Nr. C 139/50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5. 6. 89 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
De volgende wijzigingsvoorstellen, waarop ten minste één kwart van de stemmen vóór is uitgebracht, zijn 
tijdens de beraadslagingen verworpen: 
Paragraaf 2.2, artikel 3 
De tweede alinea schrappen. 
Motivering 
Er dient duidelijk te worden aangegeven dat niet alleen zij die een persoonlijk of rechtstreeks belang hebben, 
toegang tot de informatie hebben. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 18, stemmen tegen: 24, onthoudingen: 2. 
Paragraaf 2.6.3 
De gehele paragraaf schrappen. 
Motivering 
Het Commissievoorstel biedt al garanties voor de bescherming van de vertrouwelijkheid van gegevens. De 
„doeltreffendheid van de overheidsmaatregelen" is een ambivalent begrip in dit verband. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 16, stemmen tegen: 28, onthoudingen: 4. 
Advies over de betrekkingen van de Europese Gemeenschap met de NIC 
(„nieuwe industrielanden") in Zuidoost-Azië (!) 
(89/C 139/14) 
Op 7 juli 1988 heeft het Economisch en Sociaal Comité (ESC), overeenkomstig artikel 20, 
vierde alinea, van het Reglement van Orde, besloten een advies uit te brengen over de 
betrekkingen van de Europese Gemeenschap met de NIC in Zuidoost-Azië. 
De Afdeling voor externe betrekkingen, handels- en ontwikkelingsbeleid, die met de voorberei­
ding van de desbetreffende werkzaamheden belast was, heeft haar advies op 10 maart 1989 
opgesteld. Rapporteur was de heer Collas. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 264e zitting (vergadering van 31 maart 
1989) zonder stemmen tegen (vier onthoudingen) het volgende advies goedgekeurd. 
1. De situatie 
1.1. De economische groei van de meeste landen in 
Zuidoost-Azië [d.w.z. de landen van de Associatie van 
Zuidoost-aziatische Staten (ASEAN): Brunei, Indo­
nesië, Maleisië, de Filippijnen, Singapore en Thailand, 
waarbij dan ook nog Korea, Hongkong en Taiwan 
komen] moet spectaculair worden genoemd. Sedert 20 
(') NIC = newly industrialized countries. jaar heeft deze groei [op basis van het bruto nationaal 
produkt (BNP) per inwoner] in deze landen van 2,3 % 
voor de Filippijnen tot 7,6 % voor Singapore bedragen, 
met een gemiddelde dat tussen 4 en 5 % schommelt. 
Sommige van deze landen en gebieden (Zuid-Korea, 
Taiwan, Singapore en Hongkong) hebben thans een 
hoger BNP pro capita bereikt dan de minder welvarende 
landen van de Organisatie voor Economische Samen­
werking en Ontwikkeling (OESO) of zelfs van de EG. 
5. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 139/51 
De benaming „nieuwe industrielanden" (NIC — newly 
industrialized countries) is dan ook volledig op deze 
landen en gebieden van toepassing. Het ziet er thans 
naar uit dat ook Thailand binnenkort tot deze groep 
moet worden gerekend. 
De Gemeenschap volgt deze ontwikkeling met belang­
stelling; zij verbindt hiermee zekere verwachtingen, 
maar maakt zich ook zorgen over bepaalde aspecten 
ervan. 
Het ESC heeft in 1986 een advies en een rapport over 
de betrekkingen van de Gemeenschap met de ASEAN-
landen uitgebracht. In een nieuw rapport bij het onder­
havige advies worden drie nieuwe hoofdstukken aan 
Zuid-Korea, Hongkong en Taiwan gewijd. 
1.2. Het Comité is in beginsel zeer ingenomen met 
de bewonderenswaardige economische groei van de lan­
den in kwestie, die onder zeker voorbehoud — hierop 
wordt later nog ingegaan — een model voor de andere 
ontwikkelingslanden zou kunnen vormen. 
Deze ontwikkeling is ontegenzeglijk uit menselijk en 
politiek oogpunt uitermate wenselijk. En als een en 
ander ook naar de geest van de huidige en toekomstige 
voorschriften van de Algemene Overeenkomst betref­
fende tarieven en handel (GATT) en met een steeds 
striktere toepassing van deze regels geschiedt, dan kan 
deze ontwikkeling alleen maar gunstig zijn voor de 
internationale handel en de groei van de ontwikkelde 
landen. 
