A4-0206/95

Resolutie over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad inzake "Economische groei en milieu: Enkele implicaties voor het economisch beleid"

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad inzake "Economische groei en milieu: Enkele implicaties voor het economisch beleid" ((COM(94)0465) - C4-0217/94),

- gezien de artikelen 130 R, S en T van het EU-Verdrag en met name daarin vervatte principes van duurzame ontwikkeling, voorzorg, preventief handelen, bestrijding van de vervuiling aan de bron en "de vervuiler betaalt",

- gezien het Vijfde Milieuactieprogramma,

- gezien de door de Gemeenschap aangegane verplichtingen met betrekking tot de uitvoering van Agenda 21,

- gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en de adviezen van de Commissie economische en monetarie zaken en industriebeleid, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie en de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid (A4- 0206/95),

A. overwegende dat een verdergaande economische groei op de huidige wijze niet zal leiden tot een toename van de welvaart maar zal leiden tot afbraak van de middelen die het menselijk bestaan en voortbestaan mogelijk maken,

B. overwegende dat indien de ontwikkelingslanden eenzelfde welvaartspeil als de ontwikkelde landen zouden bereiken, bij eenzelfde verbruik van grondstoffen en bij de huidige stand van de techniek, er op aarde een onleefbare situatie zou ontstaan,

C. overwegende dat derhalve een drastische reductie van het per capita beslag op niet-vernieuwbare grondstoffen een ecologische noodzaak is, waarvoor een forse toename van de produktiviteit van grondstoffen voorwaarde is; en dat onderzoek moet worden gedaan naar geheel nieuwe procédés en technieken voor een zuinige omgang met milieu en grondstoffen zodat ook door een langere levensduur van produkten het hiervoor noodzakelijke gebruik van grondstoffen algemeen kan worden verminderd,

D. overwegende dat de Europese Unie door de ondertekening van een groot aantal internationale verdragen (zoals het Klimaatverdrag, het Biodiversiteitsverdrag, het Protocol van Montreal, Agenda 21, e.a.) zich vergaande verplichtingen heeft opgelegd,

E. overwegende dat de huidige economische structuur een scheve interregionale en intertemporele welvaartsverdeling bestendigt,

F. overwegende dat een hele waaier van maatregelen nodig zal zijn om tot een duurzame economie te komen, en dat die maatregelen op hun meest effectieve bestuursniveau (mondiaal, Europees, nationaal, regionaal) genomen moeten worden, conform het subsidiariteitbeginsel,

G. overwegende dat het integreren van milieu-aspecten in het economisch beleid op micro-, meso- en macroniveau tot nieuwe prijsverhoudingen zal leiden alsmede tot verschuivingen in de economische structuur en dat maatregelen gewenst zullen zijn om deze overgangen met het oog op de sociale rechtvaardigheid niet onverhoeds te laten verlopen,

H. overwegende dat de huidige generatie door haar technisch kunnen een ongekend beslag legt op de rijkdommen van de schepping en overeenkomstig het concept van het rentmeesterschap een onmiskenbare verantwoordelijkheid draagt voor het behoud van de natuur,

1. feliciteert de Commissie met haar mededeling die het onderwerp vormt van deze ontwerp-resolutie en die een uitwerking betekent van Hoofdstuk 10 van het Witboek van de Commissie inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid";

2. betreurt evenwel dat de Commissiemededeling geen uitgebreide aandacht besteedt aan een aantal belangrijke aspecten van het na te streven model van duurzame economische ontwikkeling, zoals de ongeprijsde externe effecten, het werkgelegenheidsaspect, de relatie met de ontwikkelingslanden en de internationale handel;

3. is van mening dat de Commissie in haar mededeling de urgentie van de milieuproblemen nog onderschat door te spreken over de noodzaak van het samengaan van economische groei en milieubehoud op lange termijn, terwijl het duurzaamheidsbegrip juist impliceert en vereist dat reeds op korte termijn maatregelen worden genomen;

4. is van mening dat de stelling dat "economische groei en milieubehoud op lange termijn elkaar niet uitsluiten maar juist zonder elkaar niet mogelijk zijn" te absoluut is gesteld, omdat niet kan worden uitgesloten dat het streven naar duurzaamheid vereist dat het niveau van de materiële consumptie in het welvarende deel van de wereld zal moeten dalen om de wereldwijde economische ontwikkeling ecologisch inpasbaar te maken;

Duurzaam economisch model

5. stelt het ten zeerste op prijs dat de Commissie uitvoerig aandacht schenkt aan de macro-economische facetten van een ander economisch ontwikkelingsmodel;

6. feliciteert de Commissie met het feit dat zij inziet welke wijzigingen in de economische structuur nodig zijn om tot een duurzaame economie te komen maar verzoekt de Commissie tegelijkertijd de problemen die zullen opdoemen in de relatie met de ontwikkelingslanden, alsmede die op het gebied van handel en milieu, niet uit het oog te verliezen;

7. verzoekt de Commissie een Europees beleidsplan op te stellen om tegen het jaar 2020 een duurzame economische structuur verwezenlijkt te hebben; benadrukt hierbij dat hoe langer maatregelen uitblijven, des te ingrijpender zij zullen moeten zijn om dezelfde doelstellingen te bereiken en wijst erop dat de maatregelen die nodig zijn om tot een duurzame economie te komen, indien tijdig genomen, slechts een fractie van het BNP vormen (2-3%);

8. ondersteunt hierbij tevens de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van Green Accounting, satelliet-rekeningen en milieu-indicatoren, die een voorwaarde vormen om een duurzame economische ontwikkeling te verwezenlijken;

9. verzoekt de Commissie voorstellen te doen voor een instrumentarium met tijdpad waarmee een duurzame economie bereikt kan worden;

10. verzoekt de Commissie tevens de in hoofdstuk 10 van het Witboek inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid gebezigde terminologie met betrekking tot het nieuwe ontwikkelingsmodel voor de Gemeenschap uit te breiden met de begrippen "milieugebruiksruimte" ("carrying capacity" of "environmental space") en "milieugoederen" ("environmental goods");

11. benadrukt dat een "policymix" van wetgeving, marktconforme instrumenten, voorlichting en bevordering van de milieutechnologie noodzakelijk blijft om de heersende milieuproblemen op de meest effectieve en efficiënte wijze aan te pakken;

Economische en fiscale instrumenten,

12. merkt op dat één van de grondregels van de economie het optimaal gebruik van schaarse produktiefactoren is en benadrukt dat een verschuiving van belasting van arbeid naar de belasting van schaarse grondstoffen een uiterst geschikt middel is om economische groei en milieuzorg met elkaar in overeenstemming te brengen;

13. dringt er bij de Commissie op aan overeenkomstig het Witboek "Groei, concurrentievermogen, werkgelegenheid; Naar de 21ste eeuw: wegen en uitdagingen" voorstellen voor een duurzaam model te presenteren waarin groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid in een gezonde verhouding tot elkaar staan, dat milieuvriendelijk is en meer levenskwaliteit biedt (b.v. mogelijkheden voor werkgelegenheid op het gebied van waterzuivering, het schoonmaken van vervuilde gebieden of controle op naleving van kwaliteitsnormen);

14. is met de Commissie van mening dat de regulerende heffing een zeer doeltreffend beleidsinstrument is om zowel producenten als consumenten tot een efficiënter gebruik van schaarse grondstoffen aan te zetten;

15. betreurt het ten zeerste dat de Raad tot nu toe niet in staat is gebleken om concrete maatregelen in de hierboven genoemde zin te nemen, zoals de invoering van een Europese CO2-heffing die voor alle lid-staten zou moeten gelden;

16. dringt er bij de Commissie op aan zo spoedig mogelijk concrete modellen voor de invoering van een energieheffing uit te werken waarbij positieve werkgelegenheids- en groei-effecten zouden kunnen worden bereikt door enerzijds deze energieheffing te compenseren door een gerichte vermindering van de werkgeversbijdrage en anderzijds de belastinginkomsten te bestemmen voor energie-efficiënte technologieën en energiebesparende maatregelen (b.v. warmte-isolatie van gebouwen);

17. dringt er voorts bij de Commissie op aan een energieheffingsmodel te ontwerpen dat voorziet in invoering van een heffing op de inzet van primaire energie aan het begin van het proces van het energieverbruik, aangezien hierdoor een prikkel zou kunnen worden geschapen om de aanzienlijke energieverliezen bij de omzetting van primaire in secundaire energiebronnen (b.v. van kolen in stroom) te verminderen;

18. verzoekt de Commissie een verslag op te stellen met betrekking tot het gebruik van marktconforme instrumenten in de lid-staten, waarin deze niet alleen worden geïnventariseerd maar ook geëvalueerd en waarin tevens aandacht wordt besteed aan de verborgen subsidies aan bepaalde economische activiteiten, doordat de externe kosten niet in de prijs zijn ingecalculeerd maar op de samenleving worden afgewenteld;

19. constateert dat de mededeling zich voornamelijk richt op regulerende heffingen en nodigt de Commissie uit ook andere marktconforme instrumenten, zoals daar zijn subsidieregelingen, of juist het stopzetten van verborgen subsidieregelingen (het niet belasten van kerosine), boetesystemen, verhandelbare emissierechten en doelheffingen, op hun bruikbaarheid in Europees verband te toetsen en daarna met concrete voorstellen tot invoering te komen;

20. benadrukt dat het hoofddoel van de inzet van marktconforme instrumenten is de betrokken economische sectoren aan te zetten tot meer duurzame wijzen van produceren en consumeren;

Milieutechnologie

21. roept de Commissie en de lid-staten op de overdracht van milieu- en energietechnologie aan de ontwikkelingslanden te bevorderen;

22. dringt er bij de Commissie op aan te streven naar internationale samenwerking betreffende minimumnormen op het stuk van milieubescherming, arbeidstijd en sociale voorwaarden, teneinde mondiale milieuproblemen gezamenlijk aan te pakken en oneerlijke concurrentievoordelen af te schaffen;

23. verzoekt de Commissie in haar werkgelegenheidsbeleid duidelijker de milieusector te betrekken en met name het concurrentievoordeel te bevorderen die de milieutechnologiesector biedt;

24. verlangt van de Commissie een sturend beleid met betrekking tot het economisch kansrijker maken van technieken om de belasting van het milieu te verminderen, zoals hergebruik, recycling, integraal ketenbeheer en bedrijfsinterne milieuzorg; verzoekt de Commissie een Europese heffing op voor verbranding of stort bestemd afval voor te stellen en hieraan de hoogste prioriteit toe te kennen;

°

° °

25. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lid-staten.