COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM (92) 470 de f. 
Brussel, 13 januari 1993 
HET BEDRIJFSLEVEN, 
DE BASIS VAN DE EUROPESE GROEI 
Acties van de Gemeenschap met het oog op de versterking en de continuïteit 
van het beleid ten aanzien van ondernemingen, met name het 
midden- en kleinbedrijf, in de Gemeenschap 
VOQRSTEL VOOR EEN 
BESLUIT VAN DE RAAD 
betreffende een meerjarenprogramma (1993-1996) van communautaire acties ter 
versterking van de prioritaire krachtlijnen van het beleid ten aanzien van de 
ondernemingen, in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf, 
in de Gemeenschap 
(door de Coaeissie ingediend) 
VOORSTEL VOOR EEN 
BESLUIT VAN DE RAAD 
betreffende een meerjarenprogramma (1994-1997) van communautaire acties 
waarmee de continuïteit van het beleid ten aanzien van de ondernemingen, 
in het bijzonder het «idden- en kleinbedrijf, in de Gemeenachap wordt verzekerd 
(door de Cownissie ingediend) 

HET BEDRIJFSLEVEN, DE BASIS VAN DE EUROPESE GROEI 
MEMORIE VAN TOELICHTING 
DE PRIORITAIRE ACTIES VAN HET ONDERNEMINGENBELEID VERSTERKEN 
OM DE GROEI IN DE GEMEENSCHAP TE BEVORDEREN 
I. DOELSTELLINGEN 
II. PRIORITAIRE BELEIDSDOELSTELLINGEN DIE MOETEN NORDEN VERSTEVIGD 
A) ONTWIKKELING VAN DE EURO-INFO-CENTRES OM DE TOEGANG TOT INFORMATIE OVER 
DE GEMEENSCHAP TE VERGEMAKKELIJKEN 
B) DE ONTWIKKELING VAN NETWERKEN VOOR HET ZOEKEN NAAR PARTNERS OP 
NIET-VERTROUWELIJKE EN VERTROUWELIJKE BASIS - BRE EN BC-NET 
C) VERSTERKING VAN HET RECHTSTREEKS MET ELKAAR IN CONTACT BRENGEN VAN 
ONDERNEMERS DOOR DE PROGRAMMA'S EUROPARTNERSCHAP EN INTERPRISE EN 
BEVORDERING VAN DE GRENSOVERSCHRIJDENDE TOELEVERING 
D) VERBETERING VAN HET ADMINISTRATIEF EN JURIDISCH KLIMAAT VAN HET 
BEDRIJFSLEVEN 
E) BEVORDERING VAN DE COMMUNAUTAIRE INSTRUMENTEN 
III. CONCLUSIE 
IN DE 
HET CONTINUITEIT 
BIJZONDER HET VAN HET 
MIDDEN-BELEID 
EN TEN AANZIEN 
KLEINBEDRIJF, IN VAN 
DE DE ONDERNEMINGEN, 
GEMEENSCHAP VERZEKEREN 
I. DOELSTELLINGEN 
II. MAATREGELEN OM DE CONTINUÏTEIT VAN HET ONDERNEMINGENBELEID TE VERZEKEREN 
A) MAATREGELEN WAARMEE MEER IN HET BIJZONDER DE SECTOREN IN ONTWIKKELING 
WORDEN BEOOGD 
HET AMBACHT EN HET KLEINBEDRIJF 
DE HANDELS- EN DISTRIBUTIEONDERNEMINGEN 
COÖPERATIES, ONDERLINGE MAATSCHAPPIJEN, VERENIGINGEN EN STICHTINGEN 
B) EEN BETER FINANCIEEL KLIMAAT STIMULEREN 
C) ONDERZOEK EN EVALUATIE VAN HET BELEID 
DE EUROPESE WAARNEMINGSPOST VOOR HET MKB 
DE VERBETERING VAN DE STATISTIEKEN BETREFFENDE HET MKB 
EVALUATIE VAN HET BELEID 
III. CONCLUSIE 
VORSTELLEN VOOR EEN BESLUIT 
Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende een 
meerjarenprogramma (1993-1996) van communautaire acties ter 
versterking van de prioritaire krachtlijnen van het beleid ten aanzien 
van de ondernemingen, in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf, in 
de Gemeenschap 
Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende een 
meerjarenprogramma (1994-1997) van communautaire acties waarmee 
de continuïteit van het beleid ten aanzien van de ondernemingen, in het 
bijzonder het midden- en kleinbedrijf, in de Gemeenschap wordt 
verzekerd 
MEMORIE VAN TOELICHTING 
De Europese Raad van Edingburgh van 11 en 12 december 1992 heeft de richtsnoeren 
zoals die door de Commissie waren voorgesteld, overgenomen en is overeengekomen 
dat een breed opgezette actie moet worden uitgevoerd om de groei in de 
Gemeenschap te stimuleren. 
In de verklaring over de bevordering van het economisch herstel in Europa^) 
wordt gesteld : "het belang van KMO's voor het scheppen van werkgelegenheid en 
het stimuleren van de groei erkennend, doet de Europese Raad een beroep op de 
Raad en de Commissie ervoor te zorgen dat de lasten van de communautaire 
wetgeving voor de kleine en middelgrote ondernemingen verminderd worden (ook 
door het gebruik van vereenvoudigde stelsels en vrijstellingslimieten op het 
gebied van indirecte belastingheffing) en dat de KMO's volledig informatie 
krijgen over steun van de Gemeenschap. Hij verzoekt de Commissie de maatregelen 
ten behoeve van de KMO's, die hun waarde op Gemeenschapsniveau bewezen hebben, 
te bespoedigen". 
Het midden- en kleinbedrijf levert een belangrijke bijdrage aan de Europese 
economie, gezien het zeer grote aandeel dat de kleine en middelgrote 
ondernemingen met name in het BIP, in de werkgelegenheid en in de regionale en 
plaatselijke ontwikkeling voor hun rekening nemend). 
De vertrouwenscrisis en de economische moeilijkheden die de Gemeenschap 
momenteel bij haar werkzaamheden ondervindt(3) vormen daarentegen een des te 
overtuigender bewijs dat de analyse die de basis had gevormd voor het begin van 
een ondernemingenbeleid en die van doorslaggevend belang is geweest voor de aard 
van de acties die sedert dat ogenblik zijn uitgevoerd, gefundeerd was. De 
noodzaak dit beleid te verstevigen en voor de continuïteit ervan te zorgen is 
reeds erkend; voorts vormt een aanzienlijk aantal van de voorgenomen acties een 
essentieel onderdeel van het herstel en de ontwikkeling van de Europese 
economie. 
In dit verband is het, om het vertrouwen van de ondernemers te herstellen en 
derhalve hun betrokkenheid bij het economische proces te stimuleren, van 
essentieel belang dat het unieke karakter van het kader van het 
ondernemingenbeleid in stand wordt gehouden. Het streven naar herstel van de 
groei rechtvaardigt een anticipatie op een intensivering van de prioritaire 
acties waarmee de ondernemingen bij de verwezenlijking van deze doelstelling 
kunnen worden betrokken. 
(1) Europese Raad, Edingburgh, 11-12 december 1992, conclusies van het 
voorzitterschap, bijlage 4 bij deel 1, punt 8. 
(2) Volgens het tweede verslag van de Commissie, "Enterprises in Europe", hadden 
van de 11,6 miljoen ondernemingen die in 1988 werden geteld, 96,3 % minder 
dan 20 werknemers, 3,4 % tussen de 20 en de 200 werknemers en minder dan 
0,2 % tussen 200 en 500 werknemers; te zamen waren zij goed voor 70,2 % van 
de werkgelegenheid in de Gemeenschap; dit percentage varieert naargelang van 
de geografische verdeling van de ondernemingen, ISBN-92826-4609-2. 
(3) De economische vooruitzichten op korte termijn zijn aanmerkelijk 
verslechterd. De aanpassing van de groeiperspectieven naar beneden ten 
opzichte van de ramingen van het voorjaar 1992 (in 1993 waarschijnlijk 1 % 
tegenover een geraamde 1,7 %) wijst erop dat een nog scherpere daling van de 
conjunctuur moet worden verwacht dan aanvankelijk was voorspeld (de drempel 
van 10 % werkloosheid zal waarschijnlijk worden overschreden) en dat het 
langer zal duren voordat de conjunctuur zich herstelt. Dat voor dit herstel 
meer tijd nodig zal zijn kan worden verklaard door een aantal factoren, met 
name het verlies aan concurrentievermogen van sommige produkten op de 
externe markten ten gevolge van de waardering van bepaalde valuta's, maar 
vooral, volgens gegevens uit periodieke enquêtes, door een ernstige 
vertrouwenscrisis die zowel bij de consumenten als bij de ondernemingen een 
rol speelt. 
- 2 -
Indien men de ondernemers op korte termijn wil mobiliseren, dan is het 
onontbeerlijk dat men duidelijk maakt welke vooruitzichten op langere termijn de 
Gemeenschap denkt te bieden om de blijvende ontwikkeling van het bedrijfsleven, 
en in het bijzonder van kleine en middelgrote ondernemingen, te begeleiden. De 
noodzaak van een duurzame actie heeft de aanzet gegeven tot het ontwerp-besluit 
waarin de middelen en de beleidsgebieden worden uiteengezet die garant moeten 
staan voor de continuïteit van het ondernemingenbeleid. 
Het feit dat binnen het ondernemingenbeleid als eenheid twee ontwerp-besluiten 
naast elkaar bestaan die elk hun eigen toegevoegde waarde hebben, dient om de 
effecten op macro- en micro-economisch gebied van dit beleid te optimaliseren. 
Een evenwicht tussen deze twee aspecten van het beleid ten behoeve van de 
ondernemingen is noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de maatregelen die moeten 
worden getroffen om het vertrouwen van het bedrijfsleven in een verzwakte 
conjunctuur te herstellen geen afbreuk doen aan de geloofwaardigheid van de 
communautaire actie doordat de weerstand die er bestaat tegen structurele 
veranderingen op lange termijn worden onderschat. 
Met dit programma ten behoeve van de ondernemingen wordt daarom beoogd nu reeds 
de gebieden van prioritaire acties, waarmee onmiddellijk kan worden voldaan aan 
de behoefte aan aanpassing van de ondernemingen in een periode van onzekerheid, 
uit te breiden. Het programma moet daarnaast de continuïteit mogelijk maken van 
de begeleidende maatregelen, die voor een algemene toepassing zijn bedoeld of 
ten goede komen aan specifieke categorieën ondernemingen, om te voorkomen dat de 
tendens tot negatieve verwachtingen , waarvan de gevolgen voor de conjunctur thans 
duidelijk, zijn gebleken, in de tijd of van de ene categorie ondernemingen naar 
de andere verschuift. 
De algemene economische toestand noopt immers tot een speciale inspanning ten 
behoeve van de ondernemingen, die een aanvulling moet vormen op de bredere actie 
die al sedert verscheidene jaren ten behoeve van het bedrijfsleven plaatsvindt, 
en waarmee moet worden beoogd ervoor te zorgen dat de ondernemingen, met name de 
kleine en middelgrote ondernemingen, hun plaats vinden in een Europese economie 
en samenleving in volle ontwikkeling. 
- 3 -
DE PRIORITAIRE ACTIES VAM HET ONDBRNEMINGENBELEID VERSTERKEN 
OM DE GROEI IN DE GEMEENSCHAP TE BEVORDEREN 
(1993-1996) 
- 4 -
DE PRIORITAIRE ACTIES VAN HET ONDERNEMINGENBELEID VERSTERKEN TEN EINDE 
DE GROEI IN DE GEMEENSCHAP TE BEVORDEREN 
1. DOELSTELLINGEN 
Om ervoor te zorgen dat het communautaire ondernemingenbeleid een hoge 
toegevoegde waarde heeft en een bijdrage kan leveren aan het weer op gang 
brengen van de economische activiteit, dienen de acties die de realiteit van de 
ondernemingen het meest benaderen sterk te worden ontwikkeld en moet de 
wisselwerking tussen de instrumenten worden geïntensiveerd. 
Een van de belangrijkste doelstellingen bestaat erin de ondernemingen in de 
gelegenheid te stellen - afgezien van de nodige structurele aanpassingen en het 
grotere concurrentievermogen - de mogelijkheden te benutten die voortvloeien uit 
de nieuwe dimensies van de interne markt. 
In het kader van de europeanisering van de ondernemingen vormt het rechtstreekse 
effect van de versteviging van de instrumenten aldus een zeer belangrijke 
groeifactor. Hierbij moeten zowel de reeds bestaande netwerken van 
informatieverstrekking en samenwerking als de bevordering van de bestaande 
communautaire instrumenten, met name inzake de uitbreiding van het 
technologische potentieel, een rol spelen; ook moet de aanpassing van het 
administratieve en juridische klimaat aan de ontwikkeling van de 
initiatiefneming door de ondernemingen erdoor worden bevorderd. 
In het kader van de toegenomen internationalisering, zowel met het oog op de 
strategie van de bedrijven als ten aanzien van de steeds grotere plaats die het 
partnerschap in de industriële en technische samenwerking inneemt, moet ten 
volle rekening worden gehouden met het belang van de externe betrekkingen met 
derde landen waarmee de snelle openstelling van de markten gepaard gaat. 
De netwerken en de instrumenten moeten dus ook naar derde landen worden 
uitgebreid; daarbij moet rekening worden gehouden met de prioritaire gebieden 
zoals die in het beleid op het gebied van externe betrekkingen en van 
ontwikkeling zijn vastgelegd. In het belang van beide partijen moeten er betere 
voorwaarden worden gecreëerd waaronder contacten plaatsvinden tussen de 
ondernemers van de Gemeenschap en die in derde landen op basis van reeds op 
communautair niveau beproefde know-how, voor zover dit geen afbreuk doet aan de 
goede werking van de instrumenten. 
In dit verband moet bij het ontwikkelen van instrumenten en acties ten voordele 
van het midden- en kleinbedrijf in de allereerste plaats rekening worden 
gehouden met de Europese Economische Ruimte, waardoor de EVA-Landen zeer nauw 
bij de Gemeenschap worden betrokken maar ook met de landen van Centraal- en 
Oost-Europa. Er zullen acties worden ontwikkeld ter aanvulling van acties die 
zijn opgenomen in de verschillende handels- en samenwerkingsakkoorden die de 
Gemeenschap heeft gesloten en in andere bijstand- of samenwerkingsprogramma's in 
Europees verband. 
Bij de keuze van de prioritaire beleidslijnen van het ondernemingenbeleid die 
moeten worden verstevigd met het oog op een herstel van de economie wordt 
rekening gehouden met de resultaten van de evaluatie van het programma 
1990-1993, die uit hoofde van Besluit 91/319/EEG is uitgevoerd(4). In deze 
evaluatie werd bevestigd dat de acties gefundeerd zijn, en dat de doelstellingen 
waarvoor zij in het leven waren geroepen ermee kunnen worden bereikt, met name 
het multiplicatoreffect op de communautaire doelstellingen bij de ondernemingen. 
Men was dan ook van mening dat de aldus voorgestelde prioritaire doelstellingen, 
wanneer eenmaal de middelen die ervoor worden uitgetrokken zouden zijn 
uitgebreid, het meest geschikt waren om het proces inzake het herstel van de 
activiteit van de ondernemingen te ondersteunen. 
(4) Opmerkingen van de Commissie bij het rapport van de firma Deloitte & Touche 
over de evaluatie van het ondernemingenbeleid van de Europese Economische 
Gemeenschap, SEC(92)1999 van 11 november 1992. 
- 5 -
II. PRIORITAIRE BELEIDSDOELSTELLINGEN DIE MOETEN WORDEN VERSTEVIGD 
A) ONTWIKKELING VAN DE EURO-INFO-CENTRES OM DE TOEGANG TOT INFORMATIE OVER DE 
GEMEENSCHAP TE VERGEMAKKELIJKEN 
1. Voorlichting is een van de peilers waarop het proces van europeanisering van 
het bedrijfsleven berust, en de Commissie zal streven naar een zo groot 
mogelijke synergie tussen alle contactpunten die ter beschikking van het 
bedrijfsleven staan. 
Een eerste prioriteit betreft dan ook de UITBREIDING EN ONTWIKKELING VAN HET 
NETWERK VAN EURO-INFO-CENTRES (EIC). 
Als net dat specifiek op de behoeften van het bedrijfsleven is afgestemd, heeft 
het netwerk van EURO-INFO-CENTRES (EIC) een tweeledige taak, aan deze en aan 
gene zijde van de diensten van de Commissie : 
enerzijds informatie van de diensten van de Commissie op zo groot mogelijke 
schaal verspreiden via de talrijke contactpunten die vanuit de 210 
"bruggehoofden" (d.w.z. de EIC's) zijn gecreëerd; 
anderzijds een omgekeerde stroom van zeer waardevolle informatie over het 
regionale economische ondernemingsklimaat naar de Commissie toe op gang 
brengen. 
Deze informatie staat ter beschikking van alle leden van het net en zal aan 
belang winnen naarmate de diverse regio's deelnemen aan de veranderingen die uit 
de voltooiing van de interne markt voortvloeien. 
Sommige specialisaties, die naar behoren door de centrale structuur van het net 
zijn vastgesteld en aangemoedigd, helpen door de verspreiding van steeds 
operationeler informatie en de samenstelling van geïntegreerde 
informatiepakketten de meerwaarde van het net in zijn geheel verhogen. 
Tenslotte vervullen de EIC's hun taak op het stuk van praktische voorlichting en 
bijstand aan ondernemingen die rechtstreeks willen inspelen op de mogelijkheden 
die door de communautaire programma's en de steeds ruimere openstelling van 
overheidsopdrachten worden geboden. 
Het EIC-net komt aldus naar voren als een polyvalent, multifunctioneel 
communautair instrument voor informatieverstrekking aan het bedrijfsleven via de 
gedecentraliseerde beroepsorganisaties van het midden- en kleinbedrijf, waarvan 
het de Europese rol helpt bevorderen. 
2. In dat verband is het van belang zowel de structuur van het net als de aard 
van de verstrekte informatie aan te passen, in een klimaat van open dialoog, die 
de ondernemers in de gelegenheid moet stellen snel de lijnen uit te stippelen 
voor een strategisch beleid in verband met de effectieve werking van de Grote 
Markt. 
- 6 -
In dit verband zullen worden voorgesteld : 
- herziening van de samenstelling van het net in die zin dat beter rekening 
wordt gehouden met bestaande netten die informatie verstrekken aan specifieke 
categorieën bedrijven, bij voorbeeld naargelang van de omvang (ambachtsector) 
of op sectoriële basis of op beroepsbasis informatie verstrekken; en om 
rekening te houden met binnengekomen verzoeken om tot het net te worden 
toegelaten die worden ingediend met name door gedecentraliseerde 
contactpunten voor ondernemingen die thans functioneren in de vorm van 
subnetwerken; 
de oprichting van nieuwe contactpunten (buiten de Gemeenschap) om rekening te 
houden met de behoefte van het bedrijfsleven aan internationalisering; 
een snellere terbeschikkingstelling aan de bedrijven van betrouwbare en op 
hun reële behoeften in de interne markt afgestemde informatie, met name in de 
vorm van geïntegreerde informatieprodukten van het type "databasis"; 
in het kader van de financiering van het EIC-project : de gedeeltelijke 
vergoeding van de gedecentraliseerde kosten van promotie en van de 
gebruikskosten van databases ten einde de doeltreffendheid van het net te 
vergroten; deze laatste financieringswijze zou dan in de plaats komen van het 
gratis ter beschikking stellen van de toegang tot de communautaire databases, 
die geleidelijk zal verdwijnen; de financiële bijdrage van de Commissie zou 
dan afhankelijk worden gesteld van de verwezenlijking door de EIC's van de 
omschreven doelstellingen, met name ten aanzien van de marktpenetratie in het 
plaatselijke bedrijfsleven. 
B) DE ONTWIKKELING VAN NETWERKEN VOOR HET ZOEKEN NAAR PARTNERS OP 
NIET-VERTROUWELIJKE EN VERTROUWELIJKE BASIS - BRE EN BC-NET 
3. In de ontwikkelingsstrategie die de beide instrumenten voor het zoeken naar 
partners, BRE en BC-NET, gemeen hebben, zullen de verschillende aspecten worden 
opgenomen die voortvloeien uit de verbetering van de kwalitatieve benadering 
welke sinds 1991, bij de herziening van Beschikking 89/490/EEG, wordt gesteund, 
alsook meer recente elementen die voortkomen uit de interne en externe evaluatie 
van de acties die in dit kader zijn uitgevoerd : 
bij de bewustmaking en de opleiding van de bedrijfsadviseurs die tot deze 
twee netwerken behoren zal rekening worden gehouden met de toenemende 
belangstelling die is gebleken voor samenwerking op technologisch en 
financieel gebied en op het gebied van marketing, 
samenwerking tussen de instrumenten voor het zoeken naar partners (BRE en 
BC-NET) en andere gedecentraliseerde netwerken ten zal worden gestimuleerd om 
een dienstverlening te kunnen bieden die beter beantwoordt aan de behoeften 
van het bedrijfsleven : zo zouden bij voorbeeld de netwerken BRE en BC-NET 
initiatieven als Interprise zowel "upstream" als."downstream" kunnen 
begeleiden; de netwerken zullen tevens zoeken naar passende vormen van 
samenwerking met de beroepsorganisatie, de Kamers van Koophandel en de 
organisaties van het midden- en kleinbedrijf ten einde het netwerkeffect te 
verhogen en het rendement van de instrumenten te verbeteren. 
(3) - 7 -
4. Het BUREAU VOOR SAMENWERKING TUSSEN ONDERNEMINGEN (BRE), dat is 
gespecialiseerd in het zoeken naar partners op niet-vertrouwelijke basis, maakt 
de rechtstreekse toegang van de bedrijven tot het net van correspondenten in 
alle landen van de Gemeenschap en in enkele derde landen mogelijk. 
Bij de ontwikkeling van het BRE zal de in de afgelopen jaren gevolgde lijn 
worden voortgezet, met name : 
~ uitbreiding van het actieterrein van het BRE door de uitbreiding van het 
aantal correspondenten binnen en buiten de Gemeenschap; 
- verbetering van de kwaliteit van de verleende diensten door verbetering van 
het professionalisme van de correspondenten van het netwerk; 
steun voor de intensivering van de samenwerking tussen de bij het net 
aangesloten bedrijven. 
Het BRE dient daarnaast zijn eenvoud en zijn gebruiksvriendelijkheid, die zeer 
belangrijk zijn met het oog op een zo groot mogelijke toegankelijkheid, en 
waarom het systeem door de correspondenten en de bedrijven wordt gewaardeerd, te 
behouden. 
Er zal daarom een aantal operationele verbeteringen worden aangebracht om : 
ervoor te zorgen dat de typen van samenwerking en het doel dat met het zoeken 
naar een partner wordt beoogd, zoals de geleidelijke samensmelting van de 
conferenties van het EIC-netwerk met het BRE, beter tot uiting komen; 
het instrument zelf verbeteren, met name door de termijnen van de behandeling 
van de dossiers bij de centrale beheerseenheid van het net te bekorten. 
5. Het BUSINESS COOPERATION NETWORK (BC-NET), een omvangrijk netwerk dat 
gespecialiseerd is in het zoeken naar partners op vertrouwelijke basis, zal de 
verbetering van de kwaliteit en van de produktiviteit nog verder versterken door 
middel van de volgende drie initiatieven : 
- een betere ondersteuning van de leden van het netwerk, met name op het gebied 
van opleiding en automatisering, ten einde ervoor te zorgen dat de 
bedrijfsadviseurs prioriteit kunnen verlenen aan de voorbereidende fase van 
de voorlichting, en de contacten tussen potentiële partners kunnen 
vergemakkelijken door de ondernemers over nieuwe markten in te lichten; 
versterking van de follow-up op basis van regelmatige rapportage om de 
resultaten in de zin van gesloten overeenkomsten beter te beoordelen en de 
noodzakelijke aanpassingen door te voeren, met name wat betreft de 
nomenclaturen, het informaticasysteem en het beheer van de subnetwerken; 
- invoering en geleidelijke aanpassing van het tariefsysteem om niet alleen bij 
te dragen tot een reductie van de kosten voor de overheid, maar tevens tot 
een gemakkelijker kwaliteitsverbetering door versterking van de homogeniteit 
van het netwerk ten aanzien van de capaciteit op het gebied van voorbereiding 
en follow-up. Na een eerste fase waarbij de tarifering per 
samenwerkingsprofiel plaatsvond, zal met de adviseurs de overgang naar een 
systeem van vaste prijzen per jaar worden besproken, waarbij rekening wordt 
gehouden met de situatie van de markt; 
- ontwikkeling van synergieën met andere andere communautaire acties, in het 
bijzonder die acties welke reeds op touw zijn gezet met betrekking tot de 
verbetering van de samenwerking op het gebied van menselijk potentieel en 
onderzoek en ontwikkeling - met name een betere benutting van de 
onderzoeksresultaten - en in nauw verband met de andere communautaire 
programma's. Zoals, bij voorbeeld, de programma's met betrekking tot de 
financiering van het MKB of met betrekking tot overheidsopdrachten. 
- 8 -
C. VERSTERKING VAN HET RECHTSTREEKS MET ELKAAR IN CONTACT BRENGEN VAN 
ONDERNEMERS DOOR DE PROGRAMMA'S EUROPARTNERSCHAP EN INTERPRISE EN BEVORDERING 
VAN DE GRENSOVERSCHRIJDENDE TOELEVERING 
6. De dubbele doelstelling van EUROPARTNERSCHAP, de ontwikkeling van bedrijven 
en de regionale ontwikkeling, blijft gehandhaafd. 
Op basis van de resultaten van de derde evaluatie die zij op dit ogenblik 
uitvoert, zal de Commissie een betere voorbereiding van de bedrijven en een 
betere follow-up van de resultaten in samenwerking met de nationale instanties 
stimuleren. Er zal worden gestreefd naar een evenwichtige deelneming van 
ondernemingen in de Gemeenschap, uit aan de Gemeenschap grenzende landen en het 
Middellandse-Zeegebied. 
Het structurerende effect zal worden versterkt indien ervoor wordt gezox^gd dat 
de betrokken regio over organisaties beschikt die de follow-up op zich nemen. 
De EUROPARTNERSCHAPPEN betroffen tot op heden voornamelijk de regio's van 
doelstelling 1 en deze prioriteit zal worden gehandhaafd. Niettemin zal erop 
worden toegezien dat de manifestaties worden uitgebreid tot de ondernemingen in 
de regio's van de doelstellingen 2 en 5b. 
7. Ook het Programma INTERPRISE heeft krachtige steun ondervonden, zowel van het 
bedrijfsleven als van openbare, professionele en adviserende organisaties. 
De steun aan dergelijke sectoriële of multisectoriële ontmoetingen dient te 
worden voortgezet, waarbij met name de intensieve inspanningen om tot 
samenwerking te komen in de Gemeenschap en daarbuiten op prioritaire gebieden 
zoals bij voorbeeld het privatiseringsproces, waarin de plaats en de rol van het 
midden- en kleinbedrijf moet worden verstevigd, dienen te worden ondersteund. 
Bovendien, en in het kader van de interactie tussen de programma's, zouden de 
ontmoetingen in het kader van INTERPRISE binnen een redelijke termijn kunnen 
volgen op de EUROPARTNERSCHAP-CONFERENTIES, zodat het geheel van contacten kan 
worden benut die tijdens de voornaamste manifestatie zijn gelegd, in nauwe 
coördinatie met andere bestaande instrumenten (technologieoverdrachtdagen en 
investeringsforums (SPRINT)). 
8. Het EXTRACOMMUNAUTAIRE PARTNERSCHAP kent een zelfde benadering als het 
intracommunautaire partnerschap. 
Aangezien dit extracommunautaire partnerschap de onderlinge toenadering beoogt 
tussen Europese ondernemers en ondernemers van derde landen, zal de financiering 
grotendeels geschieden op basis van de in het kader van de buitenlandse 
betrekkingen van de Gemeenschap ontwikkelde programma's. 
Een eerste actie is met Tunesië georganiseerd en heeft de deugdelijkheid van 
deze benadering bevestigd. Op deze basis wordt thans de laatste hand gelegd aan 
een proefprogramma (MED INVEST) voor de landen van het Middellandse-Zeegebied 
waarvan de looptijd zich over een aantal jaren uitstrekt. 
In dit verband zou de openstelling van het Interprise-Programma voor ondernemers 
uit derde landen moeten worden uitgebreid gezien de doelstellingen inzake zowel 
europeanisering als internationalisering. 
- 9 -
9. Op het gebied van de GRENSOVERSCHRIJDENDE TOELEVERING dient rekening te 
worden gehouden met de snelle veranderingen die gevolgen hebben voor de 
verschillende desbetreffende sectoren. 
De benadering "totale kwaliteit" is vanaf nu het essentiële onderdeel van het 
concurrentievermogen; deze berust niet alleen op de kwaliteit van produkten doch 
tevens op de grondslagen van het management waardoor het aantal dysfuncties van 
bedrijven kunnen worden verminderd. Het is duidelijk dat deze kwaliteit voor 
alle schakels van de keten moet gelden. 
Daarom sluiten een groot aantal opdrachtgevers samenwerkingsovereenkomsten met 
toeleveranciers om hen op hetzelfde kwaliteitsniveau te brengen. Aan de 
voorraadvermindering, de "just-in-time"-levering, voegt zich thans het in 
aanmerking nemen van het management toe als element dat het concurrentievermogen 
mede bepaalt. 
In het licht van het bovenstaande dient partnerschap op langere termijn te 
worden bevorderd tussen de grote bedrijven en het MKB, waardoor op den duur de 
kwaliteit van diensten en produkten kan worden gewaarborgd. 
In deze context dient de communautaire actie inzake de totstandbrenging van een 
Europese toeleveringsmarkt te worden voortgezet door : 
verbetering van de kennis inzake de rechtspositie en het economische belang 
van de toelevering, ook voor sectoren die nog betrekkelijk ontoegankelijk 
zijn; 
- bevordering van de onderlinge aanpassing van de certificatieprocedures om te 
komen tot vergelijkbare kwaliteitsnormen waardoor overeenkomsten inzake 
wederzijdse erkenning kunnen worden gesloten; over het algemeen moet hierbij 
prioriteit worden verleend aan overeenkomsten van wederzijdse erkenning op 
vrijwillige basis; 
de schepping van een waarachtig Europees toeleveringsnetwerk, waardoor 
grensoverschrijdende contacten en uitwisseling van ervaring tussen 
beroepsorganisaties zullen worden gestimuleerd; dit is van bijzonder groot 
belang voor het concurrentievermogen van de Europese econnomie, met name voor 
sleutelsectoren zoals de automobiel- en de elektronika-industrie, waarvoor 
proefprojecten zullen worden voorgesteld ten einde het aanpassingsproces te 
bespoedigen. 
10. Stimulerings- en begeleidende maatregelen ten behoeve van de samenwerking 
tussen ondernemingen zullen eveneens worden getroffen. Weliswaar verwezenlijken 
een groot aantal bedrijven thans reeds een deel van hun omzet buiten hun 
nationale grondgebied, maar er bestaan niettemin aanmerkelijke verschillen 
tussen de sectoren en de regio's van de Gemeenschap. Het is daarom belangrijk om 
met deze sectoriële en geografische gegevens rekening te houden om de te 
ondernemen acties aan te passen en te diversifiëren zodat die sectoren worden 
gestimuleerd die hieraan het meest behoefte hebben en aldus wordt bijgedragen 
aan de inspanningen met het oog op het herstel van de activiteit. 
Ook lijdt het geen twijfel dat de omvang van de onderneming van invloed is op 
het belang dat deze onderneming heeft en haar vermogen tot grensoverschrijdende 
samenwerking. Er dient derhalve bijzondere aandacht te worden besteed aan de 
moeilijke situatie van kleine en ambachtelijke bedrijven in het kader van de 
geïntegreerde benadering van het ondernemingenbeleid. 
- 10 -
D. VERBETERING VAN HET ADMINISTRATIEF EN JURIDISCH KLIMAAT VAN HET BEDRIJFSLEVEN 
11. In het vooruitzicht van een versnelde totstandbrenging van de interne markt 
wordt een voor het bedrijfsleven, in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf, 
gunstig klimaat steeds belangrijker en zal een versterking van de actie van de 
Gemeenschap op dit gebied noodzakelijk zijn. 
Het nieuwe ondernemingsklimaat brengt voor de Instellingen van de Gemeenschap en 
de nationale overheden nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee op het stuk van 
doorzichtigheid, toezicht en partnerschap. Ter evaluatie van deze problematiek 
had de Commissie in maart 1992 een werkgroep opgedragen deze problemen te 
analyseren en voorstellen aan de Commissie voor te leggen. 
De Commissie heeft het verslag van deze groep op 27 oktober 1992 ontvangen^5) 
en heeft met het oog op de Europese Raad van Edinburgh een eerste standpunt 
geformuleerd^). jn dit kader zullen de voorstellen worden gedaan om het 
ondernemingsklimaat in de Gemeenschap eenvoudiger en doorzichtiger te maken. 
12. De Commissie heeft reeds een eerste stap in deze richting gezet door de 
opeenvolgende publikatie van twee verslagen over de administratieve 
vereenvoudiging in de Gemeenschap ten behoeve van het bedrijfsleven en met name 
het midden- en kleinbedrijf(7). Naar aanleiding van de conclusies van het 
tweede verslag is zij voornemens om, in samenwerking met de Lid-Staten, het 
effect van deze werkzaamheden in de toekomst nog te vergroten door een bredere 
verspreiding van de verzamelde gegevens en door het aanmoedigen van 
vervolgmaatregelen door de Lid-Staten. Via een gezamenlijk onderzoek, waarbij de 
Lid-Staten en de Commissie worden betrokken, moet het mogelijk zijn de bestaande 
vereenvoudigingstechnieken verder te perfectioneren, bij voorbeeld voor wat 
betreft de administratieve organisatie of de methoden van kosten/baten-analyse. 
Het is voorts van belang te zorgen voor een bredere bewustmaking van alle 
beslissingsniveaus inzake de doelstellingen en technieken van de administratieve 
vereenvoudiging. Daarom moeten de Lid-Staten op dezelfde wijze te werk gaan als 
de Commissie, zoals in de resolutie van de Raad van 24 november 1992 wordt 
bepleit(8). 
13. Als sluitstuk van het communautaire instrumentarium ter verbetering van het 
ondernemingsklimaat moet een beoordeling van de gevolgen van voorgestelde 
maatregelen voor de ondernemingen deel blijven uitmaken van het communautaire 
besluitvormingsproces. Dit systeem, dat berust op "effectbeoordeling", moet 
worden bijgesteld zoals in het onlangs door de Commissie goedgekeurde tweede 
verslag over de administratieve vereenvoudiging is aangegeven. 
Het systeem van effectbeoordeling is nog betrekkelijk recent, en een belangrijk 
deel van de communautaire regelgeving dateert van vóór de invoering ervan. De 
Commissie heeft zich ertoe verbonden om in de overwegingen van toekomstige 
voorstellen aan te |:onen dat haar initiatief, voor wat het beginsel betreft, 
relevant is, en om een aantal communautaire voorschriften opnieuw in behandeling 
te nemen om ze aan het subsidiariteitsbeginsel aan te passen. Parallel hiermee 
zouden de Lid-Staten zelf soortgelijke maatregelen op nationaal, regionaal en 
plaatselijk niveau kunnen nemen. 
(5) De Interne Markt na 1992 : de uitdaging aannemen, SEC(92)2044 van 
29.10.1992. 
(6) SEC(92)2277 van 26.11.1992 
(7) SEC(89)726 van 19.6.1989 en SEC(92)1867 van 27.10.1992 
(8) Resolutie van de Raad over de administratieve vereenvoudiging in de 
Gemeenschap - PB (nog in behandeling) 
- 11 -
Die werkwijze zou niet alleen met betrekking tot de communautaire regelgeving in 
de enge betekenis moeten worden gevolgd, maar ook ten aanzien van sommige 
procedures die verband houden met communautaire maatregelen, bij voorbeeld de te 
vervullen formaliteiten. Het komt er op aan informatie te verzamelen over de 
gevolgen voor het bedrijfsleven van de bestaande wetgeving in de Gemeenschap, in 
het licht van de bij de tenuitvoerlegging daarvan opgedane ervaring, en, indien 
nodig, voorstellen te doen om de administratieve lasten te verlichten^9). 
14. Het streven naar coördinatie van de werkzaamheden die specifiek in het kader 
van het communautaire ondernemingenbeleid plaatsvinden en de diverse 
communautaire programma's die het MKB ten goede kunnen komen, moet worden 
veralgemeend, met inachtneming van de eigen doelstellingen van elk van de 
betrokken beleidsvormen. 
Terzelfder tijd moet de samenwerking worden versterkt met de Lid-Staten voor 
alle initiatieven die een aanvulling vormen op de initiatieven die reeds in een 
aantal Lid-Staten bestaan of die door de voor het bedrijfsleven bemiddelende 
openbare instanties of particuliere organisaties zouden kunnen worden 
overgenomen. 
Prioriteit dient voorts te worden verleend aan de intensivering en verbetering 
van de kwaliteit van het overleg dat met de beroepsorganisaties wordt 
georganiseerd. Voortaan worden regelmatig bijeenkomsten belegd, waarbij zoveel 
mogelijk ook de andere diensten van de Commissie worden betrokken; dit forum 
moet zijn dialoog- en overlegfunctie nog nadrukkelijker uitoefenen, enerzijds om 
aan het bedrijfsleven bekend te maken welke actiemiddelen de Commissie 
voornemens is aan te wenden, anderzijds om, vice versa, de Commissie in kennis 
te stellen van gevoeligheden bij de ondernemingen, waarmee op communautair 
niveau rekening kan worden gehouden. 
Enkele operationele initiatieven zouden, met het oog hierop, kunnen worden 
ondersteund ten einde een grotere mate van europeanisering van de bedrijven te 
bewerkstelligen. Zo zou, bij voorbeeld, steun kunnen worden gegeven aan de 
verbetering van de vertegenwoordiging van het MKB op Europees niveau om de 
betrekkingen met de Europese normalisatie-instituten te vergemakkelijken. 
15. In de toekomst zal steeds meer aandacht moeten worden besteed aan de 
feitelijke hinderpalen die het midden- en kleinbedrijf nog zal moeten overwinnen 
om optimaal te kunnen profiteren van de totstandbrenging van de interne markt. 
Zo zal de sterke toename van het internationale handelsverkeer onvermijdelijk 
leiden tot een verveelvoudiging van het aantal geschillen tussen onderdanen van 
verschillende Lid-Staten. Met het oog daarop en overeenkomstig de richtsnoeren 
van het verslag "De interne markt na 1992, de uitdaging aannemen"(10), zal 
dieper worden nagedacht over middelen ter vereenvoudiging van de formaliteiten 
die moeten worden vervuld voor de erkenning en tenuitvoerlegging van arbitrale 
uitspraken. 
E. BEVORDERING VAN DE COMMUNAUTAIRE INSTRUMENTEN 
16. De ondernemingen worden geconfronteerd met nieuwe spelregels die het gevolg 
zijn van met name de veranderingen in het juridische klimaat waarin zij opereren 
na de totstandbrenging van de geïntegreerde markt. 
(9) SEC(92)1867 van 27.10.1992 
(10) Zie voetnoot Jf. 
12 -
Om hun ontwikkeling in dit nieuwe klimaat te stimuleren heeft de Commissie reeds 
een aantal gepaste communautaire programma's en instrumenten ten uitvoer gelegd. 
Thans is het aan de bedrijven initiatieven te nemen om deze kansen te benutten 
en aldus bij te dragen aan de inspanning die wordt geleverd om de sector nieuw 
leven in te blazen. Niettemin moet naast de communautaire instrumenten en 
programma's die ter beschikking worden gesteld tevens sprake zijn van een 
GROTERE INSPANNING OP HET GEBIED VAN COMMUNICATIE EN PROMOTIE en moeten gerichte 
acties voor het stimuleren van het bedrijfsleven plaatsvinden. 
Deze communautaire acties op het gebied van communicatie zullen worden 
voortgezet en verstevigd op basis van hetgeen dank zij de in 1992 uitgevoerde 
promotiecampagne is verwezenlijkt en van de resultaten die door de Europese Week 
van de Onderneming in maart 1992 zijn geboekt. 
17. Een van de krachtlijnen van deze grotere inspanning zal het streven naar de 
versterking van het technologische potentieel van het midden- en kleinbedrijf 
behelzen. Het gaat erom de deelneming van het midden- en kleinbedrijf aan 
communautaire onderzoeksprogramma's uit te breiden en de toegang van deze 
bedrijven tot de resultaten van het communautaire onderzoek te verbeteren. De 
Commissie zal er, in dit licht, op toezien dat de initiatieven naar behoren 
worden gecoördineerd en dat hierbij de doelstellingen van elk van de 
programma's, of deze nu horizontaal zijn georiënteerd of specifieke gebieden 
beogen, onverlet blijven. 
Een grotere deelneming van onafhankelijke kleine en middelgrote bedrijven aan de 
communautaire programma's inzake onderzoek en technologische ontwikkeling is 
immers noodzakelijk om hun, in het streven naar een verbetering van het 
internationale concurrentievermogen, een eerlijke kans te geven ten opzichte van 
de grotere bedrijven, en daarnaast hun eigen vermogen om de resultaten van het 
onderzoek en de innovatie in hun groeistrategieën te verwerken, te verhogen. 
Er zal worden toegezien op een nauwkeurige coördinatie met de acties die deel 
uitmaken van het Vierde Kaderprogramma voor Onderzoek en Technologische 
Ontwikkeling(11). 
Een aanzienlijk deel van de middelen die zijn bestemd voor de bevordering van de 
communautaire instrumenten zal worden besteed aan de uitbreiding, naar andere 
specifieke programma's inzake onderzoek en ontwikkeling, van de 
uitvoerbaarheidspremies die bij wijze van experiment, en met succes, in het 
kader van BRITE/EURAM (87/91) werden ingesteld. 
Voorts zal de uitbreiding van het r Defproject CRAFT, dat op dit ogenblik wordt 
uitgevoerd, met andere terreinen va:, onderzoek en technologie worden 
gefinancierd. 
De bestaande acties in het kader van VALUE en SPRINT zullen worden voortgezet en 
gestimuleerd. In het bijzonder kunnen bij een aantal EIC's steunpunten worden 
opgericht ten einde een grotere synergie te bewerkstelligen. Ook het BC-net zou 
voor een dergelijk doel moeten worden benut. 
Verder is het noodzakelijk om een aanzienlijke inspanning te verrichten om het 
midden- en kleinbedrijf in staat te stellen de resultaten die op de 
verschillende terreinen van onderzoek en technologische ontwikkeling zijn 
behaald, ten volle te benutten. Het proefproject "startkapitaal" heeft overigens 
bijgedragen aan de benutting van het technologische potentieel, aangezien bijna 
drie kwart van de investeringen die al zijn gedaan betrekking heeft op innovatie 
en technologische ontwikkeling en aangezien dit percentage nog zal toenemen. 
Deze actie zal in de jaren 1993-1996 verder worden geconsolideerd. 
(11) COM(92)406 van 9.10.1992 
13 -
Behalve de acties die op grond van het Derde en het Vierde Kaderprogramma voor 
OTO zijn vastgesteld zullen, in coördinatie daarmee, de volgende punten worden 
ontwikkeld : 
een deugdelijke voorlichting en bewustmaking van het MKB; 
de vereenvoudiging van de procedures voor het indienen van 
onderzoekproj ecten; 
evaluatie van de resultaten van onderzoekprojecten waaraan kleine en 
middelgrote bedrijven deelnemen; 
begeleiding bij het opzetten van onderzoekprojecten door middel van de 
passende financiële mechanismen. 
18» De werkwijze van EUROMANAGEMENT, die erin bestaat een bepaald aantal 
gespecialiseerde consulenten uit de gehele Gemeenschap te selecteren, die ermee 
worden belast bedrijven door te lichten en de ondernemingen te adviseren, heeft 
een eerste toepassing gevonden op het gebied van onderzoek en ontwikkeling in 
verband met technologie. Een evaluatie wordt momenteel uitgevoerd. Indien deze 
een positief resultaat zou opleveren, zal de Gemeenschap ernaar streven dat deze 
actie wordt nagevolgd in programma's van de Lid-Staten, zo nodig met een 
financiële startbijdrage als stimulans. 
Deze werkwijze zou in de toekomst ook op andere gebieden kunnen worden gevolgd, 
aangezien het een goed instrument is gebleken voor het leggen van contacten en 
voor het begeleiden van de gebruikmaking door de bedrijven van communautaire 
programma's en instrumenten. 
III. CONCLUSIE 
Gelet op de achteruitgang van de economische toestand op korte termijn en op het 
feit dat de mechanismen die het ondernemingsklimaat bepalen, steeds complexer 
zijn, moet de Commissie bijzondere zorg besteden aan het ondersteunen of het 
herstellen van het vertrouwen van de bedrijven, dat een fundamenteel element 
vormt voor het herstel van de groei die noodzakelijk is voor de goede werking 
van de interne markt. 
Het is dan ook wenselijk dat alle maatregelen die de negatieve verwachtingen van 
de ondernemers kunnen afremmen of de omkeer ervan kunnen bewerkstelligen worden 
geïdentificeerd en zo spoedig mogelijk kunnen worden uitgevoerd. 
De maatregelen welke in het kader van dit document zijn aangeduid, hebben hun 
functie inzake informatieverstrekking aan en begeleiding van de bedrijven bij de 
toegang tot de interne markt en op de vergrote markten, bewezen. De versterking 
van de maatregelen die hier wordt voorgesteld maakt het niet alleen mogelijk de 
ondersteuning van groei een impuls te verlenen maar ook om de noodzakelijke 
continuïteit van het ondernemingenbeleid te verzekeren. 
- 14 -
DE CONTINUÏTEIT VAN HET BELEID TEN AANZIEN VAN DE ONDERNEMINGEN, 
IN HET BIJZONDER HET MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF, IN DE GEMEENSCHAP VERZEKEREN 
(1994-1997) 
- 15 -
DE CONTINUÏTEIT VAN HET BELEID TEN AANZIEN VAN DE ONDERNEMINGEN, 
IN HET BIJZONDER HET MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF, IN DE GEMEENSCHAP VERZEKEREN 
I. DOELSTELLINGEN 
Het beleid ten behoeve van de ondernemingen, en met name van het MKB, waarvan de 
continuïteit binnen de communautaire actie in de resolutie van de Raad van 
17 juni 1992(12) wordt benadrukt, kan een sleutelelement vormen van de 
strategie tot herstel van de geloofwaardigheid van het communautaire beleid en 
het herstel van het vertrouwen van de ondernemingen. 
Uit het feit dat de behoeften nog steeds niet bevredigd zijn blijkt dat een nog 
groot deel van de ondernemingen, en met name het MKB, nog niet volledig in staat 
is om deel te nemen aan een geïntegreerde markt, en om de mogelijkheden te 
benutten die de voltooiing van de interne markt in dit stadium biedt, waardoor 
de onzekerheid van de bedrijven en hun negatieve verwachtingen worden versterkt. 
Er dient derhalve een grotere inspanning te worden verricht om het vertrouwen 
van de bedrijven te herstellen. 
Van de ondernemingen die geschikt zijn of over de mogelijkheden beschikken om 
zich te europeaniseren of te internationaliseren, is een nog ontoereikend aantal 
MKB's op het proces vooruitgelopen en heeft aldus strategieën ten uitvoer gelegd 
om de geleidelijke internationalisering van de markten het hoofd te bieden(13). 
Het deelnemen aan een internationaliseringsproces van de markten houdt immers 
een wijziging van het beleid in, waarvoor analyse-instrumenten en middelen voor 
speciale begeleiding nodig zijn waarover het bedrijf in meerdere of mindere 
mate, naargelang van de omvang, de sector, de vestigingsplaats of het bestaan 
van aanverwante diensten, beschikt. 
De Gemeenschap heeft derhalve een belangrijke verantwoordelijkheid bij de 
terbeschikkingstelling aan het bedrijfsleven van instrumenten waarmee de 
economische en sociale werkelijkheid die in Europa en in de wereld een 
veranderingsproces ondergaan, kunnen worden begrepen en geanalyseerd, evenals 
van concrete en pasklare begeleidende instrumenten zodat het potentieel ten 
volle kan worden benut. 
Door de op nationaal of regionaal niveau bestaande instrumenten een toegevoegde 
waarde te verlenen, levert de Gemeenschap een belangrijke bijdrage aan het 
europeaniserings- en internationaliseringsproces van het bedrijfsleven, zoals 
uit het evaluatierapport betreffende het ondernemingenbeleid is gebleken(*4). 
Zodoende kan de Gemeenschap de verbetering van het concurrentievermogen 
bevorderen waarbij zij aan de marktdeelnemers in de Lid-Staten, 
overheidsdiensten en bedrijfsleven, een vermogen tot analyse en inzicht van 
situaties op communautair niveau, en zelfs op Europees niveau biedt, alsmede 
steun bij de coördinatie van de beleidsmaatregelen, en een mogelijkheid om 
bijzondere instrumenten te beproeven, met name ten behoeve van sectoren in 
ontwikkeling, zoals het ambacht, handel en distributie, coöperaties, onderlinge 
maatschappijen, verenigingen en stichtingen. 
(4) (12) PB L 178 van 15.7.1992 
(13) Europese economie en sociaal Europa - speciaal nummer 1990 -
ISBN 92-826-1819-6 
(14) Opmerkingen van de Commissie over het-door de firma Deloitte & Touche 
uitgebrachte rapport inzake de evaluatie van het communautaire 
ondernemingenbeleid SEC(92)1999 van 11.11.1992 
- 16 -
II. MAATREGELEN OM DE CONTINUÏTEIT VAN HET ONDERNEMINGENBELEID TE VERZEKEREN 
A) MAATREGELEN WAARMEE MEER IN HET BIJZONDER DE SECTOREN IN ONTWIKKELING WORDEN 
BEOOGD 
1.- Het horizontale karakter van het ondernemingenbeleid houdt in dat het zich 
richt op alle soorten ondernemingen, kleine, middelgrote en grote, producerende 
zowel als dienstverlenende bedrijven. Het actieprogramma 1990-1993 omvatte 
uitdrukkelijk coöperaties, onderlinge maatschappijen en verenigingen. In het 
kader van dit beleid is tevens een proefproject ten gunste van kleine en 
middelgrote handelsondernemingen gefinancierd. 
De Gemeenschap zal zorg dragen voor de continuïteit van deze deskundige 
begeleiding van het ondernemingenbeleid. 
HET AMBACHT EN HET KLEINBEDRIJF 
2.- Kleine bedrijven en ondernemingen in de ambachtelijke en de 
kunstnijverheidsector omvatten bijna 5 miljoen bedrijven en 20 miljoen personen. 
Zij moeten op dezelfde wijze als grote bedrijven kunnen profiteren van de 
gunstige gevolgen van de totstandbrenging van de interne markt, zowel op het 
gebied van de ontwikkeling van arbeids- en opleidingstechnieken als wat het op 
de markt brengen van hun produkten betreft. 
Een aantal van deze bedrijven zijn echter nog geheel onvoorbereid op de 
werkelijkheid van de interne markt.en de internationalisering van de economie. 
Zij zijn veeleer geneigd om op de noodzaak van aanpassingen te reageren met 
verzet tegen een fellere concurrentie dan door de tenuitvoerlegging van een 
algemene strategie als antwoord op de uitdagingen en mogelijkheden van de 
interne markt. 
Rekening houdende met de resultaten van de Conferentie van Avignon^5), en na 
een brede discussie met de betrokken partijen, is thans een begin gemaakt met de 
geleidelijke tenuitvoerlegging van verschillende acties, ten einde deze 
bedrijven geleidelijk vertrouwd te maken met de door de Gemeenschap gevoerde 
acties voorafgaand aan de opneming hiervan in de communautaire voorschriften. 
De juistheid van deze koers is door het Economisch en Sociaal Comité erkend dat, 
in een initiatiefverslag(*^), onlangs om een groot aantal aanvullende acties 
heeft verzocht. De Commissie stelt voor met name de volgende suggesties over te 
nemen : 
- de uitbreiding van wederzijdse kennis van kleine en ambachtelijke bedrijven, 
met name via een verbetering van de toegang tot informatie en door middel van 
samenwerking tussen de organisaties die deze bedrijven vertegenwoordigen; 
- de verbetering van de toegang tot nieuwe technologieën door de uitbreiding van 
de deelneming aan de onderzoek- en ontwikkelingsprogramma's, alsmede steun bij 
de overdracht van innovaties; 
(15) Handelingen van de Eerste Europese Conferentie over het Ambacht - CEG -
DG XXIII 
(16) Publikatie in het PB vindt thans plaats; in het evaluatierapport van de 
reeds genoemde firma D & T (zie voetnoot 14) werd eveneens het belang van 
bijzondere maatregelen op dit gebied benadrukt. 
- 17 
- de versterking van de ondersteuning van grensoverschrijdende samenwerking door 
het in aanmerking nemen van de bijzondere situatie van het ambacht in deze 
regio's en met betrekking tot het beleid op het gebied van toeleveringen, 
milieu en financiële markten. 
Met deze nieuwe ontwikkelingen van de communautaire actie ten behoeve van het 
ambacht zou eveneens concreet gevolg worden gegeven aan de Conferentie van 
Avignon en aan de door de Raad bij de vaststelling van Besluit 91/319/EEG van 
18 juni 1991 gegeven richtsnoeren. 
DE HANDELS- EN DISTRIBUTIEONDERNEMINGEN 
3.- Voor de handels- en distributieondernemingen doen de gevolgen van de interne 
markt zich voornamelijk op het niveau van de voorziening voor, waardoor de 
sterke tendensen in de richting van concentratie die zich reeds manifesteren, 
worden versterkt. De kleine en middelgrote handelsondernemingen neigen ertoe om, 
in hun pogingen om vergelijkbare voordelen te behalen ten einde zich tegen deze 
tendensen te beschermen, zich in horizontale zin te hergroeperen, meer en meer 
via grensoverschrijdend partnerschap. Eén van de grondslagen van deze neiging 
tot hergroepering, en een van de voorwaarden voor het succes hiervan, is de 
integratie van nieuwe technologieën in de organisatie van de handelsactiviteit. 
Het vermogen van de handelsonderneming om aan de vraag van de consumenten 
tegemoet te komen zal voor een groot deel afhangen van de aanpassing aan de 
geavanceerde informatie- en communicatiesystemen. 
Gezien de heterogeniteit van de beheerscultuur in de handelssector echter hebben 
de kleine en middelgrote handelsondernemingen grote moeilijkheden om een 
vergelijkbaar gebruik te maken van de informatietechnologieën. 
De Gemeenschap heeft getracht om hiervoor een oplossing te vinden door middel 
van een beperkt proefproject dat thans wordt geëvalueerd. Op grond van de 
resultaten van deze evaluatie zal een beslissing worden genomen over een nieuwe 
reeks stimuleringsmaatregelen met het oog op de totstandbrenging van 
grensoverschrijdende betrekkingen tussen handelsondernemingen onderling en 
tussen deze ondernemingen en hun leveranciers door middel van de invoering van 
nieuwe technologieën. 
Deze acties zouden worden toegevoegd aan de activiteiten met een horizontaal 
karakter die in het door de Commissie vastgestelde en door de Raad goed 
ontvangen actieprogramma zijn neergelegd(17). 
COÖPERATIES, ONDERLINGE MAATSCHAPPIJEN, VERENIGINGEN EN STICHTINGEN 
4.- De sector van de coöperaties, de onderlinge maatschappijen evenals van de 
verenigingen en de stichtingen omvat eenheden die qua omvang sterk uiteenlopen 
en waarvan een groot aantal kleine en middelgrote ondernemingen zijn. Zij 
onderscheiden zich door hun doelstellingen en organisatievormen, die bijzondere 
aandacht vereisen. 
Zo heeft de Commissie met name op 18 december 1991 drie voorstellen voor 
verordeningen goedgekeurd betreffende het statuut van respectievelijk de 
Europese vereniging, de Europese coöperatieve vennootschap en de Europese 
onderlinge maatschappij(18). 
(17) "Op weg naar een gemeenschappelijke markt voor distributie" - COM(91)41 van 
11.3.1991 en conclusies van de Raad van 26.6.1992 
(18) COM(91)273 van 5.3.1992 
- 18 -
Zoals aangekondigd(19) is een werkprogramma ingediend waarmee wordt beoogd de 
inspanningen van de ondernemingen van de sociale economie in verband met de 
veranderingen die de verwezenlijking van een ruimte zonder grenzen met zich 
brengt, te steunen door de mogelijkheden op het gebied van grensoverschrijdende 
samenwerking uit te breiden en door het zoeken naar nieuwe activiteiten door in 
het kader van de interne markt gehergroepeerde partners te ondersteunen. 
B) EEN BETER FINANCIEEL KLIMAAT STIMULEREN 
5.- De algemene inspanning ter verbetering van het ondernemingsklimaat heeft ten 
doel de oprichting, de instandhouding en de ontwikkeling van ondernemingen te 
vergemakkelijken. Zo heeft de Gemeenschap reeds een belangrijke stimulerende rol 
kunnen spelen ten aanzien van de oprichting van ondernemingen die zij voornemens 
is te versterken in nauwe samenwerking met alle betrokkenen op nationaal en 
communautair niveau. 
Evenzo kunnen ten aanzien van de grensoverschrijdende voorwaarden voor overname 
van ondernemingen passende initiatieven worden genomen op grond van de 
resultaten van een Europese Conferentie die thans wordt georganiseerd. 
6.- In alle stadia van haar ontwikkeling wordt een onderneming mede bepaald door 
het haar omgevende financiële klimaat. Dit klimaat wordt thans in de Gemeenschap 
gekenmerkt door een verslechtering van de kaspositie en van het vermogen tot 
zelffinanciering van de ondernemingen, alsmede door onderkapitalisering (met 
name in vergelijking met ondernemingen in de Verenigde Staten), vooral in het 
midden- en kleinbedrijf. 
De representatieve organisaties van het midden- en kleinbedrijf pleiten er 
eensgezind voor dit probleem in het kader van het communautaire 
ondernemingenbeleid aan te pakken. Overigens wordt de Commissie bij een 
resolutie van de Raad van 17 juni 1992 verzocht in het kader van de voorstellen 
die zij de Raad inzake de continuïteit van het beleid ten gunste van de 
ondernemingen meent te moeten voorleggen, aandacht te besteden aan de algemene 
financieringsaspecten. 
De Gemeenschap heeft - in het kader van haar initiatief op het gebied van 
groei - de suggestie gedaan een beleggingsfonds op te richten waarvan een deel 
bestemd is voor het MKB. De taak van het ondernemingenbeleid in dezen is 
voornamelijk om de algemene voorwaarden voor de financiering hiervan te 
onderzoeken. 
7.- Financiering via leningen is moeilijk voor veel ondernemingen die aan de 
traditionele financiële instellingen niet voldoende garanties kunnen bieden voor 
het toekennen van een lening (vastgelegde middelen, vermogen, personeel, 
reputatie, enz.). 
Een oplossing voor deze specifieke MKB-moeilijkheden kan worden gezocht in de 
onderlinge waarborgmaatschappijen(2°); een Europese vereniging voor onderlinge 
borgstelling, die onlangs is opgericht, moet het mogelijk maken de oprichting en 
de ontwikkeling van dergelijke maatschappijen in de Gemeenschap te bevorderen 
via rechtstreekse betrekkingen tussen ondernemingen. 
(19) SEC(89)2187 van 18.12.1989 
(20) SEC(91)1550 van 5.9.1991 
- 19 -
Om dit borgenprobleem te omzeilen is in het kader van het programma SPRINT 
onlangs de actie "Technology Performance Financing" opgezet om het verwerven van 
nieuwe technologieën door het midden- en kleinbedrijf, met name in de 
traditionele industrieën, te vergemakkelijken. 
In samenwerking met de Europese Investeringsbank (EIB) worden op dit ogenblik de 
voorwaarden bestudeerd voor operaties met het oog op het bieden van garanties 
aan financiële tussenpersonen en het aanbieden van deelnemingen in risicodragend 
kapitaal voor het midden- en kleinbedrijf in de gebieden die steun ontvangen. 
8.- De moeilijke toegang van het MKB tot externe financieringsbronnen heeft 
ertoe geleid dat het voor zijn ontwikkeling in zeer ruime mate steunt op 
zelffinanciering. Het is dan ook van belang na te gaan welke maatregelen het 
vermogen tot zelffinanciering van het midden- en kleinbedrijf kunnen vergroten. 
Het belastingstelsel kan in dit verband een belangrijke rol spelen. De invoering 
van een keuzemogelijkheid voor elke onderneming inzake het toe te passen stelsel 
van vennootschapsbelasting, zoals door het Comité-Ruding is aanbevolen en welke 
aanbeveling in de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europese 
Parlement is overgenomen(21), kan de ontwikkeling van het vermogen tot 
zelffinanciering voor de ondernemingen die niet als maatschappij zijn opgericht 
bevorderen, aangezien het tarief van de vennootschapsbelasting in de meeste 
Lid-Staten lager is dan het marginale tarief van de inkomstenbelasting voor 
natuurlijke personen. 
9.- Eén van de leemten die in verband met de financiering van het midden- en 
kleinbedrijf reeds duidelijk aan het licht zijn gekomen, is de moeilijkheid om 
het eigen vermogen van kleine en middelgrote ondernemingen te vergroten. 
Het risicodragend kapitaal kan in sommige gevallen een oplossing bieden voor dit 
probleem. De ontwikkeling ervan, in het bijzonder op transnationaal niveau, 
blijft in communautair verband een belangrijk streven, en er bestaan 
verscheidene programma's die hierop gericht zijn, zoals Venture Consort, 
Eurotech Capital of de door SPRINT georganiseerde transnationale 
investeringsforums, in het kader waarvan de Raad de Commissie opdracht heeft 
gegeven acties op te zetten ter verbetering van de infrastructuur en de 
activiteiten voor de financiering van de innovatie(22). 
Met betrekking tot het startkapitaal dient te worden nagegaan of de rechtsregels 
en de fiscale bepalingen die van toepassing zijn op vennootschappen die een 
beroep doen op risicodragend kapitaal, geschikt zijn om de grensoverschrijdende 
ontwikkeling ervan te bevorderen. 
Doch één van de grootste moeilijkheden met risicodragend kapitaal, en a fortiori 
met startkapitaal, is de wederverkoop van participaties door beleggingsfondsen, 
die soms moeilijk blijkt te zijn bij gebrek aan een voldoende ontwikkelde 
effectenmarkt. De toegang tot de effectenmarkten blijft wegens de logheid en de 
kosten van de procedures in de meeste Lid-Staten immers moeilijk voor het 
midden- en kleinbedrijf. 
De secundaire effectenmarkten blijven in de Gemeenschap slechts zwak ontwikkeld. 
Daarom dient te worden onderzocht of het wenselijk en mogelijk is in Europa een 
netwerk van op dit gebied gespecialiseerde marktoperatoren tot ontwikkeling te 
brengen. 
(21) Mededeling van de Commissie aan de Raad en aan het Europese Parlement 
ingevolge de conclusies van het studiecomité onder voorzitterschap van de 
heer RUDING en betreffende richtsnoeren op het gebied van de belastingen op 
ondernemingen in het kader van de verbetering van de interne markt, 
SEC(92)1118 van 26.6.1992 
(22) Besluit 89/286/EEG van de Raad van 17.4.1989, PB L 112 van 25.4.1989 
20 -
10.- De voor handelsverrichtingen en bij overheidsopdrachten gangbare 
betalingstermijnen zijn een belangrijke parameter, zowel voor de werking van de 
interne markt als voor de verbetering van het korte-termijnfinancieringsvermogen 
van het midden- en kleinbedrijf. In het kader van het systeem van onderling 
krediet onder ondernemingen heeft het midden- en kleinbedrijf immers doorgaans 
de positie van schuldeiser, met alle negatieve gevolgen voor zijn financiële 
toestand vandien. 
Daarom is de Commissie bezig met het organiseren van een breed overleg onder 
alle betrokkenen, ten einde na te gaan in hoeverre deze moeilijkheid uit de weg 
kan worden geruimd(23)# BXJ elke ontwikkeling op dit gebied in het kader van 
het nieuwe programma moet rekening worden gehouden met het resultaat van dit 
overleg. 
11.- Verder levert de Gemeenschap een rechtstreekse bijdrage aan de aanpak van 
de financieringsproblemen van het midden- en kleinbedrijf in de regio's die 
daarvoor in aanmerking komen via de Structuurfondsen. 
Er dient op te worden toegezien dat de sociale partners, waarvan de 
vertegenwoordigers van het MKB deel uitmaken, door de overheidsinstanties zoveel 
mogelijk worden betrokken bij de voorbereiding en de follow-up van de door de 
Structuurfondsen medegefinancierde plannen en programma's. 
12.- Er zij aan herinnerd dat wat de staatssteun betreft de Commissie steun aan 
het MKB steeds gunstiger heeft beoordeeld dan algemene steunmaatregelen(24). 
zij moet erop blijven toezien dat de aan het MKB toegekende steun geen factor is 
die de concurrentie tussen de ondernemingen vervalst. 
De Commissie is een groot voorstander van samenwerking tussen kleine en 
middelgrote bedrijven in het kader van het mededingingsbeleid, en zal dit 
standpunt ter zake blijven toelichten. Veel bedrijven weten immers niet wat hun 
mogelijkheden zijn met betrekking tot de mededingingsregels. Het is derhalve 
belangrijk om de onderdelen van dit beleid, op grond waarvan het sluiten van 
overeenkomsten op het gebied van samenwerking, onderzoek en ontwikkeling, 
octrooien en know-how, franchise en specialisatie wordt beschermd, in zoverre 
zij de concurrentie op de markt niet aantasten, onder de aandacht te brengen. 
Daarom zullen alle middelen worden gebruikt om een betere voorlichting over dit 
beleid te verspreiden. 
13.- De nieuwe suggesties die in het licht van de communautaire actie in haar 
geheel naar voren zijn gebracht met het oog op een verbetering van het 
financiële klimaat, beantwoorden aan het verzoek dat de Raad in zijn resolutie 
van 17 juni 1992 heeft gedaan dat de voorstellen van de Commissie, waarmee de 
continuïteit van het ondernemingenbeleid wordt beoogd, met name de bestudering 
van de algemene financieringsaspecten omvatten. 
(23) SEC(92)2214 van 18.11.1992 
(24) PB C 213 van 19.8.1992 
- 21 -
C) ONDERZOEK EN EVALUATIE VAN HET BELEID 
DE EUROPESE WAARNEMINGSPOST VOOR HET MKB 
14.- Er is met de steun van de Gemeenschap medio 1992 een Europees netwerk 
opgericht van onderzoekcentra die gespecialiseerd zijn in het onderzoek op het 
gebied van het MKB. 
Het is noodzakelijk gebleken om de Gemeenschap en het bedrijfsleven te voorzien 
van middelen om de ontwikkeling van het MKB te volgen in een klimaat dat, gezien 
de uitbreiding van de markten, aan een ingrijpende verandering onderhevig is. 
Het vooruitlopen op de veranderingen is van cruciaal belang voor de aanpassing 
van de bedrijven, en derhalve voor de verbetering van hun concurrentievermogen. 
Dit dient vergezeld te gaan van een analyse van de situatie van de bedrijven, 
met inbegrip van de allerkleinste, met betrekking tot deze veranderingen, 
evenals van de instrumenten om hierin inzicht te verkrijgen. Zo kunnen de 
beleidsmaatregelen ten behoeve van deze bedrijven op communautair en nationaal 
niveau regelmatig worden bijgesteld waardoor het vertrouwen van deze bedrijven 
kan worden behouden. 
Op basis van de verslagen die jaarlijks door het netwerk worden uitgebracht zal 
het mogelijk zijn om met de vertegenwoordigers van de bedrijven, en de bedrijven 
zelf, regelmatig een dialoog te voeren over de situatie van het MKB en over de 
middelen waarover het beschikt of waaraan het behoefte heeft voor zijn 
aanpassing. 
Deze actie met een vernieuwend karakter is onlangs, ingevolge Besluit 91/319/EEG 
gestart, en de discussies waartoe zij aanleiding zal geven zullen een stevig 
fundament vormen voor de ontwikkeling van het ondernemingenbeleid. 
15.- In het kader van de verbetering van de voorlichting aan bedrijven zal de 
Gemeenschap haar inspanningen voortzetten op het gebied van directe voorlichting 
door middel van publikaties en steun voor de organisatie van seminars of 
conferenties met een algemeen karakter of die betrekking hebben op bijzondere 
aspecten van het communautair beleid die voor de bedrijven van belang zijn. 
DE VERBETERING VAN DE STATISTIEKEN BETREFFENDE HET MKB 
16.- De ontwikkeling van de statistiek zal een onderdeel blijven vormen van het 
merendeel van de voorgenomen acties. 
Hierbij wordt in het bijzonder een grotere doorzichtigheid van de markt beoogd 
door middel van een volledige kennis van parameters als de structuur, de 
bedrijvigheid en het prestatievermogen van bedrijven, met name van het MKB. 
Daarnaast zal worden getracht een meer relevante kennis van de produktie te 
verwerven, zowel wat de industriële dienstverlening als wat de daarmee verwante 
activiteiten betreft. 
Verder zal worden gestreefd naar een kwaliteitsverbetering van de 
gegevensbestanden van bedrijven door middel van een grotere synergie tussen de 
openbare en particuliere registratiesystemen. 
Tenslotte zal de openstelling van de bestanden van de overheidsdiensten voor 
statistische doeleinden worden aangemoedigd, met name ten einde bepaalde lasten 
voor het bedrijfsleven te verminderen. 
- 22 -
EVALUATIE VAN HET BELEID 
17.- Wat de lopende programma's betreft zal permanent een interne, en regelmatig 
een externe evaluatie worden uitgevoerd ten einde de doelstellingen aan te 
passen aan de ontwikkeling van de situatie en de relatieve doeltreffendheid van 
de gebruikte middelen. 
Verder zal de uitvoering of de ondersteuning van begeleidende studies worden 
voortgezet ten einde de prioritaire behoeften van het MKB vast te stellen en in 
aanmerking te nemen zodat het kan profiteren van het communautair beleid en de 
nieuwe dimensie van de markt. 
III. CONCLUSIE 
Het belang van het bedrijfsleven is op communautair niveau een uitgemaakte zaak, 
waardoor de noodzaak om de continuïteit van het beleid ten gunste van de 
ondernemingen, en in het bijzonder van het MKB, wordt onderstreept. Dit is des 
te belangrijker omdat het bedrijfsleven een fundamentele realiteit vormt in de 
Europese samenleving. 
Tegen deze achtergrond dient de Gemeenschap haar energie te richten op een 
grotere convergentie van de economische steunmaatregelen en moet zij passende 
gedragslijnen en dienovereenkomstige acties op communautair niveau vaststellen. 
Dit beleid moet gebaseerd zijn op een actief partnerschap tussen de 
verschillende betrokken of belanghebbende partijen : vertegenwoordigende 
organisaties, Lid-Staten en communautaire Instellingen. Deze synergie vormt 
namelijk een essentiële voorwaarde om het europeaniserings- en 
internationaliseringsproces een zo groot mogelijke dynamiek en doeltreffendheid 
te verlenen. 
Zo kan dank zij een passend klimaat voor de strategische ontwikkeling van het 
bedrijfsleven een positieve stap worden gezet in de richting van een verbetering 
van het Europese concurrentievermogen ter ondersteuning van het streven naar 
groei. 
- 23 -
VOORSTELLEN VOOR EEN BESLUIT 
(5) 
- 24 -
VOORSTEL VOOR EEN 
BESLUIT VAN DE RAAD 
van 
betreffende een meerjarenprogramma (1993-1996) van communautaire acties ter 
versterking van de prioritaire krachtlijnen van het beleid ten aanzien van de 
ondernemingen, in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf, 
in de Gemeenschap 
(../../EEG) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
inzonderheid artikel 235, 
Gezien het voorstel van de Commissiet1), 
Gezien het advies van het Europese Parlement(2), 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(^), 
1. Overwegende dat de Raad op 28 juli 1989 Besluit 89/490/EEG heeft vastgesteld 
inzake de verbetering van het ondernemingsklimaat en de bevordering van de 
ontwikkeling van ondernemingen, in het bijzonder van het midden- en 
kleinbedrijf, in de Gemeenschap^4), zoals gewijzigd bij Besluit 91/319/EEG van 
de Raad van 18 juni 1991(5); 
(1) 
(2) 
(3) PB C 
PB C 
PB C van 
van 
van , biz. 
, blz. 
, blz. 
(4) PB L 239 van 16.8.1989, blz. 33 
(5) PB L 175 van 4.7.1991, blz. 32 
- 25 -
2. Overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 17 juni 1992 betreffende de 
communautaire acties ter ondersteuning van het bedrijfsleven, in het bijzonder 
van het midden- en kleinbedrijf, met inbegrip van ambachtelijke bedrijven^6), 
zijn toezegging om de consolidatie van de ten gunste van het bedrijfsleven 
gevoerde acties te ondersteunen heeft bevestigd; 
3. Overwegende dat gezien de huidige economische toestand een initiatief tot 
stimulering van de groei noodzakelijk is, en dat het midden- en kleinbedrijf in 
belangrijke mate aan het welslagen hiervan kan bijdragen; 
4. Overwegende dat in dit verband een programma van communautaire acties ten 
behoeve van het midden- en kleinbedrijf moet worden vastgesteld, waarbij deze 
nieuwe prioriteit algeheel in aanmerking wordt genomen; 
5. Overwegende dat de Commissie aan de Raad een mededeling inzake het 
Gemeenschapsbeleid ten aanzien van de ondernemingen heeft doen toekomen, 
getiteld "Het bedrijfsleven, de basis van de Europese groei"(7); 
6. Overwegende dat dit besluit van toepassing is op alle soorten van 
ondernemingen, met name het midden- en kleinbedrijf, met inbegrip van handels-
en distributieondernemingen, ambachtelijke bedrijven, coöperaties, onderlinge 
maatschappijen, verenigingen en stichtingen; 
7. Overwegende dat dit beleid met name betrekking heeft op de intensivering en 
de uitbreiding van de informatieverstrekking aan ondernemingen, op het 
aanmoedigen van de samenwerking en het partnerschap tussen ondernemingen, op de 
verbetering van het administratieve ondernemingsklimaat en op de bevordering van 
communautaire instrumenten ten behoeve van het bedrijfsleven; 
8. Overwegende dat evenwel een belangrijk deel van de maatregelen ten behoeve 
van de ondernemingen op het niveau van de Lid-Staten wordt genomen en dat de 
communautaire acties hiermee complementair dienen te zijn; 
(6) PB C 178 van 15.7.1992, blz. 8 
(7) PB C van , blz. 
- 26 -
9. Overwegende dat derhalve nu reeds een nieuw programma moet worden vastgesteld 
voor een periode van vier jaar en dat daarvoor voldoende middelen moeten worden 
uitgetrokken om de doelstellingen inzake het stimuleren van de groei in de 
Gemeenschap te bereiken; 
10. Overwegende dat het Verdrag voor het vaststellen van dit besluit in geen 
andere bevoegdheden voorziet dan die van artikel 235, 
BESLUIT : 
Artikel 1 
Met ingang van 1 januari 1993 wordt een programma vastgesteld ter versterking 
van de prioritaire acties van het beleid ten aanzien van de ondernemingen, in 
het bijzonder het midden- en kleinbedrijf (MKB), ter stimulering van de groei in 
de Gemeenschap. 
Artikel 2 
Met het in artikel 1 bedoelde programma wordt de versteviging nagestreefd van de 
met het oog op de groei vastgestelde prioritaire acties van het 
ondernemingenbeleid. 
De belangrijkste doelstellingen zijn : 
A - De ontwikkeling van de Euro-Info-Centres om de toegang van de ondernemingen 
tot de voorlichting door de Gemeenschap te vergemakkelijken, 
B - Ontwikkeling van de netwerken voor het zoeken van partners, BRE en BC-NET, 
C - Uitbreiding van het rechtstreeks met elkaar in contact brengen van 
ondernemers door middel van de Programma's EUROPARTNERSCHAP en INTERPRISE en 
bevordering van de grensoverschrijdende TOELEVERING, 
- 27 -
D - Verbetering van het administratieve en juridische ondernemingsklimaat, 
E - Bevordering van de communautaire instrumenten. 
Artikel 3 
1. De Commissie past de maatregelen toe die noodzakelijk zijn om de in artikel 2 
genoemde doelstellingen te bereiken. 
2. Volgens de in artikel 4 vastgestelde procedure worden de maatregelen 
vastgesteld die betrekking hebben op : 
- de aanneming, de experimentele tenuitvoerlegging of de uitbreiding van elk 
programma dat is opgezet met het oog op de toepassing van dit besluit; 
- de inhoud, het tijdschema en de financiële steun voor de acties en de 
uitnodigingen tot het indienen van voorstellen; 
- de periodieke evaluatie van de in het kader van elk programma verkregen 
resultaten, volgens de vastgestelde tijdschema's. 
3. Het in artikel 4 genoemde comité kan de andere in het programma genoemde 
gevallen onderzoeken. 
Artikel 4 
De Commissie wordt bijgestaan door een comité, dat is samengesteld uit 
vertegenwoordigers van de Lid-Staten en dat wordt voorgezeten door de 
vertegenwoordiger van de Commissie. 
- 28 -
De vertegenwoordiger van de Commissie legt aan het comité een ontwerp van de te 
nemen maatregelen voor. Het comité brengt over het ontwerp advies uit binnen een 
termijn die de voorzitter met inachtneming van de urgentie van de betrokken 
aangelegenheid vaststelt. Het advies wordt uitgebracht na goedkeuring met de 
meerderheid die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag, wordt voorgeschreven 
voor de vaststelling van besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie moet 
nemen. Bij stemmingen in het comité wordt op de stemmen van de 
vertegenwoordigers van de Lid-Staten de in dat Verdragsartikel genoemde weging 
toegepast. De voorzitter neemt niet deel aan de stemmingen. 
De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk toepasbaar zijn. Indien zij 
evenwel afwijken van het advies van het comité, worden deze maatregelen door de 
Commissie onverwijld ter kennis van de Raad gebracht. In dat geval stelt de 
Commissie de toepassing van de goedgekeurde maatregelen uit met twee maanden, te 
rekenen vanaf de dag van de kennisgeving. 
De Raad kan binnen de in de vorige alinea bedoelde termijn met gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen een afwijkend besluit nemen. 
Artikel 5 
De Commissie legt het Europese Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal 
Comité uiterlijk medio 1996 een evaluatieverslag voor over de toepassing van dit 
besluit. 
Artikel 6 
Het bedrag van de kredieten die jaarlijks worden uitgetrokken voor acties op 
grond van dit besluit, wordt vastgesteld in het kader van de jaarlijkse 
begrotingsprocedure. 
Artikel 7 
Dit besluit vervangt Besluit 89/490/EEG van de Raad, zoals gewijzigd bij 
Besluit 91/319/EEG. 
Gedaan te Brussel, Voor de Raad 
- 29 -
VOORSTEL VOOR EEN 
BESLUIT VAN DE RAAD 
van 
betreffende een meerjarenprogramma (1994-1997) van communautaire acties 
waarmee de continuïteit van het beleid ten aanzien van de ondernemingen, 
in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf, in de Gemeenschap wordt verzekerd 
(../.../EEG) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
inzonderheid artikel 235, 
Gezien het voorstel van de Commissie(l), 
Gezien het advies van het Europese Parlement(2), 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(3), 
1. Overwegende dat de Raad op 28 juli 1989 Besluit 89/490/EEG heeft vastgesteld 
inzake de verbetering van het ondernemingsklimaat en de bevordering van de 
ontwikkeling van ondernemingen, in het bijzonder van het midden- en 
kleinbedrijf, in de Gemeenschap(4), zoals gewijzigd bij Besluit 91/319/EEG van 
de Raad van 18 juni 1991<5); 
(1) PB C van , blz. 
(2) PB C van , blz. 
(3) PB C van , blz. 
(4) PB L 239 van 16.8.1989, blz. 33 
(5) PB L 175 van 4.7.1991, blz. 32 
- 30 -
2. Overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 17 juni 1992 betreffende de 
communautaire acties ter ondersteuning van het bedrijfsleven, in het bijzonder 
van het midden- en kleinbedrijf, met inbegrip van ambachtelijke bedrijvend), 
zijn toezegging om de consolidatie van de ten gunste van het bedrijfsleven 
gevoerde acties te ondersteunen heeft bevestigd; 
3. Overwegende dat de Raad de Commissie in die resolutie heeft aanbevolen, met 
inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, voort te gaan met de ontwikkeling 
van de nodige acties om een klimaat te scheppen dat gunstig is voor het 
concurrentievermogen van het bedrijfsleven, in het bijzonder van het midden- en 
kleinbedrijf, en om hun inpassing in een ongedeelde markt na 1992 te begeleiden; 
4. Overwegende dat de Raad de Commissie voorts heeft verzocht hem voor einde 
1992 op grond van de verrichte evaluaties de voorstellen voor te leggen die zij 
nodig acht voor de continuïteit van het beleid ten gunste van het bedrijfsleven; 
5. Overwegende dat onafhankelijke deskundigen overeenkomstig artikel 3 van 
Besluit 91/319/EEG van de Raad de resultaten hebben geëvalueerd die in het kader 
van alle aspecten van het bestaande programma zijn bereikt, en dat de Commissie 
hun rapport, vergezeld van haar opmerkingen, aan het Europese Parlement en de 
Raad heeft voorgelegd(7); 
6. Overwegende dat in dit rapport de juistheid van het tot dusver gevoerde 
Gemeenschapsbeleid ten aanzien van de ondernemingen wordt bevestigd en dat er 
tevens voorstellen in worden gedaan betreffende de strekking van bepaalde 
acties; 
7. Overwegende dat de Commissie aan de Raad een mededeling inzake het 
Gemeenschapsbeleid ten aanzien van de ondernemingen heeft doen toekomen, 
getiteld "Het bedrijfsleven, de basis voor de Europese groei"(8); 
8. Overwegende dat dit besluit van toepassing is op alle soorten van 
ondernemingen, met name het midden- en kleinbedrijf, met inbegrip van de 
handels- en distributieondernemingen, ambachtelijke bedrijven, coöperaties, 
onderlinge maatschappijen, verenigingen en stichtingen; 
(6) PB C 178 van 15.7.1992, blz. 8 
(7) SEC(92)1999 van 11.11.1992 
(8) PB C van , blz. 
- 31 -
9. Overwegende dat het midden- en kleinbedrijf in de economie in haar geheel en 
in de ontwikkeling van de regio's een belangrijke plaats inneemt en daarbij 
inzake dynamiek, produktiviteit, aanpassingsvermogen en innovatie een 
vooraanstaande rol speelt; 
10. Overwegende dat het ontwikkelen van een op daadwerkelijke concurrentie 
gestoeld communautair ondernemingenbeleid van groot belang is met het oog op de 
versterking van het concurrentievermogen van de Europese economie, de groei van 
de werkgelegenheid, de economische en sociale samenhang in de Gemeenschap en de 
verdere vergroting van de markt na 1993; 
11. Overwegende dat een belangrijk deel van de maatregelen ten behoeve van de 
ondernemingen op het niveau van de Lid-Staten wordt genomen en dat de 
communautaire acties hiermee complementair dienen te zijn; 
12. Overwegende dat derhalve een nieuw programma moet worden vastgesteld voor 
een periode van vier jaar en dat daarvoor voldoende middelen moeten worden 
uitgetrokken om de doelstellingen te bereiken; 
13. Overwegende dat het Verdrag voor het vaststellen van dit besluit in geen 
andere bevoegdheden voorziet dan die van artikel 235; 
BESLUIT : 
Artikel 1 
Met ingang van 1 januari 1994 wordt voor een periode van vier jaar een programma 
vastgesteld waarmee de continuïteit van het beleid ten aanzien van de 
ondernemingen, en met name het midden- en kleinbedrijf (MKB), wordt verzekerd. 
- 32 -
Artikel 2 
Met het in artikel 1 bedoelde programma worden de volgende doelstellingen 
nagestreefd : 
- de aanpassing aan de structurele veranderingen van sectoren in ontwikkeling 
zoals ambachtelijke bedrijven, handels- en distributieondernemingen, 
coöperaties, onderlinge maatschappijen alsmede verenigingen en stichtingen 
aanmoedigen, 
- een beter financieel klimaat voor het bedrijfsleven stimuleren, 
- een verbetering van het onderzoek inzake de economische ontwikkeling van het 
bedrijfsleven met het oog op een effectieve werking van de interne markt, 
bevorderen. 
Artikel 3 
1. De Commissie past de noodzakelijke maatregelen toe om de in artikel 2 
genoemde doelstellingen te bereiken. 
2. Overeenkomstig de in artikel 4 bedoelde procedure worden de volgende 
maatregelen vastgesteld : 
- de aanneming, de experimentele tenuitvoerlegging of de uitbreiding van elk 
programma dat is opgezet met het oog op de toepassing van dit besluit; 
- de inhoud, het tijdschema en de financiële steun voor de acties en de 
uitnodigingen tot het indienen van voorstellen; 
- de periodieke evaluatie van de in het kader van elk project verkregen 
resultaten, volgens de vastgestelde tijdschema's. 
3. Het in artikel 4 genoemde comité kan de andere in het programma genoemde 
gevallen onderzoeken. 
- 33 -
Artikel 4 
De Commissie wordt bijgestaan door een comité, dat is samengesteld uit 
vertegenwoordigers van de Lid-Staten en dat wordt voorgezeten door de 
vertegenwoordiger van de Commissie. 
De vertegenwoordiger van de Commissie legt aan het comité een ontwerp van de te 
nemen maatregelen voor. Het comité brengt over het ontwerp advies uit binnen een 
termijn die de voorzitter met inachtneming van de urgentie van de betrokken 
aangelegenheid vaststelt; Het advies wordt uitgebracht na goedkeuring met de 
meerderheid die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag wordt voorgeschreven voor 
de vaststelling van besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie moet 
nemen. Bij stemmingen in het comité wordt op de stemmen van de 
vertegenwoordigers van de Lid-Staten de in dat Verdragsartikel genoemde weging 
toegepast. De voorzitter neemt niet deel aan de stemmingen. 
De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk toepasbaar zijn. Indien zij 
evenwel afwijken van het advies van het comité, worden deze maatregelen door de 
Commissie onverwijld ter kennis van de Raad gebracht. In dat geval stelt de 
Commissie de toepassing van de goedgekeurde maatregelen uit met twee maanden, te 
rekenen vanaf de dag van de kennisgeving. 
De Raad kan binnen de in het vorige lid bedoelde termijn met gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen een afwijkend besluit nemen. 
Artikel 5 
De Commissie legt het Europese Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal 
Comité uiterlijk medio 1997 een evaluatieverslag voor over de toepassing van dit 
besluit. 
Daarenboven bezorgt de Commissie aan het Europese Parlement, de Raad en het 
Economisch en Sociaal Comité een verslag over de coördinatie tussen de diverse 
programma's die buiten dit besluit om zijn opgezet en waarvan het belang voor 
het midden- en kleinbedrijf en het ambacht duidelijk is, alsmede over de 
initiatieven die op grond van dit besluit worden genomen. 
- 34 -
Artikel 6 
Het bedrag van de kredieten die jaarlijks worden uitgetrokken voor acties op 
grond van dit besluit, wordt vastgesteld in het kader van de jaarlijkse 
begrot ingsprocedure. 
Artikel 7 
Dit besluit vervangt Besluit 89/490/EEG van de Raad, zoals gewijzigd bij 
Besluit 91/319/EEG. 
Gedaan te Brussel, Voor de Raad, 
35-
FINANCIEEL MEMORANDUM 

FINANCIEEL MEMORANDUM 
1. Benaming van de actie 
"Het bedrijfsleven, de basis van de Europese groei". 
De prioritaire acties van het ondernemingenbeleid versterken om de groei in de 
Gemeenschap te stimuleren. 
2. Betrokken begrotingslijnen 
Artikel B5-320 
3. Rechtsgrondslag 
- Besluit van de Raad van 28 juli 1989 (PB L 239/33) 
- Resolutie van de Raad van 14 november 1989 (PB C 297/2-3) 
- Besluit van de Raad van 18 juni 1991 (PB L 175) 
- Resolutie van de Raad van 27 juni 1992 (PB C 178/8) 
4. Omschrijving van de actie 
Het ontwerp-besluit van de Raad waarop dit financieel memorandum betrekking 
heeft vormt het vervolg op de resolutie van de Raad van 17 juni 1992 (PB C 178, 
blz. 8) waarin de Raad de Commissie de aanbeveling deed om, met inachtneming van 
het subsidiariteitsbeginsel, voort te gaan met de ontwikkeling van de nodige 
acties om een klimaat te scheppen dat gunstig is voor het concurrentievermogen 
van het bedrijfsleven, in het bijzonder van het midden- en kleinbedrijf, en om 
hun integratie in de ongedeelde markt na 1992 te begeleiden. In dit voorstel 
houdt de Commissie rekening met de conclusies die zij uit het eerste programma, 
dat was vastgesteld voor de periode 1990-1993, en uit een evaluatieverslag dat 
zij aan het Europese Parlement en de Raad heeft voorgelegd, heeft getrokken. In 
dit evaluatieverslag wordt in grote lijnen de deugdelijkheid van het tot 
dusverre door de Gemeenschap gevoerde beleid ten aanzien van de ondernemingen 
bevestigd, en daarnaast bevat het voorstellen betreffende de oriëntatie van 
bepaalde acties. 
De Europese Raad van Edingburgh van 11 en 12 december 1992 heeft de door de 
Commissie voorgestelde richtsnoeren overgenomen en heeft besloten dat een brede 
actie moet worden opgezet ter ondersteuning van de groei in de Gemeenschap. 
In de verklaring over de bevordering van het economisch herstel in Europa(l) 
wordt gesteld : "het belang van KMO's voor het scheppen van werkgelegenheid en 
het stimuleren van de groei erkennend, doet de Europese Raad een beroep op de 
Raad en de Commissie om ervoor te zorgen dat de lasten van de communautaire 
wetgeving voor de kleine en middelgrote ondernemingen verminderd worden (ook 
door het gebruik van vereenvoudigde stelsels en vrijstellingslimieten op het 
gebied van de indirecte belastingheffing) en dat de KMO's volledige informatie 
krijgen over steun van de Gemeenschap. Hij verzoekt de Commissie de maatregelen 
ten behoeve van de KMO's, die hun waarde op Gemeenschapsniveau bewezen hebben, 
te bespoedigen". 
(1) Europese Raad, Edingburgh, 11-12 december 1992, conclusies van het 
voorzitterschap, bijlage 4 bij deel A, punt 8 
- 2 -
Deze actie vormt dus een vervolg op de acties die zijn uitgevoerd tijdens het 
eerste programma, waarbij rekening wordt gehouden met de gewijzigde situatie en 
de verbeteringen die nodig zijn om dit gedeelte van het ondernemingenbeleid 
gedurende de periode 1993-1996 versneld te kunnen uitvoeren. 
4.1. Specifieke doelstellingen van de actie 
. Ontwikkeling van de Euro-Info-Centres om de toegang tot voorlichting van 
de Gemeenschap te vergemakkelijken; 
. Ontwikkeling van de netwerken voor het zoeken naar partners door 
uitbreiding van de activiteiten van het Bureau voor samenwerking tussen 
ondernemingen (BRE) voor de samenwerking op niet-vertrouwelijke basis, en 
van het Business Cooperation Network (BC-NET) voor de samenwerking op 
vertrouwelijke basis; 
. Versterking van de mogelijkheid tot rechtstreeks contact tussen 
ondernemers door de programma's Europartnerschap, Interprise en 
Bevordering van de grensoverschrijdende toelevering; 
. Verbetering van het administratieve en juridische 
ondernemingsklimaat(2); 
. Bevordering van de communautaire instrumenten en, in dit verband, 
versterking van het technologisch potentieel van het MKB. 
4.2. Looptijd 
1993-1996 
4.3. Doelgroep 
De bovengenoemde acties zouden in beginsel van belang kunnen zijn voor alle 
kleine en middelgrote ondernemingen in de Gemeenschap. Niettemin zal het 
aantal KMO's die van de grensoverschrijdende maatregelen profiteren, 
noodzakelijkerwijze teruglopen, naargelang van het soort onderneming. 
Voorts worden met de actie alle beroepsorganisaties, alsook andere 
bemiddelende instanties (bij voorbeeld Kamers van Koophandel) alsmede de 
sectoren van de groothandel en de kleinhandel beoogd. Aangezien een groot 
aantal van de acties ten uitvoer worden gelegd via netwerken van 
bemiddelende instanties, kan het aantal ondernemingen die er daadwerkelijk 
effect van ondervinden niet nauwkeurig worden aangeduid. 
5. Indeling van de uitgaven/ontvangsten 
Niet-verplichte uitgaven; gesplitste kredieten. 
(2) Waaronder ook raadpleging van de Lid-Staten en de beroepsorganisaties (ex-
post B5-324) 
- 3 -
6. Soort uitgaven/ontvangsten 
. Subsidies voor gezamenlijke financiering met andere financiële bronnen uit 
de overheids- en/of particuliere sector. 
. Gedeeltelijke terugbetaling doordat sommige acties voor de tweede keer 
worden uitgevoerd (bij voorbeeld : voor BC-NET, tarifering voor derde, 
geïndustrialiseerde landen en gebruiksrecht voor de consulenten in de 
Gemeenschap voor het gehele netwerk met ingang van 1 januari 1993). 
7. Financiële gevolgen 
7.1. Wijze van berekening van de totale kosten van de actie 
Uitgaande van de ervaring die tijdens de voorgaande begrotingsjaren en het 
lopende begrotingsjaar is opgedaan, kan worden vastgesteld dat de 
begrotingsbehoeften van het beleid ten behoeve van het midden- en 
kleinbedrijf aanzienlijk zijn gestegen. De Commissie heeft namelijk, wegens 
een tekort aan kredieten, een aanzienlijk aantal van de projecten moeten 
afwijzen die naar aanleiding van verschillende uitnodigingen tot het 
indienen van voorstellen aan haar waren voorgelegd. Weliswaar kan de 
Gemeenschapsbijdrage in sommige gevallen worden aangepast naargelang van de 
specifieke omstandigheden waarin de actie wordt uitgevoerd, zodat een 
groter aantal projecten kan worden gefinancierd doch anderzijds zou de 
Commissie weleens niet langer in staat kunnen zijn de tenuitvoerlegging van 
de acties die zij onontbeerlijk acht te stimuleren indien haar financiële 
bijdrage niet volstaat om haar partners (economische subjecten of 
bemiddelende instanties) tot investeringen aan te zetten; daarenboven 
moeten kritieke bedragen worden vastgesteld zodat versnippering wordt 
voorkomen. 
Deze stand van zaken blijkt ook uit alle oproepen tot inschrijving voor 
overheidsopdrachten die op basis van deze begrotingslijn zijn gedaan. Het 
aantal aangegane betalingsverplichtingen en het benuttingspercentage van 
deze begrotingslijn zijn dan ook steeds uitermate hoog geweest. 
De omvang van de gevraagde kredieten moet worden gezien tegen de 
achtergrond van de samenvoeging van de begrotingslijnen B5-320, B5-322 en 
B5-324 die de Commissie in het voorontwerp van begroting 1993 heeft 
voorgesteld. Zolang de begroting 1993 niet definitief is vastgesteld, 
worden de cijfers met betrekking tot het begrotingsjaar slechts bij wijze 
van indicatie gegeven. 
Eén begrotingslijn-indicatieve bedragen 
KRACHTLIJNEN VAN HET BELEID DIE MOETEN WORDEN 
VERSTERKT 1993-1996 
ONTWIKKELING VAN DE EURO-INFO-CENTRES 
om de toegang tot communautaire informatie 
te vergemakkelijken 
ONTWIKKELING VAN DE NETWERKEN VOOR HET ZOEKEN 
VAN PARTNERS : BRE en BC-NET 
UITBREIDING VAN DE MOGELIJKHEID OM ONDERNEMERS 
RECHTSTREEKS MET ELKAAR IN CONTACT TE BRENGEN 
DOOR DE PROGRAMMA'S EUROPARTNERSCHAP, INTERPRISE 
EN DE BEVORDERING VAN DE GRENSOVERSCHRIJDENDE 
TOELEVERING 
VERBETERING VAN HET ADMINISTRATIEVE EN JURIDISCHE 
ONDERNEMINGSKLIMAAT(1) 
BEVORDERING VAN DE COMMUNAUTAIRE INSTRUMENTEN 
- VERSTERKING VAN HET TECHNOLOGISCH POTENTIEEL VAN 
HET MKB 1993 
1 
7.00 
0,83 
6.70 
C.90 
2.90 
13.30 1994 
i 
8.00 | 
0.90 
7.50 
i 
1 
!l 1.20 i 
2.50 
20.1G 
i 1995 
9.00 i 
1.00 
7.80 
1.40 
3.10 
22,30 1996 
10.00 
1,30 
8,00 
1.50 
3,50 
i 
1 " 24,30 TOTAAL 
1993/1996 
2 - -_ C C 
i i 
I 
7 * ft n 
1 
I ,,: i 
I 
1 - 2 CO 
t 1 
i 
1 *5.<!C .. i 
I 
(1) Met inbegrip van de raadpleging van de Lid-Staten en de beroepsorganisaties (ex-post B5-324) 
- 5 -
7.3. Indicatief tijdschema van de vastleggingskredieten (zonder mini-begroting) 
beqrotincr 1993 
: 
18,30 Indicatieve programmering 
1994 
20,10 1995 
22,30 1996 
24,30 1993-1996 
85,000 
8. In het voorstel voor actie vervatte anti-fraudemaatregelen 
De verificatie van de subsidies of van de ontvangst van de diensten en studies 
waartoe door diensten van de Commissie opdracht is gegeven en die door deze 
diensten zijn verricht, voordat deze worden betaald, waarbij de contractuele 
verplichtingen en de beginselen van een zuinig en goed financieel en algemeen 
beheer in aanmerking worden genomen. Bepalingen inzake de bestrijding van fraude 
(controle, verslaglegging, enz.) zijn opgenomen in alle overeenkomsten en 
contracten die worden gesloten tussen de Commissie en degenen voor wie de 
betalingen zijn bestemd. 
9. Elementen van de kosten-batenanalyse 
9.1. Beoordeling en analyse van de doelstellingen 
Kwantificatie van de doelstellingen 
Hierbij wordt verwezen naar tabel 7.2, waarin de cijfergegevens betreffende 
de volgende elementen (zowel van het oude programma als van het programma 
dat thans wordt voorgesteld) zijn opgenomen : 
. Bespoediging van de aanpassing van het MKB aan de structurele 
veranderingen (voorlichting aan de bedrijven, promotie-activiteiten, 
publiciteit, subsidies) : 50 % 
. Samenwerking en partnerschap : 19,33 % 
. Een voor het bedrijfsleven gunstig, administratief, juridisch en 
financieel klimaat : 3,72 % 
. Evaluatie en ontwikkeling van het ondernemingenbeleid : 6,78 % 
- 6 -
9.2. Motivering van de actie 
Er zij op gewezen dat - wat de aanpak terzake van de subsidiariteit 
betreft - er bij alle acties die op communautair niveau worden uitgevoerd, 
voor wordt gezorgd dat deze een doorslaggevend positief resultaat 
opleveren, welke met name voortvloeit uit de omvang van de netwerken en van 
de acties die worden uitgevoerd, van de objectiviteit en de neutraliteit 
van de op centraal niveau genomen beslissingen en van de mate waarin met 
het regionale evenwicht rekening wordt gehouden. 
Deze conclusie blijkt duidelijk uit het externe evaluatierapport en is in 
de toelichting overgenomen. 
Weliswaar kan een belangrijk gedeelte van de acties ten behoeve van het 
bedrijfsleven door de Lid-Staten worden uitgevoerd, doch het is de taak van 
de Gemeenschap maatregelen van grensoverschrijdende aard te nemen, 
netwerken met een communautaire en internationale dimensie op te zetten om 
voor de noodzakelijke wisselwerking tussen europeanisering en 
internationalisering te zorgen. Voorts moeten acties worden opgezet voor de 
uitwisseling van ervaring of know-how tussen financiële instellingen, 
kamers van koophandel en ambachtsorganisaties en andere tussenpersonen 
alsook tussen de economische subjecten die op zoek zijn naar samenwerking 
van grensoverschrijdende aard. Dit soort activiteiten uitsluitend op 
nationaal niveau te doen plaatsvinden zou niet alleen onuitvoerbaar en 
minder doeltreffend zijn, maar zou tevens concurrentieverstoringen kunnen 
veroorzaken aangezien het niveau van de nationale steun tussen de Lid­
staten onderling sterk zou uiteenlopen. Zo hebben, bij voorbeeld, een 
aantal gaststructuren besloten de (bij hen gevestigde) EIC's te sluiten, 
omdat zij van mening waren dat de financiële lasten hiervan te hoog was ten 
opzichte van de kosten welke de Commissie voor haar rekening neemt. 
De Commissie ziet er echter op toe dat alle bemiddelende instanties en alle 
bedrijven op voet van gelijkheid en onder doorzichtige en eerlijke 
voorwaarden aan de communautaire acties kunnen deelnemen (zie het groot 
aantal uitnodigingen tot het indienen van voorstellen die in het 
publikatieblad zijn bekendgemaakt). Zij zorgt er eveneens voor dat de 
waardevermeerdering welke voortvloeit uit het netwerkeffect en de op 
communautair niveau vergaarde kennis opnieuw wordt verdeeld en toegankelijk 
wordt gemaakt voor alle belangstellenden, ook indien deze zich in de 
gebieden met een ontwikkelingsachterstand of in de perifere regio's van de 
Gemeenschap bevinden. 
9.2.1. Kosten 
Bij besluit van 18 juni 1991 stelde de Raad een herziening van het 
programma vast waardoor een extra bedrag van 25 miljoen ecu kan worden 
uitgetrokken als aanvulling op het bedrag van 110 miljoen ecu dat al voor 
de periode 1990-1993 noodzakelijk werd geacht. 
De Europese Raad van Edingburgh, die op 11-12 december 1992 bijeenkwam, 
heeft de Commissie verzocht "de maatregelen ten behoeve van de KMO's, die 
hun waarde op Gemeenschapsniveau bewezen hebben, te bespoedigen". 
Daarom wordt de versterking van de prioritaire acties van het 
ondernemingenbeleid ter stimulering, van de groei in Europa voorgesteld 
voor de periode van 1993-1996; daarbij wordt uitgegaan van de met het 
vorige programma opgedane ervaring. Op deze aspecten wordt ook gewezen in 
het evaluatierapport en in de opmerkingen die daarover door de Commissie 
zijn gemaakt. 
- 7 -
In dit verband kunnen de volgende punten nader worden verduidelijkt, met 
dien verstande dat de cijfergegevens betreffende iedere (vroegere en 
toekomstige) actie in tabel 7.2 zijn weergegeven : 
. Voorlichting aan de bedrijven : 
1. Ontwikkeling van de EIC's om de toegang tot communautaire informatie 
te vergemakkelijken (stimulering, opleiding, subsidies, databases); 
. Ontwikkeling van de netwerken voor het zoeken naar partners : 
BRE en BC-NET : ontwikkeling in en buiten de Gemeenschap van twee 
netwerken; voor het BC-NET : uitvoering van een beleid gericht op 
uitbreiding van de actieterreinen, met name met innovatie en technische 
samenwerking alsook de kwaliteit van de adviseurs (opleiding) voordat 
de algemene tarifering op 1 januari 1993 wordt ingevoerd. 
. Versterking van de mogelijkheid om ondernemers rechtstreeks met elkaar 
in contact te brengen door middel van de programma's Europartnerschap, 
Interprise en de bevordering van de grensoverschrijdende toelevering : 
1. Acties op het gebied van partnerschap : versterking van het 
rechtstreeks contact tussen bedrijven door Europartnerschap, 
Interprise en internationale manifestaties. 
2,. Toelevering : met het aan de huidige situatie aangepaste programma 
in de mededeling van de Commissie aan de Raad van januari 1992 wordt 
in het bijzonder de economische benadering van de markt beoogd, 
alsook acties met betrekking tot de communicatie tussen economische 
subjecten, certificatie, en sectoriële acties (elektronika). 
. Verbetering van het administratieve en juridische ondernemingsklimaat : 
administratieve vereenvoudiging en beroepsorganisaties. 
Het betreft hier het overleg -2^*- de steun voor acties op het 
gebied van stimulering en verspreiding van informatie door de 
organisaties aan de ongeveer 8 miljoen bedrijven die zij 
vertegenwoordigen. 
. Bevordering van de communautaire instrumenten en versterking van het 
technologisch potentieel van het MKB. 
9.2.2. Secundaire effecten 
De acties die uit de bovengenoemde instrumenten en maatregelen 
voortvloeien, betreffen met name zowel het bedrijfskiimaat en de 
voorlichting als het zoeken naar partners en het met elkaar in contact 
brengen in het kader van partnerschappen, waarbij meer specifiek de 
uitbreiding van het aantal overeenkomsten voor grensoverschrijdende 
samenwerking wordt beoogd. 
Dit is een uitermate belangrijk element in het kader van de effectieve 
werking van de interne markt ten aanzien waarvan de bedrijven - wat de 
ontwikkelingsstrategie betreft - doelstellingen moeten vastleggen die 
verder gaan dan de nationale grenzen. 
- 8 -
Tegen deze achtergrond hebben de secundaire effecten betrekking op het 
concurrentievermogen van de ondernemingen en vloeien zij met name voort 
uit : 
- de uitbreiding van de kansen voor het bedrijfsleven, zowel wat de 
europeanisering als wat internationalisering betreft; 
- de ontwikkeling van het "netwerkeffect"; 
- daling van de kosten; 
- de positieve gevolgen voor de groei en de economische activiteit in het 
algemeen; 
- de positieve weerslag op de werkgelegenheid en alle maatregelen die het 
midden- en kleinbedrijf in de gelegenheid stellen de nieuwe kansen te 
grijpen die voortvloeien uit de voltooiing van de interne markt en uit 
de betrekkingen met derde landen. 
9.2.3. Multiplicatoreffect 
De geplande acties verlenen de diensten die bij de nationale partners 
bestaan een Europese dimensie. De uitgaven die ten laste van de 
Gemeenschapsbegroting zullen worden verricht zullen dan ook aanzienlijke 
investeringen door de partners uit de overheids- en particuliere sector 
met zich brengen doordat zij een belangrijke stimulerende functie hebben 
en terzelfder tijd duurzame en structurerende gevolgen worden beoogd. 
Zo worden de EIC's bij voorbeeld opgezet in samenwerking met 
gaststructuren zoals Kamers van Koophandel die over informatie- en 
adviesdiensten beschikken waaraan de activiteit van de EIC's een Europese 
dimensie verleent. 
Hetzelfde geldt voor het Europartnerschap, waarbij de acties meer in het 
bijzonder de ontwikkeling van samenwerking tussen ondernemingen uit 
regio's van de doelstellingen 1, 2 en 5b, met ondernemingen uit de andere 
regio's van de Gemeenschap beogen. Gelet op het feit dat de Lid-Staat 
waar de manifestatie plaatsvindt, een derde van de daarvoor geraamde 
kosten voor zijn rekening neemt en dat de deelnemende bedrijven de reis-
en verblijfskosten voor hun rekening nemen, kan het multiplicatoreffect 
op 300 % worden geraamd. 
Weliswaar is het wenselijk dat de Commissie er voor zorgt dat de steun 
die door haar wordt verleend, gepaard gaat met een hoog 
multiplicatoreffect, doch dit mag bij de keuze van de door haar te voeren 
acties niet het enige doorslaggevende criterium zijn, te meer daar haar 
geringe financiële steun voor het EIC-netwerk aantoont waar de grenzen 
van een dergelijke aanpak liggen : een aantal gaststructuren heeft 
besloten het bij hen gevestigde EIC te sluiten aangezien zij van oordeel 
waren dat de door hen te dragen financiële last in vergelijking met die 
van de Commissie te hoog was. 
9 -
9.3. Evaluatie 
. Geselecteerde indicatoren aan de hand waarvan de resultaten kunnen worden 
beoordeeld : 
Evaluatieverslag op basis van kwantitatieve criteria (bij voorbeeld : 
aantal keren dat er vragen zijn gesteld, aantal samenwerkingsprofielen) en 
door vast te stellen of het instrument aan de behoeften beantwoordt (bij 
voorbeeld : nauwkeurigheid nomenclatuur, kwaliteit van de documentatie, 
wijze van vaststelling van de doelgroep). 
De beoordeling van de resultaten zal door middel van een regelmatige 
monitoring worden gedaan waarbij gebruik wordt gemaakt zowel van de voor 
het instrument bedoelde controlemiddelen als van deskundigenrapporten, 
waarbij, indien nodig, een extern advies zal worden gevraagd. 
De kosten die zijn verbonden aan een groot aantal van de acties waarmee van 
start is gegaan, zijn zeer redelijk in vergelijking met de marktkosten, 
zoals uit een aantal punten van de beoordeling blijkt. 
Ontwikkeling van acties die zijn gericht op de verschillende markten voor 
informatieverstrekking, samenwerking en steun aan het bedrijfsleven. 
. Wijze waarop de evaluatie wordt uitgevoerd en frequentie : 
Jaarlijkse evaluatie op het niveau van de instelling (zie het in artikel 6 
van het voorstel voor een besluit bedoelde jaarlijks verslag). Het 
onderhavige voorstel is opgesteld op basis van het evaluatieverslag dat 
door onafhankelijke deskundigen is ingediend en door de Commissie 
overeenkomstig artikel 3 van het besluit van de Raad van 18 juni 1991 aan 
het Europese Parlement en de Raad is voorgelegd. 

FINANCIEEL MEMORANDUM 
1. Benaming van de actie 
"Het bedrijfsleven, de basis van de Europese groei". 
De continuïteit van het beleid ten aanzien van ondernemingen, in het bijzonder 
het midden- en kleinbedrijf, in de Gemeenschap verzekeren. 
2. Betrokken begrotingslijnen 
Artikel B5-320 
3. Rechtsgrondslag 
- Besluit van de Raad van 28 juli 1989 (PB L 239/33) 
- Resolutie van de Raad van 14 november 1989 (PB C 297/2-3) 
- Besluit van de Raad van 18 juni 1991 (PB L 175) 
- Resolutie van de Raad van 27 juni 1992 (PB C 178/8) 
4. Omschrijving van de actie 
Het ontwerp-besluit van de Raad waarop dit financieel memorandum betrekking 
heeft vormt het vervolg op de resolutie van de Raad van 17 juni 1992 (PB C 178, 
blz. 8) waarin de Raad de Commissie de aanbeveling deed om, met inachtneming van 
het subsidiariteitsbeginsel, voort te gaan met de ontwikkeling van de nodige 
acties om een klimaat te scheppen dat gunstig is voor het concurrentievermogen 
van het bedrijfsleven, in het bijzonder van het midden- en kleinbedrijf, en om 
hun integratie in de ongedeelde markt na 1992 te begeleiden. In dit voorstel 
houdt de Commissie rekening met de conclusies die zij uit het eerste programma, 
dat was vastgesteld voor de periode 1990-1993, en uit een evaluatieverslag dat 
zij aan het Europese Parlement en de Raad heeft voorgelegd heeft getrokken. In 
dit evaluatieverslag wordt in grote lijnen de deugdelijkheid van het tot 
dusverre door de Gemeenschap gevoerde beleid ten aanzien van de ondernemingen 
bevestigd, en daarnaast bevat het voorstellen betreffende de oriëntatie van 
bepaalde acties. 
Deze actie vormt dus een vervolg op de acties die zijn uitgevoerd tijdens het 
eerste programma, waarbij rekening wordt gehouden met de gewijzigde situaties en 
de verbeteringen die nodig zijn om de continuïteit van het beleid ten aanzien 
van de ondernemingen in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf in de 
Gemeenschap te verzekeren. 
4.1. Specifieke doelstellingen van de actie 
. verbetering van het ondernemingsklimaat, verwijdering van de 
administratieve, juridische, fiscale en financiële hinderpalen» 
verbetering van de produktiviteit, het 
concurrentievermogen en de aanpassingsmogelijkheden van het 
bedrijfsleven, met inbegrip van de handelsondernemingen en het midden- en 
kleinbedrijf, acties inzake een betere overname van bedrijven; 
2 -
de aanpassing van het MKB aan de structurele veranderingen in het 
vooruitzicht van de voltooiing van de grote Europese markt, zoals door 
middel van maatregelen die meer in het bijzonder op de sectoren in 
ontwikkeing zijn gericht. Het betreft hier acties ten behoeve van het 
ambacht en het kleinbedrijf, de handels- en distributieondernemingen, 
alsmede coörperaties, onderlinge maatschappijen, verenigingen en 
stichtingen; 
de verbetering van.het financiële klimaat; 
onderzoek en evaluatie van het ondernemingenbeleid, met name door middel 
van de Europese waarnemingspost van het MKB, dat bestaat uit een netwerk 
van in het onderzoek inzake het MKB gespecialiseerde 
onderzoekinstellingen, van het noodzakelijke basiselement de statistiek, 
alsmede via studies, publikaties, seminars en conferenties; 
afgezien van de permanente interne evaluatie zal voor het eind van het 
programma een externe evaluatie moeten worden gehouden. 
4.2. Looptijd 
1994-1997 
4.3. Doelgroep 
De bovengenoemde acties zouden in beginsel van belang kunnen zijn voor alle 
kleine en middelgrote ondernemingen in de Gemeenschap. Niettemin zal het 
aantal KMO's waarvoor die van de grensoverschrijdende maatregelen 
profiteren, noodzakelijkerwijze teruglopen overeenkomstig de in de 
toelichting vermelde bedrij fstypologie. 
Voorts worden met de actie alle bemiddelende instanties, zoals organisaties 
voor het ambacht, alsook vertegenwoordigers van de sectoren van de 
groothandel en de kleinhandel alsmede van coöperaties, onderlinge 
maatschappijen, verenigingen en stichtingen beoogd. Aangezien een groot 
aantal van de acties ten uitvoer worden gelegd via netwerken van 
bemiddelende instanties, kan het aantal ondernemingen die er daadwerkelijk 
effect van ondervinden niet nauwkeurig worden aangeduid. 
5. Indeling van de uitgaven/ontvangsten 
Niet-verplichte uitgaven; gesplitste kredieten. 
- 3 -
6. Soort uitgaven/ontvangsten 
. Subsidies voor gezamenlijke financiering met andere financiële bronnen 
uit de overheids- en/of particuliere sector. 
. De subsidies voor colloquia, seminars en ronde-tafelconferenties zullen 
worden toegekend overeenkomstig de behoeften van de organisatoren en het 
belang van de manifestatie voor de betrokken sector (inachtneming van de 
hierboven genoemde doelstellingen). 
. Voorbereidende, uitvoerbaarheids- of evaluatiestudies, adviseurs. 
7. Financiële gevolgen 
7.1. Wijze van berekening van de totale kosten van de actie 
Uitgaande van de ervaring die tijdens de voorgaande 
begrotingsjaren en het lopende begrotingsjaar is opgedaan, kan 
worden vastgesteld dat de begrotingsbehoeften van het beleid ten 
behoeve van het midden- en kleinbedrijf aanzienlijk zijn 
gestegen. De Commissie heeft namelijk, wegens een tekort aan 
kredieten, een aanzienlijk aantal van de projecten moeten 
afwijzen die naar aanleiding van verschillende uitnodigingen tot 
het indienen van voorstellen aan haar waren voorgelegd. 
Weliswaar kan de Gemeenschapsbijdrage in sommige gevallen worden 
verlaagd naargelang van de specifieke omstandigheden waarin de 
actie wordt uitgevoerd, zodat een groter aantal projecten.kan 
worden gefinancierd, doch anderzijds zou de Commissie weleens 
niet langer in staat kunnen zijn de tenuitvoerlegging van de 
acties die zij onontbeerlijk acht, te stimuleren indien haar 
financiële bijdrage niet volstaat om haar partners (economische 
subjecten of bemiddelende instanties) tot investeringen aan te 
zetten. 
De omvang van de gevraagde kredieten moet worden gezien tegen de 
achtergrond van de samenvoeging van de begrotingslijnen B5-320, 
B5-322 en B5-324 die de Commissie in het voorontwerp van 
begroting 1993 heeft voorgesteld. Zolang de begroting 1993 niet 
definitief is vastgesteld, worden de cijfers met betrekking tot 
het begrotingsjaar slechts bij wijze van indicatie gegeven. 
MAATREGELEN WAARMEE WORDT BEOOGD DE 
CONTINUÏTEIT VAN HET ONDERNEMINGENBELEID 
TE VERZEKEREN - 1994-1997 1993 1994 1995 1996 1997 TOTAAL 
1994-1997 
A. MAATREGELEN DIE MEER IN HET BIJZONDER 
DE SECTOREN IN ONTWIKKELING BETREFFEN 
- Ambacht en kleinbedrijf 
- Handels- en distributieondernemingen 
- Coöperaties, onderlinge maatschappijen, 
verenigingen en stichtingen 
B. VERBETERING VAN HET FINANCIËLE KLIMAAT 
C. ONDERZOEK EN EVALUATIE VAN HET BELEID 
- Europese waarnemingspost van het MKB 
- Verbetering van de statistiek inzake 
het MKB 
- Studies, publikaties, seminaries, 
conferenties 
- Evaluatie van het beleid en de 
lopende acties 1.50 
2.CO 
1.2C 
Û.20 
1.60 
0.00 
6.50 1.30 
2.00 
0.20 
0.20 
1.30 
0.20 
1.50 
0.00 
6.70 1.30 
2.00 
0.20 
0.20 
1.40 
0.20 
1.60 
0.00 
6.90 1.40 
2.10 
0.20 
0.20 
1.40 
C.00 
1.30 
50 
7.10 :.*5 j 
f. il 5.40 
8,20 
0.90 
C.9C 
5.60 
70 ; 
5. SC 
0.50 
28.00 xr 
- 5 -
7.3. Indicatief tijdschema van de vastleggingskredieten (zonder mini-begroting) 
rip, 
m3 
6,50 Indicatieve programmerino 
1994 
6,70 1995 
6,90 199G 
7,10 1997 
7,30 TOTAAL 
28,00 
8. In het voorstel voor actie vervatte anti-fraudemaatregelen 
De verificatie van de subsidies of van de ontvangst van de diensten en studies 
waartoe door diensten van de Commissie opdracht is gegeven en die door deze 
diensten zijn verricht, voordat deze worden betaald, waarbij de contractuele 
verplichtingen en de beginselen van een zuinig en goed financieel en algemeen 
beheer in aanmerking worden genomen. Bepalingen inzake de bestrijding van fraude 
(controle, verslaglegging, enz.) zijn opgenomen in alle overeenkomsten en 
contracten die worden gesloten tussen de Commissie en degenen voor wie de 
betalingen zijn bestemd. 
9. Elementen van de kosten-batenanalyse 
9.1. Beoordeling en analyse van de doelstellingen 
Kwantificatie van de doelstellingen 
Hierbij wordt verwezen naar tabel 7.2, waarin de cijfergegevens betreffende 
de volgende elementen (zowel van het oude programma als van het programma 
dat thans wordt voorgesteld) zijn opgenomen : 
Bij wijze van indicatie worden de volgende percentages voor 1992 
weergegeven : 
. Een gunstig financieel klimaat voor ondernemingen; beroepsorganisaties : 
1,9 % 
. Evaluatie en ontwikkeling van het ondernemingenbeleid : 6,78 %. 
Hieraan moet de ontwikkeling van de omvangrijke sectoren worden toegevoegd 
(ambachtelijke en kleine bedrijven [5 miljoen bedrijven] en de handels- en 
distributieondernemingen [4 miljoen bedrijven]) die deel uitmaken van de 
structuur waarop de continuïteit van het ondernemingenbeleid zich richt. 
6 -
9.2. Motivering van de actie 
Er zij op gewezen dat - wat de aanpak terzake van de subsidiariteit 
betreft - er bij alle acties die op communautair niveau worden uitgevoerd, 
voor wordt gezorgd dat deze een doorslaggevend positief resultaat 
opleveren, welke met name voortvloeit uit de omvang van de netwerken en van 
de acties die worden uitgevoerd, van de objectiviteit en de neutraliteit 
van de op centraal niveau genomen beslissingen en van de mate waarin met 
het regionale evenwicht rekening wordt gehouden. 
Deze conclusie blijkt duidelijk uit het externe evaluatierapport. 
Weliswaar kan een belangrijk gedeelte van de acties ten behoeve van het 
bedrijfsleven door de Lid-Staten worden uitgevoerd, doch het is de taak van 
de Gemeenschap maatregelen van grensoverschrijdende aard te nemen, 
netwerken met een communautaire en internationale dimensie op te zetten om 
voor de noodzakelijke wisselwerking tussen europeanisering en 
internationalisering te zorgen. Voorts moeten acties worden opgezet voor de 
uitwisseling van ervaring of know-how tussen financiële instellingen, 
kamers van koophandel en ambachtsorganisaties en andere tussenpersonen 
alsook tussen de economische subjecten die op zoek zijn naar samenwerking 
van grensoverschrijdende aard. Dit soort activiteiten uitsluitend op 
nationaal niveau te doen plaatsvinden zou niet alleen onuitvoerbaar en 
minder doeltreffend zijn, maar zou tevens concurrentieverstoringen kunnen 
veroorzaken aangezien het niveau van de nationale steun tussen de 
Lid-Staten onderling sterk zou uiteenlopen. 
De Commissie ziet er echter op toe dat alle bemiddelende instanties en alle 
bedrijven op voet van gelijkheid en onder doorzichtige en eerlijke 
voorwaarden aan de communautaire acties kunnen deelnemen (zie het groot 
aantal uitnodigingen tot het indienen van voorstellen die in het 
publikatieblad zijn bekendgemaakt). Zij zorgt er eveneens voor dat de 
waardevermeerdering welke voortvloeit uit het netwerkeffect en de op 
communautair niveau vergaarde kennis opnieuw wordt verdeeld en toegankelijk 
wordt gemaakt voor alle belangstellenden, ook indien deze zich in de 
gebieden met een ontwikkelingsachterstand of in de perifere regio's van de 
Gemeenschap bevinden. 
9.2.1. Kosten 
Er zij aan herinnerd dat het meerjarenprogramma inzake steun aan het MKB 
door de Raad is goedgekeurd op voorstel van de Commissie van 
28 juli 1989. 
Bij besluit van 18 juni 1991 stelde de Raad een herziening van het 
programma vast waardoor een extra bedrag van 25 miljoen ecu kan worden 
uitgetrokken als aanvulling op het bedrag van 110 miljoen ecu dat al voor 
de periode 1990-1993 noodzakelijk werd geacht. 
Het nieuwe programma waarmee wordt beoogd de continuïteit van het beleid 
ten aanzien van de ondernemingen, in het bijzonder van het midden- en 
kleinbedrijf, in de Gemeenschap te verzekeren, wordt voorgesteld voor de 
periode van 1994-1997; daarbij wordt uitgegaan van de met het vorige 
programma opgedane ervaring. Op deze aspecten wordt ook gewezen in het 
evaluatierapport en in de opmerkingen die daarover door de Commissie zijn 
gemaakt. 
- 7 -
In dit verband kunnen de volgende punten nader worden verduidelijkt, met 
dien verstande dat de cijfergegevens betreffende iedere (vroegere en 
toekomstige) actie in tabel 7.2 zijn weergegeven : 
. Maatregelen die meer in het bijzonder betrekking hebben op de sectoren 
in ontwikkeling : 
1. Ambacht en kleinbedrijf : 
- Steun aan het ambacht : tenuitvoerlegging van operationele 
maatregelen overeenkomstig de richtsnoeren van de Raad van 
18 juni 1991; 
2. Handels- en distributieondernemingen : 
- Europeanisering van de handels- en distributiestructuren alsmede 
stimulering van de invoering van nieuwe technologieën ten behoeve 
van het MKB en de handel. 
3. Coöperaties, onderlinge maatschappijen, verenigingen en stichtingen; 
. Verbetering van het financiële klimaat; 
. Onderzoek en evaluatie van het beleid : 
1. Europese waarnemingspost voor het MKB, gebaseerd op de oprichting 
van een netwerk van op het gebied van het MKB gespecialiseerde 
instellingen en ondersteund door een door het Bureau voor Statistiek 
van de Europese Gemeenschappen ontwikkeld instrument voor het 
verstrekken van de kwantitatieve en kwalitatieve gegevens die het 
bedrijfsleven nodig heeft. Dit geheel zal berusten op een 
beheersstructuur van studies, publikaties, seminars en conferenties. 
2. Evaluatie van het beleid en van de lopende acties. 
9.2.2. Secundaire effecten 
In dit verband hebben de secundaire effecten, via de continuïteit van het 
beleid, betrekking op het concurrentievermogen van de ondernemingen en 
vloeien zij met name voort uit : 
- de uitbreiding van de kansen voor het bedrijfsleven, zowel wat de 
europeanisering als wat internationalisering betreft; 
- de ontwikkeling van het "netwerkeffect"; 
- daling van de kosten; 
- de positieve gevolgen voor de groei en de economische activiteit in het 
algemeen; 
- de positieve weerslag op de werkgelegenheid en alle maatregelen die het 
midden- en kleinbedrijf in de gelegenheid stellen de nieuwe kansen te 
grijpen die voortvloeien uit de voltooiing van de interne markt en uit 
de betrekkingen met derde landen. 
- 8 -
9.2.3. Multiplicatoreffect 
De geplande acties verlenen aan diensten die bij de nationale partners 
bestaan een Europese dimensie. De uitgaven die ten laste van de 
Gemeenschapsbegroting zullen worden verricht zullen dan ook aanzienlijke 
investeringen door de partners uit de overheids- en particuliere sector 
met zich brengen doordat zij een belangrijke stimulerende functie zullen 
hebben en terzelfder tijd duurzame en structurerende gevolgen worden 
beoogd. 
Wat de sector van handel en distributie betreft, is uit de in het 
begrotingsjaar 1991 opgedane ervaring gebleken dat een impuls van de 
Commissie van circa 25 % voldoende is om een grote hoeveelheid 
begrotingsmiddelen uit de sector te mobiliseren. Het multiplicatoreffect 
kan derhalve gemakkelijk 400 % bereiken. 
Weliswaar is het wenselijk dat de Commissie er voor zorgt dat de steun 
die door haar wordt verleend, gepaard gaat met een hoog 
multiplicatoreffect, doch dit mag bij de keuze van de door haar te voeren 
acties niet het enige doorslaggevende criterium zijn, te meer daar haar 
geringe financiële steun voor het EIC-netwerk aantoont waar de grenzen 
van een dergelijke aanpak liggen : een aantal gaststructuren heeft 
besloten het bij hen gevestigde EIC te sluiten aangezien zij van oordeel 
waren dat de door hen te dragen financiële last in vergelijking met die 
van de Commissie te hoog was. 
9.3. Evaluatie 
. Geselecteerde indicatoren aan de hand waarvan de resultaten kunnen worden 
beoordeeld : 
De beoordeling van de resultaten zal door middel van een regelmatige 
monitoring worden gedaan waarbij gebruik wordt gemaakt zowel van de voor 
het instrument bedoelde controlemiddelen als van deskundigenrapporten, 
waarbij, indien nodig, een extern advies zal worden gevraagd. 
De kosten die zijn verbonden aan een groot aantal van de acties waarmee van 
start is gegaan, zijn zeer redelijk in vergelijking met de marktkosten, 
zoals uit een aantal punten van de beoordeling blijkt. 
. Wijze waarop de evaluatie wordt uitgevoerd en frequentie : 
Jaarlijkse evaluatie op het niveau van de instelling (zie het in artikel 6 
van het voorstel voor een besluit bedoelde jaarlijks verslag). Het 
onderhavige voorstel is opgesteld op basis van het evaluatieverslag dat 
door onafhankelijke deskundigen is ingediend en door de Commissie 
overeenkomstig artikel 3 van het besluit van de Raad van 18 juni 1991 aan 
het Europese Parlement en de Raad is voorgelegd. 

ISSN 0254-1513 
COM (92) 470 def. 
DOCUMENTEN 
NL 10 
Catalogusnummer : CB-CO-92-585-NL-C 
ISBN 92-77-50847-7 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg