26. 3. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 75/11 
Advies over het voorstel voor een richtlijn (EEG) van de Raad betreffende een tweede 
algemeen stelsel van erkenning van beroepsopleidingen, ter aanvulling van de Richtlijn 
89/48/EEG 
(90/C 75/02) 
De Raad heeft op 5 september 1989 besloten overeenkomstig de bepalingen van de artike­
len 49, 57 en 66 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap 
het Economisch en Sociaal Comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor sociale aangelegenheden, gezinsvraagstukken, onderwijs en cultuur, die 
met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies 
op 18 januari 1990 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Salmon. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 273e zitting (vergadering van 31 januari 
1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd. 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Het Comité stelt vast dat de voorgestelde richt­
lijn bedoeld is voor EG-burgers die in het bezit zijn van 
een overeenkomstig de in de diverse Lid-Staten geldende 
voorschriften uitgereikt diploma van een lager niveau 
dan dat waarvoor de richtlijn van de Raad van 
21 december 1988 geldt, alsmede voor sommige 
loontrekkenden of zelfstandigen die geen diploma maar 
wel beroepservaring bezitten. 
1.2. In zijn advies van 29 januari 1986 over het 
voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende een 
algemeen stelsel voor de erkenning van hoger-onder-
wijsdiploma's waarmee beroepsopleidingen van ten 
minste drie jaar worden afgesloten, heeft het Comité 
erop gewezen dat het nieuwe systeem een eerste stap 
was en dat deze „dient te worden gevolgd door een 
soortgelijke aanpak in andere gevallen waarin verschil­
len qua opleiding en dus qua diploma de uitoefening 
van bepaalde activiteiten uit het oogpunt van vrijheid 
van vestiging belemmeren" (*). 
1.3. De voorgestelde regeling geldt voor iedere EG-
burger die de vereiste beroepskwalificaties bezit om in 
een Lid-Staat van de Gemeenschap als loontrekkende 
of zelfstandige een beroepsactiviteit te kunnen uitoefe­
nen en die deze of een daarmee vergelijkbare activiteit 
wil uitoefenen in een andere Lid-Staat waar de activiteit 
in kwestie wettelijk geregeld is. 
1.4. In artikel 2, tweede alinea, van de voorgestelde 
richtlijn wordt erop gewezen dat deze niet van toe­
passing is op beroepen die onder een specifieke richtlijn 
inzake onderlinge erkenning van diploma's vallen noch 
op de activiteiten die onder de in bijlage A van het 
voorstel vermelde richtlijnen vallen. Die richtlijnen 
moeten volgens de Commissie van kracht blijven. 
1.5. Het Comité kan zich met de doelstellingen van 
de Commissie verenigen. Als men tot een Gemeenschap 
zonder binnengrenzen wil komen, moeten namelijk de 
nodige maatregelen worden genomen om ook bo­vengenoemde categorieën van personen op te nemen in 
het toepassingsgebied van de richtlijn van de Raad van 
21 december 1988 betreffende een algemeen stelsel voor 
de erkenning van hoger-onderwijsdiploma's waarmee 
beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden 
afgesloten (2). 
1.6. Het Comité stelt vast dat het onderhavige voor­
stel moet worden gezien als een aanvulling op en een 
uitbreiding van de in die richtlijn neergelegde regeling. 
Er wordt dan ook vaak in voortgeborduurd op en 
verwezen naar die richtlijn, waardoor de inhoud en 
de gebruikte terminologie moeilijk te begrijpen zijn. 
Daarom dringt het Comité erop aan dat de Commissie 
haar voorstel op een duidelijkere en meer begrijpelijke 
manier presenteert, met name wat de toelichting en de 
„overwegingen" betreft. 
1.7. Dit voorstel voor een richtlijn is van het grootste 
belang, omdat het hier gaat om de laatste van een 
reeks maatregelen die iedere burger in de Gemeenschap 
moeten garanderen dat de door hem in een Lid-Staat 
verworven beroepskwalificaties erkend of in aanmer­
king worden genomen door een andere, ontvangende 
Lid-Staat die de betrokken beroepsactiviteit wettelijk 
geregeld heeft. 
1.8. Daar de Commissie net als bij de richtlijn van 
21 december 1988 voor een algemeen stelsel heeft geko­
zen en het onderhavige voorstel pas enige tijd na de 
goedkeuring van de eerste richtlijn heeft ingediend, 
had zij dan ook lering moeten kunnen trekken uit de 
ervaring die met de toepassing van het eerste algemeen 
stelsel is opgedaan. 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. Het Comité kan zich verenigen met deze algeme­
ne benadering, die erop gericht is de vrije vestiging van 
de Europese burgers te bevorderen. Wel is het van 
oordeel dat: 
— de regeling dient te worden afgestemd op de speci­
fieke — en sterk uiteenlopende — situaties in de 
diverse Lid-Staten, met name op het vlak van de 
beroepsopleiding (zoals b.v. duale systemen), en, 
zowel voor de omschrijving als voor het niveau van 
de kwalificaties, een eigen communautaire termino­
logie moet invoeren, 
(!) PB nr. C 75 van 3. 4. 1986, paragraaf 1.9. (2) PBnr. L 19 van 24. 1. 1989. 
Nr. C 75/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 3. 90 
— de regeling gemakkelijk moet kunnen worden begre­
pen en toegepast, 
— de regeling niet mag indruisen tegen de beginselen 
van Richtlijn 89/48/EEG en hiermee een coherent 
geheel dient te vormen, 
— een evenwichtige oplossing moet worden geboden 
voor de problemen in verband met de overgang van 
een lager riaar een hoger niveau en van een zuiver 
praktijkgerichte opleiding naar een meer geformali­
seerde opleiding, 
— rekening moet worden gehouden met de noodzaak 
een aantal essentiële begrippen duidelijk en ondub­
belzinnig te omschrijven, 
— rekening moet worden gehouden met het effect van 
de vastgestelde regeling op de inhoud van collectieve 
overeenkomsten, waarin in sommige gevallen ook 
de toegang tot bepaalde beroepen wordt geregeld, 
— het systeem het mogelijk moet maken rekening te 
houden met specifieke situaties die met name voort­
vloeien uit het politieke en institutionele bestel van 
de Lid-Staten of uit de voorschriften die de toegang 
tot en/of de uitoefening van bepaalde beroepsactivi­
teiten regelen, 
— rekening moet worden gehouden met de noodzaak 
het verwerven van de voor het uitoefenen van een 
beroep in het gastland absoluut noodzakelijke ta­
lenkennis te bevorderen. 
2.2. Het Comité begrijpt dat de Commissie bij het 
uitwerken van het onderhavige voorstel rekening moest 
houden met de in de richtlijn van december 1988 neerge­
legde begrippen en mechanismen. In het licht van bo­
venstaande beschouwingen zou het niettemin gaarne 
zien dat de Commissie de presentatie van haar voorstel 
— met name van de toelichting en overwegingen — 
en de formulering van een aantal bepalingen opnieuw 
bekijkt om haar voorstel te vereenvoudigen en ervoor 
te zorgen dat het gemakkelijker te begrijpen en toe te 
passen is. Zij kan zich daarbij met name door onder­
staande opmerkingen laten leiden. 
2.2.1. Definities 
Het begrip „middelbare-schoolopleiding" moet nader 
worden omschreven om alle mogelijke gevallen — met 
name alternerende opleiding en voortgezette beroepsop­
leiding — te kunnen bestrijken. 
Gedaan te Brussel, 31 januari 1990. Om de voorgestelde aanvullende richtlijn te kunnen 
toepassen, moet verder ook de omschrijving van het 
begrip „gereglementeerde beroepsactiviteit" (artikel 1, 
sub e) zo worden aangepast en aangevuld dat alle 
betrokken beroepsactiviteiten zonder uitzondering 
daaronder vallen. 
2.2.2. Toepassingsgebied 
De Commissie zou de formulering en structuur van de 
artikelen 3 tot en met 9, waarin het toepassingsgebied 
van de richtlijn wordt omschreven, moeten herzien om 
de betekenis van de diverse artikelen beter uit de verf 
te laten komen. 
2.2.3. Toepassing van de richtlijn 
Er moet voor worden gezorgd dat het gastland met zo 
weinig mogelijk administratieve en financiële proble­
men wordt geconfronteerd en dat het vrije verkeer van 
personen niet wordt belemmerd. Dit zou het geval 
kunnen zijn als het organiseren van aanpassingsstages 
voor onder deze richtlijn vallende personen onvermijde­
lijk extra kosten met zich mee zou brengen, terwijl er 
voor werknemers van de betrokken Lid-Staat zelf geen 
stageplaatsen meer zouden zijn. 
Verder is het Comité van oordeel dat de Lid-Staten 
te weinig tijd krijgen om te bepalen welke instanties 
bevoegd zijn om de aanvragen te ontvangen en de in 
de richtlijn bedoelde besluiten te nemen (artikelen 14 
en 18). 
2.2.4. Raadpleging van het Economisch en Sociaal 
Comité 
In overeenstemming met het in punt 2.7 van de toelich­
ting uitgesproken voornemen moet in artikel 19 worden 
bepaald dat de Commissie ook aan het Economisch en 
Sociaal Comité een verslag over de stand van toepassing 
van de richtlijn zal doen toekomen, zodat dit daarvan 
kennis kan nemen. 
2.2.5. Bijlagen 
Om het overzicht van de stand van zaken met betrek­
king tot de erkenning van diploma's zo volledig moge­
lijk te maken, zouden de bijlagen moeten worden aange­
vuld met een lijst van de bestaande specifieke richtlijnen 
inzake de onderlinge erkenning van diploma's, certifi­
caten en andere titels. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE