Resolutie van het Comité van de Regio's "Jaarlijkse verklaring over de beleidsprioriteiten van het Comité van de regio's"

(2001/C 148/09)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

gelet op de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's - Strategische doelstellingen 2000-2005 - "De vorm van het nieuwe Europa" (COM(2000) 154 def.);

gelet op het werkprogramma van de Europese Commissie voor 2001 (COM(2001) 28 def.);

gelet op de beleidsprioriteiten van het Comité van de Regio's;

gelet op de resolutie van het CvdR over het strategische programma van de Commissie voor de komende vijf jaar en het werkprogramma voor 2000 (CDR 125/2000 fin)(1);

gelet op de resolutie van het Europees Parlement over het strategische programma van de Europese Commissie voor de komende vijf jaar (B5-0143, 0144 en 0145/2000);

overwegende dat een betere onderlinge afstemming van de prioriteiten en doelstellingen van alle EU-instellingen en organen de impact van initiatieven en maatregelen van de individuele instellingen zal versterken;

overwegende dat in het merendeel van de lidstaten een groeiende tendens naar decentralisatie en uitbreiding van bevoegdheden van de plaatselijke en regionale autoriteiten wordt waargenomen; dat deze bestuursniveaus bijgevolg steeds nauwer betrokken worden bij de Europese beleidsopties;

overwegende dat het Comité van de Regio's als vertegenwoordiger en spreekbuis van de lokale en regionale overheden in Europa zich wenst uit te spreken over de door de Europese Commissie voorgestelde prioriteiten;

overwegende dat het Comité van de Regio's zijn beleidsprioriteiten voor het komende jaar wenst vast te stellen met het oog op de goedkeuring van zijn werkprogramma voor 2001-2002;

overwegende dat de deelname van het Comité van de Regio's, als vertegenwoordiger van de lokale en regionale overheden in het institutionele raamwerk van de EU, de democratische legitimiteit en de transparantie zal versterken,

heeft tijdens zijn 37e zitting van 14 en 15 februari 2001 (vergadering van 15 februari) de volgende standpunten ingenomen.

Het Comité van de Regio's

1. is ingenomen met het werkprogramma van de Commissie voor het jaar 2001, alsook met de doelstellingen van het Zweedse voorzitterschap en het toekomstige Belgische voorzitterschap;

2. betreurt echter dat de Commissie nog niet is ingegaan op zijn aanbeveling om doelgerichter te werk te gaan, en beklemtoont dus nogmaals dat zij haar jaarlijks werkprogramma zou moeten toespitsen op een kleiner aantal kernpunten;

3. steunt de Commissie in haar streven om gelijke kansen voor vrouwen en mannen en de strijd tegen discriminatie in alle communautaire beleidstakken te integreren, en in de opvatting dat deze rechten nog lang niet vanzelfsprekend zijn;

A. Nieuwe vormen van bestuur

4. kijkt met belangstelling uit naar het Witboek van de Commissie over Europees bestuur, dat er in de eerste plaats op gericht zal zijn Europa dichter bij de burgers te brengen, zodat beter kan worden ingespeeld op hun behoeften en problemen;

5. is in dit verband ingenomen met het nieuwe kader voor het communicatie- en informatiebeleid van de Unie, dat aansluit bij een van de prioritaire acties van het CvdR en dat is opgezet om de dienstverlening aan het publiek te verbeteren en de oprichting van partnerschappen met de plaatselijke en regionale autoriteiten te stimuleren; deze laatste zijn immers cruciaal in een groeiend Europa;

6. verwacht dat de verschillende bestuursniveaus dankzij de nieuwe vormen van bestuur gemakkelijker en efficiënter zullen kunnen samenwerken, met name wat een aantal hoofdpunten aangaat; beklemtoont nogmaals dat verdere Europese integratie ondenkbaar is zonder samenwerking met de plaatselijke en regionale autoriteiten;

7. kan zich vinden in de stelling dat de noodzaak van een efficiënter bestuur in Europa niet los te denken is van de noodzaak van een ingrijpende hervorming van de EU-instellingen en de manier waarop zij onderling samenwerken;

8. beklemtoont dat de politieke verantwoordelijkheden op EU-niveau duidelijker moeten worden afgebakend, wil meer rekenschap worden verlangd en kan het besluit terzake van de laatste intergouvernementele conferentie dan ook alleen maar toejuichen;

9. dringt erop aan dat alle EU-instellingen transparanter en opener te werk gaan, ook wat de toegang tot documenten en informatie betreft;

10. dringt er met klem op aan dat het subsidiariteitsbeginsel consequent wordt nageleefd, zodat de besluitvorming zo dicht mogelijk bij de burger plaatsvindt;

11. herhaalt daarom dat het in het kader van de institutionele hervormingen die voortvloeien uit de top van Nice, zijn bevoegdheden en rol in het Europese besluitvormingsproces wil versterken en, in afwachting daarvan, concrete stappen wil nemen om raadpleging door het Europees Parlement over sleutelkwesties op gang te brengen;

12. hamert erop dat moet worden gezocht naar mogelijkheden om de contacten tussen het CvdR en de Commissie uit te breiden; zo kan worden gedacht aan een samenwerkingsovereenkomst;

13. uit opnieuw de wens om samen met de regio's met wetgevende bevoegdheid te worden betrokken bij de discussies in de informele ministerraden over kwesties van regionaal belang;

14. verheugt zich erover dat de voorzitter van de Commissie heeft opgeroepen tot een breed openbaar debat over de toekomst van Europa, waaraan niet alleen zou worden deelgenomen door de regeringen van de EU, maar ook door de kandidaat-lidstaten en alle andere belanghebbenden, inclusief de regio's, de lokale instellingen en de maatschappelijke organisaties, en wenst daarbij ook zelf ten volle te worden betrokken;

15. kan zich vinden in de voorstellen om in het kader van de vervolgwerkzaamheden van Nice een conventie of een vergelijkbare werkgroep samen te stellen (we denken aan de werkgroep die was belast met de uitwerking van het ontwerphandvest van grondrechten), teneinde de onderhandelingen ter voorbereiding van de volgende intergouvernementele conferentie in 2004 op een meer democratische, transparante en pluralistische leest te schoeien, en dringt er met klem op aan dat het als politieke instelling ten volle en van meet af aan wordt betrokken bij de debatten van deze werkgroep;

16. verheugt zich erover dat met het Verdrag van Nice de rol van de Europese politieke partijen wordt versterkt, wat de democratie ten goede komt, aangezien de wil van de burgers zo beter tot uiting kan komen, terwijl ook de kloof tussen de Europese instellingen en de burgers wordt overbrugd;

17. hecht prioritair belang aan de vereenvoudiging en stroomlijning van de verdragen in een grondwettelijk kader, teneinde deze voor de burger helder en begrijpelijk te maken;

B. Uitbreiding

18. juicht toe dat de Commissie zich ertoe verbonden heeft haar strategie inzake voorlichting over de uitbreiding nog te versterken, en beklemtoont nogmaals dat coördinatie en samenwerking tussen kandidaat-lidstaten en CvdR en EU-instellingen op het plaatselijke en regionale niveau moet worden geregeld;

19. verzoekt de Commissie meer aandacht te besteden aan de in de verdragen opgenomen fundamentele doelstelling van sociale en economische samenhang, met name in de kandidaat-lidstaten, waar de onderlinge verschillen aanzienlijk zijn, en - rechtstreeks gevolg van de huidige economische ontwikkelingen - zelfs nog dreigen toe te nemen;

20. steunt het decentralisatie- en regionalisatieproces in de kandidaat-lidstaten, en moedigt economische en administratieve samenwerking tussen de regio's aan;

21. betreurt dat de plaatselijke en regionale autoriteiten onvoldoende worden geraadpleegd, hoewel zij toch de sleutel voor de tenuitvoerlegging van het EU-beleid in de kandidaat-lidstaten in handen hebben; stelt daarom voor dat de Commissie in nauw overleg met het CvdR een specifiek programma uitwerkt om de plaatselijke en regionale autoriteiten voor te bereiden op de toetreding;

22. sluit zich aan bij het voornemen van de Commissie om vaart te zetten achter het proces van Barcelona en uit zijn bezorgdheid over de teleurstellende resultaten van de bijeenkomst in 2000 in Marseille; legt in dit verband de nadruk op het belang van gedecentraliseerde samenwerking en de rol van de plaatselijke en regionale autoriteiten in het Euro-mediterrane partnerschap als hefboom voor dialoog, vrede en democratische groei;

C. Naar een nieuwe economische, sociale en territoriale samenhang

23. waardeert de goedkeuring van het tweede verslag over de economische en sociale samenhang en schaart zich achter de oproep van de Commissie om een breed debat op gang te brengen tussen alle betrokkenen, met name de plaatselijke en regionale autoriteiten; merkt op dat in het programma voor 2001 van het DG regionaal beleid een verwijzing naar het CvdR zou moeten worden opgenomen, en wenst deel te nemen aan dit debat;

24. is van mening dat het begrip territoriale samenhang moet worden beschouwd als een aanvulling op het in de verdragen vastgelegde beginsel van economische en sociale samenhang, dat bedoeld is om de verschillen terug te dringen;

25. herinnert eraan dat de voltooiing van de interne markt hand in hand moet gaan met de verwezenlijking van de EU-doelstelling van economische en sociale samenhang; is ervan overtuigd dat in dit verband een sleutelrol is weggelegd voor de diensten van algemeen belang, die van rechtstreeks belang zijn voor de plaatselijke en regionale autoriteiten;

26. wijst ten overvloede op het belang van de stedelijke dimensie in het Europees beleid; maar liefst 80 % van de Europese burgers leeft immers in stedelijke gebieden, en steden zijn van cruciaal belang voor het concurrentievermogen van de regio's en van Europa; het beklemtoont dat moet worden gewerkt aan de evenwichtige, gecoördineerde en duurzame ontwikkeling van stedelijke en plattelandsgebieden en perifere regio's;

27. wijst erop dat de plaatselijke en regionale autoriteiten hoofdrolspelers zijn bij de invoering van de euro, en dringt erop aan dat bijzondere aandacht uitgaat naar de zwakste gebruikersgroepen; verheugt zich erover dat de voorzitter van de Commissie in dit verband heeft voorgesteld de hulp van het CvdR in te roepen;

28. prijst het voornemen van de Commissie om te streven naar een hoge werkgelegenheidsgraad, waarbij de nadruk wordt gelegd op kwaliteit, en zowel het concurrentievermogen als sociale samenhang aandacht krijgen; sluit zich in dit verband aan bij de oproep van de Commissie om strategischere vormen van samenwerking met de plaatselijke en regionale autoriteiten en lokale partnerschapsverbanden tot stand te brengen, en brengt in dit verband nog maar eens het belang van de op plaatselijke en regionale leest geschoeide werkgelegenheidscampagnes (bv. de territoriale werkgelegenheidspacten) en de doelstelling van levenslang leren onder de aandacht;

29. is het ermee eens dat de socialezekerheids- en pensioenregelingen in een modernere en duurzamere vorm moeten worden gegoten;

30. wenst te worden betrokken bij de uitwerking van het Witboek over jongeren en beklemtoont dat de plaatselijke en regionale autoriteiten een prominente rol spelen bij de bevordering van sociale integratie en cohesie via onderwijs en opleiding;

31. ondersteunt de inspanningen van de Commissie om Europa ten volle te laten deelnemen aan de informatie- en kennismaatschappij, en merkt daarbij op dat de nieuwe technologieën ook nieuwe sociale behoeften meebrengen;

32. herhaalt dat dringend een gemeenschappelijk migratie- en asielbeleid moet worden uitgewerkt, dit in samenspraak met alle bestuursniveaus (zowel het nationale als het regionale en plaatselijke niveau);

D. Duurzame ontwikkeling

33. is ingenomen met de algemene geïntegreerde ontwikkelingsstrategie en het feit dat het streven naar duurzaamheid op Europese beleidsgebieden als vervoer, energie, onderzoek en landbouw vruchten afwerpt; bevestigt dat economische groei hoe dan ook moet worden afgestemd op sociale samenhang en milieubescherming;

34. uit zijn tevredenheid over de voorstellen die op alle niveaus worden geformuleerd om economische groei en milieubescherming hand in hand te doen gaan; onderstreept evenwel dat de lidstaten de bestaande milieuwetgeving moeten toepassen; de ervaring leert dat het van kapitaal belang is dat de plaatselijke en regionale autoriteiten een vinger in de pap krijgen bij de tenuitvoerlegging van algemene maatregelen;

35. onderschrijft het voorstel van de Commissie om het publiek grondiger te raadplegen over de uitwerking van bepaalde plannen en programma's op het gebied van milieu en haar voornemen om individuele burgers gemakkelijker toegang te verschaffen tot milieu-informatie; uiteindelijke bedoeling is de uitwerking van een langetermijnregeling die geen wissel trekt op toekomstige generaties; sluit zich ook aan bij het streven naar een integrale duurzame visserij;

36. schaart zich achter de oproep voor een duurzamere landbouw, waarbij ook aandacht wordt geschonken aan plattelandsontwikkeling, milieuvriendelijke productiemethoden, kwaliteitsverbetering en de belangen en de gezondheid van de consument; een dergelijke duurzame vorm van landbouw zou een rol van de eerste orde kunnen spelen bij de bevordering van economische, sociale en territoriale samenhang;

37. hoopt dat het witboek over toekomstige ontwikkelingen in het gemeenschappelijk vervoersbeleid zal bijdragen tot de ontwikkeling van efficiënte, economisch levensvatbare vervoerssystemen waarbij veiligheid en milieu voorop staan en rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van elke regio;

38. zal zijn jaarlijkse werkprogramma opstellen aan de hand van deze resolutie;

39. verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Commissie, de Europese Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en de Europese Centrale Bank.

Brussel, 15 februari 2001.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Jos Chabert

(1) PB C 226 van 8.8.2000, blz. 46.