Inleiding van een onderzoeksprocedure in verband met een handelsbelemmering in de zin van Verordening (EG) nr. 3286/94 van de Raad bestaande uit subsidies van de Verenigde Staten van Amerika ten behoeve van de productie van oliehoudende zaden

(2003/C 58/03)

Op 10 januari 2003 heeft de Commissie een klacht ontvangen die was ingediend op grond van artikel 3 van Verordening (EG) nr. 3286/94 van de Raad(1) (hierna "de verordening" genoemd).

1. Indiener van de klacht

De klacht werd ingediend door de "European Oilseed Alliance" ("de EOA"). De EOA is een handelsorganisatie waarbij nationale organisaties in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Frankrijk en Zweden zijn aangesloten. De leden van deze nationale organisaties zijn producenten van oliehoudende zaden, doch in enkele gevallen zijn ook andere bedrijven in de sector lid (bijv. graanhandelaars, -verwerkers en gebruikers). De organisaties die bij de EOA zijn aangesloten vertegenwoordigen 86 % van de productie van oliehoudende zaden in de Gemeenschap.

De EOA is een organisatie die namens een bedrijfstak van de Gemeenschap optreedt - namelijk de producenten van oliehoudende zaden - in de zin van artikel 2, lid 5, en artikel 3, lid 1, van de verordening.

2. Product

De klacht heeft betrekking op subsidies ten behoeve van de productie van oliehoudende zaden in de Verenigde Staten van Amerika. Oliehoudende zaden zijn een groep planten die voor de productie van olie en proteïne worden gekweekt. De belangrijkste oliehoudende zaden ter wereld zijn sojabonen, raapzaad en zonnebloempitten. Minder belangrijke oliehoudende zaden zijn bijvoorbeeld lijnzaad, saffloerzaad en sesamzaad. Oliehoudende zaden zijn ingedeeld onder de codes 1201, 1204, 1205, 1206 en 1207 van de gecombineerde nomenclatuur.

3. Onderwerp van de klacht

De klacht heeft betrekking op een handelsbelemmering die door de Verenigde Staten van Amerika zou zijn veroorzaakt als gevolg van de toekenning van subsidies ten behoeve van de productie van oliehoudende zaden.

De betwiste Amerikaanse subsidies zijn "loan rates" en "marketing loan subsidies"; rechtstreekse betalingen en anticyclische betalingen. Deze betalingen vinden plaats op grond van de Wet Voedselveiligheid en Rurale Investeringen van 2002 (Food Security and Rural Investment Act - "FSRIA").

Op grond van het "loan rates system" kunnen de producenten door de overheid aangeboden leningen zonder regres aangaan. Het pand voor deze leningen is de opbrengst van de oogst waarvoor de overheid een waarde vaststelt. Indien de producent de oliehoudende zaden tegen een hogere prijs kan verkopen dan de door de overheid vastgestelde waarde, betaalt hij de lening terug. Indien hij dit niet kan, doet hij afstand van de oogst, maar hij hoeft de lening niet terug te betalen. Deze leningen zijn dus een soort prijsgarantie van de overheid en de daarop te betalen rente zou lager zijn dan die van gewone commerciële leningen. In de praktijk echter, sinds de marktprijzen lager zijn dan de door de overheid vastgestelde waarde, werden de volgende maatregelen toegepast.

Om te voorkomen dat de overheid grote voorraden opbouwt, wordt het "marketing loan gains systems" toegepast. Wanneer een producent in het kader van dit systeem een lening is aangegaan, kan hij deze lening eenvoudigweg terugbetalen tegen de geldende marktprijs voor oliehoudende zaden (wanneer deze lager is dan het door de overheid vastgestelde waarde). Hij ontvangt daarom steun ten bedrage van het verschil tussen de marktprijs van de oogst en de door de overheid vastgestelde waarde. Hij is vrij de oogst op de markt te verkopen.

Om de procedures te vereenvoudigen kan de zaadproducent bovendien, in plaats van een lening aan te gaan, indien de marktprijs van oliehoudende zaden onder de door de overheid vastgestelde waarde ligt, ook eenvoudigweg om steun verzoeken ("uitkering ter dekking van het tekort") waarvan het bedrag gelijk is aan het verschil tussen de heersende marktprijs en de door de overheid vastgestelde waarde.