1.3. Een met de groei samenhangende vooruitgang 
van industrie en dienstensector van deze landen (en 
op voorwaarde dat prestige-investeringen, die de eigen 
middelen te boven gaan en niet aan de eigen behoeften 
beantwoorden, worden vermeden) zal waarschijnlijk 
een positieve uitwerking op de economie van de ontwik­
kelde landen hebben, ook al is het zo dat bepaalde 
exportprodukten van deze landen door de nieuwe pro-
dukten verdrongen zullen worden. 
Door deze industrialisering zullen er nl. middelen be­
schikbaar komen waarmee verfijndere produkten en 
diensten uit de ontwikkelde landen kunnen worden 
ingevoerd. 
Een en ander heeft een zekere accentuering van de 
internationale arbeidsverdeling tot gevolg (waarvan wij 
verderop de grenzen zullen aangeven), die waarschijn­
lijk weer tot een zekere algemene kostendaling zal lei­
den, d.w.z. tot een algemene stijging van de levensstan­
daard, ook in de ontwikkelde landen; een oordeel­
kundige benutting van deze kostendaling zal de werkge­
legenheid overigens ten goede kunnen komen. 
2. De problemen 
2.1. Helaas gaat deze industrialisering van de landen 
in Oost-Azië soms gepaard met een aantal voor de 
Gemeenschap zorgwekkende praktijken. 2.2. In de eerste plaats is er het belangrijke en nog 
groter wordende overschot op de handelsbalans en de 
lopende rekening van de betalingsbalans van verschei­
dene landen, met name Korea en Taiwan. Bovendien 
lijkt dit overschot zich van de Verenigde Staten naar de 
Gemeenschap te verplaatsen. 
2.2.1. Opgemerkt zij dat het overschot op de lopende 
rekening van de betalingsbalans van de vier „Draken" 
(d.w.z. Zuid-Korea, Taiwan, Singapore en Hongkong) 
in 1987 is opgelopen tot 30 miljard dollar, d.w.z. de 
helft van het Japanse cijfer, en dat dit van grote invloed 
op het Amerikaanse deficit is geweest. 
2.2.2. Het Comité vreest dat grote overschotten op 
de lopende rekening en de daar tegenoverstaande te­
korten elders de verstoring van de internationale handel 
nog in de hand zullen werken, zoals wel blijkt uit het 
handelstekort van de Verenigde Staten, en dat zulks 
aanleiding geeft tot protectionisme en bilateralisme. 
Overschotten zijn natuurlijk wel te rechtvaardigen wan­
neer er hoge schulden moeten worden afgelost, zoals 
bij bepaalde Latijns-Amerikaanse landen het geval is. 
Maar dit geldt zeker niet voor Korea, dat op de balans 
van de buitenlandse schuld een positief saldo heeft, en 
nog minder voor Taiwan, dat onder de landen met een 
deviezenreserve de derde plaats inneemt. 
De belangrijkste bron van deze onevenwichtigheden 
blijft echter Japan, hoewel dit land ontegenzeglijk posi­
tief te waarderen maatregelen heeft genomen. Het zou 
een kwalijke zaak zijn indien dit voorbeeld door andere 
landen zou worden gevolgd. 
Het Comité stelt overigens vast dat de Gemeenschap 
als geheel (het communautaire handelsbeleid vormt na­
melijk een geheel) op dit gebied voorbeeldige resultaten 
boekt: de externe handel van de Gemeenschap is name­
lijk, op een zeer klein percentage van het communautai­
re BNP na, geheel in evenwicht. 
2.2.3. Volgens het Comité moet de tendens om aan­
houdende enorme handelsoverschotten als een teken 
van economische superioriteit te beschouwen, beslist 
worden tegengegaan. Een goede economische gedrags­
regel zou duidelijk hierop moeten neerkomen dat een 
land naar een evenwichtige buitenlandse handel op een 
zo hoog mogelijk niveau streeft. De Gemeenschap zou 
in overleg met de Verenigde Staten al haar invloed 
moeten aanwenden om deze regel toepassing te doen 
vinden. 
2.2.4. Natuurlijk zegt de economische theorie (hoe­
wel deze stelling tegenwoordig meer wordt aangevoch­
ten) dat het evenwicht, althans op langere termijn, 
hersteld zal worden door het vrij fluctueren van de 
valuta's, en wel door depreciatie van de valuta's van de 
overschotlanden. 
Het Comité spreekt nogmaals de wens uit dat het 
probleem van de wisselkoerspariteiten geregeld wordt 
in internationale akkoorden die een onontbeerlijke te­
genhanger voor de in het kader van de GATT gesloten 
handelsakkoorden zouden vormen. 
Hierbij moet het volgende worden aangetekend: 
2.2.5. Het is niet de bedoeling dat een land zijn valuta 
kunstmatig op een laag niveau houdt. Een regering 
Nr. C 139/52 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5. 6. 89 
heeft altijd bepaalde middelen om dit na te streven, en 
uiteraard is dit het geval wanneer de valuta in kwestie 
niet vrij convertibel is, maar van regeringswege gema­
nipuleerd wordt (dit is tot nog toe gebeurd met de 
valuta's van de in dit advies besproken landen). 
Het is zeer vervelend dat de valuta's van de betrokken 
landen vrij lang aan de dollar gekoppeld waren; dit 
ging ten koste van hun convertibiliteit en heeft ertoe 
geleid dat zij kunstmatig gedeprecieerd zijn, terwijl deze 
landen absoluut niet — integendeel zelfs — dezelfde 
redenen hadden om hun valuta te laten depreciëren. 
Daardoor is het veel moeilijker geworden het evenwicht 
op de Amerikaanse handelsbalans te herstellen; de 
OESO-landen hebben uiteindelijk alleen voor de kosten 
van dit herstel moeten opdraaien. 
Het lijkt gelukkig zo te zijn dat de onderwaardering 
van de voornaamste valuta's in kwestie, vooral onder 
Amerikaanse druk — maar de Gemeenschap heeft zich 
terecht bij het Amerikaanse streven aangesloten — voor 
een groot deel gecorrigeerd is. Deze correctie dient nu 
over de gehele linie te worden voortgezet en er moet 
nu naar vrije convertibiliteit van de valuta's van de 
meest welvarende NIC worden toegewerkt. Dit zou 
overigens moeten resulteren in een verhoging van de 
levensstandaard in de betrokken landen, die de invoer 
zou stimuleren en verder ook in alle andere opzichten 
wenselijk zou zijn. 
2.2.6. Door een goed functionerend monetair stelsel 
zou het evenwicht op de betalingsbalans moeten worden 
hersteld, maar dit geldt niet voor de handelsbalans of 
de lopende rekening van de betalingsbalans, waar dit 
herstel nog lang op zich kan doen wachten. 
Een groot gebrek aan evenwicht op de lopende rekening 
van de betalingsbalans, in combinatie met een on­
evenwichtige betalingsbalans, betekent dat er grote ka­
pitaaloverdrachten naar het buitenland plaatsvinden; 
en het is wenselijk noch op den duur haalbaar deze 
transfers uitsluitend in de vorm van leningen te doen 
plaatsvinden, omdat het hier nu eenmaal om aanzienlij­
ke bedragen gaat. Evenmin kan men zich hierbij beper­
ken tot de aankoop van kunstwerken of beleggingen in 
onroerende goederen. Op den duur zullen er hiertoe 
toch investeringen in de produktie- en de dienstensector 
nodig zijn. 
Het mag absoluut niet gebeuren dat dergelijke investe­
ringen (die, goed gedoseerd, een gunstig effect kunnen 
hebben) op te grote schaal plaatsvinden, omdat dit 
bij de betrokkenen ongewenste reacties zou kunnen 
oproepen. 
2.3. Dan is er, los van het overschottenvraagstuk, 
nog een praktijk waaraan verscheidene van de hier 
besproken landen zich schuldig maken en die volgens 
het Comité veroordeeld moet worden, nl. overdreven 
targeting. 
Deze praktijk, die enige jaren geleden door de Verenigde 
Staten voor het eerst aan de kaak is gesteld, bestaat 
hierin dat een industrie met veelbelovende afzetmoge­
lijkheden, vooral met het oog op de uitvoer, op alle 
mogelijke manieren van overheidswege wordt bevor­
derd : 2.3.1. Het gaat hier om subsidies en diverse vormen 
van investerings- en exploitatiesteun, overheidssteun 
voor onderzoek en opleiding, verschillende vormen van 
exportsubsidie, een min of meer autoritaire coördinatie 
van de activiteiten van nationale bedrijven (eventueel 
gehele of gedeeltelijke nationalisering van maatschap­
pijen), het drukken van de binnenlandse prijzen van 
grondstoffen, halffabrikaten (staal b.v.) en compo­
nenten, en wettelijk of feitelijk verbod op de invoer van 
concurrerende produkten (of heffing van exorbitant 
hoge douanerechten). 
2.3.2. Terwijl het zo zou moeten zijn dat de in­
dustriële bedrijven van een ontwikkelingsland zich ge­
leidelijk en harmonisch ontwikkelen, zien wij dan 
plotseling in een bepaalde sector, als een reus onder de 
dwergen, een of meerdere zeer goed toegeruste bedrijven 
op het toneel verschijnen, die over de beste technieken 
beschikken maar tegelijkertijd, profiterend van de al­
gemene ontwikkelingsachterstand van het land in kwes­
tie, zeer lage lonen betalen. Natuurlijk zal zo'n bedrijf 
of groep van bedrijven in deze sector dan een capaciteit 
hebben die de binnenlandse behoeften en de consump­
tiecapaciteit van het land ver overtreft en die een aan­
zienlijk percentage van zijn produkten zal uitvoeren. 
(Overigens kan in het algemeen worden vastgesteld dat 
deze uitvoer, die aanvankelijk naar minder beschermde 
landen gaat, later ook op landen met een steeds hoger 
beschermingsniveau wordt „gericht" (de targeting-
praktijk); hierbij wordt dan vaak gebruik gemaakt van 
plaatselijke ,,schroevedraaier"-fabrieken). 
2.3.3. Het is uiteraard voor de bedrijven in de ont­
wikkelde landen, d.w.z. van de Gemeenschap, zeer 
moeilijk zich tegen dit soort ondernemingen te verwe­
ren, aangezien hun kostprijs voor meer dan 20 of 30% 
uit arbeidsloon bestaat. 
Uitgaande van loonkosten in de NIC in kwestie die 
20% van die van de grote industrielanden van de EG 
(en vaak nog minder) bedragen, moet worden vastge­
steld dat de kostprijshandicap, bij overigens gelijke 
omstandigheden, zo'n 16 a 24% bedraagt. De bo­
vengenoemde, in ieder geval te veroordelen, targeting-
praktijken zijn dus op „sociale dumping" gebaseerd, 
die een verhoging van de levensstandaard overigens in 
de weg staat. 
2.3.4. Door deze targeting is Europa reeds het groot­
ste gedeelte van zijn motorrijwielindustrie (aan Japan), 
van zijn scheepsbouw (aan Japan en Korea) en van 
bepaalde sectoren van de optische industrie (met name 
fototoestellen) kwijtgeraakt. Vandaag de dag zijn het 
in het bijzonder Taiwan, maar vooral Korea, zoals in 
het rapport van de Afdeling wordt vastgesteld, die 
het op de automobielsector en de elektronica-industrie 
voorzien hebben, met name waar het de zgn. hoogwaar­
dige componenten betreft. Doelwit zijn ook bepaalde 
dienstverlenende sectoren, zoals het rederij bedrijf; aldus 
hebben Zuid-Korea en Taiwan, met subsidies, lage 
lonen en geringe sociale voorzieningen voor hun werk­
nemers, de communautaire reders ernstige schade kun­
nen berokkenen. 
5. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 139/53 
Het Comité ziet zich verplicht met klem te wijzen 
op het feit dat de internationale arbeidsverdeling haar 
grenzen heeft en dat er geen sprake van kan zijn dat 
Europa afstand doet van of werkeloos toeziet bij de 
bedreiging van voor zijn werkgelegenheid dermate fun­
damentele sectoren als de ijzer- en staal-, de automobiel­
en de elektronica-industrie. 
Wat het Comité in deze mening sterkt, is dat de landen 
in kwestie uiterst laakbare methodes gebruiken om deze 
industrieën aan te vallen. 
3. De voorgestelde oplossingen 
Het Comité heeft zich dus afgevraagd wat de meest 
geschikte reactie op deze agressieve handelspolitiek kan 
zijn. 
Volgens hem kan er op drie manieren worden gerea­
geerd : 
3.1. Samenwerking 
Als de van de betrokken landen ondervonden concur­
rentie economisch gezien gezond en eerlijk is, moet met 
deze landen worden samengewerkt. 
3.1.1. In het voorgaande wordt gesteld dat de in­
dustrielanden normaliter wel zouden moeten varen bij 
de ontwikkeling van de NIC, voor zover deze ontwikke­
ling maar in het kader van een eerlijke concurrentie 
geschiedt. 
Hierbij moet wellicht worden gedacht aan het over­
brengen van produktie-eenheden naar lage-lonenlanden 
in het geval van arbeidsintensieve produktieprocédés en 
wanneer mechanisatie moeilijk en kostbaar is (deze 
verplaatsing zal bijdragen tot een stijging van de lonen 
en tot een hoger sociaal beschermingsniveau in de be­
trokken landen). 
In dergelijke gevallen kunnen een samengaan van Eu­
ropese en Aziatische bedrijven, het vervaardigen van 
produkten in licentie en overdracht van technische ken­
nis alsook verplaatsing van fabrieken geschikte 
initiatieven zijn. 
Maar wij mogen niet alles verplaatsen, want het zou 
weinig realistisch en onvoorzichtig zijn te denken dat 
Europa alleen van dienstverlenende activiteiten zou 
kunnen leven. Uiteraard heeft de Gemeenschap de ver­
plichting voor een sterke en goed concurrerende in­
dustrie te blijven zorgen om de werkgelegenheid op peil 
te houden en de werkloosheid op te vangen. 
Er zijn overigens nog andere samenwerkingsmogelijkhe­
den waarvan de communautaire werkgelegenheid geen 
hinder zal ondervinden: zo kan er worden sa­
mengewerkt om ter plaatse produktieeenheden te creë­
ren waarmee aan de nieuw ontstane of door de verho­
ging van het levenspeil groter geworden plaatselijke 
behoeften kan worden voldaan. 
3.1.2. Wanneer aan deze voorwaarden voldaan 
wordt, zullen de partners alleen maar baat bij een 
dergelijke uitwisseling kunnen hebben, maar het mag 
niet zo zijn dat Japan, dat stellig in termen van een 
specifiek Aziatische samenwerking denkt, het alleen­
recht op associaties met de betrokken landen krijgt. 3.1.3. Het is dus van wezenlijk belang dat er aan 
middelen wordt gedacht om de samenwerking tussen 
het bedrijfsleven van de Gemeenschap en dat van de 
betrokken landen te intensiveren. 
In het advies van het Comité van 3 juli 1986 over de 
ASEAN worden hiertoe tal van suggesties gedaan. 
Deze suggesties zijn nog steeds actueel en het Comité 
zou in de eerste plaats graag zien dat men met deze 
voorstellen aan het werk gaat. 
Het is en blijft een moeilijke kwestie. 
Stellig zou de Commissie met de hulp van de plaatselijke 
organisaties in de lid-staten bij deze samenwerking een 
belangrijke rol kunnen spelen. De blijkbaar te zeer op 
de landbouw georiënteerde hulp van de Gemeenschap 
zou, met het oog op een betere aanpassing aan de 
evolutie van de betrokken landen, voor een groot deel 
meer op de industrie en de dienstensector gericht moe­
ten worden. 
Een methode die maar weinig zou kosten en stellig 
goede resultaten zou opleveren, zou hierin bestaan dat 
men de bestaande universitaire samenwerkings­
verbanden (samenwerking met Duitsland te Bangkok 
en met Frankrijk te Singapore, enz.) de helpende hand 
reikt om de samenwerking tussen universiteiten en de 
uitwisseling van stagiairs te stimuleren. 
3.1.4. Om de communautaire afzet in de betrokken 
landen te verbeteren, is het echter ook absoluut noodza­
kelijk dat deze landen hun markten verder openstellen 
naarmate het ontwikkelingsproces voortschrijdt en 
vooral naarmate zij in staat zijn hun betalingsbalans in 
evenwicht te brengen en eventueel hun buitenlandse 
schuld af te betalen. 
Deze landen zouden ook moeten worden aangemoedigd 
om hun economie te stimuleren en hun binnenlandse 
consumptie, die in het algemeen door het nationale 
beleid wordt geremd, op te voeren (de spaarquote in 
Zuid-Korea bedraagt maar liefst 38%). De economi­
sche vooruitgang in deze landen zou volledig ten goede 
moeten komen aan de levensstandaard van de bevol­
kingen. 
Sommige van de overwegingen in het Maekawa-rapport 
(waarin oplossingen voor het probleem van de stimule­
ring van de Japanse consumptie worden aangedragen) 
zijn op deze landen van toepassing. 
Dit alles is slechts één aspect van de gradatie in het 
kader van de GATT: nieuwe industrielanden die het 
ontwikkelingsniveau van de OESO-landen bereiken, 
zullen geleidelijk alle door de GATT opgelegde beper­
kingen moeten aanvaarden. 
Dit wordt des te belangrijker daar het voorbeeld van 
Korea, dat, zoals reeds gezegd, in tal van opzichten 
te bewonderen is, graag gevolgd wordt door andere 
Aziatische ontwikkelingslanden die vaststellen dat een 
op de uitvoer georiënteerde ontwikkeling naar het Ko­
reaanse model sneller resultaten oplevert dan een op 
de bevrediging van de binnenlandse behoefte gerichte 
ontwikkeling van het Latijns-Amerikaanse type. De 
economieën van de Gemeenschap en de Verenigde 
Staten zouden op den duur echter niet meer tegen de 
toenemende handelsoverschotten en gerichte economi-
Nr. C 139/54 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5. 6. 89 
sche offensieven van het Koreaanse type opgewassen 
zijn. 
Het Comité betreurt het dan ook dat dit 
gradatievraagstuk niet tijdens het halverwege de 
Uruguay-ronde plaatsvindende evaluatieoverleg te 
Montreal kon worden besproken. Het is absoluut nood­
zakelijk dat dit bij het volgende overleg alsnog gebeurt. 
3.2. Concurrentie 
Op de andere terreinen zal Europa in de eerste plaats 
de uitdaging moeten aannemen. 
3.2.1. Europa kan dit doen door te automatiseren 
wat maar geautomatiseerd kan worden (General Mo­
tors besteedt momenteel — overigens met de nodige 
problemen — meer dan 3 miljard dollar aan het ,,Sa-
turnus"-project voor de vestiging van een bijna geheel 
geautomatiseerde automobielfabriek. Ook Europese be­
drijven ondernemen dergelijke projecten, hoewel deze 
minder groots van opzet zijn). 
3.2.2. Ook kan Europa alles in het werk stellen om 
een technische en esthetische voorsprong bij het ontwer­
pen van produkten te behouden. De produktie zal nog 
meer op de markt georiënteerd moeten worden, ten 
einde zo goed mogelijk aan de behoeften van de consu­
ment, op het punt van kwaliteit, veiligheid, ver­
krijgbaarheid en service-verlening, te kunnen voldoen. 
Dit is gemakkelijker naarmate de levensduur van het 
produkt in kwestie, zoals in het geval van kleding, 
korter is. 
Het zou wenselijk zijn dat iets dergelijks ook in de 
elektronica- of automobielsector gebeurt. De Europese 
bedrijven beschikken op het laatstgenoemde gebied over 
ontwerpen van «toekomstauto's», die hun een voor­
sprong kunnen geven. 
Aldus wordt duidelijk dat Europa voor de absolute 
noodzaak staat zijn onderzoeksinspanningen op te voe­
ren om zijn concurrenten de loef af te kunnen steken 
en deze beter te coördineren om zo veel mogelijk van 
zijn enorme markt te kunnen profiteren. Het Comité 
onderstreept nogmaals dat de inspanningen van de 
Commissie op dit gebied moeten worden aangemoedigd 
en dat de belachelijk geringe middelen van deze instel­
ling aanzienlijk moeten worden uitgebreid. Evenzo die­
nen onderwijs en opleiding (waaronder ook bij- en 
nascholing) nog verder ontwikkeld te worden. Europa 
mag in dit opzicht niet achterblijven, vooral niet ten 
opzichte van landen in het Verre Oosten waar spectacu­
laire vooruitgang op dit gebied wordt gemaakt. Het 
Comité herinnert in dit verband aan de talrijke adviezen 
die het ter zake heeft uigebracht. 
3.3. Verdedigingsmaatregelen 
Ten slotte aarzelt het Comité niet te zeggen dat Europa 
zich ook moet verdedigen, waarbij duidelijk vermeld zij dat het onderstaande slechts geldt wanneer de GATT-
voorschriften niet naar de letter of naar de geest worden 
opgevolgd en wanneer hierdoor ernstige schade wordt 
of kan worden toegebracht aan communautaire bedrij­
ven, zodat het hier dus een zeer gering aantal gevallen 
betreft. 
3.3.1. De eerste stap zou moeten zijn, landen die 
zich meer en meer als ontwikkelde landen beginnen 
te profileren, niet langer als ontwikkelingsgebied te 
behandelen; dit houdt het volgende in: 
— Landen als Korea, Hongkong of Singapore, met een 
levensstandaard die even hoog of hoger ligt dan die 
van de minst welvarende landen van de Gemeen­
schap zouden niet langer voor steun in het kader 
van het stelsel van de algemene tariefpreferenties 
(SAP) in aanmerking mogen komen, en dat geldt dan 
in de eerste plaats voor de produkten die uitermate 
concurrerend zijn (Korea valt met zijn auto-uitvoer 
normaliter onder het SAP, ook al is deze regeling 
voorlopig stopgezet!). De aldus vrijkomende SAP-
contingenten kunnen dan minder geavanceerde lan­
den die deze echt nodig hebben, ten goede komen. 
— Van de landen in kwestie moet verlangd worden 
dat zij zich steeds beter aan de verschillende GATT-
codes gaan houden. 
Dit is het probleem van de hierboven reeds genoemde 
gradatie: 
— Van de landen in kwestie moet verlangd worden dat 
zij hun niet te rechtvaardigen valutamanipulaties 
staken (dit is eigenlijk in ruime mate reeds bereikt). 
— Ten slotte moet van deze landen (en in het algemeen 
van alle zich ontwikkelende GATT-landen) ver­
langd worden dat zij die bepalingen goedkeuren en 
daadwerkelijk ten uitvoer leggen welke van es­
sentieel belang worden geacht bij iedere poging die 
wordt ondernomen om het sociale ontwikkelings­
proces te versnellen, waarbij dan in het bijzonder 
aan de normen van de Internationale Arbeidsorgani­
satie (IAO) gedacht moet worden; de IAO-conven-
ties noemen in dit verband het recht om vakbonden 
te vormen (87), het recht van organisatie en col­
lectieve onderhandelingen (98), gelijke beloning 
voor mannen en vrouwen (100), geen discriminatie 
bij tewerkstelling (111), maatregelen ter bescher­
ming van de gezondheid en veiligheid van de werk­
nemers (155), de noodzaak van een werkgele­
genheidsbeleid (122) en een afvloeiingsbeleid (158). 
Deze rechten zouden bijvoorbeeld onder het hoofd 
„sociale minimumnormen" moeten worden gewaar­
borgd door een sociale clausule in de GATT op te 
nemen. Ook zouden deze rechten moeten worden 
opgenomen in de handelsakkoorden die de Gemeen­
schap sluit met partijen die de overeenkomsten en 
aanbevelingen van de IAO nog niet ondertekend 
hebben. De Gemeenschap zou de naleving ervan 
vervolgens in het oog moeten houden. 
3.3.2. Voorts zouden, telkens wanneer dit mogelijk 
is, vooral op subsidiëringsgebied, de in GATT-verband 
5. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 139/55 
toegestane retorsiemaatregelen moeten worden geno­
men. Overdreven targeting is een praktijk die krachtige 
tegenmaatregelen verdient, en het „Nieuwe Commu­
nautaire Instrument" zou hiertoe nog verder moeten 
worden verbeterd, zodat dit (met inachtneming van de 
GATT-voorschriften) minstens even doeltreffend als 
artikel 301 van de Amerikaanse Trade Act wordt. 
3.3.3. Voor een dergelijk beleid moet de Commissie 
echter wel materieel zijn toegerust. Het personeelsbe­
stand van de Commissie voor dit soort maatregelen 
(momenteel zo'n 70 personen) en de hiertoe noodzake­
lijke middelen zouden zo spoedig mogelijk op het ver­
eiste niveau moeten worden gebracht om echt doeltref­
fend te kunnen werken. (Het Comité wijst in dit ver­
band op het feit dat Washington hiervoor een 400 
a 500 personen in dienst heeft.) Vergeleken met de 
economische schade die aldus wordt vermeden, zouden 
de begrotingskosten van een dergelijke operatie te ver­
waarlozen zijn. 
Ook van de nationale regeringen zou hiertoe een bij­
drage kunnen worden gevraagd (te meer daar deze 
door de verlaging van de intracommunautaire barrières 
ruimschoots voldoende personeel zouden hebben). 
Voor zover deze targeting-praktijken in combinatie met 
andere oneerlijke handelspraktijken voor bepaalde 
communautaire industrieën gevaren zouden opleveren, 
denkt het Comité dat het volstrekt gerechtvaardigd zou 
zijn — de GATT-regels worden immers niet in acht 
genomen — over zelfbeperkingsakkoorden te gaan 
onderhandelen; zo zou o.a. kunnen worden voorkomen 
dat een lawine van rechtsvorderingen tegen de betrok­
ken landen op gang wordt gebracht. (Het zou hier niet 
om een selectieve toepassing van de vrijwaringsclausule 
gaan, omdat deze bedoeld is voor partners die de regels 
in acht nemen.) De vrijwaringsclausule is door zijn 
tijdelijke, degressieve en erga ora«e5-karakter op zich 
niet voldoende om een oplossing voor de optredende 
problemen te bieden. Voor zover dit nodig is, worden 
deze akkoorden ook nog gewettigd door de onverant­
woordelijk grote handelsoverschotten van de betrokken 
landen. 
Overigens zal per geval moeten worden nagegaan of 
een zelfbeperkingsakkoord wel de beste oplossing voor 
de bedreigde communautaire industrie is. Deze akkoor­
den hebben namelijk het nadeel dat hierdoor de winst­
marges van de ondertekenaars toenemen en dat deze 
zich op de meest voordelige marktsegmenten gaan 
oriënteren (zie hiertoe de OESO-nota van 29 mei 1985). 
Bovendien werken deze akkoorden het treffen van bi­
laterale regelingen in de hand, hetgeen principieel gezien 
niet wenselijk is. 
Gedaan te Brussel, 31 maart 1989. In vele gevallen blijven deze akkoorden echter noodza­
kelijk, vooral door de dreiging die hiervan kan uitgaan, 
maar er moet dan wel een oordeelkundig gebruik van 
worden gemaakt. 
3.3.4. Het is ten slotte te hopen dat de „inspecties" 
waaraan de GATT het handelsbeleid van zijn leden 
moet onderwerpen, de landen in kwestie ertoe zullen 
brengen zich bij hun beleid meer aan de regels van deze 
organisatie te conformeren. 
Door zelfbeperkingsakkoorden kan het uitvoerland er 
ook toe worden gebracht produktieeenheden in de Ge­
meenschap te vestigen. Dit hoeft echter geen probleem 
te vormen; het kan zelfs zeer gunstig zijn, mits er maar 
op toegezien wordt dat de Gemeenschapsindustrie in 
voldoende mate aan de totstandbrenging van het pro-
dukt kan meewerken, en dat deze vestigingen geen 
abnormale subsidies ontvangen. 
3.4. Ten slotte moeten de diensten van de Gemeen­
schap beslist de beschikking krijgen over alle nodige 
middelen om het beleid van de landen van het Verre 
Oosten, wier betekenis op het wereldtoneel gestadig 
toeneemt, onder de loep te kunnen nemen en het com­
munautaire beleid ten aanzien van deze landen meer 
adequaat gestalte te kunnen geven. 
Het daarvoor beschikbare personeel lijkt echter totaal 
ontoereikend (als gevolg van een te zeer historisch be­
paald beleid) en zal sterk moeten worden uitgebreid, 
terwijl de coördinatie tussen de verschillende betrokken 
diensten ook te wensen overlaat. 
Japan, China, Korea, Taiwan en Hongkong vallen nl. 
onder de competentie van één Commissielied en de rest 
van Azië (met name de ASEAN) onder die van een 
ander lid, terwijl de Staten in Afrika, het Caribische 
gebied en de Stille Oceaan (ACS) (met de S van Stille 
Oceaan ...) onder het ressort van een derde Commissaris 
vallen. 
Onder deze omstandigheden is het niet gemakkelijk één 
studie aan alle landen aan de Aziatische kant van de 
Stille Oceaan te wijden; het lijkt dan ook onontbeerlijk 
dat voor de nodige coördinatie wordt gezorgd. Omdat 
het Comité het zaak acht dat een diepgaande studie van 
het beleid van de Gemeenschap t.a.v. de betrokken 
landen wordt gemaakt, hoopt het dat de Commissie 
zichzelf daartoe de nodige middelen zal verschaffen. 
Aldus zal het beleid van de Gemeenschap, op een gebied 
dat alleen maar belangrijker kan worden, de vereiste 
samenhang en wendbaarheid krijgen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE