A4-0086/97

Resolutie over de mededeling van de Commissie betreffende steun van de Europese Gemeenschap voor de pogingen van ontwikkelingslanden tot regionale economische integratie (COM(95)0219 - C4-0260/95)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(95)0219 - C4-0260/95),

- gelet op de artikelen 130 U en 130 V van het EG-Verdrag,

- gezien de Tweede Overeenkomst van Yaoundé van 1969 en de daaropvolgende Overeenkomsten van Lomé,

- gezien de conclusies van de Europese Raad in Lissabon (1992) en Essen (1994),

- gezien de resolutie van de Raad van 1 juni 1995 over de steun aan de pogingen van ontwikkelingslanden tot regionale integratie;

- gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en het advies van de Commissie externe economische betrekkingen (A4-0086/97),

A. zijn instemming betuigend met de mededeling van de Commissie, mede in het licht van de tendens tot regionale samenwerking en integratie in de wereldeconomie na de Koude Oorlog,

B. in de overtuiging dat de ontwikkeling weliswaar in de hand kan worden gewerkt door het feit dat de economische en culturele betrekkingen van tal van landen uit het zuidelijk halfrond nog steeds hoofdzakelijk is gericht op die van het noorden, met name de vroegere koloniale mogendheden, maar dat het ook dringend noodzakelijk is de uitwisseling en de samenwerking over de grenzen heen tussen de ontwikkelingslanden onderling te stimuleren,

C. ervan overtuigd dat regionale economische samenwerking en integratie kunnen bijdragen tot de verbetering van de ernstige economische, maatschappelijke en ecologische problemen waarmee veel ontwikkelingslanden te kampen hebben; van mening dat daarentegen een zeer gedifferentieerde aanpak is vereist om de belangen van de armste bevolkingsgroepen in de ontwikkelingslanden te ondersteunen,

D. zich bewust van het feit dat veel regionale integratie-initiatieven, met name in Afrika, zijn mislukt; zich er tevens van bewust dat deze initiatieven zorgvuldig moeten worden onderzocht om de te verlenen steun zo effectief mogelijk in te kunnen zetten,

E. ervan overtuigd dat externe steun voor regionale economische integratie in de ontwikkelingslanden van groot belang is en dat de EU zich in een uitstekende positie bevindt om op dit gebied een leidende rol te vervullen, gezien haar eigen voorgeschiedenis van regionale economische integratie; er evenzeer van overtuigd dat het Europese integratiemodel echter alleen als ervaringsmodel kan dienen en niet direct kan worden overgedragen op de ontwikkelingslanden,

1. is van mening dat het voornaamste doel van regionale economische integratie in de ontwikkelingslanden erin dient te bestaan de armoede te helpen verlichten en een duurzame economische, maatschappelijke en humane ontwikkeling te bevorderen;

2. is van mening dat de integratie van de ontwikkelingslanden in de wereldeconomie ook een middel is om dit te bereiken en geen doel op zich;

3. is van oordeel dat regionale economische integratie een essentieel instrument is om de sociaal-economische ontwikkeling in de ontwikkelingslanden in kwestie te stimuleren, de inpassing van hun economie in de wereldeconomie vlotter te doen verlopen en bij te dragen tot de toenadering tussen de volkeren, de consolidering van de vrede en een grotere internationale stabiliteit;

4. zegt zijn nadrukkelijke steun toe aan de Commissie die zo spoedig mogelijk de maatregelen ter ondersteuning van de regionale economische integratie in de ontwikkelingslanden moet toetsen;

5. pleit voor een betere coördinatie tussen de donors, met name de Europese Unie en de lidstaten, en wenst dat de Commissie, naast alle andere maatregelen, haar aangekondigde jaarverslag, te beginnen met 1996, onverwijld indient;

6. acht het van fundamenteel belang dat er tussen de verschillende donororganisaties een efficiëntere coördinatie tot stand komt wat de steun aan regionale economische integratie tussen ontwikkelingslanden betreft en roept de Commissie ertoe op daarbij de nodige hulp te verlenen;

7. erkent dat de economische, politieke, maatschappelijke en institutionele realiteiten in de diverse regio's van de derde wereld sterk verschillen en dat ook de mogelijkheden om regionale integratie tot een succes te maken, onderling sterk uiteenlopen;

8. is van mening dat daar waar de noodzakelijke voorwaarden voor een succesvolle regionale integratie niet voorhanden zijn, steun voor andere vormen van regionale samenwerking wellicht opportuun zou zijn;

9. verlangt dat bij de steun van de EU voor bepaalde ontwikkelingslanden (met name in Afrika) meer nadruk wordt gelegd op functionele samenwerking, omdat deze het wederzijdse vertrouwen en het wederzijds belang tot stand kan brengen op grond waarvan dan degelijke stappen kunnen worden gezet in de richting van harmonisatie van beleid en uiteindelijk van regionale economische integratie;

10. is van mening dat iedere vorm van steunbeleid van de EU voor regionale samenwerking en binnen dit beleid de regionale economische integratie gebaseerd moet worden op:

- begrip voor de regionale kenmerken van de ontwikkelingslanden (historisch, economisch, politiek, maatschappelijk en institutioneel),

- een evaluatie van de mate waarin de noodzakelijke voorwaarden vooraf voor economische integratie (in tegenstelling tot die voor programma's voor functionele regionale samenwerking) in de verschillende regio's van de wereld staande kunnen worden gehouden,

- een realistische evaluatie van de timing en verschillende fasen van regionale samenwerkingsprocessen die als basis kunnen dienen voor regionale economische integratie;

11. is van mening dat in sommige regio's van de derde wereld, met name in de minst ontwikkelde landen, een multilaterale liberalisering waarbij alles aan de krachten van de markt wordt overgelaten ten koste kan gaan van de economische voordelen van regionale economische integratie voor de betrokken regio's;

12. is van mening dat de pogingen tot regionale economische integratie ook vaker allerhande maatregelen van preferentiële aard ter ondersteuning van de zwakkere economieën uit de regio zouden moeten omvatten; dringt erop aan dat de EU dat aspect in overweging neemt en steunmaatregelen neemt die zijn afgestemd op de behoeften van de zwakkere natiestaten in een regionale context;

13. acht het noodzakelijk dat de overeenkomsten voor regionale integratie de partnerlanden in staat stellen de integratie op economisch en handelsgebied verder te verdiepen dan door de Wereldhandelsorganisatie (GATT 1994) wordt vereist, op voorwaarde dat bedoelde liberaliseringsovereenkomsten niet resulteren in meer protectionisme ten aanzien van de landen die geen overeenkomstsluitende partij zijn;

14. is van mening dat veel meer aandacht dient te worden besteed aan de financiering van cohesiemaatregelen, met name wanneer het gaat om ondersteuning van regionale economische integratie tussen landen met onderling sterk uiteenlopende economische structuren en ontwikkelingsniveaus;

15. is van mening dat de kosten die ontwikkelingslanden zich moeten getroosten om in plaats van niet-wederkerige preferenties meer te werk te gaan op basis van reciprociteit, sterk zullen variëren van ontwikkelingsland tot ontwikkelingsland en van regio tot regio; deelt de opvatting van de Commissie dat diverse vormen van aanpassingssteun in de vorm van donateursregelingen ten behoeve van landen, regio's of sectoren waar de aanpassingskosten het hoogst oplopen, noodzakelijk kunnen zijn om de integratie te bevorderen;

16. is van mening dat veel aandacht moet worden besteed aan de gevolgen voor individuele ontwikkelingslanden en regio's van maatregelen om niet- wederkerige preferenties te vervangen door een grotere mate van reciprociteit teneinde te bewerkstelligen dat de doelstellingen op het gebied van armoedebestrijding en de bevordering van een duurzame economische, maatschappelijke en humane ontwikkeling niet worden ondermijnd;

17. is van mening dat het excessieve aantal regionale organisaties in Afrika kostbare doublures, inefficiency en coördinatieproblemen in de hand werkt; verzoekt de Commissie en de lidstaten van de EU derhalve de rationalisatie-inspanningen van de bestaande organisaties te ondersteunen en te bevorderen, indien de betrokken landen zulks wensen;

18. beaamt de passage van de mededeling waarin wordt gesteld dat het feit dat de mandaten van de verschillende regionale organisaties elkaar overlappen en tegen elkaar in werken leidt tot ondoelmatigheid en verspilling en verzoekt de Commissie deze kwestie in haar contacten met de betrokken organisaties en regeringen aan te kaarten, aan te dringen op een efficiënte coördinatie en hiervoor de nodige middelen vrij te maken;

19. verzoekt de Commissie en de lidstaten de doeltreffendheid en de kans op slagen van regionale organisaties nauwlettend te onderzoeken en alleen die organisaties bijstand te verlenen die kunnen bijdragen aan een duurzame verbetering van de economische, politieke en sociale situatie en van het milieu;

20. verzoekt de Commissie steun te verlenen aan de ultraperifere gebieden van de Unie die pogingen ondernemen om met staten, landen of gebiedsdelen uit hun regio een vorm van samenwerking tot stand te brengen die is toegemeten op de ontwikkelingsbehoeften van elk van de partners en rekening houdt met hun respectieve belangen;

21. beschouwt het als essentieel dat pogingen tot regionale economische integratie zich ook richten op plaatselijke bevolkingsgroepen en op de particuliere sector, aangezien op lange termijn slechts resultaten zullen kunnen worden bereikt met medewerking van de plaatselijke bevolking; wijst er in dit verband op dat de armoede het best kan worden bestreden door gebruik te maken van plaatselijk geaccepteerde en gangbare praktijken;

22. is van oordeel dat bij alle pogingen tot regionale economische integratie de belangen van vrouwen, kinderen en vooral zwakke groepen, zoals de oorspronkelijke bevolkingsgroepen, moeten worden geëvalueerd en terdege in aanmerking worden genomen;

23. is het volstrekt eens met de opvatting van de Commissie over het belang van de uitbouw van de plaatselijke mogelijkheden om regionale integratiebeleidslijnen te formuleren en in de praktijk om te zetten; is van oordeel dat technische bijstand en opleidingsprogramma's in belangrijke mate hieraan kunnen bijdragen;

24. deelt de opvatting van de Commissie dat externe steun nodig kan zijn ter compensatie van de negatieve gevolgen voor de betalingsbalans van veel ontwikkelingslanden van verlaging van hun tariefinkomsten als gevolg van economische liberaliseringsmaatregelen in het kader van regionale economische integratie;

25. acht het essentieel dat bij economische hervormingsprogramma's op nationaal niveau de regionale dimensie in aanmerking wordt genomen;

26. onderstreept dat regionale economische integratie op middellange en lange termijn de beste ontwikkelingsperspectieven kan bieden, zowel in de Maghreblanden als in de Masjraklanden en de landen van het Midden-Oosten; verzoekt de Commissie derhalve een studie te verrichten omtrent en eventueel uitvoering te geven aan de aanpassing en cumulatie van de regels van oorsprong voor de voornaamste exportproducten van de landen van het Middellandse-Zeebekken, teneinde de integratie op economisch en handelsgebied tussen de diverse landen en groeperingen van landen in deze regio te bevorderen;

27. is verheugd dat in Lomé IV/2 bij de regels van oorsprong ook het begrip regionale cumulatie is ingevoerd, maar verlangt de vereenvoudiging van de procedures en flexibele tenuitvoerlegging van de regionale- cumulatiebepaling om te verzekeren dat het potentieel voor het tot stand brengen van handel en nieuwe investeringen uit hoofde van dit instrument op doeltreffende wijze worden bevorderd;

28. is verheugd over de recente inwerkingtreding van het mechanisme van regionale cumulatie van de regels van oorsprong in het handelsverkeer tussen de EU en de lidstaten van de Middenamerikaanse Gemeenschappelijke Markt wat de onder het SAP ressorterende producten betreft;

29. acht het wenselijk dat de EU krachtdadiger gebruik maakt van het SAP als instrument ten behoeve van de regionale economische integratie van de ontwikkelingslanden; is er derhalve voorstander van dat de Commissie een soepeler toepassing van de regels van oorsprong door deze landen mogelijk maakt door subregionale cumulatie toe te staan;

30. is van mening dat een sterkere nadruk op de milieuaspecten de mededeling van de Commissie ten goede zou komen, aangezien een ontwikkelingsstrategie slechts met succes kan worden doorgevoerd wanneer met de milieuaspecten rekening wordt gehouden; verzoekt de Commissie dit aspect dan ook in haar mededeling te betrekken;

31. verzoekt de Commissie een nieuwe mededeling over de pogingen van ontwikkelingslanden tot regionale economische integratie in te dienen, waarin alle nog niet behandelde deelaspecten van de economische integratie, zoals de infrastructuur, en in het bijzonder de politieke, culturele en etnische aspecten aan bod komen, die van fundamenteel belang zijn voor het welslagen van de integratiepogingen;

32. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad en de regeringen van de lidstaten.