU-boekhoudregel nr. 1 “Financiële staten” en zijn dezelfde als die welke zijn beschreven in IPSAS 1, namelijk: juiste weergave, transactiebasis, continuïteit, consistentie van de presentatie, materialiteit, hergroepering, verrekening en vergelijkende informatie. De kwalitatieve aspecten van financiële verslaglegging zijn relevantie, getrouwe weergave (betrouwbaarheid), begrijpelijkheid, tijdigheid, vergelijkbaarheid en controleerbaarheid.

1.2. OPSTELLINGSGRONDSLAG

1.2.1. Verslagperiode

De financiële staten worden jaarlijks opgemaakt. Het boekjaar start op 1 januari en eindigt op 31 december.

1.2.2. Munteenheid en omrekeningsbeginselen

De jaarrekeningen worden opgemaakt in duizend euro, aangezien de euro de functionele valuta van de EU is. Verrichtingen in vreemde valuta worden omgerekend in euro tegen de op de transactiedatum geldende wisselkoers. Wisselkoersbaten en -verliezen die voortvloeien uit de afwikkeling van verrichtingen in vreemde valuta’s en uit de omrekening aan het einde van het jaar van in vreemde valuta’s luidende monetaire activa en passiva worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen. Er worden verschillende omrekeningsmethoden toegepast voor de materiële vaste activa en de immateriële activa, die hun waarde in euro behouden tegen de bij de aankoop geldende koers.

De saldi aan het einde van het jaar van in vreemde valuta’s luidende monetaire activa en passiva worden omgerekend in euro tegen de op 31 december geldende wisselkoersen van de Europese Centrale Bank (ECB)

Wisselkoersen met de euro

Munteenheid 31.12.2019 31.12.2018 Munteenheid 31.12.2019 31.12.2018 BGN 1,9558 1,9558 PLN 4,2568 4,3014 CZK 25,4080 25,7240 RON 4,783 4,6635 DKK 7,4715 7,4673 SEK 10,4468 10,2548 GBP 0,8508 0,8945 CHF 1,0854 1,1269 HRK 7,4395 7,4125 JPY 121,9400 125,8500 HUF 330,5300 320,9800 USD 1,1234 1,145

1.2.3. Gebruik van ramingen

Overeenkomstig de Ipsas en algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen bevatten de financiële staten onvermijdelijk bedragen die steunen op ramingen en veronderstellingen die op basis van de meest betrouwbare beschikbare informatie door het management zijn gedaan. Belangrijke ramingen betreffen onder andere, maar niet uitsluitend: bedragen voor verplichtingen inzake personeelsbeloningen, overlopende posten, voorzieningen, financiële risico’s verbonden aan vorderingen, voorwaardelijke activa en passiva en waardevermindering van activa. De werkelijke bedragen kunnen van deze ramingen afwijken.

Redelijke schattingen zijn een essentieel onderdeel van het opstellen van financiële staten en ondergraven hun betrouwbaarheid niet. Een schatting moet mogelijk herzien worden als de omstandigheden waarop de schatting was gebaseerd, veranderen, of als men over nieuwe informatie of meer ervaring beschikt. Vanwege de aard van een schattingswijziging heeft een schattingswijziging geen betrekking op voorgaande perioden en houdt zij geen correctie van een fout in. Het effect van een schattingswijziging zal worden weergegeven in het overschot of tekort in de periodes waarin het bekend wordt.

1.3. BALANS

1.3.1. Immateriële activa

Een immaterieel actief is een identificeerbaar, niet-monetair actief zonder fysieke vorm. Een actief is identificeerbaar als het ofwel scheidbaar is (dat wil zeggen als het kan worden afgescheiden of losgemaakt van de entiteit en kan worden verkocht, overgedragen, in licentie gegeven, gehuurd of geruild, hetzij individueel, hetzij samen met een gerelateerd contract, gerelateerd identificeerbaar actief of gerelateerde identificeerbare verplichting, ongeacht of de entiteit voornemens is dit te doen), of voortvloeit uit bindende overeenkomsten (met inbegrip van contractuele of andere juridische rechten), ongeacht of deze rechten overdraagbaar zijn aan of gescheiden kunnen worden van de entiteit of van andere rechten en verplichtingen).

Verworven immateriële activa worden geboekt tegen kostprijs verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingsverliezen. Intern ontwikkelde immateriële activa worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen als zij aan de relevante criteria van de EU-boekhoudregels voldoen en de kosten uitsluitend betrekking hebben op de ontwikkelingsfase van het actief. De opneembare kosten omvatten alle direct toerekenbare kosten die nodig zijn om het actief te creëren, te produceren en voor te bereiden zodat het kan worden gebruikt op de manier die het management beoogt. De kosten voor onderzoeksactiviteiten en de niet-opneembare kosten voor ontwikkeling en onderhoud worden als uitgaven geboekt wanneer zij zich voordoen.

Immateriële activa worden lineair afgeschreven over hun geraamde nuttige levensduur (3 tot 11 jaar). De geraamde nuttige levensduur van immateriële activa hangt af van hun specifieke economische levensduur of van hun juridische levensduur op grond van een overeenkomst.

1.3.2. Materiële vaste activa

Alle materiële vaste activa worden geboekt tegen historische kostprijs verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingsverliezen. De historische kostprijs omvat uitgaven die direct aan de aanschaf, bouw of overdracht van het actief kunnen worden toegerekend. De daarna gemaakte kosten worden, naargelang het geval, slechts in de boekwaarde van het actief opgenomen of als afzonderlijk actief geboekt wanneer het waarschijnlijk is dat de daaruit in de toekomst voortkomende economische baten of het daaruit voortkomende dienstenpotentieel aan de entiteit zullen toevloeien en de kosten op betrouwbare wijze kunnen worden gemeten. De herstel- en onderhoudskosten worden in de staat van de financiële resultaten geboekt tijdens de begrotingsperiode waarin ze zich voordoen. Terreinen worden niet afgeschreven, aangezien ervan wordt uitgegaan dat zij een onbeperkte levensduur hebben. Activa in aanbouw worden niet afgeschreven, aangezien deze activa nog niet beschikbaar zijn voor gebruik. De afschrijvingen op andere activa worden voor de toerekening van de kosten aan de restwaarde over hun geraamde levensduur als volgt berekend volgens de lineaire methode:

Soort activa Lineair afschrijvingspercentage Onroerend goed 4 % tot 10 % Materieel en apparatuur 10 % tot 25 % Meubilair en wagenpark 10 % tot 25 % Computerhardware 25 % tot 33 % Overige 10 % tot 33 %

Baten en verliezen van vervreemdingen worden bepaald door de opbrengsten verminderd met de verkoopkosten te vergelijken met de boekwaarde van het verkochte actief. Zij worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen.

Leaseovereenkomsten

Een leaseovereenkomst is een overeenkomst waarbij de lessor in ruil voor een betaling of een reeks betalingen het gebruiksrecht van een actief voor een overeengekomen periode overdraagt aan de leasenemer. Leases worden geclassificeerd als operationele leases, of als financiële leases.

Een financiële lease is een leaseovereenkomst die vrijwel alle aan de eigendom van een onderliggend actief verbonden risico’s en voordelen overdraagt aan de leasenemer. Bij het aangaan van een financiële lease als leasenemer worden de activa die in het kader van de financiële lease zijn verworven, als activa en de daarmee verbonden leaseverplichtingen opgenomen als verplichtingen vanaf het begin van de leaseperiode. De activa en passiva worden opgenomen tegen bedragen die gelijk zijn aan de reële waarde van het geleasede actief of, indien ze lager zijn, tegen de contante waarde van de minimale leasebetalingen. Beide worden bepaald op het tijdstip van het aangaan van de leaseovereenkomst. Gedurende de leastermijn worden de via financiële lease verkregen activa afgeschreven over de levensduur van het actief of de leaseperiode, afhankelijk van welke periode het kortst is. De minimale leasebetalingen worden verdeeld tussen de financieringskosten (rentebestanddeel) en de vermindering van de uitstaande verplichting (het kapitaalonderdeel). De financieringskosten moeten zodanig aan elke periode tijdens de leaseperiode worden toegerekend dat voor elke periode een constante periodieke rente over het resterende saldo van de verplichting wordt verkregen, die naargelang het geval als kortlopend/langlopend wordt opgenomen. Voorwaardelijke leasebetalingen moeten als lasten worden verwerkt in de perioden waarin ze zijn uitgevoerd.

Een operationele lease is een andere leaseovereenkomst dan een financiële lease, d.w.z. een leaseovereenkomst waarbij de leasegever een significant deel van alle aan de eigendom van een actief verbonden risico’s en voordelen behoudt. Bij het opnemen van een operationele lease als leasenemer, worden de operationele-leasebetalingen als last opgenomen in de staat van de financiële resultaten, lineair gespreid over de leaseperiode, met noch een geleased actief, noch een leaseverplichting in het overzicht van de financiële positie.

1.3.3. Waardevermindering van niet-financiële activa

Op activa zonder beperkte levensduur worden geen afschrijvingen/waardeverminderingen toegepast; ze worden jaarlijks op waardevermindering beoordeeld. Activa waarop afschrijvingen/waardeverminderingen worden toegepast, worden op waardevermindering getoetst wanneer er op de verslagdatum een indicatie is die wijst op een mogelijke waardevermindering van een actief. Een waardeverminderingsverlies is het bedrag waarmee de boekwaarde van een actief zijn realiseerbare (dienst)waarde overtreft. De realiseerbare (dienst)waarde is de reële waarde van een actief verminderd met de verkoopkosten of de gebruikswaarde ervan, afhankelijk van welke waarde het hoogst is.

De restwaarde en de nuttige levensduur van de immateriële activa en de vaste bedrijfsmiddelen worden ten minste éénmaal per jaar beoordeeld en zo nodig aangepast. Indien de gronden voor waardeverminderingen waarmee tijdens de vorige jaren rekening is gehouden, niet langer gelden, worden de waardeverminderingsverliezen dienovereenkomstig teruggeboekt.

1.3.4. Financiële activa

De financiële activa worden geclassificeerd in de volgende categorieën: “financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten”, “leningen en vorderingen”, “tot einde looptijd aangehouden beleggingen” en “voor verkoop beschikbare financiële activa”. De indeling van de financiële instrumenten wordt bepaald bij de eerste opname en op elke balansdatum herbekeken.

i) Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten

Financiële activa worden in deze categorie ingedeeld als zij hoofdzakelijk zijn verworven om op korte termijn te worden verkocht of als zij als zodanig door de entiteit zijn aangewezen. Derivaten worden ook in deze categorie opgenomen. Activa in deze categorie worden ingedeeld als vlottende activa indien verwacht wordt dat zij binnen de twaalf maanden na de balansdatum zullen worden gerealiseerd. De entiteit had in dit begrotingsjaar geen beleggingen van deze categorie.

ii) Leningen en vorderingen

Leningen en vorderingen zijn niet-afgeleide financiële activa met vaste of voorzienbare betalingen die niet op een actieve markt zijn genoteerd. Zij ontstaan wanneer de entiteit rechtstreeks aan een debiteur geld, goederen of diensten verstrekt zonder de bedoeling de vordering te verhandelen. Zij worden onder de niet-vlottende activa opgenomen, behalve die met vervaldatum binnen de twaalf maanden na de balansdatum. Termijndeposito’s waarvan de oorspronkelijke looptijd meer dan drie maanden bedraagt, vallen onder leningen en vorderingen.

iii) Tot het einde van de looptijd aangehouden beleggingen

Tot einde looptijd aangehouden beleggingen zijn niet-afgeleide financiële activa met vaste of te verwachten betalingen en vaste vervaldagen, die de entiteit voornemens en bij machte is om tot het einde van de looptijd aan te houden. De entiteit had in dit begrotingsjaar geen beleggingen van deze categorie.

iv) Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa zijn niet-afgeleide instrumenten die in deze categorie zijn ingedeeld of die niet in een van de andere categorieën zijn ingedeeld. Zij worden opgenomen onder de vlottende of niet-vlottende activa, naargelang de termijn waarbinnen de entiteit verwacht om ze aan te houden, hetgeen doorgaans de vervaldatum is. De entiteit had in dit begrotingsjaar geen beleggingen van deze categorie.

Eerste opname en waardering

Aan- en verkopen van financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten, tot einde looptijd aangehouden beleggingen en voor verkoop beschikbare financiële activa worden opgenomen op de transactiedag, d.w.z. de dag waarop de entiteit tot de aankoop of de verkoop van het actief overgaat. Kasequivalenten en leningen worden opgenomen wanneer contanten bij een financiële instelling op een depositorekening worden geplaatst of aan kredietnemers worden uitgekeerd. Financiële instrumenten worden initieel opgenomen tegen reële waarde. In het geval van financiële activa die niet worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten, worden bij de eerste opname transactiekosten toegevoegd aan de reële waarde.

Financiële instrumenten worden uitgeboekt wanneer de rechten op kasstromen uit de beleggingen zijn vervallen of de entiteit in wezen alle aan eigendom verbonden risico’s en voordelen aan een andere partij heeft overgedragen.

Waardering na eerste opname

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van overschotten of tekorten worden vervolgens tegen reële waarde gewaardeerd met baten en verliezen als gevolg van veranderingen in hun reële waarde in de staat van de financiële resultaten van de periode waarin zij zich voordoen.

Leningen en vorderingen en tot einde looptijd aangehouden beleggingen worden opgenomen tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieverentemethode.

Voor verkoop beschikbare financiële activa worden vervolgens tegen reële waarde gewaardeerd. Baten en verliezen als gevolg van veranderingen in de reële waarde worden opgenomen in de reëlewaardereserve. Rente over voor verkoop beschikbare financiële activa die volgens de effectieverentemethode is berekend, wordt in de staat van de financiële resultaten opgenomen.

De entiteit beoordeelt bij elke balansdatum of er objectieve aanwijzingen zijn dat financiële activa een waardevermindering hebben ondergaan en of er een waardevermindering moet worden opgevoerd in de staat van de financiële resultaten.

1.3.5. Voorfinanciering

Voorfinanciering heeft ten doel de begunstigde te voorzien van een kasvoorschot, dus van contante middelen. Zij kan worden opgesplitst in een aantal betalingen gedurende een periode die in het desbetreffende contract, besluit, overeenkomst of basishandeling is vastgesteld. Het voorschot wordt hetzij gebruikt voor het doel waarvoor het gedurende de in de overeenkomst vastgestelde periode is verstrekt, hetzij terugbetaald. Indien de begunstigde geen subsidiabele uitgaven doet, moet hij de voorfinanciering aan de entiteit terugbetalen. Aangezien de entiteit de controle over de voorfinanciering behoudt en recht heeft op terugbetaling van het niet-subsidiabele deel, wordt het bedrag gepresenteerd als een actief.

Voorfinanciering wordt oorspronkelijk opgenomen op de balans wanneer de geldmiddelen aan de ontvanger worden overgemaakt. Voorfinanciering wordt gewaardeerd tegen het bedrag van de vergoeding. In daaropvolgende perioden wordt voorfinanciering gewaardeerd tegen het initieel in de balans opgenomen bedrag, verminderd met tijdens de periode gedane subsidiabele uitgaven (inclusief in voorkomend geval geraamde bedragen).

1.3.6. Vorderingen en verhaalbare bedragen

De boekhoudregels van de EU vereisen een afzonderlijke presentatie van wissel- en niet-wisseltransacties. Om een onderscheid te maken tussen beide categorieën, is de term “vordering” voorbehouden voor wisseltransacties, terwijl voor niet-wisseltransacties, d.w.z. waarbij de EU waarde van een andere entiteit ontvangt zonder onmiddellijk een gelijkwaardige tegenprestatie te leveren, de term “verhaalbare bedragen” wordt gebruikt (bv. op de lidstaten verhaalbare bedragen betreffende de eigen middelen).

Vorderingen uit ruiltransacties voldoen aan de definitie van financiële instrumenten en worden dus beschouwd als leningen en vorderingen en worden dienovereenkomstig gemeten (zie 1.3.4 above).

Verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke bedrag (aangepast voor rente en boetes) minus waardeverminderingen. Er wordt een waardevermindering geboekt wanneer er objectief bewijs bestaat dat de entiteit niet alle verschuldigde bedragen volgens de oorspronkelijke voorwaarden van de verhaalbare bedragen zal kunnen innen. De waardevermindering is het verschil tussen de boekwaarde van het actief en het realiseerbare bedrag. De waardevermindering wordt opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

1.3.7. Geldmiddelen en kasequivalenten

Geldmiddelen en kasequivalenten zijn financiële instrumenten en omvatten liquide middelen, bij banken onmiddellijk of op korte termijn opvraagbare deposito’s, andere kortlopende, zeer liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van ten hoogste drie maanden.

1.3.8. Voorzieningen

Voorzieningen worden opgenomen wanneer de entiteit een bestaande in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting tegenover derden heeft als gevolg van gebeurtenissen in het verleden, het zeer waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen nodig zal zijn om de verbintenis af te wikkelen en het bedrag op betrouwbare wijze kan worden geraamd. Voor toekomstige exploitatieverliezen moeten geen voorzieningen worden opgenomen. Het bedrag van de voorziening is de beste raming van de uitgaven die naar verwachting nodig zullen zijn om de huidige verbintenis op de verslagdatum af te wikkelen. Indien de te waarderen voorziening een groot aantal posten omvat, wordt de verbintenis geraamd door alle mogelijke resultaten af te wegen volgens de waarschijnlijkheid dat ze zich zullen voordoen (methode van de “verwachte waarde”).

Voorzieningen voor verlieslatende contracten worden gewaardeerd tegen de contante waarde van de verwachte kosten om de overeenkomst te beëindigen of de verwachte nettokosten om de overeenkomst voort te zetten, afhankelijk van welk bedrag het laagst is.

1.3.9. Schulden

Opgenomen onder schulden zijn bedragen die betrekking hebben op zowel wisseltransacties zoals de aankoop van goederen en diensten als niet-wisseltransacties die bijvoorbeeld betrekking hebben op kostendeclaraties van begunstigden, subsidies of andere vormen van EU-financiering (zie toelichting 1.4.1).

Bij de verstrekking van subsidies en andere financiering aan begunstigden worden de kostendeclaraties geboekt als schulden voor het gevraagde bedrag wanneer de kostendeclaratie wordt ontvangen. Na verificatie en aanvaarding van de subsidiabele kosten, worden de crediteuren gewaardeerd tegen het aanvaarde en subsidiabele bedrag.

Te betalen posten die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden bij ontvangst van de factuur opgenomen voor het oorspronkelijke bedrag en de overeenkomstige uitgaven worden in de boeken opgenomen wanneer de goederen of diensten worden geleverd en door de entiteit worden aanvaard.

1.3.10. Overlopende posten

Transacties en gebeurtenissen worden in de financiële staten opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben. Wanneer er aan het einde van het jaar geen factuur is opgesteld en de dienst is verstrekt of de goederen zijn geleverd door de entiteit of er een contractuele overeenkomst bestaat (bv. op grond van een contract) worden de aan de periode toerekenbare ontvangsten in de financiële staten opgenomen. Wanneer er bovendien aan het einde van het jaar een factuur is opgesteld, maar de dienst nog niet is verstrekt of de goederen nog niet zijn geleverd, worden de ontvangsten uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt.

Ook uitgaven worden geboekt in de periode waarop zij betrekking hebben. Aan het einde van de boekhoudkundige periode worden de toegerekende uitgaven opgenomen tegen het geraamde bedrag van de voor de periode verschuldigde overdracht. De berekening van toegerekende uitgaven gebeurt volgens gedetailleerde operationele en praktische richtsnoeren die zijn uitgegeven door de rekenplichtige en die tot doel hebben te waarborgen dat de financiële staten een getrouw beeld geven van de economische en andere bijzonderheden die zij willen weergeven. Evenzo wordt de uitgave uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt wanneer een vooruitbetaling plaatsvond voor diensten of goederen die nog niet zijn ontvangen.

1.4. STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

1.4.1. Ontvangsten

Ontvangsten omvatten uitsluitend de bruto-instroom van economische voordelen of door de entiteit ontvangen of te ontvangen dienstenpotentieel, die een toename van de netto activa vertegenwoordigt, zonder de toenames die verband houden met bijdragen van de eigenaars.

Afhankelijk van de aard van de onderliggende transacties in de staat van de financiële resultaten wordt een onderscheid gemaakt tussen:

i) Ontvangsten uit niet-wisseltransacties

Ontvangsten uit niet-wisseltransacties zijn belastingen en overdrachten omdat de overdragende partij middelen ter beschikking stelt van de ontvangende partij zonder dat de ontvangende partij in ruil hiervoor rechtstreeks een ongeveer gelijke waarde verstrekt.

Overdrachten zijn de instroom van toekomstige economische voordelen of dienstenpotentieel van niet-wisseltransacties, behalve belastingen. De entiteit neemt een actief op met betrekking tot overdrachten wanneer de entiteit de middelen controleert als gevolg van een gebeurtenis in het verleden (de overdracht) en ervan uitgaat in de toekomst van deze middelen economische voordelen of dienstenpotentieel te ontvangen en wanneer de reële waarde op een betrouwbare wijze kan worden gemeten. Een instroom van middelen uit een niet-wisseltransactie die als een actief (d.i. cash) is opgenomen, wordt ook opgenomen als ontvangsten, tenzij de entiteit een bestaande verplichting heeft met betrekking tot deze overdracht (voorwaarde), waaraan moet worden voldaan voordat de ontvangsten kunnen worden geboekt. Tot aan de voorwaarde is voldaan, worden de ontvangsten uitgesteld en geboekt als een verplichting (ontvangen voorfinanciering).

ii) Ontvangsten uit wisseltransacties

Ontvangsten uit de verkoop van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de beduidende risico’s en voordelen verbonden aan de eigendom van de goederen op de koper zijn overgegaan. Ontvangsten uit een verrichting die de levering van diensten behelst, worden opgenomen in verhouding tot de mate van voltooiing van de verrichting op de verslagdatum.

1.4.2. Uitgaven

Uitgaven zijn afgenomen economische baten of dienstenpotentieel tijdens de verslagperiode in de vorm van de uitstroom of verbruik van activa of mutatie van passiva die resulteert in de afname van de netto activa/vermogen. Zij omvatten zowel uitgaven die voortvloeien uit wisseltransacties als uitgaven die voortvloeien uit niet-wisseltransacties.

De kosten van ruiltransacties die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de goederen zijn geleverd en door de entiteit zijn aanvaard. Zij worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke factuurbedrag. Voorts worden uitgaven die verband houden met de diensten die tijdens de desbetreffende periode zijn verstrekt en waarvoor nog geen factuur is ingediend of aanvaard, op de balansdatum opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

Uitgaven die voortvloeien uit niet-wisseltransacties hebben betrekking op overdrachten aan begunstigden, die van drieërlei aard kunnen zijn: rechten, overdrachten bij overeenkomst en subsidies, bijdragen en giften. Overdrachten worden als uitgaven opgenomen in de periode waarin de gebeurtenissen die aanleiding geven tot de overdracht zich voordoen, mits de overdracht bij besluit is toegestaan of een overeenkomst is ondertekend waarbij de overdracht wordt toegestaan, de begunstigde heeft voldaan aan eventuele subsidiabiliteitscriteria en van het bedrag een redelijke raming kan worden gemaakt.

Betalingsverzoeken of kostendeclaraties die aan de voorwaarden voor erkenning voldoen, worden als uitgave opgenomen voor het in aanmerking komende bedrag. Aan het einde van het jaar worden in aanmerking komende bedragen die aan de begunstigden verschuldigd zijn, maar waarvoor nog geen declaratie heeft plaatsgevonden, geraamd en geboekt als toegerekende uitgaven.

1.5. VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN PASSIVA

1.5.1. Voorwaardelijke activa

Een voorwaardelijk actief is een mogelijk actief dat voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft. Een voorwaardelijk actief wordt vermeld wanneer een instroom van economische voordelen of dienstenpotentieel waarschijnlijk is geworden.

1.5.2. Voorwaardelijke passiva

Een voorwaardelijk passief is een mogelijke verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de entiteit niet de volledige controle heeft, of een bestaande verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden, maar die niet is opgenomen omdat het niet waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen vereist zal zijn om de verplichting af te wikkelen of, in zeldzame omstandigheden, omdat het bedrag van de verplichting onvoldoende betrouwbaar kan worden bepaald. Een voorwaardelijke verplichting wordt opgenomen tenzij een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen zeer onwaarschijnlijk is.

1.6. COFINANCIERING

De ontvangen cofinancieringsbijdragen worden als aan de lidstaten en niet-lidstaten en andere entiteiten te betalen bedragen geboekt, aangezien zij voldoen aan de criteria van ontvangsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties. Het EOF moet de bijdragen gebruiken voor dienstverlening aan derden. Anders moet het EOF de activa (de ontvangen bijdragen) teruggeven. De openstaande schuld voor cofinancieringsovereenkomsten is de ontvangen cofinancieringsbijdrage verminderd met de uitgaven die met betrekking tot het project zijn gedaan. Dit heeft geen effect op de nettoactiva.

Uitgaven met betrekking tot cofinancieringsprojecten worden opgenomen wanneer zij zich voordoen. Het overeenkomstige bedrag van de bijdragen wordt geboekt als exploitatiebaten. Er is geen effect op het economisch resultaat van het jaar.

2. TOELICHTINGEN BIJ DE BALANS

ACTIVA

2.1. FINANCIËLE ACTIVA

De financiële activa van het EOF beliepen 36 miljoen EUR op 31 december 2019 (2018: geen). Zij omvatten beschikbaar voor verkoop beschikbare financiële activa die grotendeels bestaan uit beleggingen in eigenvermogensinstrumenten.

2.2. VOORFINANCIERING

Talrijke contracten voorzien in de betaling van voorschotten voor de aanvang van werken, de levering van voorraden of de verrichting van diensten. Soms wordt in de betalingsregeling van contracten bepaald dat de betalingen op basis van voortgangsverslagen zullen plaatsvinden. Voorfinanciering wordt normaal gesproken uitbetaald in de munteenheid van het land of gebied waar het project wordt uitgevoerd.

De termijn waarbinnen de voorfinanciering kan worden gebruikt, bepaalt of zij wordt opgenomen als kortlopende of langlopende voorfinanciering. Het gebruik is vastgelegd in de onderliggende overeenkomst van het project. Indien het gebruik binnen de twaalf maanden na de verslagdatum moet plaatsvinden, gaat het om een kortlopende voorfinanciering. Omdat uit het EOF veel langetermijnprojecten worden gefinancierd, moeten de desbetreffende voorfinancieringen langer dan een jaar beschikbaar zijn. Daarom worden sommige voorfinancieringen geboekt als niet-vlottende activa.

in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Niet-vlottende voorfinanciering 2.2.1 — 6 325 580 910 887 Vlottende voorfinanciering 2.2.2 0 26 441 821 1 288 1 448 TOTAAL 0 32 766 1 401 2 199 2 335

De daling van de totale voorfinanciering op 31 december 2019 wordt hoofdzakelijk verklaard door een daling van de voorfinanciering van het 10e EOF (2018: 964 miljoen EUR). In overeenstemming met de levenscyclus van het EOF zijn vele contracten in verband met het 10e EOF afgerond en afgesloten. Het aantal lopende contracten in het kader van dit EOF is gedaald van ongeveer 2 600 in 2018 tot ongeveer 2 300 in 2019. Bijgevolg ging de daling van het niveau van de voorfinancieringen die aan de begunstigden worden betaald gepaard met een toename van de vereffening van voorfinanciering.

Deze daling werd gedeeltelijk gecompenseerd door een stijging van de voorfinanciering voor het 11e EOF (2018: 1 328 miljoen EUR). Het 11e EOF ging in 2015 van start en was in 2019 op kruissnelheid gekomen bij de uitvoering van de goedgekeurde acties. Het aantal lopende contracten steeg van ongeveer 2 300 in 2018 tot 3 400 in 2019, hetgeen resulteerde in een toename van de totale openstaande voorfinanciering van 73 miljoen EUR.

2.2.1. Niet-vlottende voorfinanciering

in miljoen EUR 31.12.2019 31.12.2018 Direct beheer Uitgevoerd door: Commissie 190 140 Uitvoerende agentschappen van de EU 6 — EU-delegaties 49 48 244 188 Indirect beheer Uitgevoerd door: EIB en EIF 313 367 Internationale organisaties 291 280 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 22 6 Publiekrechtelijke organen 22 24 Derde landen 17 21 EU-organen en publiek-private partnerschappen 1 — 665 698 Totaal 910 887

2.2.2. Vlottende voorfinanciering

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Voorfinanciering (bruto) 0 115 1 627 3 288 5 030 5 153 Afgewikkeld in het kader van afsluiting — (89) (1 186 ) (2 467 ) (3 742 ) (3 705 ) Totaal 0 26 441 821 1 288 1 448

2.2.3. Garanties met betrekking tot voorfinanciering

Er worden waarborgen aangehouden om de voorfinancieringen te garanderen. Deze worden vrijgegeven wanneer de laatste kostendeclaratie voor een project is betaald. Op 31 december 2019 was de waarde van de door het EOF verkregen waarborgen met betrekking tot voorfinanciering gedaald tot 46 miljoen EUR (2018: 79 miljoen EUR).

De meeste voorfinanciering wordt uitbetaald in het kader van indirect beheer. In dit geval is de begunstigde van de waarborg niet het EOF maar wel de aanbestedende dienst. Zelfs indien het EOF niet de begunstigde is, worden de activa van het EOF door deze waarborgen gegarandeerd.

2.3. BIJDRAGEN TRUSTFONDS

Deze rubriek omvat het bedrag dat als bijdrage is betaald aan het EU-trustfonds voor Afrika en het EU-trustfonds Bêkou. Van de bijdragen zijn de kosten afgetrokken die het trustfonds heeft gemaakt en die door het EOF moeten worden gedragen.

De bijdragen uit het trustfonds worden onder direct beheer door het EOF uitgevoerd.

in miljoen EUR Nettobijdrage op 31.12.2018 In 2019 betaalde bijdragen Toewijzing nettouitgaven trustfondsen 2019 Nettobijdrage op 31.12.2019 Afrika 193 600 (530) 263 Bêkou 9 — (5) 4 Totaal 201 600 (535) 266

2.4. WISSELVORDERINGEN EN VERHAALBARE NIET-HANDELSUITGAVEN

in miljoen EUR Toelichting 31.12.2019 31.12.2018 Verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties 2.4.1 32 37 Vorderingen uit wisseltransacties 2.4.2 91 101 Totaal 123 138

2.4.1. Verhaalbare bedragen uit niet-wisseltransacties

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Lidstaten — 0 — 1 1 5 Klanten 1 4 17 4 27 26 Overheidsinstanties — 9 11 1 21 25 Derde staten 0 2 4 0 7 5 Afschrijving (2) (13) (12) (1) (27) (27) Rekeningen tussen ondernemingen met EU-instellingen — — — 4 4 3 Totaal 0 3 20 9 32 37

2.4.2. Vorderingen uit wisseltransacties

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Toegerekende baten 1 65 21 0 88 81 Te ontvangen bedrag van EU — — — 4 4 20 Rekeningen tussen EOF’s 182 53 2 160 (2 395 ) (0) (0) Totaal 183 119 2 181 (2 391 ) 91 101

Opgenomen onder toegerekende baten zijn bedragen van opgelopen rente op voorfinanciering met betrekking tot projecten (65 miljoen EUR) en voorfinanciering met betrekking tot het EU-trustfonds voor Afrika (21 miljoen EUR).

De vordering op de EU is het bedrag dat is overgedragen naar de trustrekening van de Europese Commissie.

Om redenen van doelmatigheid is de enige kas voor alle EOF’s ondergebracht bij het 11e EOF; dit leidt tot wederzijdse verrichtingen tussen de verschillende EOF’s; deze worden gesaldeerd door middel van verbindingsrekeningen tussen de verschillende EOF-balansen.

Deze verbindingsrekeningen tussen EOF’s zijn alleen opgenomen in de afzonderlijke EOF’s. Het totaal van de verbindingsrekeningen tussen EOF’s is nul.

2.5. GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN (5)

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Speciale rekeningen Centrale banken — — — 729 729 276 — — — 729 729 276 Lopende rekeningen Handelsbanken — — — 421 421 87 Geldmiddelen van financieringsinstrumenten — — — 30 30 24 — — — 450 450 111 Totaal — — — 1 179 1 179 387

De stijging van de bedragen in deze rubriek met 792 miljoen EUR kan vooral worden verklaard door een lager uitvoeringspercentage van de betalingen dan geraamd. De betalingen van het EOF bedroegen op 31 december 2019 in totaal 3 910 miljoen EUR, ten opzichte van het jaarlijkse streefcijfer van 4 400 miljoen EUR. Twee belangrijke redenen voor dit verschil zijn de opschorting van de ondertekening van het contract inzake het wereldwijde partnerschap voor onderwijs met de Wereldbank en het uitstel van de betalingen voor begrotingssteun aan Tsjaad, Haïti en Benin.

Daarnaast heeft de stijging in de rubriek Handelsbanken betrekking op een bedrag van 264 miljoen EUR van de kapitaalinbreng 2020 die eind december van het Verenigd Koninkrijk is ontvangen op de rekening van Natwest Bank (zie toelichting 2.7.2.1).

Evenals in voorgaande jaren en om het tegenpartijrisico te beperken, worden meer liquide middelen bijgehouden op rekeningen bij centrale banken dan bij de handelsbanken (zie noot 5.1).

PASSIVA

2.6. FINANCIËLE VERPLICHTINGEN

2.6.1. Cofinanciering — schulden

De cofinancieringsschulden zijn de middelen die het EOF heeft ontvangen in het kader van de cofinancieringsovereenkomsten. Het EOF is verplicht deze bijdragen te gebruiken om de overeengekomen diensten aan derden te leveren en de ongebruikte middelen aan de contribuanten terug te storten. De timing van het gebruik van de cofinancieringsbedragen bepaalt of zij als kortlopend of langlopende financiering worden opgenomen.

Op het einde van het jaar worden alle cofinancieringsschulden geval per geval beoordeeld en worden alle bedragen die in de volgende 12 maanden waarschijnlijk niet zullen worden gebruikt, als langlopend beschouwd.

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Niet-vlottende cofinancieringssschulden — — 1 18 19 18 Vlottende cofinancieringsschulden — — 38 31 69 68 Totaal — — 39 50 88 86

De stijging van de totale cofinancieringsschulden met 2,6 miljoen EUR is een gecombineerd effect van de in 2019 ontvangen nieuwe cofinanciering (17 miljoen EUR) en van de uitgaven voor cofinancieringsprojecten (14,4 miljoen EUR). Overeenkomstig de boekhoudregels voor cofinanciering hebben de bedragen geen invloed gehad op het resultaat van het jaar omdat zij zowel in de cofinancieringsuitgaven (toelichting 3.4) als in de cofinancieringsontvangsten (toelichting 3.1.1) zijn opgenomen.

2.7. SCHULDEN

in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Kortlopende schulden 2.7.1 — 5 72 106 182 173 Diverse schulden 2.7.2 — (0) 36 298 334 68 Totaal — 5 108 404 516 241

2.7.1. Kortlopende schulden

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Leveranciers — 4 67 27 97 102 Lidstaten — 0 0 2 2 1 Derde staten 0 — 4 74 78 37 Overheidsinstanties — 2 70 20 92 43 Andere kortlopende schulden (0) (1) (70) (17) (88) (10) Totaal — 5 72 106 182 173

Schulden omvatten door het EOF ontvangen kostendeclaraties met betrekking tot de subsidieverlening. Zij worden geboekt voor het gevraagde bedrag op het moment dat het betalingsverzoek wordt ontvangen. Dezelfde procedure wordt gevolgd voor facturen en kredietnota’s bij opdrachten. Bij de afsluitprocedure aan het einde van het jaar is rekening gehouden met de betrokken kostendeclaraties. Bij de afsluitboekingen zijn de geraamde subsidiabele bedragen opgenomen in de staat van de financiële resultaten. Niet-subsidabele bedragen zijn opgenomen als andere lopende schulden.

2.7.2. Diverse schulden

in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Cofinanciering — schulden 2.6.1 — — 38 31 69 68 Uitgestelde bijdragen aan middelen van het fonds 2.7.2.1 — — — 264 264 — Overige diverse schulden — — (2) 3 1 0 Totaal — — 36 298 334 68

2.7.2.1. Uitgestelde bijdragen aan de middelen van het fonds

Op 31 december 2019 heeft het totale bedrag van 264 miljoen EUR betrekking op de bijdrage 2020 van het VK die eind december aan het EOF is betaald. Op 31 december 2018 waren er geen vooruitbetaalde bijdragen aan de middelen van het fonds.

2.8. OVERLOPENDE POSTEN

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Toegerekende lasten — 96 240 982 1 318 1 279 Overige overlopende posten — — 0 1 1 3 Totaal — 96 240 983 1 319 1 281

Toegerekende lasten omvatten geraamde exploitatiekosten voor lopende of beëindigde contracten zonder gevalideerde kostendeclaraties waarbij de subsidiabele uitgaven van de begunstigden werden geraamd door gebruik te maken van de best beschikbare informatie. Het deel geraamde toegerekende lasten dat betrekking heeft op de betaalde voorfinanciering, is geboekt als een vermindering van de voorfinancieringsbedragen (zie toelichting 2.2 above).

De stijging in deze rubriek is een gecombineerd effect van een stijging van de toegerekende lasten in het kader van het 11e EOF (2018: 838 miljoen EUR) en daling van de toegerekende lasten in het kader van het 10e EOF (2018: 358 miljoen EUR). Dit is in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF en ook met de ontwikkeling van het aantal lopende contracten in het kader van deze EOF’s: Het 11e EOF bevond zich in 2019 op kruissnelheid en op 31 december 2019 waren er dus veel meer lopende contracten waarvoor de kosten geschat en toegerekend moesten worden. Daarentegen waren in het kader van het 10e EOF in 2019 vele contracten voltooid en afgesloten, hetgeen heeft geresulteerd in een daling van de lopende contracten en minder toegerekende lasten in het kader van dit EOF.

NETTOACTIVA

2.9. REËLEWAARDERESERVE

Overeenkomstig de boekhoudregels wordt de aanpassing aan de reële waarde van voor verkoop beschikbare financiële activa geboekt door middel van de reëlewaardereserve.

in miljoen EUR 31.12.2019 31.12.2018 Opgenomen in de reëlewaardereserve (2) — Opgenomen in de staat van de financiële resultaten — — Totaal (2) —

2.10. MIDDELEN VAN HET FONDS

2.10.1. Afgeroepen middelen van het fonds — actieve EOF’s

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF Totaal Middelen van het fonds 12 164 10 773 20 960 29 367 73 264 Niet-afgeroepen middelen van het fonds — (0) (0) (22 840 ) (22 840 ) Afgeroepen middelen van het fonds op 31.12.2018 12 164 10 773 20 960 6 527 50 423 Middelen van het fonds 12 164 10 773 20 960 29 367 73 264 Niet-afgeroepen middelen van het fonds — (15) (0) (18 440 ) (18 455 ) Afgeroepen middelen van het fonds op 31.12.2019 12 164 10 758 20 960 10 927 54 809

De middelen van het fonds zijn het totale bedrag van bijdragen van de lidstaten voor het desbetreffende EOF zoals in elk van de Interne Akkoorden is vastgelegd. De niet-afgeroepen middelen vertegenwoordigen de bedragen die nog niet bij de lidstaten zijn opgevraagd. De afgeroepen middelen van het fonds zijn de bijdragen die door het EOF zijn afgeroepen en door de lidstaten worden overgemaakt naar de rekeningen van de kasmiddelen (zie hieronder 2.10.2.).

2.10.2. Afgeroepen en niet-afgeroepen middelen van het fonds per lidstaat

in miljoen EUR Bijdragen 11e EOF % Niet-afgeroepen middelen 31.12.2018 Afgeroepen middelen in 2019 Niet-afgeroepen middelen 31.12.2019 Oostenrijk 2,40 548 (105) 442 België 3,25 742 (143) 599 Bulgarije 0,22 50 (10) 40 Kroatië 0,23 51 (10) 42 Cyprus 0,11 25 (5) 21 Tsjechië 0,80 182 (35) 147 Denemarken 1,98 452 (87) 365 Estland 0,09 20 (4) 16 Finland 1,51 345 (66) 278 Frankrijk 17,81 4 068 (784) 3 285 Duitsland 20,58 4 700 (906) 3 795 Griekenland 1,51 344 (66) 278 Hongarije 0,61 140 (27) 113 Ierland 0,94 215 (41) 173 Italië 12,53 2 862 (551) 2 311 Letland 0,12 27 (5) 21 Litouwen 0,18 41 (8) 33 Luxemburg 0,26 58 (11) 47 Malta 0,04 9 (2) 7 Nederland 4,78 1 091 (210) 881 Polen 2,01 458 (88) 370 Portugal 1,20 273 (53) 221 Roemenië 0,72 164 (32) 132 Slowakije 0,38 86 (17) 69 Slovenië 0,22 51 (10) 41 Spanje 7,93 1 812 (349) 1 463 Zweden 2,94 671 (129) 542 Verenigd Koninkrijk 14,68 3 353 (646) 2 707 Totaal 100,00 22 840 (4 400 ) 18 440

Aangezien de middelen van het 8e, 9e en 10e EOF zijn opgevraagd en in vorige jaren volledig zijn ontvangen, is in 2019 een bedrag van 4 400 miljoen EUR opgevraagd, dat volledig betrekking heeft op het 11e EOF.

2.10.3. Overdracht van afgeroepen middelen van afgesloten EOF’s

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Overgedragen middelen van afgesloten EOF’s 627 1 625 — — 2 252 2 252

In deze rubriek zijn de middelen opgenomen die zijn overgedragen van afgesloten EOF’s naar het 8e en 9e EOF.

2.10.4. Overschrijvingen van afgeroepen middelen van het fonds tussen actieve EOF’s

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF Totaal Saldo op 31.12.2017 (2 503 ) 2 177 120 206 — Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 10e EOF prestatiereserve van vorige EOF’s (7) (40) 47 — 0 Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 11e EOF prestatiereserve van vorige EOF’s — — (112) 112 — Saldo op 31.12.2018 (2 509 ) 2 137 55 317 — Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 10e EOF prestatiereserve van vorige EOF’s (1) (27) 28 — (0) Overdracht van geannuleerde bedragen naar het 11e EOF prestatiereserve van vorige EOF’s — — 181 (181) — Saldo op 31.12.2019 (2 510 ) 2 109 265 136 —

Deze rubriek omvat de middelen die zijn overgedragen tussen de actieve EOF’s.

Sinds de inwerkingtreding van de Overeenkomst van Cotonou worden alle onbestede middelen in de eerdere, actieve EOF’s na vrijmaking naar het meest recentelijk geopende EOF overgedragen. Door de overgedragen middelen van andere EOF’s nemen de kredieten van het ontvangende fonds toe en die van het overdragende fonds af. Middelen die zijn overgedragen naar de prestatiereserve van het 10e en 11e EOF, kunnen alleen onder de in de interne akkoorden opgenomen specifieke voorwaarden worden vastgelegd.

3. TOELICHTINGEN BIJ DE STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

ONTVANGSTEN

in miljoen EUR Toelichting 2019 2018 Ontvangsten uit niet-wisseltransacties 3.1 28 4 Ontvangsten uit wisseltransacties 3.2 46 57 Totaal 74 60

3.1. ONTVANGSTEN UIT NIET-WISSELTRANSACTIES

in miljoen EUR Toelichting 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 2019 2018 Teruggevorderde uitgaven 0 0 9 4 13 21 Recovery of STABEX funds — — 0 — 0 0 Cofinanciering — ontvangsten 3.1.1 — — 9 5 14 (17) Totaal 0 0 18 10 28 4

De ontvangsten uit niet-wisseltransacties kunnen op basis van de beheersvorm als volgt worden opgesplitst:

in miljoen EUR 2019 2018 Direct beheer Uitgevoerd door: Commissie 1 1 EU-delegaties 6 3 6 4 Indirect beheer Uitgevoerd door: Derde landen 15 (13) Internationale organisaties 5 12 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 2 1 22 — Totaal 28 4

3.1.1. Cofinanciering — ontvangsten

De ontvangen co-financieringsbijdragen voldoen aan de criteria van ontvangsten uit voorwaardelijke niet-wisseltransacties en mogen als dusdanig niet van invloed zijn op de staat van de financiële resultaten als zij worden ontvangen. De bijdragen blijven geboekt onder verplichtingen (zie toelichting 2.6.1) totdat aan de voorwaarden is voldaan die verbonden zijn aan de gedoneerde middelen, dat wil zeggen dat de subsidiabele uitgaven zijn verricht (zie toelichting 3.4). Het desbetreffende bedrag wordt vervolgens geboekt in de staat van de financiële resultaten als niet-handelsbaten uit cofinanciering. Bijgevolg is het effect op het economisch resultaat van het jaar nul.

3.2. ONTVANGSTEN UIT RUILTRANSACTIES

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 2019 2018 Financiële ontvangsten (0) (0) 3 4 7 10 Overige ontvangsten 1 6 21 12 39 46 Totaal 1 6 24 16 46 57

De financiële ontvangsten omvatten voornamelijk rente over achterstallige terugvorderingsopdrachten (6,6 miljoen EUR) en rente op voorfinanciering. Andere ontvangsten hebben volledig betrekking op valutawinsten. De overeenkomstige wisselkoersverliezen worden geboekt onder overige uitgaven (zie toelichting 3.6).

UITGAVEN

3.3. STEUNINSTRUMENTEN

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 2019 2018 Programmeerbare hulp 0 (0) 295 1 824 2 119 2 001 Macro-economische steun — 29 — — 29 26 Sectoraal beleid — 0 — — 0 2 Intra-ACS-projecten — 2 272 678 951 827 Spoedhulp — 4 12 97 112 873 Institutionele steun — — 0 7 7 18 Bijdragen aan trustfondsen — — — 535 535 307 Totaal 0 35 579 3 141 3 755 4 054

De operationele uitgaven van het EOF hebben betrekking op meerdere steuninstrumenten en nemen verschillende vormen aan, afhankelijk van de wijze waarop de financiële middelen worden uitgekeerd en beheerd.

De daling in deze rubriek is een gecombineerd effect van een stijging van de uitgaven in het kader van het 11e EOF (2018: 3 012 miljoen EUR) en daling van de uitgaven in het kader van de 10e EOF (2018: 984 miljoen EUR). Dit is in overeenstemming met de levenscyclus van het EOF en ook met de ontwikkeling van het aantal lopende contracten in het kader van deze EOF’s: Het 11e EOF bevond zich in 2019 op kruissnelheid en op 31 december 2019 waren er dus veel meer lopende contracten waarvoor uitgaven zijn gemaakt. Daarentegen waren in het kader van het 10e EOF in 2019 vele contracten voltooid en afgesloten, hetgeen heeft geresulteerd in een daling van de in het kader van dit EOF opgelopen uitgaven.

Zoals opgemerkt is de structuur van de uitgaven voor steuninstrumenten in het kader van het 11e EOF gewijzigd ten opzichte van 2018. In het kader van dit EOF zijn de uitgaven voor Spoedhulp (2018: 811 miljoen EUR) aanzienlijk gedaald, terwijl de uitgaven voor Programmeerbare hulp, Intra-ACS-projecten en Bijdragen van de EU-trustfondsen sterk zijn gestegen (2018: respectievelijk 1 468 miljoen EUR, 410 miljoen EUR, 307 miljoen EUR).

3.4. COFINANCIERINGSUITGAVEN

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 2019 2018 Cofinanciering — — 9 5 14 (17)

Onder deze rubriek zijn de uitgaven opgenomen die werden gemaakt voor cofinancieringsprojecten in 2019. Er zij op gewezen dat de gedane uitgaven de geraamde bedragen met betrekking tot de afsluiting van het boekjaar bevatten (en bijgevolg terugboekingen van de geraamde bedragen met betrekking tot vorig jaar).

De overeenkomstige ontvangsten zijn geboekt in de staat van de financiële resultaten (zie toelichting 3.1.1).

Steuninstrumenten en cofinancieringsuitgaven per beheersvorm

in miljoen EUR 2019 2018 Direct beheer Uitgevoerd door: Commissie 86 122 Uitvoerende agentschappen van de EU (13) 31 Trustfondsen 483 594 EU-delegaties 1 141 1 003 1 697 1 750 Indirect beheer Uitgevoerd door: EIB en EIF 145 44 Internationale organisaties 1 003 920 Privaatrechtelijke entiteiten die zijn belast met een openbaredienstverleningstaak 126 114 Publiekrechtelijke organen 184 231 Derde landen 613 977 EU-organen en publiek-private partnerschappen 1 1 2 073 2 287 Totaal 3 770 4 037

3.5. FINANCIERINGSKOSTEN

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 2019 2018 Waardevermindering van vorderingen 0 (2) 2 1 1 (7)

In deze rubriek zijn de geraamde uitgaven voor oninbare bedragen opgenomen.

3.6. OVERIGE UITGAVEN

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 2019 2018 Administratieve en IT-uitgaven — — (41) 262 220 112 Voorzieningen voor risico’s en lasten — — — — — (4) Gerealiseerde verliezen op handelsdebiteuren — 2 1 1 3 1 Wisselkoersverliezen 1 6 21 9 37 39 Totaal 1 8 (20) 272 260 148

Deze rubriek omvat hoofdzakelijk ondersteuningsuitgaven: d.w.z. administratieve kosten voor de programmering en tenuitvoerlegging van de EOF’s. Dit omvat uitgaven voor de voorbereiding, opvolging, controle en evaluatie van projecten alsook uitgaven voor computernetwerken, technische bijstand enz.

4. VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN PASSIVA EN ANDERE BELANGRIJKE BEKENDMAKINGEN

4.1. VOORWAARDELIJKE ACTIVA

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Uitvoeringsgaranties — 10 5 0 15 11 Inhoudingsgaranties — 5 4 — 9 7 Totaal — 15 8 0 24 17

Uitvoeringsgaranties worden verlangd om ervoor te zorgen dat de begunstigden van EOF-middelen voldoen aan de verplichtingen van hun contracten met het EOF.

Inhoudingsgaranties hebben alleen betrekking op contracten voor de uitvoering van werken. Meestal wordt 10 % van de tussentijdse betalingen aan begunstigden ingehouden om ervoor te zorgen dat de aannemers hun verplichtingen nakomt. Deze ingehouden bedragen worden als te betalen bedragen opgenomen. Met instemming van de opdrachtgever kan de aannemer de inhoudingen op de tussentijdse betalingen desgewenst vervangen door een inhoudingsgarantie. Deze verkregen garanties worden opgenomen als voorwaardelijke activa.

Bij contracten die in indirect beheer worden beheerd, vallen de waarborgen onder een andere aanbestedende dienst dan het EOF en worden zij derhalve door het EOF niet vermeld.

4.2. ANDERE BELANGRIJKE BEKENDMAKINGEN

4.2.1. Vastleggingen ten laste van nog niet gebruikte kredieten

Dit onderstaande bedrag bestaat uit de budgettaire RAL (“reste à liquider”) verminderd met de daarmee verband houdende bedragen die in de staat van de financiële resultaten zijn opgenomen als uitgaven. De budgettaire RAL is een bedrag dat de vastleggingen vertegenwoordigt waarvoor nog geen betalingen en/of vrijmakingen zijn gedaan. Dit is het normale gevolg van het bestaan van meerjarenprogramma’s.

in miljoen EUR 8e EOF 9e EOF 10e E0F 11e EOF 31.12.2019 31.12.2018 Vastleggingen ten laste van nog niet gebruikte kredieten (0) 42 576 7 946 8 564 9 071

Op 31 december 2019 was met de niet-afgewikkelde begrotingsvastleggingen een bedrag van in totaal 10 270 miljoen EUR gemoeid (2018: 10 616 miljoen EUR).

5. FINANCIEEL RISICOBEHEER

De hieronder verschafte informatie met betrekking tot het financieel risicobeheer van het EOF betreft de kasverrichtingen die door de Commissie werden verricht namens het EOF met het oog op de besteding van EOF-middelen.

5.1. BELEID INZAKE RISICOBEHEER EN AFDEKKINGSACTIVITEITEN

De voorschriften en beginselen voor het beheer van de kasverrichtingen zijn vastgelegd in het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF en het Intern Akkoord.

Als gevolg van de bovenvermelde regelgeving zijn de volgende hoofdprincipes van toepassing:

a) De EOF-bijdragen worden door elke lidstaat gestort op een speciale rekening die bij de centrale bank van de betrokken lidstaat of bij de door hem aangewezen financiële instelling is geopend. Deze bijdragen blijven op die speciale rekeningen totdat de betalingen van het EOF moeten worden uitgevoerd.

b) EOF-bijdragen worden door de lidstaten in EUR betaald, terwijl de EOF-betalingen in EUR en in andere valuta luiden.

c) Bankrekeningen die door de Commissie namens het EOF zijn geopend, mogen geen negatief saldo vertonen.

Naast de speciale rekeningen heeft de Commissie namens het EOF nog andere bankrekeningen geopend bij financiële instellingen (centrale banken en commerciële banken) om andere betalingen te verrichten en te ontvangen dan de bijdragen van de lidstaten aan de begroting.

De kasverrichtingen en de betalingen zijn sterk geautomatiseerd en maken gebruik van moderne informaticasystemen. Er worden specifieke procedures toegepast om de veiligheid van het systeem te waarborgen en om te garanderen dat de taken gescheiden worden conform het Financieel Reglement, de internecontrolenormen van de Commissie en de controleprincipes.

Een op schrift gestelde reeks richtsnoeren en procedures regelt het beheer van de kasverrichtingen en betalingen met als doel het operationele en financiële risico te beperken en een gepast controleniveau te waarborgen. Zij betreffen de verschillende werkingsgebieden en de naleving van de richtsnoeren en procedures wordt periodiek gecontroleerd.

5.2. VALUTARISICO

Blootstelling van het EOF aan valutarisico aan het einde van het jaar — nettopositie

in miljoen EUR 31.12.2019 31.12.2018 USD GBP DKK SEK EUR Overige TOTAAL USD GBP DKK SEK EUR Overige TOTAAL Financiële activa Vorderingen en verhaalbare bedragen — — — — 115 8 123 63 — 0 — 67 8 138 Geldmiddelen en kasequivalenten 1 — — — 1 178 — 1 179 1 0 — — 386 — 387 1 — — — 1 293 8 1 302 64 0 0 — 453 8 525 Financiële verplichtingen Niet-vlottende financiële verplichtingen — — — — (19) — (19) — — — — (18) — (18) Schulden (7) — — — (509) — (516) (1) — — — (218) (22) (241) (7) — — — (528) — (535) (1) — — — (236) (22) (259) TOTAAL (6) — — — 765 8 767 63 0 0 — 217 (14) 267

Alle bijdragen luiden in euro en andere valuta worden slechts aangekocht wanneer zij noodzakelijk zijn voor de uitvoering van betalingen. Bijgevolg zijn de kasverrichtingen van het EOF niet blootgesteld aan een valutarisico.

5.3. RENTERISICO

Het EOF ontleent geen geldmiddelen; bijgevolg is het EOF niet blootgesteld aan een renterisico.

De rente wordt opgebouwd op de saldi die het EOF op zijn verschillende bankrekeningen aanhoudt. Namens het EOF heeft de Commissie dus maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de op gezette tijd verworven rente in overeenstemming is met de marktrentevoeten en hun mogelijke fluctuatie.

Bijdragen aan de EOF-begroting worden door elke lidstaat op een speciale rekening geboekt die geopend is bij de door de lidstaat hiertoe aangewezen financiële instelling. Aangezien de vergoedingen voor sommige van deze rekeningen momenteel negatief kunnen zijn, gelden thans kasbeheerprocedures om de saldi op de desbetreffende rekeningen zo beperkt mogelijk te houden. Voorts komt elke negatieve vergoeding op deze rekeningen ten laste van de desbetreffende lidstaat, overeenkomstig Verordening (EU) 2016/888 van de Raad (6).

Overnightsaldi op commerciële bankrekeningen worden dagelijks vergoed. De vergoeding voor saldi op dergelijke rekeningen is gebaseerd op variabele marktrentevoeten waarop een contractuele marge (positief of negatief) wordt toegepast. Voor de meeste rekeningen is de renteberekening gekoppeld aan het marktreferentietarief en wordt zij aangepast aan de schommelingen van dit tarief. Bijgevolg loopt het EOF geen risico dat haar saldi tegen een lager tarief dan de marktrentevoeten worden vergoed.

5.4. KREDIETRISICO (TEGENPARTIJRISICO)

Financiële activa die niet vervallen zijn en evenmin een waardevermindering hebben ondergaan

in miljoen EUR TOTAAL Niet vervallen en evenmin in waarde verminderd Achterstallig maar niet aan bijzondere waardevermindering onderhevig < 1 jaar 1-5 jaar > 5 jaar Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie 123 100 16 7 — Totaal op 31.12.2019 123 100 16 7 — Wisselvorderingen en verhaalbare niet-handelsuitgaven 138 121 12 5 — Totaal op 31.12.2018 138 121 12 5 —





Financiële activa per risicocategorie

in miljoen EUR 31.12.2019 31.12.2018 Vorderingen Contant geld TOTAAL Vorderingen Contant geld TOTAAL Tegenpartijen met externe kredietrating Beste en uitstekende rating 7 958 965 5 303 308 Rating hogere middensegment — 220 220 — 80 80 Rating lagere middensegment — 1 1 — 4 4 Niet-investeringswaardig — 0 0 — 0 0 7 1 179 1 186 5 387 391 Tegenpartijen zonder externe kredietrating Groep 1 (debiteuren zonder wanbetalingen in het verleden) 116 0 116 133 0 134 Groep 2 (debiteuren met wanbetalingen in het verleden) — — — — — — Totaal 116 0 116 133 0 134 Totaal 123 1 179 1 302 138 387 525

Middelen in de ratingcategorieën niet-investeringswaardig en lagere middensegment hebben hoofdzakelijk betrekking op EOF-bijdragen van de lidstaten op de speciale rekeningen die door lidstaten zijn geopend overeenkomstig artikel 20, lid 3, van het Financieel Reglement van toepassing op het EOF. Overeenkomstig dit Financieel Reglement moet het bedrag van deze bijdragen op die speciale rekeningen blijven totdat de betalingen moeten worden uitgevoerd.

De meeste kasmiddelen van het EOF worden conform het Financieel Reglement van toepassing op het EOF aangehouden op de speciale rekeningen die geopend zijn door de lidstaten voor de betaling van hun bijdragen. De meeste van deze rekeningen worden aangehouden bij de schatkist of de nationale centrale bank van de lidstaten. Deze instellingen houden voor het EOF het laagste tegenpartijrisico in (risico ligt bij de lidstaten).

Wat betreft het deel van de kasmiddelen van het EOF die worden aangehouden bij commerciële banken ter dekking van betalingen, worden deze rekeningen precies op tijd aangevuld. Deze aanvulling wordt automatisch beheerd door het kasbeheersysteem van de thesaurie van de Commissie. Minimumkassaldi, evenredig met het gemiddelde bedrag van de uitgevoerde dagelijkse betalingen, worden op elke rekening aangehouden. Derhalve zijn de bedragen die overnight op deze rekeningen staan, voortdurend laag. Hierdoor is het EOF slechts in beperkte mate aan risico blootgesteld.

Bovendien worden specifieke richtsnoeren toegepast voor de selectie van de commerciële banken om het tegenpartijrisico waaraan het EOF is blootgesteld, te minimaliseren.

Alle commerciële banken worden via openbare aanbestedingen geselecteerd. Om toegelaten te worden tot de aanbestedingsprocedures, dienen de banken minimaal over een kredietrating op korte termijn te beschikken van Moody’s P-1 of gelijkwaardig (S&P A-1 of Fitch F1). In bepaalde en naar behoren gemotiveerde omstandigheden kan een lager niveau aanvaard worden.

5.5. LIQUIDITEITSRISICO

Vervaldagenanalyse van de financiële verplichtingen op basis van resterende contractuele vervaldag

in miljoen EUR < 1 jaar 1-5 jaar > 5 jaar Totaal Financiële verplichtingen 516 2 17 535 Totaal op 31.12.2019 516 6 22 516 Financiële verplichtingen 241 7 11 259 Totaal op 31.12.2018 241 7 11 259

Voor het EOF geldende begrotingsbeginselen zorgen ervoor dat de totale kasmiddelen voor de begrotingsperiode steeds toereikend zijn voor de uitvoering van de betalingen. De totale bijdragen van de lidstaten stemmen immers overeen met het totale bedrag van de betalingskredieten voor de desbetreffende begrotingsperiode.

De bijdragen van de lidstaten aan het EOF worden evenwel betaald in drie tranches per jaar, terwijl de betalingen seizoensgebonden zijn.

Om ervoor te zorgen dat de kasmiddelen steeds toereikend zijn om de in een bepaalde maand uit te voeren betalingen te dekken, worden op gezette tijden gegevens over de kassituatie uitgewisseld tussen de thesaurie van de Commissie en de desbetreffende uitgevende diensten.

Naast het bovenstaande zorgen geautomatiseerde kasbeheerinstrumenten er in het kader van de kasverrichtingen van het EOF voor dat dagelijks voldoende liquiditeit beschikbaar is op elke bankrekening van het EOF.

6. INFORMATIEVERSCHAFFING OVER VERBONDEN PARTIJEN

De verbonden partijen van het EOF zijn het EU-trustfonds Bêkou, het EU-trustfonds voor Afrika en de Europese Commissie. Verrichtingen tussen deze entiteiten maken deel uit van de normale verrichtingen van het EOF en derhalve gelden er overeenkomstig de boekhoudregels van de EU geen specifieke verplichtingen tot informatieverschaffing voor deze verrichtingen.

Er is geen afzonderlijk beheer voor het EOF, aangezien het door de Commissie wordt beheerd. De rechten van de leidinggevenden van de EU, met inbegrip van de Commissie, zijn openbaar gemaakt in de geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie in rubriek 7.2 “Rechten van leidinggevenden”.

7. GEBEURTENISSEN NA DE BALANSDATUM

Op de datum van indiening van deze voorlopige rekeningen zijn, afgezien van de hieronder toegelichte aangelegenheid, geen relevante punten onder de aandacht gekomen van de rekenplichtige van het EOF die een afzonderlijke vermelding in deze rubriek zouden vereisen. Evenmin waren dergelijke punten bij hem aangemeld. Bij het opstellen van de jaarrekeningen en de bijbehorende toelichtingen werd gebruik gemaakt van de recentste beschikbare gegevens en dit komt tot uiting in de hierboven opgenomen informatie.

Vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie

Sedert 1 februari 2020 is het Verenigd Koninkrijk geen lidstaat van de Europese Unie meer. Na de sluiting van het akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (het “terugtrekkingsakkoord”) tussen beide partijen, heeft het Verenigd Koninkrijk toegezegd dat het al zijn verplichtingen uit hoofde van het huidige MFK en eerdere financiële vooruitzichten zou nakomen alsof het nog een lidstaat was.

In het terugtrekkingsakkoord wordt bepaald dat het Verenigd Koninkrijk partij blijft bij het EOF tot de sluiting van het 11e EOF en alle vorige nog niet afgesloten EOF’s en dat het Verenigd Koninkrijk in dit verband dezelfde verplichtingen zal nakomen als de lidstaten overeenkomstig het Interne Akkoord waarbij het EOF is opgericht, alsook de verplichtingen die voortvloeien uit de vorige EOF’s tot hun afsluiting. Het Verenigd Koninkrijk kan als waarnemer zonder stemrechten deelnemen aan het Comité van het EOF.

In het terugtrekkingsakkoord wordt ook bepaald dat wanneer de bedragen van projecten in kader van het 10e EOF of van vorige EOF’s niet zijn vastgelegd of zijn geannuleerd op de datum van inwerkingtreding van dit akkoord, het aandeel van het Verenigd Koninkrijk in deze bedragen niet opnieuw benut zal worden. Hetzelfde geldt voor het aandeel van het Verenigd Koninkrijk in de middelen in het kader van het 11e EOF die na 31 december 2020 niet zijn vastgelegd of geannuleerd.

Op de datum van indiening van deze voorlopige rekeningen en op basis van het tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk gesloten terugtrekkingsakkoord dat reeds in werking was, zijn er geen financiële gevolgen die in de jaarrekening 2019 van het EOF moeten worden gerapporteerd.

Coronavirus 2019 (COVID-19)

In het eerste kwartaal van 2020 heeft de COVID-19-pandemie wereldwijd enorme gevolgen gehad, onder meer op de financiële markten waar alle belangrijke indices sterk zijn gedaald. Dit heeft geleid tot een grotere volatiliteit van de waarde van financiële instrumenten die tegen reële waarde zijn geregistreerd, met inbegrip van die op de balans van het EOF. Aangezien de COVID-19-pandemie kan worden beschouwd als een gebeurtenis na de verslagperiode is het niet noodzakelijk de gerapporteerde cijfers bij te stellen. Voor de volgende verslagperioden zal de COVID-19-pandemie waarschijnlijk van invloed zijn op de opname en waardering van bepaalde activa en passiva in de financiële staten. Op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van de indiening van deze voorlopige rekeningen kunnen de financiële gevolgen van de COVID-19-pandemie niet op betrouwbare wijze worden ingeschat.

8. AFSTEMMING VAN HET ECONOMISCH RESULTAAT EN HET BEGROTINGSRESULTAAT

Het economisch resultaat van het jaar is berekend op transactiebasis. Het begrotingsresultaat is evenwel gebaseerd op de beginselen van de kasboekhouding. Aangezien het economisch resultaat en het begrotingsresultaat het gevolg zijn van dezelfde onderliggende verrichtingen, is het nuttig om na te gaan of ze op elkaar kunnen worden afgestemd. In onderstaande tabel is deze afstemming opgenomen, met vermelding van de belangrijkste afgestemde bedragen, opgesplitst in ontvangsten en uitgaven. De toelichting bij de tabel bevat aanvullende informatie over de aard van de belangrijkste afstemmingsposten.

in miljoen EUR 2019 2018 ECONOMISCH RESULTAAT OVER HET JAAR (3 956 ) (4 118 ) Ontvangsten Rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden — (1) Rechten die in het lopende jaar zijn vastgesteld, maar nog niet geïnd zijn (16) (11) Rechten die in vorige jaren zijn vastgesteld en in het lopende jaar geïnd zijn 23 11 Netto-effect van voorfinanciering 53 36 Toegerekende baten (netto) (67) (39) Overige (3) (1) Uitgaven Nog niet betaalde uitgaven van het lopende jaar 107 115 Uitgaven van het vorige jaar betaald in het lopende jaar (672) (366) Netto-effect van voorfinanciering (44) (179) Toegerekende uitgaven (netto) 719 484 BEGROTINGSRESULTAAT VAN HET JAAR (3 856 ) (4 069 )

8.1. AFSTEMMINGSPOSTEN — ONTVANGSTEN

De begrotingsontvangsten van een begrotingsjaar zijn gelijk aan de bedragen die worden geïnd van tijdens het begrotingsjaar vastgestelde rechten en de bedragen die worden geïnd van rechten die zijn vastgesteld tijdens voorafgaande begrotingsjaren.

De rechten die het begrotingsresultaat niet beïnvloeden, worden geboekt in de economische resultatenrekening. Vanuit begrotingsoogpunt kunnen zij evenwel niet als ontvangsten worden beschouwd, aangezien het ontvangen bedrag naar de reserve wordt overgeheveld en zonder een besluit van de Raad niet opnieuw kan worden vastgelegd.

De rechten die in het huidige jaar zijn vastgesteld maar nog niet geïnd, moeten ten behoeve van de afstemming van het economisch resultaat worden afgetrokken, aangezien zij geen deel uitmaken van de begrotingsontvangsten. Daarentegen moeten de rechten die tijdens vorige jaren zijn vastgesteld en in het huidige jaar geïnd, ten behoeve van de afstemming bij het economische resultaat worden opgeteld.

Het netto-effect van de voorfinanciering heeft betrekking op de verrekening van de voorfinanciering met de van de begunstigden teruggevorderde bedragen. Deze kasontvangsten vertegenwoordigen begrotingsinkomsten, maar hebben geen invloed op het economisch resultaat en moeten daarom ten behoeve van de afstemming worden toegevoegd.

De netto toegerekende ontvangsten bestaan hoofdzakelijk uit uitgaven die toegerekend zijn met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar. Alleen het netto-effect, dat wil zeggen de toegerekende baten voor het lopende jaar minus de terugboekte toegerekende baten van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen.

8.2. AFSTEMMINGSPOSTEN — UITGAVEN

Uitgaven van het lopende jaar die nog niet zijn betaald, moeten ten behoeve van de afstemming worden toegevoegd, aangezien zij in het economisch resultaat zijn opgenomen maar geen deel uitmaken van de begrotingsontvangsten. Daarentegen moeten de uitgaven van vorige jaren die in het huidige jaar zijn betaald, ten behoeve van de afstemming van het economische resultaat worden afgetrokken, aangezien zij deel uitmaken van de begrotingsuitgaven van het lopende jaar, maar zij het economische resultaat niet beïnvloeden of in het geval van correcties de uitgaven verminderen.

De kasmiddelen van betalingsannuleringen hebben geen invloed op de economische resultaten, maar wel op het begrotingsresultaat.

Het netto-effect van voorfinanciering is de combinatie van de nieuwe voorfinancieringsbedragen die tijdens het lopende jaar zijn betaald (geboekt als begrotingsuitgaven van het jaar en de vereffening van de voorfinancieringen die tijdens het lopende jaar of vorige jaren werden betaald via de aanvaarding van subsidiabele kosten. De laatste zijn wel toegerekende uitgaven, doch geen uitgave in de begrotingsboekhouding, aangezien de aanvankelijke voorfinanciering reeds als een begrotingsuitgave werd beschouwd op het ogenblik van de betaling.

De netto toegerekende uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit uitgaven die toegerekend zijn met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar, dat wil zeggen subsidiabele uitgaven die begunstigden van EOF-middelen hebben gedaan, maar nog niet aan het EOF hebben gedeclareerd. Alleen het netto-effect, dat wil zeggen de toegerekende uitgaven voor het lopende jaar minus de terugboekte toegerekende uitgaven van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen.

FINANCIËLE STATEN VAN IN HET EOF GECONSOLIDEERDE EU-TRUSTFONDSEN

FINANCIËLE STATEN 2019 VAN HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU (7)

ACHTERGRONDINFORMATIE OVER HET EU-TRUSTFONDS BÊKOU

Algemene achtergrond bij de EU-trustfondsen

Overeenkomstig de artikelen 234 en 235 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Unie (8) en artikel 35 van het Financieel Reglement van toepassing op het 11e EOF (9) is de Commissie gemachtigd EU-trustfondsen op te richten voor externe maatregelen (“trustfondsen van de Unie”). De trustfondsen van de Unie zijn opgericht uit hoofde van een overeenkomst met andere donoren voor acties in en na noodsituaties die nodig zijn om te reageren op een crisis, of voor thematische acties.

Trustfondsen van de Unie worden opgericht door de Europese Commissie, met een besluit na raadpleging of goedkeuring van het Europees Parlement en de Raad. Dit besluit omvat de oprichtingsovereenkomst met andere donoren.

Trustfondsen van de Unie worden alleen opgericht en uitgevoerd onder de volgende voorwaarden:

— er is toegevoegde waarde voor het optreden van de Unie: de doelstellingen van trustfondsen van de Unie, met name vanwege de omvang of de mogelijke gevolgen, kunnen beter op het niveau van de Unie dan op nationaal niveau worden bereikt en het gebruik van de bestaande financieringsinstrumenten zou niet voldoende zijn om de beleidsdoelstellingen van de Unie te verwezenlijken;

— trustfondsen van de Unie leveren duidelijke politieke zichtbaarheid van de Unie en voordelen met betrekking tot het beheer op, evenals betere controle door de Unie op de risico’s en het gebruik van de bijdragen van de Unie en andere donoren;

— trustfondsen van de Unie vormen geen doublure van andere financieringskanalen of vergelijkbare instrumenten, zonder enige additionaliteit op te leveren;

— de doelstellingen van trustfondsen van de Unie zijn afgestemd op de doelstellingen van het instrument van de Unie of de begrotingspost waaruit zij gefinancierd worden.

Bij elk trustfonds van de Unie wordt een door de Commissie voorgezeten raad van bestuur opgericht om de donoren billijk te vertegenwoordigen en te beslissen hoe de middelen worden gebruikt. In de raad van bestuur is elke niet-bijdragende lidstaat vertegenwoordigd als waarnemer. De regels voor de samenstelling van de raad van bestuur en zijn reglement van orde worden vastgesteld in de oprichtingsovereenkomst van het trustfonds van de Unie.

Trustfondsen van de Unie worden opgericht voor een bepaalde duur als bepaald in de oprichtingsovereenkomst ervan. Die termijn kan op verzoek van de raad van bestuur van het trustfonds van de Unie worden verlengd en na indiening door de Commissie van een verslag ter rechtvaardiging van de verlenging. Het Europees Parlement en/of de Raad kunnen de Commissie verzoeken de kredieten voor het trustfonds stop te zetten of de oprichtingsakte te herzien om het trustfonds zo nodig te liquideren.

De rekenplichtige van de Commissie treedt op als rekenplichtige van de trustfondsen van de Unie. De rekenplichtige is verantwoordelijk voor het vaststellen van de boekhoudprocedures en een rekeningstelsel die alle trustfondsen van de Unie gemeenschappelijk hebben. De intern controleur van de Commissie, OLAF en de Rekenkamer oefenen ten aanzien van de trustfondsen van de Unie dezelfde bevoegdheden uit als ten aanzien van andere acties die door de Commissie worden uitgevoerd. De trustfondsen van de Unie worden jaarlijks aan een onafhankelijke externe audit onderworpen.

De huidige EU-trustfondsen

Momenteel heeft de Commissie vier EU-trustfondsen opgericht:

— Het EU-trustfonds BÊKOU, dat tot doel heeft de Centraal-Afrikaanse Republiek in alle opzichten te helpen bij het vinden van een uitweg uit de crises en bij de wederopbouw. Opgericht op 15 juli 2014;

— Het EU-trustfonds MADAD, een regionaal trustfonds van de Europese Unie dat is opgericht naar aanleiding van de crisis in Syrië. Opgericht op 15 december 2014;

— Het EU-trustfonds AFRIKA, een noodtrustfonds van de Europese Unie voor stabiliteit en de aanpak van de diepere oorzaken van irreguliere migratie en ontheemding in Afrika. Opgericht op 12 november 2015;

— Het EU-trustfonds COLOMBIA voor de ondersteuning van de uitvoering van het vredesakkoord bij spoedig herstel en stabilisatie na afloop van het conflict. Opgericht op 12 december 2016.

Het EU-trustfonds Bêkou

Het eerste EU-multidonortrustfonds, dat de naam “Bêkou” draagt (hetgeen “hoop” betekent in het Sango), is op 15 juli 2014 opgericht door de Europese Commissie (vertegenwoordigd door de DG’s DEVCO en ECHO, en de EDEO) en drie EU-lidstaten (Duitsland, Frankrijk en Nederland) met als doel de stabilisering en wederopbouw van de Centraal-Afrikaanse Republiek te bevorderen. Het heeft een maximale looptijd van 60 maanden. In mei 2019 keurde de EU een verlenging van het EU-trustfonds Bêkou tot december 2020 goed, waardoor de totale duur ervan 78 maanden bedraagt.

De raad van bestuur en het operationeel comité van het EU-trustfonds Bêkou bestaan uit vertegenwoordigers van de donoren, de Commissie en waarnemers. De strategie van het EU-trustfonds wordt vastgesteld en herzien door de raad van bestuur. De raad van bestuur komt ten minste eenmaal per jaar bijeen.

Het operationeel comité is belast met het onderzoek van, de goedkeuring van en het toezicht op de uitvoering van de acties die door het trustfonds worden gefinancierd. Daarnaast keurt het comité de jaarrekening en de jaarverslagen over door het trustfonds gefinancierde activiteiten goed.

Jaarrekening van het EU-trustfonds Bêkou

Overeenkomstig artikel 8 van de overeenkomst tot oprichting van het EU-trustfonds voor de Centraal-Afrikaanse Republiek, het zogeheten “EU-trustfonds Bêkou” en artikel 11, lid 2, punt 1, van de oprichtingsovereenkomst, bestaat de jaarrekening uit twee delen: 1) het financieel jaarverslag dat wordt opgesteld door de beheerder van het EU-trustfonds en 2) de jaarrekening die wordt opgesteld door de rekenplichtige van de Europese Commissie, die op grond van hetzelfde artikel ook de rekenplichtige van het trustfonds is.

Overeenkomstig artikel 8 van de oprichtingsovereenkomst worden de jaarrekeningen opgesteld op basis van de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudkundige regels (de boekhoudregels van de EU) die gebaseerd zijn op de internationale standaarden voor overheidsboekhouding (IPSAS).

De jaarrekening wordt onderworpen aan een onafhankelijke externe audit en de definitieve jaarrekening wordt door de beheerder van het EU-trustfonds en de rekenplichtige ter goedkeuring voorgelegd aan het operationeel comité (artikel 8, lid 3, punt 4, onder c)).

De jaarrekening van het EU-trustfonds Bêkou wordt geconsolideerd in de jaarrekening van het European Developement Fund.

Belangrijkste gebeurtenissen tijdens het jaar

Sinds de oprichting van het EU-trustfonds Bêkou in juli 2014 heeft het trustfonds 19 programma’s vastgesteld en meer dan 2,5 miljoen begunstigden bereikt. De programma’s zijn bedoeld om de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) en haar bevolking bij te staan in de nasleep van de crisis van 2013. Het EU-trustfonds BÊKOU heeft in het bijzonder tot doel de toegang tot basisdiensten (voornamelijk gezondheidszorg, water en sanitaire voorzieningen) te garanderen, het economisch herstel en het scheppen van banen te ondersteunen en sociale cohesie en verzoening te bevorderen.

Ondanks het bestuur door een democratisch gekozen regering en de ondertekening van een vredesakkoord in februari 2019, blijft de veiligheidssituatie in de Centraal-Afrikaanse Republiek volatiel. Het is in deze complexe en fragiele context dat het EU-trustfonds Bêkou zijn comparatieve voordelen benut die het fonds heeft op vlak van flexibiliteit om zich aan de veranderende omstandigheden aan te passen. Daarnaast blijft het EU-trustfonds Bêkou het enige instrument waarmee de weerbaarheid van zowel de bevolking als de staat wordt opgebouwd, in een aanpak waarbij noodhulp, rehabilitatie en ontwikkeling (LRRD — Linking Relief, Rehabilitation and Development) daadwerkelijk aan elkaar worden gekoppeld.

Gezien de huidige situatie in Centraal-Afrikaanse Republiek keurde de EU in mei 2019 een verlenging van het EU-trustfonds Bêkou tot december 2020 goed, waardoor de totale looptijd van het trustfonds wordt verlengd van 60 tot 78 maanden. De officiële procedure, met inbegrip van een raadpleging van het Europees Parlement en de Raad, is in december 2018 van start gegaan na het officiële verzoek van de raad van bestuur van het EU-trustfonds Bêkou.

Belangrijke operationele gebeurtenissen in 2019 zijn onder meer:

— In de nasleep van de ondertekening van het vredesakkoord heeft het EU-trustfonds Bêkou in mei een nieuwe multisectorale actie goedgekeurd om het sociaal-economisch herstel in het zuidoosten, een gebied dat voorheen niet toegankelijk was, te ondersteunen. Deze actie heeft tot doel het sociale contract tussen de staat en de bevolking te vernieuwen, door het economisch herstel te ondersteunen, de basisgezondheidszorg en de watervoorziening en sanitaire voorzieningen te herstellen, de dialoog en de sociale cohesie te bevorderen en de lokale autoriteiten te versterken en de staat opnieuw te doen functioneren. Toegewezen middelen: 18 miljoen EUR.

— In oktober heeft het EU-trustfonds Bêkou een programma goedgekeurd ter bevordering van het ondernemerschap in stedelijke en plattelandsgebieden voor een totaalbedrag van 15 miljoen EUR. Ook werd een nieuwe faciliteit voor technische bijstand en communicatie goedgekeurd. Bovendien heeft het EU-trustfonds Bêkou extra middelen vrijgemaakt voor drie lopende acties in de sectoren gezondheid (21,76 miljoen EUR extra), versterking van de positie van de vrouw (0,5 miljoen EUR extra) en sociaal-economisch herstel (0,78 miljoen EUR extra).

— Na de verlenging van van de looptijd van het EU-trustfonds Bêkou werd de operationele strategie voor 2019-2020 vastgesteld op de raad van bestuur van november. In de strategie worden drie brede actiesectoren aangewezen die relevant blijven voor het EU-trustfonds Bêkou: i) sociale sectoren (v