Nr. C 47/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19. 2. 88 
II 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
MEMORANDUM VAN DE COMMISSIE 
OPSTELLING VAN EEN VIJFDE EGKS-PROGRAMMA VOOR MEDISCH ONDERZOEK 
Bescherming van de werknemers tegen de gevaren van het werken in de kolen- en staalindustrie 
COM(87) 655 def. 
(88/C 47/06) 
MEMORANDUM 
Inhoudsopgave 
bladzijde 
1. INLEIDING 7 
2. NOODZAAK VAN HET VOORGESTELDE PROGRAMMA 8 
3. PROGRAMMA 8 
3.1. Beroepskanker 9 
3.2. Beroepshardhorendheid 9 
3.3. Beroepsademhalingsaandoeningen 10 
3.4. Door het beroep veroorzaakte spier- en skeletaandoeningen 10 
3.5. De pathologie in verband met de blootstelling aan bepaalde chemische stoffen 10 
3.6. Opleiding en informatie van beroepskringen 11 
3.7. Methoden voor het meten van de blootstelling van de werknemers 11 
4. COÖRDINATIE VAN DE WERKZAAMHEDEN 11 
5. RESULTATEN VAN HET PROGRAMMA 11 
6. FINANCIËLE ASPECTEN EN DUUR VAN HET PROGRAMMA 12 
7. CONCLUSIES 12 
19. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 47/7 
1. Inleiding 
Het vierde EGKS-programma voor medisch onderzoek, 
„Gevolgen van schadelijke invloeden en fysiek ongemak 
voor de gezondheid van de werknemers" ('), loopt ten 
einde. Het voor dit programma uitgetrokken krediet van 
9 miljoen Ecu is na afloop van dit programma uitgeput. 
Het vierde programma vormde de natuurlijke voortzet­
ting van de voorgaande, sedert 1956 op medisch gebied 
uitgevoerde programma's, waarin fundamentele proble­
men waren bestudeerd zoals de etiopathogenese van 
pneumoconiose, chronische bronchitis en emfyseem, als­
mede de verschillende aspecten van de respiratoire fysio-
pathologie. 
In dit verband is onmiskenbaar vooruitgang geboekt wat 
betreft de kennis van de respiratoire aandoeningen van 
de arbeiders in de ijzer- en de kolenmijnen en in de ij­
zer- en staalindustrie, en is vooral aandacht besteed aan 
de preventie en de vroegtijdige diagnose. 
De werkzaamheden die in het kader van het vierde pro­
gramma worden uitgevoerd, betekenen een duidelijke 
uitbreiding van de activiteiten ten opzichte van de vorige 
programma's. 
De werknemers uit deze sector zijn immers niet alleen 
aan ademhalingsaandoeningen blootgesteld, en overeen­
komstig de wensen uit bedrijfskringen en in het licht van 
de meest recente ontwikkelingen van de biologische we­
tenschap is het experimenteel en epidemiologisch onder­
zoek uitgebreid tot alle schadelijke agentia in het milieu 
van de werknemers uit deze industrieën en tot individu­
ele gevoeligheidsfactoren. Bijzondere aandacht is ook 
gewijd aan kankeraandoeningen en vooral aan de vroeg­
tijdige opsporing daarvan door onderzoek naar de carci-
nogene factoren van de atmosferische verontreiniging in 
de industrieën van de EGKS. Tot de uitbreiding van het 
programma heeft ook behoord de ontwikkeling van een 
informatie- en trainingssysteem voor allen die met pre­
ventie en opsporing van beroepsziekten zijn belast en in 
dat kader is gestreefd naar een verbetering van de me­
thoden die door arbeidsgeneeskundigen en veiligheidsin-
genieurs worden gebruikt om kwalitatieve en kwantita­
tieve metingen van de hinder te verrichten. Met name in 
de ijzer- en staalindustrie en in de cokesfabrieken is het 
epidemiologisch, biologisch en functioneel onderzoek 
gericht op alle bewerkingen die voor de gezondheid 
schadelijk kunnen zijn en wordt speciaal aandacht be­
steed aan de specifieke pathologie. 
