Advies van het Economisch en Sociaal Comité over:

- het "Voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening van de rijstmarkt", en

- het "Voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1251/1999 tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen, met het oog op uitbreiding van de werkingssfeer tot de rijstsector"

(2001/C 14/27)

De Raad heeft op 19 juni 2000 besloten, overeenkomstig de bepalingen van de artikelen 36 en 37 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over de voornoemde voorstellen.

De afdeling "Landbouw, plattelandsontwikkeling en milieu", die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 6 oktober 2000 goedgekeurd. Rapporteur was mevrouw Santiago.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 376e zitting (vergadering van 19 oktober 2000) het volgende advies uitgebracht, dat met 42 stemmen voor en 12 stemmen tegen, bij 8 onthoudingen, is goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Het evenwicht op de Europese rijstmarkt is ernstig verstoord, zo verklaart de Commissie in haar voorstel voor een verordening betreffende deze sector. Volgens haar is die verstoring te wijten aan de stijging van de invoer en de productie en de door de GATT opgelegde beperking van de gesubsidieerde export. Het is nu zaak het evenwicht zo snel mogelijk te herstellen door de gemeenschappelijke marktordening voor rijst te herzien en tegelijkertijd de productie te verminderen.

1.2. De Commissie stelt daarom voor:

- rijst op te nemen in de regeling voor akkerbouwgewassen;

- interventie en de interventieprijzen in de rijstsector af te schaffen;

- de tijdens de Uruguay-Ronde vastgelegde regeling voor vaste invoertarieven indien mogelijk opnieuw in te voeren;

- de huidige areaalbetaling voor rijst te verhogen van 52,65 euro per ton tot 63 euro per ton, om de producenten zo schadeloos te stellen voor de prijsdaling;

- de braakleggingsregeling voor akkerbouwgewassen ook in de rijstsector toe te passen;

- het gebruik van gecertificeerd zaad verplicht te stellen.

1.3. De Commissie gaat ervan uit dat zij er dankzij deze maatregelen in zal slagen het evenwicht op de rijstmarkt te herstellen, de internationale concurrentiepositie van de EU-rijstsector te versterken, en het financiële tekort, dat is ontstaan doordat de laatste jaren aanzienlijke hoeveelheden rijst voor interventie zijn aangeboden, weg te werken.

2. Algemene opmerkingen

2.1. Aangezien rijst wordt verbouwd op ondergelopen velden zijn voor de teelt ervan enorme hoeveelheden water vereist. Het water regelt de temperatuur, wat van kapitaal belang is voor de ontwikkeling van de plant, die tijdens de hele groeiperiode onder water moet staan. Aan te raden is de waterlaag vrij ondiep - zodat de zon erin kan doordringen - en zo uniform mogelijk te houden. Dit betekent dat de grond vóór het inzaaien met gebruik van lasertechniek tot op de millimeter nauwkeurig moet worden geëgaliseerd. De afstelling van het waterniveau in de kweekbedden is van fundamenteel belang voor de groei van de planten en de bestrijding van schadelijke organismen. Een degelijk netwerk van irrigatiekanalen, afvoergreppels, dammen tussen de kweekbedden (aarden wallen) en dijken (wegen) om de rijstgronden toegankelijk te maken, zijn dan ook onontbeerlijk.

2.1.1. De egalisering van de kweekbedden gebeurt op nulniveau, zodat een maximale hoeveelheid water kan worden opgeslagen. Omschakeling naar andere teelten vereist daarom dat de structuur van het terrein wordt aangepast en een lichte helling of aardruggen worden aangebracht, zodat het oppervlaktewater in zekere mate kan wegvloeien. Een dergelijke herinrichting, die vanwege de verplaatsing van aanzienlijke hoeveelheden grond heel wat geld kost, kan alleen een alternatief zijn in de niet-traditionele rijstgebieden.

2.1.2. De meeste traditionele rijstgebieden zijn ondiepe moerasgebieden, met een gebrekkige afwatering van zowel grond- als oppervlaktewater, of laaggelegen gebieden aan de oevers van een rivier, waar de bodem bestaat uit mariene sedimenten en het grondwater een hoog zoutgehalte heeft. De vernatte bodem in het eerste geval, en het zoutgehalte in het tweede geval, maken deze gebieden ongeschikt voor alle andere teelten dan rijst. Verder is het absoluut noodzakelijk dat dit soort gronden onder water wordt gezet, om te voorkomen dat het grondwaterpeil zou gaan stijgen en de moleculen van de leemgrond het natrium zouden adsorberen. Dit zou namelijk leiden tot zg. dispersie, wat erop neerkomt dat de bodem zijn samenhang en textuur verliest, en elke vorm van bebouwing dus onmogelijk wordt.

2.1.3. De vrees van de Commissie dat het rijstareaal nog zou worden uitgebreid is dan ook ongegrond: aangezien rijstteelt alleen in specifieke omstandigheden mogelijk is, blijft de bebouwde oppervlakte nagenoeg automatisch beperkt. Ook de gespecialiseerde bewerking, die in veel gebieden overschakeling op andere teelten haast onmogelijk maakt, speelt hierbij een rol.

2.2. De rijstteelt is van kapitaal belang voor de bescherming van het milieu in de productiegebieden. De manier waarop dit gewas zich aanpast aan uiterst specifieke klimatologische en bodemomstandigheden, is exemplarisch voor een harmonisch samengaan van cultuur met natuur en milieu. Het rijke ecosysteem van de rijstvelden is een geschikte habitat voor de voortplanting van watervogels, en daarom van onschatbaar belang voor zowel het landschap als het wildbestand. Rijstvelden vormen een bijzonder ecosysteem dat bij geen enkele andere teelt voorkomt. Het zoet water waarmee de velden onder water worden gezet is een voedingsbodem voor kleine soorten, onder meer zoetwaterkreeftjes, en trekt een sterk verscheiden fauna aan, waaronder met name trekvogels zoals eenden, zwanen, ooievaars en snippen.

2.3. De rijstteelt verloopt vandaag vrijwel volledig mechanisch, maar is per hectare toch altijd nog arbeidsintensiever dan de teelt van andere akkerbouwgewassen, als gevolg van de hoge specialisatiegraad en het werk dat het toezicht op het waterpeil in de kweekbedden met zich meebrengt.

2.4. In bepaalde Zuid-Europese regio's is de rijstbouw van vitaal belang voor de ruimtelijke ordening en het sociale evenwicht op het platteland. Dat wordt ook bevestigd door de Commissie, die het volgende opmerkt: "In Italië en Frankrijk heeft meer dan 33,8 % resp. 47,8 % van de boeren meer dan 30 ha rijstland. In Spanje, Portugal en Griekenland heeft slechts 6,9 %, 9,9 % resp. 1 % van de boeren meer dan 30 ha. In deze lidstaten is de rijstbouw kleinschalig, waarbij ca. 77 % tot 85 % van de boeren over minder dan 10 ha beschikt. Rijstboeren zijn vaak zeer gespecialiseerd, aangezien meer dan 65 % van de rijstboeren meer dan 50 % van hun land voor de rijstbouw bestemmen. Deze boeren zorgen voor meer dan 78 % van het totale rijstareaal. Dit betekent dat een beduidend aantal kleine rijstboeren voor hun agrarische inkomsten praktisch uitsluitend van rijst afhankelijk zijn(1)."

2.4.1. Uit meer recente gegevens (Eurostat 1997) is gebleken dat bijvoorbeeld in Griekenland en Portugal meer dan 50 % van de bedrijven kleiner is dan 5 ha, en dat in Spanje meer dan 50 % van de bedrijven kleiner is dan 10 ha.

2.5. De Europese Unie produceert op de eerste plaats japonicarijst (halflangkorrelig), die voornamelijk wordt verbruikt in de zuidelijke lidstaten, tevens de producerende landen (Frankrijk, Griekenland, Italië, Portugal en Spanje).

2.5.1. In de noordelijke lidstaten wordt voornamelijk uit derde landen ingevoerde indicarijst (langkorrelig) geconsumeerd. De laatste jaren is ook de EU zich meer gaan toeleggen op de productie van indicarijst, die is gestegen van 27000 ton in 1988/1989 tot 120000 ton in 1999/2000, wat neerkomt op circa 55 % van het verbruik van deze rijstsoort in de Unie(2).

2.5.2. Rijst is een voedzaam product, dat een bron vormt van complexe koolhydraten, met name zetmeel. Met zijn hoge eiwitgehalte en combinatie van acht essentiële aminozuren, wordt rijst beschouwd als de meest volwaardige eiwitrijke graansoort. Bovendien bevat rijst nagenoeg geen vetstoffen, cholesterol of gluten.

2.5.3. Het voornaamste verschil tussen de in de EU verbruikte indica- en japonicarijst heeft te maken met het type zetmeel. Het zetmeel in indicarijst bestaat uit amylose, een polysaccharide waarvan de macromoleculen een lineaire structuur vertonen, en daardoor weinig of geen water vasthouden. Dit soort rijst is makkelijk te koken en kleeft gewoonlijk niet, maar neemt de smaak van het gerecht niet goed op. Japonicarijst, die voornamelijk bestaat uit amylopectine, een polysaccharide waarvan de macromoleculen een takvormige structuur vertonen, is gevoelig voor een teveel aan water maar absorbeert goed de smaak van het gerecht. Deze rijst vereist een ingewikkelder bereidingswijze en leent zich voor een groot aantal gerechten. Zo kan japonicarijst worden gecombineerd met vlees, vis, groenten of zeevruchten, of zelfs met een mengeling van deze ingrediënten. De keuzemogelijkheden zijn legio. Bovendien is deze rijst niet alleen heerlijk van smaak, maar ook bijzonder voedzaam en gezond, en volstrekt in overeenstemming met de vereisten van de moderne consument inzake veiligheid en gezondheid.

2.6. Tot 1996 is de EU-rijstmarkt stabiel gebleven; er werd geen rijst voor interventie aangeboden en de marktprijzen lagen erg dicht bij de interventieprijzen.

2.6.1. Het overschot aan japonicarijst kon dankzij de uitvoerrestituties worden geëxporteerd naar derde landen; voor de indicarijst, die voornamelijk door de noordelijke lidstaten werd ingevoerd, golden variabele heffingen, die werden berekend aan de hand van de waarde van ongedopte rijst.

2.7. De onderhandelingen in het kader van de Uruguay-Ronde van 1993/1994 betekenden een zware belasting voor de sector, niet zozeer omdat moest worden ingegaan op de onvermijdelijke eis tot liberalisering, maar meer vanwege de aard van de belemmeringen waarin de EU toestemde.

2.8. Zo werden de variabele heffingen omgezet in vaste tarieven, om tegen 2000 tot een totale vermindering van 36 % te komen, terwijl de areaalbetaling de Europese landbouwers maar gedeeltelijk schadeloos stelde voor de verlaging van de marktprijzen.

2.8.1. Door gebrek aan belangstelling voor de rijstsector bij onderhandelaars tijdens de GATT-besprekingen werden voor rijst dezelfde invoertarieven vastgesteld als voor de andere granen - een ernstige zaak; vergeten werd immers dat rijst, in tegenstelling tot andere granen, eerst nog een industriële bewerking ondergaat, nl. doppen en bleken.

2.8.2. De Verenigde Staten sprongen onmiddellijk in op dit verzuim door een speciale importclausule (Headnote nr. 7) te eisen, op grond waarvan het tarief zodanig wordt vastgesteld dat de prijs van ingevoerde rijst, na aftrek van kosten, nooit hoger mag zijn dan een bepaald percentage van de interventieprijs voor rijst uit de EU, te weten:

- voor japonica: 188 % van de interventieprijs voor padie,

- voor indica: 180 % van de interventieprijs voor padie,

ongeacht de prijs/kwaliteit-verhouding van de betrokken rijst.

2.8.3. Als gevolg van deze regeling moest later een speciale korting voor Basmati worden toegestaan, waarvan de prijzen gemiddeld 250 euro/t hoger lagen dan de referentieprijzen op de wereldmarkt. Deze rijst wordt momenteel door de Gemeenschap ingevoerd met een zeer laag recht of nulrecht, waardoor de invoer dan ook is gestegen van 40000 ton in 1994/1995 tot ongeveer 100000 ton in 1998/1999.

2.8.4. Voorts wordt rijst ingevoerd in het kader van preferentiële regelingen, waaronder 160000 ton gedopte rijst uit ACS en LGO; voor ACS-landen geldt een verlaagd recht en voor LGO een nulrecht.

2.8.5. Met de toetreding van nieuwe lidstaten moesten nieuwe tariefcontingenten worden geopend van 63000 ton/jaar voor volwitte rijst met nulrecht en 20000 ton/jaar gedopte rijst met een recht van 88 euro/t.

2.8.6. Kortom, in het kader van preferentiële regelingen wordt 200000 ton rijst tegen sterk gereduceerd of nulrecht ingevoerd, ofwel 40 % van de totale invoer. Voor de overige 60 % wordt slechts ongeveer 200 euro/t betaald in plaats van 264 euro/t, zoals aanvankelijk was overeengekomen, en als ook rekening wordt gehouden met Basmati en de rijst uit de ACS-landen en de LGO, dan dalen de huidige rechten gemiddeld tot 110 euro/t.

2.9. Deze situatie heeft, samen de daling van de exportrestituties, waardoor minder japonicarijst wordt uitgevoerd, de communautaire rijstmarkt verstoord. Zo is de invoer aanzienlijk gestegen, en zijn de prijzen binnen de EU tot onder de interventieprijs gedaald. Logisch gevolg daarvan is dat de producenten meer dan ooit gebruik zijn gaan maken van de interventieregeling, zodat een herziening van de GMO voor de rijstsector nu onontkoombaar is. Het staat buiten kijf dat Europa de grote verliezer is, terwijl de exporterende derde landen de vruchten plukken van deze regeling.

2.10. Wereldwijd bekeken is de Europese productie te verwaarlozen (0,4 % van het totaal); toch is het een feit dat het hier om een internationaal gezien interessante markt gaat.

2.11. De VS, een van de voornaamste exportlanden, heeft de daling van de prijzen op de wereldmarkt opgevangen met productiesteun, wat geleid heeft tot een uitbreiding van het areaal en van de productiviteit.

2.12. Het prijsbeleid en de ontwikkeling van de prijzen worden in grote mate mee bepaald door de VS. Rijst is een van de producten die verhandeld worden op de beurs van Chicago, en de schommelingen van de wereldprijzen van rijst leiden tot intense speculatie, die vaak mijlenver afstaat van de situatie van de Europese rijstmarkt.

2.13. Het feit dat rijst als een tweederangsgraangewas wordt beschouwd, heeft tot gevolg dat de belangen van de sector vaak worden opgeofferd om voordelige internationale handelsovereenkomsten uit de brand te slepen voor andere granen die politiek en sociaal gezien belangrijker zijn voor de Unie.

3. Bijzondere opmerkingen

3.1. Het specifieke karakter van de rijstmarkt werd door de Gemeenschapswetgever reeds in de jaren zestig erkend, toen in het kader van de totstandbrenging van gemeenschappelijke marktordeningen in 1967 ook een marktordening voor de rijstsector werd vastgesteld. Het spreekt voor zich dat de vaststelling van een aparte GMO voor rijst, los van de GMO voor granen, beantwoordde aan de noodzaak rekening te houden met het specifieke karakter van de rijstsector, zowel wat de teelt als de productie en de consumptie ervan betreft. Aan dit specifieke karakter is niets veranderd en het heeft geen zin hiervoor de ogen te sluiten.

3.2. Beide GMO's voldoen aan dezelfde grondbeginselen (interventieprijs, handel met derde landen, interne markt en vrij verkeer, communautaire preferentie en streven naar een toereikende levensstandaard voor de producenten). Indien rijst wordt beschouwd als een van de "grote akkerbouwgewassen", zou het logisch zijn dat de interventieregeling intact blijft en niet wordt afgeschaft, zoals de Commissie voorstelt.

3.3. De vergelijking tussen rijst en andere graangewassen loopt mank: de productiviteit mag dan groter zijn, ook de productiekosten liggen aanzienlijk hoger. De opneming van rijst in de algemene regeling voor akkerbouwgewassen valt bijzonder ongunstig uit voor de sector, te meer daar de bepalingen inzake de rijstproductie discriminerend zijn.

3.4. De afschaffing van de interventieregeling (die wel behouden blijft voor de andere graangewassen) maakt dat de landbouwers volledig afhankelijk zijn van de door de industrie vastgelegde prijzen en criteria, niet het minst omdat de interventieprijs altijd al fungeerde als richtprijs voor de markt. De Commissie zelf erkent in haar voorstel dat "hoewel van de interventieregeling nauwelijks gebruik wordt gemaakt, zij wel een aanmerkelijke rol (heeft) gespeeld bij de vorming van marktprijzen(3)", en dat is nog steeds het geval. De manier waarop de laatste jaren gebruik is gemaakt van de interventieregeling is het gevolg van slecht gevoerde handelsonderhandelingen, waaruit een beleid is gegroeid waar de producent volkomen buiten staat, maar waar hij nu wel voor moet opdraaien.

3.5. Afschaffing van het interventiemechanisme zal volgens de Commissie tot een prijsdaling van 10 tot 11 % leiden. Maar volgens een marktstudie(4) die is uitgevoerd door deskundigen ter zake wordt een prijsdaling van 25 tot 30 % verwacht. Zo komen de door de Commissie voorgestelde hogere areaalbetalingen van 10,35 euro/ha overeen met een compensatie van ongeveer 12 %. Voor de andere graangewassen daarentegen wordt in een compensatie van 50 % voor de prijsdalingen in het kader van Agenda 2000 voorzien.

3.6. In verband met de steun aan rijst, die gelijk is aan de steun die in Agenda 2000 is vastgelegd voor de andere graangewassen is het voorstel van de Commissie niet duidelijk wat het productiviteitsniveau van rijst aangaat, want in artikel 1, lid 5, van het nieuwe voorstel (waarin artikel 4, lid 2, wordt gewijzigd) wordt duidelijk gesteld dat bij een aparte behandeling van maïs - zoals gebeurt in de rijstproducerende lidstaten - "de 'maïs'-opbrengst gebruikt wordt voor maïs en de opbrengst van 'andere graansoorten dan maïs' voor graansoorten, oliehoudende zaden, rijst, lijnzaad en vezelvlas en -hennep(5)".

3.6.1. De vertegenwoordigers van de Commissie hebben echter verzekerd dat dit geenszins de bedoeling is van de Commissie, die de productiviteit en het areaal in elk land in stand willen houden. Daarom moet de Commissie eerst opheldering verschaffen over hoe dit document moet worden opgevat, omdat het standpunt van de Commissie hierin niet correct wordt weergegeven.

3.7. Als maïs als irrigatieteelt een aparte behandeling dient te krijgen, dan geldt dit des te meer voor rijst. De productiekosten in de rijstsector liggen immers hoger, en de rol van rijst op sociaal en milieugebied en op het vlak van landschapsbescherming maakt deze teelt onvervangbaar.

3.8. Met de verplichting tot braaklegging wordt de rijstsector op gelijke voet gesteld met akkerbouwgewassen. De Commissie gaat evenwel voorbij aan het feit dat braaklegging niet dan met grote moeite kan worden verenigd met de productietechnieken in de rijstteelt (omloop van het water en de kosten daarvan; indeling van de kweekbedden, enz.). Daar komt nog bij dat de in het huidige voorstel vastgelegde braakleggingspremie - gelijk aan die voor de andere graangewassen - niet eens de kosten van het water of van de noodzakelijke herinrichting van het terrein dekt.

3.9. De verplichting om gecertificeerd zaad te gebruiken drijft de kosten onnodig op en komt alleen de zaaigoedfabrikanten ten goede. Landbouwers gebruiken altijd een mengsel van gecertificeerd zaad en zaad dat zij zelf geproduceerd en geselecteerd hebben. De hoeveelheid zaad verschilt van seizoen tot seizoen, aangezien de dichtheid van de bezaaiing afhankelijk is van de temperatuur bij het begin en in de loop van de zaaiperiode.

3.10. De veronderstelling dat steun voor particuliere opslag een alternatief zou kunnen zijn voor de interventieregeling, is volkomen onrealistisch. Bovendien gaat het om een facultatieve bepaling, die zo vaag en algemeen is dat zij eerder thuishoort onder de Algemene Bepalingen, maar geenszins onder de titel Interne Markt zoals bij de overige GMO's. Daar komt nog bij dat de Commissie in het financieel memorandum niet voorziet in een budget voor particuliere opslag.

4. Conclusies

4.1. Het Comité is het met de Commissie eens dat het evenwicht op de rijstmarkt verstoord is en dat de interventievoorraden overdreven hoge kosten met zich meebrengen, maar vreest dat de voorgestelde maatregelen, in plaats van het marktevenwicht te herstellen, het einde van de rijstproductie in de Unie zullen betekenen.

4.2. De Commissie gaat in haar voorstel uit van het welslagen van handelsonderhandelingen waarvan de uitslag echter lang niet vaststaat. Zij stelt een aantal wijzigingen voor die nefast zijn voor de sector, terwijl het nog hoogst onzeker is of de veronderstellingen waarop zij de voorgestelde maatregelen baseert ook zullen uitkomen.

4.3. Het Comité is het niet eens met de afschaffing van de interventieregeling en vraagt zich af of de Commissie niet van plan is deze maatregel eerst uit te proberen in een minder veeleisende sector om deze later, als er eenmaal een precedent is, uit te breiden tot andere graangewassen.

4.4. Het Comité verzoekt de Commissie duidelijk te stellen wat zij verstaat onder steun voor particuliere opslag in crisissituaties, en daar ook cijfers op te plakken. Het gaat hier om een facultatieve, zeer vage bepaling waarvoor in het financieel memorandum van het voorstel geen bedrag wordt uitgetrokken.

4.5. Het Comité wijst erop dat, zelfs indien de onderhandelingen met de rijstuitvoerende landen met succes worden bekroond, deze slechts betrekking hebben op 60 % van de huidige invoer. Op de overige 40 % zijn vooraf bepaalde contingenten van toepassing waarvoor een zeer laag of nulrecht geldt. Het Comité vraagt zich dan ook af wat het nut is van een dergelijke drastische en voor de sector ongunstige regeling zo vlak voor de WTO-onderhandelingen. Het zou logischer zijn opnieuw de juiste douanerechten toe te passen, de markt te analyseren en pas dan, indien nodig, een evenwichtige en rechtvaardige hervorming te overwegen.

4.6. Gezien de impact van de rijstteelt in de EU op sociaal en milieugebied, dringt het Comité er bij de Commissie op aan dat zij de mogelijkheid van rechtstreekse steun aan de producent ernstig overweegt.

4.7. Het Comité vestigt de aandacht van de Commissie erop dat rijst een belangrijke en onvervangbare rol speelt bij de instandhouding van het ecosysteem van vochtige gebieden en natuurparken in Zuid-Europa, bij de inrichting van het landschap alsook bij de instandhouding van de voor rijstvelden specifieke flora en fauna.

4.8. De Commissie kan niet zomaar aan de grondbeginselen van alle GMO's gaan tornen, zonder grote ongelijkheden tussen de producenten te creëren. Het mag niet zo zijn dat slechts sommigen de dupe worden van bezuinigingen. Alle producenten dragen immers bij tot de instandhouding van de plattelandsstructuur en maken onlosmakelijk deel uit van het Europese landbouwmodel.

Brussel, 19 oktober 2000.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

G. Frerichs

(1) COM(95) 331 def., blz. 11, PB C 21 van 25.1.1996.

(2) COM(2000) 278 def.

(3) COM(95) 331 def.

(4) Nota "Eu Rice Policy Reform Proposals: Budgetary and Policy Implications" door Graham Brookes, 29.8.2000 (alleen in het Engels).

(5) Verordening (EG) 1251/1999.

BIJLAGE

bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité

Verworpen wijzigingsvoorstellen

De onderstaande wijzigingsvoorstellen zijn tijdens de beraadslagingen verworpen, maar worden in de bijlage bij dit advies opgenomen omdat ten minste één kwart van de stemmen vóór deze wijzigingsvoorstellen is uitgebracht.

Paragraaf 4.2

Tweede zin als volgt te formuleren:

"Het Comité erkent dat de gevolgen zwaar zullen drukken op de ontwikkelingslanden, met name wat de bijzonder belangrijke handel in Indische en Pakistaanse Basmatirijst aangaat. Het verzwaren van de handelsbelemmeringen voor deze landen valt in het kader van de besprekingen over een nieuwe WTO-overeenkomst op landbouwgebied moeilijk te rechtvaardigen."

Uitslag van de stemming

Vóór: 20, tegen: 33, onthoudingen: 5.

Paragraaf 4.5

Laatste zin te schrappen.

Motivering

Voorgesteld wordt de rechten en de prijzen voor de consument aanzienlijk op te trekken.

Een mogelijk handelsgeschil kan ook worden voorkomen via een andere hervorming van de rijstmarkt, namelijk een vermindering van de interventieprijs met circa 25 % (en verscherping van de interventiecriteria). Hierdoor zal de prijs zakken, zodat het overschot aan japonicarijst kan worden uitgevoerd zonder dat daarvoor uitvoerrestituties noodzakelijk zijn. Door vast te houden aan interventie, en het vangnet voor de landbouwers, voldoet het voorstel aan de WTO-eisen en hoeven geen compensaties te worden geboden aan derde landen.

Uitslag van de stemming

Vóór: 19, tegen: 41, onthoudingen: 2