1.

doet de Raad en de Commissie de volgende aanbevelingen en verzoekt hen daarmee bij de te voeren onderhandelingen rekening te houden: a) er moet blijvend aangedrongen worden op een brede, veelomvattende en juridisch bindende overeenkomst gebaseerd op een gedeelde toewijding aan de mensenrechten, die betrekking heeft op alle terreinen van samenwerking tussen partijen en die een stap voorwaarts betekent ten opzichte van de huidige PSO met betrekking tot zowel de intensiteit van de verbintenissen als de onderwerpen waarvoor deze gelden; er moet tevens op worden aangedrongen dat de overeenkomst handhavingsmechanismen voor de relevante onderdelen moet omvatten; b) er moet worden benadrukt dat de schending van de soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië door Rusland en de rol van Rusland in het gasgeschil van begin 2009 de betrekkingen tussen de EU en Rusland en de onderhandelingen over de nieuwe overeenkomst ernstig in gevaar hebben gebracht; c) er moet worden onderstreept dat de betrekkingen van de EU met Rusland gebaseerd moeten zijn op respect voor de internationale rechtsorde en alle bindende overeenkomsten en verdragen waarbij Rusland en de EU-lidstaten partij zijn, waaronder het VN-Handvest, het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het EHV, alsmede de regels en verbintenissen die gelden voor leden van de OVSE en de Raad van Europa; d) er moet worden benadrukt dat een hecht partnerschap, intensievere samenwerking en goede nabuurschapsbetrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland, alsmede het nieuwe beleid van de Amerikaanse regering met betrekking tot Rusland, een stabiele basis en een voorwaarde voor stabiliteit, veiligheid en welvaart in Europa en de wereld kunnen vormen; in dit kader de verklaringen van de Amerikaanse regering inzake de ruime samenwerkingsmogelijkheden met Rusland dienen te worden toegejuicht; e) er moet onder de verantwoordelijkheid van de Hoge Vertegenwoordiger een raadplegingsmechanisme worden ingesteld dat de lidstaten in staat stelt elkaar tijdig vooraf te raadplegen over elke bilaterale kwestie met Rusland – zij het overeenstemming of geschilpunt – die gevolgen kan hebben voor andere lidstaten en voor de EU als geheel, waardoor de EU een zo consistent mogelijk standpunt kan innemen, door ervoor te zorgen dat volledig rekening wordt gehouden met de belangen van alle lidstaten en te voorkomen dat een afzonderlijke lidstaat de onderhandelingen op een later tijdstip blokkeert; f) er moet worden aangedrongen op versterking van de rol van de parlementaire samenwerkingscommissie in de nieuwe overeenkomst om de parlementaire dimensie van de samenwerking tussen de EU en Rusland te versterken; g) de EU moet nogmaals wijzen op de verbintenissen die de EU en Rusland op internationaal niveau zijn aangegaan, in het bijzonder als leden van de Raad van Europa en de OVSE, en haar bezorgdheid kenbaar maken aan de Russische regering over de mensenrechtensituatie en de afnemende bewegingsvrijheid van het maatschappelijk middenveld in Rusland, waarbij zij er bij dit land op aan moet dringen om de vrijheid van meningsuiting en vereniging te handhaven door de wetgeving inzake maatschappelijke organisaties in overeenstemming te brengen met de Europese en internationale verplichtingen van Rusland, om onverwijld doeltreffende maatregelen te nemen ter bevordering van een gunstig werkklimaat voor mensenrechtenorganisaties en onafhankelijke liefdadigheidsorganisaties die zich inzetten voor het bevorderen van de culturele banden tussen Rusland en de EU-lidstaten, en om verdedigers van de mensenrechten niet langer te intimideren en dwarsbomen en om zich te onthouden van scherpe administratieve maatregelen tegen genoemde organisaties; h) de Russische regering moet worden opgeroepen de mediavrijheid volledig te respecteren en de onafhankelijke media politieke en economische omstandigheden te garanderen waaronder ze normaal kunnen functioneren; de Russische regering moet dringend worden verzocht een einde te maken aan het voortdurende geweld tegen en de vervolging van journalisten; i) er moet in herinnering worden gebracht dat president Medvedev zich er publiekelijk toe verbonden heeft de rechtsstaat in Rusland te versterken, en er moet bezorgdheid worden geuit over de onafhankelijkheid van het gerecht en het rechtsstelsel in Rusland; j) als standpunt dient te worden geformuleerd dat het regelmatige, zesmaandelijkse mensenrechtenoverleg tussen de EU en Rusland sinds de invoering in 2005 geen tastbare resultaten heeft opgeleverd en moet worden hervormd om een substantiële en resultaatgerichte dialoog over kwesties in verband met de mensenrechten en de rechten van minderheden in zowel Rusland als de EU en over samenwerking tussen de EU en Rusland op het gebied van mensenrechtenkwesties in internationale fora mogelijk te maken; k) er moet daarom worden aangedrongen op een grondige herziening van het mensenrechtenoverleg tussen de EU en Rusland, waarbij ook moet worden gedacht aan het scheppen van een formele rol voor onafhankelijke NGO’s uit Rusland en de EU, de betrokkenheid van ambtenaren van alle relevante ministeries van de Russische regering en het beëindigen van de afgifte van afzonderlijke communiqués door de Russische regering; l) er moet een beroep worden gedaan op de autoriteiten van de Russische Federatie om het voortbestaan en de duurzame ontwikkeling van de traditionele levensstijl, cultuur en taal van de inheemse bevolkingsgroepen die op het grondgebied van het land wonen te waarborgen; m) er moet bij de Russische regering op worden aangedrongen dat de arresten van het EHRM volledig ten uitvoer worden gelegd, om zodoende te bevorderen dat de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen over vroegere schendingen en ervoor te zorgen dat een eind wordt gemaakt aan thans nog voortdurende inbreuken; n) er moet ernstige bezorgdheid worden geuit over de situatie in Tsjetsjenië, waar het regime van Kadirov er niet in geslaagd is vrede en verzoening tot stand te brengen, maar integendeel angst en verdrukking heeft teweeggebracht, die de civiele samenleving hebben uitgehold en alle vrije en democratische stemmen het zwijgen hebben opgelegd, en er moet worden opgeroepen tot een echt politiek vergelijk; o) het moet worden benadrukt dat het programma ter ondersteuning van Russische landgenoten dat door de autoriteiten van de Russische Federatie wordt ondersteund, niet mag worden misbruikt als een instrument voor de versterking van de politieke invloed in sommige lidstaten van de EU; p) de steun voor de toetreding van Rusland tot de WTO en de steun voor de verdere openstelling van de Russische economie moeten worden gehandhaafd; volledige naleving van de regels van de WTO door Rusland moet worden gezien als een noodzakelijke voorwaarde en een minimumnorm voor de totstandbrenging van een vrijhandelszone tussen de EU en Rusland, wat een doelstelling voor de lange termijn blijft; q) ofschoon de recente veranderingen worden verwelkomd, dient te worden aangedrongen op verdere verbetering van de wetgeving en de handhaving daarvan op gebieden als intellectuele, industriële en commerciële eigendomsrechten teneinde de competitiviteit te verbeteren en het investeringsklimaat aantrekkelijker te maken door de regelgevende systemen aan te passen aan de hoogste internationale standaarden en normen; de Russische autoriteiten moeten worden aangespoord om, voorafgaande aan het komende WTO-lidmaatschap van Rusland, deel IV van het Russische Burgerlijk Wetboek dat de intellectuele eigendomsrechten betreft alsook de procedurele regelingen om