Nr. C 252/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
geschonken aan de onderhoudskosten, de keuze van 
de passende technologieën en de opleiding van de 
plaatselijke deskundigen die voor het onderhoud van 
materieel en installaties moeten zorgen; gebeurt dit 
niet, dan zijn de investeringen verloren moeite en 
weggegooid geld; 
b) in de tweede plaats, in het algemeen, de beroeps­
opleiding, die opgezet dient te worden voordat met de 
tenuitvoerlegging van de projecten wordt begonnen, 
maar waarvan de effecten duurzaam dienen te zijn, 
zodat op betere resultaten gerekend kan worden. 
11. Tot besluit verklaart het Comité akkoord te gaan 
met de opmerkingen van de Commissie over: 
a) het nut van maatregelen ter bevordering van micro­
projecten, die meer dan andere projecten inschakeling 
van de rechtstreeks betrokken personen mogelijk 
maken; 
b) het belang van opleiding en de noodzaak deze te 
verbeteren ten einde ervoor te zorgen dat voor de 
uitvoering van de projecten steeds goed geschoold 
personeel ter beschikking staat; 
Gedaan te Brussel, 30 juni 1982. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder artikel 
198, 
Gezien het verzoek van de Commissie van de Europese 
Gemeenschappen van 30 september 1981 om advies 
inzake nieuwe beleidslijnen en prioriteiten voor het 
regionaal beleid, c) de voorlichting; het Comité ist het met de Commissie 
eens over het nut van publikaties als „Le Courrier 
ACP - CEE" (ACS - EEG-Koerier). 
12. In dit verband vestigt het Comité de aandacht op 
het nut van het initiatief van het Paritair Comité van de 
Raadgevende Vergadering ACS-EEG, dat geregeld in 
samenwerking met het Economisch en Sociaal Comité 
bijeenkomsten belegt voor vertegenwoordigers van de 
sociaal-economische kringen in de ACS-landen en de 
EEG. Het zou graag zien dat hierbij nog meer vertegen­
woordigers van de sociaal-economische kringen van de 
ACS-landen worden betrokken, ten einde een echte 
dialoog tussen beide partijen op gang te brengen. Het 
Comité is van oordeel dat de Europeanen op die manier 
beter zullen gaan beseffen welke verantwoordelijkheid zij 
ten aanzien van de ACS-landen hebben, terwijl de 
vertegenwoordigers van de sociaal-economische kringen 
in de ACS-landen zich beter zullen gaan inzetten voor de 
ontwikkeling van hun land en bijgevolg een grotere rol 
zullen gaan spelen bij het economische besluitvormings­
proces aldaar. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Tomas ROSEINGRAVE 
Gezien het besluit van zijn Bureau, de Afdeling voor 
regionale ontwikkeling met de voorbereiding van een 
advies inzake dit onderwerp te belasten, 
Gezien het vervolgens door zijn Bureau op 27 oktober 
1981 overeenkomstig artikel 20, lid 3, van het Reglement 
van Orde genomen besluit, de Afdeling te verzoeken dit 
onderwerp verder te behandelen in een advies inzake het 
„Periodiek verslag over de sociale en economische situa­
tie van de regio's", Advies inzake „De regio's van Europa - Eerste periodiek verslag over de economische en 
sociale situatie van de regio's van de Gemeenschap" 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is nog niet bekendgemaakt in het 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 30 september 1981 heeft de Commissie besloten het Economisch en Sociaal Comité 
overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap te raadplegen inzake nieuwe beleidslijnen en prioriteiten voor het 
regionaal beleid. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 30 juni en 1 juli 1982 te Brussel gehouden 199e zitting. 
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/21 
Gezien het advies dat de Afdeling voor regionale ontwik­
keling op 11 juni 1982 heeft opgesteld, 
Gezien het door de rapporteur, de heer Loebl, voorgeleg­
de rapport, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn 199e zitting van 
30 juni en 1 juli 1982, 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met grote meerderheid van stemmen (4 stemmen 
tegen bij 7 onthoudingen) werd goedgekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. Met de periodieke verslagen over de economische 
en sociale situatie in de regio's van de Gemeenschap wilde 
de Raad een basis verschaffen voor het Europese regio­
naal beleid en de coördinatie ervan met het regionaal 
beleid van de Lid-Staten. 
1.1.2. In het eerste periodiek verslag is gewezen op het 
feit dat het verschil in economische activiteit tussen de 
meer welvarende en de achtergebleven regio's toeneemt. 
Doordat de middelen betrekkelijk beperkt zijn, moeten 
deze op die landen waar de regio's met de ernstigste 
problemen gelegen zijn, worden geconcentreerd. 
1.1.3. Dit beleid is tot uiting gekomen in de voorge­
stelde wijzigingen op de verordening tot oprichting van 
het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
(EFRO), op grond waarvan het besluit een regio al dan 
niet door de gequoteerde fondssectie te laten steunen, 
gebaseerd moet worden op nieuwe, aan de bevindingen in 
de periodieke verslagen te ontlenen criteria. Het besluit al 
dan niet bijstand te verlenen kan dan nog verder strek­
kende gevolgen hebben. 
1.2. Ook het Comité vindt dat er in het periodiek 
verslag een overzicht van de situatie in de regio's moet 
worden gegeven, dat in de eerste plaats als uitgangspunt 
voor een bruikbaar Europees regionaal ontwikkelingsbe­
leid moet dienen. 
1.3. In het eerste verslag ging het erom vast te stellen 
welke regio's de ernstigste problemen hebben en werd 
geprobeerd deze op basis hiervan te categoriseren. Een 
dergelijk initiatief was nog nooit eerder genomen en 
verdient daarom alle waardering. Hoewel het verslag 
aanzienlijke beperkingen heeft - die zowel door de 
Commissie als door het Comité voor regionaal beleid 
worden onderkend - kan aan de hand ervan toch 
worden vastgesteld welke regio's met de grootste proble­
men kampen, en mag derhalve worden gezegd dat het 
gestelde doel bereikt is. 
1.3.1. Naar de mening van het Comité zouden toe­
komstige periodieke verslagen echter verder moeten 
gaan. In het bijzonder zou hierin informatie moeten 
worden verschaft aan de hand waarvan kan worden 
geconcludeerd waar - binnen regio's met de grootste 
moeilijkheden - communautaire steun vereist is. Boven­
dien zouden de toekomstige verslagen de beoordeling van nationale en communautaire ontwikkelingsprogramma's 
moeten vergemakkelijken. 
1.4. Een significante en consequente analyse van de 
economische en sociale situatie in de regio's van één 
enkele Lid-Staat is al moeilijk genoeg, vooral in een 
periode die door snelle veranderingen gekenmerkt wordt. 
Uitzonderlijk moeilijk wordt het echter wanneer het 
onderzoek betrekking heeft op de gehele Gemeenschap, 
aangezien hier rekening moet worden gehouden met een 
grote verscheidenheid van regio-indelingen, historische 
achtergronden, economische en sociaal-culturele omstan­
digheden, sociale beleidsmaatregelen, alsmede met 
methodes voor het definiëren, verzamelen en verwerken 
van informatie. 
1.4.1. Men moet daarom vanaf het eerste begin 
aanvaarden dat een qua vorm of inhoud ideaal periodiek 
verslag nu eenmaal niet bestaat. Het Comité meent echter 
dat de achtereenvolgende verslagen zouden moeten wor­
den verbeterd aan de hand van de opgedane ervaringen en 
door gebruik te maken van de resultaten van het onder­
zoek dat in de meeste Lid-Staten plaatsvindt. Doel van dit 
advies is voorstellen voor dergelijke verbeteringen te 
doen. 
1.5. Bij het opstellen van zijn advies heeft het Comité 
vooral de volgende twee feiten voor ogen gehad: 
— terwijl de begroting in het algemeen weinig speling 
toelaat, zullen steeds moeilijkere regionale problemen 
moeten worden opgelost; 
— algemeen wordt aanvaard dat de regio's meer dan in 
het verleden op „endogene" ontwikkeling aangewe­
zen zullen zijn. 
1.6. Deskundigen en overheidsinstanties in verschil­
lende Lid-Staten, welke in het rapport worden genoemd, 
zijn om advies gevraagd. Aan de bepaling van de 
economische capaciteit van een regio zitten tal van 
aspecten vast, waarover men het niet eens heeft kunnen 
worden. Niettemin heeft het Comité opgemerkt dat er 
grote overeenstemming bestaat over de meer dringende 
veranderingen en verbeteringen. Hiertoe zal een en ander 
opnieuw moeten worden gedefinieerd en zullen verande­
ringen moeten worden aangebracht in de wijze van 
verzameling en verwerking van informatie, terwijl deze 
activiteiten binnen de Gemeenschap ook meer geharmo­
niseerd zullen moeten worden. Indien aan deze voorwaar­
den niet wordt voldaan, zal het volgens het Comité 
onmogelijk zijn in communautair of nationaal verband 
tot een behoorlijk regionaal beleid te komen. Het Comité 
doet verder ook voorstellen voor een betere presentatie 
van de gegevens. 
1.7. Hoofddoel van de periodieke verslagen is de 
situatie in de regio's te bestuderen, om zo, vooral wat het 
werkgelegenheidsbeleid betreft, de economische conver­
gentie te bevorderen. Zowel op nationaal als op commu­
nautair niveau zal bij dergelijke beleidsmaatregelen, 
zowel nu als in de nabije toekomst, rekening moeten 
worden gehouden met een over de gehele linie krappe 
begroting. Willen de Commissie en de Lid-Staten tot een 
doelgerichtere beleidsvorming komen en de middelen 
Nr. C 252/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
daar kunnen concentreren waar zij het meest nodig zijn, 
dan hebben zij belang bij duidelijkere en nauwkeurigere 
periodieke verslagen. Dit gemeenschappelijk belang zal 
moeten garanderen dat de Lid-Staten en de Commissie 
samenwerken bij het doorvoeren van de niet onaanzien­
lijke veranderingen die in dit advies worden voorge­
steld. 
1.8. De opmerkingen en voorstellen van het Comité 
hebben alleen betrekking op die aspecten van het eerste 
periodieke verslag die het meest dringend aandacht eisen. 
Eventuele andere aspecten zullen in andere adviezen 
worden behandeld. 
2. Regio-indeling 
2.1. Welke betekenis moet worden toegekend aan de 
gegevens betreffende alle indicatoren die bij de beschrij­
ving van de economische en sociale situatie in bepaalde 
regio's worden gebruikt - en de conclusies die uit de 
analyse van dergelijke gegevens kunnen worden getrok­
ken - hangt in sterke mate af van de wijze waarop deze 
regio's worden afgebakend. Het Comité meent dat een 
betere regio-indeling een eerste prioriteit dient te zijn. 
2.2. Het Comité wenst geen oordeel te geven over de 
in het eerste periodieke verslag gebruikte regio-indeling 
op niveau II; deze is destijds ook door de Lid-Staten 
gehanteerd. De Commissie besefte dat het gebruik van de 
regio's op niveau II hoogstens zeer ruwe informatie zou 
opleveren, waardoor de werkelijkheid in een aantal 
gevallen zo sterk vertekend werd dat aan de analyses nog 
nauwelijks conclusies konden worden verbonden. Een 
voordeel van het werken op dit niveau was, dat de 
gegevens algemeen verkrijgbaar waren, hetgeen bij een 
andere indeling niet het geval zou zijn geweest. 
2.3. Een van de gevolgen van de verschillen in natio­
nale regio-indeling op niveau II is, dat er van de ene 
Lid-Staat tot de andere grote verschillen optreden in de 
omvang van de regio's en de er woonachtige bevolking. 
Met uitzondering van Ierland en Luxemburg, die beide als 
één enkele regio zijn behandeld, en Denemarken met drie 
regio's, varieerde het aantal regio's van niveau II van 11 
(in het Verenigd Koninkrijk) tot 30 (in de Bondsrepubliek 
Duitsland). Het Comité heeft alle begrip voor die gebie­
den binnen betrekkelijk welvarende regio's die met 
ernstige problemen zitten maar, doordat zij deel uitma­
ken van dit grotere geheel, niet aan bod komen. Het 
Comité begrijpt dat er bij de analyse nog steeds van niveau 
II zal worden uitgegaan, maar is niet verbaasd dat de 
Commissie blijk heeft gegeven van haar voornemen ook 
gebruik te maken van gegevens op niveau III, hoewel het 
niet goed inziet hoe dit op uniforme wijze gedaan kan 
worden. 
2.4. Hoewel er bij het verzamelen van gegevens uit 
administratieve eenheden tot nu toe nog de minste 
praktische problemen zijn gerezen, meent het Comité dat 
het gebruik van dergelijke eenheden vaak onbevredigend 
is, wanneer moet worden bepaald welke plaats deze 
vanuit economisch en sociaal oogpunt in het regionaal 
ontwikkelingsbeleid innemen. Hoe een en ander in praktijk moet worden gebracht, is een andere vraag waar 
later op zal worden ingegaan. Er zal een rationelere 
regio-indeling moeten worden gevonden, niet alleen om 
behoorlijk uit te kunnen maken welke regio's vanuit 
communautair oogpunt met de ernstigste problemen te 
kampen hebben, maar ook met het oog op doeltreffen­
dere regionale beleidsmaatregelen in de Lid-Staten. 
2.4.1. Volgens het Comité zullen de regionale gege­
vens voor diagnosedoeleinden dan ook moeten worden 
gebaseerd op enkele functionele overwegingen; het stelt 
tot zijn voldoening vast dat er in een aantal Lid-Staten al 
grote vorderingen bij het verzamelen van dergelijke 
gegevens zijn gemaakt. Er zijn op dit punt echter 
verschillende benaderingen, waarvan sommige in het 
rapport worden uiteengezet. Het Comité is de mening 
toegedaan dat de nationale regeringen mettertijd akkoord 
zouden moeten gaan met een nieuwe indeling van de 
regio's, niet alleen om economische en statistische rede­
nen maar ook om eenheden te creëren waarin een meer 
doeltreffend beleid kan worden gevoerd. Het beseft 
nochtans dat dit wel wat tijd kan vergen. 
2.4.2. Deze laatste overweging brengt het Comité tot 
de conclusie dat één enkele, in de gehele Gemeenschap te 
gebruiken definitie niet aan te bevelen is. Het gaat volgens 
hem niet aan één enkele indeling te hanteren, enkel en 
alleen om het statistische werk overzichtelijker te 
maken. 
2.4.3. Het Comité stelt daarom voor, bij analyse en 
beleidsvorming, afhankelijk van het geval, de volgende 
twee functionele regio-indelingen te gebruiken: 
— arbeidsmarktregio's 
— homogene beleidsregio's. 
2.5. Arbeidsmarktregio's 
2.5.1. Door met arbeidsmarktregio's (of „woon/ 
werkregio's") te werken komt men tot betrekkelijk kleine 
geografische eenheden. Voor bepaalde aspecten van de 
regionale ontwikkeling, zoals de ontwikkeling van 
infrastructuren, zouden deze te klein kunnen blijken. 
Daar de werkloosheid thans beschouwd wordt als verre­
weg het ernstigste probleem waarvoor de landen van de 
Gemeenschap zich gesteld zien, is volgens het Comité het 
gebruik van arbeidsmarktregio's in die gebieden van de 
Gemeenschap welke betrekkelijk dicht bevolkt zijn, waar 
het woon/werkverkeer volgens een zichtbaar patroon 
verloopt en waar stadsgebieden met reeds voldoende, zij 
het niet ideale infrastructurele voorzieningen bestaan, 
echter toch beter geschikt voor de afbakening van 
geografische eenheden waar mensen werk zoeken en de 
ernstigste problemen zich op regionaal gebied voordoen. 
Daar een „endogene" ontwikkeling volgens de Commis­
sie - en verscheidene Lid-Staten — de beste mogelijkhe­
den voor achtergebleven regio's biedt, zal het plaatselijke 
bedrijfsleven - dat deel van zo'n arbeidsmarktregio 
uitmaakt - voorts een belangrijke rol bij dit soort 
ontwikkeling moeten spelen. Zo krijgt men het grootst 
mogelijke „individuele" multiplier-effect - dat zo uiterst 
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/23 
belangrijk voor plaatselijke ontwikkeling is - zelfs indien 
dergelijke regio's niet de optimale omvang hebben voor 
een conventioneel „regionaal" multiplier-beleid. 
2.5.2. Opgemerkt zij dat arbeidsmarktregio's admini­
stratieve regio's vaak gedeeltelijk overlappen, soms op 
verschillende niveaus; dit bevestigt echter alleen maar dat 
economische ontwikkelingen - en problemen — zich 
niets van historische grenzen aantrekken. Bij de analyse 
en de beleidsvorming zal dit moeten worden aanvaard. Er 
is echter geen reden waarom het in arbeidsmarktregio's 
gevoerde regionale ontwikkelingsbeleid niet tot de 
bestaande administratieve eenheden zou kunnen worden 
uitgebreid. 
2.6. Homogene beleidsregio's 
2.6.1. Terwijl arbeidsmarkten een natuurlijk, com­
pact en functioneel geheel vormen, zijn de meeste regio's 
in de Gemeenschap - waar echter maar een minderheid 
van de bevolking woonachtig is - van een type waar een 
indeling op basis van de arbeidsmarktsituatie weinig of 
geen zin zou hebben. Het gaat hier o.a. om landbouw­
gebieden, bergstreken, grensgebieden en onderontwik­
kelde delen van de Gemeenschap. 
2.6.2. Volgens het Comité zouden in deze gevallen 
regio's van niveau III - of zelfs IV - tot nieuwe regio's 
die hetzelfde soort ontwikkelingsbeleid nodig hebben, 
moeten worden samengevoegd (dit betekent niet dat 
gelijksoortige types regio's per se ook dezelfde soort 
ontwikkelingsmaatregelen zouden vereisen). Het Comité 
merkt op dat er voor de Mezzogiorno reeds voorstellen te 
dien aanzien bestaan; gebleken is namelijk dat de 34 
provincies, die te zamen de acht regio's van niveau II 
uitmaken, zeven totaal verschillende types ontwikke­
lingsbeleid nodig hebben en dienovereenkomstig moeten 
worden ingedeeld. Bij dergelijke indelingen moet natuur­
lijk rekening worden gehouden met de bestaande solida-
riteitsbanden tussen de arme en meer welvarende gebie­
den en met betrekkingen die goed functioneren. 
2.7. Volgens het Comité zal de Commissie de indeling 
in nieuwe functionele regio's op basis van haar analyse en 
in overleg met de Lid-Staten moeten vaststellen. Het 
Comité meent dat de volgende overwegingen bij deze 
indeling zeer belangrijk zijn. 
2.7.1. Arbeidsmarktregio's: Deze zouden de woon/ 
werkafstanden (pendelafstanden) voor bepaalde arbeids­
markten (zie rapport) moeten omvatten. Men moet 
hierbij wel aanvaarden dat er hier en daar kleine wijzi­
gingen moeten worden aangebracht om tot eenheden te 
komen die het verzamelen van statistische gegevens 
vergemakkelijken - of daar waar nog geen arbeids-
marktgegevens beschikbaar zijn. Als belangrijkste over­
weging geldt hier dat er in alle gevallen met - naar 
communautaire maatstaven - representatieve bevol­
kingstallen wordt gewerkt. 
