Nr. C 337/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 88 
Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende een solvabiliteitsratio 
voor kredietinstellingen (*) 
(88/C 337/04) 
De Raad heeft op 11 mei 1988 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 57 van 
het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en 
Sociaal Comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de 
desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 5 oktober 1988 goedgekeurd. 
Rapporteur was de heer Pardon. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 259e zitting (vergadering van 27 oktober 
1988) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
Behoudens onderstaande opmerkingen stemt het Comité met dit richtlijnvoorstel in. 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Tegelijk met de tweede coördinatierichtlijn voor 
het bankbedrijf heeft de Commissie een ontwerp-richt-
lijn voorgelegd inzake de solvabiliteitsratio voor kre­
dietinstellingen. Zij beschouwt, gemeenschappelijke 
voorschriften voor een in acht te nemen bepaalde ver­
houding tussen het eigen vermogen enerzijds en de 
risico-gecorrigeerde activa en verplichtingen buiten de 
balans anderzijds als een essentieel onderdeel van de 
harmonisatiemaatregelen die nodig zijn voordat er van 
wederzijdse erkenning van de door de nationale autori­
teiten afgegeven vergunningen sprake kan zijn. 
1.2. Behalve deze richtlijn dient er tevens een richtlijn 
inzake het eigen vermogen van kredietinstellingen (2) te 
worden vastgesteld en in werking te treden, omdat 
immers het eigen vermogen de teller van de voorgestelde 
solvabiliteitsratio vormt. 
1.3. Voorts dient de inwerkingtreding van deze voor­
gestelde richtlijn, tegelijk met die betreffende het eigen 
vermogen, en de communautaire besluiten inzake de 
controle op de grote risico's en de bescherming van 
deposito's hand in hand te gaan met de vaststelling van 
de tweede richtlijn tot coördinatie van de wettelijke, 
bestuursrechtelijke en administratieve bepalingen be­
treffende toegang tot en uitoefening van de werkzaam­
heden van kredietinstellingen. Het Comité heeft daar 
reeds op gewezen in zijn advies van 29 september 1988. 
1.4. Met de voorgestelde ratio wordt het eigen ver­
mogen van een kredietinstelling uitgedrukt in verhou­
ding tot de risico-gecorrigeerde waarde van haar activa 
en verplichtingen buiten de balans. 
De Commissie wijst erop dat deze vorm van risico­
weging in de loop van meerdere jaren is uitgewerkt 
door het Raadgevend Comité voor het bankwezen, 
dat bij de eerste coördinatierichtlijn van 1977 werd 
opgericht. 
(!) PB nr. C 135 van 25. 5. 1988, blz. 4. 
(2) PB nr. C 243 van 27. 9. 1986, blz. 4. Een voorstel tot wijziging 
hiervan d.d. 15 januari 1988 is voorgelegd aan de Raad. Het Comité hoopt dat de resultaten van de berekenin­
gen, waaraan op dit moment nog wordt gewerkt, be­
kend zullen zijn voordat definitief wordt beslist over 
het voorlopig gekozen percentage van 8 %. 
1.5. Terecht stelt de Commissie dat het meten van 
en het rekening houden met de rente-, wisselkoers- en 
andere marktrisico's van groot belang is voor het toe­
zicht op kredietinstellingen (overweging nr. 7). Zij kon­
digt daarom aan dat zij haar studie van de gehanteerde 
technieken zal voortzetten en geëigende voorstellen zal 
uitwerken voor een verdere harmonisatie van de regels 
betreffende het bedrijfseconomisch toezicht op deze 
risico's. 
In zijn advies d.d. 29 september 1988 over het voorstel 
voor de tweede richtlijn tot coördinatie van de wette­
lijke, bestuursrechtelijke en administratieve bepalingen 
betreffende de toegang tot en de uitoefening van de 
werkzaamheden van kredietinstellingen, heeft het 
Comité opgemerkt dat door het toezicht op voldoende 
indekking tegen marktrisico's aan de autoriteiten van 
het land van vestiging over te laten een zeer belangrijke 
uitzondering wordt gemaakt op het beginsel, dat het 
toezicht op filialen door de autoriteiten van het land 
van herkomst wordt uitgeoefend, en dat de eenheid van 
concept van deze richtlijn daardoor wordt aangetast 
(paragraaf 2.10.3). 
Voorts heeft het Comité zich afgevraagd of het niet 
beter zou zijn geweest, nu al te bepalen dat in de 
solvabiliteitsratio ook de marktrisico's moeten zijn ver­
disconteerd. 
Het Comité kan het advies op dit punt slechts herhalen 
en verzoekt de Commissie zo snel mogelijk voorstellen 
hiertoe uit te werken. 
1.6. De vaststelling van normen voor het eigen ver­
mogen is van zo cruciaal belang voor het bankbedrijf 
dat er sinds verscheidene jaren ook op harmonisatie 
hiervan wordt gestudeerd door een comité in Basel 
onder auspiciën van de presidenten van de centrale 
banken van de Groep van Tien. De Commissie is zeer 
actief betrokken bij deze werkzaamheden: het Comité 
merkt op dat de aanpak waarmee in juli van dit jaar te 
Basel is ingestemd veel overeenkomst vertoont met de 
aanpak in de onderhavige richtlijn. 
31. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 337/9 
Het Comité hoopt dat de benadering van de Commissie 
en die van de presidenten van de centrale banken het­
zelfde resultaat zullen opleveren. Op de eerste plaats 
om de bedrijfsvoering van kredietinstellingen te verge­
makkelijken, maar vooral ook om te vermijden dat de 
banken binnen de Gemeenschap in een nadelige positie 
komen te verkeren ten opzichte van hun concurrenten 
in andere landen, bijvoorbeeld in Amerika of Japan. 
De betere vergelijkbaarheid van de jaarrekeningen van 
banken, die na het inwerkingtreden van richtlijn 
86/635/EEG (PB nr. L 372 van 31. 12. 1986) te verwach­
ten is, biedt wellicht mogelijkheden om — vooral op 
het vlak van de eigen middelen — bepaalde aanpas­
singen door te voeren, bijvoorbeeld door toe te staan 
dat de herwaarderingsreserves en voorzieningen voor 
algemene risico's op adequate wijze worden gewaar­
deerd. 
In concreto spreekt het Comité de hoop uit dat de twee 
teksten ook qua redactie voldoende overeenstemmen 
om uiteenlopende interpretaties zo veel mogelijk te 
voorkomen. 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. Artikel 1 - Toepassingsgebied en definities 
In zijn advies van 29 september 1988 over het voorstel 
voor een tweede richtlijn tot coördinatie van de wette­
lijke, bestuursrechtelijke en administratieve bepalingen 
betreffende de toegang tot en de uitoefening van werk­
zaamheden van kredietinstellingen heeft het Comité 
erop gewezen dat er ter wille van de bescherming van 
de spaarder en consument, en voor de instandhouding 
van gelijke concurrentievoorwaarden, aan een ruimere 
definitie van de term «kredietinstellingen» moet wor­
den gedacht dan de definitie die in de eerste richtlijn 
77/780/EEG is vervat. 
Naar het oordeel van het Comité dient dit advies te 
worden overgenomen en dient bijgevolg artikel 1, lid 1, 
dienovereenkomstig te worden gewijzigd. 
2.2. Artikel 2 - Binnenlandse/buitenlandse kredietin­
stellingen 
Dit onderscheid speelt een belangrijke rol in de afweging 
van risico's bedoeld in artikel 6. De hier gegeven defini­
ties leiden ertoe dat op risico's in het geval van overhe­
den of kredietinstellingen (bij leningen met een looptijd 
van meer dan één jaar of bij garanties), zelfs bij landen 
met de hoogste kredietwaardigheid (Verenigde Staten, 
Canada, Zwitserland of Japan om er maar enkele te 
noemen) een vermenigvuldigingsfactor „5" wordt toe­
gepast ten opzichte van risico's in het geval van „bin­
nenlandse" kredietinstellingen. Een dergelijke situatie 
zou een zeer ongunstige invloed hebben op de transac­
ties op de internationale kapitaalmarkt in het algemeen, 
maar in het bijzonder zouden kredietinstellingen in de 
Gemeenschap wier filialen ook in de financiële centra 
buiten de Gemeenschap gevestigd zijn, daar de dupe 
van worden. Het is dan ook raadzaam om landen van de Organisatie 
voor economische samenwerking en ontwikkeling 
(OESO) in dit opzicht met de EG-landen gelijk te stellen. 
2.3. Artikel 3 - Algemene beginselen 
De percentages moeten overeenkomstig richtlijn 83/ 
350/EEG en 86/635/EEG worden gecalculeerd op ge­
consolideerde basis. 
Niettemin dienen voor alle kredietinstellingen tevens 
niet geconsolideerde percentages te worden berekend. 
Een controle op geconsolideerde basis is zonder twijfel 
in overeenstemming met de complexe structuur van de 
belangrijke bankconcerns. Wel dient bij een dergelijke 
controle te worden vermeden dat moederinstellingen 
met de dochterinstellingen waarvan zij het gehele of 
nagenoeg gehele kapitaal hebben, tegelijkertijd worden 
onderworpen aan een controle op niet geconsolideerde 
basis. 
Om aan een dergelijke eis te kunnen voldoen, zouden 
verschillende concerns gedwongen zijn tot ingrijpende 
en fiscaal met veel kosten gepaard gaande structuurver­
anderingen, waarmee nauwelijks zou worden bijge­
dragen tot verbetering van de solvabiliteit van het con­
cern. 
Daarom stelt het Comité ook voor dat de verplichting 
tot controle op niet geconsolideerde basis beperkt blijft 
tot dochterinstellingen die voor minder dan 90% in 
handen zijn van één bepaalde moedermaatschappij. 
Overigens schijnt dit ook de aan de ontwerp-richtlijn 
ten grondslag liggende gedachte te zijn geweest, gezien 
de passage: 
„De bevoegde autoriteiten kunnen echter voor kre­
dietinstellingen die dochterondernemingen zijn in 
plaats van geconsolideerde ratio's subgeconsolideer-
de ratio's eisen." 
Het Comité hoopt overigens dat er een min of meer 
soepele procedure voor de controle op de percentages 
wordt nagestreefd en vooral dat deze controles slechts 
één keer per jaar hoeven plaats te vinden en niet „ten 
minste tweemaal per jaar". 
2.4. Artikel 4 - Eigen vermogen: de teller 
Bij gebrek aan volledige informatie over de uiteindelijke 
voorschriften kan het Comité op dit moment over dit 
punt geen advies uitbrengen, aangezien het richtlijn­
voorstel „Eigen vermogen — kredietinstellingen" [doe. 
COM(86) 169 def.] namelijk op wezenlijke punten is 
gewijzigd. 
Wegens het belang van de teller bij de berekening van 
het solvabiliteitspercentage, behoudt het ESC zich het 
recht voor om deze nieuwe versie van bedoeld richtlijn­
voorstel te bestuderen, ten einde vooral na te gaan of 
— zoals door het Comité wordt gewenst — de vereiste 
convergentie van deze richtlijn en de oplossingen die in 
Basel zijn goedgekeurd gewaarborgd is. 
Nr. C 337/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 88 
2.5. Artikel 6 - Weging van de risico's 
In het algemeen kan het Comité instemmen met het 
principe van risico weging, en ziet het in dat een dergelij­
ke weging slechts bij benadering mogelijk is. Niettemin 
acht het Comité het zaak om een te grote scheeftrekking 
van de concurrentieverhoudingen te vermijden en ver­
wijst het in dit verband naar het eerder gesignaleerde 
probleem met betrekking tot de begrippen „bin­
nenlands" en „buitenlands". 
Aangezien het Comité hier niet in detail wil ingaan 
op een noodzakelijkerwijs zo ingewikkelde regeling, 
beperkt het zich hier tot het maken van de onderstaande 
opmerkingen: 
— Ten aanzien van de door hypotheken gedekte le­
ningen betreurt het Comité dat de gunstige behande­
ling beperkt blijft tot leningen aan particulieren bij 
voor eigen gebruik bestemde woningen: men kan 
namelijk niet zeggen dat het feit dat een onroerend 
goed voor verhuur wordt bestemd — waarop overi­
gens tijdens de duur van de hypothecaire lening geen 
controle mogelijk is — het risico vergroot. Ook is 
het moeilijk in te zien waarom verschil wordt ge­
maakt tussen een bedrijfspand en een woonpand. 
Tenslotte zou leasing van onroerend goed moeten 
worden gelijkgesteld met door hypotheek gedekte 
leningen. 
— Wat overigens de materiële activa betreft, meent het 
Comité dat het bezit hiervan meestal een waarborg 
vormt voor de spaarders, en dat het daarom gewet­
tigd zou zijn, op deze activa geen wegingscoëfficiënt 
toe te passen. Hierdoor zou overigens ook vermeden 
kunnen worden dat er verschillen ontstaan naar­
gelang de wijze van bezitsverschaffing omdat deze 
activa, bij overdracht aan derden met een lease-
back-constructie, niet meer onder de toepassing van 
de ratio zouden vallen. 
Ten aanzien van de jaarrekeningen van de banken acht 
het Comité het gewenst dat de aanbeveling van het 
comité van presidenten van de centrale banken te Basel 
en de richtlijn „Jaarrekeningen banken" gelijklopen, 
waar het de waardering van de activa naar gelang van 
de looptijd betreft. 
2.6. Artikel 7 - Overheid 
Het Comité vraagt zich af of niet het gevaar bestaat 
dat verschillende interpretaties worden gegeven aan de 
term „overheden", bijvoorbeeld ten aanzien van de 
juridische status die deze in de publieke sector innemen, 
zodat er waarschijnlijk geen overeenkomst meer bestaat 
met het begrip „overheid" zoals dat hier wordt ge­
bruikt. 
Bovendien kan men zich afvragen of door artikel 7 niet 
in de hand wordt gewerkt dat de lid-staten het opnemen 
van goedkope kredieten door van hen afhankelijke re­
gionale en plaatselijke overheden, gaan stimuleren. Dit geldt des te meer nu leningen en posten buiten de 
balanstelling die uitdrukkelijk zijn gewaarborgd door 
een regionale of plaatselijke overheid dezelfde wegings­
coëfficiënt krijgen als leningen die aan deze regionale 
of plaatselijke overheid worden verstrekt. 
Dit systeem berust op wederzijdse erkenning van de 
wegingscoëfficiënten over en weer door de toezichthou­
dende autoriteiten in de respectieve lid-staten die zelf 
ieder voor hun eigen regionale en plaatselijke overheden 
de volgens eigen inzicht juiste wegingscoëfficiënten 
vaststellen. Er zou een procedure opgenomen moeten 
worden, waarmee de vaststelling van een bepaalde fac­
tor door een lid-staat kan worden aangevochten. 
2.7. Artikel 8 - Technische wijzigingen 
De Commissie behoudt zich het recht voor om techni­
sche wijzigingen in deze richtlijn aan te brengen, volgens 
een in dit artikel beschreven procedure. 
De mogelijkheden voor technische wijziging worden 
limitatief genoemd: 
— het in artikel 9, lid 3 vastgestelde minimum, 
— de wegingscoëfficiënten en actiefposten genoemd in 
artikel 6, 
— de lijst en indeling van de posten buiten de balans 
in bijlage 2 en 4 en het toepasselijk regime voor 
de berekening van de coëfficiënt in artikel 5 en bij­
lagen 1 en 3, 
— de overeenkomstige toepassing voor andere landen 
van dezelfde wegingscoëfficiënten als voor centrale 
overheden, centrale banken en kredietinstellingen 
binnen de Gemeenschap, wanneer de risico's als 
gelijkwaardig worden beschouwd, hetgeen met 
name het geval is bij kredietinstellingen, waarover 
internationale overeenkomsten bestaan, 
— de toepassing van de wegingscoëfficiënt van 0,5 op 
hypothecaire leningen ten behoeve van de verwer­
ving van voor woonruimte bestemd onroerend goed 
in andere landen. 
Het Comité acht het noodzakelijk dat de veelal techni­
sche bepalingen van deze richtlijn snel kunnen worden 
aangepast om te kunnen inspelen op het verloop van 
de economische conjunctuur en op de wijze waarop 
de kapitaalmarkten functioneren. Daarom vraagt het 
Comité zich tevens af of de voorgestelde procedures 
niet wat kunnen worden versoepeld en het toepassings­
gebied ervan enigszins kan worden verruimd. Het in 
artikel 8, lid 3, bedoelde comité dient te bestaan uit 
personen die in hun eigen lid-staat belast zijn met het 
toezicht op het kredietwezen. 
2.8. Artikel 9 
De autoriteiten kunnen percentages boven 8 % vaststel­
len wanneer zij dat geboden achten. 
Het Comité verwijst wat dit betreft naar paragraaf 1.6.2 
van zijn advies van 29 september 1988 over het voorstel 
voor een tweede richtlijn tot coördinatie van de wette-
31. 12. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 337/11 
lijke, bestuursrechtelijke en administratieve bepalingen 
betreffende de toegang tot en de uitoefening van werk-
Gedaan te Brussel, 27 oktober 1988. 
1. Opmerkingen vooraf 
1.1. De afgelopen jaren heeft de Raad al vier richtlij­
nen inzake de bepalingen op het gebied van de zomertijd 
vastgesteld. De jongste richtlijn inzake deze materie 
dateert van 22 december 1987, waarin ten aanzien van 
de zomertijd voor 1989 is bepaald dat deze in de gehele 
Gemeenschap op 26 maart 1989 's ochtends om 1 uur 
aanvangt en — met uitzondering van Ierland en het 
Verenigd Koninkrijk — op 24 september 1989 's och­
tends om 1 uur eindigt (einde van de zomertijd in 
Ierland en het Verenigd Koninkrijk: 29 oktober 1989 
— 1 uur 's ochtends). 
1.2. Het Economisch en Sociaal Comité heeft in al 
zijn adviezen en de laatste keer in zijn advies van 
16 november 1987 er steeds op aangedrongen om begin 
en einde van de zomertijd in de gehele Gemeenschap te 
harmoniseren. 
(') PB nr. C 201 van 2. 8. 1988, blz. 5. zaamheden van kredietinstellingen, en tot wijziging van 
richtlijn 77/780/EEG. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
1.3. Thans heeft de Commissie opnieuw een voorstel 
ingediend, krachtens hetwelk de huidige regeling voor 
de jaren 1990, 1991 en 1992 wordt verlengd, d.w.z. dat 
de zomertijd voor de op het vasteland gelegen EG-lid-
staten op een andere datum eindigt dan in Ierland en 
in het Verenigd Koninkrijk, waarbij het voor laatst­
genoemde twee landen mogelijk blijft om vóór 1992 
ook de EG-regeling over te nemen. 
2. Algemene opmerkingen 
Refererend aan zijn voorgaande adviezen over dit 
onderwerp constateert het Comité tot zijn voldoening 
dat klaarblijkelijk ook de Commissie de door het Eco­
nomisch en Sociaal Comité steeds benadrukte doelstel­
ling in aanmerking wil nemen, nl. voor alle lid-staten 
een uniform begin en einde van de zomertijd vast te 
stellen. Advies over het voorstel voor een vijfde richtlijn van de Raad inzake de 
bepalingen op het gebied van de zomertijd (*) 
(88/C 337/05) 
De Raad heeft op 2 augustus 1988 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100 A 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch 
en Sociaal Comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor vervoer en communicatie, die met de voorbereiding van de desbetreffende 
werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 12 oktober 1988 goedgekeurd. Rapporteur 
was de heer Haas. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 259e zitting (vergadering van 27 oktober 
1988) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd.