Voor de benodigde personele middelen zal een beroep worden gedaan op het personeel van het DG dat reeds voor het beheer van deze actie is toegewezen en/of binnen het DG is herverdeeld, eventueel aangevuld met middelen die in het kader van de jaarlijkse toewijzingsprocedure met inachtneming van de budgettaire beperkingen aan het beherende DG kunnen worden toegewezen.

XX is het beleidsterrein of de begrotingstitel.

◻ personen aan wie de uitvoering van specifieke maatregelen op het gebied van het GBVB in het kader van titel V van het VEU is toevertrouwd en die worden genoemd in de betrokken basishandeling.

1.5.3.Nuttige ervaring die bij soortgelijke activiteiten in het verleden is opgedaan

In 2016 bedroegen de totale directe buitenlandse investeringen uit de EU in Vietnam 8,3 miljard EUR. Als een van de grootste buitenlandse investeerders in het land zal de EU profiteren van het verbeterde investeringsklimaat waarin de investeringsbeschermingsovereenkomst zal voorzien. De overeenkomst omvat voorts alle innovaties van de nieuwe aanpak van de EU met betrekking tot investeringsbescherming en de handhavingsmechanismen ervan die niet voorhanden zijn in de 21 bestaande bilaterale investeringsverdragen tussen Vietnam en lidstaten van de EU die door de investeringsbeschermingsovereenkomst zullen worden vervangen.

Vermeld de indicatoren aan de hand waarvan kan worden nagegaan in hoeverre het voorstel/initiatief is uitgevoerd.

De overeenkomst voert een stelsel van investeringsgerechten ("ICS") in dat is opgezet om tegemoet te komen aan de hoge verwachtingen van de burgers en het bedrijfsleven ten aanzien van een eerlijker, transparanter en geïnstitutionaliseerd systeem voor de beslechting van investeringsgeschillen. De bepalingen van de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de EU en Vietnam die gevolgen hebben voor de EU-begroting hebben juist betrekking op de kosten van het opzetten en doen functioneren van het ICS.

Het doel van de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de EU en Vietnam is het investeringsklimaat tussen de EU en Vietnam te bevorderen. De overeenkomst zal Europese investeerders tot voordeel strekken door te zorgen voor een hoog niveau van bescherming van hun investeringen in Vietnam, waarbij het recht van de EU om te reguleren en legitieme doelstellingen van overheidsbeleid zoals de bescherming van de volksgezondheid, de veiligheid en het milieu na te streven, in stand blijft.

(2)Op 22 december 2009 heeft de Raad de Commissie gemachtigd tot het voeren van bilaterale onderhandelingen over vrijhandelsovereenkomsten met afzonderlijke Asean-lidstaten. In juni 2012 heeft de Commissie bilaterale onderhandelingen over een vrijhandelsovereenkomst met Vietnam geopend, die in overeenstemming met de bestaande onderhandelingsrichtsnoeren moesten worden gevoerd.

(1)Op 23 april 2007 heeft de Raad de Commissie gemachtigd te onderhandelen over een vrijhandelsovereenkomst met landen van de Associatie van Zuidoost-Aziatische staten (Asean). Deze machtiging voorzag in de mogelijkheid van bilaterale onderhandelingen.

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, lid 4, eerste alinea, in samenhang met artikel 218, lid 5,

De Commissie is zich bewust van het evenwicht dat moet worden gevonden tussen het boeken van vooruitgang met het hervormde EU-investeringsbeleid en de gevoeligheden van EU-lidstaten wat de mogelijke uitoefening van gedeelde bevoegdheid ten aanzien van deze aangelegenheden betreft. De Commissie heeft daarom geen voorstel tot voorlopige toepassing van de investeringsbeschermingsovereenkomst gedaan. Indien de lidstaten desalniettemin een voorstel wensen inzake de voorlopige toepassing van de investeringsbeschermingsovereenkomst, dan is de Commissie bereid een dergelijk voorstel te doen.

De overeengekomen investeringsbeschermingsovereenkomst zal, eveneens in overeenstemming met de onderhandelingsrichtsnoeren, investeerders de optie van een modern en herzien mechanisme voor de beslechting van investeringsgeschillen bieden. Dit systeem zorgt ervoor dat regels voor investeringsbescherming worden nageleefd en het tracht een evenwicht te vinden tussen de bescherming van investeerders op transparante wijze en bescherming van het recht van een staat tot reguleren om doelstellingen van overheidsbeleid na te streven. De overeenkomst voorziet in de oprichting van een permanent internationaal en volledig onafhankelijk stelsel voor geschillenbeslechting, bestaande uit een permanent Gerecht van eerste aanleg en een permanent gerecht waarbij beroep kan worden ingesteld, in het kader waarvan geschillenbeslechtingsprocedures op een transparante en onpartijdige wijze zullen worden toegepast.

In overeenstemming met de doelstellingen van de onderhandelingsrichtsnoeren heeft de Commissie ervoor gezorgd dat investeerders uit de EU en hun investeringen in Vietnam eerlijk en billijk zullen worden behandeld en niet zullen worden gediscrimineerd ten opzichte van Vietnamese investeringen in vergelijkbare situaties. Tegelijkertijd beschermt de investeringsbeschermingsovereenkomst de investeerders van de EU en hun investeringen in Vietnam tegen onteigening, tenzij dit voor doelstellingen van openbaar belang geschiedt, volgens een eerlijk proces, op niet-discriminerende basis en tegen betaling van snelle, adequate en doeltreffende schadevergoeding overeenkomstig de billijke marktwaarde van de onteigende investering.

De overeenkomst omvat alle innovaties van de nieuwe aanpak van de EU met betrekking tot investeringsbescherming en de handhavingsmechanismen ervan die niet voorhanden zijn in de 21 bestaande bilaterale investeringsverdragen tussen Vietnam en lidstaten van de EU. Het is een zeer belangrijk aspect van de investeringsbeschermingsovereenkomst dat zij in de plaats komt van de 21 bestaande bilaterale investeringsovereenkomsten en deze daarmee verbetert.

3.wegneming van technische en regelgevingsbelemmeringen voor de handel in goederen, zoals dubbele testen, met name door te bevorderen dat in de EU bekende technische en regelgevingsnormen worden gehanteerd in de sectoren motorvoertuigen, farmaceutica en medische hulpmiddelen alsmede groene technologieën;

2.nieuwe kansen met betrekking tot overheidsopdrachten voor inschrijvers uit de EU in Vietnam, dat geen lid is van de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten;

Bij de onderhandelingen over de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Vietnam heeft de Commissie twee hoofddoelstellingen nagestreefd: ten eerste zo gunstig mogelijke voorwaarden bieden voor toegang van EU-marktdeelnemers tot de Vietnamese markt, en ten tweede een waardevolle tweede referentie (na de overeenkomsten met Singapore) vastleggen voor de overige onderhandelingen van de EU in de regio.

Zoals benadrukt in de mededeling "Handel voor iedereen", besteedt de Commissie meer middelen aan de doeltreffende uitvoering en handhaving van handels- en investeringsovereenkomsten. In 2017 publiceerde de Commissie het eerste jaarlijks verslag over de uitvoering van vrijhandelsovereenkomsten. Het voornaamste doel van het verslag is een objectief overzicht te geven van de uitvoering van de vrijhandelsovereenkomsten van de EU, waarin de geboekte vooruitgang en de tekortkomingen die moeten worden aangepakt, worden onderstreept. Het is de bedoeling dat het verslag als basis dient voor een open debat over de werking en de uitvoering van de vrijhandelsovereenkomsten waarbij de lidstaten, het Europees Parlement en het maatschappelijk middenveld in het algemeen worden betrokken. De publicatie van het verslag op jaarbasis zal de regelmatige monitoring van ontwikkelingen mogelijk maken, waarbij ook kan worden vastgelegd hoe prioritaire aangelegenheden zijn aangepakt. Het verslag zal de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Vietnam vanaf de inwerkingtreding ervan bestrijken.

Het institutionele hoofdstuk van de investeringsbeschermingsovereenkomst stelt een comité in dat als belangrijkste taak het toezicht houden op en het vergemakkelijken van de uitvoering en toepassing van de overeenkomst heeft. Naast andere taken kan het comité, onder voorbehoud van de voltooiing van de respectieve wettelijke voorschriften en procedures van elke zijde, besluiten tot de benoeming van de leden van de gerechten in het kader van het stelsel van investeringsgerechten, hun maandelijkse bezoldiging vaststellen, en bindende interpretaties van de overeenkomst goedkeuren.

Het institutionele hoofdstuk van de vrijhandelsovereenkomst stelt een Handelscomité in dat als voornaamste taak het toezicht houden op en het vergemakkelijken van de uitvoering en toepassing van de overeenkomst heeft. Het Handelscomité bestaat uit vertegenwoordigers van de EU en van Vietnam, en vergadert jaarlijks of op verzoek van een van de zijden. Het Handelscomité zal worden belast met het toezicht op de werkzaamheden van alle in het kader van de overeenkomst opgerichte gespecialiseerde comités en werkgroepen (Comité voor de handel in goederen, Douanecomité, Comité voor sanitaire en fytosanitaire maatregelen, Comité voor investeringen, diensten, elektronische handel en overheidsopdrachten, Comité voor handel en duurzame ontwikkeling, Werkgroep intellectuele-eigendomsrechten, inclusief geografische aanduidingen, en Werkgroep motorvoertuigen en onderdelen).

De vrijhandelsovereenkomst en de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de EU en Vietnam omvatten institutionele bepalingen die voorzien in een structuur voor uitvoeringsorganen teneinde voortdurend toezicht te houden op de uitvoering, de werking en het effect van de overeenkomsten. Aangezien de overeenkomsten een integrerend onderdeel van de overkoepelende bilaterale betrekkingen tussen de EU en Vietnam als geregeld in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst zijn, maken de vermelde structuren samen met de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst deel uit van een gemeenschappelijk institutioneel kader.

De investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de EU en Vietnam zal financiële gevolgen hebben voor de EU-begroting aan de uitgavenzijde. Voor de EU zal dit de derde overeenkomst zijn (na de Brede Economische en Handelsovereenkomst tussen de EU en Canada, en deze tussen de EU en Singapore) waarin het stelsel van investeringsgerechten (ICS) voor de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten is opgenomen. Voor de financiering van de permanente structuur, bestaande uit een gerecht van eerste aanleg en een beroepsinstantie, is vanaf 2019 jaarlijks een bedrag van 700 000 EUR aan extra uitgaven voorzien (onder voorbehoud van de inwerkingtreding van deze overeenkomst). Tegelijkertijd brengt de overeenkomst de aanwending van administratieve middelen onder begrotingsonderdeel XX 01 01 01 (Uitgaven in verband met ambtenaren en tijdelijke functionarissen in dienst bij de instelling) met zich, aangezien naar schatting één administrateur als voltijdequivalent zal worden belast met de taken die verband houden met deze overeenkomst. Dit is aangegeven in het financieel memorandum en onderworpen aan de daarin genoemde voorwaarden.

De vrijhandelsovereenkomst en de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de EU en Vietnam vallen niet onder Refit-procedures. Niettemin bevatten zij een aantal bepalingen waardoor de handels- en investeringsprocedures zullen worden vereenvoudigd, de met uitvoer en investeringen verband houdende kosten zullen worden verminderd en er meer kleine bedrijven in staat worden gesteld op beide markten zaken te doen. Een aantal van de verwachte voordelen zijn: minder omslachtige technische voorschriften, compliancevoorschriften, douaneprocedures en oorsprongsregels, de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten of de verlaging van proceskosten in het kader van het stelsel van investeringsgerechten voor eisers die kleine of middelgrote ondernemingen zijn.

In de door een externe contractant uitgevoerde en in 2009 afgeronde handelsgerelateerde duurzaamheidseffectbeoordeling werd geconcludeerd dat een ambitieuze vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en de Asean belangrijke positieve effecten (in termen van bbp, inkomen, handel en werkgelegenheid) voor zowel de EU als Vietnam zou meebrengen. Effecten op het nationale inkomen aan de EU-zijde werden geschat op 13 miljard EUR en voor Vietnam op 7,6 miljard EUR.

De EU-lidstaten zijn vóór en tijdens de onderhandelingen via het Comité handelspolitiek van de Raad zowel mondeling als schriftelijk regelmatig geïnformeerd en geraadpleegd over de verschillende aspecten van de onderhandelingen. Ook het Europees Parlement is regelmatig geïnformeerd en geraadpleegd, via zijn Commissie internationale handel (INTA), en met name zijn monitoringgroep voor de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Vietnam. Beide instellingen kregen gedurende het gehele proces inzage in de teksten van de onderhandelingsresultaten.

