Bekendmaking overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening nr. 17 van de Raad betreffende zaak COMP/C.2/37.398 - Gezamenlijke verkoop van de mediarechten op de UEFA Champions League op exclusieve basis

(2002/C 196/03)

(Voor de EER relevante tekst)

1. DE AANMELDING

1. Op 1 februari 1999 heeft de "Union des associations européennes de football" (UEFA) een verzoek ingediend om een negatieve verklaring overeenkomstig artikel 81, lid 1, van het EG-Verdrag, subsidiair om een vrijstelling op grond van artikel 81, lid 3, van het EG-Verdrag voor haar regeling voor de gezamenlijke verkoop van de commerciële rechten op de UEFA Champions League(1).

2. De UEFA is een maatschappij die in het handelsregister is ingeschreven volgens de voorwaarden van het Zwitserse burgerlijk wetboek. Zij is gevestigd in Zwitserland. Als Europese confederatie erkend door de Fédération internationale de football association (FIFA) is de UEFA het bestuursorgaan voor het Europese voetbal. Het lidmaatschap van de UEFA staat open voor alle nationale voetbalbonden van Europa. De UEFA is dus een vereniging van nationale voetbalbonden. Momenteel zijn 52 nationale voetbalbonden lid van de UEFA. 21 van deze bonden liggen binnen de EER(2). Naast de UEFA Champions League organiseert de UEFA een aantal voetbaltoernooien.

3. De aangemelde regeling bepaalt dat de UEFA het exclusieve recht heeft om de commerciële rechten op de UEFA Champions League te verkopen. Dit betekent dat de clubs zelf geen commerciële activiteiten mogen ontplooien om deze rechten te exploiteren. Het is dus de UEFA die onderhandelt en overeenkomsten afsluit betreffende de exploitatie van de commerciële rechten op de UEFA Champions League. Het commerciële beleid van de UEFA is om de televisierechten als één pakket op exclusieve basis aan één omroeporganisatie per lidstaat te verkopen.

4. Verschillende derden hebben opmerkingen over de aangemelde regeling kenbaar gemaakt. Deze opmerkingen hebben geen nieuwe argumenten voor de aangemelde regeling toegevoegd aan die welke de UEFA in de aanmelding had opgenomen. Deze hebben voornamelijk betrekking op solidariteit, de sociale en economische aspecten van sport en het sportieve evenwicht tussen rijke en arme clubs en bonden. Verschillende derden pleitten tegen de gezamenlijke verkoop. Hun voornaamste argument is dat de gezamenlijke verkoop leidt tot hogere prijzen en minder voetbal op televisie. Voorts voeren zij aan dat de solidariteitsmaatregelen van de UEFA inefficiënt en ontoereikend zijn en op ondoorzichtige wijze worden uitgevoerd.

5. Op 19 juli 2001 publiceerde de Commissie een mededeling van punten van bezwaar omdat zij van mening was dat de aangemelde regeling voor de gezamenlijke verkoop van de televiesie-uitzendrechten een beperking van de mededinging in de zin van artikel 81, lid 1, van het EG-Verdrag betekende en niet in aanmerking kwam voor een ontheffing overeenkomstig artikel 81, lid 3. Hoewel de UEFA als mede-eigenaar van de commerciële rechten op de UEFA Champions League kan worden beschouwd, is de gezamenlijke verkoop nog steeds een beperking van de mededinging op horizontaal niveau, aangezien wordt verhinderd dat de clubs zelf commerciële activiteiten met betrekking tot hun rechten ontplooien. De gezamenlijke verkoopregeling van de UEFA is ook een beperking van de mededinging op verticaal niveau, aangezien het commerciële beleid van de UEFA is om een exclusieve licentie te verstrekken aan één omroeporganisatie in elke lidstaat voor alle televiesierechten op de UEFA Champions League. De combinatie van de twee beperkingen versterkt het concurrentiebeperkende effect.

6. De regeling beperkt de concurrentie op de upstream-markt voor de verwerving van televisierechten op voetbalwedstrijden. Deze markt houdt nauw verband met de downstream-televisiemarkten waar gratis televisiezenders concurreren om adverteerders en betaaltelevisiezenders concurreren om abonnees: de beperkingen hebben dus ook gevolgen voor de downstream-markten. Voetbal is in de meeste landen niet alleen de stuwende kracht voor de ontwikkeling van betaaltelevisiediensten, maar ook een essentieel programmaonderdeel voor gratis televisiezenders.

7. De mededeling van punten van bezwaar was van oordeel dat de mogelijke grotere efficiëntie en andere voordelen van de gezamenlijke verkoop voor de markt voor televisie-uitzendingen door het commerciële beleid van de UEFA worden tenietgedaan. Dit komt doordat alle televisierechten op de UEFA Champions League voor verschillende achtereenvolgende jaren op exclusieve basis aan één omroeporganisatie in elk land worden verkocht. Slechts één grote omroeporganisatie in elk land is dus in staat de televisierechten op de UEFA Champions League te verwerven. In de mededeling van punten van bezwaar werd geconcludeerd dat de combinatie van deze beperkingen een negatief effect heeft op de structuur van de downstream-markt voor televisie-uitzendingen, omdat voetbal in de meeste landen een stuwende kracht is voor de ontwikkeling van de televisiemarkten. De beperkingen werken dus concentratie van de media in de hand en belemmeren de concurrentie tussen omroeporganisaties. Indien een omroeporganisatie alle relevante televisierechten op voetbalwedstrijden in handen heeft, is het uiterst moeilijk voor concurrerende omroeporganisaties om op die markt actief te worden omdat zij niet in staat zijn interessante inhoud te verwerven.

8. Op 16 november 2001 heeft de UEFA formeel geantwoord op de mededeling van punten van bezwaar, en op 8 januari 2002 heeft zij een eerste ontwerp van een mogelijk nieuw commercieel beleid gepresenteerd. Vervolgens heeft de UEFA op 12 maart 2002 een segmentatietabel ingediend voor de exploitatie van niet alleen de televisierechten, maar alle mediarechten op de UEFA Champions League, inclusief de radio-, televisie-, internet-, UMTS- en fysieke mediarechten (zoals DVD, VHS, cd-rom, enz.). Op basis van de beginselen van dit voorstel heeft de UEFA op 13 mei 2002 een nieuw commercieel beleid aangemeld dat is ontworpen om een einde te maken aan de in de mededeling van punten van bezwaar beschreven inbreuken. Het voorlopige oordeel van de Commissie is dat de in de mededeling van punten van bezwaar geuite mededingingsrechtelijke bezwaren door het nieuwe commerciële beleid van de UEFA zullen worden weggenomen.

2. DE AANGEMELDE REGELING

9. De aangemelde nieuwe, herziene regeling voor de gezamenlijke verkoop van de rechten op de UEFA Champions League kan als volgt worden samengevat(3):

2.1. Televisie-uitzendrechten

10. De UEFA zal de televiesierechten op de UEFA Champions League gunnen na een openbare uitnodiging tot inschrijving aan de omroeporganisaties. De overeenkomsten betreffende de televisierechten zullen betrekking hebben op een periode die niet langer is dan drie UEFA Champions League-seizoenen.

11. De UEFA zal de televisierechten in verschillende kleinere pakketten aanbieden (de precieze omvang hiervan kan variëren naar gelang van de structuur van de televisiemarkt in de betrokken lidstaat).

12. Met inachtneming van het bovenstaande zal de UEFA het exclusieve recht hebben twee pakketten rechtstreekse uitzendrechten te verkopen (gratis of betaaltelevisie), die elk twee wedstrijden per wedstrijddag omvatten (de wedstrijden in de UEFA Champions League worden momenteel op dinsdag- en woensdagavond gespeeld). Het eerste pakket zou de eerste en derde keus per wedstrijddag kunnen omvatten en het tweede pakket de tweede en vierde keus. Deze twee pakketten zouden 61 van het totale aantal van 157 wedstrijden omvatten.

13. Voorts zal de UEFA het exclusieve recht hebben de rechten op de resterende wedstrijden te verkopen voor rechtstreekse uitzending via betaaltelevisie of pay-per-view. Indien de UEFA er echter niet in slaagt de rechten binnen een week na de loting voor de eerste groepsronde te verkopen, verliest de UEFA haar exclusieve recht om deze televisierechten te verkopen. Daarna kunnen de individuele thuisspelende clubs de rechten op hun wedstrijd verkopen voor rechtstreekse uitzending via betaaltelevisie of pay-per-view. Het recht van de UEFA en de individuele voetbalclubs om de rechten op deze wedstrijden te verkopen, is afhankelijk van de keuzes 1 t/m 4 van de omroeporganisaties die de rechtstreekse pakketten hebben gekocht. Hoewel deze rechten niet mogen worden gebundeld met de rechten van andere clubs, hetgeen een alternatief programma-aanbod van de UEFA Champions League zou creëren, mogen voetbalclubs hun televisierechten onder bepaalde voorwaarden combineren om een regionaal aanbod te maken. Degene die deze rechten van de UEFA (of de clubs) koopt, is verplicht de wedstrijden rechtstreeks uit te zenden.

14. Daarnaast zal de UEFA het exclusieve recht hebben een pakket te verkopen voor samenvattingen van alle wedstrijden van de UEFA Champions League die vanaf 22.45 uur op elke wedstrijddag mogen worden uitgezonden.

15. Vanaf middernacht op donderdag (d.w.z. een dag na de laatste wedstrijd van die week) kunnen zowel de UEFA als de voetbalclubs de niet-rechtstreekse televisie-uitzendrechten exploiteren. De exploitatie door de UEFA heeft betrekking op alle UEFA Champions League-wedstrijden; de exploitatie door de individuele voetbalclubs heeft betrekking op de door hen gespeelde wedstrijden, moet "het clubmerk dragen" en mag niet worden gebundeld met de rechten van andere clubs om een concurrerend UEFA Champions League-programma-aanbod te creëren, behalve dat, zoals gezegd, voetbalclubs onder bepaalde voorwaarden hun televisierechten mogen combineren om een regionaal aanbod te maken).

16. De UEFA zal het exclusieve recht hebben de rechtstreekse televisie-uitzendrechten buiten de EER te verkopen. Voor de niet-rechtstreekse uitzendrechten die de clubs mogen verkopen, gelden binnen en buiten de EER dezelfde regels.

2.2. Internet

17. Zowel de UEFA (voor alle wedstrijden) als de clubs (voor de door hen gespeelde wedstrijden) zullen het recht hebben vanaf middernacht op de wedstrijddag video-inhoud op internet beschikbaar te stellen. Deze inhoud zal gebaseerd zijn op het ruwe materiaal dat voor de televisie wordt geproduceerd. De UEFA zal een systeem toepassen voor de verdeling van de opbrengsten uit het ruwe materiaal of de internetinhoud. De UEFA is voornemens een dienst op te zetten die UEFA Champions League-inhoud produceert voor streaming van bewegende beelden op internet. Deze dienst kan via uefa.com en via de websites van de voetbalclubs worden geëxploiteerd. De clubs kunnen het ruwe materiaal van de UEFA kopen of zij kunnen aan de dienst van de UEFA deelnemen. De clubs mogen de inhoud aan hun wensen aanpassen en bewerken om een product te creëren dat op de club is gericht en het clubmerk draagt. De clubs betalen een vergoeding voor de internetdienst van de UEFA en/of het ruwe materiaal. Deze vergoeding zal doorzichtig en billijk zijn, redelijk, niet-discriminerend en onderworpen aan een arbitragesysteem om eventuele geschillen te beslechten.

18. Zowel de UEFA (voor alle wedstrijden) als de clubs (voor de door hen gespeelde wedstrijden) kunnen eveneens rechtstreekse audiostreamingrechten aanbieden. De UEFA zal een mechanisme opzetten voor de verdeling van de opbrengsten uit uefa.com.

2.3. Draadloos 3G/UMTS-product

19. Zowel de UEFA (voor alle wedstrijden) als de clubs (voor de door hen gespeelde wedstrijden) zullen het recht hebben audio/video-inhoud beschikbaar te tellen via UMTS-diensten. Deze inhoud zal gebaseerd zijn op het ruwe materiaal dat voor de televisie wordt geproduceerd. De UEFA zal een systeem toepassen voor de verdeling van de opbrengsten uit het ruwe materiaal of de UMTS-inhoud. De UEFA is voornemens een draadloos 3G/UMTS-product te creëren dat zal zijn gebaseerd op een uitgebreide video-databank die door de UEFA zal worden opgezet. De UEFA zal de rechten op exclusieve of niet-exclusieve basis aanbieden aan exploitanten met een UMTS-vergunning, aanvankelijk voor een periode van vier jaar en daarna voor perioden van drie jaar. De clubs kunnen het ruwe materiaal van de UEFA kopen of zij kunnen aan de dienst van de UEFA deelnemen. De clubs mogen de inhoud aan hun wensen aanpassen en bewerken om een product te creëren dat op de club is gericht en het clubmerk draagt. Dit product mag niet uitsluitend of hoofdzakelijk bestaan uit UEFA Champions League-inhoud, maar moet ook andere met de club verband houdende multimedia-inhoud bevatten. De clubs betalen een vergoeding voor de draadloze dienst van de UEFA en/of het ruwe materiaal. Deze vergoeding zal doorzichtig en billijk zijn, redelijk, niet-discriminerend en onderworpen aan een arbitragesysteem om eventuele geschillen te beslechten.

2.4. Fysieke mediarechten

20. Zowel de UEFA als de voetbalclubs mogen de fysieke mediarechten exploiteren (DVD, VHS, cd-rom, enz.) op archiefmateriaal van het vorige UEFA Champions League-seizoen, met een embargo van 48 uur na de finale. De rechten van de UEFA omvatten alle wedstrijden in de UEFA Champions League, die van de voetbalclubs uitsluitend hun eigen wedstrijden.

2.5. Radio-uitzendrechten en internet audio

21. Zowel de UEFA als de clubs mogen op niet exclusieve basis de rechten verkopen voor rechtstreekse radio-uitzending van UEFA Champions League-wedstrijden.

HET VOORNEMEN VAN DE COMMISSIE

22. Op basis van het voorgaande is de Commissie voornemens de herziene gezamenlijke verkoopregeling van de UEFA gunstig te beoordelen. Voordat zij een gunstig advies uitbrengt, nodigt de Commissie derden uit binnen een maand na de publicatie van deze bekendmaking hun opmerkingen toe te zenden aan het volgende adres, onder vermelding van zaak nr. 37.398 - Gezamenlijke verkoop van de televisierechten op de UEFA Champions League op exclusieve basis: Europese Commissie Directoraat-generaal Concurrentie

Kantooradres: J-70 0/18

B - 1049 Brussel Fax (32-2) 295 01 28.

(1) Televisie-uitzendrechten, sponsorrechten, leveranciersrechten, licentierechten en intellectuele eigendomsrechten.

(2) In het Verenigd Koninkrijk zijn er vier voetbalbonden die lid zijn van de UEFA: de bonden van Engeland, Wales, Schotland en Noord-Ierland.

(3) De aangemelde documenten waarin het nieuwe commerciële beleid van de UEFA wordt toegelicht, zijn te vinden op de officiële website van de UEFA: http://www.UEFA.com.