Wat de chronische longziekten betreft, hebben de lo­
pende werkzaamheden vooral ten doel methodisch en 
(') PB nr. C 307 van 27. 11. 1981, blz. 9. nauwgezet de talrijke activiteiten uit de vorige pro­
gramma's voort te zetten en in de bestaande lacunes in­
zake de technische middelen voor het onderzoek van de 
ademhalingsfunctie te voorzien. 
In het kader van dit vierde programma is financiële steun 
verleend aan in totaal meer dan 56 onderzoekprojecten, 
welke op het ogenblik voor het merendeel nog in uitvoe­
ring zijn. Deze onderzoekingen zijn voornamelijk gese­
lecteerd op grond van de mogelijkheden voor praktische 
toepassing van de resultaten. 
Hoewel zij nog niet voltooid zijn, hebben enkele zeer 
interessante onderzoeken op onderstaande onderwerpen 
betrekking: 
— harmonisatie en standaardisatie van technieken voor 
longonderzoek; 
— evaluatie van het gezondheidsrisico in verband met 
de werking van verschillende metalen (voornamelijk 
chroom en nikkel) bij de werknemers uit de ijzer- en 
staalindustrie; 
— studie van de op de longbodem aangetroffen celpo­
pulaties en de daarmee samenhangende biologische 
mechanismen door middel van de bronchoalveolaire 
spoelingstechniek; 
— invloed van temperatuur en vochtigheid van de 
ademlucht bij werknemers die blootgesteld zijn aan 
schadelijke klimaatfactoren; 
— vroegtijdige diagnose en evolutie van de verschillende 
soorten aandoeningen van de luchtwegen, met inbe­
grip van de studie van de bronchiale hyperreactiviteit; 
— preventie van rugpijn in de winningsindustrie; 
— studie van de fysieke factoren die van invloed zijn op 
de afzetting van de ingeademde deeltjes in de longen; 
— aspecten van specifieke huidinfecties bij mijnwerkers. 
In het kader van dit programma is belangrijk werk gele­
verd door het bijwerken van de uit 1967 daterende 
EGKS-vragenlijst voor de bestudering van chronische 
bronchitis en longemfyseem. Deze revisie was noodzake­
lijk gebleken in het licht van de wetenschappelijke voor­
uitgang, alsmede om de vragenlijst gemakkelijker han­
teerbaar en de resultaten beter vergelijkbaar te maken. 
Deze nieuwe versie wordt in het vijfde programma ge­
bruikt om de gegevens in de verschillende Lid-Staten 
werkelijk vergelijkbaar te maken. 
De resultaten van dit vierde programma zullen worden 
verzameld, geëvalueerd en samengevat. Zij zullen aan de 
betrokken kringen worden voorgelegd tijdens de in de 
loop van 1988 te houden informatiedagen. Eveneens in 
het kader van het vijfde programma zal een verspreiding 
op grote schaal van de resultaten bijdragen tot verwer­
king in de industrieën van deze sector. 
Nr. C 47/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19. 2. 88 
2. Noodzaak van het voorgestelde programma 
Ondanks de opmerkelijke vooruitgang die dank zij de 
vorige programma's is geboekt en de uitbreiding van de 
in het kader van het vierde programma behandelde on­
derwerpen, staat de gezondheid van de werknemers in 
de kolen- en staalindustrie nog steeds bloot aan ernstige 
gevaren en zelfs aan onvoorzienbare risico's; bij voor­
beeld in verband met de invoering van nieuwe werkme­
thoden en technologieën en het gebruik van nieuwe che­
mische stoffen. 
De ademhalingsaandoeningen blijven in deze industrieën 
nog steeds heel belangrijk, maar alleen enkele duidelijk 
omschreven aspecten van pneumoconiose, chronische 
bronchitis en emfyseem moeten nog worden bestudeerd. 