In mei 2015 vond een rondetafel met belanghebbenden plaats over mensenrechten en duurzame ontwikkeling in de context van de bilaterale betrekkingen tussen de EU en Vietnam. Vervolgens heeft de Commissie een specifieke analyse uitgevoerd van de mogelijke gevolgen van de vrijhandelsovereenkomst voor de mensenrechten en duurzame ontwikkeling.

Daarnaast heeft de Commissie in juni 2012 in het kader van een openbare raadpleging over de toekomstige bilaterale overeenkomst met Vietnam aan de hand van een vragenlijst informatie bij belanghebbenden ingewonnen, welke haar vervolgens gedurende de onderhandelingen heeft geholpen bij het vaststellen van prioriteiten en het nemen van besluiten. Er werden 62 antwoorden ontvangen, waarvan 43 afkomstig van brancheorganisaties en verenigingen, 16 van individuele ondernemingen en 3 van lidstaten. De antwoorden bestreken een breed scala van sectoren, waaronder agrovoeding, ICT, textiel, diensten, geneesmiddelen, chemische stoffen, metalen, groene energie, automobielindustrie, machines en hout/papier. De schriftelijke raadpleging werd gevolgd door vergaderingen met een geselecteerd aantal respondenten van de vragenlijst die werden beschouwd als representatief voor de gevoeligste sectoren voor de onderhandelingen met Vietnam (textiel, alcoholische dranken, geneesmiddelen, automobielindustrie en ICT).

Zowel de handelsgerelateerde duurzaamheidseffectbeoordeling als het overleg in het kader van de voorbereiding ervan voorzag de Commissie van input die van groot belang is gebleken voor alle bilaterale handels- en investeringsonderhandelingen die sindsdien met afzonderlijke Asean-landen zijn geopend.

In het kader van de handelsgerelateerde duurzaamheidseffectbeoordeling heeft de contractant interne en externe deskundigen geraadpleegd, openbare raadplegingen in Brussel en Bangkok georganiseerd en bilaterale ontmoetingen en gesprekken gehad met het maatschappelijk middenveld van de EU en de Asean. Overleg in het kader van de handelsgerelateerde duurzaamheidseffectbeoordeling bood een platform voor deelname van de voornaamste belanghebbenden en het maatschappelijk middenveld aan een dialoog over het handelsbeleid met betrekking tot Zuidoost-Azië.

De resultaten van de hierboven beschreven kwantitatieve analyse kunnen worden geacht een onderschatting van de werkelijke economische gevolgen van de overeenkomst in te houden, aangezien zij geen rekening houden met de te verwachten voordelen in verband met de versterking van de bescherming en handhaving van intellectuele-eigendomsrechten of de liberalisering van directe buitenlandse investeringen in de be- en verwerkende industrie en van overheidsopdrachten. Verder was het niet mogelijk om een model op te stellen van de synergieën in de mondiale toeleveringsketens die uit de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Vietnam kunnen voortvloeien, met name in de bredere context van de voortdurende inspanningen ter verdere versterking van de economische betrekkingen van de EU met de Asean-regio, maar deze kunnen naar verwachting aanzienlijk zijn.

Op basis van de economische modellering wordt bovendien geraamd dat het nationaal inkomen van de EU tegen 2035 als gevolg van de vrijhandelsovereenkomst met meer dan 1,9 miljard EUR kan toenemen, terwijl het nationaal inkomen van Vietnam in dezelfde periode met 6 miljard EUR kan stijgen. Het aanzienlijke verschil in de verwachte voordelen is het resultaat van het grote verschil in het relatieve belang van de EU en Vietnam als wederzijdse uitvoerbestemming.

Dit voorstel is in overeenstemming met artikel 218 VWEU, uit hoofde waarvan de Raad besluiten inzake internationale overeenkomsten vaststelt. Er bestaat geen ander rechtsinstrument dat kan worden gebruikt om de in dit voorstel geformuleerde doelstelling te bereiken.

Dit voorstel is in overeenstemming met de visie van de Europa 2020-strategie en draagt bij aan de handels- en ontwikkelingsdoelstellingen van de Unie.

Deze elementen kunnen niet op coherente wijze worden gescheiden van de materiële bepalingen of van de beslechting van geschillen tussen staten en dienen daarom te worden opgenomen in overeenkomsten op EU-niveau.

Met betrekking tot de investeringsbeschermingsovereenkomst bevestigde het Hof dat de EU krachtens artikel 207 VWEU exclusief bevoegd is ten aanzien van alle materiële bepalingen inzake investeringsbescherming, voor zover deze van toepassing zijn op directe buitenlandse investeringen. Voorts bevestigde het Hof de exclusieve bevoegdheid van de EU ten aanzien van het mechanisme voor de beslechting van geschillen tussen staten met betrekking tot de bescherming van investeringen. Ten slotte heeft het Hof verklaard dat de EU een gedeelde bevoegdheid heeft ten aanzien van andere dan directe investeringen en van de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten (later vervangen door het stelsel van investeringsgerechten in de investeringsbeschermingsovereenkomst), waar de lidstaten optreden als verweerder.

Zoals bevestigd door advies 2/15 over de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Singapore en naar analogie daarvan bestrijkt de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Vietnam zoals deze is voorgelegd aan de Raad geen aangelegenheden die niet onder de exclusieve bevoegdheid van de EU vallen.

Gezien advies 2/15 en overwegende dat de inhoud van de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Vietnam in wezen dezelfde is als deze van de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Singapore, vallen alle gebieden die door de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Vietnam worden bestreken, onder de bevoegdheid van de EU, en meer in bijzonder onder de werkingssfeer van artikel 91, artikel 100, lid 2, en artikel 207 VWEU. In dezelfde geest worden alle materiële bepalingen inzake investeringsbescherming in het kader van de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de EU en Vietnam, voor zover deze op directe buitenlandse investeringen van toepassing zijn, bestreken door artikel 207 VWEU.

Op grond van advies 2/15 van het Hof van Justitie van de EU en in het licht van de daaropvolgende uitgebreide discussies tussen de EU-instellingen over de structuur van handels- en investeringsovereenkomsten, presenteert de Commissie het resultaat van de onderhandelingen met Vietnam in de vorm van twee op zichzelf staande overeenkomsten, namelijk een vrijhandelsovereenkomst en een investeringsbeschermingsovereenkomst, zoals het geval was bij het resultaat van de onderhandelingen tussen de EU en Singapore.

De vrijhandelsovereenkomst en de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de EU en Vietnam zijn volledig in overeenstemming met het beleid van de Unie en vereisen niet dat de EU overgaat tot wijziging van haar regels, voorschriften of normen op enig gereglementeerd gebied. Voorts beschermen de vrijhandelsovereenkomst en de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de EU en Vietnam, zoals alle andere handels- en investeringsovereenkomsten waarover de Commissie heeft onderhandeld, openbare diensten volledig, en waarborgen zij dat het recht van overheden om in het openbaar belang te reguleren ten volle behouden blijft en een onderliggend grondbeginsel van de overeenkomsten vormt.

Vanaf de datum van haar inwerkingtreding treedt de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de EU en Vietnam in de plaats van de bilaterale investeringsverdragen tussen Vietnam en de EU-lidstaten die zijn vermeld in bijlage 6 (Lijst van investeringsbeschermingsovereenkomsten) bij de investeringsbeschermingsovereenkomst.

Voorafgaand aan de onderhandelingen over de vrijhandelsovereenkomst en de investeringsbeschermingsovereenkomst werd door de Europese Dienst voor extern optreden onderhandeld over een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten en de Socialistische Republiek Vietnam, die in oktober 2016 in werking is getreden. De partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst biedt het rechtskader voor verdere ontwikkeling van het reeds langdurige en sterke partnerschap tussen de EU en Vietnam, op vele gebieden, waaronder de politieke dialoog, handel, energie, vervoer, mensenrechten, onderwijs, wetenschap en technologie, justitie, asiel en migratie.

Op basis van de onderhandelingsrichtsnoeren die de Raad in 2007 heeft aangenomen, en die in oktober 2013 zijn aangevuld teneinde tevens investeringsbescherming te bestrijken, heeft de Commissie met Vietnam onderhandeld over een ambitieuze en veelomvattende vrijhandelsovereenkomst en een investeringsbeschermingsovereenkomst, met het oog op het scheppen van nieuwe mogelijkheden en rechtszekerheid voor de tussen beide partners verder te ontwikkelen handel en investeringen. De juridisch getoetste teksten van beide overeenkomsten zijn gepubliceerd en kunnen via de volgende link worden geraadpleegd:

Op 22 december 2009 heeft de Raad overeenstemming bereikt over het principe van bilaterale onderhandelingen met afzonderlijke Asean-landen op basis van de machtiging en de onderhandelingsrichtsnoeren van 2007, waarbij de strategische doelstelling van een interregionale overeenkomst niet werd losgelaten. Tevens heeft de Raad de Commissie gemachtigd om in de eerste plaats bilaterale onderhandelingen te openen met Singapore, als eerste stap ter verwezenlijking van de doelstelling van een tijdige aanvang van dergelijke onderhandelingen met andere relevante Asean-landen. Nadien heeft de EU bilaterale onderhandelingen over vrijhandelsovereenkomsten geopend met Maleisië (2010), Vietnam (2012), Thailand (2013), de Filipijnen (2015) en Indonesië (2016).

Op 23 april 2007 heeft de Raad de Commissie gemachtigd tot het openen van onderhandelingen over een interregionale vrijhandelsovereenkomst met landen van de Asean. Hoewel de doelstelling was te onderhandelen over een interregionale vrijhandelsovereenkomst, voorzag de machtiging in de mogelijkheid van bilaterale onderhandelingen mocht overeenstemming over gezamenlijke onderhandelingen met een groep van Asean-landen onmogelijk blijken. In het licht van moeilijkheden die zich hadden voorgedaan in het kader van de interregionale onderhandelingen, hebben beide zijden erkend dat er sprake was van een impasse en zijn zij overeengekomen ten aanzien van die onderhandelingen een pauze in te lassen.

Vietnam is uitgegroeid tot de op één na belangrijkste handelspartner van de EU binnen de Asean na Singapore en vóór Maleisië; in 2017 was de handel tussen de EU en Vietnam goed voor 47,6 miljard EUR. Vietnam is een van de snelst groeiende landen van de Asean, met een gemiddelde groei van het bbp van ongeveer 6 % in de afgelopen tien jaar, die naar verwachting zal worden gehandhaafd in de toekomst. Vietnam is een bloeiende economie met meer dan 90 miljoen inwoners, met de snelst groeiende middenklasse in de Asean en een jonge en dynamische beroepsbevolking. Met zijn hoge alfabetiseringsgraad en onderwijsniveaus, relatief lage lonen, goede connectiviteit en centrale ligging binnen de Asean, kiezen meer en meer buitenlandse investeerders voor Vietnam als knooppunt om de Mekong-regio en de omliggende gebieden te bedienen.

De dynamisch groeiende Zuidoost-Aziatische economieën zijn met hun meer dan 600 miljoen consumenten en een snel groeiende middenklasse belangrijke markten voor exporteurs en investeerders uit de Europese Unie. Met een totaalbedrag van 227,3 miljard EUR aan handel in goederen (2017) en van 77 miljard EUR aan handel in diensten (2016) is de Associatie van Zuidoost-Aziatische staten (Asean) als geheel genomen de op twee na grootste handelspartner van de EU buiten Europa, na de Verenigde Staten en China. Tegelijkertijd is de EU met in totaal 263 miljard EUR aan directe buitenlandse investeringen (2016) in de Asean de eerste directe buitenlandse investeerder in de Asean, die als geheel genomen op haar beurt met in totaal 116 miljard EUR (2016) aan directe buitenlandse investeringen de op één na grootste Aziatische directe buitenlandse investeerder in de EU is.

EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.10.2018 COM(2018) 694 final BIJLAGE

bij Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie, van de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Socialistische Republiek Vietnam, anderzijds



INVESTERINGBESCHERMINGSOVEREENKOMST

TUSSEN DE EUROPESE UNIE

EN HAAR LIDSTATEN, ENERZIJDS,

EN DE SOCIALISTISCHE REPUBLIEK VIETNAM,

ANDERZIJDS DE EUROPESE UNIE, hierna "de Unie" genoemd, HET KONINKRIJK BELGIË, DE REPUBLIEK BULGARIJE, DE TSJECHISCHE REPUBLIEK, HET KONINKRIJK DENEMARKEN, DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE REPUBLIEK ESTLAND, IERLAND,

DE REPUBLIEK KROATIË, DE HELLEENSE REPUBLIEK, HET KONINKRIJK SPANJE, DE FRANSE REPUBLIEK, DE ITALIAANSE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK CYPRUS,



DE REPUBLIEK LETLAND, DE REPUBLIEK LITOUWEN, HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG, HONGARIJE,

DE REPUBLIEK MALTA, HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN, DE REPUBLIEK OOSTENRIJK, DE REPUBLIEK POLEN, DE PORTUGESE REPUBLIEK, ROEMENIË, DE REPUBLIEK SLOVENIË, DE SLOWAAKSE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK FINLAND,



HET KONINKRIJK ZWEDEN, en

HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND, enerzijds, hierna samen de "EU-partij" genoemd, en DE SOCIALISTISCHE REPUBLIEK VIETNAM, anderzijds, hierna "Vietnam" genoemd, hierna gezamenlijk "de partijen" genoemd, ERKENNENDE dat zij een langdurig en sterk partnerschap hebben, dat is gebaseerd op de gemeenschappelijke beginselen en waarden die zijn weergegeven in de Kaderovereenkomst inzake een breed partnerschap en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten enerzijds, en de Socialistische Republiek Vietnam, anderzijds, die op 27 juni 2012 in Brussel is ondertekend (hierna "Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst" genoemd), alsmede belangrijke economische, handels- en investeringsbanden, die onder meer tot uiting komen in de Vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Socialistische Republiek Vietnam (hierna "Vrijhandelsovereenkomst" genoemd); GELEID DOOR DE WENS, consistent met het kader van hun economische betrekkingen, hun banden verder aan te halen, en ervan overtuigd dat deze overeenkomst een nieuw klimaat voor de ontwikkeling van de wederzijdse investeringen tussen de partijen tot stand zal brengen;



ERKENNENDE dat deze overeenkomst het streven naar regionale economische integratie zal aanvullen en bevorderen; VASTBESLOTEN hun economische, handels- en investeringsbanden aan te halen met eerbiediging van het doel van een in economisch, sociaal en ecologisch opzicht duurzame ontwikkeling, en investeringen in het kader van deze overeenkomst te bevorderen op een wijze die strookt met hoge beschermingsniveaus voor milieu en werknemers en de desbetreffende internationaal erkende normen en overeenkomsten waarbij zij partij zijn; GELEID DOOR DE WENS de levensstandaard te verhogen, economische groei en stabiliteit te bevorderen, nieuwe mogelijkheden voor werkgelegenheid te scheppen en het algemene welzijn te verbeteren, en daarom opnieuw bevestigende dat zij de vaste wil hebben om investeringen te bevorderen;

OPNIEUW BEVESTIGENDE dat zij de beginselen van duurzame ontwikkeling in de handelsovereenkomst ten volle onderschrijven; ERKENNENDE dat transparantie van belang is, zoals in hun verbintenissen in de vrijhandelsovereenkomst tot uitdrukking komt; OPNIEUW BEVESTIGENDE dat zij het Handvest van de Verenigde Naties, ondertekend te San Francisco op 26 juni 1945, en de beginselen van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties vastgesteld op 10 december 1948, ten volle onderschrijven;



VOORTBOUWEND op hun respectieve rechten en verplichtingen ingevolge de Overeenkomst van Marrakesh tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie, gedaan te Marrakesh op 15 april 1994, hierna "WTO-Overeenkomst" genoemd, en andere multilaterale, regionale en bilaterale overeenkomsten en regelingen waarbij zij partij zijn, en met name de Vrijhandelsovereenkomst; VANUIT DE WENS het concurrentievermogen van hun ondernemingen te bevorderen door hun een voorspelbaar wetgevingskader voor hun investeringsbetrekkingen te bieden, ZIJN HET VOLGENDE OVEREENGEKOMEN:

HOOFDSTUK 1 DOELSTELLINGEN EN ALGEMENE DEFINITIES ARTIKEL 1.1

Doelstelling Deze overeenkomst heeft tot doel de investeringsbetrekkingen tussen de partijen te verbeteren volgens de bepalingen van deze overeenkomst. ARTIKEL 1.2 Definities Voor de toepassing van deze overeenkomst a) wordt onder "natuurlijke persoon uit een partij" verstaan : in het geval van de EU een onderdaan van een van de lidstaten van de Unie, in overeenstemming met de interne wet- en regelgeving, en in het geval van Vietnam een onderdaan van Vietnam in overeenstemming met de interne wet- en regelgeving;

b) wordt onder "rechtspersoon" verstaan: een juridische entiteit, naar toepasselijk recht opgericht of anderszins georganiseerd, met winst- of andere oogmerken, in eigendom van particulieren of van de overheid, met inbegrip van kapitaalvennootschappen, trusts, personenvennootschappen, joint ventures, eenmanszaken of verenigingen; c) wordt onder "rechtspersoon uit een partij" verstaan: een rechtspersoon uit de EU-partij of een rechtspersoon uit Vietnam, opgericht in overeenstemming met de interne wet- en regelgeving van een lidstaat van de Unie, respectievelijk Vietnam, en die betrokken is bij omvangrijke zakelijke transacties op het grondgebied van de Unie, respectievelijk Vietnam; een rechtspersoon:

i) is "eigendom" van natuurlijke of rechtspersonen uit een van de partijen indien meer dan 50 % van het aandelenkapitaal in handen is van personen uit respectievelijk de EU-partij of Vietnam, of

ii) "staat onder zeggenschap" van natuurlijke of rechtspersonen uit een van de partijen indien personen uit respectievelijk de EU-partij of Vietnam bevoegd zijn een meerderheid van de bestuurders te benoemen of anderszins de handelingen van de persoon rechtens te sturen; d) wordt onder "bij de uitoefening van overheidsgezag verleende diensten en uitgevoerde activiteiten" verstaan: diensten of activiteiten die noch op commerciële basis, noch in mededinging met een of meer marktdeelnemers worden verleend respectievelijk uitgevoerd; e) omvatten "economische activiteiten" activiteiten met een industrieel of commercieel karakter of activiteiten van personen die een vrij beroep uitoefenen, alsmede activiteiten van ambachtslieden, maar niet diensten die worden verleend en activiteiten die worden uitgevoerd bij de uitoefening van overheidsgezag; f) wordt onder "exploitatie" verstaan: met betrekking tot een investering, de uitvoering, het beheer, de instandhouding, het gebruik, het genot en de verkoop of andere wijzen van beschikken over de investering; g) wordt onder "door een partij vastgestelde of gehandhaafde maatregelen" verstaan: maatregelen genomen door: i) centrale, regionale of lokale overheden of autoriteiten, en ii) niet-gouvernementele organisaties bij de uitoefening van door centrale, regionale of lokale overheden of autoriteiten gedelegeerde bevoegdheden;

h) wordt onder "investering" verstaan: elke vorm van activa die direct of indirect eigendom is of onder zeggenschap staat van een investeerder uit een partij op het grondgebied van de andere partij, die de kenmerken van een investering bezit; deze kenmerken zijn onder meer de vastlegging van kapitaal of andere middelen, de verwachting van winst of voordelen, het aangaan van risico's en een zekere tijdsduur; investeringen kunnen onder meer de volgende vormen aannemen: i) lichamelijke of onlichamelijke, roerende of onroerende goederen alsook alle andere uit eigendom voortkomende rechten, zoals huur-, hypotheek-, retentie- en pandrechten;

ii) een onderneming, evenals aandelen en andere vormen van deelneming in het aandelenkapitaal van een onderneming, met inbegrip van daarvan afgeleide rechten; iii) obligaties, niet-gegarandeerde schuldbekentenissen en leningen alsmede andere schuldbewijzen, met inbegrip van daarvan afgeleide rechten; iv) sleutelklaar-, bouw-, beheers-, productie-, concessie-, inkomstendelings- en andere soortgelijke contracten;

v) geldvorderingen of aanspraken op andere activa of contractuele prestaties met een economische waarde, en vi) intellectuele-eigendomsrechten en goodwill; geïnvesteerd rendement wordt als investering beschouwd, mits dit de kenmerken van een investering heeft, en een eventuele wijziging van de vorm waarin activa worden geïnvesteerd of geherinvesteerd laat de kwalificatie daarvan als investering onverlet zolang de investering de kenmerken van een investering blijft behouden;

i) "investeerder uit een partij": een natuurlijke persoon of een rechtspersoon uit een partij die een investering op het grondgebied van de andere partij heeft verricht; j) "rendement": alle bedragen verkregen uit of door investeringen of herinvesteringen, met inbegrip van winsten, dividenden, kapitaalwinsten, royalty's, rente, betalingen in verband met intellectuele-eigendomsrechten, betalingen in natura en alle andere wettelijke inkomsten; k) wordt onder "maatregel" verstaan: elke maatregel van een partij, in de vorm van een wet, regeling, voorschrift, procedure, besluit, administratieve handeling of in enige andere vorm; l) "persoon": een natuurlijke persoon of een rechtspersoon;

m) "derde land": een land of gebied buiten de reikwijdte van de territoriale toepassing van deze overeenkomst als omschreven in artikel 4.22 (Territoriale toepassing); n) "EU-partij": de Unie of haar lidstaten of de Unie en haar lidstaten binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden zoals deze voortvloeien uit het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de explotatie van de Europese Unie; o) "partij": de EU-partij of Vietnam;

p) "intern": met betrekking tot wetgeving, recht of wet- en regelgeving voor de Unie en haar lidstaten, respectievelijk voor Vietnam: wetgeving, recht of wet- en regelgeving op centraal, regionaal of lokaal niveau, en q) "onder deze overeenkomst vallende investering": een investering van een investeerder uit een partij op het grondgebied van de andere partij, die bestaat op de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst, of na die datum gedaan of verkregen, die is gedaan in overeenstemming met toepasselijke wet- en regelgeving van de andere partij. HOOFDSTUK 2 BESCHERMING VAN INVESTERINGEN ARTIKEL 2.1 Toepassingsgebied

1. Dit hoofdstuk is van toepassing op: a) een onder deze overeenkomst vallende investering, en b) investeerders uit een partij met betrekking tot de explotatie van hun onder deze overeenkomst vallende investering.

2. De artikelen 2.3 (Nationale behandeling) en 2.4 (Meestbegunstigingsbehandeling) zijn niet van toepassing op: a) audiovisuele diensten; b) de winning, vervaardiging en verwerking van kernmateriaal; c) de productie van of de handel in wapens, munitie en oorlogsmateriaal; d) nationale cabotage in het zeevervoer; e) binnenlandse en internationale luchtvervoerdiensten, ongeacht of het gaat om lijndiensten, en diensten die rechtstreeks verband houden met de uitoefening van verkeersrechten, andere dan: i) reparatie en onderhoud van luchtvaartuigen waarbij het luchtvaartuig buiten dienst wordt gesteld;



ii) verkoop en marketing van luchtvervoersdiensten; iii) geautomatiseerde boekingssystemen; iv) grondafhandelingsdiensten, en v) exploitatie van luchthavens, en f) diensten die worden verleend en activiteiten die worden verricht bij de uitoefening van overheidsgezag. 3. De artikelen 2.3 (Nationale behandeling) en 2.4 (Meestbegunstigingsbehandeling) zijn niet van toepassing op subsidies die door de partijen worden verleend. 4. Dit hoofdstuk is niet van toepassing op de socialezekerheidsstelsels van de partijen of op activiteiten op het grondgebied van elke partij die, al dan niet incidenteel, verband houden met de uitoefening van het overheidsgezag.

5. Dit hoofdstuk is noch van toepassing op maatregelen betreffende natuurlijke personen die toegang tot de arbeidsmarkt van een partij zoeken, noch op maatregelen inzake staatsburgerschap, verblijf of werk op permanente basis. 6. Met uitzondering van de artikelen 2.1 (Toepassingsgebied), 2.2 (Investeringen en regelgevingsmaatregelen en doelstellingen) en 2.5 (Behandeling van investeringen) tot en met 2.9 (Subrogatie), mag niets in deze overeenkomst worden uitgelegd als een beperking van de verplichtingen van de partijen uit hoofde van hoofdstuk 9 (Overheidsopdrachten) van de Vrijhandelsovereenkomst of als een oplegging van een aanvullende verplichting met betrekking tot overheidsopdrachten. Voor alle duidelijkheid: maatregelen met betrekking tot overheidsopdrachten die in overeenstemming zijn met hoofdstuk 9 (Overheidsopdrachten) van de vrijhandelsovereenkomst worden niet aangemerkt als een schending van de artikelen 2.1 (Toepassingsgebied), 2.2 (Investeringen en regelgevingsmaatregelen en doelstellingen) en 2.5 (Behandeling van investeringen) tot en met 2.9 (Subrogatie).

ARTIKEL 2.2 Investeringen en regelgevingsmaatregelen en doelstellingen 1. De partijen herbevestigen hun recht om op hun respectieve grondgebied regelgeving vast te stellen ter verwezenlijking van legitieme beleidsdoelstellingen, zoals bescherming van de volksgezondheid, de veiligheid, het milieu of de openbare zeden, sociale of consumentenbescherming, of de bevordering en bescherming van culturele diversiteit.

2. Voor alle duidelijkheid: dit hoofdstuk mag niet worden uitgelegd als een verbintenis van een partij om geen wijzigingen in haar wet- en regelgeving door te voeren, met inbegrip van wijzigingen die negatieve gevolgen kan hebben voor de exploitatie van de investeringen of de winstverwachtingen van de investeerder. 3. Voor alle duidelijkheid: onverminderd lid 4 vormt een besluit van een partij om een subsidie niet toe te kennen, te verlengen of te handhaven geen schending van dit hoofdstuk in de volgende omstandigheden: a) bij gebrek aan een specifieke verbintenis ten aanzien van een investeerder uit de andere partij of een onder deze overeenkomst vallende investering op grond van de wet of een contract om die subsidie toe te kennen, te verlengen of te handhaven, of b) wanneer het besluit wordt genomen in overeenstemming met eventuele aan de toekenning, verlenging of handhaving van de subsidie verbonden voorwaarden. 4. Voor alle duidelijkheid: niets in dit hoofdstuk mag zodanig worden uitgelegd dat een partij wordt belet de toekenning van een subsidie te beëindigen of te verzoeken om terugbetaling daarvan, of als een verplichting voor die partij om de investeerder daarvoor te compenseren, indien dergelijke maatregelen zijn gelast door een van zijn bevoegde autoriteiten die worden vermeld in bijlage 1 (Bevoegde autoriteiten).

ARTIKEL 2.3

Nationale behandeling 1. Elke partij behandelt investeerders uit de andere partij en de onder deze overeenkomst vallende investeringen, met betrekking tot de verrichting van de betrokken investeringen, niet minder gunstig dan zij haar eigen investeerders en hun investeringen in vergelijkbare situaties behandelt. 2. Onverminderd lid 1 en, wat Vietnam betreft, behoudens bijlage 2 (Vrijstelling voor Vietnam inzake nationale behandeling) kan een partij maatregelen vaststellen of handhaven met betrekking tot de exploitatie van een onder deze overeenkomst vallende investering, op voorwaarde dat deze maatregel niet in strijd is met de verbintenissen van respectievelijk bijlage 8A (Lijst van specifieke verbintenissen van de Unie) of bijlage 8B (Lijst van specifieke verbintenissen van Vietnam) van de Vrijhandelsovereenkomst, wanneer het bij een dergelijke maatregel gaat om: a) een maatregel die op of vóór de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst is vastgesteld; b) een maatregel als bedoeld onder a), die na de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst wordt voortgezet, vervangen of gewijzigd, op voorwaarde dat de maatregel na de voortzetting, vervanging of wijziging niet minder verenigbaar is met lid 1 dan vóór de voortzetting, vervanging of wijziging ervan, of

c) een andere maatregel dan als bedoeld onder a) of b), op voorwaarde dat die maatregel niet wordt toegepast ten aanzien van investeringen die op het grondgebied van de partij vóór de datum van inwerkingtreding van die maatregel zijn verricht, en niet wordt toegepast op een manier waaruit schade of nadeel voor die investeringen voortvloeit. ARTIKEL 2.4 Meestbegunstigingsbehandeling 1. Elke partij behandelt investeerders uit de andere partij en de onder deze overeenkomst vallende investeringen, met betrekking tot de verrichting van de betrokken investeringen, niet minder gunstig dan zij investeerders uit een derde land en hun investeringen in vergelijkbare situaties behandelt. 2. Lid 1 is niet van toepassing op de volgende sectoren:

a) communicatiediensten, behalve voor post- en telecommunicatiediensten; b) cultuur, sport en recreatie;

c) visserij en aquacultuur; d) bosbouw en jacht, en e) winning van delfstoffen, met inbegrip van aardolie en aardgas. 3. Lid 1 mag niet worden uitgelegd als een verplichting voor een partij om het voordeel van een behandeling die is toegekend op grond van een bilaterale, regionale of internationale overeenkomst die in werking is getreden vóór de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst, uit te breiden tot investeerders uit de andere partij of tot onder deze overeenkomst vallende investeringen. 4. Lid 1 mag niet worden uitgelegd als een verplichting voor een partij om de onderstaande voordelen uit te breiden tot investeerders uit de andere partij of onder deze overeenkomst vallende investeringen: a) een behandeling die wordt toegekend krachtens een bilaterale, regionale of multilaterale overeenkomst die verbintenissen omvat om in wezen alle belemmeringen voor investeringen tussen de partijen op te heffen, of waarvoor aanpassing van de wetgeving van de partijen in een of meer sectoren van de economie nodig is; b) een behandeling als gevolg van een internationale overeenkomst ter voorkoming van dubbele belastingheffing of een andere internationale overeenkomst of regeling die geheel of hoofdzakelijk belastingheffing betreft, of

c) een behandeling die voortvloeit uit maatregelen met betrekking tot de erkenning van kwalificaties, vergunningen of prudentiële maatregelen in overeenstemming met artikel VII van de Algemene overeenkomst inzake de handel in diensten (GATS) of de bijlage betreffende financiële diensten daarbij.

5. Voor alle duidelijkheid: "behandeling" als bedoeld in lid 1 omvat geen geschillenbeslechtingsprocedures of -mechanismen, zoals die welke zijn opgenomen in afdeling B (Beslechting van geschillen tussen investeerders en partijen) van hoofdstuk 3 (Geschillenbeslechting), en waarin wordt voorzien in andere bilaterale, regionale of internationale overeenkomsten. Materiële verplichtingen in dergelijke overeenkomsten vormen als zodanig geen "behandeling" en kunnen daarom niet in aanmerking worden genomen bij de beoordeling van een schending van dit artikel. Maatregelen die door een partij krachtens deze materiële verplichtingen worden genomen, worden aangemerkt als een "behandeling". 6. Dit artikel moet worden uitgelegd in overeenstemming met het ejusdem generis-beginsel.

ARTIKEL 2.5 Behandeling van investeringen 1. Elke partij verleent een eerlijke en billijke behandeling alsmede volledige bescherming en veiligheid aan investeerders uit de andere partij en de onder deze overeenkomst vallende investeringen, in overeenstemming met de leden 2 tot en met 7 en bijlage 3 (Overeenstemming over behandeling van investeringen). 2. Een partij bij de overeenkomst handelt in strijd met de verplichting tot eerlijke en billijke behandeling als bedoeld in lid 1, wanneer bij een maatregel of reeks maatregelen sprake is van: a) een rechtsweigering in strafrechtelijke, civiele of administratieve procedures; b) een wezenlijke schending van het recht op een eerlijk proces in strafrechtelijke en bestuursrechtelijke procedures; c) kennelijke willekeur;

d) gerichte discriminatie op kennelijk ongerechtvaardigde gronden zoals geslacht, ras of religieuze overtuiging; e) onjuiste behandeling van investeerders, waaronder dwang, misbruik van bevoegdheid of soortgelijk gedrag te kwader trouw, of f) een schending van eventuele, door de partijen bij de overeenkomst overeenkomstig lid 3 vastgestelde nieuwe elementen van de verplichting tot eerlijke en billijke behandeling.

3. Een niet in lid 2 genoemde behandeling kan een schending van de verplichting tot eerlijke en billijke behandeling vormen wanneer de partijen aldus zijn overeengekomen, volgens de procedures van artikel 4.3 (Wijzigingen). 4. Bij de toepassing van de leden 1, 2 en 3 kan een Orgaan voor Geschillenbeslechting als bedoeld in hoofdstuk 3 (Geschillenbeslechting) er rekening mee houden of een partij bij de overeenkomst tegenover een investeerder uit de andere partij bij de overeenkomst een specifieke verklaring heeft afgelegd die een gewettigd vertrouwen heeft gewekt en op basis waarvan de investeerder heeft besloten die investering te verrichten of te handhaven, maar die partij zich nadien zich niet aan die verklaring heeft gehouden. 5. Voor alle duidelijkheid: de term "volledige bescherming en veiligheid" in lid 1 betreft de verplichtingen van een partij om op te treden zoals redelijkerwijs noodzakelijk is voor de bescherming van de fysieke veiligheid van de investeerders en de onder deze overeenkomst vallende investeringen. 6. Wanneer een partij een schriftelijke overeenkomst heeft gesloten met investeerders uit de andere partij of onder deze overeenkomst vallende investeringen die aan alle onderstaande voorwaarden voldoen, mag die partij die overeenkomst niet schenden door de uitoefening van overheidsgezag. Die voorwaarden zijn: a) de schriftelijke overeenkomst is gesloten en is van kracht geworden na de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst;

b) de investeerder baseert zich op de schriftelijke overeenkomst bij het nemen van de beslissing om de onder deze overeenkomst vallende investering te verrichten of te handhaven, anders dan de schriftelijke overeenkomst zelf, en de schending veroorzaakt reële schade aan die investering; c) de schriftelijke overeenkomst creëert een uitwisseling van rechten en verplichtingen in het kader van de genoemde investeringen, die bindend zijn voor beide partijen, en

d) de schriftelijke overeenkomst bevat geen clausule over de beslechting van geschillen tussen de partijen bij die overeenkomst via internationale arbitrage. 7. Een schending van een andere bepaling van deze overeenkomst of van een afzonderlijke internationale overeenkomst houdt geen schending van dit artikel in. ARTIKEL 2.6 Compensatie van verliezen 1. Investeerders uit een partij die met betrekking tot hun onder deze overeenkomst vallende investeringen verliezen lijden wegens oorlog of een ander gewapend conflict, een revolutie, een noodtoestand, een opstand of oproer op het grondgebied van de andere partij, worden door die andere partij wat restitutie, schadevergoeding, schadeloosstelling of een andere vorm van vergelijk betreft niet minder gunstig behandeld dan de eigen investeerders of de investeerders uit een derde land.

2. Onverminderd lid 1 wordt aan investeerders uit een partij die in een van de in lid 1 bedoelde situaties verliezen lijden op het grondgebied van de andere partij snelle, passende en doeltreffende schadevergoeding of teruggave verleend door de andere partij indien deze verliezen het gevolg zijn van: a) de inbeslagname van de onder deze overeenkomst vallende investering of een deel daarvan door de strijdkrachten of de overheid van de andere partij, of b) de vernietiging van de onder deze overeenkomst vallende investering of een deel daarvan door de strijdkrachten of de overheid van de andere partij, anders dan onder dwang van de omstandigheden.

ARTIKEL 2.7 Onteigening 1. Een partij mag noch rechtstreeks noch onrechtstreeks een onder deze overeenkomst vallende investering nationaliseren of onteigenen door middel van maatregelen met een soortgelijk effect als nationalisatie of onteigening (hierna "onteigening" genoemd), tenzij de onteigening: a) geschiedt ten algemenen nutte; b) geschiedt met inachtneming van een eerlijke rechtsgang;

c) niet discriminerend is, en d) geschiedt tegen betaling van snelle, adequate en doeltreffende schadeloosstelling. 2. De in lid 1 bedoelde schadeloosstelling moet gelijk zijn aan de billijke marktwaarde van de onder deze overeenkomst vallende investering op het tijdstip vlak voor onteigening of, indien dit vroeger is, voordat de op handen zijnde onteigening bekend werd, vermeerderd met rente tegen een redelijk tarief, vastgesteld op commerciële basis, vanaf de datum van onteigening tot en met de datum van de betaling. Deze schadeloosstelling moet daadwerkelijk uitvoerbaar zijn, vrij kunnen worden overgemaakt overeenkomstig artikel 2.8 (Overmaking) en onverwijld worden uitbetaald. 3. Onverminderd de leden 1 en 2, ingeval Vietnam de onteigenende partij is, moet elke maatregel van rechtstreekse onteigening met betrekking tot grond aan de volgende voorwaarden voldoen: a) het doel is in overeenstemming met de toepasselijke interne wet- en regelgeving, en

b) de onteigening gebeurt tegen betaling van een vergoeding die gelijk is aan de marktwaarde, met inachtneming van de toepasselijke interne wet- en regelgeving. 4. De afgifte van dwanglicenties in verband met intellectuele-eigendomsrechten vormt geen onteigening in de zin van lid 1, voor zover die afgifte in overeenstemming is met de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom, die is opgenomen in bijlage 1C bij de WTO-overeenkomst (hierna "TRIPs-overeenkomst genoemd).

5. Een investeerder die door een onteigening wordt getroffen, moet krachtens het recht van de onteigenende partij aanspraak hebben op een onverwijlde toetsing van zijn vordering en van de waardebepaling van zijn investering door een rechterlijke instantie of een andere onafhankelijke instantie van die partij. 6. Dit artikel moet worden uitgelegd overeenkomstig bijlage 4 (Overeenstemming over onteigening). ARTIKEL 2.8 Overmaking Elke partij staat toe dat alle overmakingen met betrekking tot onder deze overeenkomst vallende investeringen zonder beperking of vertraging worden verricht in vrij converteerbare valuta en tegen de op de datum van overmaking geldende marktwisselkoers. Die overmakingen omvatten: a) kapitaalinbreng, zoals aanvangskapitaal en extra middelen voor het aanhouden, uitbreiden of verhogen van de investering; b) winsten, dividenden, kapitaalwinsten en ander rendement, opbrengsten uit de verkoop van de investering of een deel daarvan, of opbrengsten uit de gedeeltelijke of gehele liquidatie van de investering; c) uitkeringen van rente, royalty's, vergoedingen voor beheer en technische steun alsmede andere vormen van vergoedingen;



d) betalingen in het kader van een contract gesloten door de investeerder of door de onder deze overeenkomst vallende investering, met inbegrip van betalingen uit hoofde van een leningsovereenkomst; e) inkomsten en andere bezoldigingen van uit het buitenland aangeworven personeel dat werkzaam is in verband met de investering; f) betalingen op grond van artikel 2.6 (Compensatie van verliezen) en artikel 2.7 (Onteigening), en g) betalingen van schadevergoeding uit hoofde van een uitspraak op grond van afdeling B (Beslechting van geschillen tussen investeerders en partijen) van hoofdstuk 3 (Geschillenbeslechting). ARTIKEL 2.9 Subrogatie Indien een partij bij de overeenkomst, of een instantie van die partij, een betaling verricht uit hoofde van een schadevergoedingsverplichting, een garantie of een verzekeringsovereenkomst die zij is aangegaan met betrekking tot een investering die door een van haar investeerders is verricht op het grondgebied van de andere partij bij de overeenkomst, erkent die andere partij dat de eerstgenoemde partij of instantie ten aanzien van die investering in alle rechten treedt, dat alle desbetreffende rechten of titels op die partij of instantie overgaan en dat alle desbetreffende vorderingen aan die partij of instantie worden gecedeerd. De partij of de instantie mag het recht waarin zij is getreden of de vordering die aan haar is gecedeerd, op dezelfde wijze als het oorspronkelijke recht of de oorspronkelijke vordering van de investeerder geldend maken. Dergelijke rechten waarin de partij of een instantie van die partij is getreden, mogen met toestemming van de partij of de instantie ook door de investeerder geldend worden gemaakt.

HOOFDSTUK 3 GESCHILLENBESLECHTING

AFDELING A BESLECHTING VAN GESCHILLEN TUSSEN PARTIJEN BIJ OVEREENKOMST ONDERAFDELING 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED ARTIKEL 3.1 Doelstelling Het doel van dit hoofdstuk is een doeltreffend en doelmatig mechanisme ter vermijding en beslechting van geschillen tussen de partijen over de interpretatie en toepassing van deze overeenkomst op te zetten, teneinde tot een onderling overeengekomen oplossing te komen.

ARTIKEL 3.2

Toepassingsgebied Dit hoofdstuk is van toepassing ten aanzien van de vermijding en beslechting van geschillen tussen de partijen over de interpretatie of de toepassing van de bepalingen van deze overeenkomst, tenzij in deze overeenkomst anders is bepaald. ONDERAFDELING 2 OVERLEG EN BEMIDDELING ARTIKEL 3.3 Overleg 1. De partijen streven ernaar alle geschillen als bedoeld in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) op te lossen door te goeder trouw overleg te voeren, teneinde tot een onderling overeengekomen oplossing te komen. 2. De partij die overleg wenst te voeren, dient daartoe bij de andere partij een schriftelijk verzoek in, van welk verzoek een afschrift wordt gezonden aan het Comité dat is opgericht overeenkomstig artikel 4.1 (Comité), met vermelding van de maatregel waarom het gaat en de toepasselijke bepalingen van deze overeenkomst.

3. Het overleg wordt binnen 30 dagen na de datum van ontvangst van het in lid 2 bedoelde verzoek gehouden en vindt, tenzij de partijen anders overeenkomen, plaats op het grondgebied van de partij waaraan het verzoek gericht is. Het overleg wordt 45 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek geacht te zijn afgesloten, tenzij beide partijen overeenkomen het overleg voort te zetten. Het overleg, in het bijzonder alle door de partijen verstrekte informatie en ingenomen standpunten, is vertrouwelijk en laat de rechten van de partijen in latere procedures onverlet.

4. Overleg over dringende aangelegenheden, zoals wanneer het bederfelijke waren of seizoensgebonden goederen of diensten betreft, wordt binnen vijftien dagen na de datum van ontvangst van het in lid 2 bedoelde verzoek geopend. Het overleg wordt na 20 dagen geacht te zijn afgesloten, tenzij beide partijen overeenkomen het overleg voort te zetten. 5. De partij die om overleg heeft verzocht, kan een beroep doen op artikel 3.5 (Inleiding van arbitrageprocedure) indien: a) de andere partij niet binnen vijftien dagen na de datum van ontvangst van dit verzoek reageert op het verzoek om overleg; b) het overleg niet binnen de in lid 3 of 4 van dit artikel genoemde termijn wordt geopend; c) de partijen overeenkomen geen overleg te voeren, of d) het overleg is afgesloten zonder onderling overeengekomen oplossing.

6. Tijdens het overleg verstrekt elke partij voldoende feitelijke informatie voor een onderzoek naar de wijze waarop de betrokken maatregel van invloed kan zijn op de werking en toepassing van deze overeenkomst. ARTIKEL 3.4 Bemiddelingsmechanisme

De partijen kunnen te allen tijde overeenkomen om overeenkomstig bijlage 9 (Bemiddelingsmechanisme) aan een bemiddelingsprocedure deel te nemen met betrekking tot een maatregel die de investeringen tussen de partijen ongunstig beïnvloedt. ONDERAFDELING 3 PROCEDURES VOOR BESLECHTING VAN GESCHILLEN ARTIKEL 3.5 Inleiding van arbitrageprocedure 1. Indien de partijen er niet in slagen het geschil door middel van het in artikel 3.3 (Overleg) bedoelde overleg op te lossen, kan de partij die om overleg heeft verzocht, om de instelling van een arbitragepanel verzoeken.

2. Het verzoek om instelling van een arbitragepanel wordt schriftelijk gedaan bij de andere partij, van welk verzoek een afschrift wordt gezonden aan het Comité. De klagende partij vermeldt in haar verzoek de maatregel die in het geding is, en legt uit waarom die maatregel niet voldoet aan de bepalingen van deze overeenkomst, waarbij duidelijk de rechtsgrond voor de klacht wordt aangegeven. ARTIKEL 3.6 Taakomschrijving van arbitragepanel

Tenzij de partijen binnen tien dagen na de datum van aanwijzing van de arbiters anders overeenkomen, luidt de taakomschrijving van het arbitragepanel als volgt: "In het licht van de desbetreffende bepalingen van deze overeenkomst waarop de partijen bij het geschil zich beroepen, de aangelegenheid onderzoeken waarnaar in het verzoek om instelling van het arbitragepanel op grond van artikel 3.5 (Inleiding van arbitrageprocedure) wordt verwezen, zich uitspreken over de verenigbaarheid van de maatregel in kwestie met de in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) genoemde relevante bepalingen en een verslag uitbrengen over de resultaten van het feitenonderzoek, de toepasselijkheid van de relevante bepalingen en de beweegredenen die aan de bevindingen en aanbevelingen ten grondslag liggen, overeenkomstig de artikelen 3.10 (Tussentijds verslag) en 3.11 (Eindverslag).".

ARTIKEL 3.7 Instelling van arbitragepanel 1. Een arbitragepanel bestaat uit drie arbiters. 2. Binnen tien dagen na de datum waarop de partij waartegen de klacht gericht is het verzoek om instelling van een arbitragepanel heeft ontvangen, treden de partijen met elkaar in overleg om overeenstemming te bereiken over de samenstelling van het arbitragepanel. 3. Indien de partijen binnen de in lid 2 genoemde termijn geen overeenstemming over de samenstelling van het arbitragepanel bereiken, kan elke partij binnen tien dagen na het verstrijken van de in lid 2 vastgestelde termijn een arbiter benoemen uit de krachtens artikel 3.23 (Lijst van arbiters) opgestelde sublijst van die partij. Indien een partij verzuimt een arbiter uit haar sublijst te benoemen, wordt deze op verzoek van de andere partij door de voorzitter van het Comité, of door diens vertegenwoordiger, door middel van loting aangewezen uit de overeenkomstig artikel 3.23 (Lijst van arbiters) opgestelde sublijst van die partij. 4. Indien de partijen binnen de in lid 2 genoemde termijn geen overeenstemming over de voorzitter van het arbitragepanel bereiken, wordt deze op verzoek van de andere partij door de voorzitter van het Comité, of door diens vertegenwoordiger, door middel van loting aangewezen uit de sublijst van voorzitters die wordt vastgesteld overeenkomstig artikel 3.23 (Lijst van arbiters). 5. De voorzitter van het Comité of diens vertegenwoordiger wijst binnen vijf dagen na het in lid 3 of 4 bedoelde verzoek de arbiters aan.



6. De datum van instelling van het arbitragepanel is die waarop de drie de aangewezen arbiters de partijen in kennis hebben gesteld van de aanvaarding van hun benoeming overeenkomstig bijlage 7 (Reglement van orde). 7. Indien een of meer van de in artikel 3.23 (Lijst van arbiters) bedoelde lijsten niet zijn opgesteld of niet voldoende namen bevatten op het tijdstip van indiening van een verzoek als bedoeld in lid 3 of 4, worden de arbiters door middel van loting aangewezen uit de personen die formeel zijn voorgedragen door beide partijen of door één partij ingeval slechts één partij een voordracht heeft gedaan. ARTIKEL 3.8 Geschillenbeslechtingsprocedure van het arbitragepanel 1. Op de geschillenbeslechtingsprocedure van een arbitragepanel zijn de voorschriften en procedures van dit artikel en de bijlagen 7 (Reglement van orde) en 8 (Gedragscode voor arbiters en bemiddelaars) van toepassing. 2. Tenzij de partijen anders overeenkomen, vergaderen zij binnen tien dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel met dat panel om te beslissen over alle aangelegenheden die zij of het arbitragepanel passend achten, met inbegrip van het tijdschema van de procedure en de bezoldigingen en onkostenvergoedingen voor de arbiters overeenkomstig bijlage 7 (Reglement van orde). De arbiters en de vertegenwoordigers van de partijen kunnen per telefoon of per videoconferentie aan deze bijeenkomst deelnemen.

3. De plaats van de hoorzitting wordt gekozen met wederzijdse instemming van de partijen. Indien de partijen geen overeenstemming over de plaats van de hoorzitting bereiken, wordt deze in Brussel gehouden als Vietnam de klagende partij is, en in Hanoi als de EU-partij de klagende partij is. 4. Alle hoorzittingen zijn voor het publiek toegankelijk, tenzij in bijlage 7 (Reglement van orde) anders wordt bepaald. 5. Overeenkomstig bijlage 7 (Reglement van orde) worden de partijen in de gelegenheid gesteld om aanwezig te zijn bij alle presentaties, verklaringen, discussies of replieken in de procedure. Alle informatie of schriftelijke opmerkingen die door een partij bij het arbitragepanel zijn ingediend, met inbegrip van eventueel commentaar over het beschrijvende deel van het tussentijdse verslag, antwoorden op vragen van het arbitragepanel en opmerkingen van een partij over die antwoorden, worden ter beschikking gesteld van de andere partij. 6. Tenzij de partijen anders overeenkomen binnen drie dagen na de oprichtingsdatum van het arbitragepanel, mag het arbitragepanel overeenkomstig bijlage 7 (Reglement van orde), ongevraagde schriftelijke opmerkingen (bijdragen van amici curiae) in ontvangst nemen van natuurlijke of rechtspersonen die gevestigd zijn op het grondgebied van een partij.

7. Voor haar interne beraadslagingen komt het arbitragepanel bijeen in besloten zitting waaraan alleen arbiters deelnemen. Het arbitragepanel kan ook toestaan dat zijn assistenten de beraadslagingen bijwonen. De beraadslagingen van het arbitragepanel zijn vertrouwelijk en de bij het panel ingediende stukken worden vertrouwelijk behandeld.

ARTIKEL 3.9 Voorlopige uitspraak inzake dringende aard Indien een partij daarom verzoekt, doet het arbitragepanel binnen tien dagen na zijn instelling een voorlopige uitspraak over de vraag of het een zaak dringend acht. ARTIKEL 3.10 Tussentijds verslag 1. Het arbitragepanel legt uiterlijk negentig dagen na de datum van zijn instelling een tussentijds verslag aan de partijen voor, dat de resultaten van het feitenonderzoek, de toepasselijkheid van de desbetreffende bepalingen, alsmede de aan zijn bevindingen en aanbevelingen ten grondslag liggende beweegredenen vermeldt. Wanneer het arbitragepanel van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter de partijen en het Comité hiervan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het panel zijn tussentijds verslag denkt te kunnen voorleggen. In geen enkel geval brengt het arbitragepanel het tussentijds verslag later dan 120 dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel uit. 2. Binnen veertien dagen na de bekendmaking van het tussentijds verslag kan een partij bij het arbitragepanel een schriftelijk verzoek, met commentaar, indienen om bepaalde aspecten ervan te heroverwegen.

3. In dringende gevallen, zoals wanneer het bederfelijke waren of seizoensgebonden goederen of diensten betreft, stelt het arbitragepanel alles in het werk om zijn tussentijdse verslag binnen vijfenveertig, maar in geen geval later dan zestig dagen na de datum van zijn instelling voor te leggen. Binnen zeven dagen na de bekendmaking van het tussentijds verslag kan een partij bij het arbitragepanel een schriftelijk verzoek, met commentaar, indienen om bepaalde aspecten ervan te heroverwegen.

4. Naar aanleiding van schriftelijke verzoeken, met commentaar, van de partijen over het tussentijds verslag kan het arbitragepanel haar verslag wijzigen en, wanneer het dat zinvol acht, de zaak nader onderzoeken. ARTIKEL 3.11 Eindverslag 1. Uiterlijk 120 dagen na de datum van instelling legt het arbitragepanel een eindverslag voor aan de partijen en het Comité. Wanneer het arbitragepanel van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter de partijen en het Comité hiervan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het panel zijn einderslag denkt te kunnen voorleggen. In geen enkel geval brengt het arbitragepanel het eindverslag later dan 150 dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel uit.

2. In dringende gevallen, zoals wanneer het bederfelijke waren of seizoensgebonden goederen of diensten betreft, stelt het arbitragepanel alles in het werk om binnen zestig dagen na de datum van zijn instelling kennis te geven van zijn eindverslag. In geen enkel geval brengt het arbitragepanel het eindverslag later dan 75 dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel uit. 3. Het eindverslag bevat een toereikende bespreking van de argumenten die zijn ingeroepen gedurende de fase van de tussentijdse beoordeling en geeft een duidelijk antwoord op de opmerkingen van de partijen. ARTIKEL 3.12 Naleving van het eindverslag De partij waartegen de klacht gericht is, neemt de nodige maatregelen om het eindverslag onverwijld en te goeder trouw na te leven.

ARTIKEL 3.13 Redelijke termijn voor naleving 1. Indien onmiddellijke naleving niet mogelijk is, trachten de partijen onderling overeenstemming te bereiken over de termijn waarbinnen het eindverslag moet worden nageleefd. In dat geval stelt de partij waartegen de klacht gericht is, uiterlijk 30 dagen na ontvangst van het eindverslag, de klagende partij en het Comité in kennis van de termijn die zij nodig heeft om het verslag na te kunnen leven (hierna de "redelijke termijn" genoemd).

2. Indien de partijen het niet eens zijn over de redelijke termijn voor naleving van het eindverslag, verzoekt de klagende partij binnen twintig dagen na ontvangst van de kennisgeving die overeenkomstig lid 1 is gedaan door de partij waartegen de klacht gericht is, het op grond van artikel 3.7 (Instelling van arbitragepanel) opgerichte arbitragepanel (hierna het "oorspronkelijke arbitragepanel" genoemd) om de duur van de redelijke termijn vast te stellen. Dit verzoek wordt medegedeeld aan de partij waartegen de klacht gericht is en aan het Comité. 3. Binnen 20 dagen na de indiening van het in lid 2 bedoelde verzoek maakt het arbitragepanel zijn uitspraak over de redelijke termijn bekend aan de partijen en aan het Comité. 4. De partij waartegen de klacht gericht is, stelt de klagende partij ten minste dertig dagen voor afloop van de redelijke termijn schriftelijk in kennis van de vorderingen die zij maakt bij de naleving van het eindverslag. 5. De partijen kunnen instemmen met verlenging van de redelijke termijn. ARTIKEL 3.14 Nieuw onderzoek van maatregelen tot naleving van eindverslag

1. De partij waartegen de klacht gericht is, stelt de klagende partij en het Comité voor afloop van de redelijke termijn in kennis van de maatregelen die zij heeft getroffen om het eindverslag na te leven.

2. Indien er tussen de partijen onenigheid bestaat over het bestaan van een maatregel of over de vraag of een maatregel waarvan overeenkomstig lid 1 is kennisgegeven in overeenstemming is met de in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) bedoelde bepalingen, kan de klagende partij het oorspronkelijke arbitragepanel schriftelijk verzoeken hierover uitspraak te doen. Het verzoek wordt medegedeeld aan de partij waartegen de klacht gericht is en aan het Comité. De klagende partij vermeldt in haar verzoek welke specifieke maatregel in het geding is en legt uit, op zodanige wijze dat de rechtsgrond van de klacht duidelijk is, waarom die maatregel niet voldoet aan de in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) bedoelde bepalingen. 3. Binnen 45 dagen na de indiening van het in lid 2 bedoelde verzoek maakt het arbitragepanel zijn uitspraak bekend aan de partijen en aan het Comité. ARTIKEL 3.15 Tijdelijke maatregelen bij niet-naleving 1. Indien de partij waartegen de klacht gericht is niet voor afloop van de redelijke termijn de klagende partij en het Comité kennis geeft van een maatregel die zij heeft getroffen om het eindverslag van het arbitragepanel na te leven, of indien het arbitragepanel oordeelt dat er geen na te leven maatregel is getroffen of dat de maatregel waarvan overeenkomstig artikel 3.14 (Nieuw onderzoek van maatregelen tot naleving van eindverslag), lid 1, kennis is gegeven, niet verenigbaar is met de verplichtingen van de partij krachtens de bepalingen waarnaar in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) wordt verwezen, biedt de partij waartegen de klacht gericht is de klagende partij, op verzoek van en na overleg met deze laatste, een compensatie aan.

2. Indien de klagende partij besluit niet om een compensatieaanbod te verzoeken of wanneer zij wel daarom verzoekt maar de partijen geen akkoord over compensatie bereiken binnen 30 dagen na afloop van de redelijke termijn of de kennisgeving van de uitspraak van het arbitragepanel op grond van artikel 3.14 (Nieuw onderzoek van maatregelen tot naleving van eindverslag) dat er geen na te leven maatregel is getroffen of dat een maatregel niet in overeenstemming is met de bepalingen bedoeld in artikel 3.2 (Toepassingsgebied), is de klagende partij gerechtigd om, na de andere partij en het Comité hiervan in kennis te hebben gesteld, passende maatregelen binnen het kader van de tussen de partijen geldende preferentiële handels- en investeringsverplichtingen te treffen met een effect dat overeenstemt met de mate waarin de schending de voordelen voor de andere partij tenietdoet of beperkt. In de kennisgeving moeten dergelijke maatregelen worden gespecificeerd. De klagende partij kan de maatregelen vanaf tien dagen na de datum van ontvangst van de kennisgeving door de partij waartegen de klacht gericht is op elk gewenst tijdstip laten ingaan, tenzij de partij waartegen de klacht gericht is overeenkomstig lid 3 van dit artikel om arbitrage heeft verzocht. 3. Indien de partij waartegen de klacht gericht is van oordeel is dat het effect van de door de klagende partij getroffen maatregelen niet overeenstemt met de mate waarin de schending de voordelen voor de andere partij tenietdoet of beperkt, kan zij het oorspronkelijke arbitragepanel schriftelijk verzoeken hierover uitspraak te doen. Dat verzoek wordt vóór het verstrijken van de in lid 2 bedoelde periode van tien dagen medegedeeld aan de klagende partij, van welk verzoek een afschrift wordt gezonden aan het Comité. Uiterlijk 30 dagen na ontvangst van het verzoek maakt het oorspronkelijke arbitragepanel zijn uitspraak over de maatregelen van de klagende partij bekend aan de partijen en aan het Comité. De verplichtingen worden niet opgeschort voordat het oorspronkelijke arbitragepanel zijn uitspraak heeft medegedeeld, en de eventuele opschorting moet in overeenstemming zijn met die uitspraak.

4. De maatregelen van dit artikel zijn van tijdelijke aard en mogen niet meer worden toegepast nadat:

a) de partijen ingevolge artikel 3.19 (Onderling overeengekomen oplossing) tot een onderling overeengekomen oplossing zijn gekomen; b) de partijen zijn overeengekomen dat de maatregel waarvan overeenkomstig artikel 3.14 (Nieuw onderzoek van maatregelen tot naleving van eindverslag), lid 1, is kennisgegeven, ertoe leidt dat de partij waartegen de klacht gericht is in overeenstemming met de in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) bedoelde bepalingen handelt, of c) de maatregel waarvan is vastgesteld dat deze niet verenigbaar is met de in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) bedoelde bepalingen, is ingetrokken of gewijzigd en overeenkomstig artikel 3.14 (Nieuw onderzoek van maatregelen tot naleving van eindverslag), lid 3, met die bepalingen in overeenstemming is gebracht.

ARTIKEL 3.16 Onderzoek van nalevingsmaatregelen getroffen na vaststelling

van tijdelijke maatregelen tegen niet-naleving 1. De partij waartegen de klacht gericht is, stelt de klagende partij en het Comité in kennis van alle maatregelen die zij heeft getroffen om na de maatregelen die zijn toegepast door de klagende partij of na de toepassing van tijdelijke compensatie, naargelang het geval, het verslag van het arbitragepanel na te leven. Met uitzondering van de in lid 2 bedoelde gevallen beëindigt de klagende partij de in overeenstemming met artikel 3.15 (Tijdelijke maatregelen bij niet-naleving) genomen maatregelen binnen 30 dagen na de datum van ontvangst van de kennisgeving. Indien compensatie is geboden, met uitzondering van de in lid 2 bedoelde gevallen, kan de partij waartegen de klacht gericht is, binnen 30 dagen na haar kennisgeving dat zij heeft voldaan aan het verslag van het arbitragepanel, die compensatie beëindigen. 2. Indien de partijen binnen dertig dagen na de datum van ontvangst van de kennisgeving geen overeenstemming bereiken over de vraag of de maatregel waarvan is kennisgegeven, ertoe leidt dat de partij waartegen de klacht gericht is in overeenstemming met de in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) bedoelde bepalingen handelt, verzoekt de klagende partij het oorspronkelijke arbitragepanel schriftelijk hierover uitspraak te doen. Dit verzoek wordt medegedeeld aan de partij waartegen de klacht gericht is, van welk verzoek een afschrift wordt gezonden aan het Comité.

3. Het arbitragepanel stelt de partijen en het Comité binnen 45 dagen na de indiening van het verzoek in kennis van zijn uitspraak. Indien het arbitragepanel oordeelt dat de gemelde maatregel in overeenstemming is met de in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) bedoelde bepalingen, worden de in artikel 3.15 (Tijdelijke maatregelen bij niet-naleving) bedoelde maatregelen of de compensatie, naar gelang van het geval, beëindigd. Indien van toepassing, wordt de mate van opschorting van de verplichtingen of van de compensatie aangepast in het licht van de uitspraak van het arbitragepanel. ARTIKEL 3.17

Vervanging van arbiters Indien tijdens de arbitrageprocedure het oorspronkelijke arbitragepanel of enkele van de leden ervan niet kunnen deelnemen, zich terugtrekken of moeten worden vervangen omdat de leden niet voldoen aan de vereisten van de gedragscode in bijlage 8 (Gedragscode voor arbiters en bemiddelaars), is de procedure van artikel 3.7 (Instelling van arbitragepanel) van toepassing. De termijn voor de kennisgeving van de verslagen en uitspraken, naar gelang van het geval, wordt met 20 dagen verlengd.

ARTIKEL 3.18 Opschorting en beëindiging van een arbitrageprocedure 1. Het arbitragepanel kan op verzoek van beide partijen te allen tijde zijn werkzaamheden schorsen gedurende een door de partijen overeengekomen periode, die niet meer dan twaalf opeenvolgende maanden mag bedragen. Het panel hervat zijn werkzaamheden vóór het einde van die opschortingsperiode op schriftelijk verzoek van beide partijen. De partijen stellen het comité hiervan in kennis. Het arbitragepanel kan ook zijn werkzaamheden hervatten aan het einde van de opschortingsperiode, op schriftelijk verzoek van een van de partijen. De partij die het verzoek indient, stelt de voorzitter van het Comité en de andere partij hiervan in kennis. Indien een partij bij het verstrijken van de schorsingsperiode het arbitragepanel niet verzoekt zijn werkzaamheden te hervatten, vervalt de autoriteit van het arbitragepanel en wordt de procedure beëindigd. Indien de werkzaamheden van het arbitragepanel worden geschorst, worden de termijnen die zijn vastgesteld in de relevante bepalingen van dit hoofdstuk verlengd met hetzelfde aantal dagen als de opschorting van de werkzaamheden heeft geduurd. De schorsing en beëindiging van de werkzaamheden van het arbitragepanel laten de rechten van de partijen in andere procedures waarop artikel 3.24 (Forumkeuze) van toepassing is onverlet. 2. De partijen kunnen overeenkomen om de werkzaamheden van het arbitragepanel te beëindigen door middel van gezamenlijke kennisgeving aan de voorzitter van het arbitragepanel en aan het Comité, op enig moment vóór de afgifte van het eindverslag van het arbitragepanel.

ARTIKEL 3.19 Onderling overeengekomen oplossing De partijen kunnen te allen tijde onderling een oplossing voor een onder dit hoofdstuk vallend geschil overeenkomen. Zij stellen het Comité, en in voorkomend geval de voorzitter van het arbitragepanel, gezamenlijk in kennis van een dergelijke oplossing. Indien ingevolge de desbetreffende interne procedures van een van de partijen voor de oplossing goedkeuring vereist is, wordt in de kennisgeving naar dit vereiste verwezen en wordt de geschillenbeslechtingsprocedure geschorst. Indien dergelijke goedkeuring niet vereist is, of nadat van de voltooiing van die interne procedures is kennisgegeven, wordt de geschillenbeslechtingsprocedure beëindigd.

ARTIKEL 3.20 Inlichtingen en technisch advies Het arbitragepanel kan op verzoek van een partij of op eigen initiatief bij alle bronnen, met inbegrip van de bij het geschil betrokken partijen, alle inlichtingen inwinnen die het voor de werkzaamheden van het arbitragepanel nuttig acht. Het arbitragepanel heeft tevens het recht deskundigen om advies te vragen wanneer het dat nuttig acht. Voordat het deskundigen kiest, raadpleegt het arbitragepanel de partijen. Alle in het kader van dit artikel verkregen informatie moet worden bekendgemaakt en voorgelegd aan de partijen voor commentaar binnen het tijdschema dat is vastgesteld door het arbitragepanel.

ARTIKEL 3.21 Interpretatieregels Het arbitragepanel legt de in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) bedoelde bepalingen uit volgens de gebruikelijke regels voor de interpretatie van het internationaal publiekrecht, met inbegrip van die welke zijn neergelegd in het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht, gedaan te Wenen op 23 mei 1969 (hierna het "Verdrag van Wenen" genoemd). Het arbitragepanel houdt ook rekening met relevante interpretaties in verslagen van panels en van de Beroepsinstantie die zijn aangenomen door het Orgaan voor Geschillenbeslechting in bijlage 2 bij de WTO-overeenkomst. De verslagen en uitspraken van het arbitragepanel kunnen de rechten en verplichtingen van de partijen uit hoofde van deze overeenkomst niet verruimen of beperken. ARTIKEL 3.22 Besluiten en uitspraken van arbitragepanel 1. Het arbitragepanel stelt alles in het werk om elk besluit bij consensus te nemen. Indien het niet mogelijk is bij consensus tot een besluit te komen, wordt een besluit bij meerderheid van stemmen genomen. Afwijkende meningen van arbiters worden in geen geval openbaar gemaakt.



2. De verslagen en uitspraken van het arbitragepanel worden door de partijen onvoorwaardelijk aanvaard. Zij scheppen geen rechten of verplichtingen voor natuurlijke of rechtspersonen. De verslagen en uitspraken bevatten de resultaten van het feitenonderzoek, de toepasselijkheid van de bepalingen waarnaar wordt verwezen in artikel 3.2 (Toepassingsgebied) en de beweegredenen die aan de bevindingen en conclusies ten grondslag liggen. Het Comité maakt de verslagen en uitspraken van het arbitragepanel in hun geheel openbaar binnen tien dagen na hun uitgifte, tenzij het besluit dat niet te doen om vertrouwelijke informatie te beschermen. ONDERAFDELING 4 ALGEMENE BEPALINGEN ARTIKEL 3.23 Lijst van arbiters 1. Het Comité stelt uiterlijk zes maanden na de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst een lijst op van ten minste 15 personen die bereid en in staat zijn om als arbiter op te treden. Die lijst bestaat uit drie sublijsten: a) een sublijst voor Vietnam; b) een sublijst voor de Unie en haar lidstaten, en

c) een sublijst van personen die geen onderdaan van een van de partijen zijn en niet hun vaste verblijfplaats hebben in een van de partijen en als voorzitter van het arbitragepanel kunnen optreden.

2. Elke sublijst bevat ten minste vijf personen. Het Comité ziet erop toe dat de lijst te allen tijde uit dat minimumaantal personen blijft bestaan. 3. De arbiters moeten beschikken over aantoonbare kennis en ervaring op het gebied van het recht en de internationale handel. Zij zijn onafhankelijk, treden op persoonlijke titel op, nemen geen instructies aan van enige organisatie of regering, zijn niet verbonden aan de regering van een van de partijen en houden zich aan de gedragscode in bijlage 8 (Gedragscode voor arbiters en bemiddelaars). 4. Het Comité kan aanvullende lijsten opstellen van tien personen met aantoonbare kennis van en ervaring in specifieke onder deze overeenkomst vallende sectoren. Met instemming van de partijen wordt een dergelijke aanvullende lijst gebruikt voor de samenstelling van het arbitragepanel overeenkomstig de procedure van artikel 3.7 (Instelling van arbitragepanel). ARTIKEL 3.24 Forumkeuze 1. Een beroep op de geschillenbeslechtingsprocedure overeenkomstig dit hoofdstuk laat alle maatregelen in het kader van de WTO onverlet, met inbegrip van die tot beslechting van een geschil, of uit hoofde van andere internationale overeenkomsten waarbij beide partijen partij zijn.

2. In afwijking van lid 1 mag een partij geen procedure inleiden voor een specifieke maatregel in verband met een schending van een in wezen gelijkwaardige verplichting uit hoofde van deze overeenkomst en uit hoofde van de WTO-overeenkomst of krachtens enige andere internationale overeenkomst waarbij beide partijen partij zijn. Zodra een geschillenbeslechtingsprocedure is ingeleid, mag een partij enkel een procedure in verband met de schending van een in wezen gelijkwaardige verplichting uit hoofde van de andere overeenkomst in het andere forum inleiden, wanneer het eerst gekozen forum om procedurele of bevoegdheidsredenen geen uitspraak kan doen in de procedure ten aanzien van de schending van die verplichting. 3. Voor de toepassing van dit artikel: a) wordt een geschillenbeslechtingsprocedure krachtens de WTO-overeenkomst geacht te zijn ingeleid wanneer een partij overeenkomstig artikel 6 van het Memorandum van overeenstemming inzake de regels en procedures betreffende de beslechting van geschillen een verzoek om instelling van een panel indient;

b) wordt een geschillenbeslechtingsprocedure krachtens dit hoofdstuk geacht te zijn ingeleid wanneer een partij overeenkomstig artikel 3.5 (Inleiding van arbitrageprocedure), lid 1, van deze overeenkomst een verzoek om instelling van een arbitragepanel indient; c) wordt een geschillenbeslechtingsprocedure krachtens enige andere internationale overeenkomst geacht te zijn ingeleid overeenkomstig die overeenkomst. 4. Niets in deze overeenkomst belet een partij een door het Orgaan voor Geschillenbeslechting toegestane schorsing van verplichtingen ten uitvoer te leggen. Er kan geen beroep worden gedaan op de WTO-Overeenkomst of de Vrijhandelsovereenkomst om te beletten dat een partij passende maatregelen treft krachtens artikel 3.15 (Tijdelijke maatregelen bij niet-naleving).

ARTIKEL 3.25 Termijnen 1. Tenzij anders is bepaald, worden alle in deze afdeling vastgestelde termijnen, met inbegrip van die waarbinnen arbitragepanels hun verslagen en uitspraken moeten mededelen, gerekend in kalenderdagen vanaf de dag die volgt op de dag waarop het desbetreffende besluit wordt genomen of het desbetreffende feit plaatsvindt. 2. De partijen bij het geschil kunnen in onderling overleg alle in deze afdeling vermelde termijnen wijzigen. Het arbitragepanel kan de partijen te allen tijde voorstellen alle in deze afdeling vermelde termijnen te wijzigen, met opgave van de redenen daarvoor. ARTIKEL 3.26 Toetsing en wijziging

Het Comité kan de bijlagen 7 (Reglement van orde), 8 (Gedragscode voor arbiters en bemiddelaars) en 9 (Bemiddelingsmechanisme) evalueren en besluiten deze te wijzigen.

AFDELING B BESLECHTING VAN GESCHILLEN TUSSEN INVESTEERDERS EN PARTIJEN BIJ OVEREENKOMST ONDERAFDELING 1 Toepassingsgebied en definities ARTIKEL 3.27 Toepassingsgebied 1. Deze afdeling is van toepassing op geschillen tussen enerzijds een eiser uit de ene partij bij de overeenkomst en anderzijds de andere partij bij de overeenkomst over eender welke maatregel die volgens de eiser een inbreuk op de bepalingen van hoofdstuk 2 (Bescherming van investeringen) vormt en die volgens hem verlies of schade veroorzaakt voor hem of, indien de vordering wordt ingesteld namens een plaatselijk gevestigde onderneming die eigendom is of onder zeggenschap staat van de eiser, voor de plaatselijk gevestigde onderneming. 2. Voor alle duidelijkheid: een eiser kan geen vordering uit hoofde van deze afdeling instellen wanneer de investering is verricht door middel van bedrieglijke onjuiste voorstelling, het achterhouden van informatie, omkoping of gedragingen die misbruik van procedure opleveren.



3. Het Gerecht en de Beroepsinstantie die zijn ingesteld krachtens respectievelijk artikel 3.38 (Gerecht) en artikel 3.39 (Beroepsinstantie) mogen niet oordelen over vorderingen die buiten het toepassingsgebied van dit artikel vallen. 4. Een vordering met betrekking tot herstructurering van de schulden van een partij bij de overeenkomst wordt behandeld in overeenstemming met deze afdeling en bijlage 5 (Overheidsschuld). ARTIKEL 3.28 Definities Voor de toepassing van deze afdeling wordt, tenzij anders aangegeven, verstaan onder: a) "procedure": procedure voor het Gerecht of de Beroepsinstantie krachtens deze afdeling; b) "partijen bij het geschil": de eiser en de verweerder; c) "eiser uit een partij": i) een investeerder uit een partij bij de overeenkomst als bedoeld in artikel 2.1 (Toepassingsgebied), alinea 1, onder b), die namens zichzelf handelt, of



ii) een investeerder uit een partij als bedoeld in artikel 2.1 (Toepassingsgebied), alinea 1, onder b), die optreedt namens een plaatselijk gevestigde onderneming in eigendom of onder de zeggenschap van die investeerder; voor alle duidelijkheid: een vordering uit hoofde van deze alinea wordt geacht betrekking te hebben op een geschil tussen een verdragsluitende staat en een onderdaan van een andere verdragsluitende staat voor de toepassing van artikel 25, lid 1, van het Icsid-Verdrag; d) Icsid-Verdrag: het Verdrag inzake de beslechting van geschillen met betrekking tot investeringen tussen Staten en onderdanen van andere Staten, gedaan te Washington op 18 maart 1965; e) "betrokken partij": Vietnam wanneer de verweerder de Unie of een lidstaat van de Unie is, of de Unie wanneer Vietnam de verweerder is; f) "verweerder": hetzij Vietnam, hetzij, in het geval van de EU-partij, de Unie of de betrokken lidstaat overeenkomstig artikel 3.32 (Bericht van voornemen tot instelling van vordering); g) "plaatselijk gevestigde onderneming": een rechtspersoon die gevestigd is op het grondgebied van een partij en die eigendom is en onder zeggenschap staat van een investeerder uit de andere partij; h) "Verdrag van New York van 1958": het Verdrag van de Verenigde Naties over de erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse scheidsrechterlijke uitspraken, gedaan te New York op 10 juni 1958;

i) "financiering door derden": een financiering door een natuurlijke of rechtspersoon die geen partij bij het geschil is maar die een overeenkomst sluit met een partij bij het geschil met het oog op de financiering van alle of een deel van de procedurekosten, in ruil voor een beloning die afhankelijk is van de uitslag van het geschil, of een financiering die wordt verschaft door een natuurlijke of rechtspersoon die geen partij bij het geschil is, in de vorm van een verstrekking van een donatie of financiële steun; j) "Uncitral": de Commissie van de Verenigde Naties voor internationaal handelsrecht, en k) "Uncitraltransparantievoorschriften": de voorschriften van Uncitral over transparantie van op een verdrag gebaseerde arbitrage tussen investeerders en staten. ONDERAFDELING 2

ALTERNATIEVE GESCHILLENBESLECHTING EN OVERLEG ARTIKEL 3.29 Minnelijke schikking Alle geschillen worden voor zover mogelijk in der minne geschikt door middel van onderhandelingen of bemiddeling en, indien mogelijk, vóór de indiening van een verzoek om overleg overeenkomstig artikel 3.30 (Overleg). Deze schikking kan te allen tijde worden overeengekomen, ook na de aanvang van een procedure uit hoofde van deze afdeling.

ARTIKEL 3.30 Overleg 1. Wanneer een geschil niet minnelijk kan worden geschikt overeenkomstig artikel 3.29 (Minnelijke schikking), dient een eiser uit de ene partij die zich beroept op een schending van de bepalingen van artikel 3.27 (Toepassingsgebied), lid 1, bij de andere partij een verzoek om overleg in. Het verzoek bevat de volgende informatie: a) de naam en het adres van de eiser en, indien het verzoek wordt ingediend namens een plaatselijk gevestigde onderneming, de naam, het adres en de plaats van oprichting van de plaatselijk gevestigde onderneming; b) de bepalingen van artikel 3.27 (Toepassingsgebied), lid 1, waarvan wordt gesteld dat zij zijn geschonden;

c) de juridische en feitelijke basis van de vordering, met inbegrip van de maatregelen waarvan wordt gesteld dat zij een schending van de bepalingen bedoeld van artikel 3.27 (Toepassingsgebied), lid 1, vormen; d) de gevraagde maatregel(en) en het geraamde bedrag van de gevorderde schadevergoeding, en e) bewijs dat de eiser een investeerder uit de andere partij is en dat hij eigenaar is van of zeggenschap heeft over de onder deze overeenkomst vallende investering, in voorkomend geval met inbegrip van de plaatselijk gevestigde onderneming, waarvoor een verzoek om overleg is ingediend.

Wanneer een verzoek om overleg wordt ingediend door meer dan één eiser, of namens meer dan één plaatselijk gevestigde onderneming, wordt de onder a) en e) van dit lid bedoelde informatie overgelegd voor elke eiser of plaatselijk gevestigde onderneming, naar gelang van het geval. 2. Een verzoek om overleg wordt ingediend binnen: a) drie jaar nadat de eiser, of in voorkomend geval de plaatselijk gevestigde onderneming, voor het eerst kennis heeft genomen van of kennis had moeten nemen van de gestelde schending van de bepalingen van hoofdstuk 2 (Bescherming van investeringen), alsmede van het feit dat daardoor verlies of schade is geleden door: i) de eiser, voor vorderingen die zijn ingesteld door een investeerder die namens zichzelf handelt, of ii) de plaatselijk gevestigde onderneming, voor vorderingen van een investeerder die handelt namens een plaatselijk gevestigde onderneming, of b) twee jaar nadat de eiser, of in voorkomend geval de plaatselijk gevestigde onderneming, de naar het interne recht van een partij bij de overeenkomst bij een rechterlijke instantie ingestelde vorderingen intrekt of de aldaar ingeleide procedure beëindigt, en hoe dan ook ten laatste zeven jaar na de datum waarop de eiser of, naargelang het geval, de plaatselijk gevestigde onderneming voor het eerst kennis heeft genomen van of kennis had moeten nemen van de maatregel waarvan wordt gesteld dat zij een schending vormt van de bepalingen van hoofdstuk 2 (Bescherming van investeringen), alsmede van het feit dat daardoor verlies of schade is geleden door: i) de eiser, voor vorderingen die zijn ingesteld door een investeerder die namens zichzelf handelt, of



ii) de plaatselijk gevestigde onderneming, voor vorderingen van een investeerder die handelt namens een plaatselijk gevestigde onderneming. 3. Tenzij de partijen bij het geschil anders overeenkomen, wordt het overleg gehouden: a) in Hanoi wanneer het overleg maatregelen van Vietnam betreft; b) in Brussel wanneer het overleg maatregelen van de Unie betreft, of c) in de hoofdstad van de betrokken lidstaat van de Unie wanneer het verzoek om overleg uitsluitend maatregelen van die lidstaat betreft. De raadpleging kan ook plaatsvinden via videoconferentie of met andere middelen, met name indien er een kleine of middelgrote onderneming bij betrokken is. 4. Tenzij de partijen bij het geschil een langere periode overeenkomen, vindt het overleg plaats binnen 60 dagen na de indiening van het verzoek om overleg. 5. Indien de eiser een vordering niet overeenkomstig artikel 3.33 (Instelling van vordering) heeft ingesteld binnen 18 maanden na de indiening van het verzoek om overleg, wordt hij geacht zich te hebben teruggetrokken uit de procedure in het kader van deze afdeling en kan hij geen vordering uit hoofde van deze afdeling indienen. De bij het overleg betrokken partijen kunnen overeenkomen deze termijn te verlengen.

6. De niet-inachtneming van de in de leden 2 en 5 vastgestelde termijnen leidt niet tot de niet-ontvankelijkheid van een verzoek indien de eiser kan aantonen dat hij als gevolg van een opzettelijke handeling van de andere partij bij de overeenkomst niet in staat was een verzoek om overleg of een vordering in te dienen, mits de eiser handelt zodra dit redelijkerwijs mogelijk is. 7. Wanneer het verzoek om overleg betrekking heeft op een gestelde schending van deze overeenkomst door de Unie of door een lidstaat van de Unie, wordt het aan de Unie gezonden. Indien maatregelen van een lidstaat van de Unie worden vermeld, wordt het verzoek tevens toegezonden aan de betrokken lidstaat.

ARTIKEL 3.31 Bemiddeling 1. De partijen bij het geschil kunnen te allen tijde overeenkomen een beroep op bemiddeling te doen. 2. Beroep op bemiddeling is vrijwillig en laat de rechtspositie van de partijen bij het geschil onverlet. 3. Het beroep op bemiddeling kan volgens de regels van bijlage 10 (Bemiddelingsmechanisme voor geschillen tussen investeerders en partijen) plaatsvinden. Alle in bijlage 10 (Bemiddelingsmechanisme voor geschillen tussen investeerders en partijen) vermelde termijnen kunnen met wederzijdse instemming van de partijen bij het geschil worden gewijzigd.

4. De bemiddelaar wordt benoemd met instemming van de partijen bij het geschil. Een dergelijke benoeming kan bestaan uit de benoeming van een bemiddelaar uit de kring van de leden van het Gerecht die zijn benoemd overeenkomstig artikel 3.38 (Gerecht) of de leden van de Beroepsinstantie die zijn benoemd overeenkomstig artikel 3.39 (Beroepsinstantie). De partijen bij het geschil kunnen eveneens de voorzitter van het Hof verzoeken een bemiddelaar aan te wijzen uit de leden van het Gerecht die noch onderdaan van een lidstaat van de Unie, noch onderdaan van Vietnam zijn. 5. Zodra de partijen bij het geschil overeenkomen een beroep op bemiddeling te doen, worden de termijnen als bedoeld in artikel 3.30 (Overleg), leden 2 en 5, artikel 3.53 (Voorlopige uitspraak), lid 6, en artikel 3.54 (Procedure in hoger beroep), lid 5, opgeschort tussen de datum waarop is overeengekomen een beroep te doen op bemiddeling en de datum waarop een van de partijen bij het geschil beslist de bemiddeling te beëindigen, via een brief aan de bemiddelaar en de andere partij bij het geschil. Indien een formatie van het Gerecht is opgesteld overeenkomstig artikel 3.38 (Gerecht), schorst de formatie op verzoek van beide partijen bij het geschil haar procedure tot de datum waarop een van de partijen bij het geschil beslist de bemiddeling te beëindigen via een brief aan de bemiddelaar en aan de andere partij bij het geschil.

ONDERAFDELING 3 INSTELLING VAN VORDERING EN VOORWAARDEN

ARTIKEL 3.32 Bericht van voornemen tot instelling van vordering 1. Indien het geschil niet kan worden beslecht binnen 90 dagen na de indiening van het verzoek om overleg, kan de eiser een schriftelijk bericht sturen van zijn voornemen om het geschil aan geschillenbeslechting uit hoofde van deze afdeling te onderwerpen, met vermelding van de volgende informatie: a) de naam en het adres van de eiser en, indien het verzoek wordt ingediend namens een plaatselijk gevestigde onderneming, de naam, het adres en de plaats van oprichting van de plaatselijk gevestigde onderneming; b) de bepalingen bedoeld in artikel 3.27 (Toepassingsgebied), lid 1, waarvan wordt gesteld dat zij zijn geschonden; c) de wettelijke en feitelijke basis van de vordering, met inbegrip van de maatregelen waarvan wordt gesteld dat zij een schending vormen van de bepalingen bedoeld in artikel 3.27 (Toepassingsgebied), lid 1, en

d) de gevraagde maatregel(en) en het geraamde bedrag van de gevorderde schadevergoeding. Het bericht van het voornemen om het geschil aan geschillenbeslechting te onderwerpen wordt gezonden aan de Unie of aan Vietnam, naar gelang het geval. Wanneer een maatregel van een lidstaat van de Unie wordt vermeld, wordt het verzoek tevens toegezonden aan de betrokken lidstaat. 2. Wanneer een kennisgeving van het voornemen is toegestuurd aan de Unie, stelt de Unie vast wie de verweerder is, en deelt vervolgens de eiser binnen 60 dagen na de ontvangst van de kennisgeving van het voornemen mee of de Unie of een lidstaat van de Unie de verweerder is.

3. Ingeval de eiser binnen 60 dagen na de ontvangst van de kennisgeving van het voornemen niet van de bepaling van de verweerder in kennis is gesteld: a) is, indien de in de mededeling aangegeven maatregelen uitsluitend maatregelen van een lidstaat van de Unie zijn, deze lidstaat de verweerder, of b) is, indien de in de mededeling aangegeven maatregelen maatregelen van de Unie omvatten, deze lidstaat de verweerder. 4. De eiser kan een vordering instellen overeenkomstig artikel 3.33 (Instelling van vordering) op basis van de in lid 2 bedoelde vaststelling of, indien geen dergelijke bepaling is meegedeeld aan de eiser binnen de in lid 2 vastgestelde termijn, overeenkomstig lid 3.

5. Wanneer de Unie of haar lidstaat als verweerder optreedt naar aanleiding van een vaststelling in de zin van lid 2, mag de Unie noch de betrokken lidstaat vaststellen dat een geschil niet-ontvankelijk is, dat het Gerecht niet bevoegd is of anderszins dat het geschil ongegrond of een uitspraak ongeldig is, op grond dat de verweerder eigenlijk de Unie en niet de lidstaat zou moeten zijn, of omgekeerd. 6. Het Gerecht en de Beroepsinstantie zijn gebonden aan de bepaling van de verweerder overeenkomstig lid 2. 7. Niets in deze overeenkomst of de toepasselijke regels inzake geschillenbeslechting vormt een beletsel voor de uitwisseling van alle informatie over een geschil tussen de Unie en de betrokken lidstaat. ARTIKEL 3.33 Instelling van vordering 1. Indien het geschil niet kan worden beslecht binnen zes maanden na de indiening van het verzoek om overleg, en ten minste drie maanden zijn verstreken sinds de indiening van het bericht van een voornemen tot instelling van een vordering overeenkomstig artikel 3.32 (Bericht van voornemen tot instelling van vordering), mag de eiser, mits hij voldoet aan de eisen van artikel 3.35 (Procedurele en andere vereisten voor instelling van vordering), een vordering instellen bij het Gerecht dat is ingesteld op grond van artikel 3.38 (Gerecht).



2. Een vordering kan worden ingesteld bij het Gerecht overeenkomstig een van de volgende reeksen regels inzake geschillenbeslechting: a) het Icsid-Verdrag; b) de Bepalingen betreffende de opening van aanvullende voor het verlenen van administratieve diensten bij geschillen (hierna "Icsid-bepalingen aanvullende mogelijkheden" genoemd) door het secretariaat van het Internationaal Centrum voor beslechting van investeringsgeschillen (hierna "Icsid-secretariaat" genoemd) wanneer de voorwaarden voor een procedure overeenkomstig het bepaalde onder a) niet van toepassing zijn; c) de arbitragevoorschriften van de Uncitral, of d) alle andere voorschriften waarover de partijen bij het geschil overeenstemming bereiken. In het geval dat de eiser een s