2.7.2. Homogene beleidsregio's: Administratieve ge­
bieden van niveau III of zelfs niveau IV zouden moeten 
worden samengevoegd tot regio's waar een zelfde type 
ontwikkelingsbeleid kan worden gevoerd. De belangrijk­ste overweging is hier dat bevolking, of althans omvang 
van dergelijke regio's voldoende representatief dienen te 
zijn, terwijl bij de nieuwe indeling van analoge, algemeen 
aanvaarde communautaire beginselen zou moeten wor­
den uitgegaan. 
2.7.3. Door zo de nadruk te leggen op het belang van 
representatieve bevolkingstallen (in het geval van arbeids­
markten) en gebieden van een voldoende omvang (in het 
geval van homogene beleidsregio's) wil het Comité ver­
mijden dat er een te specifiek gericht beleid wordt 
gevoerd, dat misschien wel binnen het nationale beleid 
past, maar nooit onderdeel zou kunnen vormen van een 
Europees regionaal ontwikkelingsbeleid. 
2.8. Wat het gebruik van een regio-indeling op niveau 
II betreft, is onder andere kritiek uitgeoefend op het feit 
dat het aantal regio's per Lid-Staat te grote verschillen 
vertoont en dat de bevolkingscijfers zo sterk uiteen­
lopen. 
2.8.1. Het Comité kan niet voorspellen welk effect 
zijn voorstellen in dit opzicht zullen hebben. Het aantal 
arbeidsmarktregio's zal, evenals de desbetreffende bevol­
kingstallen, betrekkelijk groot zijn. Wat homogene 
beleidsregio's betreft, zal een indeling op grond van de 
hier uiteengezette beginselen in feite echter wellicht een 
geringer aantal regio's opleveren dan op niveau II het 
geval was. Niettemin valt te verwachten dat het totale 
aantal regio's ten opzichte van de indeling in het eerste 
periodieke verslag - misschien wel aanzienlijk - zal 
toenemen. 
2.8.2. Hoe groot het aantal regio's ook moge zijn, het 
Comité meent dat het bij de functionele regio-indeling 
uiteindelijk aankomt op een nauwkeurigere afbakening 
van eenheden waar problemen in verband met de werk­
loosheid, een vari jaren her daterend industrieel verval of 
onderontwikkeling moeten worden opgelost. 
2.9. Waarschijnlijk zullen door deze nieuwe indeling 
in sommige regio's problemen, die niet zo zeer van 
regionale as wel van sectoriële aard zijn, meer op de 
voorgrond komen. Het is de taak van de Commissie met 
de Regeringen van de Lid-Staten af te spreken welke 
regio's regionale steun zullen krijgen, ook al kan de 
quotavrije afdeling van het EFRO nu ook voor regio's met 
sectoriële problemen worden aangewend. 
2.10. Gezien de voorgestelde veranderde indeling, zal 
het voor diagnose- en beleidsdoeleinden noodzakelijk zijn 
statistische gegevens te verzamelen die nauwer aansluiten 
bij een functionele regio-indeling. Commissie en Lid-Sta­
ten zouden de nodige middelen moeten verschaffen om dit 
mogelijk te maken. 
2.11. Het Comité merkt ten slotte op dat de deskun­
digen nog een voordeel in het gebruik van functionele 
regio's zien — mits de Lid-Staten het statistische onder­
zoek toelaten - en wel dat de gegevens betreffende 
sommige, zo niet alle indicatoren in beginsel nauwkeuri­
ger zouden kunnen zijn. Zo zouden de gegevens inzake 
het BBP een waarheidsgetrouwer beeld van de relatieve 
welvaart van een regio kunnen geven, indien duidelijk zou 
Nr. C 252/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
kunnen worden uitgemaakt wie in een bepaalde regio 
werkt en wie er alleen maar woont, zodat vergissingen op 
dit punt tot het verleden zouden behoren. 
2.12. Aangezien de informatie betreffende de nieuwe 
regio's niet op tijd beschikbaar zal zijn om in het volgende 
periodieke verslag (medio 1983) te worden verwerkt, rijst 
de vraag welke regio-indeling moet worden gehanteerd. 
Hoewel het Comité geen duidelijke mening heeft, kan het 
volgens hem geen kwaad dezelfde indeling als in het eerste 
verslag te gebruiken. Aldus zouden de grondslagen van 
het eerste en tweede periodiek verslag - hoe onbevredi­
gend deze ook mogen zijn - ten minste vergelijkbaar zijn; 
aangezien het Comité hoopt dat de door hem voorgestel­
de nieuwe indeling in het derde verslag (januari 1986) kan 
worden gebruikt, zou er dan maar eenmaal, in plaats van 
tweemaal, van grondslag behoeven te worden veran­
derd. 
3. Het BBP als indicator van de economische 
activiteit 
3.1. Daar het BBP te zamen met de werkloosheid de 
voornaamste indicator van het eerste periodiek verslag 
vormt, acht het Comité het noodzakelijk op dit aspect in 
te gaan. 
3.2. Slechts enkele van de geraadpleegde deskundigen 
waren tevreden over deze indicator, terwijl sommige deze 
zelfs als volledig onbruikbaar van de hand wezen. 
3.3. Het Comité is zich bewust van de vorderingen die 
het Bureau voor de statistiek van de Europese Gemeen­
schappen in samenwerking met de nationale statistische 
bureaus de afgelopen jaren heeft gemaakt bij de harmo­
nisering van de grondslagen voor verzameling en verwer­
king van de BBP-gegevens voor de regio's. Toch blijven er 
- voor het Comité niet te overziene - verschillen 
bestaan waardoor er, zelfs wanneer dezelfde gegevens 
worden gebruikt, in verschillende Lid-Staten geen iden­
tieke resultaten kunnen worden bereikt. Er is in dit advies 
al gewezen op de problemen die zich voordoen in regio's 
met veel forensenverkeer. In sommige landen wordt het 
uit de dienstensector afkomstige deel van het BBP niet 
gemeten, maar gewoon op basis van de bevolking 
vastgesteld. Ook de onmogelijkheid om het door het 
„zwarte circuit" voortgebrachte BBP-gedeelte op zijn 
juiste waarde te schatten, leidt tot foutieve gegevens. 
3.4. De bij de bepaling van het BBP gemaakte fouten 
worden niet gelijkelijk over een Lid-Staat verspreid en er 
is niets bekend over vergissingen in bepaalde regio's in het 
bijzonder. Zo wordt het BBP in landbouwgebieden en in 
streken waar de overheidsdiensten de belangrijkste plaats 
innemen, in het algemeen ondergewaardeerd. In gebieden 
met hoofdzakelijk particuliere dienstverlening en indus­
trie wordt het BBP gewoonlijk te hoog geschat, vooral in 
takken van industrie waar veel verbruiksbelasting wordt 
geheven (b.v. geraffineerde olie en tabak). 
Deskundigen hebben het Comité medegedeeld dat een 
nauwkeurigheidsmarge van meer dan ca. 15% waar­
schijnlijk in geen enkele Lid-Staat haalbaar is; daarbij 
komen dan nog de zich tussen de Lid-Staten onderling voordoende afwijkingen, die wij voorzichtig op zo'n 5 % 
schatten, zodat een marge van ± 20% toch wel het 
hoogst haalbare is. Deze manco's moeten bij iedere 
analyse van relatieve regionale problemen in aanmerking 
worden genomen. 
3.5. Er zijn allerlei suggesties gedaan om in plaats van 
het BBP een andere hoofdindicator te gebruiken (zie 
rapport). Het Comité kan hier weinig over zeggen en het 
hiermee gemoeide theoretische werk is nog niet ver 
genoeg gevorderd om daadwerkelijk met deze indicatoren 
te gaan werken. Maar er zijn ook praktische redenen 
waarom deze niet kunnen worden gebruikt. Een voordeel 
van het gebruik van de BBP-indicator voor regionale 
ontwikkelingsdoeleinden is, dat hierdoor kapitaaltrans­
fers buiten beschouwing kunnen worden gelaten. Hoewel 
dergelijke transfers bevorderlijk zijn voor de levensstan­
daard in de gesteunde regio's, zouden zij een regionaal 
probleem, afhankelijk van de omvang van de kapitaalin­
jectie, aan het oog kunnen onttrekken. Omgekeerd zou 
achter een vermindering van de transfers een kleine, maar 
niet onbetekenende verbetering van het regionale BBP 
schuil kunnen gaan. 
3.6. Terwijl het Comité er daarom niets tegen heeft 
dat men het BBP als hoofdindicator blijft hanteren, hoopt 
het niettemin dat de statistische bureaus van de Lid-Staten 
de kwaliteit van de BBP-gegevens kunnen verbeteren en 
dat het Bureau voor de statistiek van de Europese 
Gemeenschappen (BSEG) de verzameling en verwerking 
van nationale BBP-gegevens nog beter zal kunnen harmo­
niseren. Het Comité stelt vast dat het BSEG later dit jaar 
een vergadering zal houden waaraan alle nationale 
statistische bureaus deel zullen nemen. Het hoopt dat hier 
van zijn wensen en verlangens nota zal worden genomen 
en zou gaarne zien dat de Commissie een ook voor 
niet-specialisten begrijpelijk overzicht publiceert van de 
methodes die in de Lid-Staten voor de verzameling van de 
BBP-gegevens worden gehanteerd. 
3.7. Het Comité vestigt de aandacht op het volgende 
probleem bij het gebruik van de BBP-indicator in het 
kader van het regionaal ontwikkelingsbeleid: wat de 
werkgelegenheid in de achtergebleven regio's betreft, doet 
zich het geval voor dat activiteiten die een betrekkelijk 
hoog BBP per hoofd van de bevolking opleveren, in vele 
gevallen kapitaalintensief zijn (met uitzondering van de 
dienstensector in grotestadsregio's), terwijl activiteiten 
die tot een betrekkelijk laag BBP leiden vaak een arbeids­
intensief karakter hebben. Terwijl alle industrieën een 
sterke concurrentiepositie nodig hebben om de concur­
rentie van buiten de Gemeenschap aan te kunnen, hebben 
de minder begunstigde regio's behoefte aan arbeidsinten­
sieve industrieën, d.w.z. industrieën die een betrekkelijk 
gering BBP opleveren. Dit dient men wel voor ogen te 
hebben wanneer men het BBP in een probleemregio 
bekijkt. Het vraagstuk kan ook anders worden gesteld: 
als gevolg van de invoering van nieuwe technologieën, 
kan het BBP in een regio wel snel toenemen, maar neemt 
aanvankelijk ook het aantal werklozen toe. Aldus gesteld 
laat het probleem van de meest achtergebleven industriële 
regio's zich wel zeer somber aanzien. 
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/25 
4. Werkloosheid 
4.1. Aangezien de werkloosheid thans als het meest 
ernstige probleem in de achtergebleven regio's van de 
Gemeenschap geldt, moet de meting van deze indicator 
van het grootste belang worden geacht. 
4.2. Het is echter veel moeilijker de werkloosheid in 
een regio te bepalen dan men op het eerste gezicht wel zou 
denken. De verschillen in sociale politiek van de Lid-Sta-
ten leiden tot verschillende definities van het begrip 
werkloosheid. Bovendien bestaat in sommige landen de 
dienstplicht wel, en in andere niet. Het Comité moet'van 
het BSEG aannemen dat bij het opstellen van de Gemeen­
schapstabellen alle mogelijke correcties voor deze ver­
schillen zijn aangebracht. 
4.3. Een complicatie vormen pok de verschillen in 
bedrijvigheidsniveau. Een en ander is van invloed op de 
onderlinge vergelijkbaarheid van dé regionale werkloos­
heidscijfers. In de achtergebleven regio's en met name in 
onderontwikkelde regio's ligt het bedrijvigheidsniveau in 
het algemeen lager, hetgeen in het bijzonder voor vrou­
welijke werknemers geldt. Het bedrijvigheidsniveau bij 
vrouwen varieert ook in sterk ontwikkelde regio's om 
redenen van sociale aard. Zo is het vrouwelijk bedrijvig­
heidsniveau in Nederland bijzonder laag. Terwijl in het 
eerste periodiek verslag wel gegevens inzake bedrijvig-
heidsniveaus worden gepubliceerd, is nagelaten de werk­
loosheidscijfers op eventueel lage bedrij vigheidsniveaus te 
toetsen. Het Comité merkt terloops nog op dat zeer hoge 
bedrijvigheidsniveaus in bepaalde gebieden ook op ern­
stige economische moeilijkheden, zoals lage lonen en een 
laag BBP, kunnen duiden. 
4.4. Volgens het Comité zou men verder moeten 
proberen een onderscheid te maken tussen werkloosheid 
als gevolg van een te kleine vraag naar arbeidskrachten en 
werkloosheid die veroorzaakt wordt door een te groot 
aanbod van arbeidskrachten. Een dergelijk onderscheid 
heeft belangrijke consequenties voor het regionaal beleid. 
Bovendien is het Comité voorstander van gedetailleerdere 
informatie over de werkgelegenheidsstructuur en in het 
bijzonder over de percentages werknemers in kwijnende 
en groei-industrieën (zie ook par. 6). 
4.5. In tijden van snelle veranderingen is het aantal 
openstaande arbeidsplaatsen even belangrijk als het 
werkloosheidscijfer. Neemt bij voorbeeld het aantal 
vacatures zonder een vermindering van het 
werkloosheidscijfer toe, dan wijst dit op een onevenwich­
tige arbeidsmarkt en een dringende behoefte aan herscho­
ling ter plaatse. Het Comité is bijzonder geïnteresseerd in 
de hantering van een „arbeidsreservecoëfficiënt" en 
beveelt de Commissie aan een onderzoek in te stellen naar 
het gebruik van deze coëfficiënt (zie rapport) in combi­
natie met de werkloosheidscijfers, aangezien dit wellicht 
een beter richtsnoer voor de regionale ontwikkelings-
maatregelen kan bieden dan de werkloosheidscijfers 
alleen. 
4.6. Een combinatie van werkloosheid en BBP kan in 
sommige gevallen tot een onjuiste diagnose leiden. Voor­
gesteld is een op het netto-migratiecijfer gebaseerde controleparameter te gebruiken (voor details zie rapport). 
Aangezien deze methode een aantal verkeerde diagnoses 
aan het licht heeft gebracht, beveelt het Comité de 
Commissie aan na te gaan of deze methode meer alge­
meen toepassing zou kunnen vinden. 
4.7. Hoewel het in een zich snel wijzigende situatie 
van het grootste belang is dat alle gegevens voor perio­
dieke verslagen zo recent mogelijk zijn, heeft het Comité 
zich ervan laten overtuigen dat sommige indicatoren, 
zoals het BBP, altijd een of twee jaar oud zullen zijn. 
Werkloosheidscijfers worden daarentegen in de meeste 
landen op maandbasis verzameld en de in toekomstige 
periodieke verslagen gebruikte cijfergegevens zouden 
daarom niet meer dan drie a zes maanden oud mogen zijn 
(zie ook par. 6.2). 
4.8. Het Comité acht het een goede zaak dat men bij 
het opsporen van probleemgebieden voornamelijk kijkt 
naar de werkloosheid op langere termijn in combinatie 
met het BBP. 
5. Andere indicatoren 
5.1. Naast het BBP en het werkloosheidscijfer worden 
in dit advies nog enige andere indicatoren besproken (zie 
par. 6 t/m 9). 
5.2. Bovendien hebben de geraadpleegde deskundigen 
een aantal nuttige suggesties gedaan, die in het rapport 
zijn opgenomen. 
5.3. Behalve het BBP en de werkloosheid worden in 
het eerste periodieke verslag een aantal andere indicato­
ren waaraan de relatieve regionale problemen worden 
afgemeten, in aanmerking genomen. Het zou te ver gaan 
deze hier allemaal te bespreken; wel zou het Comité de 
Commissie willen verzoeken na te gaan of sommige van 
de in dit advies en het rapport voorgestelde indicatoren 
niet te gebruiken zouden zijn bij het opstellen van het 
volgende periodieke verslag. 
6. Een dynamische benadering van de indicatoren 
6.1. In het eerste periodiek verslag is, behalve voor de 
demografische indicatoren (met een diagram waarin de 
ontwikkeling van het BBP van 1970 t/m 1977 wordt 
voorgesteld) uitgegaan van twee peildata: 1970 en 197-7/ 
1978. Het was natuurlijk wel interessant geweest te zien 
welk effect de oprichting van het EFRO in 1974 heeft 
gehad. 
6.2. Afgezien hiervan, heeft het Comité van bijna alle 
geraadpleegde deskundigen het advies te horen gekregen 
dat toekomstige verslagen alleen dan een belangrijke 
bijdrage tot de uitstippeling van een Europees regionaal 
beleid zullen kunnen leveren, indien hierbij van dynami­
sche gegevens wordt uitgegaan. Dit zou al belangrijk zijn 
geweest in tijden van stabiliteit en groei, maar in de 
huidige, zich snel wijzigende situatie in de Gemeenschap 
is dit volgens het Comité een absolute noodzaak. 
6.3. De, in grafische vorm op te tekenen, hoofdindi­
catoren (zie ook par. 10) zouden betrekking moeten 
Nr. C 252/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
hebben op een minstens vijfjarig tijdvak in het verleden, 
terwijl men, althans voor de arbeidsmarkt, ook zou 
moeten proberen tot een voorlopig overzicht van een 
tweede vijfjarige periode te komen. Hierbij moet de 
situatie op de arbeidsmarkt worden gezien als het resul­
taat van o.a. demografische ontwikkelingen, migratiebe­
wegingen, arbeidsschepping en het verlies van arbeids­
plaatsen. Hiertoe zullen, op regionale basis, studies 
moeten worden gemaakt van in verval verkerende en 
groei-industrieën. Ook moet men proberen tot BBP-
prognoses te komen, waarbij men wel dient te beseffen 
dat er een tijdsverschil van één a twee jaar tussen oude 
BBP-gegevens en werkloosheidscijfers kan zitten (zie par. 
4.7). Regio's met een geringe bevolkingsdichtheid en een 
zeer lage bedrijvigheidsgraad zullen speciale moeilijk­
heden opleveren. Dynamische informatie kan zeer wel 
grafisch worden weergegeven (zie ook par. 10). 
7. Kwalitatieve informatie 
7.1. Terwijl een voorgaand rapport betreffende de 
regio's, waaraan de naam van Commissielid Thomson 
verbonden is, naar de mening van het Comité te kwali­
tatief gericht was, heeft de Commissie zich in het eerste 
periodieke verslag juist aan een te kwantitatieve benade­
ring bezondigd. Met uitsluitend statistische gegevens 
betreffende macro-economische indicatoren kunnen de 
problemen en mogelijkheden van bepaalde regio's niet 
genoegzaam worden beschreven. Dergelijke informatie 
geeft ook geen uitsluitsel omtrent de oorzaken van de 
problemen. 
7.2. In het eerste periodieke verslag wordt geen 
informatie verschaft over de in de verschillende regio's 
aanwezige opleidingsfaciliteiten en over factoren als 
klimaat, vruchtbaarheid van de bodem, mogelijkheden 
op toeristisch gebied, het sociaal-culturele aspect van het 
ondernemingsklimaat, enz. Noch wordt in het eerste 
verslag met één woord gerept van de bruikbaarheid van 
de reeds aanwezige infrastructurele voorzieningen, een 
punt dat het Comité voor regionaal beleid in een aan het 
eerste verslag gehechte verklaring reeds heeft becommen­
tarieerd. Toch zijn deze factoren bij de beleidsvorming 
van grote betekenis en moeten zij, in vereenvoudigde 
vorm, bij iedere significante analyse van relatieve regio­
nale problemen in aanmerking worden genomen. Tot op 
zekere hoogte zou men deze kunnen kwantificeren, door 
ze bij voorbeeld in vier niveaus van bruikbaarheid (of 
onbruikbaarheid) onder te verdelen. 
7.3. Dit gedeelte van het verslag zou in de toekomst, 
op grond van door de Commissie vast te stellen richtsnoe­
ren, wellicht kunnen worden geschreven door de overheid 
of overheden van de nieuw afgebakende regio's. Aange­
nomen mag worden dat zij hun eigen regio grondiger 
kennen dan wie ook. Een belangrijk psychologisch 
voordeel hiervan is ook dat deze overheden hierdoor kans 
zouden krijgen op rechtstreekse contacten met de Com­
missie, iets waarvoor het Comité in het verleden krachtig 
heeft gepleit (J). 
(>) PB nr. C 53 van 3. 3. 1980, blz. 61. 8. Inbreng van middelen 
8.1. In het eerste periodiek verslag is een volgens het 
Comité uiterst belangrijke indicator buiten beschouwing 
gelaten, nl. de rechtstreekse investeringen in regionaal­
beleidsinstrumenten door zowel de Gemeenschap als de 
nationale regeringen. Het Comité vindt dat men voor 
deze informatie zou moeten teruggaan tot aan het eerste 
begin van het EFRO, in 1974. 
8.2. De door het Comité voorgestelde informatie zou 
een antwoord geven op de vraag of de regionale ontwik­
kelingsinvesteringen omhoog of althans niet omlaag 
gaan, wanneer de Gemeenschap en de Lid-Staten bijsprin­
gen. 
8.3. Een overzicht van de in het verleden geboekte 
beleidsresultaten zonder details van de gebruikte midde­
len, zou volgens het Comité geen significante conclusies 
opleveren. Het Comité ziet niet in waarom een verslag 
inzake de regio's zonder dergelijke gegevens als compleet 
zou moeten worden beschouwd. 
9. Communautair gemiddelde en dynamische trends 
9.1. In het eerste periodiek verslag wordt het concept 
ingevoerd van een communautair gemiddelde van de -
behoorlijk gecombineerde - voornaamste indicatoren. 
Dit is van groot belang geworden, al was het alleen maar 
omdat een willekeurig vastgesteld niveau beneden dit 
gemiddelde, overeenkomstig de voorgestelde herziening 
van de EFRO-verordening, tot gevolg zou hebben dat de 
regio in kwestie voor bijstand uit het gequoteerde 
EFRO-gedeelte in aanmerking komt. 
9.2. Het Comité ziet het nut van een communautair 
gemiddelde als technische maatregel wel in, maar vreest 
dat dit concept toch te simplistisch is om bij het regionaal 
beleid te kunnen worden gebruikt. 
9.3. Het Comité heeft zich voor een dynamische 
benadering van de indicatoren uitgesproken. Hierdoor 
krijgt men weliswaar een betrouwbaarder beeld van de 
situatie in de regio's, maar het is moeilijk in te zien hoe het 
concept van een communautair gemiddelde daarin een 
plaats kan krijgen. 
9.4. Men zou bij voorbeeld toch rekening moeten 
kunnen houden met de mogelijkheid dat de uit de 
dynamische informatie naar voren komende veranderin­
gen niet voor alle indicatoren dezelfde zijn. Bovendien 
zou het mogelijk moeten zijn bij verschillende beleids­
opties met verschillende wegingen te werken. Het Comité 
vreest dat een en ander niet te verenigen zal zijn met de 
wijze waarop het communautaire gemiddelde wordt 
berekend en daarom een meer flexibel communautair 
regionaal beleid in de weg zou kunnen staan. 
9.5. Daar sommige van de meer welvarende regio's 
onlangs betrekkelijk meer zijn achteruit gegaan dan vele 
van de arme regio's, zou men, door dit concept van een 
communautair gemiddelde te hanteren ook abusievelijk 
kunnen concluderen dat de convergentie toeneemt, hoe­
wel de toestand in de armere regio's absoluut gezien 
ernstiger is geworden. 
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/27 
9.6. Het Comité meent daarom dat het communau­
taire gemiddelde op zich niet bepalend zou mogen zijn 
voor het besluit een regio al dan geen steun uit de 
quotagebonden afdeling van het EFRO te verlenen. 
Hierbij moeten ook aanvullende criteria worden aange­
legd. Nuttige informatie kan worden ontleend aan bij 
voorbeeld de in de dynamische informatie optredende 
veranderingen, regionale structuren en percentuele veran­
deringen in groei en inkomen (in vergelijking met het 
verloop van de corresponderende nationale percentages) 
(zie rapport voor een bespreking van dit laatste punt). 
10. Presentatie van de gegevens 
10.1. Om zich een beeld te kunnen vormen van de 
situatie in een bepaalde regio, moest men in het eerste 
verslag eerst vele hoofdstukken beschrijvende tekst, 
tabellen, kaarten, diagrammen en bijlagen doorwer­
ken. 
Gedaan te Brussel, 30 juni 1982. 10.2. Als gevolg van de door ons voorgestelde 
regio-indeling voor analysedoeleinden zou het aantal 
regio's zo sterk toenemen, dat deze presentatie hoe dan 
ook zal moeten worden herzien. Volgens het Comité 
zouden alle gegevens betreffende een bepaalde regio op de 
beide zijden van één blad moeten worden opgetekend. 
Hiertoe zal een en ander sterk moeten worden gecompri­
meerd en kan beter met grafieken dan met beschrijvende 
informatie worden gewerkt. Allereerst zal echter moeten 
worden besloten welke gegevens in aanmerking moeten 
worden genomen. Het Comité meent dat het binnen dit 
bestek toch mogelijk moet zijn tot een „taxonomie" van 
een regio te komen. 
10.3. Door de toeneming van het aantal regio's zullen 
toekomstige verslagen, welke vorm van presentatie ook 
wordt gekozen, een zwaardere opgave gaan vormen; dit 
sterkt het Comité echter in zijn mening dat de huidige 
presentatie van de gegevens op de helling moet. 
De Voorzitter 
van bet Economisch en Sociaal Comité 
Tomas ROSEINGRAVE 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstellen 
Onderstaande overeenkomstig het Reglement van Orde ingediende wijzigingsvoorstellen zijn tijdens de 
beraadslagingen verworpen: 
Bladzijde 4 bovenaan, zin achter het eerste streepje 
In de eerste regel, na „speling toelaat, . . ." toe te voegen: 
„iets waartegen het Comité herhaaldelijk bezwaar heeft aangetekend,". 
Motivering 
De crisis rechtvaardigt zeker niet de beperking van de uitgaven voor het regionaal beleid, waarmee de 
crisissituatie juist gecorrigeerd moet worden. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 11; tegen: 29; onthoudingen: 25. 
Bladzijde 6, paragraaf 2.4 
Aan de laatste zin het volgende toe te voegen: 
„ ,waarbij niet vergeten mag worden dat zowel met het oog op de verzameling van de gegevens als voor 
de toepassing van het regionaal beleid overleg met de bestaande regionale en subregionale instellingen 
noodzakelijk is.". 
Motivering 
Het voorstel spreekt voor zich zelf. 
Nr. C 252/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 22; tegen: 23; onthoudingen: 21. 
Bladzijde 9, paragraaf 2.7 
Deze alinea door de volgende te vervangen: 
„Het Comité vindt dat de Commissie bij de hergroepering van de resultaten van haar analyse aan de 
hand van functionele regio's de volgende overwegingen in aanmerking dient te nemen.". 
Motivering 
Het verdient de voorkeur zich niet in te specifieke bewoordingen over het besluitvormingsproces van de 
Gemeenschap uit te laten. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 8; tegen: 60; onthoudingen: 10. 
Bladzijde 12, paragraaf 2.12 
De eerste regel als volgt te lezen: 
„Aangezien de informatie betreffende en de nieuwe indeling van de regio's niet op tijd . . .". 
Na de tweede zin de volgende tekst in te voegen: 
„Ondanks de door het Comité in paragraaf 2.3 uitgesproken reserve, zou de op niveau II verzamelde 
informatie wanneer maarmogelijk aangevuld en bijgewerkt moeten worden door de verzameling en 
aggregatie van gegevens op niveau III. Met behulp van deze gegevens zou het mogelijk moeten zijn, de 
reeds van de situatie in de regio's op niveau II gemaakte analyse om te werken en eventueel de nodige 
correcties aan te brengen.". 
Motivering 
De informatie voor het tweede periodiek verslag kan het snelste en beste verbeterd worden door de 
statistische gegevens van niveau III en IV - voor zover beschikbaar - over die van niveau II heen te leggen, 
zodat men in één oogopslag kan vaststellen welk deel van de regio's van niveau II boven, en welk onder het 
communautaire gemiddelde zit. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 10; tegen: 63; onthoudingen: 16. 
Bladzijde 14, paragraaf 3.4 
Laatste twee zinnen door de volgende tekst vervangen: 
„Deskundigen hebben gewaarschuwd tegen significante statistische fouten, die bij aggregatie op 
Gemeenschapsniveau cumuleren; bij analyse van relatieve regionale problemen moet met deze 
tekortkoming rekening worden gehouden.". 
Motivering 
De gewijzigde tekst zou korter zijn en niet zo openlijk agressief tegenover de periodieke verslagen. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 7; tegen: 62; onthoudingen: 11. 
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/29 
Bladzijde 21, paragrafen 9.1 en 9.2 
Aan paragraaf 9.1 het volgende toe te voegen: 
,,Het Comité vestigt in dit verband de aandacht op zijn advies van 29 april 1982 (par. 8.3) inzake de 
verordening tot wijziging van de EFRO-verordening, waarin het verklaart dat het nodig is dat de 
statistische gegevens voortdurend worden bijgewerkt; deze zijn namelijk het enige argument waarmee 
het besluit een regio - en niet een Lid-Staat - al dan geen bijstand te verlenen, kan worden 
gemotiveerd.". 
Paragraaf 9.2 te vervangen door de volgende tekst: 
„9.2. Het Comité ziet dan ook zeer wel in hoe belangrijk het „communautair gemiddelde" is, 
wanneer uitgemaakt moet worden of bijstand uit het EFRO moet worden verleend. Het vreest echter 
dat het begrip te simplistisch is om bij het regionaal beleid te kunnen worden gebruikt.". 
Motivering 
Zo stemt de tekst overeen met het advies inzake de wijziging van de EFRO-verordening. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 8; tegen: grote meerderheid. 
Advies inzake een voorstel voor een richtlijn van de Raad tot vijfde wijziging van Richtlijn 
76/768/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake 
kosmetische produkten 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publikatieblad 
van 'de Europese Gemeenschappen nr. C 36 van 12 februari 1982, blz. 10. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 29 januari 1982 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeen­
komstig de bepalingen van artikel 100 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 30 juni en 1 juli 1982 te Brussel gehouden 199e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, met name artikel 100, 
Gezien het verzoek van de Raad van de Europese 
Gemeenschappen van 29 januari 1982 om advies inzake 
het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot vijfde 
wijziging van Richtlijn 76/768/EEG betreffende de 
onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten 
inzake kosmetische produkten, 
Gezien het besluit van zijn Bureau van 26 januari 1982, de 
Afdeling voor industrie, handel, ambacht en dienstverle­
ning met het opstellen van een advies en een rapport ter 
zake te belasten, Gezien het advies van de Afdeling voor industrie, handel, 
ambacht en dienstverlening van 2 juni 1982, 
Gezien het rapport van de heer Ramaekers, rappor­
teur, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn 199e zitting van 
30 juni en 1 juli 1982, 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met 85 stemmen vóór, bij 6 onthoudingen is goedge­
keurd. 
Het Comité stemt met het richtlijnvoorstel in, maar 
plaatst daarbij de volgende kanttekeningen: