[pic] | EUROPESE COMMISSIE |

Brussel, 25.6.2010

COM(2010)334 definitief

ZEVENDE JAAR VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT

OVERZICHT VAN DE HANDELSBESCHERMENDE MAATREGELEN VAN DERDE LANDEN TEGEN DE EUROPESE UNIE (STATISTIEKEN T/M 31 DECEMBER 2009, COMMENTAAR OVER PROCEDURES EN TEKST BIJGEWERKT TOT MAART 2010)

SEC(2010)772

ZEVENDE JAAR VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT

OVERZICHT VAN DE HANDELSBESCHERMENDE MAATREGELEN VAN DERDE LANDEN TEGEN DE EUROPESE UNIE (STATISTIEKEN T/M 31 DECEMBER 2009, COMMENTAAR OVER PROCEDURES EN TEKST BIJGEWERKT TOT MAART 2010)

Samenvatting

Ondanks de internationale toezeggingen om geen protectionistische maatregelen te treffen in tijden van wereldwijde economische crisis, was het aantal nieuwe onderzoeksprocedures en handelsbeschermende maatregelen in 2009 bijzonder hoog. Helaas laten de normen die in een aantal maatregelen ten aanzien van EU-exporteurs worden toegepast, te wensen over. Dit jaar was dat bijzonder opvallend bij de normen voor het inleiden van onderzoeksprocedures. Daarnaast is het toenemend gebruik van vrijwaringsmaatregelen verontrustend. Het toezicht van de Commissie was in dit verband zeer belangrijk. De Commissie ondernam vaak actie om EU-exporteurs te helpen en te waarborgen dat hun toegang tot buitenlandse markten niet onrechtmatig werd beperkt door ongerechtvaardigde maatregelen. Dit heeft vaak geleid tot positieve resultaten, maar helaas konden niet alle problemen worden opgelost. De Commissie zal blijven pleiten voor een verstandig en gedisciplineerd gebruik van handelsbeschermende instrumenten om vrije en eerlijke handel wereldwijd te bevorderen.

INLEIDING

In het verslag van vorig jaar werden de eerste tekenen van de wereldwijde crisis en het effect ervan op de handelsbeschermende activiteiten onder de aandacht gebracht. In 2008 werd een indrukwekkend aantal nieuwe onderzoeksprocedures ingeleid, vooral in de laatste twee maanden van dat jaar. Ondanks de toezeggingen van de G20 om handelsbeperkende maatregelen te vermijden, laat dit jaarverslag zien dat de tendens die in 2008 begon, zich in 2009 heeft voortgezet. Het aantal nieuwe onderzoeksprocedures en ingestelde maatregelen is in 2009 inderdaad aanmerkelijk toegenomen.

Zolang handelsbeschermende instrumenten met volledige inachtneming van de WTO-regels worden gebruikt, mogen ze niet als beschermende maatregelen worden beschouwd. Het doel ervan is eigenlijk om met inachtneming van strenge regels voor zeer specifieke situaties een oplossing te vinden. Helaas lijken de in dit jaarverslag vastgestelde tendensen en problemen erop te wijzen dat deze regels in 2009 soms op een grillige manier werden toegepast. Het onjuiste gebruik van deze instrumenten en de vaak slechte kwaliteit van de onderzoeken in het kader van handelsbescherming– een situatie die de Commissie in het verleden altijd heeft betreurd – waren duidelijker dan ooit.

De voortdurende inspanningen van de Commissie op het gebied van toezicht op de handelsbeschermende maatregelen van derde landen zijn in dit verband geïntensiveerd. De Commissie ondersteunde individuele onderzoeken in talrijke bedrijfstakken en intervenieerde regelmatig in een bredere context om te voorkomen dat wordt afgeweken van de geldende regels. Bovendien heeft het Spaanse voorzitterschap markttoegang als prioriteit aangemerkt, waardoor het belang van de activiteiten van de Commissie op dit vlak is toegenomen.

Dit jaarverslag beschrijft algemene tendensen, de vastgestelde problemen en de behaalde resultaten. Het geeft ook een gedetailleerde analyse van de tendensen en bijzondere gevallen voor de belangrijkste gebruikers van het instrument.

Algemene tendensen

In 2009 was de HBI-activiteit van derde landen zeer groot, met name wat de inleiding van nieuwe procedures betreft. De stijgende tendens die vanaf eind 2008 werd waargenomen, heeft zich inderdaad doorgezet. Niet minder dan 45 nieuwe procedures werden in 2009 ingeleid. Dit is een sterke stijging in vergelijking met de 33 nieuwe procedures in 2008 (waarvan bijna de helft in de laatste drie maanden van het jaar werd ingeleid) en een nog grotere stijging in vergelijking met de 19 nieuwe procedures in 2007.

Vrijwaring is meer dan ooit het meest gebruikte instrument voor nieuwe onderzoeksprocedures. Met 31 nieuwe vrijwaringsonderzoeken gaat het in meer dan twee van de drie nieuwe gevallen om dit instrument. Gezien het erga omnes -karakter van vrijwaringsmaatregelen gaat het soms om een product dat de EU niet exporteert, maar desondanks blijft deze tendens een reden voor ernstige bezorgdheid. Terwijl India met 9 nieuwe procedures in 2009 een van de belangrijkste gebruikers van vrijwaringsmaatregelen was, heeft Turkije 4 vrijwaringsmaatregelen verlengd nadat de oorspronkelijke periode van drie jaar was afgelopen.

De algemene toename van nieuwe onderzoeksprocedures sinds eind 2008 heeft uiteraard geleid tot een hoger aantal ingestelde maatregelen in 2009: er zijn 33 nieuwe maatregelen ingesteld in vergelijking met 18 in 2008. India scoorde weer het hoogst (7 maatregelen), gevolgd door China (4 maatregelen) en Israël en Oekraïne (elk 3 maatregelen). Bij bijna de helft van deze maatregelen ging het om vrijwaringsmaatregelen, d.w.z. 15 van de 33 maatregelen in 2009 (in vergelijking met 6 van de 18 maatregelen in 2008).

Ondanks de hierboven genoemde tendens steeg het totaal aantal geldende maatregelen slechts licht. Eind 2009 waren er 136 handelsbeschermende maatregelen van kracht. Dat zijn slechts 3 maatregelen meer dan eind 2008. Dit komt doordat een niet verwaarloosbaar aantal maatregelen in de loop van 2009 vervallen of beëindigd is.

De meeste geldende maatregelen zijn antidumpingmaatregelen (93 ten opzichte van 91 in 2008), gevolgd door vrijwaringsmaatregelen (37 ten opzichte van 32 in 2008) en antisubsidiemaatregelen (6 ten opzichte van 10 in 2008).

De belangrijkste gebruiker van instrumenten tegen de Europese Unie is nog altijd de Verenigde Staten met 23 geldende maatregelen, alhoewel in 2009 geen nieuwe maatregelen werden ingesteld of onderzoeken werden geopend. India blijft met 15 geldende maatregelen de tweede grootste gebruiker en was, zoals al gezegd, zeer actief in 2009. China heeft India bijna ingehaald en staat samen met Turkije op de derde plaats met 12 geldende maatregelen tegen de EU in 2009. Andere belangrijke gebruikers zijn Brazilië met 11 maatregelen, op de hielen gevolgd door Oekraïne met 9 geldende maatregelen.

Onopgeloste problemen

De interventies van de Commissie hebben vaak geleid tot verbeteringen in individuele gevallen of zelfs in een beëindiging zonder maatregelen. Toch bestaan de problemen die in de vorige jaarverslagen werden beschreven, nog steeds. Door de druk van de moeilijke economische omstandigheden lijken sommige problemen in 2009 zelfs erger te zijn geworden. Dit is met name het geval voor de (zwakke) normen voor het inleiden van procedures en het steeds toenemende gebruik van vrijwaringsmaatregelen. Het gebrek aan transparantie blijft ook een belangrijk vraagstuk. In de meest ongunstige gevallen zagen we zelfs een combinatie van deze drie problemen.

Slechte kwaliteit bij het inleiden van procedures

Vele bedrijfstakken overal ter wereld hebben te lijden gehad en lijden nog steeds onder de moeilijke economische omstandigheden die sinds eind vorig jaar bestaan. Marktdeelnemers kunnen hierdoor in de verleiding komen een verdedigingsmiddel te zoeken tegen concurrentie uit het buitenland, bv. beschermende maatregelen. Daarom moeten nationale overheden bijzonder voorzichtig zijn wanneer hun wordt gevraagd om handelsbeschermende maatregelen in te stellen. Onderzoeksprocedures mogen enkel worden ingeleid wanneer werkelijk bewezen is dat voldaan is aan de wettelijke voorwaarden voor het inleiden van een procedure.

Alhoewel de druk om een onderzoeksprocedure in te leiden, groot kan zijn, mogen enkel technische redenen worden gebruikt om een procedure in te leiden. Helaas was dit in 2009 niet altijd het geval. Dit heeft geleid tot een stijging van meer dan 80% van het aantal nieuwe procedures in vergelijking met 2008. In 2009 werden er namelijk 33 nieuwe onderzoeksprocedures ingeleid ten opzichte van 18 in 2008. Voor de meeste procedures was het bewijs van de schade bijvoorbeeld gebaseerd op slechts enkele negatieve financiële indicatoren over een zeer korte periode (vaak slechts een kwartaal). Ook de analyses van het oorzakelijk verband bevatten fouten, omdat bedrijven probeerden de negatieve gevolgen van de financiële crisis af te wentelen op de invoer met dumping of subsidiëring, of de toenemende invoer, en zo andere oorzaken die een negatieve invloed op hun situatie hadden, gemakshalve over het hoofd zagen.

Hoewel deze onderzoeken niet altijd tot maatregelen hebben geleid of zullen leiden, verstoort de inleiding van een procedure de handelsstromen omdat hierdoor een onzeker ondernemingsklimaat ontstaat. De medewerking aan een onderzoek vraagt bovendien een aanzienlijke investering in menselijke en financiële middelen van de betreffende marktdeelnemers. Daarom moeten procedures die niet voldoen aan de WTO-criteria, te allen tijde worden vermeden, omdat ze onrechtmatig zijn en in het bijzonder in het huidige kader onnodig extra druk uitoefenen op ondernemingen die al lijden onder de huidige economische crisis.

Naast de reeds vastgestelde problemen heeft zich in 2009 een nieuwe tendens ontwikkeld. Diverse malen is vastgesteld dat na de instelling van antidumpingmaatregelen door de Europese Commissie onderzoeken in verband met soortgelijke producten zijn ingeleid door het land waartegen de maatregelen gericht waren. Alhoewel het nog te vroeg is om te concluderen dat het om een echte tendens gaat, is het moeilijk om te geloven dat dit puur toeval is. De Commissie volgt deze kwestie nauwlettend.

Veelvuldig gebruik van vrijwaringsmaatregelen

In 2009 nam het gebruik van vrijwaringsmaatregelen explosief toe na een reeds sterke toename in 2008. In 2009 werden 31 nieuwe vrijwaringsprocedures ingeleid en 15 nieuwe maatregelen ingesteld. Dat is meer dan twee derde van alle nieuwe onderzoeken en bijna de helft van alle nieuwe maatregelen.

In herinnering dient te worden gebracht dat vrijwaringsmaatregelen de meest beperkende handelsbeschermende instrumenten zijn, omdat het hierbij gaat om producten die onder eerlijke mededingingsvoorwaarden worden ingevoerd (d.w.z. zonder dumping of subsidie) uit alle landen van oorsprong en om invoer die geen schade toebrengt aan nationale producenten. Bijgevolg maken ze eenzijdig en tijdelijk de tariefconcessies ongedaan die in verschillende rondes van GATT/WTO-onderhandelingen zijn toegekend. Daarom hebben panels en de beroepsinstantie altijd een zeer strenge interpretatie gegeven aan de WTO-regels inzake vrijwaringsmaatregelen. Het is twijfelachtig of al de in 2009 ingestelde maatregelen werkelijk voldoen aan de vereiste strenge juridische normen. Nog belangrijker is dat, zelfs wanneer de maatregelen uiteindelijk niet worden ingesteld ten gevolge van de slechte kwaliteit van de procedures, de handelsstromen tijdens het onderzoek worden verstoord. Bovendien hebben bepaalde landen (Turkije en Rusland) in 2009 voor het eerst vrijwaringsmaatregelen verlengd nadat de oorspronkelijke periode van 3 jaar was verstreken. Dit is temeer een zorgwekkende ontwikkeling, omdat in sommige van deze gevallen de invoer bijna volledig door de maatregelen verdwenen was en de binnenlandse bedrijfstak zich had hersteld. In andere gevallen verkeerde de binnenlandse bedrijfstak nog wel in een zwakke positie, maar ten gevolge van de economische crisis of door de ondoeltreffendheid van de maatregelen. In al deze situaties hadden de maatregelen moeten worden opgeheven.

De Europese Commissie is in een groot aantal gevallen opgetreden om onverenigbaarheden met de WTO-regels onder de aandacht te brengen, waardoor, zoals hieronder wordt uitgelegd, in sommige gevallen maatregelen konden worden voorkomen, terwijl in andere gevallen ten minste de Europese uitvoer gespaard bleef. Dit is echter verre van bevredigend, omdat vrijwaringsmaatregelen in 2009 tot het meest gebruikte instrument werden.

Procedurele aspecten

Het gebrek aan transparantie bij onderzoeken in het kader van handelsbescherming is een terugkerend probleem en dit is schadelijk omdat het belanghebbenden hun legitieme recht van verweer ontneemt.

De problemen die het vaakst voorkomen, hebben betrekking op vertrouwelijkheid. Terwijl het duidelijk is dat informatie die door partijen op vertrouwelijke basis wordt verstrekt, niet openbaar mag worden gemaakt, hebben alle belanghebbenden het recht om voldoende informatie te ontvangen om de essentie van de vertrouwelijk meegedeelde informatie te begrijpen. Vaak worden echter alle cijfers in openbare versies van verzoeken die worden ingediend door de bedrijfstak, en/of openbare bekendmakingen van voorlopige of definitieve conclusies gewoonweg onzichtbaar gemaakt, zonder dat er een samenvatting van deze informatie wordt gegeven. Daarnaast worden gegevens zoals geaggregeerde cijfers die betrekking hebben op meer dan drie bedrijven, vaak ten onrechte vertrouwelijk behandeld, aangezien openbaarmaking geen nadelig effect heeft op de partij die de informatie heeft verstrekt.

Door andere procedurele tekortkomingen verlopen onderzoeken in het kader van handelsbescherming onnodig moeizaam. Het gaat hier hoofdzakelijk om buitensporige verzoeken om informatie zoals te zien is in steekproeven waarbij exporteurs wordt gevraagd om gedetailleerde informatie te verstrekken die niet nodig is om een steekproef te kunnen samenstellen. In andere gevallen wordt verzocht om alle informatie (inclusief omzet, kosten, verkopen in derde landen enz.) over een overdreven lang onderzoektijdvak van twee jaar of meer. Soms moeten exporteurs zeer gedetailleerde informatie verstrekken die niet nodig is voor het vaststellen van dumping, maar die wordt beschouwd als bedrijfsgeheim, zoals bepaalde kostenposten in het productieproces. Deze buitensporige verzoeken kunnen bedrijven ontmoedigen om mee te werken, wat onvermijdelijk negatieve gevolgen heeft, meestal in de vorm van hogere rechten.

De Commissie probeert dergelijke situaties op te lossen door directe interventie bij de onderzoekende autoriteiten en door bijstand te verlenen aan de betrokken partijen. Alhoewel dergelijke interventies in vele gevallen succes hadden, was dit helaas niet altijd het geval. De Commissie zal deze zaken dan ook aan de orde blijven stellen in het kader van bilaterale contacten en tijdens daarvoor in aanmerking komende WTO-comités in Genève om te waarborgen dat de WTO-wetgeving en de hoge normen door alle gebruikers van de instrumenten worden toegepast.

Belangrijkste vorderingen

De taak van de Commissie ten aanzien van zaken met derde landen gaat veel verder dan louter toezicht op onderzoeken. De Commissie verleent ook advies en bijstand aan de betrokken Europese exporteurs en neemt in specifieke gevallen en bij systeemvraagstukken rechtstreeks contact op met autoriteiten van derde landen. Het doel hiervan is om de betrokken bedrijven te ondersteunen, maar ook om in het algemeen te bevorderen dat handelsbeschermende instrumenten door handelspartners met terughoudendheid worden toegepast. Daarom zal de Commissie in de toekomst speciale seminars over handelsbescherming blijven organiseren om in de handelsgemeenschap meer bekendheid te geven aan beproefde methoden.

Alhoewel het niet altijd eenvoudig is om de resultaten op dit vlak te meten, heeft het doorzettingsvermogen van de Commissie vruchten afgeworpen, en in een aantal gevallen was het resultaat voor de bedrijven gunstiger dan het zonder de tussenkomst van de Commissie zou zijn geweest, met name in de volgende gevallen.

India: beëindiging van 7 vrijwaringsonderzoeken

India heeft in 2009 negen vrijwaringsonderzoeken ingeleid. Dat is ongeveer een derde van alle vrijwaringsonderzoeken die in dat jaar werden ingeleid en ook een extreem hoog aantal in vergelijking met de 10 vrijwaringsonderzoeken die de laatste 10 jaar door India zijn ingeleid. In 7 van deze gevallen ging het om producten die uit de EU werden geëxporteerd; deze export had een geschatte waarde van maar liefst 500 miljoen euro/jaar en betrof producten uit de staal-, papier- en chemiesector en dergelijke. Al deze procedures werden op zeer zwakke gronden ingeleid. De Commissie verzette zich samen met de exporteurs sterk hiertegen en intervenieerde op verschillende niveaus. Deze interventies hadden resultaten, want ondanks de aanbeveling van de Indiase autoriteiten om voorlopige maatregelen in te stellen, werden alle onderzoeken die rechtstreeks betrekking hadden op de EU-uitvoer beëindigd zonder dat er maatregelen werden ingesteld. Daarbij mag echter niet worden vergeten dat de lopende onderzoeken, die eigenlijk nooit hadden mogen worden geopend, gedurende bijna een jaar de handel ondermijnden.

Nieuw-Zeeland: beëindiging van het nieuwe onderzoek in verband met het vervallen van de compenserende maatregelen ten aanzien van perziken in blik

Dit is een belangrijk geval omdat het de nieuwe regeling betreft die werd ingevoerd als onderdeel van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de EU. Deze nieuwe regeling wordt beschouwd als zijnde volledig in overeenstemming met de WTO-normen en zou dus geen aanleiding moeten geven tot compenserende maatregelen. In het kader van het nieuwe onderzoek in verband met het vervallen van de maatregelen in 2008 heeft Nieuw-Zeeland de argumenten van de Commissie geaccepteerd. Dit toonde aan dat de nieuwe regeling geen handelsverstorende gevolgen had en dus geen aanleiding gaf tot compenserende maatregelen. Als gevolg hiervan werden de rechten ingetrokken die al meer dan 10 jaar van toepassing waren.

Kroatië: beëindiging van de vrijwaringsmaatregelen voor kaas en kaassupplementen

Kroatië heeft in juni 2009 voorlopige maatregelen ingesteld ten aanzien van deze producten. Het deed dat op zeer zwakke procedurele gronden en met gebrek aan transparantie (geen kennisgeving waaruit bleek dat was voldaan aan de juridische voorwaarden om maatregelen in te stellen). De waarde van de jaarlijkse EU-uitvoer bedroeg oorspronkelijk 80 miljoen euro. Gezien de grote impact op de economie en de ernstige tekortkomingen bij deze zaak heeft de Commissie op technisch en politiek niveau een krachtige vuist gemaakt. Het resultaat was dat vele producten niet meer onder de productomschrijving vielen. De kaassoorten die werden uitgesloten, maakten 80% van de EU-uitvoer uit, waarvoor de maatregelen werden ingetrokken en de al geïnde rechten werden terugbetaald. Voor de resterende producten werden voor slechts 6 maanden maatregelen ingesteld die in januari 2010 afliepen.

