MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en van de Raad tot vaststelling van geharmoniseerde voorschriften en procedures voor veilig laden en lossen van bulkcarriers

2000/0121 (COD)

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT overeenkomstig artikel 251, lid 2, tweede alinea, van het EG-Verdrag over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en van de Raad tot vaststelling van geharmoniseerde voorschriften en procedures voor veilig laden en lossen van bulkcarriers

1. Achtergrond

Datum van indiening van het voorstel bij het Europees Parlement en de Raad (document COM(2000)179 def. -2000/0121 COD): 22.05.2000.

Datum van het advies van het Economisch en Sociaal Comité: 19.10.2000.

Datum van het advies van het Comité van de Regio's: opgezegd.

Datum van het advies van het Europees Parlement in eerste lezing: 13.02.2001.

Datum van indiening van het gewijzigd voorstel (COM(2001)158def.):20.03.2001.

Datum van vaststelling van het gemeenschappelijk standpunt: 29.6.2001.

2. Doel van het voorstel van de commissie

Het doel van de richtlijn is de veiligheid van bulkcarriers, die terminals in de Gemeenschap aandoen voor het laden of lossen van vaste bulklading, te verhogen door de risico's van buitensporige belastingen en beschadiging van de constructie van het schip tijdens laden of lossen te beperken. De richtlijn voert de BLU Code van de IMO (Bulk Loading and Unloading Code) [1] en SOLAS [2]-voorschrift VI/7, als gewijzigd in 1996, in in het communautair recht.

[1] Resolutie A.862(20) goedgekeurd door de Algemene Vergadering van de IMO van 27 november 1997.

[2] Internationaal Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee, 1974.

De richtlijn is van toepassing op alle bulkcarriers, ongeacht de vlag, die een terminal aandoen voor het laden of lossen van vaste bulklading, en op alle terminals, die uitgerust zijn voor het laden en lossen van bulkcarriers, op het grondgebied van de lidstaten. De voorgestelde richtlijn bevat de volgende belangrijke elementen:

- voorschriften die bepalen dat terminalexploitanten een terminalvertegenwoordiger, verantwoordelijk voor het laden en lossen in de terminal, moeten aanstellen en die de verantwoordelijkheid van de terminalvertegenwoordiger ten opzichte van de kapitein omschrijven.

- vaststelling van passende voorschriften voor bulkcarriers en terminals

- vaststelling van geharmoniseerde procedures tussen bulkcarriers en terminals, met inbegrip van de informatie die wordt uitgewisseld tussen de kapitein en de terminalvertegenwoordiger en het tussen hen beiden overeengekomen laad- en losplan voor bulkschepen.

- terminalexploitanten moeten een gecertificeerd kwaliteitszorgsysteem in overeenstemming met ISO 9001:2000 toepassen.

- de bevoegde autoriteiten hebben het recht om het laden en lossen stop te zetten als de veiligheid van het schip in gevaar is.

- vaststelling van kennisgevings- en besluitvormingsprocedures met betrekking tot reparaties die uitgevoerd moeten worden.

- oprichting van een informatiesysteem waarbij de lidstaten de Commissie verslag uitbrengen over de toepassing.

Het gewijzigde voorstel van de Commissie verwoordt haar advies aangaande de wijzigingen van het Europees Parlement en omvat met name:

- een tussentijds kwaliteitszorgsysteem voor nieuw gebouwde terminals.

3. Opmerkingen over het gemeenschappelijk standpunt

3.1. Algemene opmerkingen over het gemeenschappelijk standpunt

De Europese Commissie stemt in met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, met inbegrip van een aantal kleine en redactionele wijzigingen. Deze betreffen met name de overwegingen die werden aangepast in het licht van de wijzigingen, aangebracht in de artikels van het gemeenschappelijk standpunt. De Commissie is het ook eens met de kleine wijzigingen die de Raad heeft aangebracht in de artikelen 1, 4, 5, lid 2, 8, lid 1 en lid 4 (ex 7, lid 1 en 4). De Commissie aanvaardt bovendien de redactionele wijziging van de titel in bepaalde talen. Specifieke opmerkingen over de inhoudelijke wijzigingen worden hieronder vermeld.

De Raad heeft een zekere graad van flexibiliteit ingevoerd, maar de Commissie is van mening dat het hoofddoel van het oorspronkelijke voorstel moet worden behouden, namelijk de omzetting van een internationaal erkende Code in bindende communautaire wetgeving. In bepaalde aspecten is de richtlijn ook aangescherpt.

3.2. Aan de amendementen van het Europees Parlement in eerste lezing gegeven gevolg

Het Europees Parlement heeft een gunstig advies uitgebracht over het voorstel van de Commissie en heeft enkele wijzigingen en verduidelijkingen ingevoerd om bepaalde voorschriften aan te scherpen. De Commissie heeft de meeste amendementen volledig of in beginsel in haar gewijzigde voorstel opgenomen. Twee amendementen (van artikel 3, lid 14, en bijlage IV, punt 8) zijn zowel door de Raad als door de Commissie verworpen.

Het gemeenschappelijk standpunt brengt de volgende wijzigingen aan in de voorgestelde richtlijn:

- Overweging 14 (ex 16) is gewijzigd teneinde te verduidelijken dat de veiligheidsgerelateerde activiteiten van de bevoegde autoriteiten niet afhankelijk mogen zijn van de commerciële belangen van de terminal. De Commissie stemt in met deze wijziging. De Commissie merkt bovendien op dat de wijziging van deze overweging door het Parlement, betreffende de mogelijkheid van de lidstaten om de havenstaatautoriteiten het recht toe te kennen de controleprocedures van de richtlijn uit te voeren, niet is opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Gezien de flexibiliteit die de lidstaten hebben om een bevoegde autoriteit aan te stellen, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, aanvaardt de Commissie de zienswijze van de Raad omdat deze verduidelijking niet essentieel is. Deze kwestie komt ook tot uiting in de toelichting op het gewijzigde voorstel van de Commissie in verband met de door het Parlement verworpen wijziging van artikel 3, lid 14.

- Het Parlement stelde voor om artikel 9, lid 1, (ex 8, lid 1) en overweging 14 (ex 16) zodanig te wijzigen dat de bevoegde autoriteiten de plicht hebben het laden of lossen van vaste bulklading te verhinderen of stop te zetten wanneer wordt gemeld en zij van mening zijn dat de veiligheid van het schip of zijn bemanning in gevaar wordt gebracht. De Commissie is het eens met de door de Raad voorgestelde andere formulering, omdat deze dezelfde opzet heeft als de formulering van het Parlement en rekening houdt met het door de Commissie geopperde bezwaar dat de bevoegde autoriteiten de mogelijkheid moeten hebben om op eigen initiatief te handelen in plaats van alleen maar te reageren na kennisgeving. Dat voor de bevoegde autoriteit een plicht tot handelen wordt opgenomen in plaats van een recht, is een welkome aanscherping van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie.

- Overweging 15 (ex 17) is gewijzigd om te preciseren dat tot de geëigende instanties, waaraan de schade die schepen hebben opgelopen tijdens het laden en lossen gemeld moet worden, ook de betreffende classificatiebureaus behoren. De Commissie stemt in met deze wijziging.

- Artikel 3, lid 9, inzake de definitie van de terminalvertegenwoordiger is gewijzigd door de Raad overeenkomstig het gewijzigde voorstel van de Commissie en de antwoorden op de bezwaren van het Parlement. De gewijzigde tekst bepaalt dat iemand in de terminal in alle stadia van het laden en lossen voor een bepaald schip verantwoordelijk is, maar omschrijft dat dit meerdere in ploegenarbeid werkende natuurlijke personen kunnen zijn, overeenkomstig de communautaire wetgeving inzake arbeidstijden.

- Artikel 7, lid 2, sub c) (ex 6, lid 2, sub c)) is gewijzigd om de terminalvertegenwoordiger ertoe te verplichten ook de kapitein op de hoogte te brengen van duidelijke tekortkomingen. De Commissie stemt in met deze wijziging.

- Artikel 8, lid 1, (ex 7, lid 1) is aangepast volgens het gewijzigde voorstel van de Commissie ingevolge het amendement van het Parlement. Het is zeer belangrijk dat elke partij bevoegd is om te oordelen of een verandering in het laad- en losplan een invloed kan hebben op de veiligheid van het schip en zijn bemanning, om conflicten te voorkomen.

- Artikel 10, lid 2, (ex 9, lid 2) is gewijzigd volgens het gewijzigde voorstel van de Commissie om te verduidelijken dat het besluit over de noodzaak van onmiddellijke reparatie wordt genomen door de havenstaatcontrole-instantie, maar dat hierbij ook rekening wordt gehouden met het advies van de kapitein. Het bepaalt voorts dat bij gebrek aan een advies van de administratie van de vlaggenstaat, dringende reparaties uitgevoerd kunnen worden. Dergelijke reparaties zullen bovendien niet alleen naar tevredenheid van de kapitein worden verricht, maar ook naar tevredenheid van de bevoegde autoriteiten. De toevoeging van de Raad betreffende de rol van de bevoegde autoriteiten inzake de beslissing of een schip zeewaardig is na onmiddellijke reparatie, is zeer belangrijk en in overeenstemming met de internationale en communautaire wetgeving betreffende de veiligheid op zee. De Commissie kan instemmen met de tekst van de Raad.

- Artikel 11, lid 1, (ex 10, lid 1) breidt de controleprocedures uit tot de toepassing en certificering van het kwaliteitszorgsysteem, zoals uiteengezet in artikel 5, lid 4, overeenkomstig de wijziging van het Parlement. Deze wijziging houdt in dat de controleprocedures moeten gebeuren aan het einde van de periode die voor bestaande terminals is uitgetrokken om te voldoen aan de certificeringvereiste, en wat nieuw gebouwde terminals betreft, aan het einde van de periode, waarvoor een tijdelijke exploitatievergunning is verleend. De Commissie stemt in met deze wijziging aangezien deze controle deel uitmaakt van de rapportage- en evaluatieprocedure.

- Artikel 12 (ex 10, lid 3), dat is bijgevoegd, introduceert een evaluatieprocedure voor "het functioneren van de in de richtlijn bedoelde systemen", overeenkomstig de in het gewijzigde voorstel van de Commissie voorgestelde formulering.

- Artikel 17 (ex 15) is gewijzigd door de Raad in overeenstemming met het gewijzigde voorstel van de Commissie, waarin is bepaald dat de lidstaten uiterlijk achttien maanden na de inwerkingtreding van deze richtlijn bepalingen inzake de toepassing ervan moeten vaststellen en publiceren. Zes maanden later moet de richtlijn van toepassing zijn.

3.3. Door de Raad vastgestelde nieuwe bepalingen en standpunt van de Commissie daaromtrent

- De Raad verduidelijkt het toepassingsgebied van de richtlijn (artikel 2 en overweging 8) door te preciseren dat terminals, die slechts bij uitzondering worden aangedaan door bulkcarriers, van de richtlijn zijn uitgesloten. De Raad sluit bovendien het laden en lossen uit wanneer dit uitsluitend wordt uitgevoerd met de voorzieningen aan boord van de bulkcarrier en dus niet met de voorzieningen en het personeel van de terminalexploitant. De Commissie kan dit aanvaarden aangezien het in overeenstemming is met de definitie van terminals (artikel 3, lid 7). In beide gevallen wordt in het gewijzigde artikel gepreciseerd dat SOLAS nog steeds van toepassing is, waardoor minimumvoorschriften inzake de veiligheid van het laden en lossen zijn gewaarborgd.

- De Commissie aanvaardt de verbeterde definitie in artikel 3, lid 8, van "terminalexploitanten", die de verantwoordelijkheden verduidelijkt wanneer verschillende terminalexploitanten in dezelfde terminal werkzaam zijn.

- De Commissie aanvaardt de verduidelijking van de verantwoordelijkheidsketen in de inleiding bij artikel 5. De versterking van de controlebevoegdheid in artikel 5, lid 4, in het gewijzigde artikel 10 versterkt bovendien de rol van de lidstaten bij het toezicht op de uitvoering van de richtlijn.

- De Commissie kan de door de Raad voorgestelde wijzigingen aan artikel 5, lid 4, om het gebruik van gelijkaardige kwaliteitszorgsystemen toe te laten, aanvaarden omdat uit de formulering duidelijk blijkt dat in de praktijk ISO 9001:2000 de minimumnorm is. Dit betekent dat de doelstelling van de richtlijn behouden blijft. Lagere kwaliteitszorgnormen zullen dus de concurrentie tussen terminalexploitanten op het grondgebied van de Gemeenschap niet verstoren. Het is voorts zeer belangrijk dat Richtlijn 98/34/EG [3] wordt nageleefd wanneer procedures voor de opstelling van nieuwe of gelijkaardige normen worden uitgevoerd. De Commissie gaat bovendien akkoord met de verruimde termijnen voor de toepassing van het kwaliteitszorgsysteem en de certificering, teneinde het in het oorspronkelijke voorstel opgenomen belangrijke beginsel inzake gecertificeerde kwaliteitszorgsystemen te waarborgen.

[3] PB L 204 van 21.07.1998, blz. 37-48 en PB L 217 van 05.08.1998, blz. 18. Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften en voorschriften inzake de diensten van de informatiemaatschappij, als gewijzigd bij Richtlijn 98/48/EG.

- De beperking van de verantwoordelijkheid in artikel 5, lid 3 van de terminals om alleen de "handleiding inzake de voorschriften van de terminal" (bijlage 1.2 bij de BLU Code) op te stellen en niet de "handleiding voor de haven" (bijlage 1.1 bij de BLU Code) komt overeen met de verantwoordelijkheid van de terminalexploitant ten opzichte van de havenautoriteiten. Vandaar dat deze beperking voor de Commissie aanvaardbaar is.

- De Raad verduidelijkt dat de bevoegde autoriteiten alleen kunnen optreden zoals omschreven in artikel 9, lid 2, (ex 8, lid 2), als ze van tevoren op de hoogte zijn van dergelijke onenigheid. Dit is aanvaardbaar voor de Commissie aangezien de bevoegde autoriteiten nog steeds op eigen initiatief kunnen handelen.

- De Commissie stemt in met de wijziging van artikel 10, lid 2, (ex 9, lid 2) door de Raad, waardoor zowel de terminalvertegenwoordiger als de kapitein individueel de havenstaatcontrole-instanties attent kunnen maken op schade aan de stevigheid van de constructie of de waterdichtheid van de romp.

- De Commissie gaat voorts ook akkoord met het nieuwe artikel 10, lid 4, (ex 9, lid 4) inzake de rol van de havenstaatcontrole-instanties krachtens Richtlijn 95/21/EG [4]. De rol van de havenstaatcontrole-instanties in deze richtlijn gaat verder dan deze in Richtlijn 95/21/EG, als gewijzigd, met name voor schepen die onder hun eigen vlag varen, maar het recht om tussenbeide te komen bij inspecties en aanhoudingen, zoals bepaald in de richtlijn, wordt niet beperkt.

[4] PB L 157 van 07.07.1995, blz. 1 en PB L 184 van 27.06.1998, blz. 40. Richtlijn 95/21/EG van de Raad van 19 juni 1995 betreffende de naleving, met betrekking tot de schepen die gebruik maken van havens in de Gemeenschap en varen in de onder de jurisdictie van de Lid-Staten vallende wateren, van internationale normen op het gebied van de veiligheid van schepen, voorkoming van verontreiniging en leef- en werkomstandigheden aan boord (havenstaatcontrole).

- De Commissie gaat akkoord met de uitbreiding van de rapportagecyclus in artikel 11, lid 2, (ex 10, lid 2) van twee naar drie jaar, om de administratieve werkbelasting te beperken.

- De Commissie aanvaardt de wijzigingen in de comitéprocedure in artikel 14 (ex 12).

- De Commissie gaat akkoord met de wijzigingen in artikel 13 (ex 11) betreffende de kennisgeving aan de IMO van de goedkeuring van de richtlijn, overeenkomstig het door Richtlijn 97/70/EG [5] geschapen precedent.

[5] PB L 34 van 09.02.1998, blz. 1. Richtlijn 97/70/EG van de Raad van 11 december 1997 betreffende de invoering van een geharmoniseerde veiligheidsregeling voor vissersvaartuigen waarvan de lengte 24m of meer bedraagt.

- De Commissie stemt in met de specificaties in artikel 15, lid 1, (ex 13, lid 1), waarvan zowel de definities (in artikel 3) als de in artikel 10, lid 2, ingevoerde rapportageverplichtingen kunnen worden gewijzigd door de comitéprocedure.

- De Commissie stemt in met de beperking van de kennisgevingplicht van sancties zoals oorspronkelijk opgenomen in artikel 16 (ex 14) omdat deze beperking het artikel in overeenstemming brengt met andere van kracht zijnde en onlangs goedgekeurde communautaire wetgeving inzake de veiligheid op zee. [6]

[6] PB L 332 van 28.12.2000, blz. 81. Richtlijn 2000/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2000 betreffende havenontvangstvoorzieningen voor scheepsafval en ladingresiduen.

- De Commissie stemt in met de wijzigingen van de Raad in de technische bijlagen om:

- te zorgen voor overeenstemming met de wijzigingen in de artikels (Bijlage I (vorig punt 6 geschrapt), bijlage II (punt 1.3 en 4)),

- de procedures te vereenvoudigen (Bijlage II, punt 3 geschrapt),

- te zorgen voor overeenstemming met de BLU Code (Bijlage VI, nieuwe punten 3, 4 en 8 toegevoegd).

3.4. Aan het gewijzigde voorstel van de Commissie gegeven gevolg

De Raad heeft de interim-overeenkomsten voor nieuw gebouwde terminals zoals voorgesteld in het gewijzigde voorstel van de Commissie met betrekking tot het kwaliteitszorgsysteem voor een tussenperiode opgenomen in een nieuw artikel 6 (ex 5, lid 4) en overweging 11 (ex 13). Deze zijn ingevoerd om te vermijden dat nieuwe terminals illegaal functioneren totdat zij hun certificering ontvangen. De Commissie gaat akkoord met de door de Raad voorgestelde gewijzigde formulering.

4. Conclusie

De Commissie is van mening dat de tekst van het gemeenschappelijke standpunt aanvaardbaar is aangezien de hoofdlijnen van de richtlijn zijn behouden en er in sommige aspecten meer flexibiliteit mogelijk is, maar ook omdat het de richtlijn in zekere mate verduidelijkt en aanscherpt. Bovendien is voldoende rekening gehouden met de inhoud van het gewijzigde voorstel van de Commissie.