[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 16.3.2005

COM(2005) 90 definitief

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE

Verslag over de per 31 januari 2005 geboekte vooruitgang op het gebied van de modernisering van het boekhoudsysteem van de Europese Commissie

INHOUD

1. Inleiding 3

2. Overzicht van de tenuitvoerlegging tot januari 2005 3

3. Boekhoudaangelegenheden 4

3.1. Boekhoudregels 4

3.2. Boekhoudprocessen 4

3.3. Controle-omgeving en validatie van lokale systemen 4

4. IT-ontwikkelingen 5

5. Toepassing van de gemoderniseerde boekhouding bij de diensten van de Commissie 6

5.1. Voorbereiding van de openingssaldi voor het begrotingsjaar 2005 6

5.2. Ontwikkeling van plaatselijke IT-systemen en verbinding met ABAC 7

5.3. Opleiding 7

6. Toepassing van de boekhouding op transactiebasis door de andere instellingen en organen 8

7. Toekomstige ontwikkelingen 8

7.1. Algemene begroting 8

7.2. Opgenomen en verstrekte leningen 8

7.3. Europees Ontwikkelingsfonds 8

8. Conclusie 9

Bijlage 1: Stand van het ABAC-programma op 31 januari 2005 9

BIJLAGE 2: GEÏNTEGREERD PROGRAMMAPLAN 31 JANUARI 2005 17

BIJLAGE 3: BOEKHOUDKUNDIG KADER: BOEKHOUDREGELS 23

BIJLAGE 4: BELANGRIJKSTE TAKEN NA JANUARI 2005 26

1. INLEIDING

Op 17 december 2002 heeft de Commissie een mededeling over de modernisering van het boekhoudsysteem van de Europese Gemeenschappen[1] goedgekeurd. Zowel de Raad als het Europees Parlement werden van deze mededeling in kennis gesteld.

Hierin werd ingegaan op drie hoofdzaken:

- naleving van internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector, met name wat betreft een boekhouding op transactiebasis (het registreren van boekhoudkundige gebeurtenissen wanneer zij zich voordoen, en niet alleen wanneer geld wordt ontvangen of betaald, of alleen aan het einde van het jaar);

- integratie van de financiële en boekhoudsystemen waarvoor verschillende IT-platforms worden gebruikt;

- verbetering van de prestaties van het SINCOM2-systeem in de tussentijd, met name wat betreft de beveiliging en de consistentie van gegevens uit verschillende bronnen.

De Commissie heeft sinds 2002 halfjaarlijkse voortgangsverslagen[2] uitgebracht. DG Begroting heeft informatienota's opgesteld over de vooruitgang die in de tussenliggende kwartalen is geboekt. Dit verslag geeft een overzicht van de vooruitgang die is geboekt tot 31 januari 2005, in plaats van tot 31 december 2004, om te kunnen berichten over de overschakeling op het nieuwe systeem. Evenals de vorige verslagen zal het worden toegezonden aan de desbetreffende commissies van de kwijtingverlenende autoriteiten en aan de Rekenkamer. Op 1 februari 2005 werd een korte mondelinge toelichting gegeven aan de commissie Begrotingscontrole.

2. OVERZICHT VAN DE TENUITVOERLEGGING TOT JANUARI 2005

Volgens het nieuwe Financieel Reglement, dat sinds 1 januari 2003 van toepassing is[3], moest voor de algemene begroting uiterlijk in 2005 worden overgeschakeld op een boekhouding op transactiebasis. De verwachting was dat de volledige integratie van alle boekhoudsystemen langer zou duren. Zodra het boekhoudsysteem gemoderniseerd was, zou de rol ervan bij de ondersteuning van het financieel beheer van de activiteiten van de Commissie geleidelijk worden uitgebreid.

Aan het juridische vereiste werd voldaan op 10 januari 2005, toen het nieuwe boekhoudsysteem, geheel op transactiebasis, in gebruik werd genomen. Op dit punt heeft de Commissie dus aan haar verplichting jegens de kwijtingverlenende autoriteit voldaan. Dit gebeurde op de geplande datum en binnen de geplande kosten (20 miljoen euro voor DG Begroting en DG DIGIT). Daarnaast werd 5 miljoen euro aan andere diensten toegewezen voor tijdelijk ondersteunend personeel.

Nu de Commissie haar administratieve hervorming heeft uitgevoerd en haar boekhoudsysteem met succes heeft gemoderniseerd, zijn de voorwaarden geschapen om de Europese belastingbetaler opnieuw het vertrouwen te geven dat zijn of haar geld volgens strenge controlenormen door de Commissie wordt beheerd. Vanaf nu zullen de financiële staten van de Gemeenschappen aan de hoogste boekhoudnormen voldoen, zodat de Commissie een leidende positie onder de Europese overheidsdiensten zal innemen.

Januari 2005 is echter niet het einde van de hervorming van de boekhouding. De IT-systemen op centraal en lokaal niveau, de integratie van de systemen en de verslaglegging over het beheer zijn nog steeds vatbaar voor verbetering. Bovendien vergt het tijd tot de nieuwe boekhoudprocedures volledig ingeburgerd zijn.

Het project is grotendeels volgens het in deel III.3 van de mededeling van 17 december 2002 opgenomen tijdschema en het op 8 juli 2003 voorgestelde gedetailleerdere plan voor 2003 en 2004 uitgevoerd. Bijlage 1 bevat een gedetailleerde vergelijking tussen het tijdschema van 17 december 2002 en de werkelijke uitvoering. Bijlage 2 bevat een bijgewerkte versie van het in juli 2003 goedgekeurde plan.

3. BOEKHOUDAANGELEGENHEDEN

3.1. Boekhoudregels

De vijftien sets boekhoudregels die op de rekeningen van de Gemeenschap en het geharmoniseerde rekeningstelsel van toepassing zijn, werden op 28 december 2004 door de rekenplichtige goedgekeurd en medegedeeld aan de rekenplichtigen van de andere instellingen en de organen. In bijlage 3 wordt hiervan een overzicht gegeven.

De boekhoudingshandleiding van de Commissie, die is gebaseerd op de boekhoudnormen en het rekeningstelsel, was eind december 2004 grotendeels af, nadat rekening was gehouden met de opmerkingen van de diverse diensten. De nieuwe versie zal voortdurend worden aangepast in het licht van de opgedane ervaring en de verdere ontwikkelingen op IT-gebied. Er moet nog worden gezorgd voor een praktische manier om bepaalde voorzieningen voor het einde van het jaar, zoals die voor nog niet ontvangen betalingsverzoeken, te evalueren.

3.2. Boekhoudprocessen

De boekhoudprocedures die nog moeten worden vastgesteld zijn de procedures voor de afsluiting van de rekeningen 2005 en de voorbereiding van de financiële staten 2005. De goedkeuring van een consolidatiehandleiding en afsluitprocedures is gepland voor 2005, evenals de invoering van een IT-instrument voor de consolidatie van de rekeningen van de instellingen en organen.

3.3. Controleomgeving en validatie van lokale systemen

Het gemoderniseerde boekhoudsysteem zal afhankelijk zijn van nauwkeurige en volledige gegevensinvoering door de vele gebruikers van het centrale IT-systeem (naar verwachting ongeveer 7 000). De menu's die voor de gebruikers worden ontwikkeld, zullen stap-voor-stap-ondersteuning bieden om het gevaar van fouten zoveel mogelijk te beperken, maar de kwaliteit van de ingevoerde gegevens zal ook afhankelijk zijn van de controleomgeving die door elke gedelegeerde ordonnateur wordt gecreëerd. Hiervoor worden richtsnoeren gegeven in het document Boekhouddoelstellingen en controlekader (Accounting objectives and control framework) van december 2003, waarin de risico's worden beschreven die aan elke categorie transacties kleven alsmede de controles die worden voorgesteld om deze risico's tegen te gaan. DG Begroting zal richtsnoeren blijven opstellen over boekhoudkundige aangelegenheden en de diensten bij de tenuitvoerlegging blijven bijstaan.

De criteria voor de validatie van de financiële procedures en IT-systemen van de ordonnateurs werden op 2 juli 2004 bekendgemaakt. Op 1 september werd een gedetailleerde vragenlijst verstuurd aan de hand waarvan kon worden beoordeeld in hoeverre elke dienst aan de criteria voldeed. Alle diensten hebben voor de uiterste datum (30 september 2004) geantwoord.

Hoewel het moeilijk was personeel met de juiste ervaring te vinden, heeft DG Begroting op 17 december een beoordeling op hoog niveau van de financiële procedures en bijbehorende IT-systemen van alle diensten voltooid, op basis van de antwoorden op de vragenlijst plus een discussie van een halve dag met elke dienst. Het verslag hierover werd op 31 januari 2005 afgerond. Het beschrijft een aantal risico's waar de betrokken diensten iets aan moeten doen.

Het team van acht mensen van DG Begroting zal op 16 maart 2005 op volle sterkte zijn. Het zal de systemen die momenteel bij elke dienst in gebruik zijn, aan een grondiger onderzoek onderwerpen, te beginnen met die welke volgens de beoordeling een groter risico meebrengen. Dit werk zal dienen ter ondersteuning van het valideren van de door de ordonnateur vastgestelde systemen die tot doel hebben boekhoudkundige gegevens te verstrekken of te motiveren, zoals artikel 61, lid 1, onder e), van het Financieel Reglement vereist.

4. IT-ONTWIKKELINGEN

Het moeilijkste deel van het project is de bestaande systemen voor financieel beheer en boekhouding te integreren, de systemen zo te ontwikkelen dat een boekhouding op transactiebasis kan worden gevoerd, en de gebruikers gebruiksvriendelijke menu's aanbieden waarmee ervoor kan worden gezorgd dat de ingevoerde gegevens van goede kwaliteit zijn. De huidige situatie wordt hieronder samengevat.

De IT-functies ter ondersteuning van de boekhoudprocedures zijn ontwikkeld. Het nieuwe systeem, "ABAC", omvat het centrale boekhoudsysteem dat draait op software van SAP-Enterprise, en workflows die door de Commissie zijn ontwikkeld voor betalingsverzoeken (ABAC-betalingsverzoeken), voor contracten en soortgelijke verbintenissen (ABAC-contracten) en voor vaste activa (ABAC-activa). De workflow voor betalingen van Si2 werd aangepast om aan de vereisten van een boekhouding op transactiebasis te voldoen. Een aantal andere diensten blijft boekhoudkundige gegevens verstrekken via interfaces met hun plaatselijke IT-systemen.

Sinds 30 juni 2004 zijn de volgende belangrijke werkzaamheden verricht:

- het ontwikkelen, testen en voor gebruik vrijgeven van ABAC-contracten (4 oktober) en ABAC-betalingsverzoeken (25 oktober), zodat het personeel kan worden opgeleid en zich voor januari 2005 met deze workflows vertrouwd kan maken;

- het ontwikkelen, testen en voor gebruik vrijgeven van ABAC-activa (14 januari 2005);

- het testen van de werking van het systeem als geheel door multidisciplinaire teams om eventuele problemen voor januari 2005 op te sporen en te verhelpen;

- het maken van een back-up van het oude systeem op 31 december, en het overschakelen op het nieuwe systeem, dat op 10 januari in gebruik werd genomen en dat sinds begin februari, toen de van het begrotingsjaar 2004 overgedragen vastleggingen beschikbaar kwamen, de volledige werklast draagt;

- het invoeren van de openingssaldi voor prefinanciering (30 000), betalingsverzoeken waaraan nog moet worden voldaan (7 400) en vaste activa (74 000).

Op 10 januari 2005 werd het centrale boekhoudsysteem in gebruik genomen voor het voeren van de algemene boekhouding op transactiebasis, inclusief de meeste openingssaldi die nodig zijn voor het dagelijkse werk van de diensten, en dit systeem is sindsdien zeer betrouwbaar gebleken. Op 31 januari 2005 waren meer dan 32 000 betalingen, 10 000 betalingsverzoeken en 1 300 vastleggingen met succes afgewikkeld.

De enige uitzondering betreft de gelden ter goede rekening en het kantoormaterieel van de externe delegaties en de persbureaus buiten de zetel van de Commissie, waaraan financiële bevoegdheden zijn overgedragen. Deze zullen vanaf 2005 geleidelijk in het centrale systeem worden opgenomen.

5 . TOEPASSING VAN DE GEMODERNISEERDE BOEKHOUDING BIJ DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE

5.1. Voorbereiding van de openingssaldi voor het begrotingsjaar 2005

Alle diensten was gevraagd te helpen bij het opmaken van een inventaris van voorfinanciering, garanties, vaste activa en juridische entiteiten die een subsidie krijgen of waarmee een overeenkomst is gesloten. Hiervoor moesten voor eind december 2004 dossiers worden onderzocht met betrekking tot ongeveer 45 000 openstaande vastleggingen en 74 500 bankrekeningen. De diensten hebben verslag uitgebracht over de vooruitgang die was geboekt tot 30 juni, 30 september, 31 oktober en 30 november 2004.

Uit informatie die in deze verslagen is opgenomen en informatie die bij bilaterale contacten werd verstrekt, blijkt dat 95% van het werk voor de uiterste datum was voltooid en dat het resterende werk betrekking had op gevallen waarin de begunstigde verzuimde de documentatie toe te zenden die nodig is om een juridische entiteit te registreren en zo de opname van de betrokken voorfinanciering en garanties te voltooien. Drie diensten kregen uitstel voor de afwikkeling van deze resterende gevallen.

Vrijwel alle diensten hebben voor de uiterste datum dossiers van goede kwaliteit verstrekt om in het boekhoudsysteem te worden ingevoerd. Minder dan 1% van de gegevens werd voor correctie teruggezonden, en volledige dossiers werden te laat ontvangen van of moesten worden teruggezonden aan slechts drie diensten. Op 31 januari 2005 waren 76 000 dossiers van juridische entiteiten met betrekking tot externe contractanten of deskundigen en 56 000 met betrekking tot personeel verwerkt en 30 000 voorfinancieringssaldi ingevoerd. Voor de voltooiing van de operatie voor de 22 000 garanties is 31 maart 2005 als uiterste datum vastgesteld. Alle betrokken diensten zijn voor hun inventarisbeheer overgeschakeld op ABAC-activa, behalve de delegaties en persbureaus, die in 2005 zullen overschakelen. Alle vaste activa zijn in het centrale boekhoudsysteem ingevoerd behalve die met betrekking tot twee Gemeenschappelijke Centra voor Onderzoek, DG TREN en gebouwen, die in maart zullen worden ingevoerd.

DG Begroting zal elke dienst vragen de nauwkeurigheid en de correcte opneming van de cijfers met betrekking tot de openingssaldi te verifiëren, ervoor te zorgen dat de cijfers volledig zijn en voor 31 maart 2005 correcties aan te brengen. Er zal worden gezorgd voor een manier om prefinanciering te boeken die niet kan worden gekoppeld aan een gevalideerd dossier van een juridische entiteit. De openingsbalans van elke dienst zal uiterlijk op 30 juni 2005 voor formele validatie aan de directeur-generaal of het diensthoofd in kwestie worden toegezonden.

Naast de bovengenoemde werkzaamheden is de diensten verzocht alle sinds 1 januari 1999 geboekte afgesloten vastleggingen aan een juridische verbintenis te koppelen, zodat de financiële relatie van de Commissie met elke entiteit sinds die datum kan worden bepaald. Het is de bedoeling dit werk te beperken tot vastleggingen van meer dan 50 000 EUR, hetgeen betekent dat nog eens zo'n 35 000 dossiers moeten worden onderzocht (wanneer de grens wordt verlaagd tot 13 800 EUR, zouden daar nog 25 000 te onderzoeken dossiers bijkomen). Dit werk en de werkzaamheden in verband met de 30 000 vastleggingen die nog aan een juridische entiteit moeten worden gekoppeld, completeren de uitvoering van actie 74 van de administratieve hervorming met betrekking tot de ontwikkeling van een centrale databank voor contracten, zodat de Commissie de verbintenis die zij naar aanleiding van de Eurostat-affaire jegens het Parlement is aangegaan, nakomt.

5.2. Ontwikkeling van plaatselijke IT-systemen en verbinding met ABAC

Op één na hebben alle diensten het overgrote deel van hun IT-systemen eind 2004 aangepast aan de vereisten van een boekhouding op transactiebasis. Waar de ontwikkeling niet op tijd was voltooid, hebben de betrokken diensten het centrale systeem gebruikt om vertraging bij de verwerking van vastleggingen en betalingsverzoeken te voorkomen.

5.3. Opleiding

Op 5 oktober 2004 werd een door externe deskundigen ondersteund programma voor het opleiden van toekomstige gebruikers van het ABAC-systeem gestart. Op 31 januari 2005 waren 3 300 deelnemersdagen aan opleiding gegeven, waarbij de tevredenheidsgraad geleidelijk steeg van 60% tot 86%. Alle belangrijke gebruikers kregen praktische cursussen; anderen kregen in grotere groepen een theoretische inleiding. De opleidingsmodules voor de gebruikers moeten uitmonden in een gebruikershandleiding en de basis vormen voor een programma voor voortdurende opleiding van toekomstige gebruikers. Elke dienst met een lokaal systeem werd geacht voor de gebruikers van dat systeem zijn eigen opleidingsprogramma te verzorgen. In 2005 zal een opleidingsprogramma worden gestart dat specifiek is gericht op het personeel in de delegaties van de Commissie in derde landen.

6. TOEPASSING VAN DE BOEKHOUDING OP TRANSACTIEBASIS DOOR DE ANDERE INSTELLINGEN EN ORGANEN

De Commissie heeft alle instellingen en organen verzocht te evalueren in hoeverre zij in staat waren de nieuwe boekhoudregels en de boekhouding op transactiebasis toe te passen. Uit analyse van de antwoorden en tijdens bijeenkomsten uitgewisselde informatie blijkt dat alle instellingen en organen de nodige stappen ondernemen. In juni en november 2004 werden informatiebijeenkomsten gehouden met de rekenplichtigen van alle instellingen en organen.

Verschillende organen en kleinere instellingen gebruiken een versie van het Si2-systeem van de Commissie voor hun begrotingsrekeningen. Bij brief van de secretaris-generaal van 22 juni 2004 heeft de Commissie ermee ingestemd Si2 in 2005 beschikbaar te blijven stellen en alle modules van ABAC ter beschikking te stellen aan de diensten die ze willen gebruiken, samen met de technische specificaties die nodig zijn om ze aan hun eigen systemen te koppelen.

De Commissie heeft ook voorgesteld dat de organen een gezamenlijk IT-platform ontwikkelen voor het gebruik van ABAC. Deze oplossing zou, in overeenstemming met een aanbeveling van het Parlement, kosteneffectief zijn en tegelijkertijd de onafhankelijkheid van elk orgaan in acht nemen.

7. TOEKOMSTIGE ONTWIKKELINGEN

7.1 . Algemene begroting

Er wordt een nieuw stappenplan opgesteld voor verdere IT-ontwikkelingen (zie bijlage 4). Hierbij gaat het hoofdzakelijk om de verbetering van de gebruiksvriendelijkheid en de financiële verslagleggingsfunctie en de voorbereiding van de eerste geconsolideerde jaarrekening. In 2005 moeten de verschillende workflows in één webapplicatie worden geconsolideerd (ABAC-workflow), en er zullen bepaalde nieuwe functies worden ontwikkeld (bijvoorbeeld het innen van schulden). Ook wordt een aantal nieuwe ontwikkelingen gepland om de langetermijndoelstelling van betere integratie van lokale systemen te verwezenlijken en meer instrumenten te bieden voor gebruikersondersteuning en financieel beheer.

7.2. Opgenomen en verstrekte leningen

Wat betreft activiteiten die buiten de begroting van de Commissie vallen: het project om de leningsactiviteiten, die momenteel worden geregistreerd in Globus, een systeem van DG ECFIN, uiterlijk in juli 2005 in de centrale boekhouding te integreren met gebruikmaking van de bankmodule van SAP, CFM, loopt op schema.

7.3. Europees Ontwikkelingsfonds

Los hiervan moeten ook de rekeningen van het Europees Ontwikkelingsfonds, die momenteel gescheiden zijn van de rekeningen van de algemene begroting, worden gemoderniseerd.

In samenwerking met AIDCO zullen de workflows voor het beheer van EOF-projecten worden overgeheveld van het huidige boekhoudsysteem van het EOF (OLAS) naar het lokale systeem van AIDCO (CRIS), en de EOF-boekhouding zal op transactiebasis worden bijgehouden in ABAC. Het voordeel van deze oplossing is dat zo de weg wordt vrijgemaakt voor de eventuele integratie van het EOF in de algemene begroting en dat EOF-betalingen kunnen worden verricht door de voor de algemene begroting ontwikkelde functies te gebruiken.

De IT die nodig is voor een volledige boekhouding op transactiebasis zal vanaf 2006 beschikbaar zijn nadat ABAC en de parallelle ontwikkeling van CRIS zijn voltooid. De EOF-rekeningen voor 2005 zullen worden opgesteld met gebruikmaking van in OLAS opgeslagen gegevens die worden aangepast om als basis te dienen voor een boekhouding op transactiebasis. Het is de bedoeling dat het nieuwe ABAC-EOF-systeem vanaf 2006 volledig voldoet aan de vereisten van een boekhouding op transactiebasis.

In de tussentijd zullen de betalingen uit het EOF vanaf februari 2005 worden verricht via het boekhoudsysteem van de algemene begroting.

8. CONCLUSIE

Het moderniseringsproject heeft de termijn gehaald die in het Financieel Reglement was vastgesteld voor de invoering van boekhoudsystemen voor de algemene begroting die de Commissie in staat stellen internationaal aanvaarde boekhoudnormen na te leven. De Commissie heeft deze doelstelling binnen twee jaar verwezenlijkt, hetgeen aanzienlijk minder tijd is dan de andere Europese overheidsdiensten nodig hebben gehad, en daarmee heeft zij een termijn gehaald die haar externe consultants en externe controleurs als zeer ambitieus beschouwden. Dit succes was niet mogelijk geweest zonder de inzet en de constructieve samenwerking van alle diensten.

De buiten de begroting vallende activiteiten van DG ECFIN zullen uiterlijk in juli 2005 in het centrale boekhoudsysteem worden opgenomen. Tijdens de eerste zes maanden van 2005 zal de boekhouding voor de buiten de begroting vallende activiteiten zoals in het verleden op transactiebasis plaatsvinden. Het Europees Ontwikkelingsfonds zal in 2005 ABAC gebruiken voor zijn betaalprocedure en in 2006 voor zijn boekhoudprocedures.

Het project beoogt het management van elke dienst te voorzien van betrouwbaarder en vollediger informatie over de activa en passiva waarvoor het verantwoordelijk is en over de financiële relaties met elke leverancier (op langere termijn), alsmede, op middellange termijn, over de financiële uitvoering van meerjarenprojecten en -verbintenissen.

ANNEX 1: ABAC PROGRAMME STATUS AT 31 JANUARY 2005

(Referenced to the Timetable in section III.3 of the Commission's communication COM(2002)755 final)

1st to 4th quarter: 2003

5th to 8th quarter: 2004

Measure | Deadline | Result | Comment |

Accounting framework |

Definition of an accounting framework |

Provision by the Accountant of an initial analysis of accounting requirements based on the Commission’s decision | 1st quarter | completed 2nd quarter | Initial analysis of accounting requirement based on the Commission's decision was drawn up by June 2003 and used as a basis to develop the accounting rules and to determine the IT development issues. |

Setting up an accounting standard committee Establishment of accounting standards for European Communities - Draft - Final priority standards - Final others standards | 1st quarter 2nd quarter 4th quarter 6th quarter | Completed | The Accounting Standard committee was set up in March 2003, with monthly meetings, to give its advice and judgement on accounting rules. The final meeting (July 2003) examined the comments on the proposed rules. |

Adapting Chart of account Draft : Final : | 2nd quarter 4th quarter | Completed |

Defining the event giving rise - draft - final | 2nd quarter 4th quarter | Completed | The inventory of financial processes was carried out and events giving rise were described in flows and validated by services |

Extending the scope of consolidation | 9th quarter | Started, still in progress | The scope of consolidation is to be extended for 2005 accounts, the IPSAS compliant accounting rule was adopted Future steps: consolidation manual, consolidation pack, development and implementation of the chosen tool |

Financial statements | 9th quarter | Started, still in progress | They are defined as part of the accounting rules and the Chart of accounts drawn up accordingly. The accounting rules relating to financial statements have been prepared |

Integration of accounting data |

Fixing the opening balances - Provisional - definitive | 4th quarter 8th quarter | Completed | Opening balance have been collected for prefinancing, guarantees and invoices received and not yet paid. Other opening balances will be the result of 2004 accounts closure. The amounts of provisions for cost claims not received by 31/12/2004 will be estimated in mid-2005. |

Defining the object code, - Plan - link between budget and general accounts | 4th quarter 7th quarter | Completed Completed | Following the inventory of financial processes and Chart of accounts, object codes were defined and linked to budget and general accounts |

Integrating contingent assets and liabilities (off balance-sheet items) - inventories - guarantees - integration | 4th quarter 5th quarter 9th quarter | On schedule | The complete opening balance will be established when the 2004 accounts are closed |

Management, entry in the accounts of prefinancing, interim payments and final payments | 5th quarter | Still in progress | Prefinancings for most open commitments and balances have been recorded in the accounts. The remainder should be recorded by 31.3.2005 |

Creating link between CIR and the accounts - use of CIR mandatory - link to general accounting | 4th quarter 7th quarter | One quarter delay | During the 5th quarter, CIR was deployed in most services lacking an equivalent IT tool. It was upgraded to become ABAC invoice on 25/10/2004, when its use was made obligatory where appropriate. |

Receivables and files of clients / suppliers | 5th quarter | The legal entity file was set up in March 2004. By 31/1/2005, 121 213 legal entities had been validated. The exercise will continue in 2005 in order to link all commitments since 1999 and over 50000 € with a legal entity. |

Organisation of internal control of accounting data |

Expanding internal control in DGs to include accounting aspects - draft - definitive | 4th quarter 8th quarter | Completed | The control framework has been developed, validation criteria were communicated to all services on 02/07/04 and a questionnaire on 01/09/04 |

Supporting evidence for balance sheet balances through inventories | 7th quarter | Completed | A part of inventories of fixed assets were consolidated in ABAC assets end 2004 and loaded in SAP in January 2005; a second loading will take place in March 2005. |

Certification of local system | 9th quarter | Each high level assessment of services was completed by 17/12/2004 and the report established on 31.1.2005. A programme of in depth checks will be launched in March 2005 |

Training and awareness |

Training | 3rd to 6th quarter | Rescheduled according to services | Information sessions from the 4th quarter, accounting training in 2004, training for users from 10/2004 following releases of ABAC invoices and ABAC Contracts |

Recruitment | 3rd quarter | Completed | 17 additional resources |

Network accounting correspondents | 1st quarter | Completed | Identification of correspondents, meetings and regular information session organised |

Improvement of current system architecture |

Reconciliation SI2 / R3 (2002 data) | 2nd quarter | Completed | Reconciliation SI2/R3 completed and validated in early 2003, continued weekly thereafter |

Written security policy | 2nd quarter | Completed | Security policy for SI2 written during the second quarter of 2003 and adopted July 2003 |

Comparison of security management principles | 3rd quarter | Completed | Current security policy compared to relevant international standards in 2003 and deemed appropriate. |

Fixing of rules governing incorporation of security elements | 3rd quarter | Completed | Rules governing the incorporation of the security elements in the new functionalities have been designed in the 3rd quarter |

Developments of computerised tools to facilitate management and audit of access rights | 3rd quarter | Partially completed | Access rights have been audited and a computerised tool was implemented in 2004 to facilitate the management of access rights. This temporary tool will be replaced by a more powerful tool integrated fully within the ABAC “Web” environment during 2005. |

Development, implementation of web based version of SI2 | 4th quarter | Not completed | The development full web-based of SI2 was postponed and planned to be implemented in 2005, the other ABAC workflows are web-based. |

Elimination of redundant data | 4th quarter | Partially completed | Data management activities are included in the IT developments and include data cleansing phases (elimination of redundant data, correction of errors, completion of missing data…) An archiving policy will be developed in 2005. |

Development of the new system architecture |

Feasibility study of new architecture – integration of sectorial systems | 2nd quarter | Completed | A feasibility study was completed in May 2003, including the examination of the integration of sectorial systems (certain will be abandoned- DG Entr, JRC). The cost benefit of retaining the remaining systems will be examined progressively over 2005 and 2006. |

Detailed road map for implementation of the next IT system | 2nd quarter | Completed | A detailed road map for the implementation of the new system was developed in May 2003 and maintained on a daily basis. This roadmap has been developed into an implementation plan |

Analysis of users’ management needs | 3rd quarter | Completed | Users’ management needs have been recorded through workshops, analysed, categorised and mapped against planned system functionalities to ensure proper alignment on the system future functionalities. Final report was issued on 30/9/03 |

Design of proposed solutions - progressive functional and technical definition of the system | 4th quarter | Completed | The design was performed in two phases: first the production and validation of functional blueprint and second the technical blueprint; the functional blueprints consolidate the accounting rules, operational activities and data model, they were finalised in December 2003, the technical blueprint translated in technical terms to actual system functionalities, they were ready in March 2004. |

Migration towards SAP Enterprise | 7th quarter | Completed 3rd quarter | Problems were resolved in collaboration with SAP |

User workshops and feedback | 4th quarter | Completed | Workshops have been conducted in 2003, the users’ requirements has been analysed, categorised and incorporated in the functional blueprints. Users’ feedback is collected during the implementation and testing phases. |

Progressive implementation of new functionality | 6th quarter | Completed 7th quarter | The system implementation has been phases to allow a progressive implementation of functionalities as they became available. |

New functionalities following tests | 7th quarter | Completed 8th quarter | All new modules and functionalities were tested before release to ensure meeting accounting principles and users’ requirements. Testing of the integrated system was completed end of 2004. |

Training for key users | 8th quarter | Completed | All key users were proposed hands on training by 31.12.2004 |

Release of new system | 8th quarter | Completed | ABAC invoice, ABAC contracts, ABAC Assets have been released and are operational. The ABAC system was released on 10 January 2005 |

ANNEX 2: INTEGRATED PROGRAMME PLAN 31 JANUARY 2005

List of milestones

| | |At

31/12/03 |At

31/12/03 |At

31/01/05 |At

31/01/05 |At

31/01/05 | | No |Description |Work-stream |Start date |End date |Start date |End date |% of Completion | |1 |Project infrastructure is set-up |Project Man. |February |30/06/03 |February |30/06/03 |Done | |2 |Accounting Standards defined |Accounting |February |31/08/03 |February |31/08/03 |Done | |3 |Business events analysed |Accounting |May |31/01//04 |May |31/01//04 |Done | |4 |Accounting objectives and control framework updated and issued |Accounting |01/09/03 |31/10/03 |01/09/03 |31/10/03 |Done | |5 |Draft architecture strategy is defined |IT |February |15/07/03 |February |15/07/03 |Done | |6 |Draft user requirements documented |User Req. |March |30/06/03 |March |30/06/03 |Done | |7 |Chart of accounts updated and object code mapping done, functionalities defined |Accounting |15/07/03 |31/01/04 |15/07/03 |31/01/04 |Done | |8 |Functional Blueprint, Data/ process model prepared and validated |IT/Accounting |15/07/03 |15/01/04 |15/07/03 |15/01/04 |Done | |9a |Functional architecture proof of concept built and tested |IT |01/07/03 |15/10/03 |01/07/03 |15/10/03 |Done | |9b |Prototypes completed |IT |16//10/03 |31/01/04 |16//10/03 |31/01/04 |Done | |10 |Local systems and SI2 adaptation capacity analysed |IT/DG |15/09/03 |15/12/03 |15/09/03 |15/12/03 |Done | |11 |Consolidated entities identified and informed |Accounting |01/10/03 |31/10/03 |01/10/03 |31/10/03 |Done | |12 |High-level DG Budget processes defined |Accounting |01/10/03 |14/11/03 |01/10/03 |14/11/03 |Done | |13 |Data / process gap addressed |IT/Accounting |15/09/03 |31/01/04 |15/09/03 |31/01/04 |Done | |14 |User requirements finalised |User Req. |09/07/03 |30/09/03 |09/07/03 |30/09/03 |Done | |15 |Priority gaps are addressed, obsolete systems identified |DG’s |15/07/03 |15/01/04 |15/07/03 |15/01/04 |Done | |16 |Accounting Standards, chart of accounts and manual final draft issued |Accounting |16/10/03 |30/06/04 |16/10/03 | 31/07/04 | Done | |16a |Accounting Rules |Accounting |16/10/03 |30/06/04 |16/10/03 |30/06/04 |Done | |16b |CoA |Accounting |16/10/03 |30/06/04 |16/10/03 |30/06/04 |Done | |16c |Accounting Manual |Accounting |15/11/03 |30/06/04 |15/11/03 |30/06/04 |Done | |17 |Final 2005 IT architecture defined |IT |20/11/03 |15/01/04 |20/11/03 |15/01/04 |Done | |18 |Implementation plan prepared |IT |15/07/03 |02/01/04 |15/07/03 |02/01/04 |Done | |19 |Detail DG plans prepared |DG’s |15/10/03 |28/02/04 |15/10/03 |28/02/04 |Done | |19a |HL DG impact assessment and plans prepared |DG's |15/10/03 |15/01/04 |15/10/03 |15/01/04 |Done | |19b |Detailed DG plans prepared |DG's |15/01/04 |28/02/04 |15/01/04 |28/02/04 |Done | |20 |Technical blueprint completed and prototype validated |IT |03/11/03 |15/02/04 |03/11/03 |15/02/04 |Done | |21 |Integrated Central system validated |IT |01/02/04 |31/05/04 |01/02/04 | 31/12/04 | Done | |22 |Sectorial systems improved, interfaces completed and tested |DG’s |15/01/04 |31/12/04 |15/01/04 |31/12/04 |Mostly done | |22a |DG's Functional requirements finalised |Accounting/User Req. |15/01/04 |15/02/04 |15/01/04 |15/02/04 |Done | |22b |Interfaces technical requirements ready |IT |01/03/04 |31/05/04 |01/03/04 |31/05/04 |Done | |22c1 |Local systems improved and tested |DG's |01/02/04 |30/10/04 |01/02/04 | 31/12/04 | Mostly done | |22c2 |Interfaces developed and tested |DG's |01/04/04 |31/12/04 |01/04/04 |31/12/04 |Mostly done | |23 |Manual processes are defined and tested |DG’s |15/01/04 |29/09/04 |15/01/04 |29/09/04 |Done | |24 |DG Budget processes validated |Accounting |04/02/04 |30/06/04 |04/02/04 |30/06/04 |Done | |25 |Consolidation |Accounting |06/01/04 |27/08/04 |06/01/04 | 31/12/05 | 60% | |26 |Integration tests performed |IT |01/06/04 |31/07/04 |01/06/04 | 31/12/04 | Done | |27 |User acceptance tests made |IT |01/09/04 |30/09/04 |01/09/04 | 31/12/04 | Done | |28 |Data migration prepared |IT |05/04/04 |10/11/04 |05/04/04 | 31/12/04 | Done | |29 |IT Systems realised |IT |01/02/04 |31/08/04 |01/02/04 | 25/10/04 | Done | |30 |User trainings completed |IT |01/10/04 |30/11/04 |01/10/04 | 31/12/04 | Key users done | |31 |Accounting Standards, chart of accounts and manual finalised |Accounting |01/12/03 |05/11/04 |01/12/03 | 31/12/05 | Done | |32 |Trainings completed |Project man. |05/11/03 |30/11/04 |05/11/03 | 28.02.05 | In progress | |33 |Closing instructions sent |Accounting |08/11/04 |01/12/04 |08/11/04 | 14/12/04 | Done | |34 |DG’s processes and systems signed off |Accounting |01/07/04 |31/12/04 |01/07/04 |31/12/04 |Done at high level | |34a |Local systems signed-off |Accounting |01/07/04 |30/11/04 |01/07/04 | 31/12/04 | Done at high level | |34b |Interfaces signed-off |Accounting |30/09/04 |31/12/04 |30/09/04 |31/12/04 |Done at high level | |35 |Final preparation completed |IT |01/10/04 |31/12/04 |01/10/04 |31/12/04 |Done | |36 |First part of the programme closed |Project Man. |28/12/04 |07/01/05 |28/12/04 | 07/02/05 | Done | |

ANNEX 3 : ACCOUNTING FRAMEWORK: ACCOUNTING RULES

Financial statements: This standard follows the IPSAS 1 requirements, as adapted to the requirements of the Financial Regulation. For instance, the complete set of financial statements includes the following components:

(a) Balance Sheet

(b) Economic outturn

(c) Statement of changes in Capital

(d) Cash Flow Table

(e) Accounting Principles, Rules and Methods and Notes to the Financial Statements and

(f) Segment Reporting (included in the notes to the financial statements).

Group accounting: The scope of the consolidation is a significant issue that is addressed in this rule. This rule defines three major categories of entities that should be consolidated: controlled entities (meaning those over which the European Communities have an exclusive control), associate entities (those where the European Communities have a significant influence on the entity) and joint ventures (the European Communities have a joint control). For each category, the European Communities would have to adopt a specific accounting procedure: global consolidation, equity method or proportionate consolidation. The European Development Fund is excluded from the scope of consolidation, but will be disclosed in the notes to the accounts as funds managed by the Commission on behalf of the Member States and their ACP partners.

Foreign currency conversion: the European Communities have to deal with transactions that are denominated in a foreign currency. A transaction should be initially recorded by applying the exchange rate at the date of transaction. At each reporting date, the European Communities would have to update this valuation and calculate an exchange difference. Both realised and unrealised exchange gains or losses should be recognised in the statement of financial performance at the reporting date.

Property, plant and equipment: This rule sets the accounting requirements regarding the recognition and measurement of property, plant and equipment. It establishes that an item of property, plant and equipment should be recognised as an asset when it is probable that future economic benefits or service potential associated with the asset will flow to the entity; and the cost or fair value of the asset to the entity can be measured reliably. Buildings, land, and hardware are considered as fixed assets.

The generating event for the recognition of an item of property, plant or equipment is the transfer of property, which is generally equivalent to the date of delivery. Regarding the measurement, the rule sets out the nature of the costs to be included in the purchase price and explains how to identify assets under construction.

Depreciation expense is recognized on a systematic basis over the asset's useful life i.e. pro- rata temporis, reflecting the pattern in which the asset's benefits are consumed by the European Communities.

In addition to the depreciation, specific events can have an impact on the value of the asset (effect of time, obsolescence, falling market value, etc …). When an impairment indicator is activated, additional depreciation should be recognised. Thus, the value of property, plant and equipment is not an historical value but can vary as time goes by.

Intangible assets: Intangible assets follow almost the same rules as property, plant and equipment. Nevertheless, there is often more uncertainty about the valuation of intangible assets (for instance, when recognising a patent or when developing an own intangible asset such as computer software). This rule sets out the necessary requirements that intangible assets must fulfil to be considered as assets.

Leases: For accounting purposes, this rule divides leases into two types: finance leases and operating leases. Finance leases should be recognised as fixed assets, as this type of leasing substantially transfers all risks and rewards incident to ownership. Operating leases are considered as rents. This rule recalls that since finance leases are fixed assets, depreciation and when necessary impairment must be assessed and recorded.

Inventories: this rule explains that inventories are assets in the form of materials or supplies to be consumed in the production process or to be consumed or distributed in the rendering of services or held for sale or distribution in the ordinary course of operations, or in the process of production for sale or distribution. Consequently, the scope of inventories is not very broad and administrative supplies should not be recognised as inventories. This rule describes how to recognise and derecognise inventories and give illustrative examples. It should be mentioned that the LIFO ("Last In, First Out") method is not authorised by IPSAS. Finally, this rule includes also in appendix a compliance analysis of the inventories of the European Communities. This analysis includes the accounting requirements for the inventories of agricultural stocks.

Receivables and revenues: The transition to accrual accounting has significant consequences on the receivables generating events. First, the rule distinguishes between “exchange transactions” and “non-exchange transactions”. “Exchange transactions” include the delivery of services and goods but also revenues from royalties or interests. “Non-exchange transactions” are specific to public sector bodies, as there is no transfer of property. Those kinds of revenues include traditional own resources, VAT, GNI, fines, etc…

The rule identifies for each category of event the generating event and the accounting consequences at the reporting date. It is necessary at each reporting date to estimate the recoverability of the European Communities’ receivables. When there is a risk that the receivable may not be recovered, then a value reduction should be recognised.

Pre-financing: Pre-financing is intended to provide the beneficiary with a float. As a consequence, the rule states that a pre-financing is not an expense that should be recorded in the statement of financial performance, but should be recognised as an asset when the pre-financing is paid to the beneficiary. The pre-financing would subsequently be derecognised with the interim and final payments.

As a pre-financing is a receivable, the European Communities have at each reporting date to assess if this asset is recoverable or not. When there is a risk that it may not be recovered, a value reduction should be recognised in the accounts.

Payables and expenses: This rule details the accounting rules related to payables and expenses. First, it recalls that the generating event is the delivery of goods or the delivery of service. This position implies that at each reporting date, the European Communities would have to recognize an accrued charge for all goods/services delivered during the period but not yet recognised and a deferred charge for all goods/services recognised but not related to the period.

Moreover, the analysis of the European Communities’ business events shows that some events need very specific treatment as they are “non-exchange transactions” (e.g. grants, EAGGF, Structural funds, etc…). Consequently, this standard gives detailed accounting requirement for the recognition and measurement of those events.

Provisions, contingent assets and liabilities: International Standards are very restrictive regarding provisions as there needs to be a clearly identifiable obligating event (a past event that leads to a present obligation). Although provisions are very restrictive, this rule establishes that the European Communities would have to disclose a large amount of information regarding contingent assets and liabilities. For example, contingent assets and liabilities include guarantees received or given. Provisions and contingent assets and liabilities should be updated at each reporting date. A detailed compliance analysis of existing provisions, contingent assets and liabilities is presented in the appendix.

Basis of preparation: this document recalls the basic concepts that have to be applied when applying IPSAS.

Financial instruments: this rule deals with the accounting requirements for transactions such as participations, swaps, futures, etc. It presents the various IFRS and IPSAS requirements applicable to the European Communities. The contentious issues which have delayed the adoption of IAS 39 by the Commission do not affect the Community's accounts.

Cash and cash equivalents: this rule gives illustrative examples of cash transactions to recognise during the year and at the reporting date. Those examples deal with cheques, deposits, money transfers and internal transfers.

Employee benefits: this rule details the scope of the employee benefits to be included in the provision; refers to the actuarial methodology to implement and the accounting schemes; and explains what is the generating event.

Net result for the period, fundamental errors and changes in accounting policies: this rule is useful to assess the work to be done regarding the opening balance. It explains when and how it would be possible for the European Communities to amend its accounts once published and approved by the relevant authority.

Related party disclosure: In order to improve transparency, this rule requires the disclosure of information about related parties (e.g. agencies) and key management personnel. For example, it requires that the remuneration of this personnel should be disclosed in the notes to the financial statements.

ANNEX 4 MAIN TASKS TO BE EXECUTED FROM JANUARY 2005

Accounts and accounting procedures

- Complete the 2005 opening balances, verify their coherence and obtain the validation by each responsible AOD

- Accounting manual to be reviewed in the light of experience

- Consolidation manual, cut-off procedures, estimation of provisions for outstanding claims

- Detailed users manuals to be derived from training material prepared in 2004

- Training (2nd phase)

- Integration of external offices and delegations into the central system

- Adopt accounting rules and a procedure manual for the EDF

Validation of local systems

- Review of the operation of the systems in practice: DGs will be visited in order to validate the local systems.

- Establish service level agreements with each AOD

IT Systems

- ABAC will progressively be improved for user-friendliness and interoperability, a single web-based workflow will be introduced, and the IT architecture will be concentrated on two platforms only (SAP and JAVA).

- ABAC Contracts: further management functionality will be developed and implemented, it will be integrated with e-procurement, and non-latin scripts will be provided for

- The Early Warning System will be adapted to the new environment

- ABAC Dunning to manage recoveries and establishment of accrued interest should be implemented.

- Local budget lines will be rationalised and reduced in number.

- MUS-DICE, a sample selection tool, will be integrated with ABAC

- Security will be reviewed

- Performance will be monitored and data-handling capacity increased

- Prepare and test a new disaster recovery plan

- Archiving criteria will be developed and applied

- Implementation of the planning and monitoring of multi-annual programmes and projects. The module SAP Project system will be implemented at least for JRC and the structural funds in 2005.

- Migration by July 2005 of the financial activities managed by ECFIN in GLOBUS (current accounting system in ECFIN) to the SAP CFM (Corporate Finance Management) and FI modules. (These activities are already accrual-based and the 2005 accounts of loans and borrowings will be compliant with IAS (International accounting standards), including opening balances).

- SAP ECCS (Enterprise Controlling Consolidation System): employed by end-2005 for the consolidation of the accounts of all institutions and agencies

- Data warehouse: a single data warehouse will be developed to ensure that all Commission services access the same reporting tool. The aim is to develop a prototype for the end of 2005 and to put the single data warehouse in place during 2006.

- Implementation from January 2006 of the EDF accounting in Aidco Local system (CRIS) and in the ABAC SAP FI (financial) module (the 2005 accounts will be based on information in the present Aidco accounting system, OLAS).

- Migrate to the next generation of SAP's budget module (BCS)

Data preparation

The legal entities file will be completed to include all those benefiting from all significant contracts committed since 1999.

Financial reporting

Based on the user needs, reporting tools will be developed to support senior management needs and the needs of day-to-day users. The data dictionary will be completed, and business intelligence tools deployed. The system should present all information linked to an individual file, and provide costing and forecasting tools.

[1] COM(2002) 755.

[2] Over de periode tot 30 juni 2003 - SEC(2003) 790, die tot 31 december 2003 - SEC(2004) 118, en die tot 30 juni 2004 - COM(2004) 565 van 18.8.2004.

[3] Artikelen 133, 134 en 181, lid 2, laatste alinea, van Verordening (EC, Euratom) nr. 1605/2002 van 25 juni 2002.