NL Publicatieblad van de Europese Unie C 156/5

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur in zaak COMP/37.152 — Gipsplaten

(Opgesteld overeenkomstig artikel 15 van Besluit 2001/462/EG, EGKS van de Commissie van 23 mei 2001 betreffende het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures — PB L 162 van 19.6.2001, blz. 21)

(2005/C 156/07)

Aan de volgende vijf partijen is een mededeling van punten van bezwaar toegezonden: op 20 april 2001 aan Gebrüder Knauf Westdeutsche Gipswerke KG, Société Lafarge SA, Etex SA en Gyproc Benelux NV en op 23 april 2001 aan BPB PLC. Aanvankelijk hadden de partijen twee maanden de tijd gekregen om op de bezwaren van de Commissie te reageren. Naar aanleiding van het verzoek van BPB van 2 mei 2001 is deze termijn met twee weken verlengd tot 9 juli 2001 omdat niet vroeg genoeg toegang tot het dossier was gegeven en de door de Commissie vastgestelde datum objectief gezien te vroeg was voor de onderneming om haar verdediging te kunnen voorbereiden. Met het oog op de gelijke behandeling van alle partijen heeft de raadadviseur-auditeur, de heer H. Schröter, deze termijn ook aan alle andere betrokken partijen toegekend.

Op 17 juli 2001 heeft een hoorzitting plaatsgevonden. Drie van de partijen, en met name Lafarge, hadden uitdrukkelijk gevraagd om de hoorzitting uit te stellen, maar de raadadviseur-auditeur heeft dit verzoek in zijn gemotiveerde antwoord van 28 juni 2001 afgewezen.

Tijdens de hoorzitting hebben sommige partijen hun kritiek op de weigering van de raadadviseur-auditeur om voor deze hoorzitting een latere datum vast te stellen, herhaald. Omdat een van de topmannen niet naar de hoorzitting kon komen, kon hij ook geen getuigenis afleggen, hetgeen volgens met name Lafarge een schending van de rechten van de verdediging was. De raadadviseur-auditeur heeft de afwezige de mogelijkheid gegeven zijn opmerkingen over de betrokken zaak schriftelijk mede te delen. Bij brief van 10 augustus 2001 heeft Lafarge zich beklaagd over verschillende schendingen van het recht op verdediging.

Lafarge zou geen gelijke behandeling hebben gekregen, niet werkelijk zijn gehoord en niet aan een contradictoir debat hebben kunnen deelnemen. De raadadviseur-auditeur heeft op deze klachten geantwoord. Hij heeft erop gewezen dat het aan de ondernemingen is om op de vastgestelde datum hun getuigenissen af te leggen. De datum van de hoorzitting was twee maanden van tevoren medegedeeld; het ontbreken van een belangrijke getuigenis was het gevolg van een persoonlijke beslissing en vormde geen grond voor uitstel van de hoorzitting.

Hij heeft de partijen tevens uitgenodigd commentaar te geven op de opmerkingen die na de hoorzitting door een personeelslid van Lafarge werden gemaakt, en daarvoor een termijn vastgesteld. De rechten van de verdediging zijn dus in dit stadium van de procedure ten volle gerespecteerd. De partijen hebben de gelegenheid gehad te gepasten tijde opmerkingen te maken, zowel schriftelijk als mondeling tijdens de hoorzitting. Het beginsel van hoor en wederhoor is wel degelijk in acht genomen, te meer daar een hoorzitting heeft plaatsgevonden.

Hierop volgde een briefwisseling tussen de nieuwe raadadviseur-auditeur en Lafarge. Op 7 december 2001 heb ik geantwoord op de beschuldigingen van Lafarge met betrekking tot de toegang tot de diverse dossierstukken enerzijds en de ongelijke behandeling ten opzichte van de andere partijen waarvan zij het slachtoffer zou zijn geweest anderzijds. In dit naar behoren gemotiveerde antwoord heb ik er opnieuw op gewezen dat geen enkele procedurele onregelmatigheid was geconstateerd. Bij brief van 13 februari 2002 heb ik Lafarge opnieuw geantwoord en verklaard dat het haar vrijstond haar standpunt te handhaven bij een eventueel beroep tegen de eindbeslissing van de Commissie.

Uiteindelijk wordt natuurlijk een punt bereikt waarop de briefwisseling tussen de advocaten van de partijen en de raadadviseur-auditeur, die moet instaan voor de eerbiediging van het recht om te worden gehoord, zinloos wordt. De geschillen kunnen dan aan de rechter worden voorgelegd om te worden beslecht.

Op 27 juni 2002 heb ik de vijf cassettes van de hoorzitting aan Lafarge toegezonden en een extra termijn van twee weken toegekend, later verlengd met 10 werkdagen, om aanvullende opmerkingen te maken. Lafarge had namelijk beweerd dat zij de notulen of opnamen van de hoorzitting nooit had ontvangen. Uit onderzoek van het dossier bleek dat zij hierom ook niet had gevraagd. Lafarge heeft een extra termijn gekregen om de banden beter te kunnen analyseren. Lafarge heeft dus alle benodigde documenten ontvangen en is in staat geweest om alle opmerkingen te maken die zij nuttig achtte.

Voorts heeft Lafarge in twee brieven beweerd dat haar een nieuw punt van bezwaar was medegedeeld bij brief van de heer Tradacete, directeur, van 12 juni 2002.

Het punt van bezwaar zou hebben bestaan in een precisering van de datum waarop Lafarge tot de overeenkomst zou zijn toegetreden, met gebruikmaking van de schriftelijke antwoorden van de andere partijen op de mededeling van punten van bezwaar. Ik stel vast dat de mededeling van punten van bezwaar in punt 39 betrekkelijk vaag was over de precieze datum waarop Lafarge als partij bij de overeenkomst werd beschouwd, omdat deze „after the London meeting” werd vastgesteld, om letterlijk het antwoord van BPB op de mededeling van punten van bezwaar te citeren. Het DG Concurrentie heeft Lafarge medegedeeld voornemens als datum van haar toetreding tot het kartel medio 1992 aan te houden, en haar om opmerkingen gevraagd.

Lafarge heeft deze briefwisseling dus ten onrechte als mededeling van een extra punt van bezwaar opgevat.

In kartelzaken is het gebruikelijk dat de Commissie haar gegevens in de loop van het onderzoek preciseert, met name via de antwoorden van de partijen op de mededeling van punten van bezwaar. Wanneer een preciezer datum wordt medegedeeld, is dat geen extra punt van bezwaar, en de rechten van de verdediging worden niet geschonden wanneer de betrokken onderneming wordt verzocht opmerkingen te maken over tegen haar afgelegde verklaringen.

Wat de beoordeling van de duur van de inbreuk betreft, is het trouwens gunstig voor de onderneming dat als datum medio 1992 wordt aangehouden, aangezien de in punt 38 van de mededeling van punten van bezwaar genoemde vergadering begin 1992 heeft plaatsgevonden.

De aan de Commissie voorgelegde ontwerp-beschikking omvat in vergelijking met de mededeling van punten van bezwaar geen aanvullende punten van bezwaar jegens de ondernemingen. Integendeel, voor één onderneming is de constatering van de inbreuk geschrapt.

In het licht van het voorgaande ben ik van oordeel dat het recht van de partijen om te worden gehoord in deze zaak is geëerbiedigd.