VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD

inzake de uitvoering van het Poolse nationale actieplan in het kader van Verordening (EG) nr. 338/2008 inzake de aanpassing van de aan Polen toe te wijzen quota voor de vangst van kabeljauw in de Oostzee (deelsectoren 25-32, EG-wateren) in de periode 2008-2011

INHOUDSOPGAVE

1........... Inleiding.......................................................................................................................... 4

2........... Nationaal actieplan inzake controle.................................................................................. 4

2.1........ Versterking van het rechtskade....................................................................................... 4

2.2........ Oprichting en werking van één enkele autoriteit................................................................ 5

2.3........ Verbeteringen op het gebied van de inspecties................................................................. 5

2.4........ Verbeteringen op het gebied van de administratieve controle............................................ 5

3........... Nationaal herstructureringsplan voor de Oostzeevloot...................................................... 6

3.1........ Ontwikkelingen in de Poolse visserijvloot........................................................................ 6

3.2........ Vermindering van het aantal speciale visdocumenten voor kabeljauw................................ 7

3.3........ Definitieve beëindiging van visserijactiviteiten................................................................... 8

3.4........ Moderniseringsmaatregelen (overheveling naar de pelagische sector)................................ 8

3.5........ Invoering van individuele overdraagbare quota (ITQ's).................................................... 8

4........... Conclusie en aanbevelingen............................................................................................. 9

1. Inleiding

Overeenkomstig artikel 3, lid 2, van Verordening (EG) nr. 338/2008 van de Raad van 14 april 2008 inzake de aanpassing van de aan Polen toe te wijzen quota voor de vangst van kabeljauw in de Oostzee (deelsectoren 25-32, EU-wateren) in de periode 2008-2011 evalueert de Commissie jaarlijks de uitvoering van de Poolse nationale actieplannen inzake de controle en de herstructurering van de vloot en brengt zij daarover verslag uit aan de Raad. Dit is het eindverslag over de driejarige periode.

Het nationale actieplan inzake controle moet een oplossing bieden voor de vastgestelde inspectie- en handhavingsproblemen en moet de onderliggende oorzaken van illegale visserij en inbreuken op de EU-wetgeving voor de kabeljauwvisserij in de Oostzee omvattend aanpakken. De inhoud van het plan is door de Poolse autoriteiten en de diensten van de Commissie besproken en overeengekomen tijdens een vergadering in Warschau op 18 maart 2008. Het nationale actieplan inzake controle wordt in de notulen over die vergadering uiteengezet.

Het nationale actieplan voor de herstructurering van de Oostzeevloot, dat eveneens de periode 2008-2011 bestrijkt, was bedoeld om vast te stellen welke maatregelen nodig zijn om te garanderen dat de aan Polen toegewezen kabeljauwquota uit instandhoudings- en economisch oogpunt duurzaam worden geëxploiteerd in het kader van het uit het Europees Visserijfonds meegefinancierde operationele programma. Het herstructureringsplan is op 26 maart 2008 overeengekomen tussen de Commissie en de Poolse autoriteiten. Het nationale herstructureringsplan voor de Oostzeevloot is in april 2008 goedgekeurd, en in januari 2009 heeft Polen het plan voor de aanpassing van de visserijinspanning goedgekeurd.

Overeenkomstig artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 338/2008 van de Raad heeft Polen beide plannen vastgesteld en uitgevoerd. Zoals vereist, heeft Polen uitvoeringsverslagen aan de Commissie toegezonden. Deze informatie, samen met de door de inspectiediensten van de Commissie verzamelde gegevens, is gebruikt als basis voor de evaluatie in dit verslag. Het verslag bestaat uit twee delen: controle en herstructurering van de vloot.

2. Nationaal actieplan inzake controle

Het nationale actieplan inzake controle bevat een tijdschema voor een geleidelijke verbetering van de Poolse visserijcontroleregeling over een periode van twee jaar. Afgezien van één in het actieplan gestelde termijn moest Polen alle kwesties uiterlijk in oktober 2009 hebben behandeld. Voor elk punt van het plan moest Polen de Commissie om de zes maanden een voortgangsverslag toezenden.

2.1. Versterking van het rechtskade

In 2008 heeft Polen zijn wetgevingsprocedure in gang gezet met het oog op de vaststelling van nieuwe nationale voorschriften om de in het actieplan geconstateerde tekortkomingen in de controle- en handhavingsregeling aan te pakken. De visserijmarktwet is goedgekeurd en in werking getreden, maar de ontwerpvisserijwet moet nog worden goedgekeurd. Sinds 1 januari 2012 voorziet een nieuw ministerieel besluit in een versterkte samenwerking tussen plaatselijke en regionale inspecteurs voor de zeevisserij en de inspecteurs voor landbouw- en voedselkwaliteit met betrekking tot visserijproducten in alle stadia van de productie, de verwerking en de distributie, van de vangst of de oogst tot de detailhandel. Polen stelt momenteel een nieuwe visserijwet op die in overeenstemming moet zijn met Verordening (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en Uitvoeringsverordening (EU) nr. 404/2011 van de Commissie.

2.2. Oprichting en werking van één enkele autoriteit

In 2008 is één enkele autoriteit opgericht om monitoring, controle en bewaking te coördineren onder de exclusieve verantwoordelijkheid van de waarnemend directeur voor visserijcontrole bij het ministerie van Landbouw en Plattelandsontwikkeling.

Sinds eind 2011 worden de ijkpunten en de streefdoelen voor inspectie vastgesteld door de ene autoriteit op basis van een uitgebreide risicoanalyse. Sinds begin 2011 is een nieuw gemeenschappelijk geautomatiseerd systeem voor de monitoring van de resultaten van inspecties beschikbaar, maar het is niet verbonden met of wordt niet getoetst aan de gegevensbank voor vangstregistratie.

De inspectiediensten van de Commissie stelden nog steeds discrepanties vast tussen de praktijken en de werkmethoden van de verschillende regionale inspectiebureaus, die slechts ten dele door regionale verschillen in de visserijtakken kunnen worden verklaard.

2.3. Verbeteringen op het gebied van de inspecties

Polen heeft een stapsgewijze aanpak gevolgd om de moeilijkheden op het vlak van controle en handhaving te verhelpen. Hoewel de in het memorandum van overeenstemming vastgestelde termijn niet is gehaald en tussen 2008 en 2009 slechts beperkte verbeteringen werden geconstateerd, zijn in 2010 en 2011 belangrijke stappen gezet naar een oplossing voor de bestaande problemen:

· inspecteurs in de havenkantoren en mobiele teams hebben in 2010 schok- en waterbestendige laptops gekregen met online-toegang tot VMS en voorafgaande meldingen; in 2011 hebben inspecteurs online-toegang gekregen tot het nieuwe vangstregistratiesysteem en de gegevens uit het elektronische logboek;

· sinds 2011 krijgen inspecteurs voorafgaande meldingen per SMS;

· In oktober 2011 is de inspectiebenchmark van 100 % voor de kabeljauwaanlandingen afgeschaft en is een nieuw risicogebaseerd planningssysteem voor inspecties ingevoerd. De strategie is uitgewerkt door het ministerie (de enige autoriteit) in samenwerking met de regionale inspectiediensten. Het visserijcontrolecentrum (VCC) bereidt de omvattende risicoanalyse voor en verschaft de basis voor planning van de inspecties;

· dankzij de nieuwe risicogebaseerde strategie kunnen inspectiemiddelen ook op andere gebieden dan de kabeljauwaanlandingen worden toegewezen. Andere visserijtakken, zoals de zalmvisserij, en andere segmenten, zoals activiteiten na de aanlanding, worden nu frequenter geïnspecteerd.

Hoewel de technische uitrusting van de inspecteurs zeer goed is, is er sinds begin 2012 slechts in beperkte mate gebruik van gemaakt. Er is geen interactie tussen inspecteurs van verschillende regionale inspectoraten en er is geen vast systeem voor de uitwisseling van goede praktijken. Als eerste stap is een maandelijkse coördinatievergadering met regionale inspecteurs voor de zeevisserij ingesteld.

2.4. Verbeteringen op het gebied van de administratieve controle

In de eerste uitvoeringsjaren van het nationale actieplan inzake controle is geen significante vooruitgang geboekt en heeft Polen zich niet gehouden aan de termijnen. Niettemin zijn in 2010 en 2011 de meeste aandachtspunten opgelost.

· Met de nieuwe gegevensbank voor inspecties (OSIRIS) kunnen alle inspecties en inbreuken voor alle vaartuigen in Polen worden geregistreerd. De gegevensbank kan worden gebruikt voor uitgebreide opzoekingen. De achtergrond van de inspecties en inbreuken kan voor individuele vaartuigen, havens of soorten worden opgevraagd en inbreuken door vaartuigen van andere landen worden aan de vlaggenstaat gemeld. Een ontbrekende schakel in de gegevensbank is de mogelijkheid om vervolgingen van inbreuken op te volgen.

· Binnen het VCC-team is er een risicoanalyseteam dat aan inspecteurs een op historische gegevens gebaseerde lijst van vaartuigen met een hoog risico verstrekt. Het systeem voorziet evenwel niet in real-time-monitoring, waardoor geen mogelijke inspectiedoelen kunnen worden vastgesteld.

· De visserijmarktwet is goedgekeurd en voorziet in verscherpte controles voor soorten met een hoog risico. De nationale wetgeving inzake sancties bij inbreuken op de visserijmarktwet is echter nog steeds niet goedgekeurd. Daardoor is het moeilijk in te schatten hoe effectief de visserijmarktwet wordt gehandhaafd.

· Niettemin blijkt de nieuwe voorwaarde dat vaartuigen die inbreuken hebben begaan, aan het eind van het jaar geen aanvullend quotum kunnen ontvangen, een krachtig afschrikmiddel te vormen.

3. Nationaal herstructureringsplan voor de Oostzeevloot

Polen heeft het nationale herstructureringsplan voor de Oostzeevloot in april 2008 aangenomen. Het omvat de volgende maatregelen:

· inkrimping van de kabeljauwvloot,

· aanpassing van de vangstcapaciteit aan de bestanden,

· verdeling van nationale quota,

· modernisering van vissersvaartuigen (overheveling naar de pelagische sector),

· steun voor de tijdelijke beëindiging van visserijactiviteiten.

Als vervolg op dit actiepan en in overeenstemming met artikel 22 van Verordening (EG) nr. 1198/2006 van de Raad inzake het Europees Visserijfonds heeft Polen in januari 2009, na onderhandelingen met de Europese Commissie, zijn plan voor de aanpassing van de visserijinspanning vastgesteld. Gedurende de uitvoeringsperiode werd dit plan qua inhoud ook beschouwd als nationaal actieplan voor de herstructurering van de vloot in de zin van artikel 3 van Verordening (EG) nr. 338/2008.

3.1. Ontwikkelingen in de Poolse visserijvloot

Volgens het EU-gegevensbestand van vissersvaartuigen (het vlootregister) is de capaciteit van de Poolse Oostzeevloot in de periode tussen 1.4.2008 en 31.12.2011 aanzienlijk verminderd. De grootste inkrimping vond plaats in het vlootsegment van vaartuigen met een lengte over alles tussen 24 en 40 m. Dit is een polyvalent vlootsegment dat ook actief is in de kabeljauwvisserij.

Tabel 1: Poolse visserijvloot in de periode 1.4.2008 - 31.12.2011

Aantal vaartuigen* Capaciteit in kW Capaciteit in GT Vaartuigen in LOA* Op 1.4.2008 Op 31.12.2011 Verschil in aantal Op 1.4.2008 Op 31.12.2011 Verschil in kW Op 1.4.2008 Op 31.12.2011 Verschil in BT < 8 m 258 246 -12 5983,39 5552,87 -430,52 592,18 568,64 -23.54 8 tot 12 m 337 345 8 18957,7 18336,69 -621,01 2286,54 2441,23 154.69 12 m tot 24 m 185 150 -35 30391,4 25552,13 -4839,27 6929,15 5870,9 -1058.25 24 m tot 40 m 80 45 -35 30921,3 17493,2 -13428,1 11327 6615 -4712 Totaal 860 786 -74 86253,79 66934,89 -19318,9 21134,87 15495,77 -5639.1

* Vaartuigen van meer dan 40 m worden als vaartuigen van de langeafstandsvloot beschouwd en zijn niet in deze tabel opgenomen.

De cijfers in de tabel omvatten zowel vaartuigen die aan de Poolse Oostzeevloot zijn onttrokken als vaartuigen die aan die vloot zijn toegevoegd, met en zonder overheidssteun. Ze bestrijken alle segmenten van de Oostzeevloot, inclusief vaartuigen die niet deelnemen aan de gerichte visserij op kabeljauw.

3.2. Vermindering van het aantal speciale visdocumenten voor kabeljauw

Met het oog op het beheer van de verlaagde kabeljauwquota heeft Polen voor de periode 2009-2011 een nieuwe regeling voor de toewijzing van quota aan individuele vaartuigen ingevoerd. Deze regeling was gebaseerd op de nationale quota en de individuele economische vangstquota in specifieke segmenten van de kabeljauwvloot. De individuele economische vangstquota waren zo vastgesteld dat vaartuigen met speciale visdocumenten geen excessieve winst kunnen maken, maar toch economisch levensvatbaar blijven.

In het kader van deze regeling is het aantal vaartuigen met een speciaal visdocument voor kabeljauw aanzienlijk verminderd over een periode van drie jaar, tot ongeveer een derde (147 tot 158 vaartuigen, afhankelijk van het jaar) van het aantal vaartuigen in 2008 (456 vaartuigen).

Met de tijdelijke vermindering van het aantal vaartuigen met speciale visdocumenten voor kabeljauw werd beoogd de in 2008-2011 toegepaste quotumverlagingen die als gevolg van de eerdere overbevissing van kabeljauw waren vastgesteld, te compenseren.

Er werd van uitgegaan dat de hierboven beschreven regeling het aantal vaartuigen met speciale visdocumenten voor kabeljauw in 2012 zou verminderen tot niet meer dan 233.

Na afloop van de regeling inzake quotumverlagingen voor kabeljauw heeft Polen in 2012 het aantal vaartuigen met een speciaal visdocument echter verhoogd tot 443, dit is bijna even veel als in 2008. Polen heeft dus niet kunnen voorkomen dat een deel van de vloot terugging naar de gerichte visserij op kabeljauw. Voorts zijn de jaarlijkse quota voor individuele vaartuigen aanzienlijk verminderd ten opzichte van eerdere jaren in het kader van de terugbetalingsregeling, wat twijfels doet ontstaan over de economische levensvatbaarheid van de vlootsegmenten die afhankelijk zijn van de kabeljauwvangst.

Tabel 1: Speciale visdocumenten voor kabeljauw en kabeljauwquota in Polen in de periode 2008-2012

|| 2008 || 2009-2011 || 2012

Aantal vaartuigen met een speciaal visdocument voor kabeljauw || 456 || 147-158 || 433

Quota voor kabeljauw in de Oostzee (in ton) || 12146 || 11866-15440 || 21871

Gemiddeld quotum per vaartuig (in ton) || 26,64 || 80,70 – 97,80 || 50,51

3.3. Definitieve beëindiging van visserijactiviteiten

Polen streeft een vermindering van de capaciteit van de kabeljauwvloot met ongeveer 50 % na. Dit moet worden bereikt via de definitieve buitenbedrijfstelling van vaartuigen voor de kabeljauwvisserij, de overheveling van een deel van het multifunctionele vlootsegment naar uitsluitend de gerichte pelagische visserij, en de invoering van het systeem van individuele overdraagbare quota (ITQ's). Met de definitieve buitenbedrijfstelling werd een vermindering met 6 000 GT en 20 000 kW tegen eind 2011 beoogd.

Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt, zijn als gevolg van de definitieve buitenbedrijfstelling in totaal 69 vaartuigen (goed voor 4 961,29 GT en 14 524,58 kW) uit het vlootregister geschrapt. Dit totale aantal omvat ook vaartuigen die niet afhankelijk zijn van de kabeljauwvisserij, maar potentieel kabeljauw kunnen vangen. De regeling voor definitieve buitenbedrijfstelling wordt in 2012 voortgezet op basis van eind 2011 ondertekende contracten.

3.4. Moderniseringsmaatregelen (overheveling naar de pelagische sector)

Voor de periode 2009-2011 plande Polen de modernisering van 51 van de grootste vissersvaartuigen, met een totale capaciteit van 7 832 GT en 21 714 kW en de definitieve overheveling van deze vaartuigen van de gerichte visserij op kabeljauw naar uitsluitend de gerichte visserij op sprot en haring. Onder meer door de geringe overheidssteun en de ongunstige financiële voorwaarden in de sector waren eigenaren niet geïnteresseerd in modernisering of een definitieve overheveling van de gerichte visserij op kabeljauw naar uitsluitend de pelagische visserij. Niettemin zijn tal van vaartuigen voor de pelagische visserij in de periode 2009-2011 buiten bedrijf gesteld. De in het plan voor de aanpassing van de visserijinspanning vastgestelde indicatoren en streefcijfers voor modernisering en capaciteitsvermindering in de gerichte visserij op kabeljauw zijn niet bereikt.

3.5. Invoering van individuele overdraagbare quota (ITQ's)

In 2012 zou Polen het ITQ-stelsel voor het beheer van de kabeljauwvloot invoeren. Dit werd beschouwd als een belangrijke stap naar meer efficiëntie en een verdere aanpassing van de capaciteit van de visserijvloot aan de vangstmogelijkheden. Hoewel de Poolse autoriteiten een breed politiek debat hebben gevoerd en overleg hebben gepleegd met de sector, bleek de tenuitvoerlegging van het ITQ-stelsel onmogelijk vanwege de sterke weerstand van de belanghebbenden.

4. Conclusie en aanbevelingen

In de afgelopen jaren is de toestand van de kabeljauwbestanden in de Oostzee aanzienlijk verbeterd, zodat aan de betrokken lidstaten hogere quota werden toegewezen. Voorts heeft Polen de kabeljauwquota die eerder waren overschreden, volledig terugbetaald via een vierjarige regeling voor quotaverlaging.

De meeste in het nationale actieplan inzake controle vastgestelde eisen waren eind 2011 nagekomen. Het nationale systeem voor monitoring en controle en de betrouwbaarheid van de regeling voor het melden van vangsten en visserijinspanningen zijn in de periode 2008-2011 verbeterd, zodat voortaan een doeltreffende controle en inspectie kunnen worden gegarandeerd, zoals bepaald in de goedgekeurde notulen over het Poolse visserijcontrolesysteem. Enkele kleine punten moeten nog worden behandeld en de nationale autoriteiten moeten wellicht een aantal aanpassingen aanbrengen om het potentieel van het nieuwe systeem voor monitoring, controle en bewaking ten volle te kunnen benutten. Het is dan ook bijzonder belangrijk om het systeem te blijven verbeteren.

Het is van essentieel belang dat Polen alle noodzakelijke maatregelen vaststelt, met name wat betreft de nieuwe nationale visserijwet. Net zoals voor alle andere lidstaten zullen de diensten van de Commissie de stand van zaken van nabij blijven volgen en in voorkomend geval tekortkomingen in de tenuitvoerlegging van de vereiste maatregelen opvolgen.

De Commissie stelt vast dat Polen ondanks de definitieve buitenbedrijfstellingsregeling en de regeling voor de tijdelijke stillegging van de kabeljauwvisserij voor een aantal vaartuigen het streefdoel van een capaciteitsvermindering met 50 % niet heeft kunnen verwezenlijken. en dit ondanks de aanzienlijke kosten van dergelijke regelingen die overigens in de hele EU grotendeels ondoeltreffend en inefficiënt zijn gebleken.

Tegen deze achtergrond moet Polen, gezien de dynamische veranderingen in de visbestanden en vloten in de Oostzee, de prestatie van de vloot regelmatig blijven evalueren om na te gaan of een evenwicht is bereikt tussen de visserijcapaciteit en de beschikbare middelen.

Zo nodig moeten maatregelen worden ingevoerd om een eventueel duidelijk onevenwicht in een bepaald vlootsegment of een bepaalde visserijtak aan te pakken. Er moet gebruik worden gemaakt van overheidsmiddelen om de overgang naar een duurzamere, selectievere lage-impactvisserij te vergemakkelijken.