P6_TA(2004)0099

Top EU-Rusland

Resolutie van het Europees Parlement over de op 25 november 2004 in Den Haag gehouden Top EU-Rusland

Het Europees Parlement,

- gezien de Overeenkomst inzake partnerschap en samenwerking [1] tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds, en Rusland anderzijds, die op 1 december 1997 van kracht werd en op de gezamenlijke verklaring over uitbreiding van de EU en de betrekkingen tussen de EU en Rusland, die op 27 april 2004 werd ondertekend en door zowel het Europees Parlement als de Russische Staatsdoema in oktober 2004 werd bekrachtigd,

- gezien zijn eerdere resoluties over Rusland en Tsjetsjenië, met name zijn aanbeveling van 26 februari 2004 aan de Raad over de betrekkingen tussen de EU en Rusland [2],

- gezien de resultaten van de 14de Top EU-Rusland die op 25 november 2004 in Den Haag werd gehouden,

- gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement getiteld: "De grotere Europese nabuurschap: een nieuw kader voor de betrekkingen met de oostelijke en zuidelijke buurlanden" (COM(2003)0104),

- gelet op artikel 103, lid 4 van zijn Reglement,

A. overwegende dat een versterking van de samenwerking en goede betrekkingen als buurlanden tussen de EU en Rusland van cruciaal belang zijn voor de stabiliteit, de veiligheid en de welvaart in geheel Europa,

B. overwegende dat beide zijden onderstrepen dat het strategische partnerschap tussen de EU en Rusland van groot belang is, en dat zij voornemens zijn hun samenwerking in Europa en daarbuiten verder te intensiveren op basis van gemeenschappelijke waarden, in het bijzonder democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten,

C. overwegende dat de EU zich er na haar laatste uitbreiding ondubbelzinnig op heeft vastgelegd de uitvoering van het Europese nabuurschapsbeleid tot een van de topprioriteiten van haar externe beleid te maken, en derhalve ook meer betrokken te raken bij de oplossing van de conflicten in Transdjnestrië en de zuidelijke Kaukasus,

D. overwegende dat zowel de EU als Rusland hun buurlanden beschouwen als gebieden waar zij een zekere mate van verantwoordelijkheid delen met betrekking tot de totstandbrenging en handhaving van stabiliteit,

E. overwegende dat tijdens de Top EU-Rusland van mei 2003 in Sint Petersburg is besloten vier gemeenschappelijke ruimtes vast te stellen, waarmee een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, een ruimte van externe veiligheid en een ruimte van onderzoek, onderwijs en cultuur werden toegevoegd aan de gemeenschappelijke economische ruimte waarover twee jaar eerder al overeenstemming was bereikt,

F. overwegende dat de deelnemers aan de 14e Top EU-Rusland zijn overeengekomen de totstandbrenging van de vier gemeenschappelijke ruimtes uit te stellen tot de volgende Top EU-Rusland in mei 2005 in Moskou,

G. onderstrepend dat elke verdere ontwikkeling in de opbouw van een echt strategisch partnerschap gekoppeld dient te worden aan een concrete verbetering van de huidige situatie en dat de waarden van democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, die de basis vormen van dit partnerschap, volledig moeten worden gedeeld,

H. overwegende dat de EU en Rusland een gezamenlijke verantwoordelijkheid dragen voor het tot stand brengen van vreedzame oplossingen voor conflicten in hun directe omgeving;

I. overwegende dat het gebrek aan haalbare politieke oplossingen in Tsjetsjenië heeft geleid tot verspreiding van terroristische acties naar de naburige republieken en dat schendingen van de mensenrechten die in verband gebracht worden met Russische veiligheidstroepen doorgaan,

1. betreurt het gebrek aan substantiële vooruitgang bij de totstandbrenging van de vier gemeenschappelijke ruimtes tijdens de 14de top EU-Rusland in Den Haag, maar neemt kennis van de wil tot verdieping van de dialoog over een groot aantal kwesties, waaronder minderheden, mensenrechten en fundamentele rechten; hoopt dat deze dialoog tot concrete resultaten zal leiden;

2. is van opvatting dat de vier ruimtes als één pakket moeten worden behandeld en niet van elkaar gescheiden moeten worden;

3. spreekt zijn voornemen uit om de samenwerking tussen de EU en Rusland te versterken met het oog op de totstandbrenging van de vier gemeenschappelijke ruimtes;

4. roept de Commissie en de Raad ertoe op ten volle gebruik te maken van bestaande instrumenten en programma's, zoals TACIS, om de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld in Rusland te ondersteunen; verlangt dat toekomstige instrumenten eveneens gericht moeten zijn op verbetering van de democratie en eerbiediging van de rechtsstaat in deze regio;

5. is verheugd over de ratificatie door de Doema op 22 oktober 2004 van het Kyoto-protocol bij het VNKaderverdrag inzake klimaatverandering; wijst met nadruk op het positieve gevolg dat ondertekening van het Kyoto-protocol zal hebben voor de verbetering van het strategische lange-termijnpartnerschap tussen de EU en Rusland; hoopt dat andere mondiale partners hierdoor aangemoedigd zullen worden het voorbeeld van Rusland te volgen; verzoekt beide zijden een nog grotere inspanning te leveren met het oog op een doelmatiger energieverbruik en de ontwikkeling van energiebronnen die geen CO2-uitstoot opleveren;

6. spreekt er zijn waardering voor uit dat de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst is uitgebreid tot de nieuwe lidstaten van de EU en voor de vaste toezegging van beide zijden zich actief te blijven inzetten voor verwezenlijking van de engagementen toegezegd in de voornoemde gezamenlijke verklaring;

7. is verheugd over de aankondiging van president Poetin op de Top dat Rusland "in de nabije toekomst" de grensovereenkomsten met Estland en Letland zal ondertekenen;

8. benadrukt de noodzaak voor de EU en Rusland om hun politieke dialoog te intensiveren, met name door samen te werken om het gemeenschappelijke doel van versterking van multilaterale organisaties, zoals de VN en de WHO, te bereiken;

9. erkent dat Rusland een speciaal belang heeft bij het onderhouden van goede betrekkingen met veel van zijn buurlanden, zoals Wit-Rusland, de Oekraïne, Moldavië en de zuidelijke Kaukasus; benadrukt echter dat Rusland zich dient te houden aan het beginsel van niet-inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van soevereine staten, met name in het geval van verkiezingen;

10. is bezorgd over de richting van het democratiseringsproces in Rusland en de verdere accumulatie van bevoegdheden door de centrale regering in Moskou, zoals het benoemen van rechters van het Hooggerechtshof, gouverneurs en burgemeesters van grote steden door de Russische president; geeft kennis van zijn verontrusting over de striktere sturing van de media en beperkingen van de vrijheid van drukpers;

11. veroordeelt met kracht de recente terroristische aanslagen tegen de Russische bevolking en andere naburige landen; juicht maatregelen om de samenwerking tussen de EU en Rusland bij terrorismebestrijding te vergroten, toe zolang deze worden genomen onder volledige eerbiediging van mensenrechten en fundamentele vrijheden en niet leiden tot uitholling van democratische rechten of het maatschappelijk middenveld;

12. is ernstig verontrust over de herhaalde en nog steeds voortdurende massale overtredingen van de humanitaire rechtsregels en van de mensrechten waaraan de Russische strijdkrachten zich tegenover de Tsjetsjeense bevolking schuldig maken en doet een beroep op Rusland te streven naar een geloofwaardig proces van vrede en verzoening; herhaalt dat er alleen sprake kan zijn van een veelomvattende, onderhandelde, politieke oplossing, en niet van een militaire;

13. is ingenomen met het voorstel van de Raad voor nauwere samenwerking bij crisisbeheer; verwacht van Rusland een oprechtere en constructievere houding met betrekking tot de conflicten in Transdjnestrië en de zuidelijke Kaukasus;

14. onderstreept dat de ontwikkeling van de regio Kaliningrad van belang is voor de algehele ontwikkeling van het Oostzeegebied en moedigt Rusland en andere belanghebbende partijen er daarom toe aan de sociaal-economische ontwikkeling van de regio te stimuleren door deze open te stellen en economisch te integreren;

15. betreurt de aankondiging van president Poetin dat Rusland nieuwe kernwapens ontwikkelt;

16. roept de EU en Rusland ertoe op hun standpunten over de hervorming van de VN, en in het bijzonder de toekomstige hervorming van de Veiligheidsraad van de VN, te coördineren; is bezorgd over tekenen van spanningen in de betrekkingen tussen de EU en Rusland als gevolg van recente gebeurtenissen, met name in de Oekraïne;

17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de lidstaten, de president en het parlement van de Russische Federatie, de OVSE en de Raad van Europa.

[1] PB L 327 van 28.11.1997, blz. 1.

[2] PB C 98 E van 23.4.2004, blz. 182.

--------------------------------------------------