Nr. C 178/38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15. 7. 82 
Advies inzake een voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad tot wijziging van 
Verordening (EEG) nr. 724/75 houdende oprichting van een Europees Fonds voor Regio­
nale Ontwikkeling 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 336 van 23 december 1981, blz. 60. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 10 november 1981 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité 
overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Economische Gemeenschap over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voor­
noemd onderwerp tijdens zijn op 28 en 29 april 1982 te Brussel gehouden 197e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder arti­
kel 198, 
Gezien het verzoek van de Raad van de Europese 
Gemeenschappen d. d. 10 november 1981 om advies 
inzake het voorstel voor een verordening (EEG) van 
de Raad tot wijziging van Verordening (EEG) 
nr. 724/75 houdende oprichting van een Europees 
Fonds voor Regionale Ontwikkeling, 
Gezien artikel 21 van het Reglement van Orde, 
Gezien het besluit van het Bureau van het Comité 
van 24 november 1981, de Afdeling voor regionale 
ontwikkeling met het opstellen van een advies ter 
zake te belasten, 
Gezien de beraadslagingen tijdens de op 5 maart en 
7 april 1982 gehouden 46e en 47e vergadering van 
de Afdeling, 
Gezien het rapport van de heer Hall, rapporteur, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn 197e zitting 
van 28 en 29 april 1982, 
Overwegende dat het Comité reeds aanbevelingen 
in verband met de herziening van de EFRO-veror-
dening heeft gedaan en dat de Commissie hiermee 
in haar voorstel aan de Raad ruimschoots rekening 
heeft gehouden, BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met 78 stemmen vóór, 8 stemmen tegen, bij 1 
onthouding is goedgekeurd. 
1.1. Het Comité vestigt de aandacht op onder­
staande adviezen, waarin het zijn visie op het regio­
naal beleid van de Gemeenschappen en het EFRO 
heeft gegeven. In het onderhavige advies worden de 
Commissievoorstellen tegen de achtergrond van de 
in deze adviezen vervatte aanbevelingen 
beschouwd. 
— Regionale ontwikkelingsprogramma's (*), 
— Herziening van de EFRO-verordening (2), 
— Nieuwe beleidslijnen en prioriteiten voor het 
regionaal beleid (3). 
1.2. Hoewel het Comité verheugd is dat de Com­
missie in haar voorstellen aan de meeste van zijn 
suggesties recht heeft gedaan, betreurt het dat er in 
de toelichting bij de ontwerp-verordening met geen 
woord van diens inbreng wordt gerept; het hoopt 
dat dit in de slotversie zal worden rechtgezet. 
1.3. Alvorens dieper op de voorgestelde wijzigin­
gen in te gaan, wijst het Comité er nog eens op dat 
verbeteringen in de voorschriften voor de werking 
van het Fonds een uitbreiding van de Fondsmidde-
(») PB nr. C 205 van 11. 8. 1980. 
(2) PBnr. C 185 van 27. 7. 1981. 
(3) PBnr. C 343 van 31. 12. 1981. 
15. 7. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 178/39 
len niet overbodig maken; de voor dit onderdeel 
van het communautair beleid gereserveerde begro­
tingsmiddelen zijn namelijk onvoldoende om het 
gestelde doel, een vermindering van de regionale 
ongelijkheden in de Gemeenschap, te kunnen berei­
ken. 
1.4. Het Comité meent dat het geringe economisch 
ontwikkelingspeil van de achtergebleven regio's van 
de Gemeenschap, met inbegrip van die welke met 
een ernstig industrieel verval zitten, niet alleen het 
potentieel van de betrokken nationale economieën 
beperkt, maar ook een remmende invloed heeft op 
de ontwikkeling van de Gemeenschap als geheel. 
1.5. Het Comité vindt dan ook dat in deze situatie 
verbetering moet worden gebracht en stelt tot zijn 
voldoening vast dat de herziene voorschriften 
bedoeld zijn om de Gemeenschap, via de Commis­
sie, beter in staat te stellen een rol bij de ontwikke­
ling van de regio's te spelen. Tevens zouden alle 
belanghebbenden door deze herziene voorschriften 
meer bij het besluitvormingsproces en de adminis­
tratieve procedures moeten kunnen worden betrok­
ken. Dit is van belang, vooral in bepaalde Lid-Sta-
ten waar deze inspraakmogelijkheden tot dusver 
beperkt zijn geweest. 
1.6. Het Comité staat volledig achter dit voorstel 
de deelneming aan de besluitvorming en adminis­
tratieve procedures zowel naar het niveau van de 
plaatselijke autoriteiten als naar dat van de Com­
missie zelf uit te breiden, mits daarbij voor een 
behoorlijke samenwerking tussen de verschillende 
niveaus wordt gezorgd, zodat optimale resultaten 
bereikt kunnen worden. 
1.7. Het Comité juicht het voorstel voor een veror­
dening daarom toe, maar tekent hier wel het vol­
gende bij aan: 
' 2. Coördinatie van het regionaal beleid 
2.1. Het Comité is ingenomen met het voorstel van 
de Commissie een coördinatie van het regionaal 
beleid van de Lid-Staten en dat van de Gemeen­
schap tot stand te brengen om zo tot een grotere 
convergentie van de nationale economieën te 
komen. Hoewel het belangrijk is over een instru­
ment als het Fonds te beschikken en dit tot een 
doeltreffender middel ter bevordering van de regio­
nale ontwikkeling te maken, mag het niet zo zijn dat 
het gehele communautaire regionaal beleid hierom 
draait. Wat dit betreft, stelt het Comité voor een 
onderzoek in te stellen naar het regionale effect van 
de andere financieringsinstrumenten van de 
Gemeenschap en de verschillende financiële steun-
vormen te coördineren wanneer dit maar mogelijk 
is, en dus niet alleen in het kader van geïntegreerde 
maatregelen (artikel 29 van de ontwerp-verorde-
ning). 2.2. De Gemeenschap dient voornamelijk te blij­
ven vertrouwen op de regionale-ontwikkelingsin­
spanningen van de Lid-Staten. Wel moeten deze 
worden gecoördineerd om de regionale ongelijkhe­
den, voornamelijk binnen de Gemeenschap maar 
ook in de afzonderlijke Lid-Staten te helpen vermin­
deren en de sociale en economische ontwikkeling in 
de regio's te bevorderen. Wat dit betreft, zou in de 
verordening moeten worden bepaald dat de Lid-Sta­
ten, met inachtneming van de in het kader van het 
communautaire mededingingsbeleid aangelegde cri­
teria, nationale regionale-ontwikkelingssteun kun­
nen verlenen, ook al heeft de regio in kwestie een 
ontwikkelingspeil dat boven het communautaire 
gemiddelde ligt. 
2.3. De hoofdinstrumenten voor deze coördinatie 
zijn de regionale ontwikkelingsprogramma's, het 
periodiek verslag, de maatregelen ter coördinering 
van de nationale steunprogramma's en de beoorde­
ling van het regionale effect van economische en 
sectorale beleidsmaatregelen van de Gemeenschap 
en de Lid-Staten. Hoewel het Comité oog heeft voor 
de statistische en conceptuele problemen die hierbij 
komen kijken, is het erover verheugd dat de Lid-Sta­
ten uitvoeriger informatie zullen moeten verschaffen 
over de door hen genomen regionale-ontwikkelings-
maatregelen en de hieruit resulterende investeringen 
en werkgelegenheidseffecten. De resultaten van het 
regionaal beleid worden in geen enkele Lid-Staat 
behoorlijk geëvalueerd, terwijl een dergelijke eva­
luatie toch een eerste vereiste is om tot een doeltref­
fende coördinatie van het communautaire regionale 
beleid te kunnen komen. Hierop is al dikwijls gewe­
zen door alle communautaire Instellingen, die het 
bijzonder noodzakelijk achten dat de Lid-Staten 
meer volledige en nauwkeurige gegevens verschaf­
fen. 
2.4. Wat de coördinatie van de nationale steunpro­
gramma's betreft, wijst het Comité met klem op de 
noodzaak ten volle rekening te houden met de ernst 
van de regionale problemen in de verschillende 
Lid-Staten en in de Gemeenschap als geheel. 
2.5. Het Comité onderstreept de betekenis van 
gekwantificeerde evaluaties van het regionaal effect 
dat de verschillende communautaire beleidsmaatre­
gelen hebben en acht het zeer belangrijk dat deze 
snel genoeg plaatsvinden, om de communautaire 
beleidsmaatregelen nog tijdig te kunnen aanpassen; 
aldus kunnen deze een positieve bijdrage leveren tot 
de regionale ontwikkeling in de Gemeenschap en 
kunnen in het kader van de quotavrije Fondssectie 
geëigende maatregelen worden genomen om even­
tuele schadelijke gevolgen voor de regio van 
beleidsmaatregelen in andere sectoren tegen te gaan. 
2.6. Het Comité benadrukt ook dat de verbetering 
en uitbouw van het communautaire beleid op alle 
terreinen een positieve invloed op de regionale ont­
wikkeling van de Gemeenschap kunnen hebben. 
Nr. C 178/40 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15. 7. 82 
2.7. Ten slotte bestaat er volgens het Comité drin­
gend behoefte aan een globaal regionaal beleid 
waardoor kan worden bijgedragen tot een toene­
ming van het aantal duurzame arbeidsplaatsen iri de 
regio's en dus ook tot een herstel van de commu­
nautaire economie. 
3. Programmacontracten 
3.1. Het Comité is verheugd dat men van een pro-
jectgewijze op een programmagewijze financiering 
is overgestapt, een maatregel die het dikwijls heeft 
bepleit. Deze stap zou een vermindering moeten 
betekenen van de steeds toenemende administra­
tieve rompslomp waarmee de — meestal zuiver for­
mele — behandeling van duizenden afzonderlijke 
projecten gepaard gaat. Op deze manier zullen de 
gesteunde projecten op een meer samenhangende 
en doeltreffende wijze worden gegroepeerd, zullen 
de inspanningen van het Fonds beter kunnen aan­
sluiten bij de algemene regionale ontwikkelings­
plannen van de Lid-Staten en zal een nauwere 
samenwerking kunnen worden bevorderd tussen het 
personeel van de Commissie en personen en instan­
ties die de economische ontwikkeling binnen de 
regio's trachten te verbeteren. Wel moet ervoor wor­
den gezorgd dat de initiatiefnemers voor de bij de 
verschillende stadia van deze programma's te vol­
gen procedures (indiening, uitvoering, financiële 
controle, enz.) niet meer dan een redelijke hoeveel­
heid gegevens behoeven over te leggen. 
3.2. Dat de programma's op contractuele basis 
worden opgesteld, is een belangrijk nieuw gegeven. 
Aldus zal de Gemeenschap beter invloed kunnen 
uitoefenen op het gebruik dat van de Fondsmidde-
len wordt gemaakt en zal zij de steunpercentages 
kunnen variëren. De Commissie zou te zamen met 
Lid-Staten en overheidsinstanties studies moeten 
verrichten, om zo een „portefeuille" van door het 
Fonds te financieren projecten samen te stellen. 
3.3. Het Comité stelt voor dat deze voorbereidende 
studies zó worden ingekleed dat er in de toekom­
stige, door het EFRO te financieren, regionale ont­
wikkelingsprogramma's nauwkeurige en bruikbare 
gegevens worden verschaft, duidelijke prioriteiten 
worden vastgesteld, streefcijfers worden gegeven en 
ook wordt aangegeven welke resultaten er, met 
name op het vlak van de werkgelegenheid, worden 
verwacht (zie artikel 8, lid 3, van de ontwerp-veror-
dening). 
3.4. Door deze samenwerking van de Commissie 
met de betrokken autoriteiten bij de voorbereiding 
van actuele programma's zou het ook gemakkelijker 
moeten worden vast te stellen welke infrastructuren 
voor steun in aanmerking komen. In dit verband zij 
rekening gehouden met het door het Comité in zijn 
advies inzake de nieuwe beleidslijnen voor het 
regionaal beleid (II, 1.4) uiteengezette standpunt. 3.5. Ook het voorstel om de steun rechtstreeks aan 
de voor de programma's verantwoordelijke over­
heidsinstanties uit te betalen en niet via de betrok­
ken Lid-Staat te laten lopen, wordt door het Comité 
toegejuicht. 
3.6. Indien het de bedoeling is het Fonds groten­
deels voor de financiering van programma's te 
gebruiken, dan is het belangrijk dat de procedures 
snel worden vastgesteld, om te vermijden dat vele 
Fondsactiviteiten worden vertraagd door menings­
verschillen over de wijze waarop de Gemeenschap 
toezicht moet houden, of problemen betreffende te 
hanteren definities (zoals momenteel in het geval 
van infrastructuren), of door de onervarenheid van 
nationale regeringen met het indienen van derge­
lijke programma's, waarvoor het nodig zal zijn de 
regionale ontwikkeling globaler te benaderen en 
nauwer met regionale en plaatselijke autoriteiten 
samen te werken dan in het verleden het geval was. 
3.7. De overgangsperiode — van projectgewijze 
naar programmagewijze financiering — moet door 
de Gemeenschap, de Lid-Staten en de plaatselijke 
en regionale overheden worden benut om gedragslij­
nen voor voorbereiding en uitvoering van de voor 
de afzonderlijke projecten in de plaats komende 
programma's vast te stellen. 
3.8. Aangezien bekend is dat zowel de Commissie 
als het Comité er voorstander van zijn dat een 
gecoördineerd gebruik van alle communautaire 
instrumenten wordt gemaakt, moeten in het stadium 
waarin de programma's worden opgesteld procedu­
res worden uitgewerkt waardoor verzekerd wordt dat 
subsidies en leningen van andere communautaire 
instrumenten dan het EFRO in aanmerking worden 
genomen. Het is het Comité op dit ogenblik niet 
duidelijk hoe een quotagebonden fonds en quota­
vrije instrumenten met succes gebundeld kunnen 
worden; aangezien de programma's alomvattend 
dienen te zijn, moeten alle beschikbare instrumen­
ten er evenwel hun plaats in hebben. Dit probleem 
is duidelijk geworden omdat het quotagebonden 
fonds ingevolge de nieuwe voorstellen thans zelf 
middelen voor de financiering van immateriële 
investeringen zou verstrekken. Dergelijke investerin­
gen hebben wellicht aanvullende steun van bij voor­
beeld het Sociaal Fonds nodig om echt doeltreffend 
te zijn. 
3.9. Het Comité is bijzonder verheugd over het feit 
dat in artikel 8, lid 3, sub g), bepaald wordt dat de 
Lid-Staten in het kader van deze programma's gege­
vens moeten verschaffen betreffende de door hen 
overwogen maatregelen ter bescherming van het 
milieu. Regionale ontwikkeling zou namelijk niet 
denkbaar zijn, zonder dat hierbij ook de kwaliteit 
van het bestaan in aanmerking wordt genomen. 
3.10. De overgang naar een programmagewijze 
financiering heeft natuurlijk vérgaande gevolgen 
15.7.82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 178/41 
voor het complementariteitsvraagstuk, waarop in 
een afzonderlijk hoofdstuk zal worden ingegaan. 
4. Het „endogene" groeipotentieel van de regio's 
4.1. Met het vooruitzicht van toenemende werk­
loosheid in de komende jaren en vermindering van 
het aantal arbeidsplaatsen dat vanuit tot dusver wel­
varende regio's kan worden overgeheveld, vormt de 
uitbreiding van de quotagebonden afdeling met het 
doel andere dan zuiver materiële investeringen te 
steunen en aldus de vestiging van bedrijven in de 
regio's zelf te bevorderen, een noodzakelijke veran­
dering die het Comité reeds eerder heeft aanbevo­
len. 
4.2. Het Comité is blij dat hierbij de nadruk wordt 
gelegd op de voor MKB, dienstverlenende activitei­
ten en toerisme voorgestelde steun, daar deze bij­
zonder belangrijk voor de werkgelegenheid in de 
regio zijn. Het Economisch en Sociaal Comité stelt 
voor het in artikel 12, lid 1, tweede alinea, 
genoemde maximumpercentage van 50 op 100 te 
brengen. De Gemeenschapshulp zou in bepaalde 
gefundeerde gevallen dan net zo hoog kunnen zijn 
als de nationale subsidie. Het Comité acht het zeer 
belangrijk dat het EFRO gaat bijspringen om kleine 
en middelgrote ondernemingen, ambachtelijke 
bedrijven en ondernemingen die op het toeristische 
vlak werkzaam zijn, te helpen bij de invoering van 
nieuwe technieken en werkwijzen, alsmede bij het 
zoeken naar nieuwe afzetgebieden, en om hun de 
weg te wijzen naar consultatiebureaus; tevens is het 
wenselijk hun betere toegang te verschaffen tot de 
kapitaalmarkt. Wat dit betreft, stelt het Comité voor 
het EFRO de mogelijkheid te geven ook steun te 
verlenen aan de ten behoeve van het MKB in de 
regio's opgerichte onderlinge waarborgmaatschap­
pijen ter dekking van financiële risico's (vgl. artikel 
16, sub c), van de ontwerp-verordening). De hogere 
steunpercentages en de degressieve aard van de 
steunverlening vormen een verstandige combinatie. 
Door een rechtstreekse financiering van de plaatse­
lijke autoriteiten, wordt erkend dat deze een belang­
rijke rol spelen bij de ondersteuning, stimulering en 
verdere ontwikkeling van pas gevestigde kleine en 
middelgrote ondernemingen in de regio's. Op deze 
wijze zouden echter niet alleen aan plaatselijke 
autoriteiten, maar ook aan organisaties van sociale 
belangengroeperingen financiële middelen verstrekt 
moeten kunnen worden. 
4.3. Het Comité stemt in met het voorstel van de 
Commissie dergelijke steun ook te verlenen wan­
neer bijstandsmaatregelen van overheidswege ont­
breken, maar wijst erop dat de aan dit nieuwe type 
financiële bijstand ten grondslag liggende procedu­
res zo snel mogelijk moeten worden vastgesteld, 
waarbij echter niet mag worden vergeten dat andere 
communautaire instrumenten hier ook een rol kun­
nen spelen. 5. De quotavrije afdeling 
5.1. Het Comité is het volledig eens met het voor­
stel om de quotavrije sectie van het Fonds uit te 
breiden; het Fonds zou hierdoor concreter en soepe­
ler kunnen inspelen op crisissituaties in alle regio's 
van de Gemeenschap. Het voorstel de werkingssfeer 
van de verordening uit te breiden tot gebieden die 
door de recente recessie zijn getroffen, komt op het 
juiste moment en kan alleen maar worden toege­
juicht. Vele gebieden die tot dusver geen problemen 
hadden, worden thans geconfronteerd met een plot­
seling verval van hun basisindustrieën. De Gemeen­
schap moet, wanneer het erop aankomt, snel en 
doeltreffend kunnen ingrijpen en hierbij over een 
groot aantal verschillende maatregelen kunnen 
beschikken. 
5.2. Het Comité zou gaarne zien dat er bij de quo­
tavrije bijstandsmaatregelen evenzeer rekening 
wordt gehouden met de ontwikkeling van de grens­
regio's als bij de steunverlening uit het quotagebon­
den Fondsgedeelte (artikel 13, sub d), van de ont­
werpverordening). 
5.3. Door het Comité van het Fonds met de ver­
antwoordelijkheid voor de maatregelen te belasten, 
heeft men in een grote behoefte voorzien; mede 
hierdoor zouden de vertragingen en geschillen die 
zich bij de behandeling door de Raad van de eerste 
quotavrije maatregelen hebben voorgedaan, in het 
vervolg moeten worden voorkomen. Het Comité 
juicht dit waardevolle en van verbeeldingskracht 
getuigende voorstel toe en hoopt dat de besluitvor­
ming hierdoor sneller en soepeler zal verlopen. 
6. De regionale overheden en de sociaal-economi­
sche belangengroeperingen 
6.1. Plaatselijke en regionale overheden 
6.1.1. In het verleden heeft het Comité meermaals 
kritiek geuit op het feit dat de plaatselijke en regio­
nale overheden nooit formeel zijn gevraagd hun 
medewerking te verlenen; een leemte waarin door 
de onderhavige wijzigingen wordt voorzien. Het is 
thans de bedoeling dat de overheden nauw bij het 
opstellen van de regionale ontwikkelingspro­
gramma's worden betrokken. Nóg belangrijker is het 
dat zij moeten gaan deelnemen aan de voorberei­
ding van de programmacontracten en dat zij, wat 
betreft infrastructuurinvesteringen en sommige van 
de maatregelen ter bevordering van de ontwikkeling 
in de regio's zelf, rechtstreeks door het Fonds wor­
den betaald. Bij investeringsprojecten dient de voor­
keur te worden gegeven aan projecten die door de 
plaatselijke en regionale overheden worden uitge­
voerd. 
Nr. C 178/42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15. 7. 82 
6.1.2. De wijzigingen zijn ook van dien aard dat zij 
niet alleen in een actieve, doelgerichte deelneming 
van de plaatselijke en regionale overheden in alle 
stadia van de Fondsactiviteiten voorzien, maar deze 
ook vereisen. Dank zij de herziene verordening zul­
len de specifieke kennis van de plaatselijke en 
regionale instanties en hun voorkeuren een veel 
belangrijkere rol gaan spelen en zou er een nauwere 
en meer doeltreffende — zij het indirecte — samen­
werking tussen de regio's en de Commissie tot stand 
komen. 
6.1.3. De Commissie zou deze nieuwe politieke 
lijn consequent moeten doortrekken en ook op 
Europees niveau meer overleg met de vertegenwoor­
digers van de plaatselijke en regionale overheden 
moeten plegen. 
6.2. De sociaal-economische belangengroeperingen 
6.2.1. Nu wij ons in de eerste plaats moeten 
inspannen om de werkloosheid terug te dringen, 
moet toch worden gegarandeerd dat de vertegen­
woordigers van de betrokken sociaal-economische 
belangengroeperingen rechtstreeks aan de besluit­
vorming ter zake kunnen deelnemen. 
6.2.2. Het Comité benadrukt nog eens zijn stand­
punt dat de vertegenwoordigers van deze belangen­
groeperingen actief bij de uitstippeling en de tenuit­
voerlegging van het regionaal beleid in de Gemeen­
schap, alsmede bij het toezicht hierop, zouden moe­
ten worden betrokken. 
In dit verband moet het overleg van het Comité 
voor regionaal beleid met de sociaal-economische 
belangengroeperingen worden verbeterd. 
7. Geïntegreerde maatregelen 
7.1. Het Comité stemt in met de invoering van arti­
kel 29, dat een wettelijke grondslag voor de geïnte­
greerde maatregelen vormt; hoewel het nog te vroeg 
is de resultaten van een dergelijke beleidsintegratie 
te becommentariëren, kan deze stellig bijdragen tot 
de verwezenlijking van de in de nieuwe beleidslij­
nen omschreven doelstellingen, namelijk een ver­
mindering van de regionale ongelijkheden door 
betere coördinatie en bundeling van de financie­
ringsinstrumenten in gebieden met ernstige proble­
men. De voorgestelde juridische grondslag zou kun­
nen worden aangevuld met een — in de verordening 
vast te stellen — specifieke begrotingspost, waaron­
der niet alleen studies en administratieve uitgaven 
zouden vallen, maar ook relevante investeringen die 
door geen enkel communautair financieringsinstru­
ment kunnen worden gesubsidieerd. Een typisch 
voorbeeld hiervan zouden de huisvestingsmaatrege-len in Belfast en omstreken zijn, die in de huidige 
omstandigheden alleen via een specifieke verorde­
ning van de Raad mogelijk konden worden. 
i 
8. Geografische concentratie 
8.1. Dat er behoefte bestaat aan een grotere mate 
van geografische concentratie van de quotagebon­
den middelen, heeft het Comité reeds erkend in zijn 
advies inzake de regionale ontwikkelingspro­
gramma's van 30 april 1980 en in zijn advies inzake 
de herziening van de EFRO-verordening van 
29 april 1981. Hoewel het Comité in het laatstge­
noemde advies enige bezwaren had tegen het feit 
dat sommige Lid-Staten van de quotagebonden sec­
tie worden uitgesloten, meent het dat de steeds nij­
pender wordende werkgelegenheidsproblemen in de 
gehele Gemeenschap het absoluut noodzakelijk 
maken dat de Gemeenschap de quotagebonden 
Fondsmiddelen op die regio's concentreert die zij 
het meest kan helpen, met andere woorden de arm-; 
ste regio's, dus die regio's die met ernstige proble­
men te kampen hebben, hetzij omdat zij onderont­
wikkeld zijn, hetzij omdat hun industrie een belang­
rijke teruggang doormaakt. 
8.2. In vergelijking met de andere regio's in de 
Gemeenschap zitten deze regio's met een gebrek aan 
werkgelegenheid en een inkomenspeil die onaan­
vaardbaar zijn. Het streven naar een grotere mate 
van convergentie ondervindt hiervan grote hinder. 
In deze regio's zullen op langere termijn de infra­
structuren moeten worden verbeterd en nieuwe acti­
viteiten moeten worden gelanceerd met een duur­
zaam arbeidscheppend effect. Alle betrokken Lid-
Staten moeten dan ook de zekerheid krijgen dat hun 
eigen inspanningen onverminderd door het Fonds 
zullen worden gesteund, zodra in de EFRO-verorde­
ning bevredigende criteria zijn vastgelegd. Indien de 
beperkte middelen van het Fonds niet op deze wijze 
strategisch worden geconcentreerd, zullen zij te zeer 
worden versnipperd om enig effect op echt ernstige 
regionale problemen in de Gemeenschap te kunnen 
hebben. Bovendien beschouwt het Comité het 
besluit om de inspanningen van het Fonds te con­
centreren als een blijk van solidariteit van de 
Gemeenschap met diegenen in de armste regio's die 
aan werk proberen te komen en een redelijke levens­
standaard proberen te bereiken. 
8.3. Gezien het bovenstaande stemt het Comité 
met de door de Commissie gekozen benadering in; 
wel is het zijns inziens nodig dat de statistische 
gegevens voortdurend worden bijgewerkt; deze zijn 
namelijk het enige argument waarmee het besluit 
een regio — en niet een Lid-Staat — al dan geen bij­
stand te verlenen, kan worden gemotiveerd. 
8.4. Het concentratiebeginsel heeft in elk geval 
al lang ingang gevonden in het regionaal beleid van 
15. 7. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 178/43 
zowel de Gemeenschap als de Lid-Staten. De Lid­
staten kennen in hun eigen regionale steunpro­
gramma's in verschillende mate prioriteit toe aan 
binnen hun grenzen gelegen regio's. Zij hebben 
bovendien aanvaard dat de Gemeenschap bij de 
coördinatie van de regionale steunmaatregelen reke­
ning houdt met de ernst van de regionale proble­
men, die van regio tot regio verschilt. Het zou incon­
sequent zijn indien de Gemeenschap bij het gebruik 
van haar eigen regionale-ontwikkelingsmiddelen 
niet dezelfde selectiviteit zou betrachten. 
8.5. Het Comité erkent wel dat de economie van 
bepaalde betrekkelijk welvarende regio's in betrek­
kelijk welvarende Lid-Staten plotseling de terugslag 
zou kunnen ondervinden van de huidige economi­
sche recessie en het feit dat de economische groei in 
de Gemeenschap als geheel zal teruglopen, hetgeen 
onder andere het gevolg is van de hoge energieprij­
zen en de steeds heviger wordende concurrentie van 
landen van buiten de Gemeenschap. 
8.6. Het Comité neemt nota van het voornemen 
van de Commissie om in het tweede periodieke ver­
slag over de economische en sociale situatie in de 
regio's van de Gemeenschap de regionale proble­
men op basis van kleinere geografische eenheden te 
onderzoeken, om te voorkomen dat de problemen 
van bepaalde regio's, door een te globale benade­
ring, niet tot hun recht zouden komen. 
8.7. Het Comité benadrukt tevens dat de Commis­
sie bij haar herziening van de criteria van de meest 
recente statistieken zou moeten uitgaan, vooral om 
rekening te kunnen houden met de snelle verande­
ringen die zich op dit gebied voordoen. Het Comité 
zal meer uitvoerige aanbevelingen dienaangaande 
doen in zijn advies over het periodiek verslag. 
8.8. Het verheugt het Comité dat in de voorge­
stelde nieuwe verordening wordt voorzien in de 
mogelijkheid — zowel marginale als meer drastische 
— veranderingen aan te brengen in de lijst van voor 
steun uit de gequoteerde Fondssectie in aanmerking 
komende regio's, indien op grond van communau­
taire criteria moet worden besloten dat dergelijke 
veranderingen nodig zijn. De thans voorgestelde 
lijst kan dus nog worden gewijzigd, hetgeen een 
goede zaak is wanneer men bedenkt hoe snel het 
economisch klimaat verandert. 
8.9. Het Comité wenst nog een andere factor te 
belichten die veranderingen in de verdeling van de 
Fondsmiddelen noodzakelijk zal maken, namelijk 
de verdere uitbreiding van de Gemeenschap. Deze 
zal namelijk leiden tot een aanzienlijke toeneming 
van het aantal regio's dat met structurele onderont­
wikkeling te kampen heeft en qua inkomen en werk­
gelegenheid verder beneden het communautaire 
gemiddelde ligt dan sommige van de regio's die 
momenteel voor steun uit de gequoteerde Fondssec­
tie in aanmerking komen. Het Comité meent daar­om dat de gequoteerde Fondsmiddelen in de toe­
komst waarschijnlijk nog meer zullen moeten wor­
den geconcentreerd. 
8.10. Het Comité hoopt dan ook dat de quotavrije 
sectie in de toekomst een veel belangrijkere rol zal 
gaan spelen. Aldus zal het Fonds in de vorm van 
nieuwe en klassieke steunmaatregelen grotere bedra­
gen kunnen uittrekken om in te kunnen spelen op 
de specifieke regionale problemen die worden ver­
oorzaakt door de plotselinge achteruitgang van 
bepaalde industrieën waar dan ook in de Gemeen­
schap. Op deze manier kunnen de middelen van het 
Fonds in een geest van .communautaire solidariteit 
in alle regio's van de Gemeenschap worden aange­
wend en niet alleen maar in die welke reeds onder 
de regionale steunprogramma's van de Lid-Staten 
vallen. 
9. Complementariteit 
9.1. Zoals het Economisch en Sociaal Comité 
reeds in zijn advies inzake de herziening van de 
E FRO-verordening van 29 april 1982 stelt, bepaalt 
de EFRO-verordening dat regionale projecten 
alleen dan voor communautaire steun in aanmer­
king komen indien zij ten dele of geheel door de 
nationale overheid worden gefinancierd. Dit is het 
zogenaamde „complementariteitsbeginsel" dat 
inhoudt dat de communautaire bijstand steeds een 
aanvulling dient te zijn van en op de nationale mid­
delen. 
9.2. Hoewel het Comité altijd principieel voorstan­
der is geweest van een uitbreiding van regionale uit­
gaven die de werkgelegenheid ten goede komen, 
erkent het ook dat het nationale regionaal beleid 
hierbij een factor van doorslaggevende betekenis is. 
Aangezien de regionale-ontwikkelingsgelden gro­
tendeels uit de begrotingen van de Lid-Staten 
afkomstig zijn, is het logisch dat de Lid-Staten beter 
in staat zullen zijn hun regionale-ontwikkelingsbij­
dragen op te voeren naarmate zij economisch sterk 
zijn. 
9.3. Het Comité is ingenomen met de voorgestelde 
nieuwe EFRO-voorschriften, waardoor de Fonds­
middelen thans veel meer echt complementair kun­
nen worden gebruikt. Wel geeft het toe dat verande­
ringen in de wijze waarop het Fonds wordt beheerd, 
op zich nog niet tot werkelijke complementariteit 
leiden, tenzij de Lid-Staten zich bereid tonen dit 
beginsel bij hun algemene economische beleid in 
acht te nemen. De voorstellen waaraan het Comité 
zijn goedkeuring hecht, zijn in wezen die welke het 
in zijn advies van april 1981 heeft aanbevolen. 
9.4. Door stimulering van een „endogene" ontwik­
keling in de regio's zullen de betrokken regionale 
overheden in vele gevallen de beschikking krijgen 
Nr. C 178/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 15. 7. 82 
over aanvullende middelen, waarvoor zij tot dusver 
noch bij de Lid-Staten noch bij de Gemeenschap 
terecht konden. 
9.5. Het quotavrije Fondsdeel, dat in beginsel uit­
sluitend in aanvulling op de regionale-ontwikke-
lingsmaatregelen van de Lid-Staten mag worden 
gebruikt, zou nu vier maal zo groot kunnen worden 
en een daarmee evenredig effect kunnen sorteren. 
9.6. Dank zij het voorgestelde voorschottensys-
teem en de verkorting van de periode gedurende 
welke betalingen voor reeds aangevangen projecten 
kunnen worden vergoed, zullen er meer nieuwe pro­
jecten (zowel op zich zelf staande als projecten die 
deel van een programma uitmaken) door het Fonds 
worden gefinancierd. 
9.7. Door de middelen, zoals wordt voorgesteld, 
rechtstreeks aan de regionale en plaatselijke overhe­
den en andere instanties over te dragen, zal men er 
gemakkelijker toe komen extra geld voor regionale 
ontwikkeling uit te trekken. Dank zij de Fondssteun 
zullen deze overheden over meer geld kunnen 
beschikken. Hoewel het in verband met begrotings­
procedures misschien moeilijk zal zijn aanvullende 
projecten hiermee onmiddellijk te financieren, zul­
len de betrokken autoriteiten bij toekomstige begro­
tingen wel rekening met deze financieringsbron 
kunnen houden. In zijn advies van april 1981 heeft 
het Comité er reeds op aangedrongen dat de 
bestaande verordening wordt gewijzigd, om te ga­
randeren dat de Lid-Staten dergelijke rechtstreekse 
transfers niet door heffingen en dergelijke vermin­
deren. Het Comité onderschrijft deze aanbeveling. 
9.8. In elk geval zullen de regionale overheden er 
door rechtstreekse betalingen toe worden aange­
spoord zich te verzetten tegen pogingen van de Lid-
Staten om de aan hen verleende steun met de van 
de Gemeenschap ontvangen bedragen te verminde­
ren, terwijl zij er ook toe zullen worden gebracht op 
een verhoging van de regionale-ontwikkelingsbeste­
dingen aan te dringen. 
Gedaan te Brussel, 29 april 1982. 9.9. Zoals het Comité in zijn advies van april 1981 
heeft opgemerkt, zal de overgang naar een op pro­
gramma's gebaseerde financiering de complementa­
riteit zeker ten goede komen. Men is het er thans 
algemeen over eens dat de Gemeenschap geen com­
plementariteit kan garanderen, zolang er bij de 
steunverlening uit het Fonds nog wordt uitgegaan 
van afzonderlijke projecten; de Lid-Staten zijn 
namelijk niet bereid tot aanvullingen op de voor 
afzonderlijke projecten verleende steun en willen 
niet verder gaan — en dat nog niet eens in alle 
gevallen — dan een algemene toezegging dat er 
meer middelen voor regionale ontwikkeling vrij zul­
len komen. Het is kostbaar en over het algemeen 
zinloos vele duizenden projecten, waarvan geen een 
rechtstreeks aanvullende steun zal ontvangen, te 
onderzoeken. 
9.10. Door het Fonds te gebruiken voor een geza­
menlijke, contractueel vastgelegde financiering — 
met variabele steunpercentages — van bestedings­
programma's waarin projecten tot een gecoördi­
neerd regionaal-ontwikkelingsschema worden 
gebundeld, zal de Commissie volgens het Comité 
een veel duidelijker overzicht kunnen krijgen van de 
manier waarop het Fonds met andere financierings­
bronnen in de Lid-Staten kan worden gecombi­
neerd, om zo de uitgaven in de regio's op te kunnen 
voeren. Door deze nauwere samenwerking van de 
Commissie met de nationale en regionale overheden 
zou deze instelling met beter gedocumenteerde en 
meer doeltreffende argumenten voor een aanvul­
lende financiering kunnen komen. Het Comité is 
het ermee eens dat de complementariteit in het 
geval van afzonderlijke projecten van meer dan 
40 miljoen Ecu de vorm zou moeten aannemen van 
een rechtstreekse aanvulling op de verleende subsi­
die, hetgeen voor grootscheepse, buitengewone pro­
jecten redelijk is, óf in een corresponderende extra 
uitgave in de regio in kwestie, welke zonder de bij­
stand van het Fonds niet zou hebben plaatsgehad. 
9.11. Het Comité kan zich er daarom volledig mee 
verenigen dat het complementariteitsbeginsel in de 
nieuwe ontwerp-verordening meer nadruk krijgt, ter­
wijl het ook aanvaardt dat dit beginsel op een aantal 
verschillende manieren wordt toegepast. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Tomas ROSEINGRAVE 
15.7/82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 178/45 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Onderstaand wijzigingsvoorstel is tijdens de beraadslagingen verworpen: 
Paragraaf 8 
De gehele paragraaf te vervangen door onderstaande tekst: 
„Het Comité wijst nog eens op de adviezen van 30 april 1980 en 29 april 1981 waarin het 
zich uitsprak voor een grotere geografische concentratie van de steun uit het gequoteerde 
Fondsgedeelte, zonder dat hierbij enige Lid-Staat a priori van quotagebonden bijstand 
raag worden uitgesloten. 
Het onderhavige voorstel van de Commissie gaat echter zo ver dat verscheidene Lid-Sta-
ten van deze vorm van steunverlening verstoken zullen blijven. 
Het Comité merkt in de eerste plaats op dat de gegevens op grond waarvan wordt uitge­
maakt of een regio al dan niet voor steun in aanmerking moet komen, berusten op aan­
vechtbare en ontoereikende indicatoren en al van verscheidene jaren her dateren, terwijl 
de situatie inmiddels toch ontegenzeglijk veranderd is. 
Bovendien zou het kunnen gebeuren dat de uitgesloten Lid-Staten hun belangstelling ver­
liezen voor, of zich een verkeerde voorstelling maken van het communautaire regionaal 
beleid, de EFRO-mechanismen en zelfs de financiering ervan. Een dergelijke uitsluiting 
kan verder nog een nadelige invloed hebben op de communautaire coördinatie van de 
door de Lid-Staten gehanteerde systemen voor regionale steunverlening. 
Of de quotavrije sectie deze Lid-Staten — zelfs na haar uitbreiding — kan helpen, staat 
nog steeds niet vast en deze mogelijkheid schijnt in elk geval niet op te wegen tegen de 
zekerheid van een vooraf vastgestelde quota. 
Het Comité betreurt dan ook de strekking van dit Commissievoorstel, waardoor de soli-
dariteitsgedachte niet wordt versterkt, maar juist in gevaar kan worden gebracht. 
Het zou daarom gaarne zien dat de Commissie de door haar voorgestelde quota's zodanig 
herziet dat geen enkel land als gevolg van een grotere concentratie van de middelen bij 
voorbaat van gequoteerde Fondssteun wordt uitgesloten, en dat bij de toewijzing van de 
quota's tot uitdrukking kan worden gebracht dat de Gemeenschap haar steun geeft aan 
de inspanningen om bij voorrang de op communautair niveau bestaande ongelijkheden, 
maar óók die binnen elke Lid-Staat uit de weg te ruimen.". 
Uitslag van de stemming: 
Vóór: 57, tegen: 71, onthoudingen: 4.