COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 29.04.1998 
COM(1998) 259 def. 
if MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
SOCIAAL ACTIEPROGRAMMA 1998-2000 

SOCIAAL ACTIEPROGRAMMA 1998-2000 
I: De vernieuwing van het Europees sociaal beleid: een solide fundament om op 
voort te bouwen 
In 1993 is de Commissie begonnen aan een brede raadpleging over de toekomst 
van het Europees sociaal beleid. Deze raadpleging - voortgezet met de groen- en 
witboeken over het sociaal beleid uit 1993 en 1994- was bedoeld om een 
ontwerp te kunnen schetsen voor de* vernieuwing van het sociaal beleid in een 
periode van dynamische veranderingen. Dit leidde weer tot het Sociaal 
actieprogramma voor de middellange termijn 1995-1997, waarmee werd 
gepoogd een bredere, meer innovatieve en toekomstgerichte aanpak te 
ontwikkelen voor het Europees sociaal beleid. 
Deze aanpak heeft zich de laatste jaren verder ontwikkeld en heeft vruchten 
afgeworpen. 
=> Het werkgelegenheidsbeleid staat nu definitief bovenaan de Europese agenda. 
Door de nieuwe titel over werkgelegenheid in het Verdrag van Amsterdam is 
de werkgelegenheid erkend als zaak van gemeenschappelijk belang. De 
Werkgelegenheidstop te Luxemburg gevolgd door de goedkeuring van de 
werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 1998 en de indiening van nationale 
actieprogramma's voor de werkgelegenheid hebben de coördinatie van het 
werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten gestimuleerd door de ontwikkeling 
van een geïntegreerde werkgelegenheidsstrategie. 
=> De Raad heeft verscheidene belangrijke wetgevingsvoorstellen goedgekeurd, 
en daarmee bijgedragen tot de vervollediging en consolidering van het kader 
van minimale sociale vereisten ter onderbouwing van de interne markt. Deze 
vooruitgang is vergemakkelijkt door de grotere samenwerking in het 
besluitvormingsproces met de sociale partners, ingevoerd bij de 
Overeenkomst betreffende de sociale politiek. 
=> De Commissie heeft een reeks gedetailleerde en ambitieuze werkprogramma's 
goedgekeurd. Deze beleidsinitiatieven - zoals het Actieplan voor het vrij 
verkeer van werknemers en het Groenboek over de werkorganisatie - zijn 
bouwstenen voor de lopende vernieuwing van het sociaal beleid. Bedoelde 
teksten staan vermeld in bijlage 1. 
=> De discussie over het sociaal beleid is verbreed en verdiept op allerlei 
gebieden van gemeenschappelijk belang - zoals de demografische 
ontwikkelingen, de modernisering van de sociale zekerheid en de bestrijding 
van racisme - waar een gemeenschappelijke Europese discussie, 
samenwerking en uitwisseling van informatie en goede praktijken duidelijk een 
toegevoegde waarde hebben. 
=> De sociale dialoog levert degelijke resultaten op en de maatschappelijke 
dialoog is rijper geworden, wat de legitimiteit en de doeltreffendheid van de 
activiteiten op Europees niveau vergroot. 
De banden tussen het sociaal beleid en andere communautaire beleidslijnen 
zijn aangehaald vanuit de overtuiging dat sociale vooruitgang over de hele lijn 
moet worden bewerkstelligd. Voorbeelden hiervan zijn het streven naar gelijke 
kansen voor mannen en vrouwen op alle gebieden, de integratie van vereisten 
ter bescherming van de gezondheid in andere communautaire beleidslijnen en 
de mededeling over milieu en werkgelegenheid uit 1997. 
II: De uitdagingen van een veranderende wereld aangaan 
De hierboven beschreven verworvenheden vormen een solide fundament waarop 
kan worden voortgebouwd. Toch staat de Unie nog voor enkele grote sociale 
uitdagingen en dit actieprogramma beoogt hieraan te beantwoorden. 
=> De werkloosheid blijft hardnekkig hoog, met name onder jongeren, vrouwen 
en langdurig werklozen, en het werkgelegenheidscijfer is in vele lidstaten te 
laag. Er bestaat een aanzienlijke arbeidsreserve die kan worden gebruikt ter 
stimulering van de participatie en de werkgelegenheid, maar het toenemende 
tekort aan voldoende opgeleid personeel kan het concurrentievermogen van 
Europa en de inzetbaarheid van de mensen ondermijnen, terwijl de mobiliteit 
op de arbeidsmarkt gering blijft. 
=> De arbeidswereld verandert snel doordat de globalisering en de opkomende 
informatiemaatschappij grote veranderingen teweegbrengenr in de 
arbeidspatronen, de arbeidsorganisatie en de vereiste vaardigheden. In de 
toekomst is een groot aanpassingsvermogen bepalend voor succes. Om dit te 
bereiken moet een nieuw evenwicht worden gevonden tussen de behoefte 
aan flexibiliteit van bedrijven en de behoefte aan zekerheid van werknemers 
teneinde het potentieel aan nieuwe vormen van arbeidsorganisatie en nieuwe 
technologieën te kunnen benutten en fatsoenlijke, veilige en gezonde 
arbeidsomstandigheden te kunnen bieden. 
=> Armoede en sociale uitsluiting vormen de keerzijde van welvaart en rijkdom 
en nog steeds gaan velen gebukt onder discriminatie, ongelijkheid en een 
slechte gezondheid. De socialezekerheidsstelsels van de Unie zijn de 
hoeksteen van het Europees sociaal model, maar de uitdaging bestaat er nu in 
deze stelsels zo aan te passen dat deze op een kosteneffectieve wijze beter 
kunnen beantwoorden aan de bestaande eisen en kunnen inspelen op nieuwe 
behoeften en omstandigheden. 
In een ruimere context wachten Europa nog meer ingrijpende veranderingen. 
Deze algemene factoren zullen eveneens van grote invloed zijn op de verdere 
ontwikkeling van het sociaal beleid en krijgen in dit actieprogramma dan ook 
voldoende aandacht. 
=> Door de voltooiing van de interne markt en de invoering van de 
gemeenschappelijke munt verandert Europa van een groep gescheiden 
economieën in een geïntegreerde economische eenheid. De totstandbrenging 
van de economische en monetaire unie is voordelig voor Europa door de 
grotere macro-economische stabiliteit, de duurzame groei en de grotere rol op 
het wereldtoneel. Dit nieuwe economische kader maakt het samenspel van 
sociaal en economisch beleid nog belangrijker, en benadrukt de noodzaak van 
nauwere banden tussen de EMU, een goed functionerende interne markt, het 
cohesiebeleid en het werkgelegenheids- en sociaal beleid. Met name de EMU 
kan bijdragen tot een grotere transparantie en concurrentie, en daardoor tot 
een dynamischer groei en werkgelegenheid wat een basis is voor sociale 
vooruitgang. 
=> De demografische ontwikkelingen laten zien dat de gemiddelde leeftijd van de 
beroepsbevolking net als die van de gehele bevolking van de Europese Unie, 
steeds hoger wordt. De veranderende verhouding tussen de werkende en de 
gepensioneerde bevolking vormt een grote uitdaging voor de economische en 
sociale cohesie. Er zijn extra inspanningen nodig voor een grotere 
bewustmaking en betere aanpak van alle gevolgen van deze verandering die -
samen met de toegenomen participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt en 
de veranderende gezinspatronen - ingrijpende gevolgen heeft voor de 
werkgelegenheid en de sociale zekerheid in Europa. Door deze ontwikkelingen 
is met name nog meer behoefte aan beleid om de werkgelegenheid te 
stimuleren, de duurzaamheid van de socialezekerheidsstelsels te bevorderen 
en te beantwoorden aan nieuwe behoeften, zoals de vraag naar langdurige 
zorg van hulpbehoevende ouderen. 
=> Het vooruitzicht van de uitbreiding levert zowel voor de EU als voor de 
kandidaat-lidstaten uitdagingen op. Met name voor het sociaal beleid is een 
belangrijke rol weggelegd om de burgers van de kandidaat-lidstaten te helpen 
bij de overgang naar een markteconomie. Binnen een afgewogen macro-
economische strategie moeten de kandidaat-lidstaten bijvoorbeeld hun 
werkgelegenheidsbeleid herzien, hun wetgeving afstemmen op die van de EU, 
en adequate socialezekerheids- en volksgezondheidsstelsels opbouwen. 
Ill: De volgende stappen: een agenda voor veranderingen 
De taak die het Europees sociaal beleid nu voor zich heeft, is voort te bouwen op 
deze verworvenheden en het hoofd te bieden aan de uitdagingen van een snel 
veranderende wereld. De goedkeuring van het Verdrag van Amsterdam heeft een 
platform geschapen voor de versterking van het sociaal beleid door de invoering 
van een nieuwe, aan werkgelegenheid gewijde titel ter aanvulling op de EMU, 
nieuwe bepalingen inzake gelijke kansen, sociale uitsluiting, anti-discriminatie en 
volksgezondheid, en door de opneming van de Overeenkomst betreffende de 
sociale politiek, waarmee de sociale partners een belangrijker rol wordt gegeven. 
Dit geeft duidelijk aan dat er sprake is van een nieuwe politieke bereidheid op het 
hoogste niveau om deze vraagstukken op Europees niveau aan te pakken. 
Tegen deze achtergrond worden in deze mededeling de volgende stappen 
geschetst voor de toekomstige ontwikkeling van het Europees sociaal beleid. Het 
uitgangspunt is dat de economische vooruitgang gepaard moet gaan met sociale 
vooruitgang en dat economische vooruitgang in de eerste plaats moet worden 
beschouwd als middel om de levensstandaard van de bevolking te verhogen in 
het kader van een evenwichtige macro-economische strategie. Binnen dit kader 
moet het sociaal beleid streven naar een behoorlijke levenskwaliteit en 
levensstandaard voor iedereen in een actieve en gezonde samenleving zonder 
uitsluiting die werkgelegenheid, goede arbeidsvoorwaarden en gelijke kansen 
voor iedereen toegankelijk maakt. 
Om deze visie te verwezenlijken, Is werkgelegenheid van essentieel belang, 
omdat juist een werkend Europa de belangrijkste waarden van het Europees 
sociaal model kan ondersteunen, Tegelijkertijd spee'ï het sociaa! beleid - door de 
uitvoering van de taken die zijn vastgelegd in het Verdrag - een belangrijke rol in 
het streven naar een samenleving zonder uitsluiting en bij de voorbereiding van 
de burger op het werken in een tijdperk van globalisering en sneue 
technologische ontwikkelingen. Op basis van de resultaten die zijn bereikt met de 
vorige actieprogramma's en de impulsen van het werkgelegenheidsproces en het 
Verdrag van Amsterdam wordt in dit document een kader geschetst voor de 
toekomstige ontwikkeling van het Europees sociaal beleid. De belangrijkste acties 
zijn samengevat volgens drie hoofdlijnen: 
S Banen, vaardigheden en mobiliteit 
S De veranderende arbeidswereld 
S Een samenleving zonder uitsluiting 
Bij de uitvoering van deze agenda zal de Commissie gebruik maken van een 
evenwichtige combinatie van beleidsinstrumenten: 
• Partnerschap en beleidsontwikkeling: Er moet informatie worden geboden om 
het debat over het sociaal beleid te verdiepen, en de politieke, sociale en 
burgerlijke dialoog moet worden gebruikt om de samenwerking te stimuleren 
en een kader te scheppen voor het verwezenlijken van gemeenschappelijke 
doelstellingen. De laatste jaren is veel vooruitgang geboekt bij de 
ontwikkeling van deze aanpak op basis van samenwerking; een dergelijke 
aanpak is een eerste vereiste voor het verwezenlijken van daadwerkelijke 
veranderingen en zal in de toekomst dan ook worden voortgezet. Met name 
de Commissie heeft een specifieke taak bij het toezicht op de 
gemeenschappelijk vastgestelde doelstellingen, bijvoorbeeld in het kader van 
de Europese werkgelegenheidsstrategie. Bovendien zal de Commissie 
binnenkort voorstellen doen voor de vernieuwing van de sociale dialoog. Het 
Europees Forum voor Sociaal Beleid 1998 biedt eveneens een goede 
gelegenheid voor verdere discussie over de toekomst van het sociaal beleid. 
• Financiële steun en stimulansen: De Structuurfondsen, en met name het 
Europees Sociaal Fonds (ESF), zijn de belangrijkste financiële instrumenten op 
Europees niveau voor investeringen in mensen en voor de bevordering van 
sociale vooruitgang. Bij de voorgestelde hervorming van het ESF is bijzondere 
nadruk gelegd op de ondersteuning van de aanpassing en de modernisering 
van het beleid en de stelsels voor onderwijs, opleiding en werkgelegenheid. 
Bovendien is een uitdrukkelijk verband gelegd met de actieplannen voor de 
werkgelegenheid van de lidstaten in het kader van de Europese 
werkgelegenheidsstrategie. Deze financiële steun gaat via de vcïgende 
kanalen: 
activiteiten in het kader van de belangrijkste programma's van de 
Structuurfondsen ter bevordering van de ontwikkeling van het menselijk 
potentieel; 
een communautair initiatief ter bestrijding van sociale uitsluiting en voor 
gelijke kansen bij de toegang tot de arbeidsmarkt; 
een beperkt aantal vernieuwende projecten voor het ontwikkelen en 
uitproberen van nieuwe wijzen van aanpak. 
Bovendien voorziet het Verdrag van Amsterdam in stimulerende maatregelen 
voor de werkgelegenheid en voor de bestrijding van sociale uitsluiting, en na 
de ratificatie van het Verdrag zullen passende voorstellen worden bestudeerd. 
Zo nodig zullen ook andere acties worden ondernomen binnen de grenzen van 
het door de begrotingsautoriteit vastgelegde kader. 
• Wetgeving: Er zal voortdurend worden gestreefd naar het bevorderen van 
eerlijke en fatsoenlijke sociale en arbeidsomstandigheden op gebieden waar 
moet worden gezorgd voor nieuwe of bijgewerkte regelgeving, en naar 
volledige toepassing en handhaving van de bestaande voorschriften om te 
zorgen voor gelijkwaardige minimale normen in alle landen van de Unie. In 
bijlage 2 is een bijgewerkte lijst opgenomen van alle hangende voorstellen op 
sociaal gebied. Om op deze punten vooruitgang te boeken zal de Commissie 
periodieke besprekingen houden met het Europees Parlement en de Raad om 
te bepalen welke voorstellen verder kunnen worden uitgewerkt en welke 
moeten worden ingetrokken omdat deze niet langer relevant zijn of geen kans 
op goedkeuring maken. 
111.1 Banen, vaardigheden en mobiliteit 
Het Verdrag van Amsterdam en de Werkgelegenheidstop te Luxemburg hebben 
aangetoond dat alle landen van de Unie vastberaden zijn om de werkgelegenheid 
te bevorderen en de werkloosheid te bestrijden. Bovendien zijn hiervoor bij deze 
gelegenheden ook de nodige instrumenten vastgelegd. Beoogd wordt de door de 
groei en de macro-economische stabiliteit geboden mogelijkheden te benutten om 
de structurele hervormingen te versterken en het werkgelegenheidscijfer in de 
Unie sterk te verhogen tot het niveau van de grootste concurrenten van de Unie, 
wat tevens een goede basis vormt voor de welvaart van Europa en de 
duurzaamheid van het Europees sociaal model op langere termijn. Deze 
convergentie van de beleidslijnen op werkgelegenheidsgebied is een aanvulling op 
de convergentie van het beleid met het oog op de economische en monetaire 
unie. De Unie kan de werkgelegenheid bevorderen door de juiste omstandigheden 
te scheppen voor een gezonde en duurzame groei, het zelfstandig 
ondernemerschap te bevorderen en een actief beleid te stimuleren ter vergroting 
van de inzetbaarheid van iedereen - schoolverlaters, werkenden en werklozen -
om te kunnen voldoen aan de huidige en toekomstige behoefte aan banen en 
vaardigheden, en om mensen een kans te bieden om te gaan werken. 
• Banen scheppen en werkloosheid voorkomen: In de 
Werkgelegenheidsrichtsnoeren zijn duidelijke doelstellingen en doelen 
geformuleerd en is het coördinatiemechanisme vastgelegd dat de lidstaten in 
staat heeft gesteld om nationale actieplannen op te stellen voor de 
tenuitvoerlegging van de nieuwe werkgelegenheidsstrategie op basis van de 
volgende vier pijlers: inzetbaarheid, zelfstandig ondernemerschap, 
aanpassingsvermogen en gelijke kansen. Er zijn al sterke aanwijzingen dat dit 
proces waardevolle resultaten oplevert. Het heeft met name geleid tot een 
betere coördinatie binnen de nationale overheden en een gecoördineerde 
aanpak van het werkgelegenheidsbeleid in de lidstaten op het allerhoogste 
niveau, in samenwerking met de sociale partners en de regionale instanties. 
Op haar beurt zal de Commissie: 
V gelet op de politieke overeenkomst die is bereikt tijdens de 
topbesprekingen te Amsterdam en Luxemburg, zich inzetten voor de 
volledige tenuitvoerlegging van de werkgelegenheidsstrategie rond de 
jaarlijkse presentatie en evaluatie van werkgelegenheidsrichtsnoeren 
en, zo nodig, het verstrekken van aanbevelingen aan lidstaten; 
S erop toezien dat de globale economische richtsnoeren en de 
werkgelegenheidsrichtsnoeren elkaar wederzijds versterken en een 
samenhangende economische strategie voor groei, stabiliteit en 
werkgelegenheid uitdragen die onder andere de werkgelegenheid 
stimuleert en een solide en duurzame basis biedt voor de verbetering 
van de levensstandaard in de Unie; 
S de uitwisseling van goede praktijken en innovatie stimuleren en 
analyses verzorgen van de situatie voor de werkgelegenheid en op de 
arbeidsmarkt in de lidstaten, met inbegrip van voorstellen voor 
stimulerende maatregelen na de ratificatie van het Verdrag; 
S bijstand verlenen aan de ontwikkeling van een gezamenlijke, 
vergelijkbare gegevensbank in de lidstaten met gemeenschappelijke 
indicatoren voor het toezicht op de uitvoering van de 
werkgelegenheidsrichtsnoeren; 
S voortbouwend op haar recente Mededeling, in 1998 een discussie op 
gang brengen over de wijze waarop het zwartwerkprobleem kan 
worden bestreden, en de uitwisseling van goede praktijken bevorderen 
om van dit werk witte banen te maken; 
-/ een discussie op Europees niveau op gang brengen over de 
modernisering van de openbare diensten voor arbeidsvoorziening als 
middel voor de bestrijding van de werkloosheid. 
Meer in het bijzonder zal de Commissie, ten aanzien van de inzetbaarheid, het 
zelfstandig ondernemerschap en de gelijke kansen als bedoeld in de 
richtsnoeren1: 
S de ontwikkeling van vernieuwende vormen van werkgelegenheid 
blijven bevorderen door middel van maatregelen voor plaatselijke 
ontwikkeling, met inbegrip van territoriale pacten voor de 
werkgelegenheid en de sociale economie uit hoofde van de 
Structuurfondsen; 
S zich blijven inzetten voor de ontwikkeling van een 
ondernemingscultuur, in het bijzonder door de prioritaire acties die zijn 
beschreven in haar recente mededeling over de bevordering van het 
zelfstandig ondernemerschap in Europa; 
Maatregelen in verband met het aanpassingsvermogen worden beschreven in hoofdstuk III.2 
S de lidstaten aanmoedigen om de investeringen in de ontwikkeling van 
het menselijk potentieel en het levenslang leren uit hoofde van de 
Structuurfondsen, en met name het ESF, verder te verhogen 
overeenkomstig de hervormingsvoorstellen van de Commissie; 
S in 1998 voorstellen indienen voor de nieuwe generatie onderwijs- en 
opleidingsprogramma's ter vervanging van LEONARDO DA VINCI en 
SOCRATES, om te beantwoorden aan de nieuwe behoeften op deze 
gebieden; 
S de sociale partners op de verschillende niveaus van bevoegdheid 
aanmoedigen om zo snel mogelijk overeenstemming te bereiken over 
verruiming van de mogelijkheden voor opleiding, werkervaring, stages, 
en andere maatregelen ter vergroting van de inzetbaarheid op de 
Europese arbeidsmarkt; 
/ de gelijke kansen in alle richtsnoeren waarborgen; 
S proberen in samenwerking met de lidstaten een gezinsvriendelijke 
werkgelegenheidsstrategie te ontwikkelen om snel concrete 
vooruitgang te krijgen op het gebied van kinderopvang en zorg voor 
hulpbehoevende ouderen; 
S half 1998 een mededeling indienen over de bevordering van de 
arbeidsparticipatie van mensen met een handicap. 
• Bevordering van het vrij verkeer: Om de resterende belemmeringen voor het 
vrij verkeer van werkenden weg te nemen en de flexibiliteit van de 
arbeidsmarkt te vergroten - een van de belangrijkste werkgelegenheids-
doelstellingen - zal de Commissie werk maken van de tenuitvoerlegging van 
haar Actieplan voor het vrij verkeer van werknemers uit 1997. Dit omvat: 
S de indiening half 1998 van een pakket voorstellen voor de aanpassing 
en bijwerking van de belangrijkste wetgeving op dit gebied; 
S de verdere ontwikkeling van EURES (European Employment Services) 
als instrument voor voorlichting over vacatures en de situatie op de 
arbeidsmarkt op Europese schaal; 
•S de totstandbrenging van samenwerking met de nationale overheden en 
de sociale partners ter waarborging van een doeltreffende werking van 
het bestaande wettelijke kader. 
III.2 De veranderende arbeidswereld 
Om te kunnen concurreren in een globale economie moeten zowel de bedrijven 
als de beroepsbevolking goed presteren. De nieuwe technologieën, de snel 
veranderende markten en de groei van de dienstensector maken deze noodzaak 
alleen nog maar duidelijker. Om in te spelen op deze nieuwe situatie moet een 
juist evenwicht worden gevonden tussen flexibiliteit en zekerheid. Werkgevers 
hebben behoefte aan meer flexibiliteit, met name meer alternatieve vaardigheden 
bij hun werknemers en aanpasbare werkpatronen, terwijl werknemers behoefte 
hebben aan zekerheid over hun eigen inzetbaarheid en arbeidsvooruitzichten. Een 
betere organisatie van de arbeid kan werknemers meer zekerheid bieden door een 
grotere betrokkenheid bij deze organisatie, een grotere keuze aan 
arbeidsregelingen, een grotere arbeidsvoldoening en de mogelijkheid om nieuwe 
vaardigheden en daarmee inzetbaarheid op langere termijn te verwerven. Aan de 
andere kant krijgen werkgevers een grotere flexibiliteit in de vorm van beter 
opgeleide, meer gemotiveerde en veelzijdiger werknemers, die meer initiatief 
kunnen nemen, veranderingen beter de baas kunnen en nauwer betrokken zijn bij 
het economische welzijn van het bedrijf. Om tot een juist evenwicht te komen 
moet de sociale dialoog een uiterst belangrijke rol spelen. 
• De arbeidsorganisatie moderniseren en het aanpassingsvermogen bevorderen: 
In 1997 heeft de Commissie een Groenboek gepresenteerd waarmee een 
ambitieus debat op gang is gebracht over de modernisering van de 
arbeidsorganisatie. Het belang van dit vraagstuk werd nog eens bevestigd 
door de Werkgelegenheidstop van Luxemburg, waar het 
aanpassingsvermogen en de vernieuwing van de arbeidsorganisatie een van 
de vier pijlers van de werkgelegenheidsstrategie werd genoemd. Bij deze 
gelegenheid zijn de sociale partners opgeroepen een partnerschap aan te gaan 
om te beantwoorden aan de uitdagingen van de nieuwe arbeidswereld en de 
lidstaten om te onderzoeken of er meer aanpasbare vormen van 
arbeidsovereenkomsten in de nationale wetgeving konden worden 
opgenomen. Op basis hiervan zal de Commissie zich blijven inzetten voor een 
nieuw kader voor de modernisering van de arbeidsorganisatie en een betere 
combinatie van werk en gezin. Zij zal met name: 
S eind 1998 een mededeling publiceren over arbeidsorganisatie en 
aanpassingsvermogen ter vergemakkelijking van en aanvulling op de 
tenuitvoerlegging van de werkgelegenheidsrichtsnoeren met betrekking 
tot het aanpassingsvermogen, door: 
- raadpleging van de sociale partners over een mogelijke 
kaderovereenkomst over alle aspecten van de arbeidsorganisatie, 
met inbegrip van de flexibilisering van de arbeidstijd; 
vaststelling van de vraagstukken die op EU-niveau moeten 
worden aangepakt ter aanpassing van de wettelijke kaders om 
meer flexibele contractuele regelingen aan te moedigen, met 
inbegrip van het verband tussen de sociale zekerheid en de 
veranderende arbeidspatronen; 
S half 1998 een mededeling indienen over de aanpassing en bevordering 
van de sociale dialoog op communautair niveau; 
S de sociale partners in 1998 raadplegen over de behoefte aan 
communautaire maatregelen ter bescherming van telewerkers 
S half 1998 voorstellen indienen ter bescherming van werknemers die nu 
nog zijn uitgesloten van de arbeidstijdenrichtlijn, als vervolg op het 
Witboek uit 1997 en de daaruit voortvloeiende raadpleging van de 
sociale partners; 
S een initiatief nemen ter stimulering van de financiële participatie van 
werknemers in hun bedrijven, door goede praktijken te verspreiden en 
belemmeringen op te sporen op basis van de Aanbeveling van de Raad 
uit 1992; 
S duidelijke richtsnoeren uitvaardigen ten aanzien van overheidssteun 
voor opleiding. 
Anticiperen op industriële veranderingen: In Europa bevinden ondernemingen 
zich, net als elders in de wereld, in een periode van fundamentele 
herstructureringen. De Commissie moet dit proces ondersteunen, onder 
andere door besprekingen tussen de sociale partners te stimuleren en steun te 
verlenen via het ESF. Zij zal zich blijven inzetten voor een adequate 
voorlichting en raadpleging van werknemers over voor* hen relevante 
beslissingen, en voor een coherent beleid ten aanzien van overheidssteun en 
de structuurfondsen. Bovendien heeft de Commissie, naar aanleiding van het 
mandaat van de Werkgelegenheidstop, een Groep op hoog niveau ingesteld 
die de economische en sociale gevolgen van de industriële veranderingen 
moet onderzoeken. Deze groep zal haar eerste verslag uitbrengen tijdens de 
top van Cardiff. De Commissie zal: 
S gevolg geven aan de aanbevelingen van de Groep op hoog niveau bij 
toekomstig beleid op dit gebied; 
S verder werken aan de goedkeuring van minimumnormen voor nationale 
voorlichting en raadpleging; 
S in 1999 een verslag uitbrengen over de richtlijn inzake Europese 
ondernemingsraden. 
Gebruik maken van de mogelijkheden die de informatiemaatschappij biedt: 
Het ontstaan van de informatiemaatschappij biedt enorme mogelijkheden voor 
de verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden van de Europeanen 
en voor het scheppen van meer werkgelegenheid. Toch brengen de omvang 
en het tempo van de technologische veranderingen in een steeds 
wereldomvattender economie ook uitdagingen met zich. In 1997 heeft de 
Commissie een mededeling gepresenteerd met haar strategie voor de verdere 
ontwikkeling ; van de sociale en arbeidsmarktdimensie van de 
informatiemaatschappij. Op basis hiervan zal zij: 
S een verslag voorleggen aan de Europese Raad van Wenen over de 
vooruitzichten voor de ontwikkeling van elektronische handel, open 
netwerken en multimedia-hulpmiddelen en de gevolgen daarvan voor 
opleiding en werkgelegenheid; 
S specifieke acties ontwikkelen opdat de informatiemaatschappij een zo 
groot mogelijke bijdrage kan leveren aan de werkgelegenheid, de 
gelijke kansen en de maatschappelijke integratie - bijvoorbeeld van 
mensen met een handicap - en acties om de gevolgen van de 
informatiemaatschappij op sociaal en werkgelegenheidsgebied meer 
bekendheid te geven; 
S aandacht blijven schenken aan de informatiemaatschappij bij de 
ontwikkeling van andere beleidslijnen en acties, zoals met het voorstel 
van de Commissie om hiermee rekening te houden bij de hervorming 
van de Structuurfondsen. 
Een gezonde en veilige werkplek scheppen: De afgelopen tien jaar is een 
wettelijk kader tot stand gebracht van Europese minimumvoorschriften ten 
aanzien van de gezondheid en veiligheid, gebaseerd op de opeenvolgende 
communautaire programma's voor gezondheid en veiligheid op het werk. Nu 
moet de aandacht eerst worden gericht op de daadwerkelijke 
tenuitvoerlegging van dit kader en vervolgens op de aanpassing van deze 
normen aan nieuwe risico's en veranderende arbeidsmethoden onder invloed 
van technologische ontwikkelingen en wetenschappelijke vooruitgang, leder 
jaar vinden ten minste 5 miljoen arbeidsongevallen plaats, waaronder bijna 
6500 met dodelijke afloop, en uit studies blijkt dat arbeidsongevallen en 
beroepsziekten de nationale economieën tussen de 1,5 en 4% van het BBP 
kosten. Veilige arbeidsplaatsen en gezonde werknemers zijn essentiële 
onderdelen van het Europees sociaal model en dragen bij tot de verbetering 
van het concurrentievermogen en de productiviteit van Europa. Werkgevers 
en werknemers moeten worden gewezen op deze sociale en economische 
voordelen. Het Europees Bureau voor gezondheid en veiligheid op het werk te 
Bilbao speelt in dit verband een buitengewoon belangrijke rol. De Commissie 
zal: 
S bijzondere aandacht besteden aan de daadwerkelijke tenuitvoerlegging 
en toepassing van de bestaande wetgeving en het huidige 
communautair programma voor gezondheid en veiligheid op het werk 
(1996-2000) voltooien; 
S voorstellen indienen voor de bijwerking en aanvulling van de bestaande 
wetgevingsinstrumenten (bijv. over steigers en carcinogene agentia) 
en voor de aanpassing van normen aan de technische en 
wetenschappelijke vooruitgang (bijv. over grenswaarden voor de 
beroepsmatige blootstelling aan chemische stoffen en de blootstelling 
aan biologische agentia op het werk), en de behoefte onderzoeken aan 
maatregelen ten aanzien van risico's die nog niet onder de bestaande 
wetgeving vallen (bijv. over aandoeningen aan het bewegingsapparaat 
en nieuwe arbeidspatronen); 
S zich inzetten voor de verbetering van de statistische gegevens over de 
veiligheid en gezondheid op het werk in Europa ter vaststelling van de 
belangrijkste risico's; 
S op Europees niveau informatie verspreiden over goede praktijken, met 
name via het Europees Bureau voor de gezondheid en veiligheid op het 
werk en de sociale partners, met name in verband met het MKB en de 
risicobeheersing. 
10 
111.3 Een samenleving zonder uitsluiting 
Het sociaal beleid is een mechanisme om ervoor te zorgen dat de economische 
vooruitgang en de Europese eenwording iedereen ten goede komen. Uit 
onderzoek blijkt dat de bevolking naast een hoge levenskwaliteit en goede 
gezondheid ook een coherente samenleving zonder uitsluiting op basis van 
solidariteit en gelijkheid wenst. Om dit te bereiken kan de overheid een uiterst 
belangrijke rol spelen door de werkgelegenheid te bevorderen en de mensen te 
helpen hun arbeidsgeschiktheid tijdens hun loopbaan op peil te houden en te 
vergroten, door inkomen te herverdelen en armoede te bestrijden, door een 
vangnet te bieden voor degenen die dit echt nodig hebben en door discriminatie 
en ongelijke behandeling te bestrijden. De gezamenlijke uitdaging bestaat erin dit 
beleid te hervormen en te moderniseren opdat de belangrijkste waarden van het 
Europees sociaal model voor de toekomst behouden blijven. 
• De sociale zekerheid moderniseren en verbeteren: De uitgaven voor sociale 
zekerheid vertegenwoordigen gemiddeld 28% van het BBP van de 
Gemeenschap. Dit geeft aan dat alle landen ervan overtuigd zijn dat de sociale 
zekerheid een productieve factor is die de economische groei verstevigt en 
het concurrentievermogen vergroot, waardoor weer vooruitgang op sociaal 
niveau mogelijk wordt. De socialezekerheidsstelsels van Europa moeten nu 
echter worden aangepast om beter te kunnen voldoen aan de bestaande 
behoeften en beter te kunnen inspelen op zowel nieuwe behoeften en 
omstandigheden als de grotere druk om de kosten te beperken. Met de 
mededeling van de Commissie uit 1997 over de modernisering en verbetering 
van de sociale zekerheid is een bijdrage geleverd aan het proces van 
gemeenschappelijke discussie over deze vraagstukken met bijzondere 
aandacht voor vier uitdagingen: de sociale zekerheid moet 
werkgelegenheidsvriendelijker worden gemaakt; de stelsels moeten worden 
aangepast aan de gevolgen van de vergrijzing; er moet rekening worden 
gehouden met het nieuwe evenwicht tussen mannen en vrouwen in het 
arbeidsleven en het stelsel ter coördinatie van de sociale zekerheid voor 
mensen die zich binnen de Unie verplaatsen, moet worden hervormd. De 
Commissie zal: 
S de agenda voor gezamenlijke discussie die is vastgelegd in de 
mededeling uit 1997, afwerken en begin 1999 de geboekte 
vooruitgang evalueren; dit omvat een evaluatie van de 
tenuitvoerlegging van de Aanbeveling van de Raad uit 1992 over de 
convergentie van de stelsels voor sociale bescherming, teneinde deze 
stelsels bij te werken en het convergentieproces beter te laten 
aansluiten op de werkgelegenheidsstrategie; 
S in de context van de Werkgelegenheidsrichtsnoeren met name 
inspanningen verrichten om de belastings- en uitkeringsstelsels 
werkgelegenheidsvriendelijker te maken en een oplossing te zoeken 
voor de moeizame overgang naar het zelfstandig ondernemerschap; 
S voor eind 1998 voorstellen indienen voor de hervorming en 
vereenvoudiging van Verordening 1408/71 betreffende de coördinatie 
van de socialezekerheidsstelsels; 
11 
S in 1999 een voorste! indienen voor de bijwerking en aanvulling van het 
wettelijk kader voor de gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij 
de sociale zekerheid, met name rekening houdend met de 
jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie; 
S de demografische ontwikkelingen verder analyseren en de discussie 
verdiepen over de gevolgen hiervan voor het economisch, sociaal en 
werkgelegenheidsbeleid, met name tijdens het groot Europees 
Symposium over de demografische veranderingen dat in oktober 1998 
te Wenen zal worden gehouden; 
S zorgen voor een follow-up van het Groenboek over aanvullende 
pensioenen uit 1997. 
• Maatschappelijke integratie bevorderen: Ondanks de successen van het 
Europees sociaal model kampt de EU nog steeds met een aanzienlijke 
armoede en sociale uitsluiting. De nieuwe werkgelegenheidsstrategie 
- gebaseerd op het nieuwe communautair initiatief - kan bijdragen tot de 
bestrijding van deze problemen door bijzondere aandacht te besteden aan 
degenen die met uitsluiting van de arbeidsmarkt worden bedreigd en door een 
hervorming van de socialezekerheidsstelsels om de inzetbaarheid van mensen 
te vergroten. Daarnaast moeten extra inspanningen worden verricht om in het 
algemeen te zorgen voor actief in plaats van passief beleid en om een 
preventieve aanpak van de sociale uitsluiting te bevorderen. Het Verdrag van 
Amsterdam geeft de Unie een nieuw mandaat om de uitsluiting te bestrijden 
door stimulerende maatregelen en voorziet in de opneming van de bepalingen 
van de Overeenkomst betreffende de sociale politiek in het Verdrag. 
Inspanningen om te komen tot een samenleving zonder uitsluiting moeten 
worden geleverd door alle betrokken actoren, in het bijzonder op plaatselijk 
niveau. Zo is met name een zeer belangrijke rol weggelegd voor organisaties 
in de sociale economie. De Commissie heeft de ontwikkeling van het Platform 
van Europese sociale NGO's actief ondersteund en een Europees Forum voor 
Sociaal Beleid ontwikkeld ten einde de burgerlijke en sociale dialoog te 
bevorderen en de betrokkenheid van alle partijen te vergroten. De Commissie 
zal: 
S in de loop van 1998 een mededeling over maatschappelijk integratie 
uitbrengen; 
S in de loop van 1998 een verslag uitbrengen over de tenuitvoerlegging 
van de Aanbeveling betreffende het minimuminkomen uit 1992; 
•S aan de hand van de opgedane ervaringen de mogelijkheden 
onderzoeken voor de indiening van een voorstel voor een kader ter 
bevordering van de integratie van degenen die met uitsluiting van de 
arbeidsmarkt worden bedreigd en voor stimulerende maatregeien ter 
bestrijding van sociale uitsluiting na de ratificatie van het Verdrag; 
S op EU-niveau statistische indicatoren voor armoede en sociale 
uitsluiting ontwikkelen; 
12 
S in het kader van VN-Jaar "Naar een samenleving van alle leeftijden" 
(1999) een mededeling opstellen over de ouderenvraagstukken; 
S een voorstel doen voor een programma voor de integratie van 
vluchtelingen op basis van de in 1997 en 1998 met succes ten uitvoer 
gebrachte proefprojecten. 
Gelijke kansen bevorderen en discriminatie bestrijden: Het nieuwe Verdrag 
geeft de Europese Unie meer capaciteiten om gelijke kansen te bevorderen, 
de grondrechten te waarborgen en discriminatie te bestrijden. Met name het 
nieuwe artikel 13 biedt de Gemeenschap de mogelijkheid specifieke 
maatregelen te nemen tegen discriminatie op grond van geslacht, ras, 
etnische afkomst, geloof of overtuiging, handicap, leeftijd en seksuele 
voorkeur. Bovendien draait het bij de bevordering van gelijke kansen en de 
bestrijding van discriminatie, zoals in de Werkgelegenheidsrichtsnoeren is 
benadrukt, niet louter om sociale rechtvaardigheid. Er zijn zwaarwegende 
economische redenen om de gelijke kansen te bevorderen opdat iedereen kan 
deelnemen aan - en bijdragen tot - het economisch welzijn van onze 
samenlevingen. Dit is zeker belangrijk gezien het effect van de demografische 
ontwikkelingen en de daaruit voortvloeiende behoefte aan een grotere 
participatie. 
De Commissie zal: 
S de gelijke behandeling van mannen en vrouwen bevorderen door een 
tweeledige strategie: 
- waarborgen dat de gelijke kansen aandacht krijgen bij alle 
relevante communautaire beleidslijnen, en met name bij de 
werkgelegenheidsstrategie en de hervorming van de 
structuurfondsen, en 
- specifieke acties ontwikkelen ter verbetering van de situatie van 
vrouwen, met inbegrip van acties ter bestrijding van het probleem 
van de seksuele intimidatie op het werk; in 1999 aanvullende 
acties ontwikkelen voor een evenwichtige deelneming van 
mannen en vrouwen in de besluitvorming alsmede uiteenlopende 
acties ter bestrijding van geweld tegen vrouwen; 
S een voorstel indienen voor wetgeving ter bestrijding van 
rassendiscriminatie na de ratificatie van het Verdrag, een brede 
discussie op gang brengen op basis van artikel 13, met inbegrip van de 
mogelijkheid van een kaderprogramma ter bestrijding van alle mogelijke 
vormen van discriminatie; 
S de strategie volgen die is vastgelegd in de Mededeling over gelijke 
kansen voor mensen met een handicap uit 1996 en gevolg geven aan 
de toezegging in de verklaring bij het Verdrag van Amsterdam om 
rekening te houden met mensen met een handicap bij de maatregelen 
uit hoofde van artikel 95 (voorheen artikel 100A); 
13 
S het Actieprogramma voor racismebestrijding uit 1998 ten uitvoer 
leggen, voortbouwend op de successen in het Europees Jaar van 
racismebestrijding (1997), en zorgen voor een succesvolle start van 
het Europees Waarnemingscentrum voor racismebestrijding en 
vreemdelingenhaat in Wenen; 
S de discussie voortzetten over de grondrechten aan de hand van het 
verslag van het Comité van Wijzen. 
Een gezonde samenleving aanmoedigen: De bevordering van een hoog niveau 
van gezondheidsbescherming voor iedereen is een van de prioriteiten van de 
Gemeenschap, wat in het Verdrag van Amsterdam nogmaals is bevestigd. 
Deze prioriteit wordt nagestreefd bij alle communautaire beleidslijnen, met 
name op het gebied van de ziektepreventie, voedselveiligheid, 
consumentenbescherming, vrijheid van verkeer, geneesmiddelen, onderzoek 
en ontwikkeling en het milieu. Er is binnen de Europese Unie nog sprake van 
grote verschillen en grote ongelijkheid als het gaat om de volksgezondheid, en 
er is een duidelijk verband tussen gezondheid en positie op de arbeidsmarkt 
enerzijds en maatschappelijke integratie anderzijds. De grootste uitdaging 
voor de toekomst bestaat er dan ook in te voldoen aan de verwachtingen van 
het grote publiek ten aanzien van een hoger niveau van 
gezondheidsbescherming en een verbeterde gezondheidszorg met het oog op 
de vergrijzing van de bevolking. Het communautair optreden blijft 
voornamelijk gericht op preventie en met name de bevordering van gezondere 
leefgewoonten wordt beschouwd als de doeltreffendste en meest 
kosteneffectieve methode om de gezondheid te verbeteren. Verder moet 
worden nagegaan op welke wijze het best kan worden gereageerd op nieuwe 
bedreigingen voor de gezondheid en op de toenemende druk op de 
gezondheidszorgstelsels. De Commissie zal: 
S de discussie voortzetten over de ontwikkeling van het 
volksgezondheidsbeleid zoals dit uiteengezet is in de Mededeling over 
de volksgezondheid uit 1998, daarbij puttend uit de ervaringen die zijn 
opgedaan met het bestaande kaderprogramma en aandacht bestedend 
aan de nieuwe demografische uitdagingen en nieuwe bedreigingen 
zoals overdraagbare ziekten; 
S de strategie voortzetten ter bestrijding van het tabaksgebruik zoals 
vastgelegd in de Mededeling van de Commissie uit 1996; 
S de bestaande programma's op gezondheidsgebied verder uitvoeren 
(AIDS, overdraagbare ziekten, kanker, drugverslaving en 
gezondheidsmonitoring en -bevordering) en aandringen op goedkeuring 
van de hangende voorstellen (zeldzame ziekten, met de 
milieuvervuiling verband houdende ziekten en ongevallen en letsel); 
S meer ervaringen uitwisselen over pogingen om de efficiëntie, 
kosteneffectiviteit en kwaliteit van de gezondheidssteisels te 
vergroten. 
14 
IV: De buitenlandse dimensie van het sociaal beleid 
Ofschoon deze mededeling vanzelfsprekend vooral is gericht op het bevorderen 
van de sociale agenda binnen de Unie, is ook sprake van een buitenlandse 
dimensie waarvan het belang alleen nog maar toeneemt. Het succes van het 
Europees sociaal model bij het combineren van sociale vooruitgang met 
economische welvaart is ongetwijfeld van grote invloed op de landen in Midden-
en Oost-Europa die tot de Unie willen toetreden. Ook het betrekkelijke succes 
van de Unie bij het voorkomen van al te grote verschillen tussen arm en rijk en bij 
het bevorderen van maatschappelijke integratie heeft de aandacht van andere 
ontwikkelde landen getrokken, en steeds vaker is de sociale agenda onderwerp 
van gesprek, zowel bij bilaterale contacten van de Unie als in internationale fora. 
• Uitbreiding: Bij het toetredingsproces zal de Unie worden uitgebreid met 
landen die voor de grote uitdaging staan om de levens- en 
woonomstandigheden van de bevolking op het peil te brengen dat de burgers 
van de Gemeenschap ondertussen genieten. Toetreding tot de Unie zal het 
proces van ingrijpende sociale en economische veranderingen dat in deze 
landen nu al aan de gang is, alleen nog maar versnellen, waardoor de 
belangrijkste waarden van het Europees sociaal model nog makkelijker kunnen 
worden ingevoerd. Deze waarden zullen erg belangrijk zijn om de overgang te 
verzachten en om ervoor te zorgen dat de toetreding aan iedereen ten goede 
komt. De Commissie zal: 
S toezien op de geleidelijke deelname van de kandidaat-lidstaten aan de 
sociale beleidsprogramma's en acties - in het bijzonder de 
werkgelegenheidsstrategie - en de sociale en maatschappelijke dialoog 
bevorderen als een van de onmisbare pijlers van het Europees sociaal 
model; 
S bijstand verlenen aan kandidaat-lidstaten in het kader van de 
voorbereiding op hun lidmaatschap, en met name door middel van de 
toetredingspartnerschappen, om te zorgen voor een volledige 
goedkeuring en tenuitvoerlegging van het acquis inzake sociaal beleid 
en door middel van financiële bijstand, in het bijzonder via het Phare-
programma, aan de ontwikkeling en aanpassing van de sociale 
infrastructuur in de kandidaat-lidstaten. 
Bevordering van de sociale vooruitgang op het internationale toneel: De EU 
neemt een steeds belangrijker plaats in in de wereldeconomie. Het is het 
grootste handelsblok ter wereld, goed voor ongeveer 13% van de totale 
handel, en deze rol zal in de toekomst met de komst van de EMU 
waarschijnlijk alleen nog maar groter worden. Deze ontwikkelingen geven 
alleen nog maar meer gewicht aan de inspanningen van de EU ter bevordering 
van een economische groei die zowel duurzaam als evenwichtig is en die een 
sterke sociale dimensie heeft. Dit blijkt ook uit het feit dat de EU de grootste 
verlener van ontwikkelingshulp is. De Commissie zal: 
S in 1998 een mededeling uitbrengen over de ontwikkeling van de 
buitenlandse dimensie van het Europees sociaal beleid; 
15 
S steun blijven geven, met name binnen de IAO, aan de bevordering van 
enkele internationaal erkende fundamentele arbeidsnormen, en 
trachten de samenwerking tussen de IAO en de 
Wereldhandelsorganisatie in dit verband te bevorderen; 
S de nadruk blijven leggen op samenwerking op het gebied var. het 
sociaal beleid in de bilaterale betrekkingen van de Gemeenschap met 
derde landen. 
V: Conclusie 
In deze mededeling is gepoogd een beeld te schetsen van de volgende stappen in 
het Europees sociaal beleid nu de Unie een nieuwe en diepere fase van 
eenwording ingaat. De mededeling biedt.een kader waarin het proces voor de 
vernieuwing van het sociaal beleid wordt voortgezet met het doel de 
belangrijkste waarden van het Europees sociaal model te versterken en 
tegelijkertijd te waarborgen dat de Unie het hoofd kan bieden aan de nieuwe 
uitdagingen in een snel veranderende wereld. Op deze manier kan de sociale 
beleidsagenda door alle betrokkenen - de Europese instellingen, de sociale 
partners en de maatschappij - worden gevolgd en indien nodig aangepast om 
ervoor te zorgen dat het sociaal beleid de plaats behoudt die het toekomt, 
namelijk in het hart van een Europa van de mensen. 
16 
Bijlage 1 
Belangrijkste beleidsinitiatieven 
Werkgelegenheidsrichtsnoeren (Resolutie van de Raad van 15 december 1997) 
Voorstellen voor de hervorming van het ESF (COM (1998)131) 
Mededeling over zwartwerk (COM (1998)219) 
Actieplan voor het vrij verkeer van werknemers (COM (97)586) 
Groenboek - Partnerschap voor een nieuwe werkorganisatie (COM (97)128) 
Witboek over de van de richtlijn betreffende de arbeidstijd uitgesloten sectoren en activiteiten 
(COM (97)334) 
Mededeling van de Commissie over de sociale en arbeidsmarktdimensie van de 
informatiemaatschappij (COM (97)390) 
Mededeling van de commissie inzake een actieprogramma van de Gemeenschap op het 
gebied van veiligheid, hygiëne en gezondheidsbescherming op het werk (1996-2000) (COM 
(95)282) 
Mededeling van de Commissie over de modernisering en verbetering van de sociale 
bescherming in de Europese Unie (COM (97)102) 
Vierde communautair actieprogramma inzake gelijke kansen voor vrouwen en mannen 
(COM (95)381) 
Actieplan tegen racisme (COM(1998)183) 
Mededeling van de Commissie betreffende gelijke kansen voor gehandicapten (COM(96)406) 
Mededeling over de ontwikkeling van het beleid op het gebied van de volksgezondheid 
(COM (1998)230) 
Mededeling over de bestrijding van het tabaksgebruik (COM (1996)609) 
Belangrijkste verslagen 
Gemeenschappelijk verslag over de werkgelegenheid 
Werkgelegenheid in Europa 1997 
Verslag over gelijke kansen 1997 
Sociale zekerheid in Europa 1997 
Demografisch verslag 1997 
Verslag over de gezondheidstoestand in de Europese Gemeenschap in 1997 
Verslag over de integratie van de gezondheidsvereisten in andere communautaire 
beleidslijnen 
17 
Bijlage 2 
Hangende voorstellen 
I. Banen, vaardigheden en mobiliteit 
Agenda 2000: voorstel voor een Verordening van de Raad betreffende het Europees 
Sociaal Fonds - COM (98) 131 def. 
Wijzigingen op Verordening (EEG) nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de sociale 
zekerheidsregelingen op loontrekkenden en hun gezinnen, die zich binnen de 
Gemeenschap verplaatsen, betreffende: 
de uitbreiding tot onderdanen van derde landen - COM (97) 561 def. (PB C 
6 van 10.1.98, blz.15) 
diverse wijzigingen - COM (97) 378 def. (PB C 290 van 24.9.97, blz.28) 
uitkeringen bij vervroegd pensioen - COM (95) 735 def. (PB C 62 van 
1.3.96, blz.14) 
werkloosheid - COM (95) 734 def. (PB C 68 van 6.3.96, blz.11 ), zoals 
gewijzigd bij COM (97) 158 def. (PB C 161 van 28.5.97, blz.5) 
de uitbreiding van de persoonlijke en materiële werkingssfeer - COM (91) 
528 def. (PB C 46 van 20.2.92, blz.1) 
Voorstel voor een Verordening van de Raad tot wijziging van Verordening nr. 1612/68 
inzake het vrij verkeer van werknemers - COM (88) 815 def. (PB C 100 van 21.4.89, 
blz.6), zoals gewijzigd bij COM (90) 108 def. (PB C 119 van 15.9.90, blz. 10) 
Voorstel voor een Richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 68/360 inzake het vrij 
verkeer van werknemers - COM (90) 108 def. (PB C 119 van 15.9.90, blz. 10) 
Verordening tot toepassing in de Gemeenschap van Besluit nr 3/80 van de 
Associatieraad EEG - Turkije - COM (83) 13 def. (PB C 110 van 25.4.83, blz.1) 
II. De veranderende arbeidswereld 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende minimumvoorschriften voor de 
verbetering van de gezondheidsbescherming en de veiligheid van de werknemers die 
door explosieve omgevingen gevaar kunnen lopen - COM (95) 310 def. (PB C 332 van 
9.12.95, blz.10) zoals gewijzigd bij COM(97) 123 def. (PB C 184 van 17.6.97 , blz.1) 
Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een programma van de 
Gemeenschap (SAFE - Veiligheidsacties voor Europa) ter verbetering van de veiligheid, 
de hygiëne en de gezondheid op het werk - COM (95) 282 def. (PB C 262 van 7.10.95, 
blz.18), zoals gewijzigd bij COM (96) 652 def. (PB C 92 van 21.3.97, blz.3) 
Ontwerp-richtlijn tot wijziging van Richtlijn 77/187/EEG betreffende het behoud van de 
rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen- COM (94) 300 def. (PB 
C 274 van 1.10.94, blz. 10), zoals gewijzigd bij COM (97)60 def. (PB C 124 van 
21.4.97, blz.48) 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de risico' s van fysische agentia -
COM (92) 560 def. (PB C 77 van 18.3.93, blz. 12), zoals gewijzigd bij COM (94) 284 
def. (PB C 230 van 19.8.94, blz.3) 
18 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende minimumvoorschriften inzake 
veiligheid en gezondheid voor vervoersactiviteiten en arbeidsplaatsen aan boord van 
vervoermiddelen - COM (92) 234 def., (PB C 25 van 28.1.93), zoals gewijzigd bij COM 
(93) 421 def. (PB C 294 van 30.10.93, blz.4) 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende het veilig vervoer van werknemers 
met beperkte mobiliteit - COM (90) 588 def. (PB C 68 van 16.3.91, blz.7) , zoals 
gewijzigd bij COM (91) 539 def. (PB C 15 van 21.1.92, blz.18) 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende bepaalde arbeidsbetrekkingen en de 
arbeidsvoorwaarden - COM (90) 228 def. (PB C 224 van 8.9.90), zoals gewijzigd bij 
COM(90) 533 def. (PB C 305 van 5.12.90) 
III. Een samenleving zonder uitsluiting 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de bescherming van de rechten op 
aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen die zich binnen de Europese Unie 
verplaatsen - COM (97) 486 def. (PB C 5 van 9.1.98, blz.4) 
Ontwerp van een communautair actieprogramma inzake met de milieuverontreiniging 
samenhangende ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid -
COM(97) 266 def. (PB C 214 van 16.7.97, blz.7) 
Ontwerp van een communautair actieprogramma inzake zeldzame ziekten (1999- 2003) 
- COM(97) 225 def. (PB C 203 van 3.7.97, blz.6) 
Ontwerp van een communautair actieprogramma inzake de voorkoming van letsel (1999-
2003) - COM(97) 178 def. (PB C 202 van 2.7.97, blz.20) 
Ontwerp-richtlijn tot wijziging van Richtlijn 76/207/EEG inzake de toepassing van het 
beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij indienstneming, 
beroepsopleiding, bevordering en arbeidsvoorwaarden (Kalanke) - COM(96) 93 def. (PB 
C 179 van 22.6.96, blz.8) 
Voorstel voor een beschikking tot oprichting van een netwerk voor epidemiologische 
surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten in de Europese Gemeenschap - COM 
(96)78 def. ( PB C 123 van 26.4.96, blz.10), zoals gewijzigd bij COM (97)31 def. (PB C 
103 van 2.4.97, blz.11) and COM (98) 79 def. 
Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende communautaire steun voor acties ten 
behoeve van ouderen - COM (95) 53 def. (PB C 115 van 9.5.95, blz.14) 
Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een actieprogramma op 
middellange termijn ter bestrijding van uitsluiting - COM (93) 435 def. 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake reclame voor tabaksprodukten - COM (91 ) 
111 def., (PB C 167 van 27.6.91, blz.3), zoals gewijzigd bij COM (92) 196 def. (PB C 
129 van 21.5.92, blz.5). Gemeenschappelijk standpunt nr. 15/98, door de Raad 
goedgekeurd op 12.2.98 (PB C 91 van 26.3.98, blz.34) 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot voltooiing van de tenuitvoerlegging van het 
beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de wettelijke en de 
beroepsregelingen inzake sociale zekerheid - COM (87) 494 def. (PB C 309 van 19.11.87, 
blz.10) 
19 
ISSN 0254-1513 
COM(98) 259 def. 
DOCUMENTEN 
NL 05 01 06 
Catalogusnummer : CB-CO-98-288-NL-C 
ISBN 92-78-35520-8 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
otó