NL Publicatieblad van de Europese Unie C 57/19

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2013/C 57/09

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (1)

„PRÉS-SALÉS DU MONT-SAINT-MICHEL”

EG-nummer: FR-PDO-0005-0813-25.06.2010

BGA ( ) BOB ( X )

1. Naam:

„Prés-salés du Mont-Saint-Michel”

2. Lidstaat of derde land:

Frankrijk

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel:

3.1. Productcategorie:

Categorie 1.1. Vers vlees (en verse slachtafvallen)

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is:

Vlees met de oorsprongsbenaming „Prés-salés du Mont-Saint-Michel” is vlees van lammeren jonger dan 12 maanden waarvan de eigenschappen worden bepaald door het feit dat de lammeren op kwelders grazen. De lammeren stammen af van rammen van de volgende rassen: „Suffolk”, „Roussin”, „Rouge de l’Ouest”, „Vendéen”, „Cotentin”, „Avranchin”, „Charollais”, of van rammen geboren uit ooien van een schapenhouderij met een vergunning om het vee op de kwelders te laten grazen. De fokooien zijn geboren uit ooien die op de kwelders werden gehouden door schapenhouderijen die over een vergunning beschikken om hun dieren op de kwelders te laten grazen en zij zijn opgekweekt in het geografische gebied.

De karkassen moeten aan de volgende criteria voldoen:

— een minimumgewicht hebben van 14 kg;

— een karkasprofiel hebben dat niet dik is: „een recht tot licht concaaf profiel” en „een gemiddelde tot stevige spierontwikkeling” (klasse U, R en O van het EUROP-indelingsschema);

— een „dun tot zeer dun vetlaagje” hebben (klasse 2 en 3 van het EUROP-indelingsschema);

— gelijkelijk verdeeld, stevig, wit tot romig wit vet aan de binnen- en buitenzijde hebben.

Het vlees wordt gekoeld aangeboden. Gekoeld ontdooid vlees is niet toegestaan.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten):

—

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong):

Het voedsel van de lammeren en de ooien komt hoofdzakelijk van het grazen op de kwelders. Het houden van lammeren en ooien gebeurt in verschillende fasen: de postnatale periode, de periode van grazen op de kwelders en eventueel een afmestperiode.

— Tijdens de postnatale periode, die ten minste 45 en ten hoogste 105 dagen na de geboorte duurt, bestaat de voeding van de lammeren hoofdzakelijk uit melk van het moederdier, die kan worden aangevuld met melkpoeder, voedergewassen en krachtvoer.

— Tijdens de periode van grazen op de kwelders, die minstens 70 dagen duurt, verblijven de lammeren op de kwelders, op vooraf vastgestelde, autonome graasweiden en als deze onderlopen, op droogblijvende percelen. Hun voedsel bestaat hoofdzakelijk of uitsluitend uit groenvoer (het is toegestaan naast het grazen ‘s avonds maximaal 400 g krachtvoer per dag bij te voederen).

— Tijdens de facultatieve afmestperiode (voor lammeren die tijdens de graasperiode op de kwelders uitsluitend met groenvoer zijn gevoed), die afhankelijk van het seizoen maximaal 30 of 40 dagen duurt, krijgt het lam voedergewassen en krachtvoer en graast het niet meer op de kwelders.

In elk geval beslaat de periode van begrazing op de kwelders, met inbegrip van begrazing op droogblijvende percelen op de dagen dat de kwelders als gevolg van springtij onder komen te staan, minstens de helft van de levensduur van het dier.

De in de verschillende fasen van de schapenhouderij gebruikte diervoeders zijn afkomstig uit het geografische gebied en bestaan uit groenvoer, dat de dieren door grazen tot zich nemen of dat is geconserveerd in de vorm van hooi of voorgedroogd baalvoer met een drogestofgehalte van meer dan 50 %, alsook uit wortelen, knollen en vlinderbloemigen.

Toediening van snijmaïs is met ingang van 1 juni 2013 verboden.

Het krachtvoer dat de ooien dan wel de lammeren in de verschillende fasen van de veehouderij wordt gegeven, is als volgt samengesteld:

— granen, producten en bijproducten daarvan: gerst, maïs, tarwe, triticale, haver;

— oliehoudende zaden, producten en bijproducten daarvan: soja-, zonnebloem-, koolzaad- en lijnzaadkoeken, sojazaden en -pulp;

— eiwitten: erwten, lupinen, paardenbonen;

— knollen en wortelen, producten en bijproducten daarvan: bietenpulp;

— krachtvoer: luzerne, stro;

— melasse: rietsuiker;

— additieven;

— mineralen, vitamines.

