MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij

1. Achtergrond

De Commissie heeft haar voorstel voor een richtlijn [COM(1997)628 definitief - 1997/0359 (COD)] op 10 december 1997 goedgekeurd [1].

[1] PB C 108, 7.4.1998, blz. 6.

Dit voorstel is op 21 januari 1998 voorgelegd aan het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 9 september 1998 zijn advies uitgebracht [2].

[2] PB C 407, 28.12.1998, blz. 30.

Op 10 februari 1999 heeft het Europees Parlement overeenkomstig de medebeslissingsprocedure in eerste lezing advies uitgebracht en een wetgevingsresolutie aangenomen, waarin het, onder voorbehoud van de in die resolutie vervatte amendementen, zijn goedkeuring hecht aan het voorstel van de Commissie en deze verzoekt haar voorstel dienovereenkomstig te wijzigen [3].

[3] PB C 150, 28.5.1999, blz. 171.

Op 21 mei 1999 heeft de Commissie haar gewijzigde voorstel goedgekeurd, waarin zij veel van de door het Europees Parlement overeenkomstig artikel 251 van het EG-Verdrag in eerste lezing aangenomen amendementen geheel of gedeeltelijk heeft overgenomen [4].

[4] PB C 180, 25.6.1999, blz. 6.

Overeenkomstig artikel 251 van het EG-Verdrag heeft de Raad zijn gemeenschappelijke standpunt over dit voorstel voor een richtlijn op 28 september 2000 goedgekeurd.

Deze mededeling geeft conform artikel 251 van het EG-Verdrag het standpunt van de Commissie over het gemeenschappelijke standpunt van de Raad weer.

2. Doel van het voorstel van de Commissie

Het voorstel van de Commissie heeft tot doel een interne markt voor auteursrechten en naburige rechten tot stand te brengen, met bijzondere nadruk op producten en diensten (zowel on line als op fysieke dragers) van de informatiemaatschappij. Het vormt een aanpassing en een aanvulling van het bestaande EU-kader op het gebied van auteursrechten om de nieuwe technologische uitdagingen het hoofd te kunnen bieden.

Bovendien zijn in het voorstel de belangrijkste bepalingen verwerkt van de twee nieuwe internationale verdragen, het WIPO-verdrag inzake auteursrecht (WCT) en het WIPO-verdrag inzake uitvoeringen en fonogrammen (WPPT), die op 20 december 1996 zijn gesloten in het kader van de Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom (WIPO). Het voorstel is noodzakelijk in verband met de toetreding van de Gemeenschap tot de nieuwe WIPO-verdragen (naast ratificatie door de EG-lidstaten).

3. Commentaar bij het gemeenschappelijk standpunt van de Raad

3.1. Samenvatting van het standpunt van de Commissie

De Commissie stemt in met het gemeenschappelijk standpunt waarin de overgrote meerderheid van de amendementen die door de Europees Parlement in eerste lezing zijn voorgesteld (en die de Commissie in haar geamendeerde voorstel heeft aanvaard) is opgenomen. Het gemeenschappelijk standpunt blijft dicht bij het geamendeerde voorstel van de Commissie, zowel wat de structuur als wat de inhoud betreft. Enkele belangrijke wijzigingen die het Europees Parlement heeft voorgesteld en die de Commissie in haar geamendeerde voorstel heeft overgenomen, zijn vervolgens in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad bijgewerkt. Bovendien bevat het gemeenschappelijk standpunt nu nog enkele hoofddoelstellingen die ten grondslag liggen aan een aantal amendementen van het Europees Parlement die de Commissie in haar geamendeerde voorstel niet had aanvaard.

In het gemeenschappelijk standpunt zijn punten als het beginsel van redelijke vergoeding voor enkele uitzonderingen (artikel 5, lid 2), de eis van rechtmatig gebruik in verband met de verplichte uitzondering voor bepaalde technische reproductiehandelingen (artikel 5, lid 1) en de structuur van de bepaling betreffende de wettelijke bescherming van technische voorzieningen (artikel 6) opgenomen, die in de amendementen van het Europees Parlement waren voorgesteld. Het gemeenschappelijk standpunt vormt een evenredige respons die in veel opzichten subtielere en meer evenwichtige oplossingen biedt dan het geamendeerde voorstel.

Met het oog op een snelle goedkeuring van de richtlijn, die absoluut noodzakelijk is voor de interne markt en om aan de internationale verplichtingen van de Gemeenschap te voldoen, heeft de Commissie haar goedkeuring gegeven aan alle wijzigingen die de Raad in haar geamendeerde voorstel heeft aangebracht.

3.2. Amendementen die door het Europees Parlement in eerste lezing zijn aangenomen

3.2.1. Amendementen van het Europees Parlement

Het Europees Parlement heeft in eerste lezing 56 amendementen op het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie aangenomen.

Naar aanleiding van het advies van de Europees Parlement heeft de Commissie een aantal wezenlijke wijzigingen in haar voorstel aangebracht.

In haar gewijzigde voorstel heeft de Commissie 44 van de 56 amendementen van het Europees Parlement geheel of gedeeltelijk overgenomen, namelijk de amendementen 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 16, 17, 18, 20, 21, 22, 24, 29, 31, 33, 34, 36, 37, 38, 39, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 57, 58 en 82.

3.2.2. Amendementen van het Europees Parlement die door de Commissie zijn aanvaard, en geheel, gedeeltelijk of inhoudelijk in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

De volgende amendementen die door de Commissie in haar gewijzigde voorstel zijn overgenomen, zijn door de Raad in zijn gemeenschappelijk standpunt gehandhaafd: amendementen 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 16, 17, 18, 20, 21, 22, 24, 29, 33, 34, 36, 37, 38, 39, 42, 44, 45, 46, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 57, 58 en 82.

Van de amendementen die zijn gehandhaafd, zijn er enkele in geringe mate of gedeeltelijk aangepast, terwijl andere sterk zijn gewijzigd hoewel het doel dat het Europees Parlement met zijn wijzigingen nastreefde, behouden bleef. De inhoudelijke veranderingen worden hieronder verklaard.

3.2.3. Amendementen van het Europees Parlement die door de Commissie zijn aanvaard, maar die niet in het gemeenschappelijk standpunt zijn opgenomen

De volgende amendementen zijn door de Commissie in haar gewijzigde voorstel aanvaard, maar niet in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad opgenomen: amendementen 13, 31, 41 en 55.

In amendement 13, betreffende de verklarende overweging over het recht van mededeling en beschikbaarstelling van werken aan het publiek zoals voorgeschreven in artikel 3, had het Europees Parlement voorgesteld in deze overweging aan te geven dat dit recht geen betrekking heeft op "rechtstreekse afbeelding of uitvoering". De Commissie had dit in haar gewijzigde voorstel aanvaard. Hoewel de Raad achter het doel van dit amendement stond, heeft hij besloten in zijn gemeenschappelijk standpunt niet naar deze termen te verwijzen omdat deze tot rechtsonzekerheid zouden kunnen leiden bij gebrek aan een definitie die in de hele Gemeenschap geldend is. In plaats hiervan heeft de Raad in de overwegingen 23 en 24 de huidige reikwijdte van de in artikel 3 vastgelegde rechten verduidelijkt door middel van een positieve beschrijving van de handelingen die dit recht omvat, en benadrukt dat alle andere handelingen moeten worden uitgesloten.

In amendement 31, dat ook artikel 3 betrof, had het Europees Parlement de Commissie verzocht aan de tekst van artikel 3 een nieuw lid toe te voegen over "de loutere terbeschikkingstelling van fysieke instrumenten", overeenkomstig de gezamenlijke verklaring van de WCT met betrekking tot artikel 8, hetgeen de Commissie heeft gedaan (zie artikel 3, lid 4, van het gewijzigde voorstel). De Raad achtte een dergelijk lid niet noodzakelijk en heeft het geschrapt, omdat het slechts verklarend van aard was en een soortgelijke verklaring reeds in overweging 17 (nu 27) van het gewijzigde voorstel van de Commissie was opgenomen.

In amendement 41 op artikel 5, lid 3, onder a), had het Europees Parlement voorgesteld de lidstaten te verplichten de uitzondering voor het gebruik als toelichting of voor onderzoek afhankelijk te stellen van een billijke vergoeding voor de rechthebbenden. Dit is door de Commissie in haar gewijzigde voorstel overgenomen. De Raad heeft deze voorwaarde niet opgenomen gezien de beperkte reikwijdte van de uitzondering en omdat er in het acquis communautaire op het gebied van het auteursrecht al een soortgelijke uitzondering bestaat zonder verwijzing naar een "billijke vergoeding". Niettemin heeft de Raad in een nieuwe overweging 36 verklaard dat de lidstaten voor alle uitzonderingen of beperkingen een billijke vergoeding kunnen voorschrijven. Tegen deze achtergrond kan de Commissie hiermee akkoord gaan.

In amendement 55 op artikel 8, lid 1, (sancties en beroepsmogelijkheden) had het EP voorgesteld toe te voegen dat deze sancties en rechtsmiddelen moeten dienen als een afschrikwekkend middel tegen andere overtredingen. De Commissie heeft dit aanvaard. De Raad achtte een dergelijke formulering niet noodzakelijk en heeft deze weggelaten aangezien de bepaling reeds vereist dat de sancties doeltreffend, evenredig en afschrikwekkend zijn. De Commissie kan deze weglating aanvaarden omdat de specifieke formulering van artikel 8, lid 1, in soortgelijke Gemeenschapsmaatregelen consequent is gebruikt en de Raad nu een soortgelijke formulering in overweging 57 heeft opgenomen.

3.2.4. Verschillen tussen het gewijzigde voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad

Overwegingen

De Raad heeft nog nieuwe overwegingen toegevoegd en veel van de bestaande overwegingen gewijzigd om bepaalde belangrijke bepalingen meer te benadrukken. Met name worden de begrippen 'rechtmatig gebruik' en 'billijke vergoeding' (artikel 5) in de overwegingen verklaard (overweging 33 resp. 35 en 36). Bovendien wordt het door de Raad in artikel 6 (rechtsbescherming van technische voorzieningen) ingevoerde systeem om ervoor te zorgen dat de rechthebbenden maatregelen nemen om de legitieme belangen van degenen die van bepaalde uitzonderingen of beperkingen profiteren, in acht nemen, nader uitgelegd in de overwegingen 51 en 52. De Commissie is van mening dat de wijzigingen van de overwegingen de tekst verduidelijken en leiden tot een beter begrip van het delicate evenwicht tussen de verschillende rechten en belangen die ermee zijn gemoeid. De belangrijkste wijzigingen in de overwegingen worden onder de desbetreffende bepalingen besproken.

Artikel 1 (Werkingssfeer)

Het Europees Parlement had in eerste lezing geen enkel amendement op deze bepaling voorgesteld. Volgens de Raad was er echter verduidelijking nodig over de relatie tussen de bepalingen van deze richtlijn en de bestaande richtlijnen op het gebied van het auteursrecht en de naburige rechten.

In artikel 1, lid 2, heeft de Raad de formulering van het gewijzigde voorstel overgenomen, met uitzondering van het woord "specific" in de Engelse versie, dat met toestemming van de Commissie is weggelaten. De Commissie realiseerde zich dat de relatie van deze richtlijn met het acquis communautaire moest worden verduidelijkt en was het ermee eens dat het woord "specific" tot onduidelijkheid zou kunnen leiden. Door het opnemen van overweging 20 is de relatie met het acquis boven iedere twijfel verheven en zijn de bepalingen van de bestaande richtlijnen van toepassing tenzij nadrukkelijk anders is bepaald (zoals in artikel 11).

Artikel 3 (Recht van mededeling aan het publiek en het recht andere zaken voor het publiek beschikbaar te stellen)

De titel van dit artikel is opnieuw geformuleerd ter verduidelijking van de werkingssfeer van het recht van beschikbaarstelling voor het publiek dat voor de doeleinden van de richtlijn op ander materiaal dan werken van toepassing is. Dit moet in dit verband worden onderscheiden van het recht van mededeling aan het publiek.

De overwegingen 23 en 24 betreffen respectievelijk de werkingssfeer van het recht van mededeling aan het publiek en het recht van beschikbaarstelling van andere zaken waarnaar in artikel 3, lid 2, wordt verwezen.

De amendementen 13 en 31 van het Europees Parlement, die wel door de Commissie in haar gewijzigde voorstel waren aanvaard, maar niet door de Raad, zijn in de vorige paragraaf al aan de orde geweest.

Artikel 4 (Distributierecht)

De Raad heeft de formulering van de tekst van dit artikel licht gewijzigd met het oog op consistentie met de definitie in de artikelen 2 en 3, en met het acquis communautaire op het gebied van het auteursrecht en de naburige rechten. Bovendien zijn de overwegingen 28 en 29 aangevuld om de relatie met Richtlijn 92/100/EEG [5] te verduidelijken. Wat Richtlijn 92/100 betreft, bepaalt overweging 28 dat het distributierecht de bepalingen betreffende het verhuurrecht en het uitleenrecht onverlet laat, en overweging 29 dat het uitputtingsbeginsel niet op verhuur- en leenrechten van toepassing zijn.

[5] PB L 346, 27.11.92, blz. 61.

Artikel 5 (Uitzonderingen op en beperkingen van de artikelen 2, 3 en 4)

Artikel 5, lid 1

Artikel 5, lid 1, omvat de enige verplichte uitzondering op het reproductierecht voor tussenpersonen en enkele anderen in een aantal omstandigheden voor bepaalde reproductiehandelingen. In het gewijzigde voorstel van de Commissie was amendement 33 van het Europees Parlement gedeeltelijk opgenomen. Het blijft zo dat er aan een aantal voorwaarden moet worden voldaan voordat de uitzondering van toepassing is. De termen "onmisbaar", "voorbijgaand" en "bijkomend" die naar aanleiding van amendement 33 van het Europees Parlement in het gewijzigde voorstel werden opgenomen, zijn gehandhaafd. Om onder deze bepaling te vallen, moeten de reproductiehandelingen een onmisbaar onderdeel van een technisch procédé vormen en moeten ze hetzij voorbijgaand, hetzij bijkomend van aard zijn. De Raad maakt ook een onderscheid tussen handelingen met als enig doel de doorgifte in een netwerk tussen derden door een tussenpersoon (ongeacht het gebruik dat de ontvanger van de doorgifte maakt) en handelingen met als enig doel een rechtmatig gebruik van werken of andere zaken mogelijk te maken. In het gemeenschappelijk standpunt wordt in overweging 33 nu gedefinieerd wanneer gebruik als rechtmatig wordt beschouwd. Door een benadering te kiezen waarbij rekening wordt gehouden met het gebruik dat van een werk kan worden gemaakt, sluit het gemeenschappelijk standpunt nu beter aan bij amendement 33 van het Europees Parlement. Bovendien zijn er aan overweging 33 elementen van de richtlijn inzake elektronische handel [6] toegevoegd en is de formulering van overweging 16 licht gewijzigd.

[6] PB L 178, 17.7.2000, blz. 1.

Artikel 5, leden 2 en 3

Overeenkomstig het gewijzigde voorstel van de Commissie bevatten de leden 2 en 3 van artikel 5 een uitputtende maar facultatieve lijst met uitzonderingen en beperkingen op het reproductierecht en het recht van mededeling/beschikbaarstelling aan het publiek. Niettemin heeft de Raad een aantal nieuwe, nauwkeurig omschreven uitzonderingen en beperkingen toegevoegd.

De Raad had de amendementen 34, 36, 37 en 41 van het Europees Parlement in het gewijzigde voorstel van de Commissie betreffende het verband tussen de uitoefening van bepaalde uitzonderingen of beperkingen en het toekennen van een billijke vergoeding aan rechthebbenden, aanvaard. Het gewijzigde voorstel bevatte geen criteria voor de term 'billijke vergoeding'. De Raad heeft deze in overweging 35 opgenomen. Bovendien wordt in een nieuwe overweging 36 bepaald dat lidstaten een billijke vergoeding mogen voorschrijven op de uitzonderingen of beperkingen van hun keuze, zelfs indien de richtlijn dit niet uitdrukkelijk voorschrijft. Dit beginsel is nu van toepassing op drie van de uitzonderingen en beperkingen, namelijk fotokopiëren (artikel 5, lid 2, onder a)), reproductie voor privé-gebruik (artikel 5, lid 2, onder b)) en een nieuwe uitzondering of beperking, ingevoerd door de Raad, betreffende reproducties van uitzendingen door maatschappelijke instellingen met een niet-commercieel oogmerk (artikel 5, lid 2, onder e)).

Wijzigingen van bestaande uitzonderingen en beperkingen door de Raad.

In de amendementen 36 en 37 had het Europees Parlement voorgesteld om een billijke vergoeding voor rechthebbenden zowel voor analoog als voor digitaal kopiëren verplicht te stellen, maar deze twee vormen van kopiëren gescheiden te behandelen. Deze amendementen waren opgenomen in artikel 5, lid 2, onder b) en onder b bis) van het gewijzigde voorstel van de Commissie. De Raad aanvaardde dat een billijke vergoeding voor het kopiëren voor privé-gebruik wordt voorgeschreven, maar was van mening dat er geen onderscheid tussen analoog en digitaal moest worden gemaakt. Daarom is de tekst van artikel 5, lid 2, onder b) en b bis), samengevoegd in een nieuw artikel 5, lid 2, onder b), waarin nu sprake is van reproductie "op welke drager dan ook". In de overwegingen 38 en 39 wordt echter erkend dat er terdege rekening moet worden gehouden met de verschillen tussen digitaal en analoog kopiëren voor privé-gebruik. Bovendien heeft de Raad de verwijzing in het gewijzigde voorstel naar privé-gebruik als "strikt persoonlijk gebruik" geschrapt, omdat dit naar haar mening een te enge interpretatie van de term privé-gebruik gaf. Uiteindelijk heeft de Raad de uitdrukking "voor privé-gebruik" aangenomen, zodat zowel het kopiëren door als namens een natuurlijke persoon wordt gedekt.

In amendement 38 had het Europees Parlement voorgesteld om artikel 5, lid 2, onder c), (over bibliotheken en dergelijke instellingen) te beperken tot reproductie voor specifieke doeleinden (archivering of behoud), maar om flexibiliteit toe te staan ten aanzien van de instellingen waarvoor de beperking geldt. De Commissie had dit in haar gewijzigde voorstel overgenomen. De Raad heeft in het gemeenschappelijk standpunt echter gekozen voor een uitputtende lijst van instellingen waarvoor de beperking geldt (voor het publiek toegankelijke bibliotheken, onderwijsinstellingen, musea en archieven) en voor meer flexibiliteit ten aanzien van de doelen van de reproductie: niet meer alleen archivering en behoudmaar ook andere doelen, mits er geen economisch of commercieel voordeel wordt nagestreefd.

De Raad aanvaardde ook de uitzondering of beperking voor omroeporganisaties (artikel 5, lid 2, onder d)), zoals voorgesteld door de Commissie op grond van amendement 39 van het Europees Parlement. De Raad heeft de tekst echter gewijzigd om de formulering in overeenstemming te brengen met artikel 11 bis van de Berner Conventie, door het woord "reproductiehandelingen" door "opnamen" te vervangen. De nieuwe overweging 41 geeft voorts aan dat "eigen middelen" ook betrekking heeft op de middelen van degenen die namens de omroeporganisatie optreden.

Artikel 5, lid 3, onder c), betreffende het gebruik van beschermde werken of andere zaken in verband met de verslaggeving over actuele gebeurtenissen, is verder gewijzigd (onder andere om het beter bij de Berner Conventie laten aansluiten). De Raad heeft echter de eis van bronvermelding (waar mogelijk), die met amendement 43 was ingevoerd, gehandhaafd.

Artikel 5, lid 3, onder b), gebaseerd op amendement 42 van het Europees Parlement, en artikel 5, lid 3, onder e), gebaseerd op amendement 45 van het Europees Parlement, zijn beide in het gemeenschappelijk standpunt vrijwel ongewijzigd aanvaard.

Amendement 41 van het Europees Parlement, dat wel door de Commissie in haar gewijzigde voorstel was aanvaard, maar niet door de Raad, is in de voorgaande paragraaf al aan de orde geweest.

Nieuwe uitzonderingen en beperkingen

De Raad heeft aan artikel 5, lid 2, een onderdeel e) toegevoegd om bepaalde reproducties van uitzendingen toe te staan zodat deze kunnen worden bekeken of beluisterd door bewoners van bepaalde maatschappelijke instellingen met een niet-commercieel oogmerk.

De Raad heeft artikel 5, lid 3, aangevuld met nieuwe uitzonderingen en beperkingen. Deze betreffen het gebruik van politieke toespraken en aanhalingen uit openbare lezingen of soortgelijke werken (artikel 5, lid 3, onder f)); het gebruik tijdens religieuze bijeenkomsten of door de overheid georganiseerde officiële bijeenkomsten (artikel 5, lid 3, onder g)); het gebruik van werken, gemaakt om permanent in openbare plaatsen te worden ondergebracht (artikel 5, lid 3, onder h)); het incidentele verwerken van een werk of een andere zaak in ander materiaal (artikel 5, lid 3, onder i)); het gebruik voor reclamedoeleinden, voor openbare tentoonstellingen of openbare verkopen van artistieke werken (artikel 5, lid 3, onder j)); het gebruik voor karikaturen, parodieën of pastiches (artikel 5, lid 3, onder k)); het gebruik met het oog op demonstratie of herstel van apparatuur (artikel 5, lid 3, onder l)); het gebruik van een artistiek werk in de vorm van een gebouw of een tekening of plan van een gebouw met het oog op de wederopbouw van het gebouw (artikel 5, lid 3, onder m)); bepaald gebruik van werken of andere zaken die onderdeel uitmaken van bibliotheken en soortgelijke instellingen voor onderzoek of privéstudie, mits deze niet te koop worden aangeboden of aan licentievoorwaarden zijn onderworpen (artikel 5, lid 3, onder n)). Tot slot mogen de lidstaten reeds bestaande uitzonderingen of beperkingen in minder belangrijke gevallen handhaven wanneer deze in het nationale recht reeds bestaan, mits het alleen analoog gebruik betreft en het vrije verkeer van goederen en diensten in de Gemeenschap niet wordt belemmerd, onverminderd de andere uitzonderingen en beperkingen (artikel 5, lid 3, onder o)).

Artikel 6 (Verplichtingen inzake technische voorzieningen)

Conform het gewijzigde voorstel van de Commissie heeft de Raad vastgehouden aan de structuur van artikel 6 zoals deze door het Europees Parlement in de amendementen 49 tot en met 54 was voorgesteld. De Raad heeft de formulering van de eerste twee leden licht gewijzigd om de tekst te verduidelijken en de termen "die dienen ter bescherming ... handeling wordt verricht" en "op ongeoorloofde wijze" geschrapt, aangezien deze reeds in de definitie in lid 3 zijn opgenomen.

Het verband tussen de rechtsbescherming van technische voorzieningen en de uitzonderingen (artikel 5) was een van de meest politiek getinte en meest gecompliceerde onderwerpen van deze richtlijn. Het is door het Europees Parlement behandeld in amendement 47. Volgens het Europees Parlement moet de rechtsbescherming van technische voorzieningen altijd prevaleren boven de in artikel 5 genoemde uitzonderingen. De Commissie had dit in haar gewijzigde voorstel niet aanvaard. Zij hield vast aan de benadering van haar oorspronkelijke voorstel, waarin alleen technische voorzieningen die de inbreuk op het auteursrecht voorkomen of bemoeilijken, worden beschermd. In dit opzicht heeft de Raad een redelijk alternatief gevonden, dat het midden houdt tussen amendement 47 van het Europees Parlement en het gewijzigde voorstel van de Commissie.

Artikel 6, lid 3, van het gemeenschappelijk standpunt bevat een ruimere definitie van beschermde technische voorzieningen dan die in het gewijzigde voorstel van de Commissie. Deze definitie heeft twee gevolgen.

In de eerste plaats leidt deze ertoe dat artikel 6, lid 1, een bescherming vormt tegen het omzeilen van alle technische voorzieningen door iemand die weet of redelijkerwijs behoort te weten dat hij dit doet.

In de tweede plaats dienen de lidstaten op grond van artikel 6, lid 2, in overeenstemming met amendement 47 van het Europees Parlement, passende bescherming tegen de betreffende omschreven activiteiten te nemen. Het gevolg van deze bepaling kan rechthebbenden wellicht aanzienlijke controle over de bijzondere activiteiten genoemd in artikel 6, lid 2, geven. De Commissie kan met deze oplossing instemmen omdat iedere andere oplossing tot een grote kans op misbruik en piraterij zou leiden.

Als tegengewicht voor een zo ruime bescherming heeft de Raad een nieuw lid 4 aan artikel 6 toegevoegd en nieuwe overwegingen (51 en 52) geformuleerd, waarin rekening wordt gehouden met de rechten van de rechthebbenden en de wettelijke belangen van alle andere betrokken partijen, met name die van de begunstigden van de uitzonderingen of beperkingen in de context van de door artikel 6, lid 1, geboden bescherming.

Artikel 6, lid 4, eerste alinea, bepaalt dat rechthebbenden de begunstigden van de in die alinea genoemde uitzonderingen en beperkingen (artikel 5, lid 2, onder a), c), d) of e), lid 3, onder a), b) of e)), de nodige middelen moeten verschaffen om van die uitzondering of beperking gebruik te kunnen maken, hetzij vrijwillig, hetzij door middel van overeenkomsten met andere partijen. Wanneer de rechthebbenden niet vrijwillig maatregelen nemen, dienen de lidstaten ervoor te zorgen dat dergelijke maatregelen in de praktijk bestaan.

Artikel 6, lid 4, tweede alinea, voorziet in een betere bescherming bij reproductie voor privé-gebruik. Dit stemt overeen met het gewijzigde voorstel van de Commissie (artikel 5, lid 2, onder b bis)) en amendement 37 van het Europees Parlement, zij het niet in de context van artikel 6. De tweede alinea bepaalt dat lidstaten, ook weer wanneer de rechthebbenden niet vrijwillig maatregelen nemen, passende maatregelen mogen (maar niet moeten) nemen om ervoor te zorgen dat de rechthebbenden de begunstigden in staat stellen om bepaalde specifieke reproductiehandelingen voor privé-gebruik, bedoeld in artikel 5, lid 2, onder b), te verrichten. Met het oog op de nadelige gevolgen die kopiëren voor privégebruik, en met name digitaal kopiëren voor privégebruik voor rechthebbenden kan hebben, wordt nu ook verwezen naar artikel 5, lid 5, de zogenaamde "driestappentest". Bovendien bepaalt de tekst dat zulke maatregelen niet verhinderen dat rechthebbenden de maatregelen ter beperking van het aantal reproducties kunnen nemen.

Artikel 6, lid 4, vierde alinea, bepaalt dat overeengekomen contractuele voorwaarden voor het op aanvraag beschikbaar stellen van werken en andere zaken voorrang hebben op de bepalingen in dit lid. Artikel 6, lid 4, vijfde alinea, bepaalt dat dit lid mutatis mutandis van toepassing is op technische maatregelen gebruikt in samenhang met de Richtlijnen 92/100/EEG en 96/9/EG.

De Commissie is van mening dat de oplossingen van de Raad voor de moeilijke problemen in verband met artikel 6, en in het bijzonder voor de samenhang met artikel 5, een aanmerkelijke vooruitgang betekenen bij het streven naar een doeltreffende en passende bescherming van rechthebbenden, terwijl anderzijds de wettelijke belangen van de begunstigden van uitzonderingen niet worden verwaarloosd. Zij kan deze dan ook volledig steunen.

Artikel 7 (Verplichtingen inzake informatie over het beheer van rechten)

De formulering van artikel 7 is licht gewijzigd om nauwer aan te sluiten bij de tekst van de betreffende bepalingen van het WCT en het WPPT.

Artikel 8 (Sancties en beroepsmogelijkheden)

Amendement 55 van het Europees Parlement, dat wel door de Commissie in haar gewijzigde voorstel was aanvaard, maar niet door de Raad, is in de vorige paragraaf al aan de orde geweest.

Artikel 8, lid 2, verduidelijkt de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot sancties en beroepsmogelijkheden, en voegt daar de mogelijkheid tot inbeslagneming van de in artikel 6, lid 2, bedoelde illegale inrichtingen, producten of onderdelen aan toe. Een soortgelijke tekst is aan overweging 57 toegevoegd.

Artikel 8 bevat een nieuw lid 3, dat in een nieuwe overweging 58 nader wordt verklaard. De bepaling verplicht de lidstaten ertoe ervoor de zorgen dat de rechthebbenden kunnen verzoeken om tussenpersonen wier diensten door een derde worden gebruikt om inbreuk te maken op een auteursrecht of naburige rechten een verbod op te leggen. Een dergelijke mogelijkheid mag niet afhankelijk worden gemaakt van de rechtmatigheid van de handelingen van tussenpersonen. De Commissie juicht deze nuttige verduidelijking toe.

Artikel 9 (Voortgezette toepassing van andere wettelijke bepalingen)

Overeenkomstig amendement 11 van het Europees Parlement bevatte het gewijzigde voorstel een nieuwe overweging 13a over de niet-toepasselijkheid van de richtlijn op ontwerpen. De Raad heeft deze, zij het licht gewijzigd, overgenomen. In het belang van de rechtszekerheid bevat het gemeenschappelijk standpunt een "geen afbreuk"-bepaling, waardoor de richtlijn van toepassing is zonder afbreuk te doen aan wettelijke voorschriften op andere gebieden. In dit opzicht sluit de richtlijn aan bij het acquis communautaire op het gebied van auteursrecht en naburige rechten.

Artikel 10 (Toepassing in de tijd)

De Raad heeft een deel van artikel 9, lid 3, en artikel 9, lid 4 in zijn geheel geschrapt omdat hij van mening was dat aspecten in verband met overeenkomsten niet in het kader van deze richtlijn moeten worden geharmoniseerd. De rest van artikel 9, lid 3, (behandeling van verkregen rechten) uit het gewijzigde voorstel van de Commissie is samengevoegd met artikel 9, lid 2 (behandeling van verrichte handelingen). De Commissie kan deze wijzigingen aanvaarden.

Artikel 11 (Technische aanpassingen)

In artikel 11, lid 2, van het gemeenschappelijk standpunt wordt artikel 3, lid 2, van Richtlijn 93/98/EEG verder gewijzigd en nauwer op artikel 17 van het WPPT afgestemd door toevoeging van een tweede zin aan de bestaande tekst. Bovendien is een tweede alinea toegevoegd die de gevolgen van deze wijziging beperkt door uit te sluiten dat de fonogrammen die vóór de inwerkingtreding van deze wijziging tot het publiek domein zijn gaan behoren, opnieuw worden beschermd.

Artikel 12 (Slotbepalingen)

Het vroegere lid 1 van deze bepaling is een apart artikel geworden (artikel 13). De herzieningsclausule, nu artikel 12, lid 1, is uitgebreider en preciezer geformuleerd met het oog op een efficiëntere beoordeling van de toepassing van de richtlijn. Tot slot is de formulering van de leden 3 en 4 betreffende het contactcomité gewijzigd.

Artikel 13 (Tenuitvoerlegging)

De datum "30 juni 2000", die in het gewijzigde voorstel van de Commissie als uiterste tenuitvoerleggingsdatum werd genoemd, is reeds gepasseerd en daarom niet meer relevant. De Raad heeft deze datum vervangen door een tweejarige periode voor de tenuitvoerlegging. De Commissie zou de voorkeur hebben gegeven aan een kortere periode, maar kan er niettemin mee akkoord gaan.

4. Conclusies

Naar de mening van de Commissie is het gemeenschappelijk standpunt, dat unaniem met één onthouding is aangenomen, een belangrijk compromis in de context van de informatiemaatschappij, dat het juiste evenwicht bewaart tussen alle betrokken rechten en belangen. De meeste amendementen van het Europees Parlement zijn erin verwerkt, terwijl het structureel en inhoudelijk dicht bij het gewijzigde voorstel van de Commissie blijft. De Commissie kan het gemeenschappelijk standpunt van de Raad volledig steunen.