over de toepassing in 2015 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie

De doeltreffende uitvoering van het recht van het publiek op toegang tot bij de EU-instellingen berustende documenten is een van de manieren waarop de EU de transparantie en verantwoordingsplicht jegens de burgers probeert te verhogen.

In 2015 heeft de Commissie wederom op verschillende manieren werk gemaakt van haar krachtige verbintenis om de transparantie te verbeteren.

Tegen eind december 2015 was informatie gepubliceerd over meer dan 7000 bilaterale bijeenkomsten tussen Commissieleden, kabinetsleden en directeurengeneraal, en belangenvertegenwoordigers. Via deze weg kunnen burgers en belanghebbenden achterhalen wie de Commissie ontmoet en welke onderwerpen op die ontmoetingen worden behandeld.

In januari werd een verbeterde versie van het transparantieregister gepresenteerd. Het besluit van de Commissie dat Commissieleden, kabinetsleden en directeurengeneraal alleen een ontmoeting kunnen hebben met belangenvertegenwoordigers die in het transparantieregister staan ingeschreven, draagt aanzienlijk bij tot de zichtbaarheid van de entiteiten die invloed willen uitoefenen op de manier waarop het EU-beleid wordt geformuleerd en geïmplementeerd. Het register wordt steeds uitgebreider en telt momenteel meer dan 9.300 inschrijvingen, waarvan er 3.600 na januari 2015 zijn geregistreerd.

Voorts heeft de Commissie in de tweede helft van 2015 een belangrijk deel van de in mei 2015 gepresenteerde Agenda voor betere regelgeving geïmplementeerd, met als doel te waarborgen dat het EU-beleid zijn doelstellingen op de meest effectieve, efficiënte en transparante wijze bereikt. Onlangs werd de vorig jaar door de Commissie voorgestelde interinstitutionele overeenkomst voor beter wetgeven aangenomen. Deze overeenkomst geeft uiting aan de gedeelde verbintenis van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie om de transparantie in de hele cyclus van de Europese besluitvorming te verbeteren. Bovendien heeft de Commissie nieuwe mechanismen opgezet om de belanghebbenden al heel vroeg in de voorbereiding van een voorstel te voorzien van feedback door stappenplannen en eerste effectbeoordelingen bekend te maken.

De Commissie heeft in november 2014 beloofd de onderhandelingen over het transAtlantische partnerschap voor handel en investeringen (TTIP) met de Verenigde Staten transparanter te maken en heeft die belofte gestand gedaan. Sinds januari 2015 publiceert de Commissie niet alleen een regelmatig bijgewerkte lijst van TTIP-documenten, maar daarbovenop ook een groter aantal onderhandelingsteksten en gedetailleerde rapporten over de vergaderingsrondes.

In het kader van dit streven naar meer transparantie blijft het recht van toegang tot documenten, zoals vastgelegd in artikel 15, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en Verordening (EG) nr. 1049/2001, een van de hoekstenen in de transparantieaanpak van de Commissie. Dit toegangsrecht moet worden gezien als een aanvulling op de enorme rijkdom aan informatie en documenten die de Commissie al proactief op haar verschillende webpagina's publiceert.

Dit verslag is opgesteld op grond van artikel 17, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, en bevat informatie over de wijze waarop de Commissie de regels voor toegang tot documenten in 2015 heeft toegepast. Het omvat gegevens over het aantal verzoeken om toegang en de mate van openbaarmaking, en is gebaseerd op de statistieken in de bijlage.

De statistieken geven een overzicht van het aantal aanvragen en antwoorden, maar niet van de – aanzienlijk grotere – hoeveelheid aangevraagde of vrijgegeven documenten. Sommige aanvragen hebben betrekking op slechts één document, maar veel vaker gaat het om een veelvoud hiervan, of zelfs hele bestanden over een specifiek onderwerp of een specifieke procedure.

Uit de statistieken blijkt duidelijk hoe belangrijk het recht van toegang tot documenten is in het transparantiebeleid van de Commissie: in 84 % van de gevallen werden de gevraagde documenten in de initiële fase volledig of gedeeltelijk openbaar gemaakt en in 41 % van de gevallen werd in de confirmatieve fase ruimere of zelfs volledige toegang verleend.

1.Registers en websites

1.1.In 2015 werden 18.945 nieuwe documenten toegevoegd aan het documentenregister van de Commissie (zie tabel 1 in de bijlage).

1.2.In 2015 omvatte het openbare register van de Commissie de volgende documenten: de reeksen COM, SEC, C, JOIN, SWD, OJ en PV. In 2015 zijn door de Commissie geen gevoelige documenten opgesteld of ontvangen die onder een van deze categorieën vallen.

1.3.De onderstaande tabel geeft aan hoe vaak de pagina over toegang tot documenten op de Europa-website in 2015 is bezocht.





Unieke bezoekers Bezoeken Bekeken pagina’s Totaal 15.525 18.939 23.324 Maandgemiddelde 1.294 1.578 1.944

2.Samenwerking met de andere instellingen waarop de verordening van toepassing is

De drie instellingen (het Europees Parlement, de Raad en de Commissie) hebben regelmatig op administratief niveau technische vergaderingen gehouden om ervaringen uit te wisselen, goede praktijken te ontwikkelen en een consistente toepassing van de verordening te waarborgen.

3.Analyse van de verzoeken om toegang

3.1.In 2015 steeg het aantal verzoeken om toegang tot documenten in de initiële fase met meer dan 8 % (6.752 aanvragen in 2015 versus 6.227 in 2014). Het aantal initiële antwoorden op grond van Verordening (EG) nr. 1049/2001 nam in gelijke mate toe, van 5.637 in 2014 tot 5.819 in 2015 (zie tabel 2 van de bijlage).