Israël: geen instelling van vrijwaringsmaatregelen

Israël werd in 2009 een belangrijke gebruiker van handelsbeschermende instrumenten. Er werd onder meer een vrijwaringsonderzoek ingesteld naar de invoer van staalproducten . De zaak werd op zwakke gronden ingeleid en er werden voorlopige maatregelen ingesteld, ondanks het feit dat de invoer in 2009 daalde en de gemiddelde invoerprijs steeg. Na verschillende interventies, onder andere van de Commissie, werden de maatregelen geschorst en de rechten vergoed. De Commissie blijft toezicht houden op deze zaak omdat het onderzoek helaas nog niet beëindigd is. Het is echter moeilijk te begrijpen hoe Israël het instellen van maatregelen nog kan rechtvaardigen.

Rusland: beëindiging van het antidumpingonderzoek inzake gewalst staal met polymeercoating en tijdelijke niet-toepassing van vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van graanoogstmachines

Het antidumpingonderzoek tegen de invoer van gewalst staal met polymeercoating uit België en Finland werd in september 2009 afgerond. De Commissie intervenieerde om de aandacht te vestigen op de tekortkomingen in deze zaak, zoals het gebrek aan schade en transparantie. In november 2009 stelden de onderzoeksautoriteiten voor om geen maatregelen in te stellen, omdat er geen schade was vastgesteld.

De Commissie en de bedrijfstak van de EU zijn ook zeer actief geweest in de vrijwaringszaak betreffende graanoogstmachines , gezien het grote economische belang ervan (110 miljoen euro in 2007). Aan de voorwaarden om vrijwaringsmaatregelen in te stellen, was inderdaad niet voldaan en Rusland heeft daarom besloten om geen vrijwaringsmaatregelen toe te passen. Helaas werden in plaats daarvan de invoerrechten verhoogd, wat vanuit juridisch oogpunt moeilijker aanvechtbaar is. De mogelijkheid dat Rusland in een later stadium, d.w.z. in het geval de douanerechten naar beneden worden bijgesteld, alsnog vrijwaringsmaatregelen invoert, kan niet worden uitgesloten en de Commissie blijft op dit punt uiterst alert.

Marokko: uitbreiding van EU-quota voor vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van keramische tegels

In 2009 heeft Marokko een onderzoek ingesteld om na te gaan of het nodig was de in 2006 ingestelde vrijwaringsmaatregelen te verlengen. De Commissie en de betreffende bedrijfstak intervenieerden actief in deze zaak. Hoewel niet kon worden verhinderd dat de maatregelen werden verlengd, konden de quota die aan de EU-exporteurs werden toegewezen, aanzienlijk worden versoepeld ten opzichte van de oorspronkelijke maatregelen, en werden de voorwaarden voor het verkrijgen van invoervergunningen verbeterd. Het resultaat is dat EU-exporteurs weer toegang hebben tot de Marokkaanse markt.

Beëindiging van onderzoeken of niet-instelling van maatregelen in verschillende zaken

Dankzij de aanhoudende interventies van de Commissie en de bedrijfstak in de zaak van de pompen voor aardoliewinning , die in mei 2008 door Argentinië ten aanzien van de invoer uit Roemenië werd ingeleid, aanvaardde Argentinië de door de betrokken Roemeense exporteur aangeboden verbintenissen. De Commissie ondersteunde de bedrijfstak van de EU ook actief in een door Oekraïne ingeleid vrijwaringsonderzoek betreffende vloeibaar chloor en in een door Turkije geopend antidumpingonderzoek betreffende textielproducten . Beide onderzoeken werden in 2009 zonder maatregelen beëindigd.

De status van markteconomie voor nieuwe lidstaten

In juni 2009 kende Brazilië Bulgarije en Roemenië eindelijk de status van markteconomie toe na een lange en moeilijke strijd en talrijke interventies van de lidstaten en de Commissie.

4.9 VS: zeroing

De EU vocht de zeroingpraktijk aan in twee WTO-arbitragezaken, DS 294 en DS 350. Het panel stelde de EU in beide gevallen in het gelijk, maar de VS schikten zich niet binnen een redelijk tijdsbestek naar de door het panel genomen besluiten. Daarom vroeg de EU in de eerste zaak (DS 294) om een nalevingspanel; daarbij ontving ze bevestiging over bepaalde eisen en tekende ze beroep aan tegen bepaalde punten van andere bevindingen van het panel. De definitieve uitspraak luidde dat de VS deze oneerlijke praktijken onmiddellijk moest stopzetten. Aangezien de VS zich nog steeds aan de besluiten conformeren, heeft de EU sancties opgelegd. Op dit moment beraadt een arbiter zich over de hoogte van deze sancties.

In de tweede zeroingzaak (DS350) bevestigde de WTO-beroepsinstantie de belangrijkste eisen van de EU, wees zij alle door de VS aangevoerde gronden van beroep af en hield zij vast aan de bevindingen van het panel, die inhielden dat de VS hun WTO-verplichtingen schenden door de toepassing van zeroing bij periodieke herzieningen. De EU overweegt nu ook nieuwe stappen in deze zaak te ondernemen om ervoor te zorgen dat de VS zich aan de definitieve uitspraak houdt.

CONCLUSIE

Zoals in het vorige jaarverslag reeds werd voorspeld, was in 2009 de HBI-activiteit in derde landen erg hoog. De tendens van een toenemend aantal nieuwe procedures aan het eind van 2008 zette zich in 2009 door en het aantal ingestelde maatregelen steeg aanzienlijk in vergelijking met voorgaande jaren. De relatief beperkte stijging van het aantal geldende maatregelen aan het eind van het jaar is daarom geen juiste weerspiegeling van de werkelijke situatie. In werkelijkheid werd het grote aantal nieuwe maatregelen gedeeltelijk gecompenseerd door de vele maatregelen die in 2009 vervielen. Bovendien zijn sommige onderzoeken nog niet afgerond, dan wel beëindigd zonder dat er maatregelen zijn ingesteld. Maar, zoals al werd opgemerkt, zelfs wanneer een onderzoek zonder maatregelen wordt beëindigd, verstoort het, terwijl het aan de gang is, de handelsstromen door het onzekere resultaat ervan. Bovendien hadden veel onderzoeken nooit mogen worden ingeleid vanwege het gebrek aan bewijs voor het inleiden van een procedure.

De grotere HBI-activiteit in het algemeen is al zorgwekkend, maar bepaalde aspecten ervan zijn bijzonder verontrustend. Met name de lage normen voor het inleiden van procedures en het veelvuldig gebruik van vrijwaringsmaatregelen blijven problematisch. Het lijkt erop dat de economische situatie sinds eind 2008 geleid heeft tot een bijzonder ruime interpretatie van de WTO-regels. Bijgevolg heeft de Commissie haar inspanningen vergroot om waar mogelijk te voorkomen dat van de regels wordt afgeweken.

In dit verband intervenieerde de Commissie in vele gevallen en had ze veelvuldig contact met de betreffende bedrijfstak. Vaak hadden deze inspanningen succes en werden onderzoeken zonder maatregelen beëindigd of benadeelden maatregelen, als die wel werden ingesteld, de EU-uitvoer niet bovenmatig. Dit geeft aan hoe belangrijk het toezicht van de Commissie is in deze moeilijke economische tijden. In tijden van crisis is het belangrijker dan ooit te waarborgen dat EU-producenten legitieme toegang tot de markt hebben.

Het is zeker nodig dat de Commissie haar inspanningen voortzet en zelfs vergroot. De Commissie tracht de door haar getroffen maatregelen continu te verbeteren en de belangrijkste uitdaging voor de komende jaren is om, naast het bieden van ondersteuning aan EU-exporteurs in lopende onderzoeken, te trachten op ongerechtvaardigde nieuwe

onderzoeken te anticiperen en te voorkomen dat ze worden ingeleid. Intensievere uitwisselingen met andere onderzoeksautoriteiten om de normen, de transparantie en de voorspelbaarheid te vergroten, zouden kunnen helpen om dit doel te bereiken.