VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT Speciale administratieve regio Hongkong: jaarverslag 2003 {SEC(2004) 791}

Het vorig jaar was voor Hongkong buitengewoon veelbewogen. De speciale administratieve regio (SAR) werd getroffen door de ernstigste epidemie sinds decennia, een uitbraak van het ernstig acuut luchtwegensyndroom (SARS), die grote economische schade veroorzaakte en enkele zwakke plekken in de gezondheidszorg aan het licht bracht. Op het politieke vlak besloot de regering van Hongkong, nadat een protestmars van ongekende omvang op 1 juli een half miljoen mensen op de been had gebracht en de voorzitter van de Liberale Partij was afgetreden als lid van de Uitvoerende Raad, op 5 september het wetsontwerp met het omstreden artikel 23 inzake nationale veiligheid in te trekken.

De EU, die tot drie maal toe een verklaring had afgelegd om uiting te geven aan haar bezorgdheid over de voorgestelde wetgeving - op 15 april, en op 7 en 16 juli 2003 -, en in de laatste daarvan een oproep had gedaan om zo spoedig mogelijk toe te werken naar de invoering van algemeen kiesrecht, verwelkomde de intrekking van het wetsvoorstel.

Terwijl de lokale verkiezingen in oktober de ontevredenheid van de bevolking over de handelwijze van de regering omtrent het wetsvoorstel inzake nationale veiligheid en de SARS-epidemie weergaven, verschoof het politieke debat al snel naar de democratisering van het politieke stelsel in Hongkong als aangewezen weg naar beter bestuur, en sindsdien heeft dit debat een centrale rol opgeëist. De regering van de SAR Hongkong had eerder al een tijdschema bekendgemaakt voor het houden van een referendum over de constitutionele ontwikkeling. Deze plannen hebben sindsdien echter plaats moeten maken voor een door de hoogste bestuurder in januari 2004 in het leven geroepen task force constitutionele ontwikkeling en een in gang gezet overlegproces met de centrale regering in Beijing [1].

[1] De verdere ontwikkelingen in 2004 zullen natuurlijk in het verslag over dat jaar worden beschreven.

In dezelfde periode zette Hongkong stappen naar verdere economische integratie met het Chinese vasteland, met name middels ondertekening van de Closer Economic Partnership Arrangement (CEPA), een vrijhandelsovereenkomst waarbij Hongkongse producten en diensten eerder toegang tot de markt van het Chinese vasteland krijgen dan is geregeld in het tijdpad van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) voor China. De economie herstelde zich snel van de gevolgen van de SARS-uitbraak en in de tweede helft van het jaar waren de groeicijfers opnieuw bemoedigend.

De betrekkingen tussen de EU en Hongkong werden gekenmerkt door gestage ontwikkeling en vriendschappelijkheid. De totale bilaterale handel kwam enigszins lager uit, op 27,3 miljard EUR, maar de EU bleef Hongkongs op twee na belangrijkste handelspartner en buitenlandse investeerder. De overnameovereenkomst tussen de EG en Hongkong is in maart 2004 in werking getreden, en met verder overleg over migratiekwesties in het verschiet zijn de vooruitzichten voor onze toekomstige samenwerking gunstig.

De Europese Commissie is verheugd over de bekrachtiging, in 2003, van nieuwe wetgeving inzake fusies en overnames in de telecommunicatiesector, maar is nog altijd bezorgd over het gebrek aan algemene concurrentiewetgeving in de SAR. Zij is tevens van oordeel dat extra aandacht dient te worden besteed aan de bestrijding van grensoverschrijdende gevallen van inbreuk op intellectuele-eigendomsrechten.

De Commissie is verheugd over de opleving van de bevolking en de economie van Hongkong, en juicht de grotere betrokkenheid van de burgers bij het politieke leven toe, een resultaat dat onder meer te danken is aan diverse burgerbewegingen die in 2003 actief waren. De EU is nog altijd volledig voorstander van het behoud van de specifieke status voor Hongkong SAR uit hoofde van het beginsel "één land, twee systemen", en de in de basiswet verankerde eerbiediging van de mensenrechten en vrijheden voor de Hongkongse burgers. Zij spreekt daarom de hoop uit dat spoedig stappen worden gezet op weg naar het uiteindelijke in de basiswet geformuleerde doel van verkiezing van de Hoogste bestuurder en de Wetgevende Raad met algemeen kiesrecht, hetgeen in overeenstemming zou zijn met het streven van de Hongkongse bevolking naar verdere democratisering, zoals duidelijk werd uit de gebeurtenissen van 2003.

Werkdocument SEC(2004) 791 van de Commissie bevat de volledige analyse van de Commissie.