Het is inderdaad zeer waarschijnlijk dat men na het be­
ëindigen en evalueren van de werkzaamheden van het 
vierde programma zal beschikken over een aanzienlijke 
hoeveelheid informatie die slechts in enkele specifieke 
gevallen verder moet worden uitgediept. Dat is met name 
het geval voor het epidemiologisch onderzoek, dat gro­
tendeels in 1987 zal worden voltooid en ons nieuwe in­
formatie zal verstrekken over de frequentie en de ver­
schillende soorten van ademhalingsaandoeningen bij 
mijnwerkers en staalarbeiders, meer in het bijzonder over 
de prevalentie van de met emfysemen gepaard gaande 
radiologische en longfunctieafwijkingen, alsmede over de 
invloed van het tabagisme en verschillende omgevings­
factoren. 
Alle resultaten van dit onderzoek zullen dan in de prak­
tijk moeten worden toegepast bij de preventie van de 
ziekten in de ondernemingen. 
Ook zullen de tijdens de laatste twee programma's ver­
richte werkzaamheden op het gebied van de normalisatie 
van de methoden voor longfunctieonderzoek moeten lei­
den tot de toepassing op de werkplek van eenvoudig te 
hanteren technieken die betrouwbare resultaten leveren. 
Het succes van het vierde programma op het gebied van 
de ademhaling hangt zeer nauw samen met de integratie 
van de resultaten ervan in de preventieve maatregelen 
van de betrokken industrieën voor gebruik op korte en 
middellange termijn. 
Het lijdt trouwens geen twijfel dat ook andere omstan­
digheden verantwoordelijk kunnen zijn voor ziekten in 
de twee betrokken sectoren en dat de pathologie van de 
werknemers in de metaalfabrieken, de cokesfabrieken en 
de kolen- en ijzermijnen dus in ruimer verband gezien 
moet worden. Beroepskanker kan hier genoemd worden 
als voorbeeld van een ernstige ziekte, en osteo-articulaire 
aandoeningen als voorbeeld van veel voorkomende aan­
doeningen. 
In dit verband mag niet worden vergeten dat: 
— er bepaalde richtlijnen van de Raad van de Europese 
Gemeenschappen bestaan over de bescherming van 
werknemers tegen gevaren in verband met blootstel­ling aan bepaalde agentia op de werkplek, waarvan 
de voorschriften tevens van toepassing zijn op de 
EGKS-sector en die thuishoren in het ruimere kader 
van resoluties van de Raad betreffende actiepro­
gramma's van de Europese Gemeenschappen inzake 
veiligheid en gezondheid op de werkplek; 
— met een actieprogramma van de EG inzake kanker 
begonnen wordt, waarin talrijke acties op het gebied 
van de preventie van beroepskanker zijn voorzien, 
onder andere de definitie en de coördinatie van de 
onderwerpen voor toegepast onderzoek op de werk­
plek. 
Bovendien zijn in 1985 een aanbeveling en een conventie 
van het IAB goedgekeurd over de organisatie van de be­
drijfsgeneeskundige diensten; deze stellen eens te meer 
het vraagstuk van de structuur en de middelen van de 
bedrijfsgeneeskundige diensten aan de orde. Het zou in­
teressant zijn de mogelijke weerslag van een dergelijk 
voorstel in de kolen- en staalindustrie grondig te bestu­
deren. 
Gezien deze overweging en op verzoek van de betrok­
ken industrieën wordt voorgesteld een „vijfde pro­
gramma voor medisch onderzoek" op te stellen dat on­
derstaande doelstellingen zal hebben: 
1) beantwoorden aan de behoeften van de arbeidsomge-
ving, door verbetering van de fysieke en psycholo­
gische omstandigheden van de werknemers op hun 
werk; 
2) medewerken aan de bescherming van de gezondheid 
van de werknemers, met inbegrip van de preventie 
van allerlei soorten beroepsziekten; 
3) steunen van de EGKS-industrieën bij het opstellen 
van preventiemaatregelen en hen met name helpen 
om zich te houden aan de doelstellingen van de Eu­
ropese Gemeenschappen inzake de gezondheid op de 
werkplek, met inbegrip van de communautaire richt­
lijnen; 
4) bevorderen van de op de toepassing van de resultaten 
van de voorafgaande programma's gerichte acties in 
het belang van bovengenoemde doelstellingen. 