De voedergewassen komen voor 100 % uit het geografische gebied en het krachtvoer voor 50 %.

In de voeding van op het bedrijf gehouden schapen zijn slechts plantaardige producten en bijproducten en voeder op basis van niet-genetisch gemodificeerde producten toegestaan. Met uitzondering van melkproducten mag geen enkel product van dierlijke oorsprong in de samenstelling van het voer voor het houden van schapen van het type „prés-salés” voorkomen.

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden:

De dieren moeten geboren, gehouden en geslacht worden in het afgebakende geografische gebied.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken, enz.:

—

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering:

Om het vlees met de beschermde oorsprongsbenaming „Prés-salés du Mont-Saint-Michel” te identificeren en te etiketteren, wordt, nadat het vlees is uitgezegen, met onuitwisbare inkt de vermelding „Prés-salés MSM” aangebracht op de belangrijkste delen van het karkas, namelijk de schouder, de ribben en de achterpoot.

Tot en met de einddistributeur moeten het karkas en de versneden delen voorzien zijn van een etiket waarop minstens de volgende gegevens zijn aangebracht:

— de oorsprongsbenaming;

— de vermelding „AOP” of „appellation d'origine protégée”;

— het BOB-logo van de Europese Unie;

— de naam van de veehouder;

— het nummer van het bedrijf;

— het nationaal identificatienummer van het lam;

— de slachtdatum;

— de slachtplaats en het slachtnummer;

— de vermelding „de rijpingstijd op het bot tussen de slachtdatum van de lammeren en de verkoop aan de eindgebruiker bedraagt ten minste 4 volle dagen”.

4. Beknopte omschrijving van de afbakening van het geografische gebied:

Het geografische gebied waar de lammeren geboren, gehouden en geslacht worden, beslaat de volgende 42 kantons, waarvan 6 gedeeltelijk, van de departementen Manche en Ille-et-Vilaine:

Departement Manche: De kantons Avranches, Barneville-Carteret, Beaumont-Hague, Bréhal, Bricquebec, Cherbourg-Octeville, Cherbourg-Octeville-Sud-Ouest, Coutances, Ducey, Equeurdreville-Hainneville, Granville, la Haye-Pesnel, Isigny-le-Buat, Jullouville, Lessay, Montmartin-sur-Mer, Les Pieux, Pontorson, Saint-Hilaire-du-Harcouët, Saint-James, Saint-Malo-de-la-Lande, Saint-Ovin, Saint-Sauveur-le-Vicomte, Sartilly, Tourlaville, Valognes, Vesly in hun geheel. De gemeenten van het kanton Haye-du-Puits met uitzondering van de gemeenten Appeville, Coigny, Cretteville, Houtteville, Prétot-Sainte-Suzanne, Vindefontaine. In het kanton Saint-Sauveur-Lendelin, de gemeenten Muneville-le-Bingard, La Ronde-Haye.

Departement Ille-et-Vilaine: De kantons Antrain, Dol-de-Bretagne, Fougères-Nord, Fougères-Sud, Louvigné-du-Désert, Pleine-Fougère, Saint-Aubin-du-Cormier, Saint-Brice-en-Coglès in hun geheel. In het kanton Cancale, de gemeenten La Fresnaie, Hirel, Saint-Benoit-des-Ondes. In het kanton Saint-Aubin d’Aubigné, de gemeenten Andouillé-Neuville, Gahard, Romazy, Saint-Aubin-d’Aubigné, Sens-de-Bretagne en Vieux-Vy-sur-Couesnon. In de kantons Vitré-est en Vitré-ouest, de gemeenten Balazé, Châtillon-en-Vendelais, Montautour, Princé, Saint-M'Hervé, Vitré.

5. Verband met het geografische gebied:

5.1. Specificiteit van het geografische gebied:

Natuurlijke factoren die bijdragen aan het verband

Het geografische gebied ligt rondom de Normandisch-Bretonse Golf en strekt zich uit over de kuststrook van de departementen Manche en Ille-et-Vilaine. Het onderscheidt zich door zijn lange kustlijn en de grote invloed van de zee op het klimaat. In dit geografische gebied grazen de dieren hoofdzakelijk op regelmatig door de zee overspoelde gronden, kwelders (marais salés of marais herbus) genaamd. Deze kwelders vormen het hoge deel van het gebied dat zich op de grens tussen land en zee bevindt. Zij zijn ontstaan achterin de baai van Mont-Saint-Michel en de estuaria van West-Cotentin, waar, buiten het bereik van de branding en de sterke stromingen, fijn slib wordt afgezet. De bodem van de kwelders bestaat uit wat in het lokale taalgebruik „tangue” wordt genoemd, een mengsel van modder en zeer fijn, kalkrijk zand. Deze vlakten worden doorsneden door diepe geulen, die zich in secundaire geulen vertakken tot een zeer dicht netwerk waardoor de graslanden in verschillende functionele eenheden worden verdeeld en die vele obstakels op het pad van de schapen vormen.

De aan het zoutgehalte en het onderlopen van de bodem aangepaste vegetatie bestaat uit zogenaamde halofyten. Verschillende daarvan, zoals pucinellie (puccinellia maritima), pijlgras (triglochin maritima) of zoutmelde (halimione portulacoïdes) worden, met name nadat het heeft gevroren, door de schapen zeer gesmaakt en zij vormen dan ook het hoofdvoedsel van de lammeren van het type „Prés-salés du Mont-Saint-Michel”.

Menselijke factoren die bijdragen aan het verband

Er zijn bronnen die getuigen van schapenhouderij in de baai van Mont-Saint-Michel vanaf de 10e eeuw, toen de monniken van de abdij op de berg het recht hadden op het houden van ooien, de zogenaamde „brebiage”. Schapenhouderij in dezelfde periode wordt genoemd in het gebied rond de havens van de Cotentin in de oprichtingsakte van de abdij van Lessay, middels de donatie van twee schapenfokkerijen aan de abdij. Later, in 1181, bestonden de tienden aan deze abdij voor twee derde uit schapenwol (Handvest van Hendrik II van Engeland).

Tot in de eerste helft van de 20e eeuw trokken de schapen, behalve in de polders van Mont-Saint-Michel waar relatief grote kuddes door herders op de kwelders werden gehoed, in groepen van 2 tot 4 aan elkaar gebonden rond. Vanaf de tweede helft van de 20e eeuw werden meer gespecialiseerde bedrijven met schaapskooien opgericht.

Om met de fysieke beperkingen van het gebied om te gaan, hebben de schapenhouders hun fokooien altijd op een bijzondere manier geselecteerd, waarbij erop werd gelet of de ooien een goed moederinstinct hadden, of de dieren goed op onvaste grond konden lopen en of de groei van de lammeren was aangepast aan de groeicyclus van de planten op de kwelders. Zo stammen de ooien af van de kudde en behoren de rammen, die elders zijn aangekocht, tot rassen die goed zijn aangepast aan de leefomstandigheden op de kwelders en die een relatief tragere spiergroei hebben.

De houderij van prés-salés-lammeren heeft zich ook kunnen ontwikkelen door het plaatsen van schaapskooien en het inrichten van weilanden op droogblijvende gronden dicht bij de kwelders. Het bestaan daarvan is essentieel om de dieren te beschutten tijdens het lammeren en wanneer de kwelders onderstromen bij springtij.

Rekening houdend met de zeer heterogene groei van de schapen binnen dezelfde kudde en de weersomstandigheden, hebben de schapenhouders nog andere strategieën ontwikkeld die zijn aangepast aan de omgeving. Als de schuilplaatsen zich dicht bij de kust bevinden, kan het geven van aanvullend voer ‘s avonds na het grazen plaatsvinden. Als de schuilplaatsen ver verwijderd zijn, kunnen de schapenhouders niet anders dan de lammeren afmesten voor de slacht. De voedingsmiddelen daarvoor worden hoofdzakelijk in het gebied geproduceerd, hoewel sommige, vooral de stikstofhoudende, van elders kunnen komen.

Dit bijzondere houderijsysteem met zijn typische lokale contacten tussen de schapenhouders, groothandelaren in slachtvee en slachthuizen, heeft ertoe geleid dat steevast nabijgelegen slachthuizen worden gekozen die nog over de voor de slacht van schapen vereiste middelen en vaardigheden beschikken. Deze knowhow komt met name tot uiting in de korte wachttijd die de dieren in comfortabele omstandigheden doorbrengen tussen het tijdstip van aankomst in het slachthuis en het tijdstip van de slacht, en in de bijzondere zorg die wordt besteed aan de slacht zelf en aan de versnijding en de evisceratie van het karkas, waarbij het dekvet niet wordt verwijderd en het karkas op geen enkele wijze wordt verontreinigd. Ook voor het koelen en het rijpen van het karkas gelden voorschriften. Wanneer deze bewerkingen achter de rug zijn, oordelen de producenten of de karkassen de kenmerken bezitten om voor de beschermde oorsprongsbenaming in aanmerking te komen, met name wat de kwaliteit van het vet en het voorkomen van de karkassen betreft.

5.2. Specificiteit van het product:

De karkassen worden gekenmerkt door een gelijk verdeeld, wit, stevig vet. Ze hebben een dun tot zeer dun vetlaagje, een licht concaaf profiel en de achterpoten zijn vrij slank. Het vlees is intens roze van kleur, langvezelig en dooraderd (intramusculair vet). Het vlees is sappig, zowel na het bakken als bij het kauwen, en de smaak is intens en blijft lang in de mond hangen. Het smaakt niet naar wolvet.

De specificiteit van dit vlees is al lang bekend, zoals blijkt uit de vaststelling van Pierre Thomas du Fosse, wetenschapper en schrijver uit Rouen, die in de zomer van 1691 naar Pontorson kwam: „De kwelderplanten zijn als tijm, ze geven het schapenvlees een zo verfijnde smaak dat men patrijzen en fazanten ervoor zou laten staan, ze maken het vlees voortreffelijk”.

Deze oude bekendheid wordt meer recent, op 24 januari 1986, bevestigd door een arrest van het hof van beroep van Caen, dat aangeeft dat schapen die regelmatig grazen op de vaak door zeewater overspoelde kwelders, meestal worden aangeduid als prés-salés-schapen en dat het vlees van zo gehouden schapen een bijzondere kwaliteit wordt toegekend.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA):

Het verband tussen het vlees „Prés-salés du Mont-Saint-Michel” en het productiegebied ontstaat doordat de schapen de speciale vegetatie van de kwelders eten en veel in beweging zijn om aan dat voedsel te komen. Deze beweging speelt een belangrijke rol in het verband met het gebied in de kwelders van de baai van Mont-Saint-Michel, waar grote afstanden worden afgelegd en hetzelfde geldt voor de havens van Contentin, ook al zijn de begroeide vlakten daar minder groot. De voedingswaarde van de kweldergewassen is vrij laag en omdat de specifieke planten waarmee de schapen zich voeden weinig voorkomen, moeten die lange afstanden afleggen om voldoende voedsel op te nemen. Dat resulteert in lichte karkassen en vlees met een intense kleur.

Deze kenmerken van het vlees worden nog versterkt door de andere beperkingen van dit altijd veranderende gebied, dat wordt doorsneden door een net van diepe geulen en is blootgesteld aan een grimmig klimaat. Door deze barre omstandigheden kunnen erg jonge lammeren vaak nog niet naar de kwelders, maar zij moeten er wel lang genoeg verblijven om het vlees de smaak te geven van deze specifieke voeding.

Zo leidt deze schapenhouderij tot dieren met een lichte bevleesdheid profiel, een stevig, dun vetlaagje en een bijzondere smaak vrij van wolvet.

Deze eigenschappen blijven bewaard doordat de dieren geslacht worden dicht bij de plaatsen waar ze worden gehouden. Daardoor is de vervoertijd kort, waardoor de stress die de kwaliteit van het vlees kan beïnvloeden, wordt voorkomen en de bij het telen verkregen organoleptische kwaliteiten behouden blijven. Dankzij deze schapenteelt konden in de slachthuizen van het geografische gebied specifieke vaardigheden worden ontwikkeld en gehandhaafd waarmee de kwaliteit van deze grondstof wordt behouden, zoals het ongemoeid laten van het dekvet en het niet douchen van het karkas, en tevens de controle op de conformiteit van de karkassen wordt vereenvoudigd.

Zo zorgt de sappigheid van het door fijnproevers erkende prés-salésvlees ervoor dat het al meer dan een eeuw een grote faam geniet, welke wordt weerspiegeld door de verkoopprijs, die 50 tot 100 % hoger is dan die van gewoon lamsvlees.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier:

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (2))

https://www.inao.gouv.fr/fichier/CDCPresSalesMontSaintMichel.pdf

(1) Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen.

(2) Vgl. voetnoot 1.