[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 19.5.2006

COM(2006) 215 definitief

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN HET COMITE VAN DE REGIO’S

i2010 – Eerste jaarverslag over de Europese informatiemaatschappij {SEC(2006) 604}

INHOUD

1. Inleiding 3

2. i2010 implementeren tegen de achtergrond van het hernieuwdeLissabon-perspectief 3

2.1. Recente trends 3

2.2. i2010 staat centraal op de agenda van Lissabon voor groei en werkgelegenheid 4

3. Beleidsprioriteiten voor de toekomst 6

3.1. Eén Europese informatieruimte 6

3.2. Innovatie en investeringen in onderzoek 7

3.3. Inclusie, betere openbare diensten en levenskwaliteit 10

4. Conclusie 12

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN HET COMITE VAN DE REGIO’S

i2010 – Eerste jaarverslag over de Europese informatiemaatschappij

1. INLEIDING

Bij de vernieuwde strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid staat het i2010-initiatief van de Europese Commissie[1] centraal. Met i2010 wordt ingegaan op de voornaamste uitdagingen waarvoor een moderne informatiemaatschappij ons stelt en wordt een partnerschap bevorderd tussen de Commissie, de lidstaten en alle belanghebbenden om de digitale economie voor Europa in goede banen te kunnen leiden. In i2010 wordt een aantal essentiële maatregelen genoemd die in de periode 2005-2010 moeten worden uitgevoerd. Met deze mededeling worden de acties in het kader van het beleid inzake de informatiemaatschappij en de media voor het tijdvak 2006-2007 geactualiseerd. Zij is gebaseerd op het desbetreffende werkdocument van de diensten van de Commissie, waarin de voornaamste maatregelen van i2010 worden geëvalueerd in het licht van de ontwikkelingen die zich op het vlak van de informatie- en communicatietechnologie in de EU hebben voorgedaan.

i2010 heeft de goedkeuring van de gehele EU. De lidstaten hebben zich ertoe verbonden het i2010-initiatief ten uitvoer te leggen en het hunne bij te dragen tot een evaluatie van beleidsstrategieën in het kader van de i2010-deskundigengroep op hoog niveau (i2010 High Level Group)[2]. Het Europees Parlement is fervent voorstander van een informatiemaatschappij waarin de burger en het openbaar belang voorop staan. De in het voorjaar van 2006 bijeengekomen Europese Raad heeft de lidstaten en de Commissie gevraagd de i2010-strategie krachtig door te voeren. Deze mededeling is het eerste initiatief in het verlengde van de voorjaarsraad en vormt een bevestiging van de sleutelrol die i2010 bij de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon speelt.

2. I2010 IMPLEMENTEREN TEGEN DE ACHTERGROND VAN HET HERNIEUWDE LISSABON-PERSPECTIEF

2.1. Recente trends

De economische groei in de EU heeft in 2005 een verbetering te zien gegeven en de voorspellingen gaan in de richting van zo’n 2% groei in 2006[3]. Maar dit zit nog ver beneden de jaarlijkse groei van het Amerikaanse BBP (2,7%) tussen 2000 en 2005. Europa presteert nog steeds middelmatig met zijn productiviteit en investeert weinig in O&O (slechts 1,9% van het BBP in 2004)[4]. Thans wordt algemeen aanvaard dat informatie- en communicatietechnologieën (ICT) een essentiële voorwaarde zijn voor productiviteitsgroei en dat het gebruik hiervan tot de welvaart van moderne economieën bijdraagt. Deze bevinding heeft nochtans niet in passende maatregelen geresulteerd.

ICT vormen een bron van groei en concurrentievermogen die de verslechterende concurrentiepositie van de EU ten goede kunnen komen . Het groeicijfer van de ICT-sector is hoger dan het gemiddelde gebleven, waarbij de stijging van de inkomsten in 2005 op 3,6% wordt geschat[5]. Het betreft hier de meest innoverende en meest onderzoeksintensieve sector in de EU, goed voor 25% van de totale onderzoeksinspanningen en 5,6% van het BBP tussen 2000 en 2003. ICT hebben in de periode 2000-2004 ook ten minste 45% van de productiviteitswinsten van de EU gegenereerd.

Maar de bijdrage van de ICT-sector is niet genoeg om de positie van de EU in de wereld te verbeteren. Recente cijfers wijzen uit dat de EU met haar investeringen in ICT-onderzoek nog altijd op haar concurrenten achterligt. De VS hebben sinds 2000 steevast tweemaal zo veel in ICT geïnvesteerd als de EU. China is de grootste uitvoerder van ICT-producten geworden en heeft hierbij Japan en de EU in 2003 en de VS in 2004 voorbijgestreefd[6]. ICT vinden nog steeds moeizaam hun weg naar het bedrijfsleven van de EU. Ten slotte is de bijdrage van ICT aan de productiviteit, vergeleken met de tweede helft van de jaren negentig, aanzienlijk teruggelopen en is deze nog steeds tweemaal zo klein als in de VS het geval is. Globaal zijn er nog geen tekenen die wijzen op een verandering in de huidige trend of op een versnelling van de ontwikkelingen op ICT-gebied waardoor voor de EU een duurzame verbetering van groei en concurrentiepositie binnen bereik zou komen.

Toch zijn er ook enkele positieve trends. Digitale convergentie begint eindelijk een realiteit te worden . De investeringen in netwerken zijn in 2004 en 2005 weer hervat en het aantal breedbandabonnementen was rond 2005 met 60% toegenomen. Telecom- en kabelexploitanten bieden geconvergeerde diensten aan, zoals ‘triple-play’-diensten[7] of TV via IP. Maar de uit deze diensten verkregen opbrengsten vormen geen tegenwicht voor de gederfde inkomsten uit spraakdiensten en de groei van de inkomsten uit elektronische communicatie is globaal aan het afvlakken. Wil de Europese elektronische communicatiesector zijn leidende positie kunnen behouden, dan zal er meer vooruitgang met het convergentieproces moeten worden gemaakt.

De EU zal een tandje bij moeten steken om te voorkomen dat de overgang naar de kenniseconomie trager gaat verlopen .

2.2. i2010 staat centraal op de agenda van Lissabon voor groei en werkgelegenheid

Het i2010-initiatief maakt deel uit van de hernieuwde strategie van Lissabon. De nieuwe partnersschapsbenadering van de hernieuwde agenda van Lissabon wordt beproefd en blijkt te werken: op het niveau van de EU zijn aanzienlijke vorderingen gemaakt met het communautaire programma van Lissabon en, wat het nationaal niveau betreft, hebben de lidstaten in oktober 2005 hun nationale hervormingsprogramma’s (NHP's) voor de komende drie jaar gepresenteerd.

Alle lidstaten hebben onderzoek- en innovatiebeleidsmaatregelen als hoofdprioriteit aangeduid en vermelden ICT in hun NHP's[8] , waarbij voornamelijk sprake is van e-Government, breedband en digitale vaardigheden. De helft van de lidstaten vermeldt ook de penetratie van ICT bij bedrijven en in huishoudens, de tenuitvoerlegging van het regelgevingskader voor elektronische communicatie en netwerkbeveiliging. De NHP's noemen ICT-kwesties een uitdaging en staan over het algemeen achter een bredere invoering ervan, ofschoon de voorgestelde maatregelen geen meer op de toekomst gerichte elementen bevatten , zoals digitale convergentie of ICT-onderzoek en innovatie. Vele NHP's verwijzen ook naar het i2010-kader van de EU, hetgeen een erkenning van gemeenschappelijke doelstellingen inhoudt.

Het door de Commissie in januari 2006 gepubliceerde jaarlijkse voortgangsverslag over groei en werkgelegenheid onderscheidt, voor zowel de Commissie als de lidstaten, vier prioritaire acties: i) meer investeren in kennis en innovatie; ii) het zakelijk potentieel, met name van het MKB, vrijmaken; iii) een antwoord geven op de mondialisering en de vergrijzing; en iv) aansturen op een efficiënt en geïntegreerd Europees energiebeleid[9]. Voor ICT is bij al deze prioriteiten een rol van cruciaal belang weggelegd en met zijn drie pijlers – één informatieruimte, innovatie en investeringen in onderzoek, integratie – kan i2010 deze ondersteunen. Het Aho-rapport[10] bevat verscheidene voorstellen die voor onderzoek en innovatie in de ICT-sector relevant zijn: Europa moet algemeen toepasbare technologieën ondersteunen en de ontwikkeling van innovatieve en creatieve markten bevorderen. In het Aho-rapport worden ondermeer e-Gezondheidszorg en digitale inhoud als voorbeelden voor dergelijke markten genoemd. Er is behoefte aan onderzoekspartnerschappen van instellingen, lidstaten en bedrijfsleven en Europese technologieplatforms spelen in dit opzicht een centrale rol. Ten slotte moet er een markt voor innoverende producten en diensten worden gecreëerd door het harmoniseren van regelgevingsomgevingen, door de best mogelijke gebruikmaking van standaardparameters, door het gebruik van overheidsaankopen om de vraag naar innovatieve goederen aan te jagen en door een klimaat van innovatie te bevorderen. Sommige van deze voorstellen zijn reeds geïmplementeerd in het kader van de eerste prioritaire actie van het jaarlijkse voortgangsverslag van de Commissie.

Voor de tweede en de derde prioritaire actie (het zakelijk potentieel vrijmaken en een antwoord geven op mondialisering en vergrijzing) zijn de e-Government-maatregelen van de lidstaten relevant. De lidstaten erkennen dat e-Government een potentieel instrument is om tot een betere regelgeving en een vereenvoudiging van de procedures te komen en om tegemoet te komen aan de toenemende vraag naar sociale en gezondheidsdiensten die een vergrijzende Europese samenleving onvermijdelijk met zich mee zal brengen. Er zijn echter maar weinig lidstaten die een expliciet verband tussen hun ICT-prioriteiten en de globale doelstellingen van Lissabon leggen.

3. BELEIDSPRIORITEITEN VOOR DE TOEKOMST

3.1. Eén Europese informatieruimte

Het i2010-initiatief onderkent digitale convergentie als de voornaamste aanjager van verandering en wil ervoor zorgen dat de EU de mogelijkheden en vooruitzichten voor een versterking van de interne markt ten volle zal benutten. Volgens i2010 zullen wij bij ons streven naar convergentie in vier opzichten (snelheid, een rijke en gevarieerde meertalige inhoud, interoperabiliteit en veiligheid) voor de nodige problemen worden gesteld. Het initiatief vereist een consistente basisstructuur voor de informatiemaatschappij en mediadiensten ter bevordering van investeringen en mededinging, zonder dat doelstellingen van openbaar belang en de belangen van de consument hierbij in het gedrang komen.

In 2005 heeft de Commissie een begin gemaakt met de evaluatie van het regelgevingskader voor elektronische communicatie om tot een op concurrentie gerichte omgeving te komen zodat de consument hier meer baat bij heeft en investeringen en innovatie worden aangewakkerd. Deze evaluatie zal in 2006 worden afgerond. Als onderdeel hiervan zal de Commissie ook de aanbeveling inzake relevante markten beoordelen. Zij werkt tevens aan een verordening om de kosten van internationale roaming in mobiele netwerken omlaag te brengen en de interne markt vooruit te helpen.

De Commissie zal tevens met voorstellen komen voor een hervorming van het spectrumbeheer om zo de toegang tot radiofrequenties te vergemakkelijken. Een coherente aanpak op Europees niveau zal een rechtstreeks effect hebben op de Europese groei en werkgelegenheid, b.v. doordat er bij de afschakeling van analoge televisie spectrumruimte vrijkomt. Dit zou dan weer een stimulerend effect kunnen hebben voor draadloze breedband en de ontwikkeling van nieuwe pan-Europese diensten. De Commissie zal ook de ontwikkelingen op het vlak van standaardisering en interoperabiliteit bij mobiele TV evalueren.

In 2005 heeft de Commissie een voorstel goedgekeurd voor een gemoderniseerde richtlijn betreffende televisie zonder grenzen ten einde alle bedrijven die televisieachtige diensten verstrekken, ongeacht de hiertoe door hen aangewende technologie, gelijke kansen te geven. Dit voorstel doorloopt momenteel de medebeslissingsprocedure met de Raad en het Europees Parlement.

Met de opkomst van nieuwe diensten zal de EU steeds meer met nieuwe uitdagingen te maken krijgen , zoals de verstrekking van door het digitale auteursrecht beschermd materiaal op Europees niveau, de toepassing van DRM-oplossingen (DRM: digital rights management - digitaal rechtenbeheer), de noodzaak om de voorschriften ter bescherming van de consument geregeld bij te werken en niet te versagen bij de strijd tegen de online-verspreiding van illegaal materiaal. De aanbeveling betreffende het in de gehele EU geldende beheer van auteursrechten voor onlinemuziekdiensten[11] is een eerste stap waaruit moet blijken hoezeer de Commissie zich wil inzetten voor de ontwikkeling van een Europese informatieruimte via een geleidelijke verwijdering van alle obstakels voor pan-Europese diensten die van een auteursrechtenbescherming in de online-omgeving afhankelijk zijn.

Europese burgers en consumenten kunnen diverse voordelen aan convergentie ontlenen, variërend van gemakkelijker toegang tot een grotere verscheidenheid aan informatie tot betere mogelijkheden om hun eigen inhoud te creëren en te verspreiden. In 2006 zullen deze kwesties met de mededeling inzake inhoud op het internet, voortbouwend op het in 2005 ontplooide initiatief van de Commissie betreffende online toegankelijke films, worden behandeld. Veel mensen hebben echter hun bedenkingen over veiligheid en privacy op het internet en staan daardoor nog aarzelend tegenover het gebruik van de diensten van de informatiemaatschappij en mediadiensten. De mededeling over spam en kwaadaardige software, de mededeling over cybercriminaliteit, waarmee nieuwe vormen van criminele activiteiten op het internet worden aangepakt, en de nieuwe veiligheidsstrategie zullen oplossingen voor de veiligheidsproblemen op het internet aandragen.

In 2006-2007 zal de Commissie:

- voorstellen indienen voor een evaluatie van het regelgevingskader inzake e-Communicatie, met ondermeer een voorstel om de aanbeveling inzake relevante markten en een verordening betreffende internationale roaming opnieuw te bekijken

- een efficiënt spectrumbeheer bevorderen

- de ontwikkelingen op het gebied van normalisatie en interoperabiliteit met betrekking tot mobiele TV-diensten evalueren

- het Film Online-initiatief uitbreiden tot Content Online en eind 2006 in een mededeling voorstellen terzake doen

- problemen op het gebied van vertrouwen, privacy en veiligheid aan de orde stellen in de aanstaande mededeling inzake een veiligheidsstrategie van de EU (begin 2006) en in de mededelingen inzake cybercrime en inzake spam en kwaadaardige software

- het regelgevingskader inzake consumentenbescherming opnieuw bekijken, gelet op nieuwe technische ontwikkelingen

- haar analyse van de beleidsimplicaties van convergentie in samenwerking met de lidstaten via de i2010 High Level Group

3.2. Innovatie en investeringen in onderzoek

Onderzoek en innovatie

Het jaarlijks voortgangsverslag van 2006 over de Lissabon-doelstellingen inzake groei en werkgelegenheid heeft duidelijk gemaakt dat de EU het beoogde uitgavenniveau voor O&O van 3% van het BBP waarschijnlijk niet zal halen . Niettemin blijft onderzoek een topprioriteit in de financiële vooruitzichten en hebben de door de Commissie in het 7e kaderprogramma voor O&O (KP7) voor ICT-onderzoek voorgestelde prioriteiten hebben brede steun ontvangen in de Raad en het Parlement. Het jaarlijks voortgangsverslag over de Lissabon-doelstellingen heeft concrete voorstellen gedaan om investeringen in kennis en innovatie te verhogen, waarbij met name gevolg is gegeven aan het Aho-rapport. Het jaarlijks voortgangsverslag noemt bijvoorbeeld overheidsaankopen als een gebied met een aanzienlijk potentieel voor innovatie.

In 2005 nam de Commissie een aantal maatregelen op ICT-gebied die in de richting van de Aho-voorstellen gaan:

- Het partnerschap voor onderzoekactiviteiten werd versterkt door de oprichting van negen Europese technologieplatforms met betrekking tot ICT, waarvan er twee[12] samen met de Commissie en de lidstaten werken aan de totstandbrenging van gezamenlijke technologie-initiatieven[13]. De eerste stappen zijn gezet om tot een nauwere coördinatie te komen tussen de O&O-programma's van de Commissie en de lidstaten.

- De Commissie organiseerde overleg over ICT-gerelateerde innovatiesystemen en manieren om de band daarvan met onderzoek te versterken. Daarin kwam ondermeer normalisatie aan de orde: met het werkprogramma 2006 inzake ICT-normalisatie worden ICT ook erkend als een belangrijk element van het Europese actieplan voor normalisatie, waarmee het normalisatiebeleid in 2006 en 2007 zal worden geëvalueerd. De lidstaten hebben een discussie op gang gebracht over pre-commerciële overheidsaankopen van innovatie op het niveau van de EU om onderzoek en innovatie in de ICT te bevorderen. Een aantal van deze kwesties kunnen in de aanstaande mededeling over onderzoek en innovatie in ICT worden behandeld.

- De Commissie lanceerde een aantal initiatieven (INNOVA en PRO-INNO) om innovatiebeleid en -implementatie te verbeteren op gebieden zoals normen, overheidsaankopen, toegang tot financiering, bundeling, technologieoverdracht, IPR en innovatiebeheer.

Voorts is het Concurrentievermogen- en innovatieprogramma (CIP) door de Commissie goedgekeurd. Daaronder valt ook het programma ICT-beleidsondersteuning voor de penetratie van ICT, dat direct gekoppeld is aan de prioriteiten van i2010. De Commissie heeft ook – zoals aangekondigd in de mededeling van de Commissie van oktober 2005 over het industriebeleid[14] - een ICT Task Force in het leven geroepen, die is samengesteld uit een staalkaart van belanghebbenden, om het concurrentievermogen van de ICT-sector te evalueren.

In 2006-2007 zal de Commissie:

- het werkprogramma van KP7 vaststellen

- twee gezamenlijke technologie-initiatieven voorstellen (Nano-eletronica en Ingebedde systemen)

- een mededeling doen over onderzoek en innovatie in ICT

- de eventuele toepassing van richtsnoeren inzake overheidsaankopen op pre-commerciële aankopen en de aankoop van innovatie ten behoeve van de penetratie van O&O analyseren

- normalisatie voor ICT evalueren

- het werkprogramma voor het programma ICT-beleidsondersteuning vaststellen

- het concurrentievermogen van de sector evalueren in de ICT Task Force en later in de i2010 High Level Group.

Invoering van ICT

Europa heeft minder en later in ICT geïnvesteerd dan de VS. De VS zijn ook efficiënter in het gebruik van ICT en sneller in het verkrijgen van rendement op ICT-investeringen. De ontwikkeling van e-Business moet kunnen profiteren van de belangrijke veranderingen die plaatshebben in de software-industrie, met een verschuiving van de verkoop van producten naar de levering van diensten op verzoek. Dit stuurt significant veranderingen aan in innovatieve en concurrentiële segmenten van de wereldeconomie en heeft bijgedragen tot het herstel van IT-markten, die in 2005 in de EU met 4,1% en in de wereld met 4,8% zijn toegenomen[15].

Nieuwe software en dienstenarchitectuur maken niet alleen de integratie van bedrijfsprocessen in bedrijven mogelijk maar ook het in netwerken bijeenbrengen van bedrijven, waardoor nieuwe samenwerkingsomgevingen tot stand komen. Belangrijke technologieën die deze vooruitgang mogelijk maken, zijn grid-technologieën[16] en dienstgerichte architectuur, gebieden waarop Europa qua onderzoek aan de top staat. ICT kunnen een ontwrichtend effect op bedrijven en markten hebben, zoals nu al duidelijk is in productie- of kleindhandelsbedrijven met de verspreiding van radiofrequentie-identificatie (RFID). De Commissie houdt momenteel raadplegingen over onderwerpen zoals normalisatie, interoperabiliteit, spectrumbehoeften en privacy- en gegevensbescherming in verband met RFID, en zal in de loop van 2006 met beleidsvoorstellen terzake komen.

Deze ontwikkelingen zullen worden vertaald in rendementsverhogingen als bedrijven hun investeringen in ICT gepaard laten gaan met een reorganisatie van hun bedrijfsprocessen. In dit verband blijven bekwaamheden en competenties een grote rem vormen, hetgeen aan bod komt op het Europese eSkills-forum. Het eBSN (European e-Business Support Network for SMEs) beoogt synergieën tussen bestaande e-Business-beleidsinitiatieven in Europa te bevorderen en het concurrentievermogen van het MKB te verhogen door middel van het gebruik van ICT. Het jaarlijks voortgangsverslag vermeldt “ontsluiting van het bedrijfspotentieel, met name van het MKB” als tweede prioritaire maatregel voor meer groei en werkgelegenheid in de EU. i2010 bekijkt op zijn beurt dan weer de noodzaak om technologische, organisationele en juridische hinderpalen voor de invoering van ICT door bedrijven uit de weg te ruimen. In 2006 is de eerste prioriteit het aangeven en analyseren van nieuwe trends en het inschatten van de behoefte aan beleidsmaatregelen. De werkzaamheden op deze gebieden kunnen voortbouwen op initiatieven zoals GRIDs, interoperabiliteit of digitale ecosystemen en op de betere integratie van onderzoekresultaten in bedrijfsprocessen.

In 2006-2007 zal de Commissie:

- een openbare discussie op gang brengen over RFID en eind 2006 een mededeling daaromtrent doen

- e-Business-beleidsinitiatieven en -tendensen evalueren (2006) en de vereiste beleidsmaatregelen aangeven (2007).

3.3. Inclusie, betere openbare diensten en levenskwaliteit

Inclusie

Met deze derde pijler van i2010 worden de verschillende e-Inclusie-beleidslijnen opgenomen in een coherent en gecoördineerd kader - het i2010-initiatief - ter ondersteuning van duurzame groei en het Europese sociale model. Tot het e-Inclusie-beleid, zoals dat in i2010 is vastgesteld, behoren vergrijzing, toegankelijkheid, de digitale kloof, e-Overheid, computervaardigheid en cultuur. Terwijl geografische verschillen, toegankelijkheid en computervaardigheid onder gevestigde EU-beleidsterreinen met een sterke informatiemaatschappelijke dimensie vallen, zal het aangekondigde e-Inclusie-initiatief breder van opzet zijn. In 2005 en begin 2006 is grote vooruitgang geboekt met de mededelingen ‘Overbrugging van de breedbandkloof’[17] en ‘e-Toegankelijkheid’[18]. De Ministerconferentie van 2006 over e-Inclusie in Riga wordt het vertrekpunt voor een Europees initiatief inzak e-Inclusie in 2008.

In 2006-2007 zal de Commissie:

- de verbintenissen van de mededeling 'e-Toegankelijkheid' nakomen

- de totstandbrenging van een informatieplatform voor de uitwisseling van beste praktijken inzake breedband ondersteunen en een conferentie organiseren over breedband voor landelijke gemeenschappen

- samen met de lidstaten de ministeriële verklaring van de conferentie van Riga over e-Inclusie opstellen

- een vervolg geven aan de werkzaamheden met betrekking tot computervaardigheid: conferentie over e-Leren en mededeling over ICT voor onderwijs en opleiding ter ondersteuning van levenslang leren en innovatie.

Betere openbare diensten

In de hernieuwde Lissabonstrategie ligt het accent op de rol van overheidsdiensten bij het bereiken van de beoogde groei en concurrentiekracht. Het gebruik van ICT in overheidsdiensten kan helpen om de algemene prioriteiten van de EU te verwezenlijken, zoals aangegeven in het jaarlijks voortgangsverslag inzake groei en werkgelegenheid, teneinde de overheidsfinanciën duurzaam te maken en administratieve procedures te vereenvoudigen. Deze prioriteiten worden door alle lidstaten gedeeld in hun benadering van e-Overheid en andere overheidsdiensten, ook door de Europese Commissie met haar e-Commissie-initiatief[19]. Er is vooruitgang geboekt bij het concreet maken van deze doelstellingen, met name door het afspreken van essentiële randvoorwaarden en streefcijfers voor een gecoördineerde invoering van op ICT gebaseerde overheidsdiensten.

In de in november 2005 goedgekeurde Ministeriële Verklaring inzake e-Overheid zijn de prioriteiten van de EU voor op ICT gebaseerde overheidsdiensten bepaald. De vaststelling van het actieplan e-Gezondheidszorg in 2004 en de tenuitvoerlegging ervan zijn belangrijke verwezenlijkingen bij het bespoedigen van de hervorming van gezondheidssystemen.De werkzaamheden op deze gebieden zijn relevant voor de twee Lissabon-doelstellingen 'Een antwoord geven op de mondialisering en de vergrijzing' en 'Het zakelijke potentieel, met name van het MKB, vrijmaken'. In februari 2006 heeft de Commissie een mededeling goedgekeurd over de interoperabiliteit van pan-Europese e-Overheidsdiensten[20], waarin de verschillende aspecten van interoperabiliteit die voor deze diensten nodig zijn worden aangegeven en de lidstaten worden opgeroepen samen te werken om te komen tot interoperabiliteit op Europees niveau. Het in april 2006 vastgestelde actieplan voor e-Overheid bevat een stappenplan voor het verwezenlijken van een aantal doelstellingen voor e-Overheid tegen 2010 en de Commissie heeft in maart 2006 een werkdocument opgesteld over interoperabiliteit inzake e-Gezondheidszorg, dat in 2007 gevolgd wordt door een aanbeveling.

Elektronische overheidsaankopen vormen een essentieel element van de strategie voor betere openbare diensten en interoperabiliteit, identiteit en authentificatie zijn gemeenschappelijke thema's die op het gebied van e-Overheid en e-Gezondheidszorg worden ontwikkeld. Terwijl efficiënte en gebruikergerichte diensten hoofdzakelijk op nationaal niveau worden ontwikkeld, richten de proefprojecten op EU-niveau zich op de pan-Europese dimensie en de rol van online-overheidsdiensten als essentiële facilitatoren, toegespitst op identiteitsbeheer, interoperabiliteit en veiligheid. De ervaring heeft aangetoond dat projecten een kritische massa moeten hebben om het beste effect te bereiken en voor een zekere mate van grensoverschrijdende interoperabiliteit te kunnen zorgen. Voorbereidende maatregelen waren opgenomen in het IDABC-werkprogramma van 2005 en worden nu uitgevoerd. In 2006 zullen bepaalde onderdelen van de eTEN-inspanningen toegespitst zijn op de voorbereiding van grootschalige proefprojecten die vanaf 2007 in het kader van het CIP zullen worden uitgevoerd.

In 2006-2007 zal de Commissie:

- het e-Overheidsactieplan vaststellen en strategische richtsnoeren voorstellen voor op ICT gebaseerde overheidsdiensten

- de portaalsite van de Europese Unie over volksgezondheid opzetten en een aanbeveling over interoperabiliteit bij e-Gezondheidszorg opstellen

- proefprojecten starten om op operationele schaal technologische, juridische en organisatorische oplossingen uit te testen waarmee overheidsdiensten online kunnen worden gebracht (2007).

Levenskwaliteit

De bijdrage van ICT tot levenskwaliteit en duurzame ontwikkeling wordt vaak niet erkend. Daarom wordt gepoogd om met i2010 de zichtbaarheid van deze kwestie te vergroten door vlaggenschipinitiatieven te ontplooien met betrekking tot fundamentele maatschappelijke problemen: vergrijzing, veilig en schoon vervoer en culturele diversiteit. Op elk van deze gebieden is een ICT -vlaggenschipinitiatief voorgesteld.

De initiatieven op het gebied van digitale bibliotheken en de intelligente auto zijn in 2005 genomen. In 2006 zal een voorstel voor een aanbeveling inzake digitalisering en behoud van digitaal materiaal worden ingediend De aanzienlijke effecten van digitale bibliotheken en ICT-netwerken op wetenschappelijke 'peer reviews', publicatiepatronen en de Europese onderzoekruimte zullen in 2006 worden behandeld in een mededeling. Een High Level Group over de Europese digitale bibliotheek brengt de belangrijkste belanghebben uit het bedrijfsleven en culturele instellingen bijeen en zal zich bezighouden met kwesties zoals publiek-private samenwerking voor digitalisering en auteursrechten. Het derde initiatief "ICT voor zelfstandig leven in een verouderende maatschappij" wordt in 2006 gelanceerd.

Voorts kunnen ICT een actieve rol spelen in het verminderen van de milieueffecten van de industrie en de samenleving en in het ontwikkelen van belangrijke hulpmiddelen om de doelstellingen van de EU inzake duurzame ontwikkeling te bereiken. Daarom zal de Commissie in 2007 een vierde vlaggenschipinitiatief op het gebied van ICT voorstellen om het potentieel van ICT voor duurzame groei te benutten, met het accent op energie-efficiency en afvalvermindering.

In 2006-2007 zal de Commissie:

- het vlaggenschipinitiatief "ICT voor zelfstandig leven in een verouderende maatschappij" lanceren

- het vlaggeschipinitiatief "De intelligente auto" uitvoeren

- het vlaggeschipinitiatief "Digitale bibliotheken" uitvoeren, een aanbeveling over digitalisering en behoud van digitaal materiaal voorstellen, evenals een mededeling over digitale bibliotheken met wetenschappelijke informatie

- een vierde ICT-vlaggenschipinitiatief "ICT voor duurzame groei" voorstellen.

4. CONCLUSIE

De in het i2010-initiatief aangegeven problemen blijven gelden maar dienen krachtiger te worden aangepakt. Beleidsmakers moeten zich niet aleen bewust worden van de noodzaak om ICT-ontwikkelingen te versnellen, zij moeten ook beleid ontwikkelen om de positieve tendensen in de ICT-sector aan te wakkeren. Bijzondere prioriteiten zijn: tenuitvoerlegging van breedbandstrategieën, coherente aanpak van inhoud en spectrum, geïntegreerde onderzoek- en innovatiestrategieën en meer ambitieuze overheidsdiensten. Vandaag is het meer dan ooit nodig dat het Europese ICT-beleid op het goede spoor wordt gebracht, willen wij onze grote concurrenten op wereldniveau inhalen.

Daarom zullen in 2006-2007 drie boodschappen blijvende ondersteuning bieden aan i2010:

- Dringende noodzaak: de toegenomen erkenning van de rol van ICT bij groei en werkgelegenheid moet worden omgezet in actie, via een strategische benadering van de kansen voor digitale convergentie in nationale hervormingsprogramma's waarin macro- en micro-beleidsniveaus worden gecombineerd. Er is ook dringend behoefte aan een snelle behandeling van wetgevingsvoorstellen in het kader van i2010, zodat Europa optimaal gebruik kan maken van de snel om zich heen grijpende effecten van digitale convergentie voor groei en concurrentievermogen.

- Partnerschap : gezamenlijke actie en gedeelde verantwoordelijkheid tussen de Commissie, de lidstaten en belanghebbenden in het kader van de Lissabonagenda en i2010, niet alleen om de knelpunten aan te geven waardoor innovatie wordt gehinderd maar ook om positieve stappen te zetten voor het coördineren van beleid in heel Europa, zodat één informatieruimte tot stand kan komen voor de 25 EU-lidstaten.

- Actie: De EU moet de stap zetten van consensus over het belang van ICT voor groei, werkgelegenheid en levenkwaliteit naar actie, door middel van een krachtige uitvoering van regelgeving en beleid die het concurrentievermogen bevorderen en door gebruik te maken van het economisch gewicht van overheidsdiensten om de opkomst van innovatieve diensten te bevorderen ten bate van de burgers en ten behoeve van groei en werkgelegenheid.

[1] COM(2005) 229.

[2] Besluit 2006/215/EG.

[3] COM(2006) 30.

[4] COM(2006) 30.

[5] Tenzij anders aangegeven, zie bijgevoegd werkdocument voor bronnen.

[6] OECD Information Technology Outlook 2006.

[7] Spraak-, informatie- en videodiensten via één exploitant/service provider.

[8] B.v. overeenkomstig Geïntegreerd richtsnoer nr. 9: bevordering van de verspreiding en het effectieve gebruik van ICT en opbouw van een volledig "inclusieve" informatiemaatschappij.

[9] COM(2006) 30.

[10] “ Creating an Innovative Europe”, rapport van de onafhankelijke deskundigengroep inzake O&O en innovatie, die is opgericht na de topconferentie van Hampton Court en door Esko Aho wordt voorgezeten, januari 2006.

[11] Aanbeveling 2005/737/EG.

[12] Nano-elektronica en Ingebedde systemen.

[13] Gezamenlijke technologie-initiatieven (GTI's) zijn een nieuw soort publiek-private samenwerkingsverbanden uit hoofde van het 7e kaderprogramma. Zij worden tot stand gebracht om de strategische onderzoekagenda's ten uitvoer te leggen die door bepaalde technologieplatforms worden opgesteld en die van een dergelijke ambitieuze aard zijn dat daarvoor aanzienlijke openbare en particuliere investeringen en onderzoekmiddelen vereist zijn.

[14] COM(2005) 474.

[15] EITO 2006.

[16] Het Grid biedt immense reken- en kenniscapaciteiten op verzoek door gebruik te maken van de vermogens van vele afzonderlijke, in een netwerk gekoppelde computers (meestal het internet).

[17] COM(2006) 129.

[18] COM(2005) 425.

[19] Besluit C(2005) 4473.

[20] COM(2006) 45.