Voorstel RICHTLIJN VAN DE RAAD tot aanpassing van Richtlijn 77/388/EEG wegens de toetreding van Tsjechië, Estland, Cyprus, Letland, Litouwen, Hongarije, Malta, Polen, Slovenië en Slowakije

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

1. Inleiding en achtergrond

Met het oog op de uitvoering van de aanbevelingen van de Europese Raad van 11 en 12 december 1998, en met name van de "Strategie van Wenen voor Europa", heeft de Raad op 22 oktober 1999 Richtlijn 1999/85/EG [1] vastgesteld. Deze richtlijn wijzigt Richtlijn 77/388/EEG [2] (de zesde BTW-richtlijn) in die zin dat zij de mogelijkheid biedt om bij wijze van experiment een verlaagd BTW-tarief op arbeidsintensieve diensten toe te passen. Doel hiervan is de lidstaten die dit wensen, de mogelijkheid te geven met een gerichte BTW-verlaging voor deze diensten te experimenteren om de werkgelegenheid te bevorderen en de ondergrondse economie terug te dringen.

[1] PB L 277 van 28.10.1999, blz. 34.

[2] PB L 145 van 13.6.1977, blz. 1 - Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2004/15/EG van 10 februari 2004. PB L 52 van 21.2.2004, blz. 61.

Elke lidstaat die van deze mogelijkheid gebruik wenste te maken, moest de Commissie daarvan voor 1 november 1999 [3] in kennis stellen.

[3] De ingediende verzoeken zijn opgenomen in Beschikking 2000/185/EG, die de Raad op 28 februari 2000 heeft aangenomen - PB L 59 van 4.3.2000, blz. 10.

Aanvankelijk bood artikel 28, lid 6, van de zesde BTW-richtlijn de mogelijkheid om tot en met 31 december 2002 bij wijze van experiment een verlaagd BTW-tarief op arbeidsintensieve diensten toe te passen. Deze termijn werd vervolgens bij Richtlijn 2002/93/EG van 3 december 2002 [4] verlengd tot en met 31 december 2003 om de resultaten van dit experiment naar behoren te kunnen evalueren.

[4] PB L 331 van 7.12.2002, blz. 27.

Op basis van de evaluatieverslagen van de lidstaten die dit verlaagd tarief hebben toegepast, heeft de Commissie het Europees Parlement en de Raad een algemeen evaluatieverslag over dit experiment voorgelegd [5]. In dit evaluatieverslag, dat de Commissie op 2 juni 2003 heeft goedgekeurd, wordt geconcludeerd dat niet duidelijk kan worden aangetoond dat de verlaging van het BTW-tarief positieve effecten voor de werkgelegenheid heeft gehad of de ondergrondse economie heeft teruggedrongen. In vergelijking met maatregelen die de arbeidskosten rechtstreeks verlagen, leidt een verlaging van het BTW-tarief, gerekend per gecreëerde baan, in alle gevallen tot hogere budgettaire kosten. Er werd evenwel niet geconstateerd dat deze maatregelen de goede werking van de interne markt in gevaar brachten.

[5] COM(2003) 309 def. van 2.6.2003.

Op 23 juli 2003 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan een voorstel voor een richtlijn tot volledige herziening van de verlaagde BTW-tarieven [6], met de bedoeling die tarieven te vereenvoudigen en te rationaliseren. Dit voorstel houdt rekening met de conclusies van het evaluatieverslag en past in het kader van de mededeling van de Commissie over de strategie ter verbetering van de werking van het BTW-stelsel in het kader van de interne markt [7].

[6] COM(2003) 397 def. van 23.7.2003.

[7] COM(2000) 348 def. van 7.6.2000. COM(2003) 614 def. van 20.10.2003.

Aangezien de Raad er nog niet in geslaagd was met eenparigheid van stemmen dit voorstel voor een richtlijn aan te nemen, heeft hij, om rechtsonzekerheid vanaf 1 januari 2004 te voorkomen en zich voldoende tijd te geven om een besluit te nemen over het algemene voorstel betreffende de verlaagde BTW-tarieven, besloten zowel artikel 28, lid 6, eerste alinea, van Richtlijn 77/388/EG als artikel 1, eerste alinea, van Beschikking 2000/185/EG te wijzigen, in die zin dat de termijn waarin verlaagde BTW-tarieven op arbeidsintensieve diensten mogen worden toegepast, met twee jaar werd verlengd tot en met 31 december 2005 [8]. Deze verlenging geeft de negen lidstaten die momenteel een verlaagd BTW-tarief op arbeidsintensieve diensten toepassen, de gelegenheid dit tarief twee jaar langer onder dezelfde voorwaarden te handhaven, zonder de reikwijdte van het experiment te wijzigen of te verruimen.

[8] Richtlijn 2004/15/EG van 10 februari 2004. PB L 52 van 21.2.2004, blz. 61.

2. raadpleging van de toetredende landen

In de periode vóór de uitbreiding is voor de goedkeuring van bepaalde besluiten van de Raad die als nieuw "communautair acquis" konden worden beschouwd, een procedure voor het informeren en het raadplegen van de 10 toetredende landen ingesteld.

Toen de verlenging van het experiment met de verlaagde BTW-tarieven voor arbeidsintensieve diensten werd goedgekeurd, hebben sommige toetredende landen bedenkingen geuit over het feit dat zij geen machtiging hadden kunnen vragen om ook, in dezelfde omstandigheden als de huidige lidstaten, verlaagde tarieven toe te passen op de onder dit experiment vallende diensten. Aangezien dit experiment op 31 december 2003 afgelopen had moeten zijn, had bijlage K bij de zesde BTW-richtlijn definitief verdwenen moeten zijn voor 1 mei 2004, de datum waarop zij tot de Gemeenschap toetreden.

In artikel 57 van de akte betreffende de voorwaarden voor toetreding van de 10 toetredende landen tot de Europese Unie en de aanpassing van de Verdragen waarop de Europese Unie is gegrond [9], is het volgende bepaald:

[9] PB L 236 van 23.9.2003.

" 1. Indien besluiten van de Instellingen van vóór de toetreding in verband met de toetreding moeten worden aangepast, en in deze Akte of de bijlagen daarvan niet in de noodzakelijke aanpassingen is voorzien, worden deze aanpassingen aangebracht overeenkomstig de procedure van lid 2. Deze aanpassingen treden onmiddellijk bij de toetreding in werking.

2. De daartoe noodzakelijke teksten worden, op voorstel van de Commissie, door de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, of door de Commissie vastgesteld, naargelang de oorspronkelijke besluiten door de ene dan wel door de andere Instelling zijn aangenomen."

Na de verlenging van de geldigheidsduur van bijlage K tot en met 31 december 2005 hebben Tsjechië en Polen te kennen gegeven dat zij verlaagde BTW-tarieven op bepaalde arbeidsintensieve diensten wensen toe te passen.

3. analyse door de diensten van de Commissie

Richtlijn 2004/15/EG van de Raad werd op 10 februari 2004 vastgesteld [10]. Zij is in werking getreden op de dag van haar goedkeuring en van toepassing geworden op 1 januari 2004.

[10] PB L 52 van 21.2.2004.

Tijdens de onderhandelingen vóór de toetreding werd de mogelijkheid om verlaagde BTW-tarieven op arbeidsintensieve diensten toe te passen als niet relevant beschouwd, aangezien dit experiment definitief moest worden beëindigd op 31 december 2003, d.i. vóór de uitbreiding van de Unie. In die omstandigheden was het niet nodig specifieke maatregelen voor de toetredende landen te overwegen.

De verlenging van deze maatregel vormt een nieuw element dat van die aard is dat de situatie opnieuw moet worden onderzocht. Het gaat om een nieuw acquis waarmee tevoren nog geen rekening kon worden gehouden.

De Commissie is van mening dat de nieuwe lidstaten dezelfde mogelijkheid moeten krijgen. Zonder deze mogelijkheid zouden zij namelijk op arbeidsintensieve diensten waarvoor nu een verlaagd tarief geldt, een normaal tarief moeten gaan toepassen, terwijl de huidige lidstaten daartoe niet worden verplicht, aangezien zij gebruik kunnen maken van de verlenging van de geldigheidsduur tot en met 31 december 2005 van het verlaagde tarief, als vastgesteld bij de richtlijn van 10 februari 2004.

Bijgevolg zullen de toetredende landen die daarom hebben verzocht, op dezelfde wijze als de huidige lidstaten ervoor kunnen kiezen om een verlaagd BTW-tarief toe te passen op bepaalde arbeidsintensieve diensten die in bijlage K zijn vermeld. Alle huidige lidstaten hebben immers de kans gehad om aan dit experiment deel te nemen voorzover zij daartoe vóór 1 november 1999 een aanvraag hebben ingediend.

De Commissie dient dan ook op grond van artikel 57 van de toetredingsakte een voorstel voor een richtlijn in tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG, met de bedoeling de toetredende landen die daarom verzoeken te machtigen verlaagde BTW-tarieven op bepaalde in bijlage K vermelde diensten toe te passen voorzover zij de bij de invoering van deze regeling de limieten en voorwaarden in acht nemen die bij Richtlijn 1999/85/EG van 22 oktober 1999 zijn vastgesteld.

Toelichting bij de artikelen

Artikel 1

Bij dit artikel wordt aan artikel 28 een nieuw lid 7 toegevoegd dat een procedure invoert waarbij de Raad, met eenparigheid van stemmen, de nieuwe lidstaten die daarom verzoeken, kan machtigen om een verlaagd tarief toe te passen op bepaalde lokale arbeidsintensieve diensten.

De artikelen 2 tot en met 4

Deze artikelen bevatten bepalingen inzake de inwerkingtreding van de richtlijn.

Voorstel RICHTLIJN VAN DE RAAD tot aanpassing van Richtlijn 77/388/EEG wegens de toetreding van Tsjechië, Estland, Cyprus, Letland, Litouwen, Hongarije, Malta, Polen, Slovenië en Slowakije

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de toetreding van de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek tot de Europese Unie, en met name op artikel 2, lid 3,

Gelet op de Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden voor de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek, en met name op artikel 57, lid 1,

Gezien het voorstel van de Commissie [11],

[11] PB C van , blz. .

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Op grond van artikel 28, lid 6, van Richtlijn 77/388/EG van de Raad van 17 mei 1977 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting - gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde: uniforme grondslag [12], zoals gewijzigd bij Richtlijn 2004/15/EG, kunnen de in artikel 12, lid 3, onder a), derde alinea, van Richtlijn 77/388/EG bedoelde verlaagde tarieven gedurende een periode van maximaal zes jaar tussen 1 januari 2000 en 31 december 2005 eveneens worden toegepast op de arbeidsintensieve diensten die in de in bijlage K van de bovengenoemde richtlijn vermelde categorieën zijn genoemd.

[12] PB L 145 van 13.6.1977, blz.1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2004/15/EG (PB L 52 van 21.2.2004, blz. 61).

(2) Beschikking 2000/185/EG van de Raad van 28 februari 2000 waarbij de lidstaten worden gemachtigd om overeenkomstig de procedure vastgesteld in artikel 28, lid 6, van Richtlijn 77/388/EEG een verlaagd BTW-tarief op bepaalde arbeidsintensieve diensten toe te passen [13], als gewijzigd bij Beschikking 2004/161/EG [14], verleent bepaalde lidstaten de toestemming om tot en met 31 december 2005 een verlaagd BTW-tarief op bepaalde arbeidsintensieve diensten toe te passen.

[13] PB L 59 van 4.3.2000, blz. 10.

[14] PB L 52 van 21.2.2004, blz. 62.

(3) De nieuwe lidstaten die daartoe een verzoek hebben ingediend, moeten de mogelijkheid krijgen op bepaalde arbeidsintensieve diensten een verlaagd BTW-tarief toe te passen, voorzover zij de in Richtlijn 77/388/EEG vastgestelde limieten en voorwaarden in acht nemen.

(4) De noodzakelijke aanpassing van Richtlijn 77/388/EEG moet vóór de toetreding worden goedgekeurd om onmiddellijk vanaf de toetreding in werking te kunnen treden.

(5) Richtlijn 77/388/EEG moet dienovereenkomstig worden aangepast,

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Aan artikel 28 van Richtlijn 77/388/EEG wordt het volgende lid 7 toegevoegd:

"7. Als Tsjechië, Estland, Cyprus, Letland, Litouwen, Hongarije, Malta, Polen, Slovenië of Slowakije met ingang van 1 mei 2004 de in lid 6 genoemde maatregel wensen in te voeren, brengen zij de Commissie daarvan voor 1 mei 2004 op de hoogte en verstrekken zij haar voor die datum alle voor de beoordeling dienstige gegevens, en met name die welke zijn vastgesteld in lid 6, vierde alinea.

Artikel 2

De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 1 mei 2004 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

Artikel 3

Deze richtlijn treedt in werking onder voorbehoud en op de datum van inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de toetreding van Tsjechië, Estland, Cyprus, Letland, Litouwen, Hongarije, Malta, Polen, Slovenië en Slowakije tot de Europese Unie.

Artikel 4

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter