4. Andere gegevensverzamelingen van Eurostat

4.1. Voorwaardelijke verplichtingen van de overheid in de financiële sector

4.2. Andere gegevensbronnen van Eurostat

5. Conclusies





1.Achtergrond

In artikel 11 van Verordening (EU) nr. 549/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie (ESR 2010) is bepaald dat de Commissie uiterlijk 2014 aan het Europees Parlement en de Raad een rapport voorlegt met de bestaande informatie over publiek-private partnerschappen en andere impliciete (waaronder ook voorwaardelijke) verplichtingen die buiten de overheidssfeer zijn aangegaan.

De verplichtingen worden voorwaardelijk genoemd aangezien zij van nature enkel potentiële en geen feitelijke verplichtingen zijn. Het belang van de verzameling van dit soort informatie wordt expliciet erkend in punt 5.11 van de ESR2010: "Hoewel voorwaardelijke activa en voorwaardelijke passiva niet in de rekeningen worden geregistreerd, zijn ze toch belangrijk voor beleids- en analysedoeleinden. Er dienen daarom inlichtingen daarover te worden verzameld en als aanvullende gegevens te worden gepresenteerd. Hoewel het mogelijk is dat uit voorwaardelijke activa en voorwaardelijke passiva uiteindelijk geen verplichte betalingen voortvloeien, kan een hoog niveau van voorwaardelijke activa en voorwaardelijke passiva duiden op een ongewenst hoog risico voor de eenheden die ze aanbieden." Daarnaast moet worden benadrukt dat de voorwaardelijke verplichtingen geen deel uitmaken van de overheidsschuld zoals gedefinieerd in Verordening (EG) nr. 479/2009 van de Raad van 25 mei 2009 betreffende de toepassing van het aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap gehechte Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten.

In dit verslag wordt een overzicht gegeven van de gegevens waarover Eurostat beschikt. Het is voornamelijk gericht op de gegevens over voorwaardelijke verplichtingen die door Eurostat zijn verzameld in het kader van de versterking van de economische governance van de EU die in 2011 heeft plaatsgevonden (het "sixpack"), met name in het kader van Richtlijn 2011/85/EU van de Raad van 8 november 2011 tot vaststelling van voorschriften voor de begrotingskaders van de lidstaten. In artikel 14, lid 3, van deze richtlijn zijn nieuwe statistische vereisten voor de lidstaten vastgelegd:

"Voor alle subsectoren van de overheid publiceren de lidstaten relevante informatie over voorwaardelijke verplichtingen met mogelijk grote gevolgen voor de overheidsbegrotingen, zoals onder meer overheidsgaranties, oninbare leningen en uit de exploitatie van overheidsbedrijven voortvloeiende verplichtingen, met vermelding van de omvang ervan. Tevens publiceren de lidstaten informatie over overheidsparticipaties in kapitaal van particuliere en overheidsbedrijven, voor zover het om economisch significante bedragen gaat."

De in het kader van de bovengenoemde richtlijn verzamelde gegevens zijn de belangrijkste bron van informatie met betrekking tot voorwaardelijke verplichtingen van de overheden in de lidstaten. Bovendien bestaan er andere Eurostat gegevensverzamelingen (d.w.z. aanvullende tabel betreffende de financiële crisis, vragenlijst met betrekking tot de BTP enz.) die beperkte en/of vertrouwelijke informatie verstrekken over bepaalde soorten voorwaardelijke verplichtingen. Daarnaast wordt in dit verslag het toepassingsgebied van de uit deze bronnen beschikbare informatie gepresenteerd.

2. Overzicht van de gegevensverzameling door Eurostat in het kader van Richtlijn 2011/85/EU van de Raad

2.1.Verslaglegging uit hoofde van artikel 14, lid 3, van Richtlijn 2011/85/EU van de Raad

Teneinde de lidstaten bij te staan bij de tenuitvoerlegging van de nieuwe statistische eisen van de richtlijn heeft Eurostat een taskforce samengesteld in samenwerking met de lidstaten en DG ECFIN. Het eindverslag van de taskforce bevat onder meer een reeks templates en begeleidende aantekeningen over de methodologie, het toepassingsgebied van verplichte informatie, de frequentie en de tijdigheid voor de bekendmaking van gegevens over voorwaardelijke verplichtingen door de lidstaten en Eurostat.

Hierin is gespecificeerd dat Eurostat geselecteerde indicatoren betreffende voorwaardelijke verplichtingen zou verzamelen en publiceren, d.w.z. overheidsgaranties, buiten de balans vallende publiek-private partnerschappen, verplichtingen van door de overheid beheerde entiteiten die zijn ingedeeld als niet behorend tot de sector overheid (overheidsbedrijven) en oninbare leningen (overheidsactiva). De lidstaten moeten dezelfde indicatoren publiceren op nationaal niveau en in aanvulling daarop, de gegevens over de overheidsparticipatie in het kapitaal van bedrijven.

De benodigde veranderingen in de verzamelingssystemen van Eurostat zijn vastgelegd bij wijze van een aanvulling op de vragenlijst in het kader van de buitensporigtekortprocedure (BTP), uit hoofde van artikel 8, lid 2, onder d), van Verordening (EG) nr. 479/2009 van de Raad. De templates en uitvoeringsrichtsnoeren zijn vastgesteld in het besluit van Eurostat van 22 juli 2013 betreffende het supplement inzake voorwaardelijke verbintenissen en mogelijke verplichtingen in verband met de vragenlijst met betrekking tot de BTP. In dit besluit is ook bepaald dat de gegevens over de verplichtingen van door de overheid beheerde entiteiten die zijn ingedeeld als niet behorend tot de overheid (overheidsbedrijven), door Eurostat worden opgesteld op basis van de reeds verzamelde informatie door middel van de in 2011 ingevoerde vragenlijst over door de overheid beheerde eenheden die zijn ingedeeld als niet behorend tot de sector overheid .

Alle indicatoren worden gerapporteerd aan Eurostat in miljoenen van de nationale valuta op het niveau van de individuele subsectoren van de overheid. De metagegevens ter verduidelijking van volledigheid, definities, tijdigheid, gebruik van ramingen of tijdigheid van de gegevens moeten samen met de gegevens bij Eurostat worden ingediend.

2.2.Tijdigheid

De nationale statistische instanties moeten de gegevens over voorwaardelijke verplichtingen jaarlijks bij Eurostat indienen vóór 31 december van het volgende jaar (t + 12 maanden), vergezeld van de vragenlijst over door de overheid beheerde eenheden die zijn ingedeeld als niet behorend tot de sector overheid. De eerste toezending van gegevens vond plaats in december 2014 en had betrekking op het jaar 2013, terwijl de gegevens voor 2010-2012 op vrijwillige basis werden gerapporteerd. In het geval van garanties zijn de gegevens voor de voorgaande jaren verplicht. Het voornemen is om geleidelijk tijdreeksen op te bouwen en uiteindelijk vier voorgaande jaren te bestrijken voor alle indicatoren uit de regelmatige verslaglegging.

2.3.Beschrijving van de indicatoren