de naleving af te dwingen, aan te passen aan de WTO-regels en internationale overeenkomsten, en vooral aan de Overeenkomst inzake de commerciële aspecten van de intellectuele eigendomsrechten (TRIPS), en om de volledige uitvoering daarvan te verzekeren zodat er effectief een halt kan worden toegeroepen aan vervalsing en productpiraterij; r) er moet op worden aangedrongen dat het EHV, als een bestaand verdrag dat juridisch bindend is voor Rusland en alle EU-lidstaten, de basis moet vormen voor betrekkingen op het gebied van energie en dat de beginselen van het EHV en het daaraan gehechte Transitprotocol worden opgenomen in de nieuwe overeenkomst, terwijl Rusland er nogmaals toe moet worden opgeroepen zijn toewijding aan een op regels gebaseerde aanpak te versterken door het EHV te ratificeren en te ondertekenen en het Transitprotocol te ratificeren, rekening houdend met het standpunt van het Parlement dat de partners vrij moeten kunnen onderhandelen over een tekst die, wat betreft de intensiteit van de samenwerking en het toepassingsgebied van de overeenkomst, verder gaat dan die van het EHV, maar dat de overeenkomst in geen geval minder omvattend mag zijn dan het akkoord dat de partners reeds in het kader van de PSO hebben gesloten; s) binnen het kader van de onderhandelingen over de nieuwe overeenkomst moeten de onderhandelingen over het Transitprotocol worden afgerond en moet Rusland worden opgeroepen het te ondertekenen teneinde een rechtskader te scheppen dat de doorvoer van energieleveringen tussen partijen regelt en volgt op het kader dat al bestaat op grond van het EHV; t) de noodzaak van deugdelijke milieueffectbeoordelingen voor alle infrastructuurprojecten op het gebied van energie moet worden onderstreept om te garanderen dat aan de internationale normen van milieubescherming wordt voldaan; de Russische Federatie moet in dit verband met klem worden verzocht het Verdrag van Espoo inzake milieueffectrapportage in grensoverschrijdend verband en het bijbehorende Protocol inzake strategische milieueffectrapportage te ratificeren; u) er moet worden opgeroepen tot versterking van de efficiëntie en het reactievermogen in crisissituaties van de energiedialoog tussen de EU en Rusland, tot vergroting van de transparantie, wederkerigheid en investeringsveiligheid en dus tot verbetering van de zekerheid van energielevering; de noodzaak van de instelling van mechanismen voor een transparant, op regels gebaseerd stelsel en van een mechanisme voor geschillenoplossing op het gebied van energie moet worden onderstreept; v) de aandacht moet worden gevestigd op het mechanisme voor het beslechten van geschillen dat vervat is in het EHV, dat door Rusland en Oekraïne reeds is ondertekend; w) er moet een duidelijke gedragscode worden ingesteld die de betrekkingen tussen de EU, Rusland en de landen van de gemeenschappelijke nabuurschap regelt, onder meer als het gaat om respect voor de soevereine onafhankelijkheid van alle Europese staten, het streven naar een vreedzame oplossing van geschillen en een vastbeslotenheid bevroren conflicten op te lossen; x) de bestaande politieke dialoog moet worden opgewaardeerd, waarbij de bespreking van „harde veiligheidskwesties”, die vaak de kern van de onenigheid tussen de EU en Rusland vormen, maar ongetwijfeld van invloed zijn op de Europese en wereldwijde veiligheid, moet worden aangemoedigd en de noodzaak van multilaterale wapenbeheersing en ontwapening en non-proliferatieregelingen moet worden benadrukt; y) er dient een beroep te worden gedaan op de Russische regering om – samen met de EU en de andere leden van de contactgroep voor Kosovo – een positieve bijdrage te leveren tot het vinden van een duurzame politieke oplossing voor de toekomst van Kosovo en tot de verdere versterking van de stabiliteit op de westelijke Balkan; z) er dient een beroep te worden gedaan op de Russische regering om haar engagement te tonen om samen met Georgië en de EU op constructieve en vreedzame wijze tot een oplossing te komen inzake de „modaliteiten van veiligheid en stabiliteit in Abchazië en Zuid-Ossetië”, zoals overeengekomen in de overeenkomst van 12 augustus 2008; de Russische regering moet worden opgeroepen tastbare garanties te geven dat Rusland geen geweld zal gebruiken tegen zijn buurlanden; aa) de EU moet haar bezorgdheid kenbaar maken aan de Russische regering over haar besluit om Abchazië en Zuid-Ossetië als soevereine staten te erkennen en overeenkomsten inzake militaire bijstand en samenwerking te ondertekenen met de de-facto-autoriteiten van deze twee provincies van Georgië en aldaar militaire bases te vestigen, aangezien daardoor de territoriale integriteit van Georgië wordt ondermijnd, zoals ook in de desbetreffende resoluties van de VN wordt beklemtoond; er moet nogmaals een beroep op Rusland worden gedaan om op dit besluit terug te komen en erop worden gewezen dat Rusland niet als neutrale bemiddelaar in het vredesproces kan worden beschouwd; bij de Russische autoriteiten moet erop worden aangedrongen dat EU-waarnemers ongehinderde toegang krijgen tot alle bij het conflict betrokken gebieden, zulks in overeenstemming met het mandaat van de waarnemingsmissie van de EU; ab) er dient te worden benadrukt dat naar visumvrij verkeer tussen Rusland en de EU wordt gestreefd op basis van Verordening (EG) nr. 539/2001 van de Raad (17), waarin wordt bepaald dat de vrijstelling van de visumplicht geschiedt aan de hand van een beoordeling van een aantal criteria die in het bĳzonder verband houden met illegale immigratie, openbare orde en veiligheid en de externe betrekkingen van de Unie met derde landen, waarbĳ tevens rekening wordt gehouden met de implicaties van regionale samenhang en wederkerigheid, en waarbij in gedachten moet worden gehouden dat de betrekkingen tussen de Unie en de derde landen op de witte lijst gekenmerkt worden door een speciale politieke dimensie, inhoudend dat deze derde landen een passend niveau moeten behalen als het gaat om democratische waarden en grondrechten; ac) er moet op worden aangedrongen dat visumfacilitering voor studenten, onderzoekers en zakenmensen een prioriteit zou moeten zijn om de contacten tussen mensen te bevorderen; er moet echter ook duidelijk worden gesteld dat een verdere liberalisering van de visumregeling met Rusland alleen mogelijk is in combinatie met een soortgelijke liberalisering van de visumafspraken met de landen van het Europees Nabuurschapbeleid (ENB), zulks om discrepanties te voorkomen; ad) in overeenstemming met de overeenkomst tussen de EU en Rusland inzake versoepeling van de afgifte van visa voor kort verblijf moeten de Russische autoriteiten worden verzocht zich er duidelijk toe te verbinden bureaucratische obstakels weg te nemen die op niet-wederzijdse basis op alle reizigers worden toegepast, zoals de voorwaarde dat zij over een uitnodiging beschikken en zich bij de inreis laten registreren; hierbij moet rekening worden gehouden met het feit dat Rusland recentelijk zijn visumregels heeft gewijzigd en niet langer meervoudige zakenvisa afgeeft, hetgeen negatieve gevolgen kan hebben voor de zakelijke en commerciële betrekkingen tussen de EU en Rusland; tevens dient rekening te worden gehouden met het standpunt van het Parlement dat de vergemakkelijking van het reizen voor houders van Russische paspoorten beperkt dient te blijven tot ingezeten van de Russische Federatie; ae) de visa- en doorreisproblemen in verband met Kaliningrad moeten onverwijld worden aangepakt, mogelijkerwijs door in een regeling te voorzien volgens welke de gehele oblast Kaliningrad onder de regeling inzake klein grensverkeer valt; af) er dient te worden benadrukt dat de betrekkingen tussen de EU en Rusland gebaseerd moeten zijn op de beginselen van geliberaliseerde en open markten en van wederkerigheid tussen de partners op het gebied van investeringsrechten, op grond waarvan moet worden geëist dat de Russische regering, in ruil voor nauwe en wederzijds voordelige economische banden, garanties biedt voor de eigendomsrechten van buitenlandse investeerders en haar wetgeving van 2008 inzake „Strategische Sectoren” herziet, die de Russische staat ruime mogelijkheden biedt om te discrimineren ten koste van buitenlandse investeerders, terwijl de interne markt van de EU vrijelijk openstaat voor Russische investeerders; en dient te worden verlangd dat de wet inzake investeringen in strategische sectoren in overeenstemming wordt gebracht met de bestaande en toekomstige verplichtingen van Rusland in het kader van zowel de WTO als de huidige PSO; ag) in het kader van de lopende onderhandelingen over de toetreding tot de WTO dienen de Russische autoriteiten ertoe te worden opgeroepen een aantal verplichtingen waarover na onderhandelingen al overeenstemming is bereikt niet op te schorten en de in 2004 tussen de EU en Rusland gesloten overeenkomst over de WTO-toetreding volledig na te leven door alle discriminerende heffingen, met name op per spoor vervoerde goederen, af te schaffen en ook de uitvoerrechten op onbewerkt hout op te heffen; ah) Rusland moet ertoe worden opgeroepen zijn belofte gestand te doen om de vergoedingen voor het overvliegen van Siberië geleidelijk af te schaffen en de desbetreffende overeenkomst te ondertekenen waartoe op de top van Samara is besloten; ai) met de Russische regering moet worden gesproken over haar plannen om naar vrijhandelsakkoorden met bepaalde landen toe te werken, wat afbreuk kan doen aan de vorming van een gemeenschappelijke economische ruimte met Rusland; aj) bij de Russische regering moet een aantal scheepvaartkwesties worden aangekaart, met name de vrije doorvaart door de Pilava-zeestraat, de toegang voor EU-schepen tot de scheepvaartroute naar Azië langs het noordelijke Russische grondgebied, alsmede de milieurisico’s die onder andere voortvloeien uit de toename van het olietankerverkeer in de Oostzee; ak) er moet met de Russische regering worden gesproken over de kwestie van de stremmingen aan de gemeenschappelijke grens met de EU, hetgeen een ernstige belemmering blijft vormen voor de handels- en economische betrekkingen tussen de EU en Rusland; al) de Russische Federatie moet worden verzocht constructief samen te werken met de EU teneinde een oplossing te vinden voor de status van gebieden die zich hebben afgescheiden, waaronder Transnistrië, en een bijdrage te leveren aan de versterking van de soevereiniteit van de Moldavische regering, als een noodzakelijke vereiste voor de stabiliteit van een belangrijke grensregio van de Europese Unie; benadrukt moet worden dat vooruitgang in deze kwestie afhankelijk is van de terugtrekking van de Russische troepen die in Moldavië zijn gestationeerd, hetgeen Rusland onder meer tijdens de OVSE-top van 1999 in Istanbul heeft beloofd; am) hoewel de positieve aspecten van de intensivering van de wetenschappelijke samenwerking tussen de EU en Rusland moeten worden erkend, moet worden opgeroepen tot verdere uitgebreide analyses van de effecten (bijv. met betrekking tot de veiligheid) van het mogelijke partnerschap van Rusland in het kader van het zevende kaderprogramma; an) er moeten informele richtsnoeren worden ontwikkeld voor de manier waarop de betrekkingen tussen de EU en Rusland zouden kunnen worden ondersteund door de beginselen van solidariteit en wederzijdse verantwoording, met het oog op de ontwikkeling van een meer eenvormig en samenhangend beleid ten aanzien van Rusland;