A4-0323/96

Resolutie over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake de interne markt in 1995 (COM(96)0051 - C4-0146/96)

Het Europees Parlement,

- gezien het verslag van de Commissie inzake de interne markt in 1995 (COM(96)0051 - C4-0146/96),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 15 november 1995 over het verslag van de Commissie over de interne markt in 1994 ((PB C 323 van 4.12.1995, blz. 51.)),

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en het advies van de Commissie vervoer en toerisme (A4-0323/96),

A. overwegende dat de voltooiing van de interne markt en de goede werking ervan de prioritaire hoekstenen zijn van de totstandbrenging van een steeds coherentere en bevredigend functionerende Unie en het voornaamste middel zijn om de efficiency en het concurrentievermogen van het Europese economische stelsel te vergroten en dus het welzijn, de werkgelegenheid en de duurzaamheid van het sociale beleid te bevorderen,

B. overwegende dat snellere vooruitgang bij de volledige verwezenlijking van de interne markt onontbeerlijk is om de komende invoering van één enkele munt tot een volledig succes te kunnen maken,

C. overwegende dat een goed werkende interne markt niet alleen van fundamenteel belang is voor de economische groei, maar ook een uiterst belangrijke rol speelt bij de ondersteuning van het "Vertrouwenspact" dat door de Commissie is voorgesteld om het ernstige probleem van de werkloosheid in de Europese Unie het hoofd te bieden,

D. overwegende dat er sinds geruime tijd onbevredigende resultaten worden bereikt in bepaalde sectoren van fundamenteel belang, hetgeen schadelijk is voor de burgers en de ondernemingen van de Unie, en dat deze situaties eerder betrekking hebben op problemen die in de gehele Unie bestaan dan op afzonderlijke lid-staten,

E. overwegende dat de communautaire dimensie van een niet-monetair beheer van de economie, welke in een steeds sterker geïntegreerd systeem noodzakelijk is, derhalve steeds belangrijker wordt, zij het dat het subsidiariteitsbeginsel geëerbiedigd moet worden,

F. overwegende dat de verdere vooruitgang bij de voltooiing en de goede werking van de interne markt onder meer het meest belemmerd wordt door de voortdurende moeilijkheid om te komen tot een grotere fiscale harmonisatie van zowel de indirecte als de directe belastingen, hetgeen duidelijk blijkt uit de distorsies die hierdoor veroorzaakt worden,

G. overwegende dat het van essentieel belang is dat de interne markt zowel door de ondernemingen (vooral de kleine en middelgrote ondernemingen) als door de burgers gezien wordt als een grote kans om de economische vooruitzichten en het welzijn te verbeteren,

H. overwegende dat de interne markt bovendien van fundamenteel belang is om bevredigende economische betrekkingen tot stand te brengen met de landen die in de toekomst willen toetreden tot de Europese Unie en meer in het algemeen met de derde landen,

I. overwegende dat de aan de gang zijnde Intergouvernementele Conferentie zich ook tot taak moet stellen om de geschiktheid en doeltreffendheid te beoordelen van de instrumenten die thans beschikbaar zijn om de voltooiing en de goede werking van de interne markt te waarborgen, en dat deze conferentie zich dus moet buigen over de vraag hoe deze instrumenten doeltreffender en adequater gemaakt kunnen worden in het licht van de tot nu toe opgedane ervaring,

J. overwegende dat de instellingen van de Unie in hogere mate rekening moeten houden met de vereisten van de voltooiing en goede werking van de interne markt en dat dus gedragingen en besluiten die het proces belemmeren of vertragen vermeden moeten worden,

K. overwegende dat geen rekening is gehouden met de gevolgen die de interne markt zal hebben voor de kwestie van de ongelijke behandeling van mannen en vrouwen,

L. overwegende dat het wenselijk is precieze termijnen en een tijdschema vast te stellen voor de nog te bepalen of goed te keuren maatregelen,

M. overwegende dat het Europees Parlement gevraagd heeft om een jaarlijks verslag over de bereikte resultaten en de nog openstaande problemen en dat de eerste twee verslagen betrekking hadden op 1993 en 1994,

