TOELICHTING

Overeenkomstig artikel 395, lid 1, van Richtlijn 2006/112/EG van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (hierna “de btw-richtlijn” genoemd) kan de Raad op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen elke lidstaat machtigen bijzondere, van de bepalingen van deze richtlijn afwijkende maatregelen te treffen, teneinde de belastinginning te vereenvoudigen of bepaalde vormen van belastingfraude of -ontwijking te voorkomen.

Bij brief, ingekomen bij de Commissie op 31 maart 2021, heeft de Italiaanse Republiek verzocht om te mogen blijven afwijken van de artikelen 218 en 232 van de btw-richtlijn, teneinde elektronische facturering verplicht te kunnen blijven stellen. De huidige derogatie verstrijkt op 31 december 2021. Voorts werd verzocht om uitbreiding van de werkingssfeer van de bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/593 van de Raad verleende derogatiemaatregel, teneinde belastingplichtigen op te nemen die gebruikmaken van de vrijstelling voor kleine ondernemingen als bedoeld in artikel 282 van de btw-richtlijn. Overeenkomstig artikel 395, lid 2, van de btw-richtlijn heeft de Commissie de overige lidstaten bij brief van 10 september 2021 van het verzoek van de Italiaanse Republiek in kennis gesteld. Bij brief van 13 september 2021 heeft de Commissie de Italiaanse Republiek meegedeeld dat zij over alle gegevens beschikte die zij nodig achtte voor de beoordeling van het verzoek.

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Op grond van Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/593 heeft de Italiaanse Republiek een algemeen systeem van verplichte elektronische facturering, Sistema di Interscambio (SdI), ingevoerd, ook in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad van 11 juli 2017 over het nationale hervormingsprogramma 2017 van Italië en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2017 van Italië.

Italië voert aan dat de doelstellingen van de maatregel, gericht op het bestrijden van belastingfraude en -ontduiking, het vereenvoudigen van de naleving van de belastingwetgeving, het efficiënter innen van de belasting en het moderniseren van de Italiaanse maakindustrie om de administratieve lasten voor bedrijven te verminderen, volledig zijn gehaald.

Wat de bestrijding van btw-fraude en -ontduiking betreft, heeft de maatregel de capaciteit van de belastingdienst versterkt, waardoor de benodigde tijd om btw-fraude en -ontduiking op te sporen en aan te pakken is verkort en de mogelijkheden voor risicoanalyse zijn verbeterd. Bovendien is de maatregel als preventieve maatregel doeltreffend gebleken, omdat ontwijkend en frauduleus gedrag van belastingplichtigen is ontmoedigd.

Hoewel het niet precies te becijferen is hoeveel van de navordering rechtstreeks kan worden teruggevoerd op de implementatie van de verplichte e-facturering, heeft Italië enkele ramingen verstrekt. Volgens deze ramingen kon ongeveer 2 miljard EUR rechtstreeks worden toegeschreven aan een betere naleving van de btw-regels nadat de betrokken maatregel was ingevoerd, terwijl ongeveer 580 miljoen EUR aan extra inkomsten uit de inning van directe belastingen indirect aan de maatregel kon worden toegeschreven. Wat de controle en handhaving betreft, was de actie om valse btw-tegoeden op te sporen en tegen te gaan in 2019 goed voor een navordering van 945 miljoen EUR. Bovendien is het gebruik van elektronische factureringsgegevens voor het gehele jaar 2019 ook van essentieel belang geweest voor de identificatie van belastingplichtigen die niet voldoen aan de voorwaarden voor de status van “esportatore abituale” (meer dan 1,3 miljard EUR aan opgegeven valse plafonds). Er lopen momenteel nog andere processen op basis van de kruiscontrole van elektronische factureringsgegevens met grensoverschrijdende fraudebestrijdingsinformatiebronnen (waaronder het Europees netwerk voor fraudebestrijding Eurofisc). Op basis van factureringsstromen voor niet-bestaande transacties ten belope van ongeveer 1 miljard EUR konden tevens bedrijven worden geïdentificeerd die de laatste maanden van 2019 en in 2020 betrokken waren bij mechanismen van intracommunautaire fraude.

Wat de vereenvoudiging van de fiscale naleving betreft, heeft de invoering van verplichte e-facturering de belastingautoriteit in staat gesteld het volgende beschikbaar te stellen voor belastingplichtigen: vooraf ingevulde aankoop- en verkoopregisters, de planning van de periodieke btw-afrekening en vooraf ingevulde jaarlijkse btw-aangiften en vooraf ingevulde betalingsformulieren, met inbegrip van de belastingen die moeten worden betaald, verrekend of worden teruggevraagd (waarbij voorrang wordt gegeven aan personen die gebruikmaken van e-facturering). Dankzij e-facturering kon een aantal verplichtingen worden geschrapt, zoals het rapporteren van factuurgegevens over binnenlandse transacties, het indienen van Intrastat-aangiften over aankopen, het verstrekken van gegevens over contracten die zijn gesloten door lease- en verhuurbedrijven en het melden van transacties die betrekking hebben op leveringen van goederen vanuit de Republiek San Marino aan Italië.

Volgens Italië heeft de invoering van verplichte e-facturering ook andere voordelen opgeleverd, omdat het factureringsproces voor zowel verstrekkers als ontvangers is vereenvoudigd en aanverwante diensten zijn ontwikkeld, waardoor bedrijfsresultaten in realtime, inclusief bijvoorbeeld het kasstroombeheer, kunnen worden gemonitord. Daarnaast zijn gegevens over verplichte elektronische facturering in het kader van de COVID-19-pandemie uitermate nuttig gebleken bij het analyseren van de veranderingen in de economie door de gezondheidscrisis, en bij het invoeren van de meest geschikte steunmaatregelen.

Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/593 is van toepassing tot en met 31 december 2021 en daarom heeft Italië verzocht om te mogen blijven afwijken van de artikelen 218 en 232 van de btw-richtlijn, teneinde elektronische facturering verplicht te kunnen blijven stellen.

Voorts werd tevens verzocht om de werkingssfeer van de maatregel uit te breiden tot belastingplichtigen die gebruikmaken van de vrijstelling voor kleine ondernemingen als bedoeld in artikel 282 van de btw-richtlijn. Italië meent dat de strijd tegen btw-fraude en -ontduiking door deze uitbreiding zal worden opgevoerd, omdat belastingautoriteiten een volledig beeld zullen krijgen van de transacties die door alle belastingplichtigen zijn verricht. Voorts zullen belastingautoriteiten kunnen monitoren of de omzet van de belastingplichtigen die gebruikmaken van de bovengenoemde vrijstelling, onder de drempel blijft, zodat de autoriteiten fraude kunnen bestrijden die verband houdt met de toegang tot en permanentie van deze regeling voor belastingplichtigen die de bij wet vastgestelde voorwaarden en vereisten wezenlijk schenden.

Italië vindt dat de vereiste uitbreiding van de werkingssfeer van de maatregel niet gepaard moet gaan met aanzienlijke administratieve lasten voor deze belastingplichtigen. Meer dan 10 % van de belastingplichtigen die gebruikmaken van de vrijstelling voor kleine ondernemingen als bedoeld in artikel 282 van de btw-richtlijn, versturen hun facturen al via SdI. Bovendien heeft het Italiaanse agentschap voor overheidsinkomsten gratis diverse oplossingen ter beschikking gesteld aan alle voor de btw geregistreerde marktdeelnemers om elektronische facturen op te stellen en door te sturen. Zo kan een softwarepakket op een computer worden geïnstalleerd en gebruikt om (ook zonder internetverbinding) elektronische factureringsbestanden op te stellen, en om dergelijke bestanden door te sturen door ze eenvoudig te uploaden, en kan een applicatie op elk mobiel apparaat worden geïnstalleerd om elektronische facturen op te stellen en door te sturen. Daarnaast heeft het Italiaanse agentschap voor overheidsinkomsten ook een gratis digitale opslagdienst ter beschikking gesteld om de factureringsbestanden te archiveren, waarbij de vereisten inzake authenticiteit, integriteit en leesbaarheid van de bestanden vijftien jaar lang worden gewaarborgd.

Kleine en middelgrote ondernemingen zouden baat hebben bij de afschaffing van de kosten voor het drukken en archiveren van facturen, de kleinere kans op fouten bij het opstellen van facturen en de toegang tot een aantal onlinediensten die door het Italiaanse agentschap voor overheidsinkomsten worden aangeboden en belastingplichtigen de mogelijkheid geven om de factureringsgegevens te gebruiken om de prestaties van hun bedrijf te analyseren.

Gezien het brede toepassingsgebied van de derogatie en de uitbreiding ervan tot belastingplichtigen die gebruikmaken van de vrijstelling voor kleine ondernemingen als bedoeld in artikel 282 van de btw-richtlijn, is het belangrijk te zorgen voor de nodige follow-up van deze maatregel en met name van de gevolgen ervan voor de bestrijding van btw-fraude en -ontduiking en voor belastingplichtigen, met bijzondere aandacht voor kleine en middelgrote ondernemingen. Als Italië de derogatiemaatregel wil verlengen, moet het een verslag over de werking van de maatregel indienen, samen met het verzoek om verlenging. In dit verslag moet worden beoordeeld in hoeverre de maatregel btw-fraude en -ontduiking doeltreffend bestrijdt en de inning van de btw vereenvoudigt. In het verslag moet ook worden nagegaan wat het effect van de maatregel op belastingplichtigen is, met name op kleine en middelgrote ondernemingen, met een uitvoerige uiteenzetting van de toename van de administratieve lasten en de nalevingskosten die op hen drukken.

Er wordt voorgesteld om de machtiging tot en met 31 december 2024 te verlengen.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

Artikel 218 van de btw-richtlijn plaatst papieren en elektronische facturen op gelijke voet door te bepalen dat de lidstaten ieder document of bericht op papier of in elektronisch formaat als factuur dienen te aanvaarden. Overeenkomstig artikel 232 van de btw-richtlijn wordt elektronische facturering toegepast behoudens aanvaarding door de ontvanger. De verplichting tot elektronische facturering zoals ingevoerd door Italië, wijkt dus af van deze twee bepalingen.