23. 1. 78 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 18/15 
Advies inzake een ontwerp-richtlijn inzake de bescherming van de consument op het gebied van 
de prijzen van voedingsmiddelen 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in Publikatieblad van de 
Europese Gemeenschappen nr. C 167 van 14 juli 1977, blz. 4. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 7 juni 1977 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig de 
bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 26 en 27 oktober 1977 te Brussel gehouden 152e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Eco­
nomische Gemeenschap, met name artikel 198, 
Gezien het verzoek om advies van de Raad van de Euro­
pese Gemeenschappen d.d. 7 juni 1977, 
Gezien het besluit van zijn Voorzitter d.d. 13 juni 1977 de 
Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumptie te 
belasten met het opstellen van een advies en een rapport 
over dit onderwerp, 
Gezien het advies dat de Afdeling voor milieu, volksge­
zondheid en consumptie op 11 oktober 1977 heeft opge­
steld, 
.Gezien het door de rapporteur, de heer Bourel, ingediende 
rapport, 
Gezien de beraadslagingen tijdens de 152e zitting van 26 
en 27 oktober 1977 (vergadering van 27 oktober 1977), 
BRENGT HET VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met meerderheid van stemmen (5 stemmen tegen bij 
4 onthoudingen) is goedgekeurd. 
Het Comité stemt met de ontwerp-richtlijn in, doch tekent 
hierbij het volgende aan: 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het Comité is van oordeel dat de verplichting de 
verkoopprijs en de prijs per maateenheid op levensmidde­
len aan te duiden één der middelen is om de consumenten 
een betere bescherming te bieden, aangezien zij op deze wijze in staat zullen zijn op het moment van de aankoop 
prijzen en hoeveelheden te vergelijken. 
1.2. In het voorlopige programma inzake bescherming 
en voorlichting van de consument, dat op 14 april 1975 
door de Raad van de Europese Gemeenschappen is goed­
gekeurd en waarmee het Economisch en Sociaal Comité 
volledig heeft ingestemd, was overigens reeds sprake van 
de vaststelling van „gemeenschappelijke beginselen be­
treffende de vermelding van de prijs en eventueel de prijs­
aanduiding per standaardhoeveelheid" (1). 
1.3. Voorts constateert het Comité dat vier Lid-Staten 
reeds bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke voor­
schriften ter zake hebben vastgesteld en dat sommige an­
dere Lid-Staten voornemens zijn dergelijke wettelijke be­
palingen in te voeren. 
1.4. Het Comité stemt er derhalve mee in dat de.Com-
missie — hiermee het eerste programma volgend — de Raad 
voorstelt het beginsel van een verplichte aanduiding van 
de prijs per maateenheid van levensmiddelen in de gehele 
Gemeenschap toepassing te doen vinden. 
1.5. Bij deze gelegenheid verzoekt het Comité de 
Commissie overigens zo spoedig mogelijk voorbereidin­
gen te treffen om de toepassing van dit beginsel uit te brei­
den tot andere categorieën gangbare produkten. 
1.6. Toepassingsgebied en de wijze waarop de prijs per 
maateenheid moet worden aangeduid 
1.6.1. Naar de mening van het Comité zullen de door 
de Commissie overwogen maatregelen alleen dan het 
beoogde effect sorteren, indien tegelijkertijd aan twee 
(]) PB nr. C 92 van 25. 4. 1975, blz. 9, punt 35. 
Nr. C 18/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 23. 1. 78 
voorwaarden wordt voldaan: enerzijds moet de consu­
ment bij aankoop van een produkt snel de prijs per maat-
eenheid kunnen aflezen en anderzijds moet de handelaar 
op wie uiteindelijk de verplichting rust deze prijs op het 
produkt aan te geven, de communautaire voorschriften 
normaal op kunnen volgen. 
1.6.2. Daarom stemt het Comité ermee in dat de 
Commissie voor de toepassing van de richtlijn de levens­
middelen in vier categorieën heeft ingedeeld: 
— in losse staat verkochte voedingsmiddelen: uitsluitend 
aanduiding van de prijs per maateenheid; 
— per stuk verkochte voedingsmiddelen: niet onder­
worpen aan de verplichting tot aanduiding van de 
prijs per maateenheid indien opgesomd in de door de 
nationale regeringen vastgestelde lijsten; 
— in variabele hoeveelheden voorverpakte voedings­
middelen: systematische aanduiding van de prijs per 
maateenheid; 
— in vooraf bepaalde hoeveelheden voorverpakte voe­
dingsmiddelen: in bepaalde gevallen vrijstelling van 
de verplichting tot aanduiding van de prijs per maat­
eenheid. 
1.6.3. Door deze indeling zal het systeem waarschijn­
lijk met de nodige soepelheid kunnen functioneren. 
1.6.4. Uiteraard beseft het Comité dat de invoering van 
dit systeem — en zulks vooral voor kleine handelsonder­
nemingen — aanvankelijk bepaalde moeilijkheden van 
praktische aard met zich mee zal kunnen brengen. 
1.6.5. Daarom spreekt het de wens uit dat de Lid-Sta-
ten de in de artikelen 4 en 5 genoemde uitvoeringsmodali­
teiten met de nodige soepelheid zullen invoeren en hierbij 
in het voorkomende geval zullen afgaan op de ervaring die 
is opgedaan in landen waar wettelijke voorschriften van 
deze aard reeds worden toegepast. Ook wat de termijn be­
treft waarna de richtlijn van kracht zou moeten worden, 
zou de in nationaal verband opgedane ervaring tot lering 
kunnen strekken. 
1.6.6. Het staat vast dat de handelsstructuren in de 
Gemeenschap van land tot land verschillen. De Lid-Staten 
zullen dus de gelegenheid moeten hebben de in de richtlijn 
vervatte beginselen oordeelkundig op de specifieke situa­
tie in eigen land af te stemmen. 
1.6.7. In bepaalde gevallen zal er overigens op moeten 
worden toegezien dat de door de Lid-Staten ter uitvoering 
van de richtlijn genomen maatregelen niet resulteren in 
een stap achteruit ten opzichte van de huidige wettelijke 
en bestuursrechtelijke voorschriften. 
1.7. Uitzonderingsregeling voor voorverpakte produk-
ten (artikel 10) 
1.7.1. Het Comité baseert zich bij zijn advies op drie 
overwegingen van algemene strekking. In de eerste plaats is het van oordeel dat beide doelstellingen van de Com­
missie - voorlichting van de consument en doorzichtig­
heid van de markt - verwezenlijkt kunnen worden door 
twee elkaar aanvullende maatregelen: normalisatie van de 
aanbiedingsvorm der produkten enerzijds en aanduiding 
van de prijs per maateenheid anderzijds. Volgens het Co­
mité mogen dus voor in variabele hoeveelheden voorver­
pakte voedingsmiddelen beslist geen uitzonderingen wor­
den toegestaan op de verplichting de prijs per maateen­
heid aan te geven, terwijl een dergelijke verplichting min­
der gerechtvaardigd is wanneer het nodige is gedaan om 
de aanbiedingsvormen van de produkten te normaliseren, 
d.w.z. in beginsel wanneer de voorverpakte produkten in 
een door de bevoegde overheden vastgestelde waarden­
reeks op de markt komen. 
1.7.2. In de tweede plaats merkt het Comité op dat 
Lid-Staten die reeds over nationale voorschriften op dit 
gebied beschikken, een zelfde uitzonderingsregeling han­
teren. 
1.7.3. Het is evenwel duidelijk dat de consument in 
deze uitzonderingsgevallen wel in staat moet zijn bij de 
aankoop van een produkt de prijs per maateenheid ge­
makkelijk zelf af te leiden, aangezien de richtlijn anders 
haar doeltreffendheid zou verliezen. 
1.7.4. Volgens het Comité kan de prijs per maateen­
heid alleen dan gemakkelijk worden afgeleid indien het 
gamma een beperkt aantal waarden omvat die eenvoudige 
veelvouden of quotiënten van elkaar zijn. De gamma's die 
niet aan bovengenoemde voorwaarde voldoen, zou de 
Commissie in haar voorstel dus eventueel moeten wijzi­
gen. 
1. 7. 5. In dit verband komt het het Comité voor dat het 
onderhavige richtlijnvoorstel in zeer nauw verband staat 
met enerzijds de Richtlijnen 75/106/EEG en 76/21 l/EEG 
van de Raad en anderzijds vooral ook met de ontwerp-richt-
lijn betreffende de voor bepaalde voorverpakte produkten 
toegestane gamma's van nominale hoeveelheden, die 
momenteel bij de Raad ter tafel ligt en waarover het zich 
tijdens zijn zitting van 30 maart jl. in positieve zin heeft 
uitgesproken. 
1.7.6. Men had zich stellig een beter oordeel over de 
draagwijdte van artikel 10 van onderhavige ontwerp­
richtlijn kunnen vormen, indien het standpunt van de 
Raad over laatstgenoemde tekst reeds bekend was ge­
weest. Het is het Comité in ieder geval duidelijk dat de al­
gemene uitzonderingsregeling alleen kan worden aan­
vaard indien er eenvoudige communautaire gamma's be­
staan. 
1.7.7. Ten slotte vestigt het Comité de aandacht van de 
Commissie op het feit dat de toepassing van de richtlijn 
problemen van praktische aard zouden kunnen opwerpen 
in het geval van voorverpakte produkten met een zeer he­
terogene samenstelling, gedehydreerde produkten die met 
water moeten worden aangelengd, verpakkingen die ver­
schillende produkten van uiteenlopende aard bevatten, 
enz. 
23. 1. 78 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 18/17 
Bovendien acht het Comité het zinloos de prijs per maat-
eenheid aan te duiden op Levensmiddelen waarvan de aan­
geboden hoeveelheid niet behoeft te worden aangegeven, 
aangezien een vergelijking hoeveelheid/prijs aan de hand 
van de maateenheid in dat geval toch onmogelijk is. 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. Artikel 1 
2.1.1. Het Comité zou gaarne zien dat genoemde vrij­
stelling eveneens van toepassing is op ziekenhuizen, kan­
tines e.d. en dat dit artikel in deze zin wordt gewijzigd. 
2.2. Artikel 4 
2.2.1. Naar het oordeel van het Comité zou in dit arti­
kel bepaald moeten worden dat de prijs per maateenheid 
in alle gevallen zo dicht mogelijk bij het produkt in 
kwestie moeten worden aangegeven. 
2.3. Artikel 6 
2.3.1. Volgens het Comité zal het noodzakelijk zijn, 
met het oog op bepaalde nationale verkoopgewoonten de 
term „vloeibare voedingsmiddelen" te definiëren. 2.3.2. Het Comité zou voorts gaarne zien dat in de 
tweede alinea van lid 1 de volgende wijziging wordt aan­
gebracht: 
„. . . de voedingsmiddelen evenwel gewoonlijk zijn 
voorverpakt in hoeveelheden van minder dan of gelijk 
aan 10 centiliter of 100 gram". 
2.4. Artikel 8 
2 AA. Het Comité stelt voor, in de tweede regel van de 
eerste alinea het woord „een" door „of" te vervangen, 
aangezien per stuk verkochte artikelen normaal gespro­
ken niet gewogen behoeven te worden, zodat het ondenk­
baar zou zijn op deze produkten zowel de prijs per stuk als 
die per maateenheid aan te geven. 
2.4.2. Met betrekking tot de voor per stuk verkochte 
voedingsmiddelen te volgen procedure, waarvan sprake is 
in de tweede alinea, meent het Comité dat door de toepas­
sing van nationale lijsten weliswaar rekening kan worden 
gehouden met nationale en regionale gebruiken, doch dat 
hierdoor geen verstarring mag optreden in de huidige 
situatie op de markt. 
2.4.3. Het Comité verzoekt de Raad voorts in de 
tweede alinea de uitdrukking „door elke nationale admi­
nistratie" te vervangen door de woorden „door iedere 
Lid-Staat". 
Gedaan te Brussel, 27 oktober 1977. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Basil de FERRANTI 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Onderstaande wijzigingsvoorstellen werden tijdens de debatten verworpen: 
Paragraaf 1.4 
Tussen de woorden „van" en „levensmiddelen" het woord „sommige" in te voegen. 
Motivering 
De huidige formulering van de zin is onjuist. De voorstellen hebben niet op alle levensmiddelen betrekking. 
Zie dienaangaande in het bijzonder de artikelen 8 en 10 van de voorstellen. • 
Uitslag van de stemming: 
Vóór: 13 stemmen, tegen: 60 stemmen, onthoudingen: 6. 
Nr. C 18/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 23. 1. 78 
Paragraaf 1.6.4 
De woorden „aanvankelijk" en „kunnen" te schrappen. 
De volgende zin aan deze paragraaf toe te voegen: 
„Volgens de Afdeling dienen deze moeilijkheden nade te worden onderzocht" 
Motivering 
In sommige landen is gebleken dat een globale aanpak van de met dit probleem samenhangende moeilijkhe­
den minder geschikt is en dat de produkten zorgvuldig moeten worden uitgekozen. 
Uitslag van de stemming: 
Vóór: 8 stemmen, tegen: 68 stemmen, onthoudingen: 6. 
Paragrafen 1.7.3. en 1.7.4 
Deze paragrafen te schrappen. 
Motivering 
De voorstellen van de Commissie zijn al zo ruim dat uitvoering hiervan niet mogelijk is. De in de paragrafen 
1.7.3 en 1.7.4 opgenomen voorstellen zullen stellig verhinderen dat de Lid-Staten in de praktijk iets kunnen 
doen om de consumenten te helpen. 
Uitslag van de stemming: 
Vóór: 9 stemmen, tegen: 63 stemmen, onthoudingen: 3. 
Paragraaf 1.7.7 
Te schrappen. 
Motivering 
Ook als de hoeveelheidsaanduiding niet verplicht is kan p.p.s. de consument die informatie geven die met 
p.p.s. beoogd wordt. Hij kan dan immers de prijs kg/ltr vergelijken met een ander (alternatief) produkt en 
dat is het wezenlijke van p.p.s.-verplichting. 
Uitslag van de stemming: 
Vóór: 29 stemmen, tegen: 36 stemmen, onthoudingen: 8. 
Onderstaande teksten werden op grond van tijdens de debatten goedgekeurde wijzigingsvoorstellen gewij­
zigd: 
Paragraaf 1.3 
Voorts constateert de Afdeling dat vier Lid-Staten reeds wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen ter 
zake hebben vastgesteld en dat sommige andere Lid-Staten voornemens zijn dergelijke wettelijke bepalin­
gen in te voeren. 
Paragraaf 1.5 
Bij deze gelegenheid neemt de Afdeling overigens met belangstelling nota van het feit dat de Commissie 
overweegt de toepassing van dit beginsel geleidelijk uit te breiden tot andere categorieën gangbare produk­
ten. 
Paragraaf 1.6.4 
Uiteraard beseft de Afdeling dat de invoering van dit systeem vooral voor kleine handelsondernemingen 
aanvankelijk bepaalde moeilijkheden van praktische aard met zich mee zal kunnen brengen.