EUROPESE COMMISSIE Brussel, 15.12.2020 COM(2020) 825 final 2020/0361(COD) Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten (wet inzake digitale diensten) en tot wijziging van Richtlijn 2000/31/EG (Voor de EER relevante tekst) {SEC(2020) 432 final} - {SWD(2020) 348 final} - {SWD(2020) 349 final}



TOELICHTING 1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL •Motivering en doel van het voorstel Sinds de vaststelling van Richtlijn 2000/31/EG (de “richtlijn inzake elektronische handel”) zijn er nieuwe en innovatieve (digitale) diensten van de informatiemaatschappij ontstaan, die het dagelijks leven van de Unieburgers veranderen en de manier waarop zij communiceren, verbinding maken, consumeren en zakendoen vormgeven en transformeren. Deze diensten leveren een grote bijdrage aan de maatschappelijke en economische veranderingen in de Unie en de rest van de wereld. Tegelijkertijd is het gebruik van die diensten ook de bron van nieuwe risico’s en uitdagingen geworden, zowel voor de samenleving als geheel als voor de afzonderlijke personen die van deze diensten gebruik maken. Digitale diensten kunnen helpen om doelstellingen van duurzame ontwikkeling te bereiken door bij te dragen aan economische, sociale en milieuduurzaamheid. De COVID-19-crisis heeft aangetoond hoe belangrijk digitale technologieën zijn in alle aspecten van het moderne leven. De crisis heeft duidelijk aangetoond dat onze economie en samenleving afhankelijk zijn van digitale diensten en heeft zowel de voordelen als de risico’s van het huidige kader voor het functioneren van digitale diensten benadrukt. In haar mededeling “De digitale toekomst van Europa vormgeven” heeft de Commissie zich ertoe verbonden de horizontale regels die de verantwoordelijkheden en verplichtingen van de aanbieders van digitale diensten vastleggen, en met name die van onlineplatforms, te actualiseren. Daarbij heeft de Commissie rekening gehouden met de kwesties die in de initiatiefverslagen van het Europees Parlement aan de orde zijn gesteld en heeft zij de daarin vervatte voorstellen geanalyseerd. Het Europees Parlement heeft op grond van artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) twee resoluties vastgesteld met betrekking tot de “Wet inzake digitale diensten: de werking van de eengemaakte markt verbeteren” en de “Wet inzake digitale diensten: de bepalingen van het handelsrecht en het burgerlijk recht aanpassen voor commerciële entiteiten die online actief zijn”. Het Europees Parlement heeft ook een resolutie vastgesteld in het kader van de niet-wetgevingsprocedure met betrekking tot de “Wet inzake digitale diensten: vragen over de grondrechten”. De resoluties zijn inhoudelijk in veel opzichten complementair. Zo wordt er in alle resoluties sterk op aangedrongen om de kernbeginselen van de richtlijn inzake elektronische handel te behouden en de grondrechten in de onlineomgeving te beschermen, alsook om, waar dat technisch mogelijk is, de anonimiteit online te waarborgen. Zij roepen op tot transparantie, informatieverplichtingen en verantwoordingsplicht voor aanbieders van digitale diensten en pleiten voor effectieve verplichtingen om illegale online-inhoud aan te pakken. Ook pleiten zij voor publiek toezicht op EU- en nationaal niveau en voor samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten uit alle rechtsmachten bij de wetshandhaving, met name bij de aanpak van grensoverschrijdende kwesties. In de resolutie over de “Wet inzake digitale diensten: de werking van de eengemaakte markt verbeteren” wordt aangedrongen op een ambitieuze hervorming van het bestaande EU-rechtskader voor elektronische handel, waarbij de kernbeginselen van de aansprakelijkheidsregeling, het verbod op algemeen toezicht en de internemarktclausule, die volgens de resolutie nog steeds geldig zijn, worden behouden. De resolutie bevestigt de doelstellingen van de richtlijn inzake elektronische handel en roept op tot maatregelen die de bescherming van de consument centraal stellen, door een gedetailleerd hoofdstuk over onlinemarktplaatsen op te nemen, en die het vertrouwen van de consument in de digitale economie waarborgen, met eerbiediging van de grondrechten van de gebruikers. In de resolutie wordt ook gepleit voor regels ter ondersteuning van een concurrerende digitale omgeving in Europa, en wordt de wet inzake digitale diensten als toonaangevend op wereldwijd niveau beschouwd. De resolutie over de “Wet inzake digitale diensten: de bepalingen van het handelsrecht en het burgerlijk recht aanpassen voor commerciële entiteiten die online actief zijn” roept op tot meer billijkheid, transparantie en verantwoordingsplicht voor de procedures van inhoudsmoderatie van digitale diensten, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat de grondrechten worden geëerbiedigd en een het aantekenen van onafhankelijk beroep bij de gerechtelijke instanties is gewaarborgd. De resolutie omvat ook het verzoek om een gedetailleerd mechanisme voor “melding en actie” om illegale inhoud aan te pakken, om algemene regels voor onlinereclame, met inbegrip van gerichte reclame, en om de ontwikkeling en het gebruik van slimme contracten mogelijk te maken. In de niet-wetgevende resolutie over de “Wet inzake digitale diensten: vragen over de grondrechten” wordt gewezen op de noodzaak van juridische duidelijkheid voor platforms en gebruikers, en van eerbiediging van de grondrechten gezien de snelle ontwikkeling van de technologie. Hierin wordt aangedrongen op geharmoniseerde regels voor de aanpak van illegale online-inhoud en voor vrijstellingen van aansprakelijkheid en inhoudsmoderatie. De resolutie omvat eveneens verantwoordelijkheden inzake duidelijke rapportage en transparantie voor platforms en autoriteiten. In de conclusies van de Raad wordt ook de aankondiging van de Commissie van een wet inzake digitale diensten toegejuicht, waarbij de “de noodzaak van duidelijke en geharmoniseerde empirisch onderbouwde regels inzake verantwoordelijkheden en verantwoordingsplicht voor digitale diensten, die internettussenpersonen een passend niveau van rechtszekerheid zouden bieden” wordt beklemtoond, en wordt benadrukt dat “dat de Europese vermogens en de samenwerking van nationale autoriteiten versterkt moeten worden om zo de grondbeginselen van de eengemaakte markt in stand te houden en te versterken, en dat de veiligheid van de burgers verbeterd moet worden en hun rechten in de digitale wereld in de hele eengemaakte markt moeten worden beschermd”. Deze oproep tot actie werd herhaald in de conclusies van de Raad van 2 oktober 2020. Voortbouwend op de kernbeginselen van de richtlijn inzake elektronische handel, die nog steeds geldig zijn, wordt met dit voorstel beoogd de beste voorwaarden te scheppen voor de verlening van innovatieve digitale diensten op de interne markt, bij te dragen tot de onlineveiligheid en de bescherming van de grondrechten, en een robuuste en duurzame governancestructuur op te zetten voor een doeltreffend toezicht op aanbieders van tussenhandelsdiensten. In het voorstel worden de verantwoordelijkheden en de verantwoordingsplicht van aanbieders van tussenhandelsdiensten, en met name onlineplatforms zoals sociale media en marktplaatsen, goed omschreven. Door duidelijke zorgvuldigheidsverplichtingen voor bepaalde tussenhandelsdiensten vast te stellen, met inbegrip van meldings- en actieprocedures voor illegale inhoud en de mogelijkheid om de besluiten inzake inhoudsmoderatie van de platforms aan te vechten, beoogt het voorstel de onlineveiligheid van de gebruikers in de hele Unie en de bescherming van hun grondrechten te verbeteren. Bovendien zal een verplichting voor bepaalde onlineplatforms om informatie over handelaren die gebruik maken van hun diensten te ontvangen, op te slaan en gedeeltelijk te controleren en te publiceren, zorgen voor een veiligere en transparantere onlineomgeving voor de consument. Het voorstel erkent de bijzondere impact van zeer grote onlineplatforms op onze economie en samenleving en stelt een hogere norm voor transparantie en verantwoordingsplicht vast voor de wijze waarop de aanbieders van dergelijke platforms inhoudsmoderatie toepassen, alsook voor reclame en algoritmische processen. Het voorstel legt de aanbieders verplichtingen op om de risico’s van hun systemen te beoordelen teneinde passende risicobeheersinstrumenten te ontwikkelen om de integriteit van hun diensten te beschermen tegen manipulatief gedrag. De dienstverleners die feitelijk die onder deze verplichtingen vallen, omvatten de onlineplatforms die een aanzienlijk bereik in de Unie hebben, dat momenteel op ten minste 45 miljoen afnemers van de dienst is geraamd. Deze drempel staat in verhouding tot de risico’s die het bereik van de platforms in de Unie met zich meebrengt; wanneer het percentage van de bevolking van de Unie verandert, zal de Commissie het aantal afnemers dat voor de drempel in aanmerking wordt genomen, aanpassen, zodat deze constant overeenkomt met 10 % van de bevolking van de Unie. Bovendien zal in de wet inzake digitale diensten een achtervang op basis van coregulering worden vastgesteld, die onder meer voortbouwt op bestaande vrijwillige initiatieven. Het voorstel handhaaft de aansprakelijkheidsregels voor de aanbieders van tussenhandelsdiensten zoals deze zijn vastgelegd in de richtlijn inzake elektronische handel, die inmiddels de basis is voor de digitale economie en een belangrijke rol speelt bij de bescherming van de grondrechten online. Deze regels zijn uitgelegd door het Hof van Justitie van de Europese Unie en bieden zo waardevolle verduidelijkingen en richtsnoeren. Om te zorgen voor een doeltreffende harmonisatie in de Unie en om juridische versnippering te voorkomen, is het echter noodzakelijk deze regels in een verordening op te nemen. Er moeten ook bepaalde aspecten van de regels worden verduidelijkt om de bestaande hindernissen voor vrijwillig eigen onderzoek door aanbieders van tussenhandelsdiensten weg te nemen, teneinde de veiligheid van hun gebruikers te waarborgen en hun rol vanuit het oogpunt van de consument in bepaalde omstandigheden te verhelderen. Deze verduidelijkingen zouden kleinere, innovatieve dienstverleners moeten helpen op te schalen en te groeien dankzij een grotere rechtszekerheid. Een diepere, grenzeloze eengemaakte markt voor digitale diensten vereist een intensievere samenwerking tussen de lidstaten om te zorgen voor een doeltreffend toezicht op de nieuwe regels van de voorgestelde verordening en voor de handhaving hiervan. In het voorstel worden duidelijke verantwoordelijkheden vastgesteld voor de lidstaat die toezicht houdt op de naleving van de verplichtingen van de voorgestelde verordening door de op zijn grondgebied gevestigde dienstverleners. Dit zorgt voor de snelste en meest doeltreffende handhaving van de regels en beschermt alle EU-burgers. Het is de bedoeling om zowel burgers als dienstverleners eenvoudige en duidelijke procedures te verschaffen en zo hun contacten met de toezichthoudende autoriteiten te vereenvoudigen. Wanneer zich in de Unie systeemrisico’s voordoen, voorziet de voorgestelde verordening in toezicht en handhaving op Unieniveau. •Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein Het huidige EU-rechtskader voor de regulering van digitale diensten is in de eerste plaats gebaseerd op de richtlijn inzake elektronische handel. De voorgestelde verordening doet geen afbreuk aan de richtlijn inzake elektronische handel en bouwt voort op de daarin vervatte bepalingen, met name op het in artikel 3 neergelegde internemarktbeginsel. De voorgestelde verordening voorziet in een samenwerkings- en coördinatiemechanisme voor het toezicht op de verplichtingen die zij oplegt. Wat betreft het horizontale kader van de aansprakelijkheidsvrijstelling voor aanbieders van tussenhandelsdiensten optreden, worden bij deze verordening de artikelen 12 tot en met 15 van de richtlijn inzake elektronische handel geschrapt en in de verordening overgenomen, waarbij de aansprakelijkheidsvrijstellingen voor deze aanbieders, zoals uitgelegd door het Hof van Justitie van de Europese Unie, behouden blijven. Afhankelijk van het rechtsstelsel van elke lidstaat en het betrokken rechtsgebied kunnen de nationale rechterlijke of administratieve instanties aanbieders van tussenhandelsdiensten bevelen op te treden tegen bepaalde specifieke illegale inhoud. Dergelijke bevelen moeten, met name wanneer zij de dienstverlener verplichten te voorkomen dat illegale inhoud opnieuw verschijnt, worden uitgevaardigd met inachtneming van het Unierecht, in het bijzonder met het verbod op algemene toezichtverplichtingen, zoals uitgelegd door het Hof van Justitie van de Europese Unie. Dit voorstel, en met name artikel 8 ervan, laat deze rechtspraak onverlet. Het voorstel moet de juiste grondslag vormen voor de ontwikkeling van solide technologieën om te voorkomen dat illegale informatie opnieuw verschijnt, en de hoogste garanties bevatten om te vermijden dat legale inhoud ten onrechte wordt geschrapt; dergelijke instrumenten moeten worden uitgewerkt op basis van vrijwillige overeenkomsten tussen alle betrokken partijen en moeten door de lidstaten worden aangemoedigd; het is in het belang van alle partijen die tussenhandelsdiensten leveren, om dergelijke procedures vast te stellen en toe te passen; de bepalingen van deze verordening over aansprakelijkheid staan de ontwikkeling en daadwerkelijke uitvoering door de betrokken partijen van de technische beschermings- en identificatiesystemen en systemen van automatische herkenning die de digitale technologie mogelijk heeft gemaakt, binnen de door de Verordening 2016/679 gestelde grenzen, niet in de weg. •Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie De voorgestelde verordening voert een horizontaal kader in voor alle inhoudscategorieën, producten, diensten en activiteiten op het gebied van tussenhandelsdiensten. De illegale aard van dergelijke inhoud, producten of diensten wordt niet gedefinieerd in deze verordening, maar vloeit voort uit het Unierecht of uit het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht.

De sectorspecifieke instrumenten vullen niet alle leemten in de regelgeving waarop in het effectbeoordelingsverslag is gewezen: zij voorzien niet in een volledige regelgeving inzake de procedurele verplichtingen in verband met illegale inhoud en zij omvatten slechts basisregels voor transparantie en verantwoordingsplicht van dienstverleners, alsook beperkte toezichtmechanismen. Daarnaast hebben sectorspecifieke wetten betrekking op situaties waarin een aangepaste aanpak is vereist. Ze zijn wat het toepassingsgebied betreft in twee opzichten beperkt. Ten eerste hebben de sectorspecifieke ingrepen betrekking op een kleine subgroep van kwesties (bv. inbreuken op het auteursrecht, terroristische inhoud, materiaal over seksueel misbruik van kinderen of illegale haatzaaiende uitlatingen, bepaalde illegale producten). Ten tweede hebben ze alleen betrekking op de verspreiding van dergelijke inhoud in het kader van bepaalde soorten diensten (bv. een subgroep van onlineplatforms voor inbreuken op het auteursrecht, platforms die alleen video’s delen en alleen met betrekking tot audiovisuele terroristische inhoud of haatzaaiende uitlatingen). Het is echter belangrijk de relatie tussen de nieuwe voorgestelde verordening en de sectorspecifieke instrumenten te verduidelijken. De voorgestelde verordening vult de bestaande sectorspecifieke wetgeving aan en is niet van invloed op de toepassing van de bestaande EU-wetten die bepaalde aspecten van de levering van diensten van de informatiemaatschappij regelen en de status hebben van lex specialis. Zo blijven bijvoorbeeld de verplichtingen van Richtlijn 2010/13/EG, zoals gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2018/1808, betreffende aanbieders van videoplatforms (richtlijn audiovisuele mediadiensten) met betrekking tot audiovisuele inhoud en audiovisuele commerciële communicatie van toepassing. Deze verordening is echter alleen van toepassing op die aanbieders voor zover de richtlijn audiovisuele mediadiensten of andere handelingen van de Unie, zoals het voorstel voor een verordening betreffende de aanpak van de verspreiding van terroristische inhoud online, geen specifiekere bepalingen bevat die op hen van toepassing zijn. Het kader dat is vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 2019/1150 ter bevordering van billijkheid en transparantie voor zakelijke gebruikers van onlinetussenhandelsdiensten om ervoor te zorgen dat zakelijke gebruikers van dergelijke diensten en bedrijfswebsitegebruikers met betrekking tot onlinezoekmachines passende transparantie, billijkheid en doeltreffende verhaalmogelijkheden krijgen, zal van toepassing zijn als lex specialis. Voorts zullen de in dit voorstel vastgestelde regels een aanvulling zijn op het acquis inzake consumentenbescherming en met name op Richtlijn (EU) 2019/2161 tot wijziging van Richtlijn 93/13/EEG van de Raad en Richtlijnen 98/6/EG, 2005/29/EG en 2011/83/EU, waarin specifieke regels zijn vastgesteld om de transparantie met betrekking tot bepaalde kenmerken van bepaalde diensten van de informatiemaatschappij te vergroten. Dit voorstel doet geen afbreuk aan Verordening (EU) nr. 2016/679 (de algemene verordening gegevensbescherming) en andere voorschriften van de Unie inzake de bescherming van persoonsgegevens en het privékarakter van communicatie. Zo vormen de maatregelen inzake reclame op onlineplatforms een aanvulling op de bestaande regels inzake toestemming en het recht om bezwaar te maken tegen de verwerking van persoonsgegevens, maar wijzigen zij die regels niet. Zij leggen transparantieverplichtingen op jegens de gebruikers van onlineplatforms, die door deze informatie ook in staat zullen zijn gebruik te maken van hun rechten als betrokkenen. Ook maken zij het mogelijk dat de autoriteiten en erkende onderzoekers kunnen controleren hoe reclame wordt weergegeven en gericht. Dit voorstel zal worden aangevuld met verdere acties in het kader van het Europees actieplan voor de democratie (COM(2020) 790 final), dat burgers sterker moet doen staan en in de hele EU voor veerkrachtiger democratieën moet zorgen. Met name zouden de in deze verordening vastgestelde gedragscodes als basis kunnen dienen en worden aangevuld met een herziene en versterkte praktijkcode betreffende desinformatie, die voortbouwt op de richtsnoeren van de Commissie. Het voorstel is ook volledig verenigbaar met en ondersteunt de door de Commissie in het kader van de Unie van gelijkheid vastgestelde strategieën voor gendergelijkheid. Het doet geen afbreuk aan het initiatief van de Commissie om de arbeidsomstandigheden van mensen die via digitale platforms werken, te verbeteren. Tot slot bouwt de voorgestelde verordening voort op de aanbeveling inzake illegale inhoud van 2018. Er wordt rekening gehouden met de ervaringen die zijn opgedaan met de door de Commissie gesteunde zelfreguleringsinitiatieven, zoals de productveiligheidsbelofte, het memorandum van overeenstemming tegen namaakproducten, de gedragscode tegen illegale haatzaaiende uitlatingen en het EU-internetforum met betrekking tot terroristische inhoud. 2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID •Rechtsgrondslag De rechtsgrondslag van het voorstel is artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, dat voorziet in de vaststelling van maatregelen om de werking van de interne markt te waarborgen. Het primaire doel van dit voorstel is te zorgen voor de goede werking van de interne markt, met name met betrekking tot de levering van grensoverschrijdende digitale diensten (meer specifiek, tussenhandelsdiensten). In overeenstemming met deze doelstelling beoogt het voorstel te zorgen voor geharmoniseerde voorwaarden voor de ontwikkeling van innovatieve grensoverschrijdende diensten in de Unie, door het aanpakken en voorkomen van het ontstaan van belemmeringen voor dergelijke economische activiteiten als gevolg van verschillen in de wijze waarop de nationale wetgevingen zich ontwikkelen, rekening houdend met het feit dat verschillende lidstaten wetgeving hebben opgesteld of voornemens zijn dat te doen, over kwesties als de verwijdering van illegale online-inhoud, zorgvuldigheid, meldings- en actieprocedures en transparantie. Tegelijkertijd voorziet het voorstel in een passend toezicht op digitale diensten en in een samenwerking tussen autoriteiten op het niveau van de Unie, waardoor het vertrouwen, de innovatie en de groei in de interne markt worden ondersteund. •Subsidiariteit Rekening houdend met het feit dat het internet van nature grensoverschrijdend is, vormen de hierboven genoemde wetgevingsinitiatieven op nationaal niveau een belemmering voor de levering en ontvangst van diensten in de hele Unie en zijn ze niet doeltreffend om de veiligheid en de uniforme bescherming van de rechten van burgers en bedrijven van de Unie online te waarborgen. Het harmoniseren van de voorwaarden voor de ontwikkeling van innovatieve grensoverschrijdende digitale diensten in de Unie, waarbij een veilige onlineomgeving behouden blijft, kan alleen op Unieniveau worden bereikt. Maatregelen op het niveau van de Unie zorgen voor voorspelbaarheid en rechtszekerheid en verminderen de nalevingskosten in de hele Unie. Tegelijkertijd wordt de gelijke bescherming van alle Unieburgers bevorderd door ervoor te zorgen dat er consistent wordt opgetreden tegen illegale online-inhoud door als aanbieders van tussenhandelsdiensten, ongeacht hun plaats van vestiging. Een goed gecoördineerd toezichtsysteem, dat op Unieniveau wordt versterkt, zorgt ook voor een coherente aanpak van de aanbieders van tussenhandelsdiensten in alle lidstaten. Om de gebruikers online doeltreffend te beschermen en te voorkomen dat in de Unie gevestigde aanbieders van digitale diensten een concurrentienadeel ondervinden, moeten ook de buiten de Unie gevestigde dienstverleners die op de interne markt actief zijn, onder de regeling vallen. •Evenredigheid Het voorstel heeft tot doel verantwoordelijk en zorgvuldig gedrag van aanbieders van tussenhandelsdiensten optreden te bevorderen om te zorgen voor een veilige onlineomgeving, die de Unieburgers en andere partijen in staat stelt hun grondrechten, met name de vrijheid van meningsuiting en van informatie, vrij uit te oefenen. De belangrijkste kenmerken van het voorstel beperken de verordening tot wat strikt noodzakelijk is om deze doelstellingen te verwezenlijken. Met name worden in het voorstel asymmetrische zorgvuldigheidsverplichtingen vastgesteld voor verschillende soorten aanbieders van digitale diensten, afhankelijk van de aard van hun diensten en hun omvang, om ervoor te zorgen dat hun diensten niet worden misbruikt voor illegale activiteiten en dat de aanbieders op verantwoorde wijze te werk gaan. Met deze benadering worden bepaalde problemen alleen daar aangepakt waar zij zich voordoen, zonder de aanbieders die niet met deze problemen te kampen hebben, te overbelasten. Bepaalde inhoudelijke verplichtingen zijn alleen beperkt tot zeer grote onlineplatforms, die door hun bereik een centrale, systemische rol hebben gekregen in het bevorderen van het publieke debat en economische transacties. Zeer kleine aanbieders zijn vrijgesteld van de verplichtingen.

Wat de buiten de Unie gevestigde aanbieders van digitale diensten die hun diensten in de Unie aanbieden betreft, voorziet de verordening de benoeming van een wettelijke vertegenwoordiger in de Unie om een doeltreffend toezicht en, waar nodig, handhaving te waarborgen. In verhouding tot de verplichtingen en rekening houdend met het grensoverschrijdende karakter van digitale diensten, zal het voorstel een samenwerkingsmechanisme tussen de lidstaten invoeren met een verscherpt toezicht op zeer grote onlineplatforms op het niveau van de Unie. Daarnaast brengt het voorstel geen wijzigingen aan in de sectorspecifieke wetgeving of in de handhavings- en bestuursmechanismen die in het kader daarvan zijn vastgesteld, maar voorziet het in een horizontaal kader waarop kan een beroep kan worden gedaan voor aspecten die verder gaan dan specifieke inhoud of subcategorieën van diensten die in sectorspecifieke wetten zijn geregeld. Door een duidelijk kader vast te stellen, in combinatie met samenwerking tussen en met de lidstaten en met zelfregulering, beoogt dit voorstel de rechtszekerheid en de vertrouwensniveaus te vergroten, terwijl het op de lange termijn relevant en doeltreffend zal blijven vanwege de flexibiliteit van het samenwerkingskader. •Keuze van het instrument Artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie geeft de wetgever de mogelijkheid om verordeningen en richtlijnen vast te stellen. De Commissie heeft besloten een voorstel voor een verordening in te dienen om een consistent beschermingsniveau in de hele Unie te waarborgen en te voorkomen dat verschillen de vrije aanbieding van de betrokken diensten in de interne markt belemmeren, en om de uniforme bescherming van rechten en uniforme verplichtingen voor bedrijven en consumenten in de hele interne markt zeker te stellen. Dit is noodzakelijk om zowel marktdeelnemers als consumenten rechtszekerheid en transparantie te bieden. De voorgestelde verordening zorgt daarnaast voor een constant toezicht op de rechten en verplichtingen, en voor gelijkwaardige sancties in alle lidstaten, alsook voor een doeltreffende samenwerking tussen de toezichthoudende autoriteiten van de verschillende lidstaten en op het niveau van de Unie. 3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING •Evaluatie van bestaande wetgeving en controle van de resultaatgerichtheid ervan Dit voorstel bouwt voort op de evaluatie van de richtlijn inzake elektronische handel, die als “back to back”-evaluatie is uitgevoerd met de effectbeoordeling die bij het voorstel is gevoegd. De specifieke doelstellingen van de richtlijn inzake elektronische handel waren het waarborgen van i) een goed functionerende interne markt voor digitale diensten, ii) de doeltreffende verwijdering van illegale online-inhoud met volledige inachtneming van de grondrechten, en iii) een passend niveau van informatie en transparantie voor de consument. Wat betreft de doeltreffendheid van de richtlijn inzake elektronische handel, blijkt uit de evaluatie dat de richtlijn weliswaar een belangrijke stimulans voor de groei van de interne markt voor digitale diensten geeft en de intrede en uitbreiding van nieuwe aanbieders van dergelijke diensten mogelijk heeft gemaakt, maar dat de oorspronkelijke doelstellingen niet volledig zijn bereikt. Met name de dynamische groei van de digitale economie en het verschijnen van nieuwe soorten dienstverleners brengen bepaalde nieuwe uitdagingen met zich mee, die door de lidstaten op uiteenlopende wijze worden aangepakt, waarvoor de oorspronkelijke doelstellingen moeten worden verduidelijkt. Bovendien komt de verwezenlijking van de reeds bestaande doelstellingen door deze ontwikkelingen nog meer onder druk te staan, zoals blijkt uit de toegenomen juridische versnippering. Uit de evaluatie is ook gebleken dat verschillende nieuwe regelgevende instrumenten weliswaar een waardevolle bijdrage leveren aan de verwezenlijking van bepaalde beleidsdoelstellingen van de richtlijn inzake elektronische handel, maar dat zij alleen sectorspecifieke oplossingen bieden voor enkele van de onderliggende problemen (bv. bij het aanpakken van de proliferatie van specifieke soorten illegale activiteiten). Ze pakken dergelijke problemen dan ook niet consequent aan voor het gehele digitale ecosysteem, aangezien ze beperkt zijn tot bepaalde soorten diensten of bepaalde soorten illegale inhoud. Ook hebben zelfreguleringsinitiatieven over het algemeen positieve resultaten opgeleverd, maar kunnen zij niet wettelijk worden afgedwongen en hebben zij geen betrekking op alle deelnemers aan de digitale economie. Wat de efficiëntie van de richtlijn inzake elektronische handel betreft, heeft de richtlijn slechts beperkte extra kosten voor de overheidsdiensten van de lidstaten en de aanbieders van diensten van de informatiemaatschappij met zich meegebracht. De evaluatie heeft geen bijzonder hoge of onevenredige kosten aan het licht gebracht en er is geen wezenlijke bezorgdheid geuit over de gevolgen voor de kleine en middelgrote ondernemingen. De grootste zorg in dit verband houdt verband met het gebrek aan duidelijkheid in het samenwerkingsmechanisme tussen de lidstaten waardoor lasten en dubbele kosten ontstaan, wat juist in strijd is met het doel van de richtlijn, met name wat betreft het toezicht op onlineplatforms. Dit heeft in wezen geleid tot een vermindering van efficiëntie bij het in stand houden van de werking van de interne markt. Met betrekking tot vragen over de blijvende relevantie van de doelstellingen van de richtlijn inzake elektronische handel blijkt uit de evaluatie dat de doelstellingen van de richtlijn geldig blijven, terwijl er tegelijkertijd verschillende nieuwe ontwikkelingen zijn die niet goed tot uiting komen in de bestaande doelstellingen van het overheidsbeleid. Ten eerste bevestigen de openbare raadpleging, de gerichte bijdragen van belanghebbenden, de verslagen van het Europees Parlement en de conclusies van de Raad dat de bestaande beginselen en doelstellingen van de richtlijn inzake elektronische handel ook nu nog geldig zijn. Sinds de inwerkingtreding van de richtlijn zijn er echter nieuwe informatieasymmetrieën en risico’s ontstaan, met name in verband met de opkomst van onlineplatforms, en vooral zeer grote platforms, en de omvang van de digitale transformatie. Dit is bijvoorbeeld het geval op het gebied van algoritmische besluitvorming (met gevolgen voor de manier waarop informatiestromen online worden gevoed), of onlinereclamesystemen. Uit de evaluatie is gebleken dat de richtlijn inzake elektronische handel coherent is met andere EU-interventies die sinds de goedkeuring ervan hebben plaatsgevonden. De evaluatie heeft ook geen interne incoherenties van de richtlijn inzake elektronische handel aan het licht gebracht. Afsluitend kan worden gezegd dat ten minste delen van de daadwerkelijke voordelen van de richtlijn inzake elektronische handel die in de evaluatie werden vastgesteld, kunnen worden beschouwd als een EU-meerwaarde. Het is waarschijnlijk dat de lidstaten hun eigen regelgevingssystemen zonder gemeenschappelijke beginselen zouden zijn blijven toepassen en dat sommige lidstaten helemaal geen horizontale regels zouden hebben ingevoerd. Bij gebrek aan degelijk feitenmateriaal kunnen echter geen definitieve conclusies worden getrokken over de omvang van deze EU-meerwaarde. •Raadpleging van belanghebbenden De afgelopen vijf jaar heeft de Commissie een groot aantal verschillende belanghebbenden geraadpleegd, waaronder aanbieders van digitale diensten zoals onlineplatforms en andere tussenhandelsdiensten, bedrijven die online handel drijven, media-uitgevers, merkeigenaren en andere bedrijven, sociale partners, gebruikers van digitale diensten, organisaties uit het maatschappelijk middenveld, nationale autoriteiten, de academische wereld, de technische gemeenschap, internationale organisaties en het grote publiek. Een reeks gerichte raadplegingsstappen heeft de afgelopen jaren de standpunten van de belanghebbenden over kwesties in verband met digitale diensten en platforms goed in kaart gebracht. De openbare raadpleging over de wet inzake digitale diensten heeft 14 weken geduurd, van 2 juni tot 8 september, en heeft 2 863 reacties en ongeveer 300 standpunten van een uiteenlopende groep belanghebbenden opgeleverd. De meeste feedback kwam van het grote publiek (66 % van de burgers van de Unie, 8 % van niet-EU-burgers), bedrijven/bedrijfsorganisaties (7,4 %), bedrijfsverenigingen (6 %) en ngo’s (5,6 %). Hierop volgden overheidsinstanties (2,2 %), academische/onderzoeksinstellingen (1,2 %), vakbonden (0,9 %) en consumenten- en milieuorganisaties (0,4 %). Over het algemeen zijn de belanghebbenden het erover eens dat er actie moet worden ondernomen, zowel voor de aanpak van de onlineveiligheid als voor de verbetering van de interne markt voor digitale diensten.

De belanghebbenden zijn het erover eens dat de belangrijkste beginselen van de richtlijn inzake elektronische handel nog steeds relevant zijn en dat deze moeten worden gehandhaafd, met inbegrip van het internemarktbeginsel voor het toezicht op digitale diensten, de aansprakelijkheidsregeling en het verbod op algemene toezichtverplichtingen. De belanghebbenden zijn het er ook in grote lijnen over eens dat het kader in het licht van de huidige uitdagingen moet worden verbeterd door duidelijke, in de hele EU geharmoniseerde verplichtingen voor dienstverleners vast te stellen. Een meerderheid van de respondenten, uit alle categorieën, gaf aan zowel schadelijke als illegale online-inhoud, -goederen of -diensten te hebben aangetroffen en wees met name op een alarmerende piek tijdens de Covid-19-pandemie. Een groot deel van de respondenten dat aangaf illegale inhoud of goederen aan de aanbieders van digitale diensten te hebben gemeld, verklaarde ontevreden te zijn over de reactie en de ondoeltreffendheid van de meldingsmechanismen na de aangifte. Bovendien ervaren de gebruikers dat er een scheve verhouding is tussen het door aanbieders verklaarde beleid en hun concrete acties. Er bestaat een brede consensus, ook onder de dienstverleners die op de raadpleging hebben gereageerd, over de noodzaak van eenvoudige, gestandaardiseerde, transparante en in de hele interne markt geharmoniseerde meldings- en actieverplichtingen. Dit wordt als essentieel beschouwd om snel te kunnen reageren op illegale inhoud en om de juridische duidelijkheid te vergroten voor gebruikers van platforms en voor kleine platforms die willen groeien in de interne markt. De respondenten zijn het ook eens over het belang van verhaalmechanismen. Wat onlinemarktplaatsen betreft, wezen verschillende belanghebbenden op de noodzaak van meer gerichte maatregelen, zoals de identificatie van de verkopers. De respondenten zijn het er over het algemeen ook over eens dat het territoriale toepassingsgebied van deze verplichtingen alle spelers moet omvatten die goederen, informatie of diensten in de Unie aanbieden, ongeacht hun plaats van vestiging. Een groot deel van de respondenten wees erop dat deze kwesties met name van belang zijn wanneer het om grote platforms gaat. De belanghebbenden zijn het er in het algemeen over eens dat “schadelijke” (maar niet, of in ieder geval niet noodzakelijkerwijs, illegale) inhoud niet in de wet inzake digitale diensten moet worden gedefinieerd en niet moet worden onderworpen aan verwijderingsverplichtingen, aangezien dit een delicaat gebied is met ingrijpende gevolgen voor de bescherming van de vrijheid van meningsuiting. De manier waarop algoritmische systemen vormgeven aan informatiestromen online is echter een punt van zorg bij vele belanghebbenden uit meerdere categorieën. Verschillende belanghebbenden, met name het maatschappelijk middenveld en academici, hebben gewezen op de noodzaak van een algoritmische verantwoordingsplicht en transparantiecontroles, met name met betrekking tot de wijze waarop informatie prioriteit krijgt en wordt gericht. Ook wat betreft onlinereclame weerspiegelden de standpunten van de belanghebbenden de brede bezorgdheid over het gebrek aan “user empowerment” (overdracht van beslissingsbevoegdheid aan de gebruiker) en ontbreken van zinvol toezicht en handhaving. Op het gebied van handhaving zijn de belanghebbenden het er in het algemeen over eens dat de samenwerking tussen de autoriteiten zowel grensoverschrijdend als binnen elke lidstaat moet worden verbeterd. Het EU-toezicht wordt als cruciaal beschouwd en de meerderheid van de respondenten lijkt de voorkeur te geven aan één enkele toezichthouder. •Bijeenbrengen en gebruik van expertise De voorbereidende stappen voor het voorstel berusten op een reeks studies en deskundige adviezen, waaronder een aantal juridische studies over de uitvoering van de richtlijn inzake elektronische handel en de stand van zaken met betrekking tot de juridische versnippering, studies over algoritmische transparantie en verantwoordingsplicht, alsmede interne studies over de kosten van inhoudsmoderatie, aansprakelijkheidsregelingen voor tussenpersonen en de kosten van een niet-geïntegreerd Europa, met de steun van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Commissie. Om de standpunten en percepties van het grote publiek te verzamelen, heeft de Commissie in 2018 een Eurobarometer-enquête gehouden met een representatieve steekproef bij meer dan 33 000 respondenten uit alle lidstaten. De juridische analyse berust ook op een rijke verzameling van rechterlijke uitspraken, met name van het Hof van Justitie van de Europese Unie, over verschillende bepalingen van de richtlijn inzake elektronische handel en daarmee verband houdende beslissingen, zoals bepalingen betreffende de uitlegging van het begrip “diensten van de informatiemaatschappij” of bepalingen betreffende de aansprakelijkheid van aanbieders van tussenhandelsdiensten. De Commissie heeft ook expertise en standpunten verzameld door middel van gerichte raadplegingen en betrokkenheidsactiviteiten, waaronder een reeks workshops, conferenties, interviews met deskundigen en rechters, raadplegingen van de deskundigengroep inzake elektronische handel, alsmede talrijke bilaterale bijeenkomsten en analyses van ad-hocstandpunten en onderzoeksverslagen van organisaties, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, het maatschappelijk middenveld en de academische wereld. Tot slot berust de analyse op aanvullende literatuurstudies, studies en onderzoeksverslagen die door academici zijn ingediend in het kader van de openbare raadpleging en andere onafhankelijke studies, waaronder de verzameling van studies die voor het Europees Parlement zijn uitgevoerd. •Effectbeoordeling De Raad voor regelgevingstoetsing heeft een positief advies uitgebracht met voorbehoud bij de effectbeoordeling, met een aantal voorstellen voor verbetering. Het effectbeoordelingsverslag is in die zin verder herzien, met name door de onderlinge verbanden tussen de wet inzake digitale diensten en het bredere regelgevingskader te verduidelijken, door meer gedetailleerde beschrijvingen van de beleidsopties te geven en door het onderliggende bewijsmateriaal dat in het herziene effectbeoordelingsverslag werd aangepakt, nader te analyseren. Het belang in onze economie en samenleving, maar ook de toenemende risico’s die digitale diensten met zich meebrengen, zullen blijven toenemen. In het basisscenario zal de Commissie de bestaande regels blijven handhaven, ook met betrekking tot sectorspecifieke kwesties, en zal zij de bestaande inspanningen op het gebied van zelfregulering ondersteunen. Ten overstaan van de zich ontwikkelende problemen zullen de lidstaten echter onafhankelijk van elkaar wetgeving blijven opstellen. De juridische versnippering met de daaruit voortvloeiende lappendeken van nationale maatregelen zal er niet alleen niet in slagen illegale activiteiten doeltreffend aan te pakken en de grondrechten van de burgers in de hele EU te beschermen, maar zal ook verhinderen dat nieuwe, innovatieve diensten op de interne markt worden uitgebreid, waardoor de positie van de weinige spelers die zich de aanvullende nalevingskosten kunnen veroorloven, wordt versterkt. Dit laat de vaststelling en handhaving van de regels hoofdzakelijk over aan zeer grote particuliere ondernemingen, met een groeiende informatieasymmetrie tussen onlinediensten, hun gebruikers en de overheid. Naast het basisscenario zijn er drie beleidsopties beoordeeld. Met optie één zou de aanbeveling van 2018 worden gecodificeerd: er zou een reeks procedurele verplichtingen voor onlineplatforms worden vastgesteld om illegale activiteiten van hun gebruikers aan te pakken. Deze verplichtingen zouden ook de nodige waarborgen bevatten om de grondrechten van de gebruikers te beschermen en te zorgen voor transparantie. Daarnaast zouden de administratieve samenwerkingsmechanismen voor de autoriteiten om grensoverschrijdende problemen op te lossen door middel van een digitaal “clearing house” worden verbeterd, waardoor de informatiestromen worden vergemakkelijkt. Optie twee zou, in aanvulling op de maatregelen van optie één, de belemmeringen voor dienstverleners om vrijwillige maatregelen tegen illegale inhoud te nemen, wegnemen en maatregelen invoeren om de transparantie rond aanbevelingssystemen en reclame te verbeteren. Het handhavings- en samenwerkingsmechanisme zou worden versterkt door de benoeming van een centrale coördinator in elke lidstaat. Optie drie, die voortbouwt op de in de vorige opties beschreven maatregelen, omvat gerichte, asymmetrische maatregelen met strengere verplichtingen voor zeer grote onlineplatforms, die de grootste risico’s voor de samenleving en de economie van de EU met zich meebrengen, evenals een beperkt aantal verduidelijkingen van de aansprakelijkheidsregeling voor aanbieders van tussenhandelsdiensten en een EU-governancesysteem met versterkte toezicht- en handhavingsbevoegdheden. Uit de beoordeling van de vastgestelde economische en sociale effecten en de vergelijking van de doeltreffendheid, efficiëntie, coherentie en evenredigheid ervan is gebleken dat optie drie het meest doeltreffend aan de doelstellingen van het initiatief zou voldoen door een evenredig kader vast te stellen dat geschikt is voor de aanpassing aan nieuwe uitdagingen in de dynamische digitale wereld. De onderdelen van optie drie worden ook breed ondersteund door de belanghebbenden, waaronder de standpunten van het Europees Parlement en de lidstaten. De voorkeursoptie zou een ondersteuning zijn voor de toegang tot de interne markt voor aanbieders van tussenhandelsdiensten van de Europese Unie, en voor hun vermogen om zich op te schalen door de kosten van juridische versnippering te beperken. Hoewel er kosten voor de naleving van de zorgvuldigheidsverplichtingen zijn voorzien, worden die naar verwachting gecompenseerd door de huidige versnippering door middel van harmonisatie te verminderen. Verwacht wordt dat deze optie een positief effect zal hebben op het concurrentievermogen, de innovatie en de investeringen in digitale diensten, met name voor startende en doorgroeiende ondernemingen in de Europese Unie die platformbedrijfsmodellen aanbieden, maar ook, in verschillende mate, voor sectoren die door de digitale handel worden ondersteund en versterkt. De voorkeursoptie beoogt de juiste verdeling van de verantwoordelijkheden tussen aanbieders van tussenhandelsdiensten, de afnemers van de diensten en de autoriteiten bij de bestrijding van illegale online-inhoud vast te stellen. Daartoe wordt een asymmetrische benadering van de zorgvuldigheidsverplichtingen die aan zeer grote onlineplatforms worden opgelegd, ingevoerd: dit is een benadering van risicobeheer onder toezicht, waarin het governancesysteem voor handhaving een belangrijke rol speelt. De asymmetrische verplichtingen worden alleen opgelegd aan zeer grote onlineplatforms, die op basis van de huidige gegevens niet alleen het breedste bereik hebben, maar ook de grote bedrijven met een aanzienlijke omzet zijn. Bijgevolg zijn de gerichte maatregelen weliswaar restrictiever dan voor andere bedrijven, maar zijn ze evenredig aan het vermogen van de bedrijven om hieraan te voldoen. Voor overheidsinstanties zou de voorgestelde optie de kosten verminderen die voortvloeien uit de inefficiëntie en de overlappingen in de bestaande opzet voor samenwerking tussen autoriteiten. Hoewel de lidstaten de kosten van de aanwijzing van een – nieuwe of reeds opgerichte – bevoegde autoriteit zouden dragen, zullen de efficiëntievoordelen naar verwachting opwegen tegen deze kosten: voor de afzonderlijke autoriteiten door middel van het onderling delen van middelen, betere informatiestromen en eenvoudige processen voor de interactie met hun tegenpartijen op de interne markt en met de dienstverleners.

•Resultaatgerichtheid en vereenvoudiging In de effectbeoordeling bij dit voorstel wordt de louter toegevoegde waarde van een optreden van de Unie dat het risico van juridische versnippering als gevolg van uiteenlopende regelgevings- en toezichtbenaderingen aanpakt (dus zonder de toegenomen veiligheid en het toegenomen vertrouwen in digitale diensten in aanmerking te nemen), vastgesteld op een mogelijke toename van de grensoverschrijdende digitale handel van 1 naar 1,8 %, d.w.z. het equivalent van een stijging van de grensoverschrijdende omzet van 8,6 miljard naar 15,5 miljard euro. Wat de toegevoegde waarde bij de handhaving van de maatregelen betreft, zorgt het initiatief voor belangrijke efficiëntievoordelen in de samenwerking tussen de lidstaten en door het op EU-niveau onderling delen van bepaalde middelen voor technische bijstand, voor inspectie en controle van systemen voor inhoudsmoderatie, aanbevelingssystemen en onlinereclame op zeer grote onlineplatforms. Dit leidt vervolgens tot een grotere doeltreffendheid van de handhavings- en toezichtmaatregelen, aangezien het huidige systeem in grote mate berust op de beperkte toezichtmogelijkheden in een klein aantal lidstaten. •Grondrechten Burgers van de Unie en andere personen zijn steeds meer blootgesteld aan grote risico’s en schade online: van de verspreiding van illegale inhoud en activiteiten tot beperkingen om zich te uiten en andere maatschappelijke schade. De in dit wetgevingsvoorstel voorgenomen beleidsmaatregelen zullen deze situatie aanzienlijk verbeteren door een modern, toekomstbestendig bestuurskader te bieden, waarbij de rechten en gerechtvaardigde belangen van alle betrokken partijen, in de eerste plaats de burgers van de Unie, doeltreffend worden beschermd. Het voorstel introduceert belangrijke waarborgen om burgers in staat te stellen zich vrijelijk te uiten en tegelijkertijd de gebruikersvertegenwoordiging in de onlineomgeving te versterken, alsook de uitoefening van andere grondrechten, zoals het recht op een doeltreffende voorziening in rechte, op non-discriminatie, de rechten van het kind en de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer online. De voorgestelde verordening zal de risico’s van onjuiste of ongerechtvaardigde blokkering van de meningsuiting beperken, de beklemmende effecten op de meningsuiting aanpakken, de vrijheid om informatie te ontvangen en een mening te hebben stimuleren, en de verhaalmogelijkheden van de gebruikers versterken. Specifieke groepen of personen kunnen kwetsbaar of benadeeld zijn in het gebruik van onlinediensten vanwege hun geslacht, ras of etnische afkomst, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid. Zij kunnen onevenredig zwaar worden getroffen door beperkingen en verwijderingsmaatregelen als gevolg van (onbewuste of bewuste) vooroordelen die mogelijk in de meldingssystemen zijn ingebed door gebruikers en derden en die worden gerepliceerd in de door platforms gebruikte geautomatiseerde instrumenten voor inhoudsmoderatie. Het voorstel zal risico’s op discriminatie beperken, met name voor die groepen of personen, en zal bijdragen tot de bescherming van de rechten van het kind en het recht op menselijke waardigheid online. Het voorstel zal alleen de verwijdering van illegale inhoud vereisen en zal verplichte waarborgen opleggen wanneer de informatie van de gebruikers wordt verwijderd, waaronder het verstrekken van verklarende informatie aan de gebruiker, klachtenmechanismen die door de dienstverleners worden ondersteund en een extern mechanisme voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting. Bovendien zal het ervoor zorgen dat EU-burgers ook zijn beschermd wanneer zij gebruik maken van diensten die worden geleverd door aanbieders die niet in de Unie zijn gevestigd maar actief zijn op de interne markt, aangezien deze aanbieders ook onder de betreffende wetgeving vallen. Wat de vrijheid van ondernemerschap van de dienstverleners betreft, worden de kosten voor het bedrijfsleven gecompenseerd door de versnippering van de interne markt te verminderen. Het voorstel voert waarborgen in om de lasten voor dienstverleners te verlichten, onder meer door middel van maatregelen tegen herhaalde ongerechtvaardigde meldingen en door het door overheidsinstanties natrekken van betrouwbare “flaggers”. Daarnaast zijn bepaalde verplichtingen gericht op zeer grote onlineplatforms, waar zich vaak de ernstigste risico’s voordoen en die de capaciteit hebben om de extra last te absorberen. De voorgestelde wetgeving zal het verbod op algemene toezichtverplichtingen van de richtlijn inzake elektronische handel behouden, wat op zich al cruciaal is voor een noodzakelijk goed evenwicht van de grondrechten in de onlinewereld. De nieuwe verordening verbiedt algemene toezichtverplichtingen, aangezien deze de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid om informatie te ontvangen van de gebruikers onevenredig kunnen beperken en de dienstverleners overmatig kunnen belasten en zo hun vrijheid van ondernemerschap onnodig belemmeren. Het verbod beperkt ook de stimulansen voor onlinebewaking en heeft positieve gevolgen voor de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer. Alle maatregelen in het voorstel zijn volledig in overeenstemming met en afgestemd op de hoge norm voor de bescherming van persoonsgegevens en de privacy van communicatie en het privéleven die in de EU-wetgeving is vastgesteld. 4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING De gevolgen van het voorstel voor de begroting zullen worden gedekt door de toewijzingen waarin het meerjarige financiële kader 2021-27 voorziet op grond van de budgetten van het programma Digitaal Europa en het programma voor de eengemaakte markt, zoals uiteengezet in het financieel memorandum bij dit verordeningsvoorstel. Deze gevolgen vereisen ook een nieuwe planning van rubriek 7 van de financiële vooruitzichten. Het financieel memorandum bij dit voorstel voor een verordening heeft betrekking op de gevolgen voor de begroting van de verordening zelf. 5.OVERIGE ELEMENTEN •Uitvoeringsplanning en regelingen betreffende controle, evaluatie en rapportage De Commissie zal een alomvattend kader vaststellen voor een permanente controle van de output, de resultaten en het effect van dit wetgevingsinstrument vanaf de datum van toepassing. Op basis van het vastgestelde controleprogramma is het de bedoeling dat het instrument binnen vijf jaar na de inwerkingtreding ervan wordt geëvalueerd. •Artikelsgewijze toelichting Hoofdstuk I bevat algemene bepalingen, waaronder het onderwerp en het toepassingsgebied van de verordening (artikel 1) en de definities van de belangrijkste termen die in de verordening worden gebruikt (artikel 2). Hoofdstuk II bevat bepalingen over de aansprakelijkheidsvrijstelling van aanbieders van tussenhandelsdiensten. Meer in het bijzonder bevat het de voorwaarden waaronder verleners voor “mere conduit” (artikel 3), “caching” (artikel 4) en hostingdiensten (artikel 5) zijn vrijgesteld van aansprakelijkheid voor de informatie van derden die zij doorgeven en opslaan. Ook wordt hierin bepaald dat de aansprakelijkheidsvrijstellingen niet buiten toepassing mogen worden gelaten wanneer aanbieders van tussenhandelsdiensten, vrijwillig op eigen initiatief onderzoek verrichten of de wet naleven (artikel 6) en wordt een verbod ingesteld op algemeen toezicht of op verplichtingen om actief naar feiten te zoeken voor deze aanbieders (artikel 7). Ten slotte legt het de aanbieders van tussenhandelsdiensten een verplichting op met betrekking tot bevelen van de nationale rechterlijke of administratieve instanties om maatregelen te nemen tegen illegale inhoud (artikel 8) en om informatie te verstrekken (artikel 9). In hoofdstuk III worden de zorgvuldigheidsverplichtingen voor een transparante en veilige onlineomgeving in vijf verschillende afdelingen uiteengezet. Afdeling 1 bevat verplichtingen die van toepassing zijn op alle aanbieders van tussenhandelsdiensten, en met name: de verplichting om één enkel contactpunt op te richten om de rechtstreekse communicatie met de autoriteiten van de lidstaten, de Commissie en de Raad voor digitale diensten te vergemakkelijken (artikel 10); de verplichting om een wettelijke vertegenwoordiger in de Unie aan te wijzen voor dienstverleners die niet in een lidstaat zijn gevestigd, maar hun diensten in de Unie aanbieden (artikel 11); de verplichting om in hun algemene voorwaarden alle beperkingen op te nemen die zij aan het gebruik van hun diensten kunnen opleggen en om verantwoordelijk te handelen bij de toepassing en handhaving van die beperkingen (artikel 12); en de rapportageverplichtingen in het kader van transparantie met betrekking tot het verwijderen en ontoegankelijk maken van informatie die als illegale inhoud wordt beschouwd of in strijd is met de algemene voorwaarden van de dienstverleners (artikel 13).

In afdeling 2 zijn naast de in afdeling 1 genoemde verplichtingen, de verplichtingen vastgelegd die van toepassing zijn op aanbieders van hostingdiensten. Die afdeling verplicht de voornoemde aanbieders met name om mechanismen in te stellen waarmee derden de aanwezigheid van vermeende illegale inhoud kunnen melden (artikel 14). Indien een dergelijke aanbieder besluit specifieke informatie die door een afnemer van de dienst is verstrekt, te verwijderen of ontoegankelijk te maken, wordt hierin bovendien de verplichting opgelegd om die afnemer de motivering hiervoor op te geven (artikel 15). Afdeling 3 bevat verplichtingen die van toepassing zijn op alle onlineplatforms, naast de verplichtingen van de afdelingen 1 en 2. In deze afdeling wordt aangegeven dat zij niet van toepassing is op onlineplatforms die micro- of kleine ondernemingen zijn in de zin van de bijlage bij Aanbeveling 2003/361/EG (artikel 16). De afdeling legt de verplichting vast voor onlineplatforms om een intern klachtenafhandelingssysteem in te voeren met betrekking tot beslissingen die worden genomen in verband met vermeende illegale inhoud of informatie die onverenigbaar is met hun algemene voorwaarden (artikel 17). Ook verplicht zij de onlineplatforms ertoe om zich te wenden tot gecertificeerde organen voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting om eventuele geschillen met gebruikers van hun diensten op te lossen (artikel 18). Voorts worden de onlineplatforms verplicht ervoor te zorgen dat meldingen die worden gemaakt door entiteiten die de status van betrouwbare flaggers bezitten, met voorrang worden behandeld (artikel 19) en worden de maatregelen beschreven die de onlineplatforms moeten nemen om misbruik tegen te gaan (artikel 20). Daarnaast is in deze afdeling bepaald dat onlineplatforms de bevoegde rechtshandhavingsinstanties moeten informeren wanneer zij kennis krijgen van informatie die een vermoeden doen ontstaan van ernstige strafbare feiten die een bedreiging vormen voor het leven of de veiligheid van personen (artikel 21). De afdeling verplicht de onlineplatforms ook om specifieke informatie over de handelaren die gebruik maken van hun diensten te ontvangen, op te slaan, hiervan redelijkerwijze de betrouwbaarheid te beoordelen en deze te publiceren wanneer die onlineplatforms consumenten in staat stellen overeenkomsten op afstand met deze handelaren te sluiten (artikel 22). Die onlineplatforms zijn verplicht hun interface zodanig te organiseren dat de handelaren de consumenten- en productveiligheidswetgeving van de Unie kunnen naleven (artikel 22a). Onlineplatforms zijn ook verplicht om verslagen te publiceren over hun activiteiten met betrekking tot het verwijderen en ontoegankelijk maken van informatie die als illegale inhoud of in strijd met hun algemene voorwaarden wordt beschouwd (artikel 23). De afdeling bevat eveneens transparantieverplichtingen voor onlineplatforms met betrekking tot onlinereclame (artikel 24). In afdeling 4 worden, naast de in de afdelingen 1 tot en met 3 vastgelegde verplichtingen, verplichtingen vastgesteld voor zeer grote onlineplatforms (zoals gedefinieerd in artikel 25) teneinde systeemrisico’s te beheren. Zeer grote onlineplatforms zijn verplicht om risicobeoordelingen uit te voeren met betrekking tot de systeemrisico’s die voortvloeien uit of verband houden met de werking en het gebruik van hun diensten (artikel 26) en om redelijke en doeltreffende maatregelen te nemen om deze risico’s te beperken (artikel 27). Ook moeten zij zich aan externe en onafhankelijke controles onderwerpen (artikel 28). De afdeling bevat daarnaast een specifieke verplichting in het geval dat zeer grote onlineplatforms gebruikmaken van aanbevelingssystemen (artikel 29) of onlinereclame op hun online-interface weergeven (artikel 30). Voorts bevat de afdeling de voorwaarden waaronder zeer grote onlineplatforms toegang tot gegevens verlenen aan de coördinator voor digitale diensten van de plaats van vestiging of aan de Commissie en erkende onderzoekers (artikel 31), de verplichting om een of meer nalevingsfunctionarissen aan te stellen om te zorgen voor de naleving van de in de verordening neergelegde verplichtingen (artikel 32) en specifieke, aanvullende rapportageverplichtingen met het oog op transparantie (artikel 33). Afdeling 5 bevat transversale bepalingen betreffende zorgvuldigheidsverplichtingen, namelijk de processen waarvoor de Commissie de ontwikkeling en toepassing van geharmoniseerde Europese normen zal ondersteunen en uitvoeren (artikel 34); het kader voor de ontwikkeling van gedragscodes (artikel 35); en het kader voor de ontwikkeling van specifieke gedragscodes voor onlinereclame (artikel 36). Daarnaast bevat zij een bepaling inzake crisisprotocollen voor het aanpakken van buitengewone omstandigheden die van invloed zijn op de openbare veiligheid of de volksgezondheid (artikel 37). Hoofdstuk IV bevat de bepalingen betreffende de uitvoering en handhaving van deze verordening. In afdeling 1 zijn de bepalingen vastgelegd betreffende de nationale bevoegde autoriteiten, waaronder de coördinatoren voor digitale diensten, die de belangrijkste nationale autoriteiten zijn die door de lidstaten zijn aangewezen voor de coherente toepassing van deze verordening (artikel 38). De coördinatoren voor digitale diensten zijn, net als alle andere aangewezen bevoegde autoriteiten, onafhankelijk en voeren hun taken tijdig en op onpartijdige en transparante wijze uit (artikel 39). De lidstaten waar zich de hoofdvestiging van de dienstverlener bevindt, heeft rechtsmacht om deze verordening te handhaven (artikel 40). De coördinatoren voor digitale diensten krijgen specifieke bevoegdheden toegewezen (artikel 41). De lidstaten moeten regels vaststellen voor de sancties op inbreuken op de verplichtingen van de aanbieders van tussenhandelsdiensten in het kader van deze verordening (artikel 42). De coördinatoren voor digitale diensten kunnen klachten ontvangen ten aanzien van aanbieders van tussenhandelsdiensten wegens inbreuken op de in deze verordening vastgestelde verplichtingen (artikel 43). De coördinatoren voor digitale diensten moeten jaarverslagen over hun activiteiten publiceren (artikel 44) en samenwerken met de coördinatoren voor digitale diensten van andere lidstaten (artikel 45). De coördinatoren voor digitale diensten kunnen ook deelnemen aan gezamenlijke onderzoeken met betrekking tot kwesties die onder de verordening vallen (artikel 46). In afdeling 2 zijn bepalingen opgenomen betreffende de Europese Raad voor digitale diensten, een onafhankelijke adviesgroep van coördinatoren voor digitale diensten (artikel 47). Ook worden hierin de structuur (artikel 48) en de taken (artikel 49) van deze raad vastgesteld. Afdeling 3 heeft betrekking op het toezicht, het onderzoek, de handhaving en de controle op zeer grote onlineplatforms. Zij voorziet in verscherpt toezicht in het geval dat dergelijke platforms inbreuk maken op de bepalingen van hoofdstuk III, afdeling 4 (artikel 50). Ook voorziet deze afdeling in de mogelijkheid voor de Commissie om op te treden ten aanzien van zeer grote onlineplatforms indien de inbreuken voortduren (artikel 51). De Commissie kan in die gevallen onderzoeken uitvoeren, onder meer door middel van verzoeken om inlichtingen (artikel 52), interviews (artikel 53) en inspecties ter plaatse (artikel 54); zij kan voorlopige maatregelen nemen (artikel 55), toezeggingen van zeer grote onlineplatforms verbindend maken (artikel 56) en de naleving van de verordening controleren (artikel 57). In geval van niet-naleving kan de Commissie besluiten vaststellen inzake niet-naleving (artikel 58), evenals boeten (artikel 59) en dwangsommen (artikel 60) voor inbreuken op de verordening door zeer grote onlineplatforms en voor het verstrekken van onjuiste, onvolledige of misleidende informatie in het kader van het onderzoek. De verordening stelt ook de verjaring vast voor het opleggen van sancties (artikel 61) en voor de handhaving ervan (artikel 62). Tot slot worden in de verordening de procedurele waarborgen ten aanzien van de Commissie vastgesteld, met name het recht om te worden gehoord en het recht op toegang tot het dossier (artikel 63) en de bekendmaking van besluiten (artikel 64). In deze afdeling worden ook de samenwerking van de Commissie met de nationale rechterlijke instanties (artikel 65) behandeld en worden uitvoeringshandelingen voor de praktische regeling van de procedures vastgesteld (artikel 66). Afdeling 4 omvat de gemeenschappelijke bepalingen inzake handhaving. Allereerst worden regels vastgesteld voor een systeem van informatie-uitwisseling ter ondersteuning van de communicatie tussen de coördinatoren voor digitale diensten, de Commissie en de Raad voor digitale diensten (artikel 67). Hieronder valt ook het recht van afnemers van tussenhandelsdiensten om een orgaan, organisatie of een vereniging te machtigen hun rechten namens hen uit te oefenen (artikel 68). Afdeling 5 heeft betrekking op de vaststelling van gedelegeerde en uitvoeringshandelingen overeenkomstig respectievelijk de artikelen 290 en 291 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (artikelen 69 en 70). Tot slot bevat hoofdstuk V de slotbepalingen van deze verordening, die betrekking hebben op de schrapping van de artikelen 12 tot en met 15 van de richtlijn inzake elektronische handel, aangezien deze in de verordening zijn opgenomen (artikel 71), de wijzigingen van Richtlijn 2020/XX/EG (artikel 72), de evaluatie van de verordening (artikel 73) en de inwerkingtreding en toepassing ervan (artikel 74). 2020/0361 (COD) Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten (wet inzake digitale diensten) en tot wijziging van Richtlijn 2000/31/EG (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité, Gezien het advies van het Comité van de Regio’s, Gezien het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1)Diensten van de informatiemaatschappij en met name tussenhandelsdiensten zijn een belangrijk onderdeel geworden van de economie en het dagelijks leven van de burgers van de Unie. Twintig jaar na de vaststelling van het bestaande wettelijke kader voor dergelijke diensten, dat is vastgelegd in Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad, hebben nieuwe en innovatieve bedrijfsmodellen en diensten, zoals sociale onlinenetwerken en -marktplaatsen, het mogelijk gemaakt voor zakelijke gebruikers en consumenten om op nieuwe manieren informatie te verstrekken en te verkrijgen en transacties te verrichten. Een meerderheid van de burgers van de Unie maakt nu dagelijks gebruik van deze diensten. De digitale transformatie en het toegenomen gebruik van deze diensten hebben echter ook nieuwe risico’s en uitdagingen met zich meegebracht, zowel voor individuele gebruikers als voor de samenleving als geheel. (2)De lidstaten voeren in toenemende mate nationale wetten in, of overwegen deze in te voeren, over kwesties die onder deze verordening vallen, waarbij met name zorgvuldigheidseisen worden gesteld aan aanbieders van tussenhandelsdiensten. Deze uiteenlopende nationale wetgevingen hebben een negatieve invloed op de interne markt die, overeenkomstig artikel 26 van het Verdrag, een ruimte zonder binnengrenzen omvat waarin het vrije verkeer van goederen en diensten en de vrijheid van vestiging zijn gewaarborgd, rekening houdend met het inherent grensoverschrijdende karakter van het internet, dat over het algemeen voor het leveren van die diensten wordt gebruikt. De voorwaarden voor het verlenen van tussenhandelsdiensten in de gehele interne markt moeten worden geharmoniseerd, zodat bedrijven toegang krijgen tot nieuwe markten en nieuwe mogelijkheden hebben om de voordelen van de interne markt te benutten, terwijl de consumenten en andere afnemers van de diensten een grotere keuze krijgen. (3)Verantwoordelijk en zorgvuldig gedrag van de aanbieders van tussenhandelsdiensten is van fundamenteel belang voor een veilige, voorspelbare en betrouwbare onlineomgeving en voor het waarborgen dat burgers van de Unie en andere personen hun in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (“Handvest”) gewaarborgde grondrechten kunnen uitoefenen, met name de vrijheid van meningsuiting en van informatie en de vrijheid van ondernemerschap, evenals het recht op non-discriminatie. (4)Om de werking van de interne markt veilig te stellen en te verbeteren, moet daarom op het niveau van de Unie een gerichte reeks uniforme, doeltreffende en evenredige dwingende voorschriften worden vastgesteld. In deze verordening worden voorwaarden opgelegd voor het ontstaan van innovatieve digitale diensten en voor de groei hiervan in de interne markt. De onderlinge aanpassing van de nationale regelgevende maatregelen op het niveau van de Unie met betrekking tot de eisen voor aanbieders van tussenhandelsdiensten is noodzakelijk om versnippering van de interne markt te voorkomen en te beëindigen en om rechtszekerheid te waarborgen, zodat de onzekerheid voor ontwikkelaars wordt verminderd en de interoperabiliteit wordt bevorderd. Door gebruik te maken van eisen die technologieneutraal zijn, zou innovatie niet mogen worden belemmerd, maar juist worden gestimuleerd. (5)Deze verordening moet van toepassing zijn op aanbieders van bepaalde diensten van de informatiemaatschappij zoals gedefinieerd in Richtlijn (EU) 2015/1535 van het Europees Parlement en de Raad, dat wil zeggen elke dienst die gewoonlijk tegen vergoeding, langs elektronische weg, op afstand en op individueel verzoek van een afnemer wordt verricht. Deze verordening moet met name van toepassing zijn op aanbieders van tussenhandelsdiensten, en in het bijzonder op tussenhandelsdiensten die bestaan uit “mere conduit”, “caching” en “hostingdiensten”, aangezien de exponentiële groei van het gebruik dat van deze diensten wordt gemaakt, voornamelijk voor gerechtvaardigde en allerlei soorten maatschappelijk nuttige doeleinden, ook hun rol in de tussenkomst en verspreiding van onwettige of anderszins schadelijke informatie en activiteiten heeft doen toenemen. (6)In de praktijk treden sommige aanbieders van tussenhandelsdiensten op als tussenpersoon met betrekking tot diensten die al dan niet langs elektronische weg worden verleend, zoals diensten op het gebied van informatietechnologie op afstand, vervoer, huisvesting of bezorgingsdiensten. Deze verordening moet alleen van toepassing zijn op tussenhandelsdiensten en geen afbreuk doen aan de eisen die zijn vastgesteld in het Unierecht of in het nationale recht met betrekking tot producten of diensten die worden geleverd via tussenhandelsdiensten, ook niet in situaties waarin de tussenhandelsdienst een integraal onderdeel vormt van een andere dienst die geen tussenhandelsdienst is zoals gespecificeerd in de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie. (7)Om de doeltreffendheid van de in deze verordening vastgestelde regels en een gelijk speelveld op de interne markt te waarborgen, zouden die regels van toepassing moeten zijn op aanbieders van tussenhandelsdiensten, ongeacht hun plaats van vestiging of verblijfplaats, voor zover zij diensten verlenen in de Unie, zoals blijkt uit een reële band met de Unie. (8)Een dergelijke reële band met de Unie moet worden geacht te bestaan wanneer de dienstverlener een vestiging in de Unie heeft of, indien dit niet het geval is, op grond van het bestaan van een aanzienlijk aantal gebruikers in een of meer lidstaten, of het feit dat de activiteiten op een of meer lidstaten zijn gericht. Het richten van activiteiten op een of meer lidstaten kan worden bepaald op basis van alle relevante omstandigheden, waaronder factoren als het gebruik van een taal of een munteenheid die in een lidstaat algemeen gangbaar is, of de mogelijkheid om goederen of diensten te bestellen, of het gebruik van een nationaal topleveldomein. Het richten van activiteiten op een lidstaat zou ook kunnen worden afgeleid uit de beschikbaarheid van een applicatie in de desbetreffende nationale app store, uit het feit dat er plaatselijk wordt geadverteerd of wordt geadverteerd in de taal die in die lidstaat wordt gebruikt, of uit de wijze van beheer van relaties met klanten, zoals het verstrekken van klantenservice in de taal die in die lidstaat algemeen gangbaar is. Er moet ook worden uitgegaan van een reële band wanneer een dienstverlener zijn activiteiten richt op een of meer lidstaten zoals bepaald in artikel 17, lid 1, punt c), van Verordening (EU) 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad. Anderzijds kan de louter technische toegankelijkheid van een website vanuit de Unie niet alleen op die grond worden beschouwd als een reële band met de Unie. (9)Deze verordening moet een aanvulling zijn op, maar mag geen afbreuk doen aan de toepassing van de regels die voortvloeien uit andere rechtshandelingen van de Unie betreffende de regeling van bepaalde aspecten van het verrichten van tussenhandelsdiensten, met name Richtlijn 2000/31/EG, met uitzondering van de wijzigingen die worden ingevoerd bij deze verordening, Richtlijn 2010/13/EU van het Europees Parlement en de Raad, zoals gewijzigd, en Verordening (EU) .../... van het Europees Parlement en de Raad – voorgestelde verordening inzake terroristische online-inhoud. Deze verordening laat derhalve die andere rechtshandelingen, die moeten worden beschouwd als lex specialis ten opzichte van het algemeen geldende kader dat in deze verordening is vastgesteld, onverlet. De regels van deze verordening zijn echter wel van toepassing op kwesties die niet of niet volledig in die andere rechtshandelingen worden behandeld, alsook op kwesties waarvoor die andere rechtshandelingen de lidstaten de mogelijkheid laten om bepaalde maatregelen op nationaal niveau vast te stellen. (10)Duidelijkheidshalve wordt er ook op gewezen dat deze verordening geen afbreuk doet aan Verordening (EU) 2019/1148 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EU) 2019/1150 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad en Verordening […/…] betreffende de tijdelijke afwijking van enkele bepalingen van Richtlijn 2002/58/EG noch aan het Unierecht inzake consumentenbescherming, met name Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad en Richtlijn 93/13/EEG van het Europees Parlement en de Raad, zoals gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2019/2161 van het Europees Parlement en de Raad, en aan de bescherming van persoonsgegevens, met name Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad. De bescherming van personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens wordt uitsluitend geregeld door de regels van het Unierecht op dat gebied, met name Verordening (EU) 2016/679 en Richtlijn 2002/58/EG. Deze verordening laat eveneens de regels van het Unierecht inzake arbeidsomstandigheden onverlet. (11)Er moet worden verduidelijkt dat deze verordening geen afbreuk doet aan de regels van het Unierecht inzake het auteursrecht en de daaraan verbonden rechten, die specifieke regels en procedures vaststellen die onverlet moeten blijven. (12)Om de doelstelling van een veilige, voorspelbare en betrouwbare onlineomgeving te verwezenlijken, moet het begrip “illegale inhoud” voor het doel van deze verordening ruim worden gedefinieerd en ook informatie met betrekking tot illegale inhoud, producten, diensten en activiteiten omvatten. Met name moet dit begrip worden opgevat als een verwijzing naar informatie, ongeacht de vorm ervan, die volgens het toepasselijke recht illegaal is op zich, zoals illegale haatzaaiende uitlatingen of terroristische inhoud en onwettige discriminerende inhoud, of die betrekking heeft op activiteiten die illegaal zijn, zoals het delen van beelden van seksueel misbruik van kinderen, het onrechtmatig, zonder toestemming delen van privébeelden, online stalking, de verkoop van niet-conforme of namaakproducten, het onbevoegde gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal of activiteiten die een inbreuk vormen op de wetgeving inzake consumentenbescherming. In dit verband is het niet van belang of de onwettigheid van de informatie of de activiteit voortvloeit uit het Unierecht of uit het nationale recht dat in overeenstemming is met het Unierecht, en wat de precieze aard of het onderwerp van het recht in kwestie is. (13)Gezien de bijzondere kenmerken van de betrokken diensten en de overeenkomstige noodzaak om de verleners van deze diensten aan bepaalde specifieke verplichtingen te onderwerpen, moet binnen de bredere categorie van aanbieders van hostingdiensten zoals gedefinieerd in deze verordening, de subcategorie van onlineplatforms worden onderscheiden. Onlineplatforms, zoals sociale netwerken of onlinemarktplaatsen, moeten worden gedefinieerd als aanbieders van hostingdiensten die niet alleen informatie opslaan die door de afnemers van de dienst op hun verzoek wordt verstrekt, maar die deze informatie ook verspreiden onder het publiek, eveneens op verzoek de afnemers van de dienst. Om te voorkomen dat al te ruime verplichtingen worden opgelegd, mogen aanbieders van hostingdiensten echter niet worden beschouwd als onlineplatforms wanneer de verspreiding onder het publiek slechts een klein en louter bijkomstig kenmerk van een andere dienst is en kan dat kenmerk om objectieve technische redenen niet worden gebruikt zonder die andere hoofddienst, en de opname van dat kenmerk geen middel vormt om de toepasselijkheid van de voor onlineplatforms geldende regels van deze verordening te omzeilen. Het deel van een online krant dat bestemd is voor reacties zou bijvoorbeeld een dergelijk kenmerk kunnen zijn, waarbij het duidelijk is dat het een aanvulling is op de hoofddienst die bestaat uit de publicatie van nieuws onder de redactionele verantwoordelijkheid van de uitgever. (14)Het begrip “verspreiding onder het publiek”, zoals gebruikt in deze verordening, moet inhouden dat informatie beschikbaar wordt gesteld aan een potentieel onbeperkt aantal personen, dat wil zeggen dat de informatie gemakkelijk toegankelijk wordt gemaakt voor gebruikers in het algemeen zonder dat de afnemer van de dienst die de informatie verstrekt, daar verder iets voor hoeft te doen, ongeacht of deze personen de informatie in kwestie daadwerkelijk raadplegen. Enkel de mogelijkheid om groepen gebruikers van een bepaalde dienst te creëren, mag op zich niet worden gezien als een teken dat de informatie die op die manier wordt verspreid, niet onder het publiek wordt verspreid. De verspreiding van informatie binnen gesloten groepen die bestaan uit een eindig aantal vooraf bepaalde personen, moet echter uit dit concept worden uitgesloten. Interpersoonlijke communicatiediensten, zoals gedefinieerd in Richtlijn (EU) 2018/1972 van het Europees Parlement en de Raad, zoals e-mails of particuliere berichtendiensten, vallen buiten het toepassingsgebied van deze verordening. Informatie mag alleen worden beschouwd als verspreid onder het publiek in de zin van deze verordening wanneer dit gebeurt op een rechtstreeks verzoek van de afnemer van de dienst die de informatie heeft verstrekt. (15)Wanneer sommige diensten van een aanbieder wel onder deze verordening vallen en andere niet, of wanneer de diensten van een aanbieder onder verschillende afdelingen van deze verordening vallen, moeten de relevante bepalingen van deze verordening alleen van toepassing zijn op de diensten die binnen hun toepassingsgebied vallen.

(16)De rechtszekerheid die wordt geboden door het horizontale kader van voorwaardelijke vrijstellingen van aansprakelijkheid voor aanbieders van tussenhandelsdiensten optreden, zoals vastgesteld in Richtlijn 2000/31/EG, heeft het ontstaan en de opschaling van veel nieuwe diensten op de interne markt mogelijk gemaakt. Dat kader moet derhalve worden behouden. Gezien de verschillen bij de omzetting en toepassing van de betreffende regels op nationaal niveau en om redenen van duidelijkheid en samenhang moet dat kader echter in deze verordening worden opgenomen. Ook moeten bepaalde elementen van dat kader worden verduidelijkt, waarbij rekening wordt gehouden met de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie. (17)De betreffende regels van hoofdstuk II moeten alleen bepalen wanneer de aanbieders van tussenhandelsdiensten niet aansprakelijk kan worden gesteld voor illegale inhoud die door de afnemers van de dienst wordt verstrekt. Deze regels mogen niet worden opgevat als een positieve basis om vast te stellen wanneer een aanbieder aansprakelijk kan worden gesteld, wat door de toepasselijke regels van het Unierecht of het nationale recht moet worden bepaald. Voorts moeten de in deze verordening vastgestelde aansprakelijkheidsvrijstellingen geldig zijn voor elke vorm van aansprakelijkheid met betrekking tot elke vorm van illegale inhoud, ongeacht het precieze onderwerp of de aard van die wetgeving. (18)De in deze verordening vastgestelde vrijstellingen van aansprakelijkheid mogen niet van toepassing zijn wanneer de aanbieder van tussenhandelsdiensten, in plaats van zich te beperken tot het neutraal verrichten van de diensten door een louter technische en automatische verwerking van de door de afnemer van de dienst verstrekte informatie, een actieve rol speelt die hem kennis van of controle over die informatie geeft. Deze vrijstellingen mogen derhalve niet gelden voor aansprakelijkheid met betrekking tot informatie die niet door de afnemer van de dienst, maar door de aanbieder van tussenhandelsdiensten zelf wordt verstrekt, ook wanneer de informatie onder de redactionele verantwoordelijkheid van die aanbieder tot stand is gekomen. (19)Gezien de uiteenlopende aard van de activiteiten van “mere conduit”, “caching” en “hosting” en de verschillende posities en mogelijkheden van de aanbieders in kwestie, moet een onderscheid worden gemaakt tussen de regels die op deze activiteiten van toepassing zijn, voor zover zij krachtens deze verordening onderworpen zijn aan verschillende eisen en voorwaarden en hun toepassingsgebied verschilt, zoals uitgelegd door het Hof van Justitie van de Europese Unie. (20)Een aanbieder van tussenhandelsdiensten die opzettelijk met een afnemer van de diensten samenwerkt om illegale activiteiten te ontplooien, verricht zijn dienst niet neutraal en mag daarom niet in aanmerking komen voor de in deze verordening vastgestelde vrijstellingen van aansprakelijkheid. (21)Een aanbieder moet gebruik kunnen maken van de vrijstellingen van aansprakelijkheid voor “mere conduit”- en “caching”-diensten wanneer hij op geen enkele wijze betrokken is bij de doorgegeven informatie. Dit houdt onder meer in dat de aanbieder de informatie die hij doorgeeft, niet mag wijzigen. Deze eis mag echter geen betrekking hebben op technische handelingen die tijdens de doorgifte plaatsvinden, aangezien dergelijke manipulaties de integriteit van de doorgegeven informatie niet wijzigen. (22)Om in aanmerking te komen voor de vrijstelling van aansprakelijkheid voor hostingdiensten moet de aanbieder, wanneer hij daadwerkelijk kennis of besef heeft van illegale inhoud, snel handelen om die inhoud te verwijderen of ontoegankelijk te maken. Het verwijderen of ontoegankelijk maken moet gebeuren met inachtneming van het beginsel van de vrijheid van meningsuiting. De aanbieder kan deze daadwerkelijke kennis of het daadwerkelijke besef verkrijgen door met name op eigen initiatief onderzoek te doen of door meldingen die hem overeenkomstig deze verordening door personen of entiteiten worden voorgelegd, voor zover deze meldingen voldoende nauwkeurig en naar behoren gemotiveerd zijn om een zorgvuldige marktdeelnemer in staat te stellen de vermeende illegale inhoud redelijkerwijs te identificeren, te beoordelen en, waar nodig, hiertegen op te treden. (23)Om ervoor te zorgen dat de consumenten doeltreffend worden beschermd wanneer zij online handelstransacties via tussenpersonen verrichten, mogen bepaalde aanbieders van hostingdiensten, namelijk onlineplatforms die consumenten in staat stellen overeenkomsten op afstand met handelaren te sluiten, niet in aanmerking komen voor de bij deze verordening vastgestelde vrijstelling van aansprakelijkheid voor aanbieders van hostingdiensten, voor zover die onlineplatforms de betreffende informatie met betrekking tot de betrokken transacties op zodanige wijze presenteren dat de consumenten geloven dat de informatie is verstrekt door die onlineplatforms zelf of door afnemers van de dienst die onder hun gezag of controle handelen, en dat die onlineplatforms derhalve kennis hebben van of controle hebben over de informatie, ook al is dat in werkelijkheid misschien niet het geval. In dat verband moet op objectieve wijze, op basis van alle relevante omstandigheden, worden vastgesteld of de presentatie kan leiden tot een dergelijke overtuiging aan de kant van een gemiddelde en redelijk geïnformeerde consument. (24)De in deze verordening vastgestelde aansprakelijkheidsvrijstellingen mogen geen afbreuk doen aan de mogelijkheid om verschillende soorten verbodsmaatregelen te treffen tegen aanbieders van tussenhandelsdiensten, ook al voldoen zij aan de voorwaarden die in het kader van die vrijstellingen zijn vastgesteld. Die verbodsmaatregelen zouden in het bijzonder in rechterlijke of administratieve uitspraken kunnen bestaan, waarin de beëindiging of voorkoming van een inbreuk wordt gelast, met inbegrip van de verwijdering of het ontoegankelijk maken van de illegale inhoud die wordt gespecificeerd in dergelijke uitspraken, die worden uitgevaardigd overeenkomstig het Unierecht. (25)Om rechtszekerheid te creëren en de activiteiten die gericht zijn op het opsporen en identificeren van en het optreden tegen illegale inhoud, die de aanbieders van tussenhandelsdiensten op vrijwillige basis kunnen ontplooien, niet te ontmoedigen, moet worden verduidelijkt dat het loutere feit dat aanbieders dergelijke activiteiten ondernemen, er niet toe leidt dat de in deze verordening opgenomen aansprakelijkheidsvrijstellingen niet beschikbaar zijn, mits deze activiteiten te goeder trouw en zorgvuldig worden uitgevoerd. Daarnaast moet worden verduidelijkt dat het loutere feit dat deze aanbieders te goeder trouw maatregelen nemen om te voldoen aan de eisen van het Unierecht, met inbegrip van de eisen die in deze verordening zijn vastgesteld met betrekking tot de uitvoering van hun algemene voorwaarden, niet mag leiden tot het niet beschikbaar zijn van deze aansprakelijkheidsvrijstellingen. Daarom mogen dergelijke activiteiten en maatregelen die een bepaalde aanbieder eventueel heeft genomen, niet in aanmerking worden genomen om te bepalen of de aanbieder zich kan beroepen op een vrijstelling van aansprakelijkheid, met name wat betreft de vraag of de aanbieder zijn dienst neutraal verricht en dus binnen het toepassingsgebied van de desbetreffende bepaling kan vallen, zonder dat deze regel echter impliceert dat de aanbieder zich daar noodzakelijkerwijs op kan beroepen. (26)Hoewel de regels in hoofdstuk II van deze verordening gericht zijn op de vrijstelling van aansprakelijkheid van aanbieders van tussenhandelsdiensten, is het belangrijk eraan te herinneren dat, ondanks de over het algemeen belangrijke rol die deze aanbieders spelen, het probleem van illegale online-inhoud en -activiteiten niet mag worden aangepakt door zich uitsluitend te richten op hun aansprakelijkheid en verantwoordelijkheden. Waar mogelijk moeten derden die te maken hebben met illegale inhoud die online wordt doorgegeven of opgeslagen, trachten conflicten met betrekking tot dergelijke inhoud op te lossen zonder de betrokken aanbieders van tussenhandelsdiensten daarbij te betrekken. Wanneer de toepasselijke regels van het Unierecht en het nationale recht tot vaststelling van die aansprakelijkheid dit voorschrijven, moeten afnemers van de dienst aansprakelijk worden gesteld voor de illegale inhoud die zij verstrekken en kunnen verspreiden via tussenhandelsdiensten. In voorkomend geval moeten ook andere actoren, zoals groepsmoderatoren in gesloten onlineomgevingen, met name in het geval van grote groepen, bijdragen tot het voorkomen van de verspreiding van illegale online-inhoud, overeenkomstig het toepasselijke recht. Voorts moeten, wanneer het nodig is om aanbieders van diensten van de informatiemaatschappij, met inbegrip van aanbieders van tussenhandelsdiensten, bij de zaak te betrekken, eventuele verzoeken of bevelen voor een dergelijke betrokkenheid in de regel worden gericht aan de actor die over de technische en operationele capaciteit beschikt om op te treden tegen specifieke illegale inhoud, teneinde mogelijke negatieve effecten voor de beschikbaarheid en toegankelijkheid van informatie die geen illegale inhoud vormt, te voorkomen en tot een minimum te beperken. (27)Sinds 2000 zijn er nieuwe technologieën ontstaan die de beschikbaarheid, efficiëntie, snelheid, betrouwbaarheid, capaciteit en veiligheid van systemen voor de doorgifte en opslag van gegevens online verbeteren, wat leidt tot een steeds complexer online-ecosysteem. In dit verband moet eraan worden herinnerd dat aanbieders van diensten die de onderliggende logische architectuur en de goede werking van het internet tot stand brengen en vergemakkelijken, met inbegrip van technische hulpfuncties, ook gebruik kunnen maken van de in deze verordening opgenomen aansprakelijkheidsvrijstellingen, voor zover hun diensten als “mere conduits”, “caching” of hostingdiensten kunnen worden aangemerkt. Dergelijke diensten omvatten, naar gelang van het geval, draadloze lokale netwerken, domeinnaamsysteem (DNS)-diensten, topleveldomeinnaamregisters, certificatie-instanties die digitale certificaten afgeven, of netwerken voor de levering van inhoud, die de functies van andere aanbieders van tussenhandelsdiensten mogelijk maken of verbeteren. Zo hebben ook de diensten die worden gebruikt voor communicatiedoeleinden en de technische middelen voor de levering ervan een sterke ontwikkeling doorgemaakt en hebben geleid tot onlinediensten zoals Voice over IP, berichtendiensten en webgebaseerde e-maildiensten, waarbij de communicatie wordt geleverd via een internettoegangsdienst. Ook deze diensten kunnen profiteren van de vrijstellingen van aansprakelijkheid, voor zover zij als “mere conduit”, “caching” of hostingdienst kunnen worden aangemerkt. (28)Aanbieders van tussenhandelsdiensten, mogen niet worden onderworpen aan een toezichtverplichting met betrekking tot verplichtingen van algemene aard. Dit heeft geen betrekking op toezichtverplichtingen in een specifiek geval en doet met name geen afbreuk aan maatregelen van nationale autoriteiten in overeenstemming met de nationale wetgeving, overeenkomstig de in deze verordening vastgestelde voorwaarden. Niets in deze verordening mag worden uitgelegd als een oplegging van een algemene toezichtverplichting of een verplichting om actief naar feiten te zoeken, of als een algemene verplichting voor aanbieders om proactieve maatregelen te nemen in verband met illegale inhoud. (29)Afhankelijk van het rechtsstelsel van elke lidstaat en het betrokken rechtsgebied kunnen de nationale rechterlijke of administratieve instanties de aanbieders van tussenhandelsdiensten gelasten op te treden tegen bepaalde specifieke illegale inhoud of bepaalde specifieke informatie te verstrekken. De nationale wetgevingen op basis waarvan dergelijke bevelen worden uitgevaardigd, verschillen aanzienlijk en de bevelen worden steeds vaker in grensoverschrijdende situaties aangepakt. Om ervoor te zorgen dat deze bevelen op doeltreffende en efficiënte wijze kunnen worden uitgevoerd, zodat de betrokken overheidsinstanties hun taken kunnen uitvoeren en de aanbieders geen onevenredige lasten worden opgelegd, zonder dat de rechten en gerechtvaardigde belangen van derden onrechtmatig worden aangetast, moeten bepaalde voorwaarden worden gesteld waaraan deze bevelen moeten voldoen, evenals bepaalde aanvullende eisen met betrekking tot de opvolging van deze bevelen. (30)Bevelen om op te treden tegen illegale inhoud of om informatie te verstrekken moeten worden uitgevaardigd met inachtneming van het Unierecht, met name Verordening (EU) nr. 2016/679 en het in deze verordening vastgestelde verbod op algemene verplichtingen om toezicht te houden op informatie of om actief te zoeken naar feiten of omstandigheden die op illegale activiteiten duiden. De in deze verordening vastgestelde voorwaarden en eisen die van toepassing zijn op bevelen om tegen illegale inhoud op te treden, doen geen afbreuk aan andere handelingen van de Unie die voorzien in soortgelijke systemen om op te treden tegen specifieke soorten illegale inhoud, zoals Verordening (EU) .../.... [voorgestelde verordening betreffende de onlineverspreiding van terroristische inhoud], of Verordening (EU) nr. 2017/2394 die specifieke bevoegdheden verleent om de verstrekking van informatie te bevelen aan de rechtshandhavingsinstanties van de lidstaten op het gebied van consumentenzaken, terwijl de voorwaarden en eisen die van toepassing zijn op bevelen tot informatieverstrekking geen afbreuk doen aan andere handelingen van de Unie die in soortgelijke relevante regels voor specifieke sectoren voorzien. Deze voorwaarden en eisen mogen geen afbreuk doen aan de regels inzake bewaring en opslag krachtens het toepasselijke nationale recht, in overeenstemming met het Unierecht en de verzoeken om vertrouwelijkheid van rechtshandhavingsinstanties in verband met de niet-openbaarmaking van informatie. (31)De territoriale reikwijdte van dergelijke bevelen om op te treden tegen illegale inhoud moet duidelijk worden vastgesteld op basis van het toepasselijke Unierecht of het toepasselijke nationale recht dat de uitvaardiging van het bevel mogelijk maakt, en mag niet verder gaan dan wat strikt noodzakelijk is om de doelstellingen ervan te verwezenlijken. In dat verband moet de nationale rechterlijke of administratieve instantie die het bevel uitvaardigt, in overeenstemming met de rechtsgrond die de uitvaardiging van het bevel mogelijk maakt, een evenwicht vinden tussen het doel dat met het bevel wordt nagestreefd en de rechten en gerechtvaardigde belangen van alle derden die door het bevel kunnen worden getroffen, met name hun grondrechten uit hoofde van het Handvest. Wanneer het bevel dat naar de specifieke informatie verwijst, gevolgen kan hebben buiten het grondgebied van de lidstaat van de betrokken instantie, moet de instantie bovendien beoordelen of de betreffende informatie in andere betrokken lidstaten mogelijk illegale inhoud vormt en moet zij in voorkomend geval rekening houden met de desbetreffende regels van het Unierecht of het internationale recht en met de belangen van internationale courtoisie. (32)De bij deze verordening geregelde bevelen tot het verstrekken van informatie hebben betrekking op de overlegging van specifieke informatie over individuele afnemers van de betrokken tussenhandelsdienst die in die bevelen zijn aangeduid, om vast te stellen of de afnemers van de diensten de toepasselijke Unieregels of nationale regels naleven. Daarom doen de regels van deze verordening betreffende de verstrekking van informatie geen afbreuk aan bevelen tot het verstrekken van informatie over een groep afnemers van de dienst die niet specifiek zijn aangeduid, met inbegrip van bevelen tot het verstrekken van geaggregeerde informatie die nodig is voor statistische doeleinden of voor empirisch onderbouwde beleidsvorming. (33)Bevelen om op te treden tegen illegale inhoud en om informatie te verstrekken zijn alleen onderworpen aan de regels die de bevoegdheid van de lidstaat waar de betrokken aanbieder is gevestigd, waarborgen en die in bepaalde gevallen voorzien in mogelijke afwijkingen van die bevoegdheid, zoals bepaald in artikel 3 van Richtlijn 2000/31/EG, indien aan de voorwaarden van dat artikel is voldaan. Aangezien de betrokken bevelen betrekking hebben op specifieke illegale inhoud, respectievelijk informatie, wanneer zij bestemd zijn voor in een andere lidstaat gevestigde aanbieders van tussenhandelsdiensten, beperken zij in beginsel niet de vrijheid van deze aanbieders om hun diensten over de grenzen heen te verrichten. De regels van artikel 3 van Richtlijn 2000/31/EG, met inbegrip van de regels inzake de noodzaak om maatregelen te rechtvaardigen die afwijken van de bevoegdheid van de lidstaat waar de dienstverlener is gevestigd op bepaalde specifieke gronden en inzake de kennisgeving van dergelijke maatregelen, zijn derhalve niet van toepassing op deze bevelen. (34)Om de doelstellingen van deze verordening te verwezenlijken, en met name om de werking van de interne markt te verbeteren en te zorgen voor een veilige en transparante onlineomgeving, moet een duidelijke en evenwichtige reeks geharmoniseerde zorgvuldigheidsverplichtingen voor aanbieders van tussenhandelsdiensten worden vastgesteld. Deze verplichtingen moeten met name gericht zijn op het waarborgen van verschillende algemene beleidsdoelstellingen, zoals de veiligheid en het vertrouwen van de afnemers van de dienst, met inbegrip van minderjarigen en kwetsbare gebruikers, het beschermen van de relevante grondrechten die in het Handvest zijn vastgelegd, het waarborgen van een zinvolle verantwoordingsplicht van die aanbieders en het mondig maken van afnemers en andere betrokken partijen, terwijl het noodzakelijke toezicht door de bevoegde autoriteiten wordt vergemakkelijkt. (35)In dat verband is het belangrijk dat de zorgvuldigheidsverplichtingen worden aangepast aan het type en de aard van de betrokken tussenhandelsdienst. Daarom worden in deze verordening basisverplichtingen vastgesteld die van toepassing zijn op alle aanbieders van tussenhandelsdiensten, alsmede aanvullende verplichtingen voor aanbieders van hostingdiensten en, meer in het bijzonder, onlineplatforms en zeer grote onlineplatforms. Voor zover de aanbieders van tussenhandelsdiensten gezien de aard en de omvang van hun diensten tot deze verschillende categorieën kunnen behoren, moeten zij aan alle overeenkomstige verplichtingen van deze verordening voldoen. Deze geharmoniseerde zorgvuldigheidsverplichtingen, die redelijk en niet-arbitrair moeten zijn, zijn nodig om de vastgestelde algemene beleidsbelangen te verwezenlijken, zoals de bescherming van de gerechtvaardigde belangen van de afnemers van de dienst, de aanpak van illegale praktijken en de bescherming van de grondrechten online.

(36)Om soepele en efficiënte communicatie over zaken die onder deze verordening vallen te vergemakkelijken, moeten aanbieders van tussenhandelsdiensten worden verplicht een enig contactpunt op te richten en relevante informatie over hun contactpunt te publiceren, met inbegrip van de talen die in dergelijke communicatie moeten worden gebruikt. Het contactpunt kan ook worden gebruikt door betrouwbare flaggers en door beroepsorganisaties die een specifieke relatie hebben met de aanbieder van tussenhandelsdiensten. In tegenstelling tot de wettelijke vertegenwoordiger moet het contactpunt operationele doeleinden dienen en hoeft het niet noodzakelijkerwijs een fysieke locatie te hebben. (37)Aanbieders van tussenhandelsdiensten die in een derde land zijn gevestigd en die diensten in de Unie aanbieden, moeten een wettelijke vertegenwoordiger met voldoende bevoegdheden in de Unie aanwijzen en informatie over hun wettelijke vertegenwoordigers verstrekken, zodat effectief toezicht op en, indien nodig, handhaving van deze verordening met betrekking tot deze aanbieders mogelijk is. De wettelijke vertegenwoordiger zou ook als contactpunt moeten kunnen fungeren, mits aan de relevante eisen van deze verordening is voldaan. (38)Hoewel de contractvrijheid van de aanbieders van tussenhandelsdiensten in beginsel moet worden geëerbiedigd, zouden bepaalde regels moeten worden vastgesteld met betrekking tot de inhoud, de toepassing en de handhaving van de algemene voorwaarden van deze aanbieders in het belang van de transparantie, de bescherming van de afnemers van de dienst en het voorkomen van oneerlijke of willekeurige resultaten. (39)Om een passend niveau van transparantie en verantwoording te waarborgen, moeten aanbieders van tussenhandelsdiensten, overeenkomstig de geharmoniseerde voorschriften van deze verordening, jaarlijks verslag uitbrengen over de inhoudsmoderatie die zij toepassen, met inbegrip van de maatregelen die zijn genomen als gevolg van de toepassing en handhaving van hun algemene voorwaarden. Om onevenredige lasten te voorkomen, mogen deze transparantieverplichtingen echter niet gelden voor aanbieders die micro- of kleine ondernemingen zijn, zoals gedefinieerd in Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie. (40)Aanbieders van hostingdiensten spelen een bijzonder belangrijke rol bij de bestrijding van illegale online-inhoud, aangezien zij informatie die door en op verzoek van de afnemers van de dienst wordt verstrekt, opslaan en doorgaans andere afnemers, soms op grote schaal, toegang tot die informatie verlenen. Het is belangrijk dat alle aanbieders van hostingdiensten, ongeacht hun omvang, gebruikersvriendelijke meldings- en actieprocedures invoeren die de melding van specifieke informatie die door de meldende partij als illegale inhoud wordt beschouwd, aan de betrokken aanbieder van hostingdiensten vergemakkelijken (“melding”), op grond waarvan die aanbieder kan beslissen of hij al dan niet instemt met de beoordeling en bereid is de inhoud te verwijderen of ontoegankelijk te maken (“actie”). Mits aan de vereisten inzake meldingen is voldaan, moet het voor personen of entiteiten mogelijk zijn om meerdere vermeende illegale inhoud via een enkele kennisgeving te melden. De verplichting om meldings- en actieprocedures in te voeren moet bijvoorbeeld gelden voor diensten van opslag en delen van bestanden, webhostingdiensten, reclameservers en pastebins, voor zover zij kunnen worden aangemerkt als aanbieders van de onder deze verordening vallende hostingdiensten. (41)De regels inzake dergelijke meldings- en actieprocedures moeten op het niveau van de Unie worden geharmoniseerd om te zorgen voor een tijdige, zorgvuldige en objectieve verwerking van meldingen op basis van regels die uniform, transparant en duidelijk zijn en die voorzien in degelijke waarborgen ter bescherming van het recht en de gerechtvaardigde belangen van alle betrokken partijen, met name hun door het Handvest gewaarborgde grondrechten, ongeacht de lidstaat waar deze partijen zijn gevestigd of verblijven en ongeacht het betrokken rechtsgebied. De grondrechten omvatten in voorkomend geval het recht op vrijheid van meningsuiting en van informatie, het recht op eerbiediging van het privéleven en het familie- en gezinsleven, het recht op bescherming van persoonsgegevens, he