Deze mechanismen zijn beschikbaar voor een aantal landbouwproducten, waaronder oliehoudende zaden. Voor de verschillende landbouwproducten zijn verschillende tarieven van toepassing. De betalingen zijn uiteraard specifiek voor elk afzonderlijk landbouwproduct.

Volgens de klacht geldt er geen maximum ten aanzien van de subsidiebedragen die op grond van deze regelingen beschikbaar zijn.

Rechtstreekse betalingen worden traditioneel gedaan voor een aantal historische basisgebieden voor bepaalde gewassen, waaronder oliehoudende zaden. In de praktijk kan men in de betrokken gebieden vrij een aantal gewassen kweken, hoewel sommige zijn uitgesloten (bijv. groente en fruit) en het land moet landbouwkundig in goede staat worden gehouden. De basisgebieden kunnen worden bijgewerkt voor de referentieperiode 1998-2001.

Anticyclische betalingen houden ook verband met de historische basisgebieden voor verschillende gewassen. Indien de prijs van een bepaald gewas op de wereldmarkt onder een bepaalde drempel zakt, wordt een betaling gedaan. Deze betaling is niet afhankelijk van het feit of het betrokken gewas feitelijk in dat gebied is aangeplant, hoewel sommige gewassen zijn uitgesloten (bijv. groenten en fruit) en het land moet landbouwkundig in goede staat worden gehouden.

In de klacht worden ook subsidies geciteerd die zijn betaald op grond van de US Federal Agricultural Improvement and Reform Act 1996 ("FAIR Act") die nu door de FSRIA-subsidies zijn vervangen en op grond waarvan eveneens door de overheid vastgestelde waardes en "marketing loan subsidies" werden toegepast.

Rechtstreekse betalingen die bekend staan onder de naam van "flexibiliteits-" of "AMTA"-betalingen alsmede "noodhulp" (in 1999, 2000 en 2001) werden ook gedaan op grond van de historische referentiegebieden. Deze referentiegebieden omvatten ook referentiegebieden voor oliehoudende zaden en voor bepaalde andere akkerbouwgewassen.

Op grond van deze maatregelen zouden ten behoeve van oliehoudende zaden bedragen zijn uitgekeerd van 1,2 miljard USD in 1998, 2,5 miljard USD in 1999, 2,8 miljard USD in 2000 en 3,5 miljard USD in 2001.

4. Handelsbelemmering

Volgens de indiener van de klacht zijn de bovenomschreven handelsmaatregelen van de Verenigde Staten van Amerika:

- subsidies in de zin van artikel 1 van de Overeenkomst inzake Subsidies en Compenserende Maatregelen ("SCM"), en zijn deze subsidies specifiek in de zin van artikel 2 van de SCM;

- maatregelen waartegen een actie kan worden ingesteld op grond van de artikelen 5 en 6 van de SCM, daar hiervoor geen vrijstelling geldt krachtens artikel 13 van de Landbouwovereenkomst, daar de maatregelen steun ten behoeve van een bepaald gewas - oliehoudende zaden - inhouden die hoger is dan die waartoe in het verkoopseizoen 1992 werd besloten, in welk verkoopseizoen deze steun nagenoeg nihil zou zijn geweest;

- de oorzaak van nadelige gevolgen voor de Gemeenschap als bepaald in artikel 5 van de SCM; de belangen van de Gemeenschap zijn hierdoor ernstig geschaad, met name in de zin van artikel 6.3 onder c), van de SCM, daar deze subsidies tot een aanmerkelijke daling van de prijzen op de wereldmarkt - en bijgevolg op de EG-markt - hebben geleid, daar de Gemeenschap geen of lage douanerechten op oliehoudende zaden toepast, en

- aanleiding voor de Gemeenschap om actie te ondernemen op grond van artikel 7 van de SCM.

Volgens het door de indiener van de klacht voorgelegde bewijsmateriaal, dat voldoende was om tot de opening van een onderzoek over te gaan, zijn de betwiste maatregelen in strijd zijn met de verplichtingen van de Verenigde Staten van Amerika op grond van de WTO-Overeenkomst, met name met de artikelen 5 en 6 van de SCM, en zijn zij een handelsbelemmering in de zin van artikel 2, lid 1, van de verordening.

5. Schade

De indiener van de klacht beweert dat schade is geleden in de zin van artikel 2, lid 3, van de verordening.

De indiener van de klacht voert met name aan dat de Gemeenschap ernstige schade lijdt in de zin van artikel 6.3, onder c), van de SCM door een aanmerkelijke prijsverlaging op de wereldmarkt, en bijgevolg de EG-markt, en dat dit op zich voldoende bewijs is van schade.

Naast deze prijsdaling zou er volgens de klacht ook een stijging zijn van de invoer in verhouding tot de productie in de Gemeenschap en zijn de inkomsten van de producenten van oliehoudende zaden in de Gemeenschap hierdoor achteruitgegaan. Deze analyse is deels gebaseerd op een econometrisch model.

In de Gemeenschap werden in de periode 1999-2002 gemiddeld 14 miljoen ton oliehoudende zaden geproduceerd met een waarde van meer dan 3 miljard EUR tegen lopende prijzen. De EG-producenten zouden dan ook ernstige schade kunnen lijden indien de prijzen aanzienlijk dalen.

De indiener van de klacht heeft voldoende bewijsmateriaal voorgelegd dat schade is geleden in de zin van artikel 2, lid 3, van de verordening om de opening van een onderzoek te rechtvaardigen.

6. Belang van de Gemeenschap

Het is in het algemene belang van de Gemeenschap dat zij toeziet op de naleving van de WTO-voorschriften op landbouwgebied. Deze voorschriften waren een van de belangrijkste onderdelen van de handelsbesprekingen in het kader van de Uruguay-Ronde. Steun aan de sector oliehoudende zaden was een belangrijk punt tijdens de onderhandelingen over de Landbouwovereenkomst.

In de WTO worden verdere besprekingen over landbouwaangeledenheden gevoerd in het kader van de Doha Development Agenda.

Het wordt daarom in het belang van de Gemeenschap geacht dat een onderzoek wordt ingesteld.

7. Procedure

Na overleg in het bij de verordening opgerichte Raadgevende Comité is de Commissie tot de conclusie gekomen dat er voldoende bewijsmateriaal is om een onderzoek in te stellen naar de feitelijke en juridische aspecten van deze zaak en dat dit in het belang van de Gemeenschap is. De Commissie opent daarom een onderzoek overeenkomstig artikel 8 van de verordening.

Belanghebbenden worden uitgenodigd contact op te nemen met de Commissie en hun standpunt schriftelijk uiteen te zetten, met name over de in de klacht genoemde punten, en door bewijsmateriaal te doen toekomen.

Voorts zal de Commissie de partijen horen die hierom verzoeken, mits zij een rechtstreeks belang hebben bij de resultaten van de procedure.

Dit bericht wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 8, lid 1, onder a), van de verordening.

8. Termijn

Alle gegevens in verband met dit onderzoek en verzoeken om te worden gehoord moeten schriftelijk worden gericht aan:

Europese Commissie Directoraat-generaal Trade dhr. Ignacio Garcia Bercero, DG Trade D/3 CHAR 9/74 B - 1049 Brussel Fax (32-2) 299 32 64

en moeten binnen 30 dagen na de bekendmaking van dit bericht door de Commissie zijn ontvangen.

(1) Verordening (EG) nr. 3286/94 van de Raad van 22 december 1994 tot vaststelling van communautaire procedures op het gebied van de gemeenschappelijke handelspolitiek met het oog op de handhaving van de rechten die de Gemeenschap ontleent aan internationale regelingen voor het handelsverkeer, in het bijzonder die welke onder auspiciën van de Wereldhandelsorganisatie werden vastgesteld (PB L 349 van 31.12.1994, blz. 71), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 356/95 van de Raad (PB L 41 van 23.2.1995, blz. 3).