[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 30.4.2007

SEC(2007) 547

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE Bijlage bij de MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S over de

Tussentijdse evaluatie van het Zesde Milieuactieprogramma van de Gemeenschap SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING

{COM(2007) 225 definitief}{SEC(2007) 546}

SAMENVATTING

Deze effectbeoordeling behoort bij een mededeling van de Commissie over de "tussentijdse evaluatie" van het Zesde Milieuactieprogramma van de Gemeenschap ("6e MAP").

Het 6e MAP – dat een periode van 10 jaar beslaat – is sinds 2002 het beleidskader voor het EU-milieubeleid. Sinds de aanvang is een aantal acties opgestart en is de uitvoering begonnen. Voor de meeste maatregelen is het echter nog betrekkelijk vroeg om de resultaten te kunnen zien, omdat het meestal vrij lang duurt voordat veranderingen in het milieu ten gevolge van de uitvoering van maatregelen zichtbaar worden: dat is de aard van milieubeleid.

De tussentijdse evaluatie van het 6e MAP heeft twee doelstellingen: (i) ervoor zorgen dat er voor de resterende looptijd van het 6e MAP (tot 2012) een communautair kader voor optreden is waarin de juiste milieu-uitdagingen en -prioriteiten worden aangepakt en (ii) ervoor zorgen dat initiatieven op basis van het communautair kader voor optreden gedurende de resterende looptijd van het 6e MAP de milieu-uitdagingen zo efficiënt en effectief mogelijk aanpakken in overeenstemming met het beleid en de strategieën van de EU, zoals de vernieuwde strategie voor duurzame ontwikkeling en het beleid van de Commissie voor betere regelgeving.

In de effectbeoordeling komen voor de tussentijdse evaluatie van het 6e MAP drie belangrijke beleidsimpulsen aan de orde: in de eerste plaats de huidige toestand van het milieu, ten tweede de beleidscontext waarin het EU-milieubeleid vorm moet worden gegeven en als derde een specificatie van de dieper liggende basisproblemen die voortvloeit uit de beoordeling van de vorderingen tot op heden.

Uit de beoordeling van de huidige toestand van het milieu blijkt dat de mondiale emissie van broeikasgassen toeneemt en dat aan klimaatverandering gerelateerde weersomstandigheden significante economische gevolgen hebben. Het verlies van biodiversiteit gaat in een alarmerend tempo verder. Luchtverontreiniging tast elk jaar de gezondheid van honderdduizenden Europeanen aan. De bodemaantasting gaat in de hele EU steeds sneller en heeft negatieve effecten op de gezondheid van de mens, ecosystemen en klimaatverandering en op de economische mogelijkheden en de kwaliteit van het bestaan. De huidige productie- en consumptiepatronen in de EU zijn in het algemeen niet duurzaam. De natuurlijke rijkdommen worden in een hoger tempo gebruikt dan waarin ze worden geregenereerd. De EU heeft haar doelstelling om economische groei te ontkoppelen van de negatieve effecten van het gebruik van grondstoffen nog lang niet gehaald: als het gebruikspatroon voor grondstoffen blijft zoals het nu is, zullen de milieuafbraak en de niet-duurzame uitputting van natuurlijke rijkdommen onverminderd doorgaan.

De beleidscontext voor het communautaire kader voor optreden op milieugebied wordt – onder andere – bepaald door de EU-strategie voor duurzame ontwikkeling, de Lissabon-strategie en het beleid van de Commissie voor betere regelgeving. Het 6e MAP vormt de basis voor de milieudimensie van de EU-strategie voor duurzame ontwikkeling (EU-SDO) en de Lissabon-strategie levert een essentiële bijdrage tot duurzame ontwikkeling als overkoepelende doelstelling, waarbij de nadruk vooral ligt op acties en maatregelen met het oog op een toename van het concurrentievermogen, de economische groei en de werkgelegenheid. In de EU-SDO wordt gesteld dat "de voorgestelde en getroffen maatregelen ten bate van het milieu moeten stroken met de doelstellingen van de economische en de sociale dimensie van duurzame ontwikkeling, en omgekeerd". In 2005 heeft de Commissie een mededeling ingediend over "Betere regelgeving met het oog op economische groei en meer banen in de Europese Unie", die voortborduurt op het initiatief van de Commissie uit 2002 voor een betere regelgeving en "de manier versterkt waarop een betere regelgeving bijdraagt tot meer groei en banen en tegelijk rekening houdt met de sociale en milieudoelstellingen en de voordelen die voor de burger en de nationale overheden voortvloeien uit een beter bestuur".

Op 18 december 2006 hebben het Europees Parlement en de Raad het zevende kaderprogramma (KP7) van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007-2013) vastgesteld. KP7 zal zorgen voor waardevol onderzoek als onderbouwing van het 6e MAP op het gebied van het milieu (inclusief klimaatverandering), een duurzaam beheer van natuurlijke en door de mens gecreëerde rijkdommen, biodiversiteit en milieutechnologie.

Hoewel er sinds de vaststelling van het 6e MAP al vier jaar zijn verstreken, is het nog te vroeg om significante resultaten te zien van de uit hoofde daarvan vastgestelde maatregelen. Uit de effectbeoordeling komen drie specifieke fundamentele problemen naar voren die efficiënte en effectieve vorderingen op weg naar de doelstellingen van het 6e MAP in de komende periode zouden kunnen belemmeren:

- een gebrekkige integratie van het beleid;

- de huidige lacunes bij de uitvoering; en

- onvoldoende internationale samenwerking.

De effectbeoordeling signaleert drie mogelijke opties voor de tussentijdse evaluatie van het 6e MAP:

- een "business as usual"-scenario. In dit geval behoudt de Commissie het 6e MAP als kader voor de milieubeleidsvorming tot 2012. Bij deze optie is er geen wijzigingswetgeving nodig. De Commissie dient voor de resterende looptijd van het 6e MAP initiatieven in om het 6e MAP verder uit te voeren. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om maatregelen om te zorgen voor de uitvoering van de zeven thematische strategieën, de verwezenlijking van de internationale verplichtingen uit hoofde van het Protocol van Kyoto, de uitvoering van de mededeling van de Gemeenschap over biodiversiteit, de herziening van het wetgevingskader voor industriële emissies, de uitvoering van de REACH-verordening (chemische stoffen) en de herziening van de IPPC-richtlijn (geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging);

- een optie waarbij het 6e MAP het kader voor toekomstige EU-milieubeleidsvorming blijft maar de nadruk vooral komt te liggen op bepaalde aspecten om ervoor te zorgen dat "de milieudoelstellingen, waarbij de te bereiken milieuresultaten centraal moeten staan, verwezenlijkt worden met behulp van de meest doelmatige en passende beschikbare middelen" zoals in artikel 2, lid 3, van het 6e MAP wordt bepaald. Bij deze optie wordt het 6e MAP in zijn huidige vorm verder uitgevoerd, maar wordt de aandacht vooral gericht op een betere internationale samenwerking; een betere integratie van beleid; aanscherping van de beginselen van betere regelgeving bij de ontwikkeling van nieuwe wetgeving en de wijziging van bestaande wetgeving; en een betere uitvoering en voorlichting; en

- een scenario waarbij een nieuw communautair kader voor optreden wordt gecreëerd. Dit nieuwe actieprogramma van de Gemeenschap zou voor een nieuw communautair kader voor optreden zorgen om andere milieu-uitdagingen aan te pakken dan degene die nu voor de periode tot 2012 door het 6e MAP worden bestreken. Toekomstige initiatieven op het gebied van het EU-milieubeleid zouden dan op dit nieuwe communautaire kader voor optreden worden gebaseerd.

Met het oog op effectiviteit, efficiëntie en consistentie geeft de Commissie de voorkeur aan de tweede optie.

Monitoring en evaluatie zijn essentiële instrumenten om te meten in hoeverre het 6e MAP met succes wordt uitgevoerd. Door een continue gerichte monitoring en beoordeling van indicatoren en evaluaties zal de Commissie tegen het eind van het 6e MAP in 2012 in haar eindbeoordeling vollediger verslag uitbrengen over de uitvoering van het programma.