Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Zevende jaarverslag over de Structuurfondsen 1995"

(97/C 206/08)

De Commissie heeft op 29 november 1996 besloten het Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap om advies te vragen over het "Zevende jaarverslag over de Structuurfondsen 1995".

De Afdeling voor regionale ontwikkeling, ruimtelijke ordening en urbanisme, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 11 april 1997 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Simpson.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 345e Zitting (vergadering van 23 april 1997) het volgende advies uitgebracht, met 123 stemmen vóór en 2 stemmen tegen bij 5 onthoudingen is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Verordening (EEG) nr. 2081/93 van de Raad bevat alle relevante voorschriften met betrekking tot de taken van de Structuurfondsen, de indeling in prioritaire doelstellingen en het soort activiteiten waarvoor via de diverse Fondsen steun kan worden verkregen. In artikel 16 wordt bepaald dat de Commissie vóór 1 november van ieder jaar bij het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité verslag dient uit te brengen over de toepassing van de Verordening in het voorafgaande jaar. In dat verslag dient o.m. te worden aangegeven in hoeverre de Structuurfondsenregeling heeft bijgedragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van het structuurbeleid en in hoeverre het in de Verordening neergelegde concentratiebeginsel in praktijk is gebracht.

1.2. Document COM(96) 502 def. is het zevende jaarverslag over de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsenregeling en heeft betrekking op de activiteiten in 1995.

1.3. In het genoemde artikel 16 wordt eveneens bepaald dat de Commissie om de drie jaar bij het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité verslag dient uit te brengen over de vorderingen op weg naar een grotere economisch en sociale samenhang en over de bijdrage die de Structuurfondsen en de overige communautaire financieringsinstrumenten daartoe hebben geleverd. Dat verslag dient vergezeld te gaan van voorstellen voor verdere acties en beleidsmaatregelen ter versterking van de economische en sociale samenhang. De Commissie heeft haar eerste verslag op 6 november 1996 () uitgebracht. Hierover wordt een apart advies opgesteld.

1.4. In het onderhavige advies wordt alleen het zevende jaarverslag over de Structuurfondsen onder de loep genomen en wordt niet stilgestaan bij thema's die in het breder opgezette verslag over de economische en sociale samenhang worden behandeld. Toch heeft het Comité enkele keren rekening gehouden met informatie uit het verslag over de economische en sociale samenhang en het jaarverslag van de Europese Rekenkamer over 1995, waarin uitvoerig op de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsenregeling wordt ingegaan.

2. Achtergrond

2.1. Bij de herziening van de Structuurfondsenregeling in 1988 werden vier fundamentele beginselen ingevoerd, nl.:

- concentratie van de steunverlening binnen het kader van een aantal prioritaire doelstellingen en binnen duidelijk afgebakende gebieden;

- partnerschap tussen de Commissie en de bevoegde nationale, regionale of lokale overheden en sinds 1994 ook tussen de Commissie en andere bevoegde autoriteiten en instanties met inbegrip van de door de lid-staat aangewezen economische en sociale partners, een en ander "overeenkomstig de respectieve institutionele regelingen en gebruiken van elke lid-staat";

- programmering van de steunverlening via de invoering van communautaire bestekken (CB's) en gecombineerde programmeringsdocumenten (GPD's), waarin wordt aangegeven over welke periode de steunverlening wordt gespreid, welke doelstellingen ermee worden nagestreefd en welke concrete maatregelen worden gepland;

- additionaliteit, d.w.z. het beginsel dat de Structuurfondsensteun niet in de plaats mag komen van nationale structurele steunmaatregelen; in concreto wordt hiermee bedoeld dat de nationale overheden hun structurele of daarmee gelijkgestelde uitgaven voor het gehele betrokken gebied "ten minste op hetzelfde peil als tijdens de voorgaande programmeringsperiode" dienen te houden en de Commissie de nodige informatie dienen te verstrekken zodat zij kan nagaan of het additionaliteitsbeginsel daadwerkelijk wordt toegepast.

2.2. Bij de herziening van de Structuurfondsenverordeningen in 1993 werden deze vier beginselen niet alleen gehandhaafd, maar kregen zij een centrale plaats in de nieuwe structuurfondsenregeling toebedeeld. In die nieuwe regeling werden zoals gezegd ook de sociaal-economische kringen bij het partnerschap betrokken (overeenkomstig de gebruiken en gewoonten in iedere lid-staat), werd terdege aandacht besteed aan de milieuaspecten van de structurele steunverlening en werd de kaart van subsidiabele regio's volledig hertekend. Bij de toetreding van Finland, Oostenrijk en Zweden werd bovendien een zesde prioritaire doelstelling ingevoerd om de ontwikkeling en structurele aanpassing van uitermate dunbevolkte regio's te kunnen stimuleren.

2.3. Verder werden de lid-staten verzocht om tegen juni 1994 hun plannen voor de periode 1994-1999 in te dienen. Dit gold zowel voor ontwikkelingsplannen in het kader van de zes prioritaire doelstellingen als voor maatregelen in het kader van de diverse communautaire initiatieven.

2.4. Deze oproep heeft meer dan 700 concrete voorstellen opgeleverd. Het is dan ook niet te verwonderen dat de Commissie zich in 1995 hoofdzakelijk heeft beziggehouden met het bestuderen en goedkeuren van de ingediende plannen en dat zij in haar jaarverslag voornamelijk over dit aspect verslag uitbrengt. Zodra de tenuitvoerlegging van de CB's en GPD's eenmaal goed op gang is gekomen, zal zij zich in haar jaarverslagen wel meer op het effect van de structurele steunverlening en op de verdere vormgeving van het communautaire structuurbeleid gaan concentreren.

2.5. De Structuurfondsen zijn nog steeds het voornaamste financieringsinstrument waarmee de Unie de sociaal-economische ontwikkeling van haar armere regio's probeert te stimuleren. In 1995 bedroeg de communautaire begroting 71 miljard ecu, waarvan de Structuurfondsen 22,3 miljard ecu en het Cohesiefonds 2,2 miljard ecu toegewezen hebben gekregen (zie tabel 1 in bijlage).

3. Evaluatie van het verslag

3.1. Algemene opmerkingen

3.1.1. Het verslag bevat een gedetailleerde en grondige evaluatie van de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsenregeling in 1995 en kan dan ook de goedkeuring van het Comité wegdragen.

3.1.2. Het beslaat meer dan 300 bladzijden en bevat meer dan 170 tabellen, die in de bijlage meegerekend. Het vormt een complex geheel en de toelichting in de inleiding is dan ook bepaald niet overbodig.

3.1.3. Alle aspecten van dit omvangrijke verslag onder de loep nemen is uiteraard een onmogelijke opgave. Daarom beperkt het Comité zich in dit advies tot een evaluatie van de toepassing van de vier basisbeginselen van de Structuurfondsenregeling en van enkele andere fundamentele aspecten van het communautaire structuurbeleid.

3.1.4. Blijkens het verslag heeft het Comité met zijn vorige adviezen over de Structuurfondsen wel degelijk invloed uitgeoefend. Dit geldt met name voor zijn adviezen over ruimtelijke ordening, interregionale samenwerking en de gevolgen van verdere uitbreidingsrondes voor de samenhang binnen de Unie.

3.1.5. Het Comité kan de Commissie alleen maar complimenteren met dit omvangrijke verslag, waar het over het geheel genomen volledig achter staat. De opmerkingen en suggesties in dit advies moeten tegen die achtergrond worden geïnterpreteerd.

3.2. Concentratie

3.2.1. Overeenkomstig het concentratiebeginsel dient bij de steunverlening te worden uitgegaan van een beperkt aantal doelstellingen en moet de steun worden gereserveerd voor een beperkt aantal regio's. De bedoeling is alle aandacht te richten op enkele bijzonder ernstige of in de gehele Unie voorkomende problemen.

3.2.2. De voornaamste besluiten in dit verband zijn in feite al in 1994 genomen, toen de lijst van subsidiabele regio's en de indicatieve verdeling van de beschikbare middelen over de diverse gebieden werden vastgesteld. Maar ook in 1995 heeft de Commissie zich aan het concentratiebeginsel gehouden door zoveel mogelijk voorrang te verlenen aan steunaanvragen voor doelstelling 1-regio's.

3.2.3. De Europese Rekenkamer geeft in haar jaarverslag over 1995 evenwel te verstaan dat zij haar twijfels heeft over de naleving van het concentratiebeginsel. Zij wijst erop dat meer dan de helft van de EU-bevolking om de een of andere reden in aanmerking komt voor steun uit de Structuurfondsen. "Dit leidt tot een zekere versnippering van de communautaire acties over een groot aantal in aanmerking komende regio's", aldus de Rekenkamer (). Ook in het eerste jaarverslag over de economische en sociale samenhang wordt geconcludeerd dat bij het uitstippelen van de koers voor de periode 1994-1999 niet strikt de hand is gehouden aan het concentratiebeginsel.

3.2.4. Het Comité staat sceptisch tegenover het gebruik van het criterium "BBP per hoofd" als enige maatstaf voor de evaluatie van de sociaal-economische situatie in de regio's, omdat dit, gelet op de interregionale middelenoverdrachten, een vertekend beeld oplevert. Het is van oordeel dat de Commissie naast of in plaats van het BBP per hoofd (ook) andere criteria zou moeten hanteren. Om enig idee te geven van de mate van concentratie van de beschikbare middelen in de meest achterop geraakte regio's had de Commissie er beter aan gedaan gegevens over het steunbedrag en het BBP per inwoner in de regio's van de doelstellingen 1, 2 en 5 samen te brengen.

3.2.5. Uit het verslag van de Rekenkamer kan wel het een en ander worden afgeleid ten aanzien van de relatie tussen het steunbedrag en het BBP per hoofd in doelstelling 1-regio's. Het resultaat hiervan is weergegeven in de grafiek die als bijlage bij dit advies is gevoegd. Daaruit blijkt dat regio's met een lager BBP per hoofd doorgaans méér steun per inwoner hebben gekregen, maar dat er zoveel uitzonderingen zijn dat niet van een vaste "regel" kan worden gesproken ().

3.2.6. Concentratie betekent ook dat de diverse Fondsen (EFRO, ESF, EOGFL en FIOV) worden ingezet in het kader van een breed opgezet geïntegreerd programma. In dit verband stelt het Comité helaas vast dat slechts bij 31 maatregelen ten behoeve van doelstelling 1-regio's (19 % van het totaal) drie Fondsen en slechts bij 12 maatregelen (7 % van het totaal) vier Fondsen zijn ingezet.

3.3. Programmering

3.3.1. De Commissie besteedt in haar jaarverslag ruime aandacht aan de programmering van de structurele steunverlening.

3.3.2. In 1994 werden in totaal meer dan 700 programma's goedgekeurd. Uit het jaarverslag kan worden opgemaakt dat de desbetreffende procedures te complex en te bureaucratisch dreigen te worden, een conclusie die door de Commissie wordt gedeeld.

3.3.3. In het eerste verslag over de economische en sociale samenhang wordt uitvoerig ingegaan op de implicaties van het grote aantal ingediende programma's in de periode 1994/1995 voor de toekomst van het structuurbeleid. Het Comité heeft van die implicaties kennis genomen en steunt de Commissie in haar streven om dit probleem uit te wereld te helpen door enerzijds de programmeringsprocedures eenvoudiger te maken en/of een en ander goed en tijdig voor te bereiden via opleidingsmaatregelen en door anderzijds zowel de regio's als de communautaire instellingen voldoende financiële middelen ter beschikking te stellen.

3.4. Additionaliteit

3.4.1. De lid-staten dienen voor iedere doelstelling en ieder programma aan te tonen dat zij het additionaliteitsbeginsel in praktijk hebben gebracht. Als een lid-staat onder meer dan één doelstelling valt, kan een zeer complexe situatie ontstaan, met name als gevolg van het feit dat de indeling in subsidiabele regio's in het kader van de Structuurfondsenregeling afwijkt van de indeling die sommige lid-staten in het kader van hun eigen steunbeleid hanteren. Het additionaliteitsbeginsel komt erop neer dat de lid-staten hun eigen structurele steun niet mogen terugschroeven tot onder het niveau van de voorgaande programmeringsperiode (behoudens in een aantal specifieke gevallen, zoals uitzonderlijke uitgaven, privatiseringen, cyclische effecten, enz.).

3.4.2. Blijkens het jaarverslag is de evaluatie van de toepassing van het additionaliteitsbeginsel in regio's van doelstelling 1 en 2 in de vorige programmeringsperiode (1989-1993) inmiddels afgerond en is daarbij gebleken dat:

- vijf lid-staten het additionaliteitsbeginsel daadwerkelijk hebben toegepast;

- drie lid-staten te weinig gegevens hebben verstrekt om de nodige conclusies te kunnen trekken;

- vier lid-staten helemaal geen gegevens hebben verstrekt.

3.4.3. Wat de doelstellingen 3 en 4 betreft blijken vier lid-staten het additionaliteitsbeginsel daadwerkelijk te hebben toegepast, heeft de evaluatie in twee gevallen geen duidelijke conclusie opgeleverd en was het in vijf gevallen totaal onmogelijk om na te gaan of het beginsel daadwerkelijk is toegepast. Alleen in verband met doelstelling 5b kon worden geconcludeerd dat alle lid-staten het additionaliteitsbeginsel hebben nageleefd.

3.4.4. Of het additionaliteitsbeginsel in de huidige programmeringsperiode wordt nageleefd is tot dusverre alleen in doelstelling 1-regio's nagegaan. Deze evaluatie werd in 1995 uitgevoerd en heeft volgens het jaarverslag slechts "beperkte" resultaten opgeleverd: slechts één enkele lid-staat blijkt zich aan het additionaliteitsbeginsel en de vastgelegde controleprocedures te houden.

3.4.5. Uit een en ander kan worden geconcludeerd dat de controle op de naleving van het additionaliteitsbeginsel niet goed functioneert als gevolg van de complexiteit van de materie en van het gebrek aan medewerking bij een aantal lid-staten. Dit is zonder meer verontrustend. De complexe administratieve en programmeringsprocedures in het kader van de Structuurfondsenregeling zijn alleen gerechtvaardigd als mét de Structuurfondsen méér resultaten worden bereikt dan zonder de Fondsen het geval zou zijn. Anders is het gevaar niet denkbeeldig dat deze procedures de ontwikkeling van de meest achterop geraakte regio's eerder afremmen dan stimuleren. Het Comité dringt er dan ook bij de Commissie op aan de naleving van het additionaliteitsbeginsel te blijven controleren. Het wijst er in dit verband op dat bij latere aanpassingen van de Structuurfondsenregeling voor een goed functionerend controlesysteem moet worden gezorgd.

3.5. Partnerschap

3.5.1. Het vierde basisbeginsel van de nieuwe Structuurfondsenregeling, het partnerschapsbeginsel, heeft in 1993 een ruimere werkingssfeer gekregen en slaat sindsdien niet alleen op de regionale en lokale overheidsinstanties maar ook op de sociaal-economische kringen; wie in de praktijk bij dit partnerschap worden betrokken hangt evenwel af van de regels en gebruiken in iedere lid-staat.

3.5.2. In het jaarverslag wordt opgemerkt dat de samenwerking met de regionale overheidsinstanties inmiddels goed van de grond is gekomen, maar dat die met de lokale overheden minder goed functioneert. Verder wordt erop gewezen dat ook de sociaal-economische kringen steeds nauwer bij de zaak worden betrokken, maar dat de situatie sterk verschilt naar gelang van de lid-staat: "De vormgeving van het partnerschap varieert van het ontbreken van elke deelname tot een werkelijke inschakeling bij de besluitvorming, terwijl ook sprake kan zijn van indirecte vertegenwoordiging of louter kennisgeving". Ten slotte wordt nog gewezen op het complexe en al te omslachtige karakter van vele procedures op regionaal niveau. Er wordt dan ook gepleit voor een aanpassing van de procedures "om te voorkomen dat de procedures door de partnerschapstructuren steeds ingewikkelder worden".

3.5.3. Het Comité staat positief tegenover het streven naar een ruimere toepassing van het partnerschapsbeginsel, maar maakt de Commissie erop attent dat de procedures niet op een zodanige manier mogen worden aangepast dat zij niet meer verenigbaar zijn met de regels en gewoonten in de lid-staten. Deze problematiek dient bijzondere aandacht te krijgen bij de voorbereiding van de volgende programmeringsperiode, mede om de sociaal-economische kringen nauwer bij het versterken van de samenhang binnen de Unie te betrekken. Het Comité dringt er bij de Commissie op aan in haar volgende jaarverslagen meer informatie te verstrekken over de manier waarop het partnerschapsbeginsel op lokaal niveau in praktijk wordt gebracht, zodat het Comité over meer achtergrondinformatie beschikt en zich bijgevolg een beter beeld kan vormen van de mate waarin en de manier waarop de sociaal-economische kringen in de diverse lid-staten bij de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsenregeling worden betrokken.

3.5.4. Het is niet alleen belangrijk dat er partnerschappen tot stand worden gebracht, maar ook dat die partnerschappen goed functioneren. Het Comité vreest dat de daarbij betrokken regionale of lokale instanties niet altijd volkomen onafhankelijk zijn (b.v. omdat zij financieel afhankelijk zijn van de centrale overheid) en daardoor misschien niet álle opvattingen in hun regio vertegenwoordigen. Daarom is het zaak dat alle sociaal-economische kringen op nationaal en lokaal niveau een stem in het kapittel krijgen en mede hun stempel kunnen drukken op de besluitvorming over de strategische prioriteiten en de concrete toepassing van de Structuurfondsenregeling.

3.5.5. Het Comité dringt er bij de Commissie op aan de nodige inspanningen te blijven leveren om te bereiken dat in alle lid-staten zoveel mogelijk sociaal-economische sectoren bij het structuurbeleid worden betrokken. Te denken valt aan initiatieven om de technische capaciteit van de sociaal-economische kringen te vergroten, zodat deze zich beter van hun taak kunnen kwijten. Het Comité is zich er evenwel van bewust dat de Commissie zich niet kan inlaten met de kwestie van de representativiteit van de in te schakelen sociaal-economische kringen. Het is dan ook van oordeel dat de lid-staten de moeilijke taak hebben te zorgen voor adequate en efficiënte structuren om de sociaal-economische kringen bij het structuurbeleid van de Unie te kunnen betrekken.

3.6. Toezicht en evaluatie

3.6.1. Op het vlak van toezicht en evaluatie moeten de volgende activiteiten worden vermeld:

- installatie van de toezichtcomités;

- publicatie van een communautaire handleiding inzake toezicht en tussentijdse evaluaties;

- opstarten van de tussentijdse evaluatie van de communautaire bestekken, gecombineerde programmeringsdocumenten en communautaire initiatieven.

3.6.2. Wat de installatie van de toezichtcomités betreft zij verwezen naar de opmerkingen in de paragraaf over het partnerschapsbeginsel, waarin de aandacht wordt gevestigd op het belang van open en transparante toezichtprocedures waarbij ook voor de sociaal-economische kringen een rol is weggelegd. Het Comité stelt vast dat de taak van de toezichtcomités méér omvat dan het uitoefenen van controle op het gebruik van de Structuurfondsenmiddelen en dat voor de sociaal-economische kringen bijgevolg een zeer belangrijke rol is weggelegd: zij moeten de toezichtcomités inlichten over de vooruitgang die bij de steunverlening is geboekt. Om die taak met succes te kunnen volbrengen moeten zij evenwel de nodige technische capaciteiten bezitten en moeten zij zélf aan voldoende informatie kunnen komen om een en ander met kennis van zaken te kunnen beoordelen.

3.6.3. De gepubliceerde communautaire handleiding vormt voor de betrokken partijen een nuttige leidraad bij het beoordelen van de geboekte vooruitgang. Dit initiatief kan dan ook alleen maar worden toegejuicht. Helaas is de handleiding pas ná de voorbereiding van de communautaire bestekken en de gecombineerde programmeringsdocumenten gepubliceerd, waardoor de betrokken partijen niet alleen met de bestaande toezichtregelingen, maar ook nog eens met deze extra aanbevelingen rekening dienen te houden. Het zou beter zijn geweest als deze handleiding vóór de voorbereiding van de communautaire bestekken en de gecombineerde programmeringsdocumenten was uitgebracht, omdat de aanbevelingen dan meteen in de voorstellen van de lid-staten en in de goedgekeurde plannen verwerkt hadden kunnen worden.

3.6.4. Tussentijdse evaluaties zijn belangrijk, maar kunnen voor heel wat extra administratieve rompslomp zorgen aangezien meer dan 700 operationele programma's, gecombineerde programmeringsdocumenten en communautaire initiatieven onder de loep moeten worden genomen en, indien nodig, moeten worden bijgesteld in het licht van de opgedane ervaringen of van de veranderde omstandigheden. In het jaarverslag wordt opgemerkt dat het evaluatieproces maar langzaam op gang is gekomen en daardoor niet, zoals oorspronkelijk gepland, in 1996 kon worden afgerond. Het Comité zal de resultaten van dit tussentijdse evaluatieproces uitvoerig bekijken in zijn advies over het jaarverslag 1996 en dringt er bij de Commissie op aan in dat jaarverslag ook de nodige aandacht te besteden aan de rol van de sociaal-economische kringen bij die tussentijdse evaluaties.

3.7. De milieuproblematiek

3.7.1. De milieuproblematiek neemt in de Structuurfondsenverordeningen een belangrijke plaats in en krijgt bijgevolg ook in het jaarverslag heel wat aandacht. De milieueffecten van de structuurfondsenmaatregelen vormen een thema dat als een rode draad door dit jaarverslag heen loopt. De Commissie wijst erop dat bij de planning van de steunverlening in de periode 1994-1999 veel meer met milieuaspecten rekening is gehouden.

3.7.2. Dat zowel bij de planning van de steunverlening als in het jaarverslag zo veel nadruk wordt gelegd op de milieuproblematiek, kan alleen maar worden toegejuicht. Uit de talrijke voorbeelden in het jaarverslag blijkt dat de milieuproblematiek overal in de Unie één van de belangrijkste prioriteiten in het kader van de structurele steunverlening is geworden. Het jaarverslag bevat echter weinig informatie over het totale milieueffect van de Structuurfondsenmaatregelen per regio, per doelstelling of voor de gehele Unie. In de volgende verslagen zou, aan de hand van een aantal criteria en van alle relevante indicatoren waarover informatie beschikbaar is, een systematische evaluatie van het milieueffect van de Structuurfondsenmaatregelen moeten worden opgenomen.

3.7.3. Verder zouden in de communautaire bestekken en de gecombineerde programmeringsdocumenten gekwantificeerde milieudoelstellingen moeten worden opgenomen. Er zij evenwel op gewezen dat deze doelstellingen in de meeste gevallen pas aan het eind van de programmeringsperiode kunnen worden bereikt door het feit dat infrastructuurprojecten langetermijnprojecten zijn. De Commissie zou er misschien goed aan doen een aantal modelprojecten op te zetten om na te gaan welke milieueffecten de Structuurfondsenmaatregelen in de diverse regio's teweegbrengen.

3.8. De Structuurfondsen, de werkgelegenheidsproblematiek en andere communautaire beleidsmaatregelen

3.8.1. De Commissie gaat in haar verslag uitvoerig in op de onderlinge samenhang tussen het Structuurfondsenbeleid en het communautaire beleid op andere terreinen. In 1995 (en 1996) blijkt veel aandacht te zijn besteed aan het effect van de Structuurfondsen op de werkgelegenheid. De Commissie wijst erop dat het scheppen van nieuwe werkgelegenheid, scholing en herscholing alsmede bestrijding van sociale uitsluiting en uitsluiting van de arbeidsmarkt al geruime tijd belangrijke doelstellingen van het Structuurfondsenbeleid zijn. In 1995 en 1996 zijn een aantal nieuwe voorstellen gedaan om de structurele steunverlening nog méér op deze doelstellingen te richten. Het Comité zal zich bij een volgende gelegenheid over de resultaten van de consultatieronde over deze problematiek buigen; deze kwestie zal immers een belangrijke plaats innemen bij de tussentijdse evaluatie van de structurele steunverlening en zal, zo mag worden aangenomen, dan ook uitgebreid aan de orde komen in het volgende jaarverslag.

3.8.2. In het jaarverslag wordt ook nog ingegaan op de samenhang tussen het Structuurfondsenbeleid en een aantal andere communautaire beleidssectoren en -prioriteiten, wat door het Comité eveneens wordt toegejuicht.

4. Conclusies

4.1. Het Comité feliciteert de Commissie voor dit goede jaarverslag, waarin de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsenregeling in 1995 grondig wordt doorgelicht en goed wordt aangegeven in hoeverre de basisbeginselen van de nieuwe Structuurfondsenregeling in dat jaar zijn toegepast.

4.2. Dit verslag moet worden bekeken in samenhang met het eerste jaarverslag over de economische en sociale samenhang, dat in een ander advies aan bod komt en waarin alvast even wordt stilgestaan bij de rol van de Structuurfondsen ná 1999, een thema waarop het Comité zich nog uitvoerig zal bezinnen.

4.3. In het resterende deel van de programmeringsperiode 1994-1999 zal het accent in de jaarverslagen over de nieuwe Structuurfondsenregeling wel steeds minder op de behandeling en goedkeuring van de ingediende plannen en steeds meer op de evaluatie van het effect van de doorgevoerde maatregelen en de gekozen aanpak komen te liggen.

4.4. De procedures voor het uitwerken en het goedkeuren van de plannen moeten worden herzien en gewijzigd. Uit het jaarverslag blijkt duidelijk dat de diensten van de Commissie in 1995 vrijwel uitsluitend bezig zijn geweest met de behandeling van de verscheidene honderden ingediende operationele programma's, gecombineerde programmeringsdocumenten en maatregelen in het kader van communautaire initiatieven. De omslachtige, dure en tijdrovende procedures dienen dan ook dringend te worden aangepast, zodat de behandeling van de volgende reeks programma's, die in 1999 zullen worden ingediend, vlotter kan verlopen. Bij de volgende herziening van de Structuurfondsenregeling moet voldoende tijd en geld worden uitgetrokken om de regionale en de communautaire instanties in staat te stellen de nodige programma's uit te werken cq. de ingediende programma's te beoordelen, wat een adequate voorbereiding en opleiding vereist.

4.5. Het Comité hoopt in het volgende jaarverslag informatie te vinden over het werkgelegenheidseffect van de structurele steunverlening, een aspect waarover momenteel heel wat te doen is en waarop ook bij de tussentijdse evaluatie van de Structuurfondsenregeling uitvoerig zal worden ingegaan.

4.6. Het Comité is zich ervan bewust dat het opstellen van dit soort de jaarverslagen een zware opgave is. Het complimenteert de Commissie dan ook met het bereikte resultaat, maar dringt er tegelijkertijd op aan dat zij in haar verslag over 1996 ook de volgende aspecten behandelt:

- de rol van de sociaal-economische kringen bij de tenuitvoerlegging van de regeling in de diverse lid-staten, een aspect waarover het Comité graag méér en kritischere informatie zou verkrijgen om de huidige positie, rol en invloed van de sociaal-economische kringen met kennis van zaken te kunnen evalueren;

- de vraag of de sociaal-economische kringen hiervoor technisch voldoende onderlegd zijn en, zo niet, welke maatregelen eventueel zouden kunnen worden genomen om dit te verhelpen;

- de rol van de sociaal-economische kringen bij de tussentijdse evaluaties in de diverse lid-staten;

- extra criteria - naast het BBP per capita - voor het beoordelen van de sociaal-economische situatie in de regio's en de minder ontwikkelde lid-staten;

- modelprojecten ter beoordeling van het effect van de Structuurfondsen in het kader van milieuprojecten;

- de naleving van het additionaliteitsbeginsel in de diverse lid-staten, een aspect waarop de Commissie terecht meer zicht zou willen hebben; het Comité dringt er bij de lid-staten op aan de Commissie alle gevraagde gegevens te verstrekken, omdat deze informatie van groot belang is om te kunnen beoordelen of de Structuurfondsenregeling behoorlijk functioneert.

4.7. Een ander positief aspect van het onderhavige jaarverslag is het feit dat de Commissie zoveel aandacht besteedt aan de nieuwe lid-staten en de manier waarop deze de Structuurfondsenmiddelen tot dusverre hebben gebruikt. Dit is van groot belang met het oog op de verdere toepassing van de Structuurfondsenregeling.

4.8. Het Comité hoopt dat de Commissie bovenstaande aanbevelingen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsenregeling en de voorbereiding van het jaarverslag over 1996 en de daaropvolgende jaren ter harte zal nemen en dat zij het jaarverslag over 1996 zo spoedig mogelijk, en in ieder geval vroeger dan zij met het verslag over 1995 heeft gedaan, zal uitbrengen.

Brussel, 23 april 1997.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS

() COM(96) 542 def.

() De gegevens in de tabel zijn overgenomen uit tabel 5.3 van het (hogergenoemde) verslag van de Rekenkamer. De BIP-cijfers zijn van 1993 en zijn in koopkracht omgezet op basis van: EU (15) = 100. De gegevens over de steun per inwoner zijn berekend in ecu per inwoner (op basis van de bevolkingscijfers voor 1990), met 100 als gemiddelde voor de regio's van doelstelling 1.

() Zie paragraaf 2.1 van het zevende jaarverslag.

BIJLAGE 1

BBP en steunbedrag per hoofd in doelstelling 1-regio's

>BEGIN VAN DE GRAFIEK>

Steunbedrag per hoofd (EUR 15 = 100)

BBP per hoofd (doelstelling 1 = 100)

--- steunbedrag per hoofd in ecu

- - - trend (steunbedrag per hoofd in ecu)

>EIND VAN DE GRAFIEK>

BIJLAGE 2

>RUIMTE VOOR DE TABEL>