1. INLEIDING

Dit is het derde verslag over de vooruitgang die de EU en haar lidstaten hebben geboekt bij de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk beleid inzake voedselzekerheid. Dit verslag gaat vergezeld van een werkdocument van de Commissie, waarin meer informatie wordt gegeven over analyses en casestudy's. In het verslag worden diverse voorbeelden gegeven van hoe de EU en haar lidstaten de steun hebben geïntensiveerd en hebben gereageerd op de aanbevelingen en conclusies van de Raad in 2016.

2. MONDIALE EN EUROPESE BELEIDSONTWIKKELINGEN

In 2017 leden 821 miljoen mensen wereldwijd honger, en nam de voedsel- en voedingsonzekerheid voor het tweede jaar op rij toe na een periode van meer dan tien jaar waarin een gestage daling had plaatsgevonden. Chronische ondervoeding bij kinderen is gedaald, hoewel nog steeds één op de vier kinderen onder de vijf jaar ondervoed is. Naar verwachting groeit de wereldbevolking tot meer dan 9 miljard mensen tegen 2050, wat zal leiden tot meer concurrentie voor eindige hulpbronnen. Dit wordt nog versterkt door de toenemende impact van klimaatverandering, conflicten en de groeiende druk op grond en natuurlijke hulpbronnen alsook op de voedselvoorraad en de water- en energievoorziening. Deze uitdagingen zullen aanzienlijke gevolgen hebben voor de mogelijkheid van het agroalimentaire systeem om gezonde en voedzame voeding te leveren aan een snel groeiende bevolking.

Met de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG's), en met name SDG 2, wordt gestreefd naar een nieuwe impuls en wordt beoogd dat landen zich scharen achter streefcijfers om tegen 2030 de honger te beëindigen, voedselzekerheid te bereiken, de voeding te verbeteren en duurzame landbouw te promoten. In overeenstemming met de op rechten gebaseerde benadering van de EU, waaronder het recht op voedsel, zijn het beëindigen van honger en verbeteren van de voedingssituatie van de meest kwetsbaren belangrijke verantwoordelijkheden binnen de nieuwe Europese consensus inzake ontwikkeling. In de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie van 2016 wordt benadrukt dat de inspanningen om conflicten te voorkomen, moeten worden verdubbeld, en dat de onderliggende oorzaken van conflicten moeten worden aangepakt, zoals ongelijkheid, druk op natuurlijke hulpbronnen en klimaatverandering, in het licht van hun gevolgen voor woestijnvorming, bodemdegradatie, waterschaarste en voedselcrises. Op grond van dit beleid steunen de EU en haar lidstaten overheden om duurzame preventie- en responsstrategieën ten uitvoer te leggen die bijdragen aan het opbouwen van weerbaarheid.

De EU en haar lidstaten blijven de nadruk leggen op het verbeteren van de positie van vrouwen. Hierbij wordt bijzondere aandacht besteed aan het bevorderen van een transformerende benadering, waarbij er niet alleen naar wordt gestreefd om de toegang van vrouwen tot middelen te verbeteren, maar ook om hun gelijke rechten te waarborgen, en er daarbij voor te zorgen dat interventies voordelen opleveren voor zowel vrouwen als mannen en hun positie verbeteren.

De EU en haar lidstaten dragen bij aan het versterken van de positie van kwetsbare mensen in partnerlanden door steun voor het scheppen van betere banen en kansen voor inkomensverwerving. Met de invoering van het Europees plan voor externe investeringen in 2017 is de EU samenwerkingsverbanden aangegaan met financiële instellingen om de economische dynamiek in haar partnerlanden een (nieuwe) impuls te geven teneinde rechtvaardige economische groei in plattelandseconomieën te bevorderen. Om het complexe verband tussen voedselonzekerheid, armoede op het platteland en migratie verder aan te pakken, heeft de EU haar samenwerking en dialoog binnen het partnerschap tussen de EU en de Afrikaanse Unie (AU) geïntensiveerd en organiseert ze bedrijfsfora tussen de EU en de Afrika om het scheppen van banen voor jongeren en vrouwen te stimuleren. Het meest recente bedrijfsforum vond in november 2017 plaats in Abidjan, waarbij de nadruk werd gelegd op het opschalen van publiek-private partnerschappen op het gebied van agribusiness. Dit gaat hand in hand met het EU-noodtrustfonds voor Afrika, met het doel om de onderliggende oorzaken van instabiliteit, gedwongen verplaatsing en irreguliere immigratie aan te pakken, migratiebeheer te helpen verbeteren en op bestaande mogelijkheden voort te bouwen.

Het bevorderen van onderzoek en innovatie is van wezenlijk belang om landbouw- en voedselsystemen te verbeteren. Tijdens de One Planet-top in 2017 hebben de EU en de Gates Foundation elk 270 miljoen EUR toegezegd voor de periode 2018-2020 ten behoeve van samenwerking op het gebied van klimaatrelevante innovatie en onderzoek in de landbouw in derde landen. De landbouw speelt een belangrijke rol, omdat deze sector van wezenlijk belang is voor de op nationaal niveau vastgestelde bijdragen (Nationally Determined Contributions – NDC's), waaraan de EU en haar lidstaten bijdragen door middel van ondersteuning op basis van samenwerking in het kader van programma's voor duurzame landbouw. Naar voorbeeld van Frankrijk streeft de EU ernaar om lidstaten en andere organisaties te mobiliseren rond het doel van 1 miljard USD. Daarnaast is het Europees-Afrikaans partnerschap voor onderzoek en innovatie op het gebied van voedsel- en voedingszekerheid en duurzame landbouw van start gegaan. Het kreeg financiering in het kader van het Horizon 2020-programma en het onderzoeksbeurzenprogramma van de AU.

De G7-leiders blijven zich inzetten om tegen 2030 500 miljoen mensen uit de honger en ondervoeding halen, en hebben tijdens de top van Taormina in 2017 besloten om hun gezamenlijke steun voor voedsel- en voedingszekerheid en duurzame landbouw in Sub-Sahara Afrika uit te breiden met een reeks maatregelen, waaronder door de officiële ontwikkelingshulp te verhogen. De G20-leiders erkennen dat transformatie van de landbouw een cruciaal proces is voor het scheppen van banen, het verhogen van inkomens en het bereiken van voedsel- en voedingszekerheid, en hebben in 2017 het werkgelegenheidsinitiatief voor plattelandsjongeren gelanceerd, dat deel uitmaakt van het G20-partnerschap.

3. VERSLAGLEGGING EN VOORUITGANG

Dit gedeelte biedt een beknopt overzicht van de uitkeringen van de EU en haar lidstaten voor voedsel- en voedingszekerheid en van de vooruitgang inzake de beleidsprioriteiten aan de hand van prestatiecriteria.

Uitgekeerde bedragen