3. Programma 
Na analyse van de voorstellen van de nationale deskun­
digen in het kader van de raadgevende comités of van 
leden van de werkgroep „Bedrijfsgeneeskundige diensten 
— Kolen en Staal" blijkt dat het vijfde programma 
hoofdzakelijk gericht moet zijn op een aantal prioritei­
ten, zonder daarbij bepaalde bijkomende aspecten die de 
betrokken kringen bezighouden te verwaarlozen. 
Overeenkomstig de resolutie van het Raadgevend Co­
mité van de EGKS van 23 maart 1984 (') zullen de werk-
(') PB nr. C 114 van 28. 4. 1984, blz. 3. 
19. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 47/9 
zaamheden bestaan uit projecten met praktisch nut voor 
de belanghebbende sectoren die worden voorgesteld en 
geleid door bedrijfsartsen of ziekenhuis- en universitaire 
artsen in nauwe samenwerking met de betrokken indus­
trieën. 
Tevens zal op communautair niveau de bundeling van 
research worden bevorderd door prioriteit te verlenen 
aan projecten waarbij twee of meer Lid-Staten van de 
Gemeenschap betrokken zijn. 
Bovendien zal ervoor worden gezorgd dat de projecten 
onder een bepaalde sector vallen waarin de communau­
taire normen inzake omgeving en arbeids- en gezond­
heidsbescherming in acht worden genomen. 
De speciaal voor dit programma gekozen aspecten zijn: 
3.1. Beroepskanker 
In de ruimere context van de resolutie van de Raad 
en de regeringsvertegenwoordigers van de Lid-Sta­
ten van 7 juli 1986 betreffende een actieprogramma 
van de Europese Gemeenschappen tegen kanker (') 
zal het onderzoek om de gevaren van erkend of 
vermoedelijk carcinogene agentia op de werkplek­
ken in deze industrieën vast te stellen en te evalue­
ren worden voortgezet, ten einde een concreet pre­
ventiebeleid op te stellen. 
Dergelijk onderzoek is tijdens de vorige pro­
gramma's reeds in een aantal nauwkeurig omschre­
ven sectoren verricht, te weten de ijzermijnen en de 
cokesfabrieken, waar een verhoogd risico voor 
longkanker is aangetoond. Er lopen andere onder­
zoekingen ter evaluatie van het kankerrisico als ge­
volg van blootstelling aan hoge concentraties van 
nikkel- en chroomsamenstellingen in de lasrook van 
roestvrij staal of bij de fabricage van speciale soor­
ten staal. 
Naast deze aspecten, die later wellicht nader moe­
ten worden onderzocht, moet het onderzoek ter 
identificatie van carcinogene chemische stoffen en 
de evaluatie daarvan zowel op epidemiologisch als 
op laboratoriumniveau met behulp van de passende 
mutageniciteits- en carcinogeniteitstests worden 
aangemoedigd. Aangezien uit het minder recente 
verleden op epidemiologisch gebied weinig betrouw­
bare meetgegevens met betrekking tot blootstelling 
beschikbaar zijn, moet voorrang worden verleend 
aan prospectief onderzoek. Bepaalde prevalenties van maagkanker bij mijnwer­
kers en van longkanker en strottehoofdkanker bij 
staalarbeiders rechtvaardigen gerichter onderzoek. 
Evenmin mag worden vergeten dat het wetenschap­
pelijke debat over het eventuele verband tussen de 
blootstelling aan siliciumstof en het optreden van 
longkanker de laatste jaren steeds meer aandacht 
krijgt; dientengevolge schijnt het noodzakelijk, on­
derzoek op dit gebied te gaan verrichten, waarbij 
zorgvuldig rekening moet worden gehouden met de 
mogelijkheid dat tegelijkertijd andere carcinogene 
stoffen aanwezig zijn. 
In het algemeen moet ook aandacht worden besteed 
aan de bevordering van onderzoek op gebieden zo­
als de vroegtijdige opsporing van kanker en de ont­
wikkeling van een stelsel van vorming en voorlich­
ting van de werknemers inzake erkende carcinogene 
agentia. Bovendien moeten op communautair niveau 
vergelijkbare morbiditeits- en mortaliteitsstatistieken 
worden opgesteld. 
3.2. Beroepshardhorendbeid 
De richtlijn van de Raad van 12 mei 1986 betref­
fende de bescherming van werknemers tegen de ri­
sico's van blootstelling aan lawaai op het werk (2); 
bevat een hele reeks bepalingen om de werknemers 
zo goed mogelijk te beschermen, alsmede aanwij­
zingen voor de monitoring van het gehoor van de 
blootgestelde werknemers. 
Hoewel reeds het een en ander is gedaan tijdens de 
vorige programma's, blijft het gezondheidsprobleem 
ten gevolge van lawaai tamelijk groot in de EGKS-
industrieën. Op het ogenblik hangen de bescher­
ming en het behoud van de gehoorfunctie voorna­
melijk af van technische ingrepen welke het geluid 
aan de bron moeten dempen; de resultaten daarvan 
kunnen evenwel alleen beoordeeld worden aan de 
hand van systematisch audiometrisch onderzoek ten 
behoeve van de opsporing en controle in het kader 
van gerichte longitudinale onderzoeken. 
Daarom moet worden voorzien in een nauwe sa­
menwerking tussen het medisch onderzoek op dit 
gebied en andere EGKS-programma's die betrek­
king hebben op ergonomie of technische lawaaibe­
strijding. 
Bij het van kracht worden van de voorschriften van 
de richtlijn van de Raad krijgen de industrieën te 
maken met veel strengere bepalingen dan in het ver­
leden. Dientengevolge zou het onderzoek op dit ge­
bied kunnen leiden tot het uitwerken van systemen 
die wat betreft auditief waarneembare en misschien 
auditief niet-waarneembare geluiden zowel de vei­
ligheid als de gezondheid van de werknemers be­
schermen. 
O'PB nr. C 184 van 23. 7. 1986, blz. 19. (2) PB nr. L 137 van 24. 5. 1986, blz. 28. 
Nr. C 47/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19. 2. 88 
3.3. Beroepsadembalingsaandoeningen 
Hoewel in de vorige programma's aan ademhalings­
aandoeningen zoals pneumoconiose, chronische 
bronchitis en emfyseem reeds bijzonder veel aan­
dacht is besteed en daardoor een aanzienlijke voor­
uitgang is geboekt op preventief gebied, kan men 
niet ontkennen dat nog gericht en nauwkeurig om­
schreven onderzoek op dit gebied verricht moet 
worden. 
Wat pneumoconiose betreft, moeten nog altijd enige 
problemen worden opgelost, bij voorbeeld: 
— de grenswaarden voor stofinhalatie bij gemengd 
stof; 
— verschillende frequentie van pneumoconiose-
gevallen tussen bekkens met hetzelfde kwarts­
gehalte, dus interactie tussen kwarts en andere 
soorten stof; 
— discontinuïteit van stofinhalatie; 
— nevenfactoren die pneumoconiose verergeren; 
— nieuwe diagnosemethoden. 
Behalve aan „klassieke" pneumoconiose moet ook 
aandacht worden besteed aan het potentiële gevaar 
van het in de staalfabrieken gebruikte toeslaggrafiet 
dat de laatste tijd steeds meer in de belangstelling 
schijnt te komen. 
Het onderzoek aangaande chronische bronchitis en 
emfyseem in het kader van het vierde programma 
zal waarschijnlijk tot volledige resultaten leiden of 
nog één enkele onderzoeksector openlaten, zoals de 
vaststelling van de grenswaarden voor stof, de rol 
van kolenstof of de rol van silicaatsuspensies tijdens 
het continu gieten in de ijzer- en staalindustrie. 
Wellicht moet tevens worden nagegaan welk ver­
band bestaat tussen deze aandoeningen en de stoor­
nissen in de grote luchtwegen en beroepsastma. 
Andere aspecten van het onderzoek op dit gebied 
kunnen betrekking hebben op de negatieve uitwer­
kingen van ongunstige klimaatomstandigheden en 
onder andere de analyse van het gebruik van appa­
raten ter bescherming van de ademhalingswegen en 
de soort blootstelling omvatten. 
Ten slotte moet gezorgd worden voor de toepassing 
en de validering op de werkplek van eenvoudige en 
betrouwbare ademfunctieproeven en van de nieuwe 
versie van de EGKS-vragenlijst over ademhalings­
symptomen. 
3.4. Door het beroep veroorzaakte spier- en skeletaandoe­
ningen 
De spier- en skeletaandoeningen in het algemeen en 
de lumbale aandoeningen in het bijzonder zijn nog 
steeds een belangrijke oorzaak van ziekteverzuim in 
de EGKS-industrieën. Thans wordt in het kader van het vierde programma 
epidemiologisch onderzoek verricht naar lombal-
gieën in de kolenmijnen, maar er is behoefte aan 
een intensievere communautaire actie ter standaardi­
sering van de technieken, ten einde de prevalentie 
van deze aandoeningen onder verschillende arbeids­
omstandigheden te evalueren. 
In deze context lijkt het gewenst over te gaan tot 
experimenteel onderzoek ter vaststelling van de cri­
teria voor de geschiktheid tot het uitvoeren van voor 
de wervelkolom bijzonder belastende werkzaamhe­
den. 
De integratie van het onderzoek met de door het ad 
hoc comité voor lumbale risico's op het werk gefor­
muleerde aanbevelingen biedt de mogelijkheid tot 
het opstellen van objectieve en in de EGKS-indus­
trieën rechtstreeks toepasbare criteria. 
Overigens mag niet worden vergeten dat nog andere 
pathologische afwijkingen op dit gebied zijn vastge­
steld in de industrieën en dat die zorgvuldig onder­
zocht moeten worden. Zo kan men als voorbeeld de 
pathologie van de knie noemen (chronische menis-
cose, chondritis, enz.) en van de elleboog (epichon-
dilitis). 
Een analyse van dit gebied moet bovendien een 
nauwkeurige identificatie van de oorzaken van deze 
aandoeningen en van de rol, onder andere, van tril­
lingen omvatten. 
3.5. De pathologie in verband met de blootstelling aan be­
paalde chemische stoffen 
Afgezien van het feit dat sommige chemische stoffen 
verantwoordelijk zijn voor kankerverschijnselen (zie 
3.1), zijn er veel andere agentia waarvan bekend is 
of vermoed wordt dat ze schadelijke uitwerkingen 
hebben op de werknemers. Het is overigens een be­
kend feit dat van talrijke chemische substanties niet 
of nauwelijks grondig is nagegaan of zij giftig zijn. 
Er moet derhalve speciaal aandacht worden besteed 
aan de gevaren voor huidaandoeningen (ook aller­
gieën), nier-, lever-, cardiovasculaire en zenuwaan­
doeningen die voortvloeien of kunnen voortvloeien 
uit de blootstelling aan stoffen zoals bij voorbeeld: 
— isocyanaten (gebruikt voor lijmen en harsen); 
— oplosmiddelen en detergentia (gebruikt in secto­
ren van elektromechanisch onderhoud); 
— snijolie en afgewerkte olie, van natuurlijke of 
synthetische oorsprong (vooral bij koudwalsen 
en bij het slijpen van cilinders); 
— koolwaterstofderivaten (als additieven in de ij­
zer- en staalindustrie); 
19. 2. 88 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 47/11 
— organische fosforverbindingen (in hydraulische 
transmissievloeistoffen). 
Deze lijst is niet volledig, aangezien elke stof waar­
van men zou kunnen vermoeden dat ze schadelijk is 
voor de werknemers kan worden onderzocht. 
3.6. Opleiding en informatie van beroepskringen 
Om de verbetering van de veiligheid en de bescher­
ming van de gezondheid van de werknemers te be­
vorderen, is een betere kennisoverdracht nodig van 
het fundamenteel, fysiologisch en klinisch onder­
zoek naar de wegen en middelen voor deze verbete­
ring. 
Er moeten dus programma's worden opgesteld om 
deze overdracht te bewerkstelligen, en daarin moe­
ten ook trainings- en informatieschema's voor spe­
ciale doelgroepen, zoals jongeren of werknemers 
met een sleutelpositie in de onderneming, worden 
opgenomen. 
3.7. Methoden voor het meten van de blootstelling van de 
werknemers 
De bestrijding van schadelijke agentia op de werk­
plek houdt nauw verband met een goede kennis van 
de graad van vervuiling door deze agentia, want 
daarop berust de juiste evaluatie van de verhouding 
blootstellingsdosis-gevolgen voor de gezondheid. 
Op dit gebied is reeds enorm veel werk verricht, zo­
wel in het kader van medisch onderzoek als van on­
derzoeken inzake bedrijfshygiëne, maar er wachten 
nog vele onbekende factoren op opheldering. den uit de verschillende betrokken vakgebieden; deze 
deskundigen zullen door het bedrijfsleven in overleg met 
de werknemersvertegenwoordigers aan de Commissie 
worden voorgedragen. In een latere fase zal de Commis­
sie van werkgevers en werknemers voor arbeidsveiligheid 
en arbeidsgeneeskunde, en met name de subcommissie 
van deze groep, aan de Commissie de standpunten van 
de sociale partners betreffende de verschillende projecten 
mededelen. Ten slotte zal een commissie van regerings­
deskundigen, bestaande uit door de Lid-Staten aangewe­
zen ter zake bevoegde hoge ambtenaren, advies over de 
projecten uitbrengen aan de hand van de tendensen en 
ervaringen van de Lid-Staten. 
Overeenkomstig de resolutie van het Raadgevend Co­
mité van de EGKS van 23 maart 1984 zal de Commissie 
voor het eerst in het verloop van de programma's voor 
medisch onderzoek ook een beroep kunnen doen op de 
medewerking van de nationale teams uit de kolen- en 
staalindustrieën, die grotendeels samengesteld zijn uit de 
verantwoordelijke bedrijfsartsen; deze teams hebben tot 
taak een verplichte schakel te vormen met de Commissie 
en haar raadgevende comités wat betreft de keuze van de 
onderzoekprojecten en het vaststellen van de prioriteiten 
op nationaal niveau. 
Zodra de Commissie een project heeft goedgekeurd, 
wordt tussen de begunstigde en de Commissie een over­
eenkomst gesloten waarin met name de verplichting is 
opgenomen om technische rapporten over de uitgevoerde 
werkzaamheden in te dienen. Deze zullen worden be­
handeld en besproken door het Comité van wetenschap­
pelijke deskundigen, dat eveneens zorgt voor de coördi­
natie van het onderzoekprogramma door het oprichten 
van werkgroepen voor de verschillende onderwerpen van 
het programma; de activiteit van deze groepen berust te­
vens op rechtstreekse contacten met de onderzoekers tij­
dens vergaderingen die met name te Luxemburg plaats­
vinden. 
Er moeten adequate monitoringmethoden worden 
gevalideerd om de regelmatige en de al dan niet 
toevallige blootstelling te meten, zodat de monster­
neming representatief is voor de individuele bloot­
stelling van de werknemers. 
Aangezien over de schadelijke uitwerkingen van be­
paalde stoffen nog maar weinig bekend is, lijkt het 
noodzakelijk ook de vaststelling van grenswaarden 
met betrekking tot de biologische tolerantie te in­
tensiveren, ten einde de graad van vervuiling op de 
werkplek te kunnen evalueren. 5. Resultaten van het programma 
Beknopte eindrapporten van de projecten en eventueel 
samenvattingen van groepen van projecten zullen wor­
den opgesteld en aan de betrokken sectoren van de in­
dustrie toegezonden. 
Via het netwerk van de nationale teams en de commissie 
van wetenschappelijke deskundigen kunnen de verschil­
lende sectoren van de industrie snel en doeltreffend op 
de hoogte worden gebracht van de vooruitgang en de 
lopende ontwikkelingen in het programma. 
4. Coördinatie van de werkzaamheden 
Evenals bij de vorige programma's laat de Commissie 
zich voor de wetenschappelijke aspecten van de onder­
zoekprojecten adviseren door een commissie van weten­
schappelijke deskundigen, die zal bestaan uit ten hoogste 
twee deskundigen van elke Lid-Staat en waarvoor een 
beroep wordt gedaan op vooraanstaande persoonlijkhe-Om grotere bekendheid te geven aan de informatie be­
treffende de opzet van het programma en de in bewer­
king genomen onderzoeken, zullen inlichtingen worden 
gepubliceerd in de Euro-Abstracts. 
Belangstellende organisaties en personen kunnen de vol­
ledige eindrapporten aanvragen bij de Commissie. 
Nr. C 47/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19. 2. 88 
De resultaten van de onderzoeken kunnen mondeling 
worden medegedeeld tijdens een conferentie en/of ge­
publiceerd worden in een erkend wetenschappelijk 
tijdschrift dat in grote oplage wordt verspreid. 
Zodra het programma voltooid is, zullen de resultaten 
tijdens informatiedagen medegedeeld worden aan de be­
langstellenden uit de kolen- en staalindustrie. 
6. Financiële aspecten en duur van het programma 
Tot nog toe duurden alle programma's voor medisch on­
derzoek vijf jaar. Deze periode blijkt lang genoeg om 
concrete resultaten te bereiken en derhalve wordt voor­
gesteld dit vijfde programma eveneens vijf jaar te laten 
duren. 
De begroting voor dit programma moet niet alleen de 
financiële steun aan de projecten omvatten, maar ook de 
bijkomende kosten in verband met het opzetten van het 
programma en het verspreiden van de resultaten, de be­
taling van de deskundigen waarop eventueel een beroep 
wordt gedaan, de kosten voor publikatie, vertaling, ty­
pen, de kosten van informatiedagen, enz. 
Daartoe is rekening gehouden met de kosten van de vo­
rige onderzoeken, de gemiddelde stijging van de kosten, 
de jaarlijkse begroting voor sociaal onderzoek in de sec­
tor kolen en staal, en de uitrusting van de instituten en 
het voor een bevredigend verloop van het programma 
benodigde personeel. 
Gezien al deze factoren en het feit dat de financiële 
steun van de Commissie meestal niet meer dan 60 % van 
de totale kosten bedraagt, is men van oordeel dat de be­
groting, voor een bevredigende afwikkeling van een pro­gramma dat doeltreffend bijdraagt tot verbetering van de 
gezondheid van de werknemers uit de EGKS-indus-
trieën, in totaal op 12 miljoen Ecu moet worden ge­
raamd, verdeeld over 5 jaar, te rekenen vanaf 1988. 
7. Conclusies 
De Commissie van de Europese Gemeenschappen, 
— overwegende dat het noodzakelijk is het medisch on­
derzoek inzake de bescherming van de werknemers 
tegen de gevaren op de werkplek in de EGKS-onder-
nemingen aan te moedigen ter verbetering van de ge­
zondheid, de hygiëne en het welzijn in deze indus­
trieën, 
— gezien het gunstig advies, de instemming en de advie­
zen van de raadgevende comités van deskundigen, 
van de vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en 
van de regeringen, 
— gelet op artikel 55 van het Verdrag tot oprichting van 
de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, 
stelt voor om in het kader van de beschikbare begro­
tingsmiddelen, met ingang van 1988 en gedurende een 
periode van vijf jaar, een totaal krediet van 12 miljoen 
Ecu ter beschikking te stellen voor de uitvoering van een 
vijfde programma voor medisch onderzoek „Bescher­
ming van de werknemers tegen de gevaren van het wer­
ken in de kolen- en staalindustrie". 
Gezien het belang van het actieprogramma van de Euro­
pese Gemeenschap tegen kanker stelt de Commissie in 
deze context ook voor ongeveer een derde van deze be­
groting te bestemmen voor het programma betreffende 
beroepskanker.