•ir * 
•A- * COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 15.07.1997 
COM(97) 363 def. 
96/0031 (COD) 
Gewijzigd voorstel voor een 
RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 
betreffende de invoering van een mechanisme 
ter erkenning van diploma's ten behoeve van beroepswerkzaamheden 
welke binnen de werkingssfeer van de liberaliseringsrichtlijnen en van de 
richtlijnen houdende overgangsmaatregelen vallen, en tot aanvulling van het 
algemene stelsel van erkenning van diploma's 
(door de Commissie overeenkomstig artikel 189 A, lid 2 
van het EG-verdrag ingediend) 

Toelichting 
I. Algemene beschouwingen 
Op 20 februari 1997 heeft het Europees Parlement in het kader van de 
medebeslissingsprocedure in eerste lezing zijn advies gegeven over het voorstel voor een 
richtlijn betreffende de invoering van een mechanisme ter erkenning van diploma's ten 
behoeve van beroepswerkzaamheden welke binnen de werkingssfeer van de 
liberaliseringsrichtlijnen en van de richtlijnen houdende overgangsmaatregelen vallen, en 
tot aanvulling van het algemeen stelsel van erkenning van diploma's. 
De Commissie heeft alle amendementen van het Parlement aanvaard. 
II. Analyse van de amendementen 
De voornaamste amendementen hebben betrekking op de wijziging (am. 1 en 9) en de 
toepassing (am. 11) van de richtlijn. Voor de wijziging van de richtlijn is de voorgestelde 
comitéprocedure (art. 9) beperkt tot de lijsten van beroepswerkzaamheden; het vraagstuk 
van de duur van de beroepservaring moet volgens het Parlement onder de 
medebeslissingsprocedure vallen. Wat de toepassing van de richtlijn betreft, wordt de 
Commissie verzocht, vijfjaar na het verstrijken van de omzettingstermijn aan de Raad en 
het Europees Parlement een verslag voor te leggen (nieuw artikel 13bis). 
Een andere reeks amendementen bevat nadere bepalingen van de compensatie 
maatregelen inzake erkenning van diploma's (am. 3 bij art. 3), de definitie van 
bedrijfsleider (am. 7 bij art. 5), de inhoud van het bewijs van beroepservaring (am. 8 bij 
art. 6), de rol van de groep van coördinatoren (am. 10 bij art. 10) en de inhoud van de 
bijlagen (am. 2 bij overweging 6). 
Met de overige amendementen (4 tot 6) wordt beoogd meer coherentie tot stand te 
brengen tussen sommige taalversies van een aantal van de 35 richtlijnen die door het 
voorstel voor een richtlijn worden omgewerkt. 
III. Besluit 
Het gewijzigde voorstel voor een richtlijn houdt rekening met de wensen van het 
Europees Parlement en in de mate van het mogelijke met die van het Economisch en 
Sociaal Comité en van de beroepskringen die op de raadpleging gehouden vóór de 
indiening van het oorspronkelijke voorstel voor een richtlijn hebben gereageerd. 
^ 
Gewijzigd voorstel voor een 
RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD hrtroffrnH» de 
invoering van een mechanisme ter erkenning van diploma's ten behoeve van 
beroepswerkzaamheden welke binnen de werkingssfeer van de 
liberaliseringsrichtlijnen en van de richtlijnen houdende overgangsmaatregelen 
vallen, en tot aanvulling van het algemene stelsel van erkenning van diploma's 
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op de 
artikelen 49 en 57, lid 1 en lid 2, eerste en derde volzin, en op artikel 66, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité , 2 
Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag, 
OORSPRONKELIJK VOORSTEL 
(1) Overwegende dat luidens het Verdrag 
elke discriminerende behandeling op 
grond van nationaliteit inzake vestiging 
en dienstverrichting sinds het 
verstrijken van de overgangsperiode 
verboden is; dat derhalve een aantal 
bepalingen van de op dit gebied 
geldende richtlijnen voor de 
tenuitvoerlegging van de in het Verdrag 
zelf verankerde regel van nationale 
behandeling welke rechtstreekse 
werking heeft, overbodig zijn 
geworden; 
(2) Overwegende dat het evenwel 
aangewezen lijkt sommige bepalingen 
van deze richtlijnen welke gericht zijn 
op de vergemakkelijking van de 
daadwerkelijke uitoefening van het GEWIJZIGD VOORSTEL 
(ongewijzigd indien niet onderaan vermeld) 
PB nr. Cl 15 van 19.4.1996. 
PB nr. C 295 van 7.10.1996, blz.43. 
Advies van het Europees Parlement van 20.02.1997 ; PB nr. C ... van ..., blz...., Gemeenschappelijk 
standpunt van de Raad van ... 1997 (not niet in het Publikatieblad gepubliceerd), Besluit van het 
Europees Parlement van ... (nog niet in het Publikatieblad gepubliceerd). 
vestigingsrecht en van de vrije 
dienstverrichting, te behouden, met 
name wanneer zij voor de 
tenuitvoerlegging van de verplichtingen 
welke uit het Verdrag voortvloeien, op 
nuttige wijze verduidelijking brengen; 
(3) Overwegende dat in afwachting van een 
wederzijdse erkenning van diploma's 
richtlijnen houdende 
overgangsmaatregelen zijn vastgesteld 
ten einde de vrije vestiging en de vrije 
dienstverrichting voor een reeks 
werkzaamheden te vergemakkelijken; 
dat de daadwerkelijke uitoefening van 
de desbetreffende werkzaamheid in de 
Lid-Staat van herkomst gedurende een 
redelijke tijd in een voldoende nabij 
verleden in deze richtlijnen voor de 
toegang tot de betrokken 
werkzaamheden in de Lid-Staten die 
deze werkzaamheid hebben 
gereglementeerd, een toereikende 
voorwaarde wordt geacht; 
(4) Overwegende dat dient te worden 
overgegaan tot de vervanging van de 
voornaamste bepalingen van bedoelde 
richtlijnen in de lijn van de conclusies 
van de Europese Raad van Edinburgh 
van 11 en 12 december 1992 
betreffende de subsidiariteit, de 
vereenvoudiging van de communautaire 
wetgeving en meer in het bijzonder het 
door de Commissie te verrichten 
heronderzoek van de betrekkelijk oude 
richtlijnen op het gebied van de 
beroepskwalificaties; dat de 
desbetreffende richtlijnen derhalve 
dienen te worden ingetrokken; 
(5) Overwegende dat het voor de (5) Overwegende dat het voor de 
bijwerking van de lijsten 
beroepswerkzaamheden, noodzakelijk 
is passende procedures in te voeren; bijwerking van de categorieën 
beroepservaring en van de lijsten 
beroepswerkzaamheden waarnaar zij 
verwijzen, noodzakelijk is passende 
procedures in te voeren; 
(6) Overwegende dat Richtlijn 89/48/EEG (6) Overwegende dat Richtlijn 89/48/EEG 
van de Raad van 21 december 1988 van de Raad van 21 december 1988 
betreffende een algemeen stelsel van 
erkenning van hoger 
onderwijsdiploma's waarmee 
beroepsopleidingen van tenminste drie 
jaar worden afgesloten en 
Richtlijn 92/5 l/EEG van de Raad van 
18 juni 1992 betreffende een tweede 
algemeen stelsel van erkenning van 
beroepsopleidingen, ter aanvulling van 
Richtlijn 89/48/EEG5, laatstelijk 
gewijzigd bij Richtlijn 95/43/EG van de 
Commissie , niet van toepassing zijn op 
bepaalde beroepswerkzaamheden welke 
binnen de werkingssfeer vallen van de 
voor dit terrein geldende richtlijnen; dat 
derhalve moet worden voorzien in een 
mechanisme van erkenning van 
diploma's dat toepasselijk is op die 
beroepswerkzaamheden die niet binnen 
de werkingssfeer van de Richtlijnen 
89/48/EEG en 92/5l/EEG vallen; betreffende een algemeen stelsel van 
erkenning van hoger 
onderwijsdiploma's waarmee 
beroepsopleidingen van tenminste drie 
jaar worden afgesloten4 en 
Richtlijn 92/51/EEG van de Raad van 
18 juni 1992 betreffende een tweede 
algemeen stelsel van erkenning van 
beroepsopleidingen, ter aanvulling van 
Richtlijn 89/48/EEG5, laatstelijk 
gewijzigd bij Richtlijn 95/43/EG van de 
Commissie , niet van toepassing zijn op 
bepaalde beroepswerkzaamheden welke 
binnen de werkingssfeer vallen van de 
voor dit terrein geldende richtlijnen 
(Bijlage A, deel 1, van deze richtlijn); 
dat derhalve moet worden voorzien in 
een mechanisme van erkenning van 
diploma's dat toepasselijk is op die 
beroepswerkzaamheden die niet binnen 
de werkingssfeer van de Richtlijnen 
89/48/EEG en 92/51/EEG vallen;^/ de 
in bijlage A, deel 2, van deze richtlijn 
vermelde beroepswerkzaamheden ten 
aanzien van de erkenning van 
diploma 's voor het grootste deel binnen 
de werkingssfeer van richtlijn 
92/5 l/EEG vallen; 
(7) Overwegende dat aan het algemene 
stelsel de verplichting voor de Lid-
Staten moet worden toegevoegd om de 
door de banken van andere Lid-Staten 
afgegeven verklaringen inzake de 
financiële draagkracht en ook de 
attesten inzake verzekering tegen de 
geldelijke gevolgen van de 
beroepsaansprakelijkheid te erkennen, 
(8) Overwegende dat ter vergemakkelijking 
van het vrije verkeer van 
verpleegkundigen die geen van de in 
artikel 3 van Richtlijn 77/452/EEG van 
de Raad van 27 juni 1977 inzake de 
onderlinge erkenning van de diploma's, 
certificaten en andere titels van 
verantwoordelijk algemeen 
PB nr. L 19 van 24.1.1989, blz. 16 
PB nr. L 209 van 24.7.1992, blz. 25. 
PB nr. L 184 van 3.8.1995, blz. 21. 
ziekenverpleger, tevens houdende 
maatregelen tot vergemakkelijking van 
de daadwerkelijke uitoefening van het 
recht van vestiging en vrij verrichten 
van diensten , laatstelijk gewijzigd bij 
de Akte van Toetreding van Oostenrijk, 
Finland en Zweden, genoemde 
diploma's, certificaten of andere titels 
bezitten, de Richtlijnen 89/48/EEG en 
92/51/EEG wijziging behoeven; 
(9) Overwegende dat dient te worden 
voorzien in regelmatige verslagen ten 
einde op de werking van deze richtlijn 
toezicht te kunnen houden; 
(10) Overwegende dat deze richtlijn de 
toepassing van artikel 48, lid 4, en van 
artikel 55 van het Verdrag onverlet laat, 
HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN 
VASTGESTELD: 
TITEL I 
Toepassingsgebied 
Artikel 1 
1. De Lid-Staten voeren de in deze 
richtlijn omschreven maatregelen in ten 
aanzien van de vestiging op hun 
grondgebied van de in titel I van de 
o 
algemene programma's genoemde 
natuurlijke personen en 
vennootschappen, alsmede ten aanzien 
van het verrichten van diensten door 
deze personen en vennootschappen, 
hierna "de begunstigden" genoemd, in 
de in Bijlage A genoemde sectoren. 
2. Deze richtlijn is van toepassing op de in 
Bijlage A genoemde werkzaamheden, 
welke de onderdanen van een Lid-Staat 
in een ontvangende Lid-Staat als 
zelfstandige of in loondienst wensen uit 
te oefenen. 
PBnr. L 176 van 15.7.1977, blz. 1. 
PB nr. 2 van 15.1.1962, blz. 32/62 en blz. 36/62 
Artikel 2 
De Lid-Staten waar de toegang tot en de 
uitoefening van één van de in bijlage A 
bedoelde werkzaamheden van het voldoen 
aan bepaalde kwalificatie-eisen afhankelijk 
wordt gesteld, dragen ervoor zorg dat de 
begunstigde op diens verzoek over de 
reglementering die voor het beroep dat hij 
voornemens is uit te oefenen, geldt, wordt 
ingelicht alvorens zich te vestigen of met 
een tijdelijke werkzaamheid te beginnen. 
TITEL II 
Bijkomende maatregel inzake erkenning 
van diploma's 
Artikel 3 
Onverminderd artikel 4 kan een Lid-
Staat een onderdaan van een andere 
Lid-Staat de toegang tot of de 
uitoefening van de werkzaamheden in 
bijlage A, deel 1, onder dezelfde 
voorwaarden als de nationale 
onderdanen, niet wegens onvoldoende 
kwalificaties ontzeggen zonder de 
bekwaamheden welke in diploma's, 
certificaten en andere titels die de 
belanghebbende met het oog op de 
uitoefening van dezelfde werkzaamheid 
elders in de Gemeenschap heeft 
verworven zijn aangetoond, te 
vergelijken met die welke in de 
nationale voorschriften worden geëist. 
Indien het vergelijkend onderzoek van 
diploma's tot de vaststelling leidt dat de 
kennis en kwalificaties waarvan een 
door een andere Lid-Staat uitgereikt 
diploma getuigt, overeenstemmen met 
die welke in de nationale voorschriften 
worden geëist, mag de Lid-Staat de 
houder van het diploma het recht niet 
ontzeggen om de betrokken 
werkzaamheid uit te oefenen. Indien 
daarentegen uit de vergelijking slechts 
een gedeeltelijke overeenstemming 
tussen de bedoelde kennis en 
kwalificaties blijkt, moet de Lid-Staat Onverminderd artikel 4 kan een Lid-
Staat een onderdaan van een andere 
Lid-Staat de toegang tot of de 
uitoefening van de werkzaamheden in 
bijlage A, deel 1, onder dezelfde 
voorwaarden als de nationale 
onderdanen, niet wegens onvoldoende 
kwalificaties ontzeggen zonder de 
bekwaamheden welke in diploma's, 
certificaten en andere titels die de 
belanghebbende met het oog op de 
uitoefening van dezelfde werkzaamheid 
elders in de Gemeenschap heeft 
verworven zijn aangetoond, te 
vergelijken met die welke in de 
nationale voorschriften worden geëist. 
Indien het vergelijkend onderzoek van 
diploma's tot de vaststelling leidt dat de 
kennis en kwalificaties waarvan een 
door een andere Lid-Staat uitgereikt 
diploma getuigt, overeenstemmen met 
die welke in de nationale voorschriften 
worden geëist, mag de Lid-Staat de 
houder van het diploma het recht niet 
ontzeggen om de betrokken 
werkzaamheid uit te oefenen. Indien 
daarentegen uit de vergelijking slechts 
een gedeeltelijke overeenstemming 
tussen de bedoelde kennis en 
kwalificaties blijkt, moet de Lid-Staat 
de aanvrager de mogelijkheid bieden 
aan te tonen dat hij de ontbrekende 
kennis en kwalificaties heeft 
verworven. 
2. Het onderzoek van een verzoek om 
erkenning in de zin van lid 1 moet zo 
spoedig mogelijk, doch uiterlijk vier 
maanden na de overlegging van het 
volledige dossier van de 
belanghebbende met een met redenen 
omkleed besluit van de bevoegde 
autoriteit van de ontvangende Lid-Staat 
worden afgesloten. Tegen dit besluit of 
tegen het achterwege blijven ervan kan 
bij een nationale rechterlijke instantie 
beroep worden ingesteld. 
TITEL III 
Erkenning van beroepskwalificaties op 
grond van in een andere Lid-Staat 
verworven beroepservaring 
Artikel 4 
Indien in een Lid-Staat de toegang tot of de 
uitoefening van de in bijlage A bedoelde 
werkzaamheden afhankelijk wordt gesteld 
van het bezit van algemene, handels- en 
vakkennis en -bekwaamheid, beschouwt 
deze Lid-Staat als voldoende bewijs van die 
kennis en bekwaamheid het feit dat de in 
bijlage A genoemde werkzaamheden in een 
andere Lid-Staat daadwerkelijk zijn 
uitgeoefend: 
1. Ten aanzien van de werkzaamheden 
van lijst I: 
a) gedurende zes opeenvolgende jaren 
als zelfstandige of als 
bedrijfsleider, 
of de aanvrager de mogelijkheid bieden 
aan te tonen dat hij de ontbrekende 
kennis en kwalificaties heeft 
verworven, mei name door middel van 
een aanpassingsstage of eenproeve van 
bekwaamheid als bedoeld in de 
richtlijnen 89/48/EEG en 92/51/EEG.. 
b) gedurende drie opeenvolgende 
jaren als zelfstandige of als 
:&$*• 
bedrijfsleider, indien de 
begunstigde bewijst dat hij voor de 
betrokken werkzaamheid een 
voorafgaande opleiding van ten 
minste drie jaar heeft genoten, die 
met een door de Staat erkend 
certificaat wordt afgesloten of die 
door een bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt, 
dan wel 
c) gedurende drie opeenvolgende 
jaren als zelfstandige, indien de 
begunstigde bewijst dat hij de 
betrokken activiteit gedurende ten 
minste vijfjaar als niet-zelfstandige 
heeft uitgeoefend, 
dan wel 
d) gedurende vijf opeenvolgende 
jaren in leidinggevende functies 
waarvan minstens drie jaar in 
technische functies die de 
verantwoordelijkheid voor ten 
minste één sector van de 
onderneming inhouden, indien de 
begunstigde bewijst dat hij voor de 
betrokken werkzaamheid een 
voorafgaande opleiding van ten 
minste drie jaar heeft genoten, die 
wordt afgesloten met een door de 
Staat erkend certificaat of die door 
een bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt. 
In de gevallen bedoeld onder a) en c) 
mogen op de datum van de indiening 
van het in artikel 6 bedoelde verzoek 
sedert de beëindiging van deze 
werkzaamheid niet meer dan tien jaar 
zijn verstreken. 
2. Ten aanzien van de werkzaamheden 
van lijst II: 
a) gedurende zes opeenvolgende jaren 
als zelfstandige of als 
bedrijfsleider, 
of 
b) hetzij gedurende drie 
opeenvolgende jaren als 
zelfstandige of als bedrijfsleider, 
indien de begunstigde bewijst dat 
hij voor de betrokken 
werkzaamheid een voorafgaande 
opleiding van ten minste drie jaar 
heeft genoten, die met een door de 
Staat erkend certificaat wordt 
afgesloten of die door een 
bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt, 
dan wel 
hetzij gedurende vier 
opeenvolgende jaren als 
zelfstandige of als bedrijfsleider, 
indien de begunstigde bewijst dat 
hij voor de betrokken 
werkzaamheid een voorafgaande 
opleiding van ten minste twee jaar 
heeft genoten, die met een door de 
Staat erkend certificaat wordt 
afgesloten of die door een 
bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt, 
dan wel 
c) gedurende drie opeenvolgende 
jaren als zelfstandige of als 
bedrijfsleider indien de 
begunstigde bewijst dat hij de 
betrokken werkzaamheid 
gedurende ten minste vijfjaar als 
niet-zelfstandige heeft uitgeoefend, 
dan wel 
d) hetzij gedurende vijf 
opeenvolgende jaren als 
niet-zelfstandige, indien de 
begunstigde bewijst dat hij voor de 
betrokken werkzaamheid een 
iiWi^^^/^^t^^Mtm^r,i^'^,a^^''m'' '" ' *"*"'** 
voorafgaande opleiding van ten 
minste drie jaar heeft genoten, die 
met een door de Staat erkend 
certificaat wordt afgesloten of die 
door een bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt, 
dan wel 
hetzij gedurende zes 
opeenvolgende jaren als 
niet-zelfstandige, indien de 
begunstigde bewijst dat hij voor de 
betrokken werkzaamheid een 
voorafgaande opleiding van ten 
minste twee jaar heeft genoten, die 
met een door de Staat erkend 
certificaat wordt afgesloten of die 
door een bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt. 
In de gevallen bedoeld onder a) en c), 
mogen op de datum van indiening van 
het in artikel 6 bedoelde verzoek sedert 
de beëindiging van deze werkzaamheid 
niet meer dan tien jaar zijn verstreken. 
3. Ten aanzien van de werkzaamheden 
van lijst III: 
a) gedurende zes opeenvolgende jaren 
als zelfstandige of bedrijfsleider, 
of 
b) gedurende drie opeenvolgende 
jaren als zelfstandige of 
bedrijfsleider, indien de 
begunstigde bewijst dat hij voor de 
betrokken werkzaamheid een 
voorafgaande opleiding van ten 
minste drie jaar heeft genoten, die 
met een door de Staat erkend 
certificaat wordt afgesloten of die 
door een bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt, 
dan wel 
10 
c) gedurende drie opeenvolgende 
jaren als zelfstandige, indien de 
begunstige bewijst dat hij de 
betrokken werkzaamheid ten 
minste gedurende vijf jaar als 
niet-zelfstandige heeft uitgeoefend. 
In de gevallen bedoeld onder a) en c) 
mogen op de datum van de indiening 
van het in artikel 6 bedoelde verzoek 
sedert de beëindiging van deze 
werkzaamheid niet meer dan tien jaar 
zijn verstreken. 
Ten aanzien van de werkzaamheden 
van lijst IV: 
a) gedurende vijf opeenvolgende 
jaren als zelfstandige of als 
bedrijfsleider, 
of 
b) gedurende twee opeenvolgende 
jaren als zelfstandige of als 
bedrijfsleider, indien de 
begunstigde bewijst dat hij voor de 
betrokken werkzaamheid een 
voorafgaande opleiding van ten 
minste drie jaar heeft genoten, die 
met een door de Staat erkend 
certificaat wordt afgesloten of die 
door een bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt, 
dan wel 
c) gedurende drie opeenvolgende 
jaren als zelfstandige of als 
bedrijfsleider, indien de 
begunstigde bewijst dat hij voor de 
betrokken werkzaamheid een 
voorafgaande opleiding van ten 
minste twee jaar heeft genoten, die 
met een door de Staat erkend 
certificaat wordt afgesloten of die 
door een bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt, 
11 
dan wel 
d) gedurende twee opeenvolgende 
jaren als zelfstandige of als 
bedrijfsleider, indien de 
begunstigde bewijst dat hij de 
betrokken werkzaamheid 
gedurende ten minste drie jaar als 
niet-zelfstandige heeft uitgeoefend, 
dan wel 
e) gedurende drie opeenvolgende 
jaren als niet-zelfstandige, indien 
de begunstigde bewijst dat hij voor 
de betrokken werkzaamheid een 
voorafgaande opleiding van ten 
minste twee jaar heeft genoten, die 
met een door de Staat erkend 
certificaat wordt afgesloten of die 
door een bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt. 
5. Ten aanzien van de werkzaamheden 
van lijst V: 
a) gedurende drie jaar als zelfstandige 
of bedrijfsleider op voorwaarde dat 
op de datum van de indiening van 
het in artikel 6 bedoelde verzoek 
sedert de beëindiging van deze 
werkzaamheid niet meer dan twee 
jaar zijn verstreken, tenzij de 
ontvangende Lid-Staat aan zijn 
onderdanen een langere 
onderbreking van hun 
beroepsactiviteiten toestaat; 
b) gedurende drie jaar als zelfstandige 
of als bedrijfsleider op voorwaarde 
dat op de datum van de indiening 
van het in artikel 6 bedoelde 
verzoek sedert de beëindiging van 
deze werkzaamheid niet meer dan 
twee jaar zijn verstreken. 
6. Ten aanzien van de werkzaamheden 
van lijst VI: 
12 
a) gedurende drie opeenvolgende 
jaren als zelfstandige of 
bedrijfsleider, 
of 
b) gedurende twee opeenvolgende 
jaren als zelfstandige of 
bedrijfsleider, indien de 
begunstigde bewijst dat hij voor de 
betrokken werkzaamheid een 
voorafgaande opleiding heeft 
genoten, die met een door de Staat 
erkend certificaat wordt afgesloten 
of die door een bevoegde beroeps-
of bedrijfsorganisatie als 
volwaardig wordt aangemerkt, 
dan wel 
c) gedurende twee opeenvolgende 
jaren als zelfstandige of 
bedrijfsleider, indien de begunstige 
bewijst dat hij de betrokken 
werkzaamheid gedurende ten 
minste drie jaar als 
niet-zelfstandige heeft uitgeoefend, 
dan wel 
d) gedurende drie opeenvolgende 
jaren als niet-zelfstandige, indien 
de begunstigde bewijst dat hij voor 
de betrokken werkzaamheid een 
voorafgaande opleiding heeft 
genoten, die met een door de Staat 
erkend certificaat wordt afgesloten 
of die door een bevoegde 
beroepsorganisatie als volwaardig 
wordt aangemerkt. 
In de gevallen bedoeld onder a) en c), 
mogen op de datum van indiening van 
het in artikel 6 bedoelde verzoek sedert 
de beëindiging van deze werkzaamheid 
niet meer dan tien jaar zijn verstreken. 
ArtikelS 
De werkzaamheid van bedrijfsleider in de De werkzaamheid van bedrijfsleider in de 
zin van artikel 4 wordt geacht te worden zin van artikel 4 wordt geacht te worden 
13 
uitgeoefend door ieder die in een industriële 
of commerciële onderneming van de 
overeenkomstige bedrijfstak werkzaam is 
geweest: 
a) hetzij als bedrijfsleider of als leider van 
een filiaal; 
b) hetzij als plaatsvervanger van de 
ondernemer of van de bedrijfsleider 
indien deze functie, wat de 
verantwoordelijkheid betreft, met die 
van de vertegenwoordigde ondernemer 
of bedrijfsleider overeenkomt; 
c) hetzij als lid van het leidinggevend 
personeel, belast met commerciële 
taken en verantwoordelijk voor ten 
minste één afdeling van de 
onderneming. 
Artikel 6 uitgeoefend door ieder die in een 
onderneming van de overeenkomstige 
bedrijfstak werkzaam is geweest: 
Het bewijs dat aan de in artikel 4 
omschreven voorwaarden is voldaan, wordt 
geleverd door een door de bevoegde 
autoriteit of het bevoegde lichaam van de 
Lid-Staat van oorsprong of van herkomst 
afgegeven verklaring, waarmee de 
betrokkene zijn verzoek om in de 
ontvangende Lid-Staat de betrokken 
werkzaamheid of werkzaamheden te mogen 
uitoefenen dient te staven. Het bewijs dat aan de in artikel 4 
omschreven voorwaarden is voldaan, wordt 
geleverd door een door de bevoegde 
autoriteit of het bevoegde lichaam van de 
Lid-Staat van oorsprong of van herkomst 
afgegeven verklaring over de aard en de 
duur van de werkzaamheid, waarmee de 
betrokkene zijn verzoek om in de 
ontvangende Lid-Staat de betrokken 
werkzaamheid of werkzaamheden te mogen 
uitoefenen dient te staven. 
TITEL IV 
Erkenning van andere in een andere 
Lid-Staat verworven 
beroepskwalificaties 
Artikel 7 
Indien een ontvangende Lid-Staat van 
zijn onderdanen voor de toegang tot één 
der in artikel 1, lid 2, bedoelde 
werkzaamheden een bewijs van 
betrouwbaarheid en het bewijs dat zij 
niet failliet verklaard zijn geweest, of 
slechts één van deze bewijzen eist, 
aanvaardt deze Lid-Staat voor de 
14 
onderdanen van de andere Lid-Staten 
als voldoende bewijs overlegging van 
een uittreksel uit het strafregister of, bij 
ontbreken daarvan, eer door een 
bevoegde rechterlijke of 
bestuursinstantie van de Lid-Staat van 
oorsprong of van herkomst afgegeven 
gelijkwaardig document, waaruit blijkt 
dat aan deze eisen wordt voldaan. 
Indien een ontvangende Lid-Staat voor 
de toegang tot één der in artikel 1, lid 2, 
bedoelde werkzaamheden aan zijn 
onderdanen bepaalde voorwaarden 
oplegt inzake betrouwbaarheid, inzake 
het niet failliet verklaard te zijn 
geweest, of inzake goed zedelijk gedrag 
of van hen het bewijs verlangt dat 
jegens hen geen tucht-, noch 
administratieve maatregelen genomen 
zijn geweest (bijvoorbeeld ontzetting 
uit het recht om een bepaald beroep uit 
te oefenen, uitsluiting van uitoefening 
van een beroep of rayement) waarvan 
het bewijs door het in het lid 1 bedoelde 
document, niet kan worden geleverd, 
aanvaardt deze Lid-Staat voor de 
onderdanen van de andere Lid-Staten 
als voldoende bewijs een door een 
bevoegde rechterlijke of 
bestuursinstantie van de Lid-Staat van 
oorsprong of van herkomst afgegeven 
verklaring, waaruit blijkt dat aan deze 
eisen wordt voldaan. Deze verklaring 
heeft betrekking op de welomschreven 
feiten die in de ontvangende Lid-Staat 
in aanmerking worden genomen. 
Indien het in lid 1 bedoelde document 
of de in lid 2 bedoelde verklaring niet 
door de Lid-Staat van oorsprong of van 
herkomst worden afgegeven, mogen 
deze worden vervangen door een 
verklaring onder ede of, in de Lid-
Staten waar niet in een eed is voorzien, 
door een plechtige verklaring, welke 
door de betrokkene wordt afgelegd ten 
overstaan van een bevoegde rechterlijke 
of bestuursinstantie of, in voorkomend 
geval, ten overstaan van een notaris van 
de Lid-Staat van oorsprong of van 
15 
herkomst, die een attest van deze eed of 
plechtige verklaring afgeven. De 
verklaring betreffende het niet failliet 
verklaard te zijn geweest, mag ook ten 
overstaan van een bevoegde beroeps- of 
bedrijfsorganisatie van de Lid-Staat van 
oorsprong of van herkomst worden 
afgelegd. 
4. Indien in een ontvangende Lid-Staat de 
financiële draagkracht moet worden 
aangetoond, aanvaardt deze Lid-Staat 
de door de banken van de Lid-Staat van 
oorsprong of herkomst afgegeven 
verklaringen als gelijkwaardig aan die 
welke op zijn grondgebied zijn 
afgegeven. 
5. Indien een Lid-Staat voor de toegang 
tot of de uitoefening van een der in 
artikel 1, lid 2, bedoelde 
werkzaamheden van zijn onderdanen 
het bewijs verlangt dat zij door een 
verzekering tegen de geldelijke 
gevolgen van hun 
beroepsaansprakelijkheid zijn gedekt, 
aanvaardt deze Lid-Staat de door de 
verzekeringsmaatschappijen van de 
andere Lid-Staten afgegeven attesten als 
zijnde gelijkwaardig aan die welke op 
zijn eigen grondgebied zijn afgegeven. 
In deze attesten moet worden vermeld 
dat de verzekeraar zich, wat de aard en 
de omvang van de dekking betreft, naar 
de wettelijke en bestuursrechtelijke 
voorschriften van de ontvangende Lid-
Staat heeft gericht. 
6. De in de leden 1, 2, 3 en 5 bedoelde 
documenten mogen bij overlegging niet 
meer dan drie maanden oud zijn. 
TITEL V 
Aanvulling op het algemeen stelsel van 
erkenning van diploma's 
Artikel 8 
1. Richtlijn 89/48/EEG wordt als volgt 
16 
gewijzigd: 
a) aan artikel 2 wordt de volgende 
alinea toegevoegd: 
"Onverminderd het bepaalde in de 
tweede alinea, zijn de bepalingen 
van de onderhavige richtlijn van 
toepassing indien een 
ziekenverpleger die geen van de in 
artikel 3 van Richtlijn 77/452/EEG 
van de Raad genoemde 
diploma's, certificaten of andere 
titels bezit, de werkzaamheid van 
verantwoordelijk algemeen 
ziekenverpleger, zoals omschreven 
in artikel 1 van 
Richtlijn 77/452/EEG, wenst uit te 
oefenen. 
^ PB nr. L 176 van 15.7.1977, blz. 1." 
b) aan artikel 6 worden de volgende 
leden 5 en 6 toegevoegd: 
"5. Indien voor de toegang tot een 
gereglementeerd beroep of de 
uitoefening ervan in de 
ontvangende Lid-Staat de 
financiële draagkracht moet 
worden bewezen, erkent deze 
Staat de door de banken van de 
Lid-Staat van oorsprong of van 
herkomst afgegeven 
verklaringen als gelijkwaardig 
aan die welke op zijn eigen 
grondgebied zijn afgegeven. 
6. Indien de bevoegde instantie 
van de ontvangende Lid-Staat 
voor de toegang tot of de 
uitoefening van een 
gereglementeerd beroep van 
zijn onderdanen het bewijs eist 
dat zij door een verzekering 
tegen de geldelijke gevolgen 
van hun 
beroepsaansprakelijkheid zijn 
gedekt, aanvaardt deze Lid-
Staat de door de 
verzekeringsmaatschappij en 
17 
van de andere Lid-Staten 
afgegeven attesten als zijnde 
gelijkwaardig aan die welke op 
zijn eigen grondgebied zijn 
afgegeven. In deze attesten 
moet worden vermeld dat de 
verzekeraar zich, wat de aard 
en de omvang van de dekking 
betreft, naar de wettelijke en 
bestuursrechtelijke 
voorschriften van de 
ontvangende Lid-Staat heeft 
gericht. Deze attesten mogen 
bij overlegging ervan niet 
meer dan drie maanden oud 
zijn." 
2. Richtlijn 92/51/EEG wordt als volgt 
gewijzigd: 
a) in artikel 2 wordt de volgende 
alinea als derde alinea ingevoegd: 
"Onverminderd het bepaalde in de 
tweede alinea, zijn de bepalingen 
van de onderhavige richtlijn van 
toepassing indien een 
ziekenverpleger die geen van de in 
artikel 3 van Richtlijn 77/452/EEG 
van de Raad( genoemde 
diploma's, certificaten of andere 
titels bezit, de werkzaamheid van 
verantwoordelijk algemeen 
ziekenverpleger, zoals omschreven 
in artikel 1 van 
Richtlijn 77/452/EEG, wenst uit te 
oefenen. 
n PB nr. L 176 van 15.7.1977, blz. 1." 
b) aan artikel 10 worden de volgende 
leden 5 en 6 toegevoegd: 
"5. Indien voor de toegang tot een 
gereglementeerd beroep of de 
uitoefening ervan in de 
ontvangende Lid-Staat de 
financiële draagkracht moet 
worden bewezen, erkent deze 
Staat de door de banken van de 
Lid-Staat van oorsprong of van 
18 
herkomst afgegeven 
verklaringen als gelijkwaardig 
aan die welke op zijn eigen 
grondgebied zijn afgegeven. 
6. Indien de bevoegde instantie 
van de ontvangende Lid-Staat 
voor de toegang tot of de 
uitoefening van een 
gereglementeerd beroep van 
zijn onderdanen het bewijs eist 
dat zij door een verzekering 
tegen de geldelijke gevolgen 
van hun 
beroepsaansprakelijkheid zijn 
gedekt, aanvaardt deze Lid-
Staat de door de 
verzekeringsmaat-schappij en 
van de andere Lid-Staten 
afgegeven attesten als zijnde 
gelijkwaardig aan die welke op 
zijn eigen grondgebied zijn 
afgegeven. In deze attesten 
moet worden vermeld dat de 
verzekeraar zich, wat de aard 
en de omvang van de dekking 
betreft, naar de wettelijke en 
bestuursrechtelijke 
voorschriften van de 
ontvangende Lid-Staat heeft 
gericht. Deze attesten mogen 
bij overlegging ervan niet 
meer dan drie maanden oud 
zijn." 
TITEL VI 
Bepalingen van institutionele aard 
Artikel 9 
De bepalingen van artikel 4 en de lijsten van De lijsten van bijlage A kunnen volgens de 
bijlage A kunnen volgens de procedure van procedure van artikel 10 worden gewijzigd, 
artikel 10 worden gewijzigd. 
Artikel 10 
De Commissie wordt bijgestaan door het 
comité ingericht door het bij artikel 15, lid 
3, van Richtlijn 92/51/EEG ingestelde 
comité, bestaande uit vertegenwoordigers 
19 
van de Lid-Staten en voorgezeten door de 
vertegenwoordiger van de Commissie. 
De vertegenwoordiger van de Commissie 
legt het comité een ontwerp voor van de te 
nemen maatregelen. Het comité brengt 
advies uit over dit ontwerp binnen een 
termijn die de voorzitter kan vaststellen naar 
gelang van de urgentie van de materie. Het 
comité spreekt zich uit met de meerderheid 
van stemmen die in artikel 148, lid 2, van 
het Verdrag is voorgeschreven voor de 
aanneming van de besluiten die de Raad op 
voorstel van de Commissie dient te nemen. 
Bij stemming in het comité worden de 
stemmen van de vertegenwoordigers van de 
Lid-Staten gewogen overeenkomstig 
genoemd artikel. De voorzitter neemt niet 
aan de stemming deel. 
De Commissie stelt maatregelen vast die 
onmiddellijk van toepassing zijn. Indien 
deze maatregelen echter niet in 
overeenstemming zijn met het advies dat het 
comité heeft uitgebracht, worden zij 
onverwijld door de Commissie ter kennis 
van de Raad gebracht. In dat geval stelt de 
Commissie de toepassing van de 
maatregelen waartoe zij heeft besloten, met 
twee maanden uit. 
De Raad kan binnen de in de derde alinea 
genoemde termijn met een gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen een 
andersluidend besluit nemen. 
Artikel 11 
1. De Lid-Staten wijzen, binnen de in 
artikel 14 genoemde termijn, de 
autoriteiten en lichamen aan welke voor 
de afgifte van de in artikel 6 en in 
artikel 7, leden 1, 2 en 3, bedoelde 
verklaringen bevoegd zijn en stellen de 
andere Lid-Staten en de Commissie 
hiervan onverwijld in kennis. 
2. De bij artikel 9, lid 2, van Richtlijn 
89/48/EEG ingestelde Coördinatiegroep 
heeft eveneens tot taak: 
20 
de tenuitvoerlegging van de 
onderhavige richtlijn te 
vergemakkelijken, 
alle dienstige inlichtingen in te 
winnen voor de toepassing van de 
onderhavige richtlijn in de Lid-
Staten. 
TITEL VII 
Slotbepalingen 
Artikel 12 
1. De richtlijnen in bijlage B worden 
hierbij ingetrokken. 
2. De verwijzingen naar de ingetrokken 
richtlijnen worden geacht naar de 
onderhavige richtlijn te verwijzen. 
Artikel 13 
De Lid-Staten leggen met ingang van 1 
januari 1999 aan de Commissie om de twee 
jaar een verslag voor over de toepassing van 
het ingevoerde stelsel. 
Naast algemene toelichtingen bevat het 
verslag een statistisch overzicht van de 
genomen besluiten, alsmede een 
beschrijving van de voornaamste problemen 
die uit de toepassing van deze richtlijn 
voortvloeien. alle dienstige inlichtingen in te 
winnen voor de toepassing van de 
onderhavige richtlijn in de Lid-
Staten, en met name informatie 
over de verschillende 
beroepskwalificaties in de sectoren 
die onder de werkingssfeer van 
deze richtlijn vallen, te vergaren en 
te vergelijken. 
Artikel 13bis 
Uiterlijk vijf jaar na het in artikel 14 
genomen tijdstip brengt de Commissie 
verslag uit aan het Europees Parlement en 
de Raad over de stand van de 
tenuitvoerlegging van deze richtlijn in de 
lidstaten. 
Nadat alle noodzakelijke hoorzittingen zijn 
gehouden legt de Commissie haar 
21 
Artikel 14 
1. De Lid-Staten doen de nodige 
wettelijke en bestuursrechtelijke 
maatregelen in werking treden om vóór 
1 januari 1999 aan deze richtlijn te 
voldoen. Zij stellen de Commissie 
daarvan onverwijld in kennis. 
Bij de invoering van deze bepalingen 
door de Lid-Staten, wordt in die 
bepalingen of bij de officiële 
bekendmaking ervan naar de 
onderhavige richtlijn verwezen. De 
regels voor deze verwijzing worden 
vastgesteld door de Lid-Staten. 
2. De Lid-Staten delen de Commissie de 
tekst van de essentiële bepalingen van 
intern recht mede die zij op het onder 
deze richtlijn vallende gebied 
vaststellen. 
Artikel 15 
Deze richtlijn treedt in werking op de 
twintigste dag volgende op die van haar 
bekendmaking in het Publikatieblad van de 
Europese Gemeenschappen. 
Artikel 16 
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. 
Gedaan te Brussel, op 
Voor het Europees Parlement Voor de Raad 
De Voorzitter De Voorzitter conclusies ten aanzien van eventuele 
wijzigingen in de bestaande richtlijn voor. 
Eventueel legt de Commissie op hetzelfde 
moment voorstellen ter verbering van de 
bestaande regelingen voor, die gericht zijn 
op versoepeling van het vrij verkeer van 
personen, het vestigingsrecht en het vrij 
verrichten van diensten. 
22 
Bijlage A 
Deell 
Werkzaamheden die verband houden met de categorieën beroepservaring 
Lijst I 
(klassen die vallen onder Richtlijn 64/427/EEG, zoals gewijzigd 
bij Richtlijnen 69/77/EEG; 68/366/EEG, 75/368/EEG, 75/369/EEG) 
Richtlijn 64/427/EEG 
(de betreffende liberaliseringsrichtlijn is 64/429/EEG) 
NICE-nomenclatuur (overeenkomend met de klassen 23-40 CITI) 
Klasse 23 Textielnijverheid 
232 Verwerking van textielstoffen op machines ter bewerking van wol 
233 Verwerking van textielstoffen op machines ter bewerking van 
katoen 
234 Verwerking van textielstoffen op machines ter bewerking van zijde 
235 Verwerking van textielstoffen op machines ter bewerking van 
linnen en hennep 
236 Verwerking van andere textielvezels (jute en harde vezels), 
touwfabrieken 
237 Tricot- en kousenindustrie 
238 Textielveredeling 
239 Overige textielnijverheid 
Klasse 24 Vervaardiging van schoenen, kleding, beddegoed, matrassen e.d. 
241 Schoenindustrie (met uitzondering van rubber- en houten schoenen) 
242 Schoenmakerijen en -reparatiebedrijven 
243 Vervaardiging van kleding (met uitzondering van bont) 
244 Bedden- en matrassenmakerijen en dekenstikkerijen 
245 Pelsbereiderijen en bontwerkerijen 
Klasse 25 Verwerking van hout en kurk (met uitzondering van de 
vervaardiging van houten meubelen) 
251 Zagerijen, schaverijen 
252 Fabrieken van houten halffabrikaten 
253 Timmer- en parketvloerenfabrieken (Seriefabricage) 
254 Hout-emballagefabrieken 
255 Vervaardiging van andere houtwaren (behalve meubels) 
259 Riet-, stro-, kurk- en borstelwarenfabrieken 
Klasse 26 260 Meubelfabrieken en meubelmakersbedrijven 
23 
Klasse 27 Vervaardiging van papier en papierwaren 
271 Houtslijp- en cellulosefabrieken; papier- en kartonfabrieken 
272 Papierwaren- en kartonnagefabrieken (vervaardiging van artikelen 
uit papierstof, papier en karton) 
Klasse 28 280 Grafische nijverheid, uitgeverijen 
Klasse 29 Vervaardiging van leder en lederwaren 
291 Leerlooierijen 
292 Lederwarenfabrieken 
ex Klasse 30 Rubberfabrieken, asbestfabrieken, kunststofverwerkende industrie, 
fabrieken van synthetische vezels, zetmeelfabrieken 
301 Rubber- en asbestfabrieken 
302 Kunststofverwerkende industrie 
303 Kunstmatige en synthetische continugaren- en vezelfabrieken 
ex Klasse 31 Chemische industrie 
311 Chemische grondstoffenfabrieken, geïntegreerde fabrieken voor de 
vervaardiging en verwerking van chemische grondstoffen 
312 Gespecialiseerde fabrieken voor de vervaardiging van chemische 
grondstoffen voor industriële of agrarische toepassing (hieraan moet 
worden toegevoegd: de vervaardiging van industriële oliën en 
vetten van plantaardige of dierlijke oorsprong behorende bij groep 
312 CITI) 
313 Gespecialiseerde fabrieken van chemische verbruiksgoederen 
(wordt hier uitgesloten: de vervaardiging van geneesmiddelen en 
farmaceutische produkten, ex groep 319 CITI) 
Klasse 32 320 Aardolie-industrie 
Klasse 33 Verwerking van minerale produkten (met uitzondering van metalen) 
331 Baksteen- en dakpannenfabrieken e.d. 
332 Glas- en glaswarenfabrieken 
333 Aardewerkfabrieken, vuurvast-materiaalfabrieken 
334 Cement-, kalk- en gipsfabrieken 
335 Bouwelementen- en platenfabrieken e.d. 
339 Bewerking van natuursteen en van overige niet-metalen mineralen 
Klasse 34 Vervaardiging en eerste bewerking van ferro en non-ferro metalen 
341 IJzer- en staalindustrie (volgens E.G.K.S.-Verdrag met inbegrip van 
cokesovens verbonden aan hoogovens) 
342 Stalen-buizenfabrieken 
343 Trekkerijen en koudwalserijen 
344 Vervaardiging en bewerking van non-ferro metalen 
345 Gieterijen (ijzer, staal en non-ferro metalen) 
Klasse 35 Vervaardiging van produkten uit metaal (met uitzondering van 
machines en transportmiddelen) 
351 Smederijen (excl. kettingfabrieken, gereedschapfabrieken en 
ambachtelijke smeden), vervaardiging van zwaar pers- en 
stampwerk 
352 Fabrieken van licht pers- en stampwerk, facondraaiwerk, 
sintermetaal, oppervlaktebewerking van metaal 
24 
353 Constructiewerkplaatsen (vervaardiging en montage ter plaatse) 
354 Ketel- en reservoirbouw 
355 Gereedschappen-, ijzer-, staal- en andere metaalwarenfabrieken 
359 Gereedschapslijperijen, dorpssmederijen en lasinrichtingen 
Klasse 36 Machinebouw 
361 Landbouwmachine- en traktorenfabrieken 
362 Kantoormachinefabrieken 
363 Metaalbewerkingsmachinefabrieken, vervaardiging van 
mechanische hand- en machinegereedschappen 
364 Textielmachine- en onderdelenfabrieken, naaimachinefabrieken 
365 Fabrieken van machines en apparaten voor de voedings- en 
genotmiddelenindustrie, de chemische en verwante industrieën 
366 Fabrieken van machines en installaties voor de mijnbouw, de 
metallurgische industrie en de bouwnijverheid; hijs- en 
hefwerktuigenfabrieken 
367 Fabrieken van tandwielen, lagers en andere 
overbrengingsmechanismen 
368 Overige fabrieken van machines voor bepaalde bedrijfstakken 
369 Overige machinebouw 
Klasse 37 Elektrotechnische industrie 
371 Elektrische draad- en kabelfabrieken 
372 Fabrieken van elektromotoren, -generatoren en -transformatoren en 
van schakel- en installatiemateriaal 
373 Fabrieken van elektrische apparaten en toestellen voor industriële 
toepassing 
374 Telecommunicatie- en signaalapparatenfabrieken; fabrieken van 
elektrische meetinstrumenten en medische apparaten 
375 Fabrieken van elektronische apparaten, van radio- en 
televisietoestellen en van elektro-akoestische apparaten 
376 Fabrieken van huishoudelijke elektrische apparaten 
377 Gloeilampen-, buizen- en verlichtingsartikelenfabrieken 
378 Accumulatoren- en batterij fabrieken 
379 Reparatie, montage en technische installatie van elektro-technische 
produkten 
ex Klasse 38 Transrx)rtmiddelenindustrie 
383 Automobielbouw; auto-onderdelenfabrieken 
384 Auto- en (motor-)rijwielreparatiebedrijven 
385 Rijwiel- en motorrijwielfabrieken; fabrieken van rijwiel- en 
motorrijwielonderdelen 
389 Overige transportmiddelenindustrie 
Klasse 39 Fijnmechanische en optische industrie; nijverheidsbedrijven; niet 
elders genoemd 
391 Fijnmechanische industrie 
392 Medische en orthopedische artikelenfabrieken (met uitzondering 
van fabrieken van orthopedisch schoeisel) 
393 Optische artikelenfabrieken; foto- en filmapparatenfabrieken 
394 Klokken- en uurwerkfabrieken en -reparatiebedrijven 
395 Goud- en zilversmederijen; diamantnijverheid 
396 Muziekinstrumentenfabrieken en -reparatiebedrijven 
25 
397 Speelgoed- en sportartikelenfabrieken 
399 Overige nijverheidsbedrijven 
Klasse 40 Bouwnijverheid 
400 Algemene bouwnijverheid (zonder bepaalde specialisatie); 
slopersbedrijven 
401 Burgerlijke en utiliteitsbouw (bouw van woningen en andere 
gebouwen) 
402 Water-, spoor- en wegenbouw; cultuurtechnische werken 
403 Installatiebedrijven 
404 Bouwbedrijven voor de afwerking van gebouwen 
Richtlijn 68/366/EEG 
(liberaliseringsrichtlijn 68/365/EEG) 
NICE-nomenclatuur 
Klasse 20 A 200 Vervaardiging van dierlijke en plantaardige oliën en vetten 
20 B Voedingsmiddelennijverheid 
201 Slachterijen en vervaardiging van vleeswaren en vleesconserven 
202 Zuivel- en melkproduktenfabrieken 
203 Groente- en fruitverwerkende industrie 
204 Visbewerkingsinrichtingen 
205 Maaibedrijven, meelfabrieken, pellerijen 
206 Brood-, beschuit-, banket-, koek- en biscuitfabrieken 
207 Suikerfabrieken en raffinaderijen 
208 Cacao-, chocolade- en suikerwerkfabrieken 
209 Overige voedingsmiddelenfabrieken 
21 Vervaardiging van dranken 
211 Ethylalcohol-(fermentatieprodukt)fabrieken, gistfabrieken, 
branderijen en distilleerderijen 
212 Vervaardiging van wijnen en van moutvrije, alcoholische dranken 
213 Bierbrouwerijen en mouterijen 
214 Vervaardiging van mineraalwater en alcoholvrije dranken 
ex 30 Vervaardiging van rubber, plastische materialen, kunst- en 
synthetische vezels en zetmeelprodukten 
304 Vervaardiging van zetmeelprodukten 
3 
Richtlijn 75/368/EEG: werkzaamheden bedoeld in artikel 5, lid 1 
CITI-nomenclatuur 
ex 04 Visserij 
043 Visserij op de binnenwateren 
ex 38 Vervaardiging van transportmaterieel 
381 Scheepsbouw en herstelling van schepen 
382 Vervaardiging van spoorwegmaterieel 
386 Vliegtuigbouw (met inbegrip van de bouw van ruimtevaart­
materieel) 
ex 71 Hulpdiensten van het vervoer en andere diensten dan vervoer 
vallende onder de volgende groepen; 
ex 711 Exploitatie van slaap- en restauratiewagens; onderhoud van 
spoorwegmaterieel in de reparatiewerkplaatsen; schoonmaken van 
de wagons 
ex 712 Onderhoud van materieel voor stads-, voorstads- en interlokaal 
vervoer van personen 
ex 713 Onderhoud van ander materieel voor personenvervoer over de weg 
(zoals auto's, autobussen en taxi's) 
ex 714 Exploitatie en onderhoud van kunstwerken ten behoeve van het 
wegvervoer (zoals wegen, tunnels en bruggen met tolheffing, 
autobusstations, parkings, autobusgarages en tramremises) 
ex 716 Hulpdiensten van de binnenvaart (zoals exploitatie en onderhoud 
van waterwegen, havens en andere kunstwerken voor de 
binnenvaart; slepen en loodsen in havens, betonning, lossen en 
laden van schepen en andere overeenkomstige werkzaamheden, 
zoals berging van schepen, jagen, exploitatie van botenloodsen) 
73 Communicatiediensten: posterijen en telecommunicatie 
ex 85 Persoonlijke diensten 
854 Wasserijen, stomerijen en ververijen 
ex 856 Fotostudio's: portretfotografie en fotografie voor handelsdoeleinden, 
met uitzondering van persfotografie 
ex 859 Persoonlijke diensten, niet elders ingedeeld (uitsluitend onderhoud 
en schoonhouden van gebouwen of lokalen) 
Richtlijn 75/369/EEG 
(artikel 6: wanneer de werkzaamheid als industrieel of ambachtelijk 
wordt beschouwd) 
CITI-nomenclatuur 
Ambulante uitoefening van de volgende werkzaamheden: 
a) - koop en verkoop van goederen door venters en colporteurs 
(ex groep 612 CITI) 
koop en verkoop van goederen op overdekte markten anders dan in vaste 
inrichtingen en op niet-overdekte markten. 
27 
b) de werkzaamheden waarvoor andere richtlijnen houdende overgangsmaatregelen 
gelden, waarin de ambulante vorm van deze werkzaamheden uitdrukkelijk wordt 
uitgesloten of niet wordt vermeld. 
Lijst II 
(Richtlijn 82/470/EEG, artikel 6, lid 3) 
Groepen 718 en 720 van de CITI-nomenclatuur 
De bedoelde werkzaamheden bestaan met name in: 
- het organiseren, aanbieden en verkopen, tegen een forfaitair bedrag of tegen provisie, van 
de afzonderlijke of gecoördineerde elementen van een reis of verblijf (vervoer, logies, 
voeding, excursie, enz.), ongeacht de reden van de reis of het verblijf (art. 2, punt B, 
onder a)) 
Lijst III 
(Richtlijn 82/489/EEG) 
ex 855 Kapsalons (met uitzondering van de werkzaamheden van de 
pedicure en opleidingsinstituten voor schoonheidsspecialist) 
Lijst IV 
(Richtlijn 82/470/EEG, artikel 6, lid 1) 
Groepen 718 en 720 van de CITI-nomenclatuur: 
De hier bedoelde werkzaamheden bestaan met name in: 
• het als tussenpersoon optreden tussen ondernemers van de verschillende takken 
van vervoer en personen die goederen verzenden of zich goederen laten toezenden, 
en het verrichten van verschillende daarmee samenhangende werkzaamheden 
door: 
aa) het sluiten, voor rekening van opdrachtgevers, van de overeenkomsten met 
de vervoerondernemers; 
bb) het kiezen van de tak van vervoer, de onderneming en de route die voor de 
opdrachtgever het voordeligst worden geacht; 
cc) de technische voorbereiding van het vervoer (bij voorbeeld de voor het 
vervoer noodzakelijke verpakking); het verrichten van diverse bijkomende 
werkzaamheden tijdens het vervoer (bij voorbeeld het voorzien van 
koelwagens met ijs); 
dd) het vervullen van de aan het vervoer verbonden formaliteiten zoals het 
invullen van de vrachtbrieven, het groeperen en splitsen van zendingen; 
28 
ee) het coördineren van de verschillende gedeelten van een transport middels 
het toezicht op de doorvoer, de wederverzending, de overlading en diverse 
eindverrichtingen; 
ff) het bezorgen van respectievelijk vracht aan de vervoerondernemers en 
vervoergelegenheid aan personen die goederen verzenden of zich goederen 
laten toezenden; 
• het berekenen van de vervoerkosten, het nazien van de afrekening; 
• het uit naam en voor rekening van een reder of een ondernemer van transporten 
over zee permanent of incidenteel verrichten van bepaalde formaliteiten (bij 
havenautoriteiten, scheepsleveranciers, enz.); 
(Werkzaamheden van artikel 2, punt A, onder a), b) of d)) 
Lijst V 
Richtlijn 70/523/EEG en 64/222/EEG 
a) 
Richtlijn 70/523/EEG 
anders dan in loondienst verrichte werkzaamheden welke onder de groothandel in steenkool 
ressorteren en werkzaamheden van tussenpersonen op het gebied van steenkool 
(ex groep 6112, CITI-nomenclatuur) 
b) 
Richtlijn 64/222/EEG 
(liberaliseringsrichtlijn 64/224/EEG) 
1. werkzaamheden van de tussenpersoon, die op grond van een of meer opdrachten 
belast is met het inleiden of afsluiten van handelstransacties op naam en voor 
rekening van derden; 
2. werkzaamheden van de tussenpersoon die, zonder hiermede blijvend belast te zijn, 
personen die rechtstreeks contracten willen afsluiten met elkaar in contact brengt, 
of de handelstransacties inleidt, dan wel bij de afsluiting daarvan zijn diensten 
verleent; 
3. werkzaamheden van de tussenpersoon die op eigen naam voor rekening van 
derden handelstransacties afsluit; 
4. werkzaamheden van de tussenpersoon die voor rekening van derden 
groothandelsveilingen houdt; 
5. werkzaamheden van de tussenpersoon die van huis tot huis bestellingen opneemt; 
6. het beroepshalve verrichten van diensten door een tussenpersoon in loondienst van 
een of meer ondernemingen op het gebied van handel, industrie of ambacht. 
29 
Lijst VI 
Richtlijnen 68/364/EEG, 68/368/EEG, 75/368/EEG, 75/369/EEG, 82/470/EEG 
1 
Richtiijn68/364/ËEG 
(liberaliseringsrichtlijn 68/363/EEG) 
ex groep 612 CITI Kleinhandel 
(Uitgesloten werkzaamheden): 
012 Verhuur van landbouwmachines 
640 Onroerende goederen, verhuur 
713 Verhuur van automobielen, rijtuigen en paaiden 
718 Verhuur van spoorwegrijtuigen en -wagons 
839 Verhuur van machines voor handelsfirma's 
841 Plaatsbespreking voor bioscopen en verhuur van films 
842 Plaatsbespreking voor theaters en verhuur van theateruitrusting 
843 Verhuur van boten, verhuur van rijwielen, verhuur van automaten 
853 Verhuur van gemeubileerde kamers 
854 Verhuur van gewassen linnengoed 
859 Verhuur van kleding 
Richtlijn 68/368/EEG 
(liberaliseringsrichtlijn 68/367/EEG) 
CITI-nomenclatuur 
ex klasse 85 CITI: 
1. restaurants en slijterijen (groep 852 CITI) 
2. hotels, pensions en dergelijke inrichtingen, kampeerterreinen (groep 853 CITI) 
3 
Richtlijn 75/368/EEG (artikel 7) 
Alle werkzaamheden die in de bijlage bij Richtlijn 75/368/EEG worden opgesomd behalve 
die welke in artikel 5 van de richtlijn worden vermeld (lijst I, nr. 3 van deze richtlijn). 
CITI-nomenclatuur 
ex 62 Banken en andere financiële instellingen 
ex 620 Octrooimakelaars en ondernemingen die zich bezighouden met de 
uitkering van vergoedingen uit licenties 
ex 71 Vervoer 
ex 713 Reizigersvervoer over de weg, met uitzondering van vervoer met 
motorvoertuigen 
30 
ex 719 Exploitatie van leidingen bestemd voor het vervoer van vloeibare 
koolwaterstoffen en andere vloeibare chemische stoffen 
ex 82 Diensten tot nut van het algemeen 
827 Bibliotheken, musea, plantentuinen en dierentuinen 
ex 84 Recreatie 
843 Diensten op recreatief gebied, niet elders ingedeeld 
- sportactiviteiten (sportterreinen, organisatie van sportieve 
ontmoetingen, enz.), met uitzondering van de werkzaamheden 
van sportleraren 
- spelen (renstallen, speelterreinen, renbanen, enz.) 
- andere recreatieve activiteiten (circussen, lunaparken en andere 
amusementsbedrijven, enz.) 
ex 85 Persoonlijke diensten 
ex 851 Huishoudelijke diensten 
ex 855 Schoonheidsinstituten en manicure, met uitzondering van de 
werkzaamheden van de pedicure en opleidingsinstituten voor 
schoonheidsspecialist en kapper 
ex 859 Persoonlijke diensten, niet elders ingedeeld, met uitzondering van 
die van sport- en paramedische masseurs en van berggidsen, als 
volgt ingedeeld: 
- ontsmetting en bestrijding van ongedierte 
- verhuur van kleding en bewaring van voorwerpen 
- huwelijksbemiddeling en soortgelijke diensten 
- waarzeggerij en soortgelijke werkzaamheden 
- hygiënische diensten en aanverwante werkzaamheden 
- begrafenisondernemingen en onderhoud van kerkhoven 
- reisleiders en toeristentolken 
4 
Richtlijn 75/369/EEG (artikel 5) 
De ambulante uitoefening van de volgende werkzaamheden: 
a) de koop en verkoop van goederen: 
door venters en colporteurs (ex groep 612 CITI), 
op overdekte markten anders dan in vaste inrichtingen en op niet-overdekte 
markten; 
b) de werkzaamheden waarvoor richtlijnen houdende overgangsmaatregelen gelden, 
waarin de ambulante vorm van deze werkzaamheden uitdrukkelijk wordt 
uitgesloten of niet wordt vermeld. 
5 
Richtlijn 82/470/EEG (artikel 6, lid 2) 
(Werkzaamheden die vermeld worden in artikel 2, punt A, onder c) of e), punt B, onder b), 
punten C of D) 
31 
Deze werkzaamheden bestaan met name in: 
het in huur geven van spoorwegwagons of -rijtuigen voor het vervoer van reizigers 
of goederen; 
het als tussenpersoon optreden bij de aankoop, de verkoop of de verhuur van 
schepen; 
het voorbereiden van, onderhandelen over en sluiten van overeenkomsten voor het 
vervoer van emigranten; 
het in entrepots, pakhuizen, meubelopslagplaatsen, koelhuizen, silo's, enz., onder 
douanetoezicht of niet, voor rekening van de bewaargever in bewaring nemen van 
alle voorwerpen en goederen; 
het aan de bewaargever afgeven van een titel voor het in bewaring ontvangen 
voorwerp of goed; 
het verschaffen van verblijfsruimte, voeder en verkoopruimte voor vee dat hetzij 
vóór de verkoop, hetzij onderweg naar of van de markt in tijdelijke bewaring 
wordt gegeven; 
het verrichten van de technische controle of expertise van motorrijtuigen; 
het meten, wegen en ijken van goederen. 
32 
Bijlage A 
Deel 2 
Andere werkzaamheden dan die welke in deel 1 zijn opgenomen 
1 
Richtlijnen 63/261/EEG, 63/262/EEG, 65/1/EEG, 67/530/EEG, 67/53l/EEG, 
67/532/EEG, 68/192/EEG, 68/415/EEG en 71/18/EEG 
C.I.T.I.-nomencIatuur 
Klasse ex 01 Landbouw 
in het bijzonder: 
a) de algemene landbouw, de wijnbouw inbegrepen, de teelt van fruit en fruitbomen, 
zaadteelt, groenten-, bloemen- en sierplantenteelt, ook in kassen; 
b) de veeteelt, de pluimveeteelt, de konijnenteelt, de pelsdierenteelt en de teelt van 
diverse andere dieren; de bijenteelt; de produktie van vlees, melk, wol, huiden, 
bont, eieren en honing; 
c) de werkzaamheden op het gebied van de landbouw, de veeteelt en de tuinbouw, 
die tegen een vast bedrag of krachtens overeenkomst verricht worden. 
2 
Richtlijn 63/607/EEG 
(Filmbedrijf) 
3 
Richtlijn 64/223/EEG 
C.I.T.I.-nomencIatuur 
ex 611 Werkzaamheden welke onder de groothandel ressorteren (met uitzondering van 
die welke ressorteren onder de groothandel in geneesmiddelen en farmaceutische 
produkten, in giftige produkten en ziekteverwekkende agentia en in steenkool). 
4 
Richtlijn 64/428/EEG 
N.I.C.E.-nomenclatuur 
Groep 
Klasse 11 Winning en bewerking van vaste brandstoffen 
111 Winning en bewerking van steenkolen 
112 Winning en bewerking van bruinkolen 
Klasse 12 Ertswinning 
33 
ex 13 
Klasse 14 
Klasse 19 121 
122 
ex 130 
140 
190 Winning van ijzererts 
Winning van non-ferrometaalertsen en daarmede verband 
houdende werkzaamheden 
Aardolie- en aardgaswinning (met uitzondering van opsporing en 
boring) 
Winning van bouwmaterialen en van vuurvaste en keramische 
klei 
Afdeling 5 
Groep ex 640 
Groep 839 
02 Winning van overige mineralen, veenderijen 
5 
Richtlijn 65/264/EEG 
(Cinematografie) 
6 
Richtlijn 66/162/EEG 
C.I.T.I.-nomencIatuur 
elektriciteit, gas, damp, watervoorziening en sanitaire diensten 
7 
Richtlijn 67/43/EEG 
C.I.T.I.-nomencIatuur 
Handel in onroerende goederen 
(uitgezonderd 6401) 
Diensten aan ondernemingen, niet elders ingedeeld (met 
uitzondering van de werkzaamheden op het gebied van de pers, van 
douaneagent, van adviseurs voor economische, financiële, 
commerciële en statistische vraagstukken, alsmede voor 
arbeidsvraagstukken, van incassobureaus) 
8 
Richtlijn 67/654/EEG 
C.I.T.I.-nomencIatuur 
Werkzaamheden in de bosbouw en het bosbedrijf 
021 Bosbouw 
022 Bosbedrijf 
Richtlijnen 68/369/EEG en 70/45 l/EEG 
34 
C.I.T.I.-nomencIatuur 
Ex groep 841 Produktie, distributie en vertoning van films 
10 
Richtlijn 69/82/EEG 
C.I.T.I.-nomencIatuur 
ex 13 ex 130 Aardolie en aardgas (opsporing en boring) 
11 
Richtlijn 70/522/EEG 
C.I.T.I.-nomencIatuur 
Ex groep 6112 Steenkool 
35 
Bijlage B 
Ingetrokken richtlijnen 
Deel 1: liberaliseringsrichtlijnen 
63/261/EEG: Richtlijn van de Raad van 2 april 1963 tot vaststelling van de wijze waarop de 
vrijheid van vestiging in de landbouw op het grondgebied van een Lid-Staat 
wordt verwezenlijkt door onderdanen van de andere landen van de 
Gemeenschap, die gedurende twee jaar zonder onderbreking als werknemers 
in de landbouw in deze Lid-Staat werkzaam zijn geweest. 
63/262/EEG: Richtlijn van de Raad van 2 april 1963 tot vaststelling van de wijze waarop de 
vrijheid van vestiging op landbouwbedrijven die sedert meer dan twee jaar 
verlaten of onbebouwd zijn, wordt verwezenlijkt. 
63/607/EEG: Richtlijn van de Raad van 15 oktober 1963 voor de tenuitvoerlegging van de 
bepalingen van het Algemeen Programma voor de opheffing van de 
beperkingen van het vrij verrichten van diensten op het gebied van het 
filmbedrijf. 
64/223/EEG: Richtlijn van de Raad van 25 februari 1964 betreffende de verwezenlijking 
van de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor de 
werkzaamheden welke onder de groothandel ressorteren. 
64/224/EEG: Richtlijn van de Raad van 25 februari 1964 betreffende de verwezenlijking 
van de vrijheid van vestiging en van het vrij verrichten van diensten voor de 
werkzaamheden van tussenpersonen in handel, industrie en ambacht. 
64/428/EEG: Richtlijn van de Raad van 7 juli 1964 betreffende de verwezenlijking van de 
vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor anders dan in 
loondienst verrichte werkzaamheden op het gebied van de winning van 
delfstoffen. (I.S.I.C.-klassen 11 tot en met 19). 
64/429/EEG: Richtlijn van de Raad van 7 juli 1964 betreffende de verwezenlijking van de 
vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor anders dan in 
loondienst verrichte werkzaamheden van de be- en verwerkende nijverheid 
behorende tot de klassen 23 tot en met 40 van de I.S.I.C. (Industrie en 
Ambacht) 
65/1/EEG: Richtlijn van de Raad van 14 december 1964 betreffende de wijze waarop het 
vrij verrichten van diensten in de werkzaamheden van land- en tuinbouw 
wordt verwezenlijkt. 
65/264/EEG: Tweede richtlijn van de Raad van 13 mei 1965 ter uitvoering van de 
Algemene Programma's voor de opheffing van de beperkingen van de vrijheid 
van vestiging en van het vrij verrichten van diensten op het gebied van de 
cinematografie. 
66/162/EEG: Richtlijn van de Raad van 28 februari 1966 betreffende de verwezenlijking 
van de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor de niet 
in loondienst verrichte werkzaamheden welke onder de sectoren elektriciteit, 
gas, watervoorziening en sanitaire diensten ressorteren (afd. 5 CITI). 
36 
67/43/EEG: Richtlijn van de Raad van 12 januari 1967 betreffende de verwezenlijking van 
de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor de niet in 
loondienst verrichte werkzaamheden behorende tot: 1. de sector "handel in 
onroerende goederen (uitgezonderd 6401)" (groep ex 640 I.S.I.C.) 2. de sector 
bepaalde "diensten aan ondernemingen, niet elders ingedeeld" (groep 839 
I.S.I.C). 
67/530/EEG: Richtlijn van de Raad van 25 juli 1967 inzake de vrijheid van landbouwers 
die onderdaan zijn van een Lid-Staat en zijn gevestigd in een andere Lid-
Staat, om over te gaan van het ene bedrijf naar het andere. 
67/531/EEG: Richtlijn van de Raad van 25 juli 1967 betreffende de toepassing van de 
wetgeving der Lid-Staten inzake pachtovereenkomsten op landbouwers die 
onderdaan van een der overige Lid-Staten zijn. 
67/532/EEG: Richtlijn van de Raad van 25 juli 1967 inzake de vrijheid van landbouwers 
die onderdaan zijn van een Lid-Staat en zijn gevestigd in een andere Lid-
Staat, om toe te treden tot landbouwcoöperaties. 
67/654/EEG: Richtlijn van de Raad van 24 oktober 1967 betreffende de wijze waarop de 
vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor anders dan in 
loondienst verrichte werkzaamheden in de bosbouw en het bosbedrijf worden 
verwezenlijkt. 
68/192/EEG: Richtlijn van de Raad van 5 april 1968 inzake de vrijheid van landbouwers die 
onderdaan zijn van een Lid-Staat en zijn gevestigd in een andere Lid-Staat, 
om gebruik te maken van de verschillende vormen van krediet. 
68/363/EEG: Richtlijn van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende de verwezenlijking 
van de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor anders 
dan in loondienst verrichte werkzaamheden welke onder de kleinhandel 
ressorteren (ex groep 612 CITI). 
68/365/EEG: Richtlijn van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende de verwezenlijking 
van de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor anders 
dan in loondienst verrichte werkzaamheden in de levensmiddelenindustrie 
alsmede bij de vervaardiging van dranken (klassen 20 en 21 CITI). 
68/367/EEG: Richtlijn van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende de verwezenlijking 
van de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor anders 
dan in loondienst verrichte werkzaamheden welke onder de persoonlijke 
diensten ressorteren (ex klasse 85 CITI): 1. restaurants en slijterijen 
(groep 852 CITI); 2. hotels, pensions en dergelijke inrichtingen, 
kampeerterreinen (groep 853 CITI). 
68/369/EEG: Richtlijn van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende de verwezenlijking 
van de vrijheid van vestiging voor anders dan in loondienst verrichte 
werkzaamheden van de distributie van films. 
68/415/EEG: Richtlijn van de Raad van 20 december 1968 inzake de vrijheid van 
landbouwers die onderdaan zijn van een Lid-Staat en zijn gevestigd in een 
andere Lid-Staat, om gebruik te maken van de verschillende vormen van 
steunmaatregelen. 
37 
69/82/EEG: Richtiijn van de Raad van 13 maart 1969 betreffende de verwezenlijking van 
de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor anders dan 
in loondienst verrichte werkzaamheden op het gebied van de exploratie 
(opsporing en boring) van aardolie en aardgas (ex klasse 13 CITI). 
70/451/EEG: Richtiijn van de Raad van 29 september 1970 betreffende de verwezenlijking 
van de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor anders 
dan in loondienst verrichte werkzaamheden tot vervaardiging van films. 
70/522/EEG: Richtlijn van de Raad van 30 november 1970 betreffende de verwezenlijking 
van de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten voor anders 
dan in loondienst verrichte werkzaamheden welke onder de groothandel in 
steenkool ressorteren en voor de werkzaamheden van tussenpersonen op het 
gebied van steenkool (ex groep 6112 CITI). 
71/18/EEG: Richtlijn van de Raad van 16 december 1970 betreffende de wijze waarop de 
vrijheid van vestiging in de met de landbouw en tuinbouw samenhangende 
werkzaamheden anders dan in loondienst wordt verwezenlijkt. 
Deel 2: richtlijnen houdende overgangsmaatregelen 
64/222/EEG: Richtlijn van de Raad van 25 februari 1964 betreffende de 
overgangsmaatregelen op het gebied van de werkzaamheden in de 
groothandel en van de werkzaamheden van tussenpersonen in handel, 
industrie en ambacht. 
64/427/EEG: Richtiijn van de Raad van 7 juli 1964 betreffende de overgangsmaatregelen 
op het gebied van de anders dan in loondienst verrichte werkzaamheden van 
de be- en verwerkende nijverheid behorende tot de klassen 23 tot en met 40 
van de I.S.I.C. (Industrie en Ambacht), zoals gewijzigd bij 
Richtiijn 69/77/EEG: Richtiijn van de Raad van 4 maart 1969. 
68/364/EEG: Richtiijn van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende de 
overgangsmaatregelen op het gebied van de anders dan in loondienst verrichte 
werkzaamheden welke onder de kleinhandel ressorteren (ex groep 612 CITI). 
68/366/EEG: Richtiijn van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende de 
overgangsmaatregelen op het gebied van de anders dan in loondienst verrichte 
werkzaamheden in de levensmiddelenindustrie alsmede bij de vervaardiging 
van dranken (klassen 20 en 21 CITI). 
68/368/EEG: Richtlijn van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende de 
overgangsmaatregelen op het gebied van de anders dan in loondienst verrichte 
werkzaamheden welke onder de persoonlijke diensten ressorteren (ex klasse 
85 CITI): 1. restaurants en slijterijen (groep 852 CITI); 2. hotels, pensions en 
dergelijke inrichtingen, kampeerterreinen (groep 853 CITI). 
70/523/EEG: Richtlijn van de Raad van 30 november 1970 betreffende de 
overgangsmaatregelen op het gebied van de anders dan in loondienst verrichte 
werkzaamheden welke onder de groothandel in steenkool ressorteren en van 
de werkzaamheden van tussenpersonen op het gebied van steenkool (ex groep 
6112 CITI). 
38 
75/368/EEG: Richtiijn van de Raad van 16 juni 1975 houdende maatregelen ter bevordering 
van de daadwerkelijke uitoefening van het recht van vestiging en het vrij 
verrichten van diensten voor diverse werkzaamheden (ex klasse 01 tot en met 
85 CITI) en houdende met name overgangsmaatregelen voor deze 
werkzaamheden. 
75/369/EEG: Richtlijn van de Raad van 16 juni 1975 houdende maatregelen ter bevordering 
van de daadwerkelijke uitoefening van het recht van vestiging en het vrij 
verrichten van diensten voor de werkzaamheden die op ambulante wijze 
worden verricht en houdende met name overgangsmaatregelen voor deze 
werkzaamheden. 
82/470/EEG: Richtlijn van de Raad van 29 juni 1982 houdende maatregelen ter bevordering 
van de daadwerkelijke uitoefening van het recht van vestiging en het vrij 
verrichten van diensten voor de anders dan in loondienst verrichte 
werkzaamheden van bepaalde tussenpersonen op het gebied van het vervoer 
en van reisbureaubedrij ven (groep 718 CITI) alsmede van opslagbedrij ven 
(groep 720 CITI). 
82/489/EEG: Richtlijn van de Raad van 19 juli 1982 houdende maatregelen ter 
vergemakkelijking van de daadwerkelijke uitoefening van het recht van 
vestiging en het vrij verrichten van diensten van kappers. 
39 
ISSN 0254-1513 
COM(97) 363 def. 
DOCUMENTEN 
NL 16 04 06 
Catalogusnummer : CB-CO-97-350-NL-C 
ISBN 92-78-22469-3 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
4o