over de ‘verbintenissen aangaande vertrouwen in de statistiek’ van de lidstaten zoals voorgeschreven door Verordening (EG) nr. 223/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2009

1.Inleiding

1.1.Verordening (EG) nr. 223/2009 betreffende de Europese statistiek

Dit is het tweede verslag dat is opgesteld in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 223/2009 betreffende de Europese statistiek en in het bijzonder met artikel 11, lid 4, waarin het volgende is bepaald:

“De verbintenissen van de lidstaten worden door de Commissie regelmatig gecontroleerd op basis van jaarlijkse verslagen van de lidstaten en, zo nodig, bijgewerkt.

…

De Commissie legt uiterlijk op 9 juni 2018, en vervolgens om de twee jaar, aan het Europees Parlement en de Raad een verslag voor over de gepubliceerde verbintenissen en, in voorkomend geval, de voortgangsverslagen.”

Het eerste verslag werd in 2018 gepubliceerd.

1.1.Verbintenissen aangaande vertrouwen in de statistiek

Het concept “verbintenissen aangaande vertrouwen in de statistiek” (hierna ook “verbintenissen” of “vertrouwensverbintenissen” genoemd) kwam voort uit het doel om het kader voor kwaliteitsbeheer van statistieken te verbeteren. Het werd voor het eerst beschreven in een mededeling van de Commissie uit 2011. Het idee was om nationale overheden medeverantwoordelijk te maken voor de naleving van de Praktijkcode voor Europese statistieken door een land.

De Praktijkcode voor Europese statistieken geeft de norm aan voor de ontwikkeling, productie en verspreiding van Europese statistieken. Deze is gebaseerd op 16 beginselen voor de institutionele omgeving, statistische processen en statistische output. Het doel is om ervoor te zorgen dat statistieken die binnen het Europees statistisch systeem worden geproduceerd niet alleen relevant, tijdig en nauwkeurig zijn, maar ook voldoen aan de beginselen van professionele onafhankelijkheid, onpartijdigheid en objectiviteit. De verbintenissen brengen een link tot stand tussen de Praktijkcode voor Europese statistieken en de regering van een lidstaat, die voorheen ontbrak.

Overeenkomstig artikel 11, lid 3, van Verordening (EG) nr. 223/2009 zijn de verbintenissen instrumenten die “er tevens voor zorgen dat het publiek vertrouwen heeft in Europese statistieken en dat er bij de uitvoering van de statistische beginselen in de Praktijkcode vooruitgang wordt geboekt” en moeten zij zowel door de Commissie als door de lidstaten worden vastgesteld.

In overweging 17 van de wijzigingsverordening (EU) 2015/759 is eveneens bepaald dat de verbintenissen “een specifieke verbintenis van de regering van die lidstaat moeten bevatten om de voorwaarden voor de toepassing van de Praktijkcode te verbeteren of te handhaven”.

2.Overzicht van vertrouwensverbintenissen en verslagen van de lidstaten

2.1.Algemene bepalingen

Overeenkomstig artikel 11 van Verordening (EG) nr. 223/2009 moeten de lidstaten een verbintenis aangaande vertrouwen in de statistiek vaststellen en publiceren, of ten minste een voortgangsverslag over de toepassing van de Praktijkcode en de inspanningen die zijn gedaan om een verbintenis op te stellen aan de Commissie doen toekomen en bekendmaken. De Commissie controleert de verbintenissen regelmatig op basis van jaarlijkse verslagen van de lidstaten.

In overeenstemming met hetzelfde artikel dienen de lidstaten voorafgaand aan het opstellen van de verbintenis een voortgangsverslag over de toepassing van de Praktijkcode of in voorkomend geval over de inspanningen die zijn gedaan om een verbintenis op te stellen in bij de Commissie, en publiceren zij dat verslag. De voortgangsverslagen moeten ten minste om de twee jaar worden bijgewerkt.

Net als in het verslag van de Commissie op grond van artikel 11, lid 4, van Verordening (EG) nr. 223/2009 uit 2018 dienden de meeste lidstaten hun verslag tegelijkertijd met hun verslaglegging over de uitvoering van de verbeteringsmaatregelen die volgden uit een tweede collegiale toetsingsronde in; in het kader daarvan dienen de lidstaten jaarlijks in januari bij de Commissie (Eurostat) een verslag in van de maatregelen die zij hebben genomen als follow-up van het collegiale toetsingsproces.

De lidstaten moeten het deel van het verslag van de collegiale toetsing dat als verslag over de verbintenis dient openbaar maken om als voortgangsverslag over de verbintenis te kunnen worden aangemerkt.

2.2.Vorm van de verbintenissen