N. overwegende dat het jaarlijks verslag niet alleen goede informatie moet bevatten over de stand van de verwezenlijking van de interne markt ten behoeve van alle betrokkenen, maar dat dit verslag tevens een waardevolle gelegenheid is om een globale evaluatie te maken, niet alleen van de bereikte resultaten, maar ook van de voornaamste nog hangende problemen, in het licht van de ontwikkeling van de interne en internationale economische situatie,

O. overwegende dat het unieke karakter en de integriteit van de interne markt en de goede werking ervan moeten worden beschermd met instrumenten die ten minste even doeltreffend zijn als diegene die de vrije concurrentie beschermen,

Inhoud van het jaarverslag

1. stemt in met het derde jaarverslag van de Commissie over de interne markt in 1995, meent dat de informaties en analyses die het bevat voldoende zijn om alle belanghebbenden in staat te stellen zich een goed beeld te vormen van de bereikte resultaten en de nog op te lossen problemen en meent dat dit verslag een goede basis vormt voor een diepgaande discussie over vele fundamentele kwesties die rechtstreeks of indirect verband houden met de totstandbrenging en de goede werking van de interne markt;

Cooerdinatie met andere communautaire beleidsmaatregelen

2. wijst erop dat communautaire beleidsmaatregelen voor de totstandbrenging van de interne markt tevens een belangrijke rol spelen bij het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven, maar dat zij zelden worden gezien als industriële beleidsinstrumenten;

3. verzoekt derhalve in toekomstige verslagen over interne- marktbeleidsmaatregelen voldoende rekening te houden met dit aspect van het communautaire beleid door het onderlinge verband vast te stellen tussen de interne-markt- en de industriële beleidsmaatregelen op het gebied van het concurrentievermogen;

4. wijst erop dat het interne-marktprogramma - hoewel het aanzienlijke voordelen heeft gebracht voor het concurrentievermogen van het bedrijfsleven - niet het probleem van Europa hierbij heeft opgelost; is van oordeel dat deze problemen slechts kunnen worden opgelost, als het interne- marktprogramma gepaard gaat met een nieuw industriebeleid en met mededingingsregels; meent tevens dat er onvoldoende cooerdinatie is tussen de beleidsmaatregelen die centraal staan in het interne-marktproject (industrie-, mededingings-, handels- en interne-marktbeleid); verzoekt om de oprichting van een aparte Commissiedienst, belast met de opstelling van een jaarverslag over de cooerdinatie van deze vier beleidsvormen;

De stand van de verwezenlijking en de werking van de interne markt

5. is het met de Commissie eens dat de interne markt functioneert, hoewel het zich bewust is van de nog hangende problemen, en stemt in met het door de Commissie in 1995 gevolgde beleid om de interne markt nieuwe impulsen te geven;

6. stelt bezorgd vast dat ook in 1995 de Raad niet veel vorderingen heeft gemaakt met het aannemen van bepaalde belangrijke wettelijke maatregelen, zoals de volledige opheffing van de personencontroles aan de grenzen, en wijst er voorts op dat de door de Raad aangenomen maatregelen in verschillende sectoren nog niet volgens de vastgestelde termijnen op nationaal niveau zijn omgezet en uitgevoerd;

7. meent, zoals reeds werd onderstreept in zijn bovengenoemde resolutie van 15 november 1995, dat onder de ernstigste problemen die de totstandbrenging en de goede werking van de interne markt in de weg staan, met negatieve gevolgen van concurrentievervalsing, de volgende bijzonder aan het licht treden:

a) de persoonlijke controles aan de binnengrenzen zijn niet volledig afgeschaft,

b) de uitbreiding van de rechten van de burgers en de toegang tot de justitie in het geval van schending van de beginselen en de bepalingen die de interne markt regelen, blijken moeilijk en kostbaar,

c) er wordt niets gedaan om tot een vereenvoudigd en begrijpelijk fiscaal en administratief milieu te komen, dat het MKB in staat zou stellen met meer succes aan de interne markt deel te nemen,

d) bij de sector van de openbare aanbestedingen in de lid-staten worden bij de werking ervan niet zodanige verbeteringen geconstateerd, dat deze in feite als geliberaliseerd kunnen worden beschouwd,

e) het principe van de wederzijdse erkenning wordt dikwijls niet volledig in de lid-staten geëerbiedigd,

f) de voortgang op weg naar de belastingharmonisatie is nog steeds teleurstellend,

g) de milieureglementeringen in de lid-staten verschillen van elkaar,

h) in het algemeen schept het verschil in toepassing van de communautaire wetgeving in het kader van de rechtsstelsels van de lid-staten distorsies die de goede werking van de interne markt in de weg staan;

8. is verheugd over de initiatieven van de Commissie in de loop van 1995 en wijst met name op het belang van:

a) "Douane 2000" voor de samenwerking tussen de douanekantoren van de lid- staten,

b) de inwerkingtreding van een aantal voorschriften voor de technische harmonisatie van bepaalde produkten (met name motorvoertuigen, geneesmiddelen voor menselijk en dierlijk gebruik, communautair merk),

c) het verdrag betreffende faillissementen, een door de lid-staten op 25 september 1995 ondertekende internationale rechtsakte, die de totstandbrenging van de interne markt positief kan beïnvloeden,

d) de invoering van een procedure van wederzijdse informatie over de nationale maatregelen die afwijken van het principe van het vrije verkeer van goederen,

e) de resolutie van de Raad van 29 juni 1995 over de uniforme en doeltreffende toepassing van het communautaire recht en de sancties bij schending ervan in gevallen met betrekking tot de interne markt;

9. beklaagt zich over het feit dat, hoewel de Commissie initiatieven heeft genomen in bepaalde gevoelige sectoren, deze initiatieven geen goede omzetting van de communautaire regels garanderen, met name in zeer belangrijke sectoren als de openbare aanbestedingen, de verzekeringen, de intellectuele eigendom en het vennootschapsrecht, alsmede over het feit dat in andere sectoren, zoals de farmaceutica, nog steeds wordt toegelaten dat nationale prijsregelingen de vrije markt ernstig verstoren;

10. is derhalve van mening dat er maatregelen moeten worden genomen die verder gaan dan de tot nu toe gehanteerde traditionele instrumenten (wederzijds vertrouwen, medewerking, samenwerking tussen de nationale overheidsinstanties), die in bepaalde gevoelige sectoren ongeschikt en weinig doeltreffend zijn gebleken;

11. wijst met name op de geringe doeltreffendheid van de door de Commissie op touw gezette programma's voor de verbreiding van informatie over de uitschrijving van overheidsopdrachten wegens de geringe medewerking van de lid-staten, zodat met name de toegangsmogelijkheden van de kleine en middelgrote ondernemingen worden geschaad;

12. onderstreept zijn bezorgdheid over de trage vooruitgang op het gebied van het vennootschapsrecht, onder andere wegens de weerstand van de Raad, met name over het feit dat geen statuut van de Europese vennootschap is ingevoerd, met als gevolg ernstige financiële schade voor de ondernemingen van de Unie;

13. onderstreept dat het dikwijls blijk heeft gegeven van zijn bezorgdheid over het feit dat de verslechterende situatie in sommige lid-staten wegens de late betalingen door debiteuren de handel in de interne markt verstoort door ondernemingen ervan af te houden zaken te doen in lid-staten die een slechte reputatie hebben van traag te betalen of met slappe of zonder reglementeringen om dit te bestrijden;

14. meent met name dat rechtstreeks door nationale prijsbeleidsmaatregelen veroorzaakte storingen op de vrije markt onverwijld moeten worden aangepakt en tegengegaan;

15. is teleurgesteld over het feit dat het vrije verkeer van personen het minste succes blijkt te hebben gehad van de vier fundamentele vrijheden; wijst erop, hoewel het waardering heeft voor de recente ontwerp-richtlijnen van de Commissie ("pakket-Monti"), dat er nog steeds grote moeilijkheden bestaan bij de toepassing van het verblijfsrecht en de wederzijdse erkenning van diploma's en beroepskwalificaties;

16. meent dat ten aanzien van de sector van de telecommunicatie en de informatiemaatschappij in het algemeen weliswaar enerzijds de grote inspanningen die de Commissie zich getroost voor de regeling van de verschillende sectoren om tot een verdergaande liberalisatie te komen moeten worden gewaardeerd, maar anderzijds het gevaar bestaat van een gebrek aan cooerdinatie tussen de verschillende goedgekeurde richtlijnen wegens het ontbreken van een duidelijk fundamenteel beleid ter zake, met als mogelijk negatief gevolg het ontstaan van vertragingen in de wetgevingsprocedure en hierdoor de invoering van verouderde voorschriften ten aanzien van de voortdurende evolutie van de sector;

17. betreurt ten zeerste dat de nationale instanties soms de bepalingen van de Unie al te overmatig toepassen en aldus de voorschriften compliceren, waardoor de doeltreffendheid ervan wordt verminderd, de lasten voor de ondernemingen, vooral de kleine en middelgrote, toenemen en de burgers een verkeerd en negatief beeld krijgen van de wetgevingsactiviteit van de instellingen van de Unie;

18. is van mening dat de werking van de interne markt alleen verbeterd kan worden indien de desbetreffende voorschriften sterk vereenvoudigd worden en er een soort codificatie tot stand komt die duidelijk, beperkt van omvang, zeker en toegankelijk is voor alle betrokkenen;

19. verzoekt de Commissie haar inzet nog verder te intensiveren, teneinde de doeltreffende werking van de interne markt te waarborgen, onder andere door vermindering van de dikwijls overdreven duur van de overtredingsprocedures, en wijst met name op het belang van de kwaliteitsverbetering bij de opneming van de voorschriften in de nationale wetgeving, verhoging van de doeltreffendheid van de overtredingsprocedures en uitbreiding van de justitiële activiteiten, bijvoorbeeld door meer gebruik te maken van artikel 171 van het EG-Verdrag;

20. is verheugd over de indiening van het zogenaamde "Monti-pakket" voor de voltooiing van het wetgevingskader (afschaffing van grenscontroles, statuut van de Europese vennootschap, bescherming van biotechnologische uitvindingen, regelgevingskader voor de informatiemaatschappij) en spreekt de wens uit dat de procedure voor de goedkeuring en de tenuitvoerlegging ervan spoedig kan worden afgesloten, in de overtuiging dat er op dit gebied zonder wezenlijke vooruitgang ernstige belemmeringen zouden zijn voor de goede werking van de interne markt;

Interne markt, Economische en Monetaire Unie, en fiscale kwesties

21. is van oordeel dat een goed werkende interne markt een fundamentele voorwaarde is voor een positieve start van de monetaire unie en dat deze twee processen, die nauw met elkaar verbonden zijn, snel vooruit moeten komen en nauw op elkaar afgestemd moeten zijn;

22. wijst erop dat een goed werkende interne markt en een idem dito monetaire unie alleen met succes verwezenlijkt kunnen worden, indien ook de andere ermee samenhangende beleidssectoren zich in een coherent kader kunnen ontwikkelen, met een adequatere opzet en een betere verdeling van de bevoegdheden tussen de communautaire instellingen en de lid-staten;

23. is met name van oordeel dat de tot nu toe onbevredigende resultaten bij de harmonisatie van de directe en indirecte belastingen heel duidelijk een ernstige belemmering vormen voor de voltooiing en de goede werking van de interne markt, gezien de hieruit voortvloeiende ernstige distorsies van het verkeer van goederen, diensten en kapitaal en wijst op de negatieve effecten van deze situatie op de werkgelegenheid, de groei, het concurrentievermogen en de milieubescherming;

24. stemt in met de nieuwe fiscale richtsnoeren die vervat zijn in de documenten SEC(96)0487 en COM(96)0546 van de Commissie en is van mening dat deze documenten een veelbelovende aanpak bevatten van de nog bestaande hindernissen op het gebied van de fiscale harmonisatie; steunt met name het voorstel om een permanente werkgroep op te richten die tot taak heeft een algemene analyse te maken van de belastingpolitiek, ook met betrekking tot de andere communautaire beleidsterreinen, en een permanent forum te vormen voor discussie en uitwisseling van informatie over het fiscale beleid van de lid-staten, met het doel de negatieve effecten van de oneerlijke fiscale concurrentie te verminderen met behulp van cooerdinatiemiddelen, zoals b.v. de opstelling van een gedragscode;

De interne markt, de ondernemingen en de burgers

25. is het eens met de nadruk die is gelegd op de noodzaak de "interne markt voor de burgers tot werkelijkheid te maken" (programma "Burgers eerst"), opdat deze burgers, die de belangrijkste begunstigden zijn van de te verwachten voordelen, duidelijk geïnformeerd zijn over de zo goed mogelijk te benutten kansen, over hun rechten en over de wijze waarop zij deze rechten kunnen laten gelden wanneer deze hun ontzegd worden;

26. spreekt de wens uit regelmatig te worden betrokken bij de tenuitvoerlegging van het programma "Burgers eerst", zowel doordat de parlementsleden ter plaatse optreden, als bij de beoordeling van de bereikte resultaten, en hoopt bovendien dat genoemd programma de communautaire instellingen ertoe brengt naar nieuwe en snellere vormen van toegang tot de justitie voor de burgers van de Unie te zoeken;

27. meent dat een goed functionerende interne markt ook passende voorschriften vereist voor de consumentenbescherming en spreekt, hoewel het de tot nu toe door de Commissie uitgevoerde maatregelen waardeert, de wens uit dat deze worden geïntensiveerd in een samenhangend referentiekader dat in alle lid- staten bekend is en wordt toegepast, ook daar waar de wetgeving het meest tekort schiet, opdat de Europese consument dezelfde rechten en dezelfde bescherming in de gehele Unie kan genieten;

28. meent dat niet voldoende aandacht wordt besteed aan de gevolgen die de interne markt met haar vier vrijheden voor een bepaalde categorie burgers heeft, namelijk kinderen en jongeren; verzoekt derhalve de gevolgen voor kinderen en jongeren na te gaan en indien deze negatief zijn, te verhelpen;

29. betreurt dat het MKB in vergelijking tot grote maatschappijen niet voldoende deelneemt aan de interne markt, vooral aangezien eerstgenoemde een zeer groot deel van het communautaire BBP voor zijn rekening neemt, en stemt derhalve in met het voornemen van de Commissie om initiatieven te nemen op het gebied van informatie en informatieverspreiding ten behoeve van de ondernemingen, vooral de KMO's, omdat een volledige, bewuste en bevredigende deelneming van deze ondernemingen aan de interne markt onontbeerlijk is voor de goede werking ervan;

30. wijst in dit verband nogmaals op het dringende verzoek van het bedrijfsleven voor de instelling van een klachtenloket bij de Commissie, waar het bedrijfsleven binnen een vastgestelde termijn geholpen wordt;

31. verzoekt de Commissie de verstoring van de interne markt door de ongelijke tenuitvoerlegging van communautaire richtlijnen te analyseren en te verbeteren;

De interne markt, de toekomstige uitbreidingen van de Unie en de derde landen

32. verklaart nogmaals dat absoluut niet gedacht mag worden dat de interne markt, die een fundamenteel cohesie-instrument is om de doeltreffendheid en het concurrentievermogen van het Europese economische stelsel te verbeteren, een defensieve functie heeft, maar dat de interne markt integendeel de basis is waarop de economische betrekkingen met de landen die niet tot de Unie behoren, en met name de kandidaten voor de komende uitbreidingen, op correcte wijze en tot wederzijdse tevredenheid moeten worden gegrondvest;

33. waardeert de inspanningen van de Commissie om bij te dragen tot de goede ontwikkeling van de WHO en de werking van de interne markt aan de regels van de internationale handel te koppelen, opdat ook de bedrijven in de derde landen op wederzijdse basis kunnen profiteren van de gelegenheden die de interne markt biedt, met als doel de verbetering van het multilaterale handelsverkeer;

34. wijst erop dat met name ten aanzien van de kandidaat-lid-staten van de Unie (Midden- en Oosteuropese landen, Malta, Cyprus, Baltische Staten) alles in het werk moet worden gesteld om hen spoedig voor te bereiden op de voorschriften en procedures van de interne markt, opdat hun toetreding tot de EU binnenkort zonder moeilijkheden kan verlopen en ondertussen de economische betrekkingen met deze landen en de EU zich op bevredigende wijze kunnen ontwikkelen en onderstreept bovendien het belang ervan dat dit ook gebeurt voor landen als de mediterrane of in gebieden van economische integratie, zoals de MERCOSUR, waarmee de Unie overweegt de economische samenwerking te intensiveren, opdat de interne markt geen hindernis, maar een factor van steun voor dergelijke ontwikkelingen wordt;

De rol van de instellingen en de verwachtingen met betrekking tot de Intergouvernementele Conferentie

35. meent dat de instellingen van de Unie meer vastbeslotenheid moeten tonen ten opzichte van de noodzaak alle voorschriften vast te stellen die zijn vereist voor de totstandbrenging en de goede werking van de interne markt, teneinde te voorkomen dat sommige knelpunten die tot nu toe naar voren zijn getreden, zich herhalen;

36. is van mening dat de IGC de doeltreffendheid van de instrumenten die gehanteerd kunnen worden voor de goede werking van de interne markt moet verbeteren door het uitdiepen van de aard en de geschiktheid ervan in het meer algemene kader van het niet-monetaire beheer van de economie, en dat deze conferentie dus de desbetreffende bevoegdheden van het Europees Parlement en de Commissie, zoals reeds het geval is in het EG-Verdrag ten aanzien van de mededinging;

37. wijst naar aanleiding hiervan op de noodzaak dat de interne markt en de voorschriften die haar regelen zich in het kader van de beginselen die hieraan ten grondslag liggen, tijdig kunnen aanpassen aan de technologische vooruitgang en dus aan de nieuwe goederen en diensten die hieruit voortvloeien (zoals bijvoorbeeld in het kader van de informatiemaatschappij), teneinde de mogelijkheden die deze bieden zo goed mogelijk te benutten;

38. wijst bovendien op de noodzaak het unanimiteitsbeginsel af te schaffen bij kwesties die te maken hebben met de goede werking van de interne markt, zoals b.v. fiscale kwesties, ten gunste van simpelere besluitvormingsprocedures die, hoewel daarbij het subsidiariteitsbeginsel en bepaalde vitale belangen van de lid-staten in acht moeten worden genomen, snellere vorderingen mogelijk maken die in de lijn liggen van de gemeenschappelijke doelstellingen;

39. meent dat de Commissie, gezien het toenemende belang die de niet-monetaire aspecten van het economische beheer hebben gekregen en zullen krijgen, teneinde bij te dragen tot een betere omlijning van de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de instellingen van de Unie en de gebieden waar communautaire interventie het meest noodzakelijk is, een samenvattend document van deze kwesties moet opstellen, waarbij rekening wordt gehouden met het algemeen referentiekader (economisch jaarverslag) en de voornaamste gebieden van communautaire steunverlening, waaronder met name het mededingingsbeleid dat nauw is verbonden met de doelstellingen van de interne markt;

40. acht het wenselijk dat bij de opstelling van de lijst van taken die rechtstreeks of indirect met de totstandbrenging van de interne markt zijn verbonden en die de goede werking ervan waarborgen, nauwkeurige tijdschema's worden vastgesteld, opdat passende controle kan worden uitgeoefend op de etappes voor de tenuitvoerlegging ervan, onder andere op grond van kwaliteitsnormen, en wenst tevens regelmatig over de resultaten te worden ingelicht, teneinde deze ter beoordeling aan de bevoegde commissies te kunnen voorleggen;

41. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de regeringen en parlementen van de lid-staten.