P6_TA(2005)0150

Mensenrechten in de wereld (2004) en het beleid van de EU

Resolutie van het Europees Parlement over het jaarverslag over de mensenrechten in de wereld in 2004 en het mensenrechtenbeleid van de EU (2004/2151(INI))

Het Europees Parlement,

- gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en alle relevante internationale mensenrechtenverdragen,

- gezien de inwerkingtreding op 1 juli 2002 van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof en onder verwijzing naar zijn resoluties met betrekking tot dat Internationaal Strafhof [1],

- gezien het Handvest van de Verenigde Naties,

- gezien Protocol nr. 13 bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, inzake de afschaffing van de doodstraf onder alle omstandigheden,

- gezien het Handvest van de grondrechten van de EU [2],

- gelet op de artikelen 3, 6, 11, 13 en 19 van het EU-Verdrag en de artikelen 177 en 300 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

- gezien de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst [3],

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 oktober 2003 over Vrede en Waardigheid in het Midden-Oosten [4],

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 24 februari 2005 over de prioriteiten en aanbevelingen van de EU voor de 61ste zitting van de Commissie voor de rechten van de mens in Genève [5],

- gezien het zesde jaarverslag van de EU over de mensenrechten,

- gezien de eerste en tweede Arab Human Development Reports van het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties,

- gelet op artikel 45 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A6-0086/2005),

A. overwegende dat deze resolutie niet bedoeld is om allesomvattend te zijn, maar om de aandacht te vestigen op twee belangrijke aspecten, namelijk de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van mensenrechten buiten de EU, op grond van een geografische verdeling, en acht centrale thema's die in de komende jaren voor de EU van belang zullen zijn;

Aangelegenheden in de afzonderlijke landen

Kandidaatlanden

1. herinnert aan de bevindingen in zijn speciale, diepgaande verslagen over de toetredingslanden/kandidaat-lidstaten Bulgarije, Roemenië en Turkije en feliciteert hen met de vooruitgang die zij hebben geboekt op het vlak van mensenrechten, maar herinnert hen eraan dat er nog steeds heel wat werk te doen is; roept hen daarom op hun inspanningen op dit punt te continueren en te intensiveren;

Westelijke Balkan

2. is van oordeel dat het Europees Parlement meer werk moet maken van het verkrijgen van garanties voor de mensenrechten zowel in Voivodina als in Kosovo;

3. roept Kroatië, Bosnië-Herzegovina, Servië en Montenegro op om eerlijke processen voor oorlogsmisdaden te waarborgen; herinnert hen aan hun plicht om hun volledige samenwerking te verlenen aan het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië;

4. herinnert Servië en Montenegro aan het belang om de mensenrechten en de rechtsstaat te waarborgen en in het bijzonder aan de noodzaak alle daden van onverdraagzaamheid en geweld op basis van etnische gronden te veroordelen en te bestraffen;

EU-nabuurschap

5. is voorstander van de oprichting, in de betrokken landen, van onafhankelijke instellingen die open staan voor het maatschappelijk middenveld, teneinde de eerbiediging van de mensenrechten in de buurlanden en in het Middellandse Zeegebied te versterken, hetgeen de effectieve tenuitvoerlegging kan garanderen van de rechten die voortvloeien uit ondertekende bilaterale en multilaterale overeenkomsten;

6. eist een nog grotere eerbiediging van de rechten van vrouwen en minderheden en vrijheid en pluralisme van de media, eerbiediging van de mensenrechten in het strafrechtelijk systeem en de afschaffing van foltering en de doodstraf in landen waarmee de EU een associatieovereenkomst heeft gesloten en actieplannen onderhandelt;

7. hoopt dat er meer werk zal worden gemaakt van de bevordering van de rechten van de vrouw in het kader van het Proces van Barcelona; verlangt in verband hiermee dat er een regionaal actieplan wordt opgezet ter bevordering van de rechten van de vrouw en de gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de geest van het rapport van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP); doet een beroep op alle landen die partij zijn bij het Proces van Barcelona om terug te komen op hun bezwaren tegen het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW);

8. benadrukt dat de landen van de regio vooruitgang moeten boeken op het gebied van mensenrechten en in het bijzonder in samenwerking met het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië, op het gebied van de tenuitvoerlegging van een doeltreffend beleid ten gunste van de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden met eerbied voor de rechten van minderheden en door de tenuitvoerlegging van een actief beleid tegen mensenhandel;

9. roept alle landen die door hun nabijheid tot de EU politieke, sociale en handelscontacten met de EU hebben, op te erkennen dat het proces van economische en sociale hervorming gebaseerd moet zijn op de goedkeuring van beleid ter bevordering van normen inzake de mensenrechten en de democratie die stroken met de internationale wetgeving inzake de mensenrechten;

10. is verheugd over het feit dat de onlangs gekozen president van de Oekraïne in zijn toespraak tot het Parlement in Straatsburg in februari 2005 duidelijk heeft verwezen naar: het handhaven van de normen inzake de mensenrechten; is verheugd over het feit dat tijdens de presidentsverkiezingen in de Oekraïne de rechtsstaat is gehandhaafd en moedigt de Oekraïne aan om te kiezen voor openheid en democratie als een onontbeerlijk fundament om aan al zijn burgers mensenrechten in de ruimste zin te verlenen; roept de nieuwe regering op om wetgevings- en beleidshervormingen door te voeren waarmee aan de pers en de andere media in de gehele Oekraïne vrijheid wordt gegarandeerd, roept tevens op een einde te maken aan foltering en mishandeling door ordehandhavers, ervoor te zorgen dat vanaf het moment van detentie onmiddellijke toegang tot rechtsbijstand mogelijk is, en de corruptie te bestrijden;

11. roept Wit-Rusland op om burgerlijke en politieke rechten te verlenen aan al zijn burgers; roept de autoriteiten van Wit-Rusland op de terechtstelling van politieke tegenstanders en de willekeurige arrestaties en detenties onmiddellijk te staken; spreekt zijn steun uit voor het werk van de Wit-Russische Vereniging van Journalisten, die de Sacharov-prijs voor 2004 heeft ontvangen als blijk van erkenning voor haar inspanningen om de burgers van Wit-Rusland te voorzien van onpartijdige informatie en evenwichtige verslaggeving; roept de Wit-Russische autoriteiten op de ontwikkeling mogelijk te maken van een adoptiebeleid in samenwerking met de EU-landen en een visumregeling te vergemakkelijken ten behoeve van de voortzetting van vakantieprogramma's voor kinderen die getroffen zijn door de kernramp van Tsjernobyl;

12. erkent de recente verkiezingen in Moldavië; neemt nota van de bezorgdheid van de Raad van de EU dat de verkiezingen niet voldeden aan bepaalde verplichtingen inzake een volledig concurrerend verkiezingsproces, met name ten aanzien van een eerlijke toegang tot de media en een onpartijdige verslaggeving over de campagne; doet een beroep op de nieuwe regering van Moldavië om meldingen te onderzoeken van foltering en mishandeling van personen, ook minderjarigen, door de politie en om de omstandigheden in de gevangenissen te verbeteren; verzoekt Moldavië om alle vormen van mensenhandel te voorkomen, met name de handel in vrouwen en kinderen, met inbegrip van de handel van vrouwen als seksslaven, alsmede de handel in menselijke organen voor transplantaties; doet een beroep op de autoriteiten om te zorgen voor een politiek evenwicht bij de door de overheid gecontroleerde media; is van oordeel dat de arrestaties van parlementsleden van de oppositie en andere acties tegen vreedzame demonstraties duidelijke gevallen vormen van schendingen van de grondrechten en fundamentele vrijheden, zoals de vrijheid van meningsuiting, van vereniging en van vergadering; verzoekt de zogeheten Republiek Trans-Dnjestrië alle politieke gevangenen vrij te laten;

13. roept Oekraïne en Moldavië op hard op te treden tegen de smokkel naar, vanuit en door Trans-Dnjestrië en Rusland om hard op te treden tegen de smokkelhandel vanuit de regio Kaliningrad naar Litouwen en Polen, roept deze landen tevens op doeltreffende anticorruptieprogramma's uit te werken voor de douane, de grenswacht, alsook de belastingdiensten, en ook voor de politie;

14. verwelkomt de inspanningen van Marokko om het lot van slachtoffers van vroegere schendingen van de mensenrechten aan de orde te stellen, met name de oprichting van de Commissie voor gerechtigheid en verzoening; erkent de positieve ontwikkelingen bij het verbieden van foltering en het compenseren van vroegere slachtoffers; ondersteunt de aan de gang zijnde wetsherzieningen, zoals die in de familiecodex, die in januari 2004 door het Marokkaanse parlement is goedgekeurd, en het wetsvoorstel waarmee foltering strafbaar wordt gesteld (december 2004); erkent het onstellende karakter van de terroristische aanvallen die in mei 2004 in Casablanca plaats vonden, maar herinnert de Marokkaanse autoriteiten eraan dat maatregelen ter bestrijding van het terrorisme dienen te stroken met het internationale recht inzake de mensenrechten; moedigt Marokko aan om zijn dialoog met de EU voort te zetten in een poging om de illegale immigratie en de mensenhandel te voorkomen en de terugkeer te vergemakkelijken; is bezorgd over het aantal mensen die sterven bij hun pogingen om vanuit Marokko de Europese kust te bereiken; stelt vast dat in Marokko een moratorium op de doodstraf bestaat en dringt erop aan bij de Marokkaanse autoriteiten om de doodstraf af te schaffen;

15. is bezorgd over meldingen van mensenrechtenschendingen in de Westelijke Sahara, met inbegrip van schendingen op het gebied van de vrijheid van meningsuiting en het vrije verkeer, en moedigt Marokko en het Polisario-front aan om vooruitgang te boeken op basis van het internationaal erkende plan-Baker; verzoekt Marokko en het Polisario-front alle krijgsgevangenen op vrije voeten te stellen;

16. moedigt Marokko en Algerije aan om de opvang van migranten op humane wijze te regelen; onderstreept dat dergelijke maatregelen moeten worden genomen met volledige naleving van het internationale humanitaire en vluchtelingenrecht;

17. roept Algerije op om bij de behandeling van terroristen rekening te blijven houden met de verplichtingen inzake de mensenrechten en is ingenomen met de voortzetting van het hervormingsproces; stelt vast dat Algerije de persvrijheid, een onafhankelijk activisme van het maatschappelijk middenveld en van de politieke oppositie moet blijven bevorderen, en juicht de jongste ontwikkelingen op dit gebied toe; is ingenomen met de voortgezette dialoog tussen de Algerijnse regering en de EU op het gebied van illegale immigratie; verzoekt Algerije om positief te reageren op het verzoek van de VN-Werkgroep inzake gedwongen en onvrijwillige verdwijningen, en om voorrang te verlenen aan de kwestie van de verdwenen personen;

18. roept Libië op om in zijn voortgang voor het verwerven van respect op internationale schaal alle politieke gevangenen vrij te laten; maakt zich grote zorgen over de Libische wetgeving die onafhankelijke politieke partijen, verenigingen en pers verbiedt; benadrukt het belang van de eerbiediging van de internationale mensenrechten en humanitaire conventies; roept de EU op er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen internationale mensenrechtenorganisaties toelating te geven Libië binnen te komen en er onderzoeken uit te voeren;

19. dringt er bij Tunesië op aan de oprichting van onafhankelijke mensenrechtenorganisaties mogelijk te maken; roept Tunesië op onmiddellijk alle gelden te deblokkeren die de Europese Unie aan Tunesië heeft overgeboekt aan mensenrechtenorganisaties, met name de middelen die bedoeld zijn voor de Tunesische Liga voor de Mensenrechten;

20. dringt er bij Tunesië op aan de grondrechten, zoals de vrijheid van mening, meningsuiting en vereniging, te eerbiedigen, alle noodzakelijke maatregelen te blijven nemen om de resterende hiaten op te vullen teneinde te voldoen aan de mensenrechtenconventies evenals de mensenrechtenclausule in de associatieovereenkomst; uit zijn bezorgdheid over de berichten inzake schendingen van de rechten van mensenrechtenactivisten, waaronder pesterijen, intimidatie, laster, willekeurige aanhouding en fysiek geweld; roept de EU daarom op rekening te houden met al deze aspecten in het kader van het Europees Nabuurschapsbeleid (ENP)-actieplan en regelmatig de vooruitgang te beoordelen die op deze gebieden wordt geboekt inzake de mensenrechten;

21. moedigt een ononderbroken dialoog tussen de EU en Egypte aan om de stabiliteit, de ontwikkeling en de mensenrechten in het Euro-mediterrane gebied te bevorderen, zoals gebleken is op de Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering in Caïro; verwelkomt dan ook de vrijlating van Dr. Noor; dringt er bij Egypte op aan de bevordering van de mensenrechten als een prioriteit te behandelen; is ingenomen met het feit dat de Top over Darfur zal plaatsvinden in Egypte en heeft waardering voor de toezegging van de Egyptische regering om de vrede in Sudan te bevorderen; doet een beroep op Egypte om de noodtoestand te beëindigen;

22. onderkent dat de verandering van het Palestijnse leiderschap nieuwe mogelijkheden heeft geschapen voor een positief vredestraject in de regio, en steunt "The Road Map" als basis voor een definitieve oplossing; is van mening dat de onvoorwaardelijke politieke steun van de VS en de EU essentieel is om een dergelijke definitieve oplossing tot een realiteit te maken;

23. roept het nieuwe Palestijnse leiderschap op alle noodzakelijke maatregelen te blijven nemen om een eind te maken aan terroristische handelingen tegen Israël, met bijzondere nadruk op het stoppen zelfmoordaanslagen alsook de materiële en morele steun die eraan wordt gegeven; spreekt zijn steun en waardering uit voor de geleverde inspanningen en de vooruitgang die het nieuwe Palestijnse leiderschap op dit punt tot dusver heeft geboekt;

24. merkt de inspanningen op die Israël zich heeft getroost om te reageren op de nieuwe relatie die bestaat tussen het Palestijnse en Israëlische leiderschap, verwelkomt in het bijzonder de maatregelen die zijn genomen om het vertrouwen te vergroten, zoals de vrijlating van gevangenen, de afkondiging van het einde van de militaire aanvallen, het einde van het beleid van het vernietigen van Palestijnse huizen en de voortdurende bevordering van het terugtrekkingsbeleid in verband met de Gazastrook; erkent het recht van Israël om veiligheidsmaatregelen te nemen voor de Israëli's; herinnert Israël eraan dat bij alle maatregelen ter bestrijding van het terrorisme de mensenrechten niet over het hoofd mogen worden gezien;

25. geeft uitdrukking aan zijn bezorgdheid over het bestaan en de omvang van een veiligheidshek/afscheidingsmuur in grote delen van de Westelijke Jordaanoever en de implicaties daarvan voor de mensenrechten van de plaatselijke bevolking; wijst op de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof ten aanzien van het veiligheidshek en de afscheidingsmuur; wijst tevens op de uitspraak van het Israëlische Hooggerechtshof (juni 2004) en het besluit van de Israëlische regering van februari 2005;

26. doet een beroep op Syrië om de mensenrechten en vooral de vrijheid van vereniging te eerbiedigen en is bezorgd over de aantijgingen dat terroristische organisaties financiële steun van Syrië krijgen; is verheugd over de aankondiging van de Syrische minister van Buitenlandse Zaken dat alle Syrische troepen, de militaire installaties en de inlichtingendienst vóór 30 april 2005 volledig zullen worden teruggetrokken overeenkomstig VN-resolutie 1559;

27. roept de regering van Syrië op politieke gevangenen onverwijld vrij te laten en de noodtoestand definitief op te heffen; hoopt dat Syrië advies geeft bij de tenuitvoerlegging en praktische uitvoering van zijn toezeggingen op het stuk van mensenrechten en vrijheden, vooral ten aanzien van de stopzetting van discriminatie jegens de Koerden, en de gelijkheid van vrouwen en de stopzetting van het geweld tegen hen; onderstreept het hoge aantal willekeurige arrestaties en detenties, alsmede het wijdverbreid gebruik van foltering en mishandeling, ook jegens kinderen;

28. betreurt de toepassing van de doodstraf in Saoedi-Arabië en doet een beroep op de regering om aan deze thans geregeld toegepaste praktijk een einde te maken; is bezorgd dat in het Saoedische recht vele grondrechten niet worden gewaarborgd en dat de vrijheid van meningsuiting uiterst beperkt blijft;

29. is verheugd over de onlangs gehouden plaatselijke verkiezingen als een stap in de richting van de democratie, maar laakt de scheiding tussen mannen en vrouwen in Saoedi-Arabië en de ernstige discriminatie en vrijheidsbeperkingen voor vrouwen, met inbegrip van het feit dat zij geen stemrecht hebben; herinnert eraan dat vrouwen in Saoedi-Arabië, indien zij willen reizen, nog steeds de schriftelijke toestemming van een mannelijk familielid nodig hebben en dat, wanneer vrouwen worden mishandeld of hen geweld wordt aangedaan door mannelijke familieleden, zij vaak geen verhaalsmogelijkheden hebben;

30. onderkent de moeilijkheden waarmee de nieuwe autoriteiten in Irak zich geconfronteerd zien in hun inspanningen om met de hulp van de daar gestationeerde strijdkrachten de openbare orde te handhaven en toont zich bezorgd over de huidige situatie; is verheugd over de vastberadenheid en moed die de Iraakse bevolking tijdens de recente verkiezingscampagne en verkiezingen hebben betoond en waarmee aan hun en hun land het vooruitzicht werd geboden op een betere democratische toekomst; geeft uitdrukking aan zijn steun voor het nieuw gekozen Iraakse parlement; hoopt dat, in samenwerking met de minderheden, snel de nieuwe democratische grondwet wordt opgesteld; roept de Commissie op meer steun te verlenen aan de Iraakse autoriteiten; roept de VN op haar betrokkenheid bij en haar aanwezigheid in Irak te vergroten; is bezorgd over de nieuwe meldingen van foltering en misbruik van gedetineerden in Iraakse gevangenissen; neemt nota van de gevaarlijke omstandigheden waaronder journalisten in Irak nog steeds hun werk doen en betreurt de aanhoudende ontvoeringen; dringt aan op de onmiddellijke vrijlating van alle ontvoerde personen en veroordeelt met klem de barbaarse gijzelnemingen, executies en zelfmoordaanslagen; veroordeelt andermaal het gebruik van foltering en elke wrede, onmenselijke of onterende behandeling van gedetineerden in Irak door de Iraakse autoriteiten of buitenlands militair personeel;

31. roept Iran op om op positieve wijze te participeren in de mensenrechtendialoog met de EU; is zeer bezorgd over het feit dat de situatie van de mensenrechten in de afgelopen jaren is verslechterd en doet een beroep op de Iraanse autoriteiten om een serieuze toezegging te doen om deze tendens te keren; veroordeelt de aanzienlijke toename van de schendingen van de mensenrechten, met name het stijgend aantal meldingen van openbare terechtstellingen en geselingen, is ingenomen met het moratorium inzake steniging en doet een beroep op het Iraanse parlement wettelijke maatregelen in te voeren om deze praktijk zonder uitzonderingen uit te bannen; stelt vast dat de Iraanse autoriteiten hebben verzekerd een moratorium op de terechtstelling van minderjarige plegers van een misdaad in te voeren en dringt er bij de autoriteiten op aan de voorgestelde wet inzake het verbod op de terechtstelling van personen die als minderjarige een misdrijf plegen, goed te keuren; dit verbod moet van toepassing blijven nadat deze persoon de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt; stelt vast dat Iran heeft verzekerd een moratorium op amputaties in acht te nemen; dringt er bij de Raad en Commissie op aan nauwlettend toe te zien op de uitvoering van de toezeggingen van Iran over moratoriums op de drie belangrijkste gebieden, te weten steniging, executie van minderjarigen en amputaties; is bezorgd over het grote aantal arrestaties, met name van vrouwen en jongeren op basis van onduidelijke of onbeduidende telastleggingen; is uitermate bezorgd over het feit dat onlangs een minderjarige wegens seksueel wangedrag is terechtgesteld; veroordeelt het verachtelijke beleid van Iran om journalisten en cyberdissidenten te arresteren en gevangen te zetten en de vrijheid van de pers en de media te beknotten; doet een beroep op Iran om zijn steun aan terroristische organisaties stop te zetten;

32. vraagt volledig te worden betrokken bij de allesomvattende herziening van het Euro-mediterrane partnerschap die zal worden voorgelegd aan de ministers tijdens de volgende Euro-mediterrane ministeriële bijeenkomst in Luxemburg;

33. roept alle verdragsluitende partijen van de Euro-mediterrane associatieovereenkomsten andermaal op om de mensenrechtenclausule om te zetten in een actieprogramma ter verbetering en stimulering van de eerbiediging van de mensenrechten en een mechanisme in het leven te roepen voor de regelmatige beoordeling van de naleving van artikel 2 van de respectieve associatieovereenkomsten;

34. is ervan overtuigd dat het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten een cruciale rol moet spelen bij de bevordering van de basiswaarden van de EU in het proces van Barcelona; roept in dit opzicht op tot de versterking van haar optreden in de mediterrane partnerlanden teneinde de ontwikkeling en versterking van het maatschappelijk middenveld en onafhankelijke niet-gouvernementele actoren te ondersteunen;

Rusland als buurland

35. betreurt en veroordeelt de wrede terreurdaden die in 2004 in de Russische Federatie hebben plaatsgevonden, in het bijzonder de tragische en onvergetelijke terreurdaden waarvan kinderen in Beslan het slachtoffer zijn geworden;

36. onderkent dat Rusland te kampen heeft met een terroristische dreiging van extremisten; steunt de Russische inspanningen om het terrorisme te bestrijden, maar wijst er met nadruk op dat ook in de context van deze uitdaging de mensenrechten moeten worden gerespecteerd;

37. roept Rusland op tot het nemen van onmiddellijke maatregelen om een halt toe te roepen aan de frequent gemelde buitengerechtelijke moorden door de Russische strijdkrachten, verdwijningen en folteringen in hechtenis in Tsjetsjenië; verzoekt Rusland met aandrang om humanitaire organisaties, mediaverslaggevers en waarnemers voor de mensenrechten vrije toegang te verlenen tot Tsjetsjenië; herhaalt zijn verzoek om een blijvende oplossing te vinden voor de problemen in Tsjetsjenië waarmee de mensenrechten worden nageleefd en de territoriale onschendbaarheid van de Russische Federatie wordt erkend;

38. herinnert Rusland aan zijn verplichtingen op basis van het internationaal humanitair recht; is bezorgd over de recente Russische wetgeving die kan leiden tot een beknotting van de burgerlijke, politieke en mensenrechten, bijvoorbeeld de afschaffing van de rechtstreekse verkiezingen van gouverneurs, de uitbreiding van de feitelijke regeringscontrole over de meeste televisiestations, wetten ter beperking van het recht op openbare demonstraties en de retroactieve toepassing van wetten inzake eigendom en rechten van beleggers;

39. herinnert Rusland aan zijn aangegane engagementen, als ondertekenaar van het Europees Handvest voor de grondrechten, in het bijzonder om de democratische beginselen en de rechtsstaat te eerbiedigen en te bevorderen, waaronder het houden van vrije en eerlijke verkiezingen, een gezonde politieke pluraliteit, het bestaan van alternatieve informatiebronnen, het recht op vereniging, het recht op vrije meningsuiting en de transparante en niet-discriminatoire toepassing van de wet door een onafhankelijke rechterlijke macht;

40. verzoekt Rusland om bezoeken door mensenrechtenwaarnemers aan alle regio's van het land te vergemakkelijken;

41. roept de Russische regering op mensenrechtenactivisten en -organisaties te beschermen wanneer die worden bedreigd met vervolging door plaatselijke autoriteiten in alle republieken van de noordelijke Kaukasus;

42. dringt er bij de Russische regering op aan de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te waarborgen en beginselen na te leven die het bestaan van een eerlijk, niet-gepolitiseerd bedrijfsleven zoals dat in de democratieën van de EU bestaat;

Azië

43. verwelkomt het feit dat de overheid van Kazachstan een moratorium op terechtstellingen heeft ingesteld en dat Kirgizistan zijn moratorium heeft verlengd; roept de overheden en parlementen van beide landen formeel op de doodstraf af te schaffen; doet een dringend beroep op beide overheden om een verbetering te bewerkstelligen in de mogelijkheden voor politieke partijen om zich in te schrijven en deel te nemen aan de verkiezingen; doet een beroep op beide landen om een evenwicht in de media en persvrijheid toe te staan;

44. dringt er bij de Oezbeekse regering op aan om tastbare stappen te doen op weg naar de afschaffing van de doodstraf na haar positieve toezegging daartoe, onder meer door het invoeren van een moratorium op de doodstraf en op terechtstellingen; is ingenomen met de wijzigingen van het strafwetboek in 2003 om foltering en mishandeling tijdens hechtenis te verbieden; roept Oezbekistan op deze wijzigingen effectief ten uitvoer te leggen en alle resterende politieke gevangen in vrijheid te stellen; dringt aan op het instellen van een onafhankelijke rechterlijke macht; is verheugd over de recente toezegging van de regering om ingrijpende hervormingen door te voeren, met inbegrip van de versterking van de rechterlijke macht en het beëindigen van de perscensuur;

45. roept de Tadzjiekse overheid op een eind te maken aan haar pogingen tot consolidatie van haar macht in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van dit jaar, en de oppositiepartijen in staat te stellen zich voor de verkiezingen in te schrijven;

46. roept Turkmenistan op om al haar burgers daadwerkelijk politieke vrijheid te verlenen, met inbegrip van de vrijheid van meningsuiting; doet een dringend beroep op Turkmenistan om een einde te maken aan willekeurige hechtenis en gevangennemingen, evenals het lastigvallen van politieke tegenstanders;

47. verwelkomt het positieve resultaat van de Afghaanse verkiezingen en roept de nieuwe regering-Karzai op om door te gaan met haar moderniserings- en reorganisatiebeleid, met bijzondere nadruk op de waarborging van de mensenrechten voor al haar burgers; veroordeelt ten stelligste de barbaarse gijzelingen en executies van onschuldige mensen;

48. is ingenomen met de oprichting van mensenrechtencommissies in Afghanistan en op de Maldiven; doet dan ook een beroep op de regeringen van beide landen om te bedenken dat dergelijke commissies financieel gesteund moeten worden, maar wel onafhankelijk moeten kunnen opereren;

49. verwelkomt een aantal positieve stappen op mensenrechtengebied in Pakistan, te weten de instelling van gezamenlijke kiesdistricten voor minderheden, de goedkeuring van de Wet op de vrijheid van informatie en het reserveren voor vrouwen van zetels in het nationale volksvertegenwoordiging; erkent dat Pakistan bijzondere verantwoordelijkheden heeft bij de bestrijding van terroristische activiteiten en de politieke problemen die hieruit voortvloeien, maar onderstreept dat de mensenrechten bij geen enkele anti-terroristische maatregel uit het oog mogen worden verloren, in het bijzonder bij detentie en gevangenhouding; betreurt het feit president Musharraf aarzelt om werk te maken van zijn belofte om de taak van regering en leger te scheiden, aangezien een dergelijke scheiding het kenmerk bij uitstek is van een normale democratie, waar het leger in dienst staat van de democratisch gekozen regering;

50. onderkent dat India de grootste functionerende democratie ter wereld is en ondersteunt de vooruitgang die wordt geboekt ten aanzien van de mensenrechten; blijft echter bezorgd over de aanhoudende discriminatie in India op kastengerelateerde, sociale of religieuze gronden; is van oordeel dat, hoewel dit voornamelijk een sociaal probleem is in plattelandsgebieden, het een punt is waarop de Indiase regering sociale verandering moet blijven stimuleren;

51. is ingenomen met de jongste positieve dialoog tussen Pakistan en India over Kasjmir; blijft bezorgd over de meldingen van schendingen van de mensenrechten in Kasjmir door leden van de Indiase strijdkrachten en politiediensten; doet een beroep op de Indiase regering om ervoor te zorgen dat alle meldingen van dergelijke misbruiken onmiddellijk door een rechterlijke instantie worden onderzocht; veroordeelt ten stelligste alle daden van terrorisme en geweld in de hele regio en stelt vast dat het de verantwoordelijkheid van Pakistan is om krachtige maatregelen te nemen om deze activiteiten terug te dringen; dringt aan op volledige en onbelemmerde toegang voor de media en mensenrechtenorganisaties tot Kasjmir;

52. is verheugd over de verbeterde situatie van de mensenrechten in Sri Lanka maar geeft uiting aan zijn bezorgdheid over de praktijken van de Liberation Tigers of Tamil Elam om leden van andere politieke Tamilgroeperingen te doden en te ontvoeren, en kinderen te werven;

53. verzoekt de regering van Bangladesh met klem om gevolg te geven aan de instructies van de Hoge Raad van dit land, die van de regering verlangt om misbruik van juridische instrumenten bij het in hechtenis nemen van betogers van de oppositie te vermijden en om vreedzame politieke protesten niet te onderdrukken met gevangenzetting en foltering; doet een dringend beroep op de regering van Bangladesh om een eind te maken aan de misdaadbestrijdingsacties van het paramilitaire "Rapid Action Batallion", die neerkomen op buitengerechtelijke executies; verzoekt de regering van Bangladesh om preventieve stappen te ondernemen tegen paramilitaire moslimgroeperingen die zich hebben schuldig gemaakt aan gewelddaden en intimidatie in plattelandsgebieden van Bangladesh;

54. blijft zich zorgen maken over het feit dat Laos en Vietnam nog steeds eenpartijstaten zijn, die etnische en religieuze minderheden, evenals activisten voor democratie en mensenrechten blijven onderdrukken, en roept de regeringen van beide landen op de vrijheid van meningsuiting, vergadering en godsdienst te eerbiedigen;

55. betreurt de schending van de mensenrechten van de inheemse Montagnards in Vietnam en roept de regering op een einde te maken aan elke vorm van discriminatie tegen welke minderheid dan ook;

56. is ervan overtuigd dat de opheffing van de politieke immuniteit door de Cambodjaanse nationale volksvertegenwoordiging van de heren Rainsy, Poch en Channy een ernstige schending van de democratische beginselen vormt, en roept de Cambodjaanse autoriteiten op een einde te maken aan elke vorm van vervolging van de democratische oppositie in dit land; roept Cambodja in elk geval op om echte democratische hervormingen door te voeren als raamwerk voor de waarborging van de mensenrechten, om zo de nog bestaande ernstige lacunes weg te werken; roept Cambodja op de voortgang bij de hervorming van zijn rechterlijke macht te bespoedigen en de strijd tegen vrouwen- en kinderhandel op te voeren; laakt het feit dat 91 vrouwen en kinderen die eerder van de slavernij waren gered, in Phnom Penh zijn ontvoerd en verlangt hun onmiddellijke vrijlating;

57. roept de regering van Birma op om, als eerste stap naar de totstandbrenging van een staat die gegrondvest is op de wil van het volk, te stoppen met de onderdrukking van legitieme en democratische politieke activiteiten; doet een dringend beroep op de regering voor de onmiddellijke vrijlating van Aung San Suu Kyi, voormalig winnares van de Sacharov-prijs, en de 75-jarige journalist Win Tin, adviseur van Aung San Suu Kyi;

58. verwelkomt het feit dat China de mensenrechtendialoog met de EU is aangegaan; verzoekt de regeringen van de lidstaten, de Commissie en China om deze dialoog te benutten als een reële mogelijkheid om veranderingen tot stand te brengen in het binnenlands beleid van China, waar nog steeds aanzienlijke zorgpunten bestaan over de mensenrechten, in het bijzonder voor het gebruik van de doodstraf en de onderdrukking van de vrijheid van vereniging en godsdienst; benadrukt dat een steeds betere handelsrelatie afhankelijk moet worden gesteld van hervormingen op het gebied van de mensenrechten; is bezorgd over de recente ommezwaai in het EU-beleid door de Raad ten aanzien van het wapenembargo tegen China en beveelt met klem aan het wapenembargo te handhaven totdat meer vooruitgang is geboekt met betrekking tot de mensenrechten; dringt aan op een officiële herziening door de Chinese autoriteiten van de gebeurtenissen op het Tiananmen-plein, op de publicatie van de lijst van politieke gevangenen en hun onvoorwaardelijk vrijlating; is bezorgd over de behandeling van de bevolking in Tibet en Xinjian op het punt van de vrijheid van vereniging en godsdienst;

59. veroordeelt de staatsgreep door koning Gyanendra en het koninklijke Nepalese leger op 1 februari 2005 en de strenge wet op de censuur; is verontrust over toenemende meldingen van verdwijningen van personen in het gehele land en over aanvallen op mensenrechtenactivisten, journalisten, politieke oppositiegroeperingen en maatschappelijke organisaties; laakt de ernstige wandaden die door de guerrillastrijders zijn begaan tijdens het gehele conflict dat sinds 1999 het land teistert; verzoekt de koning om het democratisch bestel en de verbindingen te herstellen, alle politieke leiders en verdedigers van de mensenrechten in vrijheid te stellen, en de vrijheid van meningsuiting en vergadering te eerbiedigen;

60. verwelkomt de allereerste rechtstreekse presidentiële verkiezingen in Indonesië in september 2004; is bedroefd over de meldingen van mishandeling van burgers door de Indonesische strijdkrachten en groepen rebellen in de provincies Papoea en Atjeh; hoopt dat het proces van wederopbouw na de verwoestende gevolgen van de tsunami-vloedgolf kan worden gebruikt om verzoening en voortgang van het vredesproces te bevorderen waardoor een einde komt aan het langdurige conflict in Atjeh; verzoekt de Indonesische autoriteiten om een diepgaand onderzoek in te stellen en degenen die verantwoordelijkheid zijn voor moorden en andere misdaden jegens voorvechters van de mensenrechten voor de rechtbank te brengen, en om ervoor te zorgen dat de bepalingen van de verklaring inzake de bescherming van de verdedigers van de mensenrechten, die in december 1998 door de Algemene Vergadering van de VN is aangenomen, in Indonesië ten volle worden nageleefd;

61. roept Noord-Korea op de benarde situatie van zijn bevolking, die zeer heeft geleden onder de onderdrukking door het Noord-Koreaanse regime, te onderkennen en te beginnen met een proces van echte veranderingen op alle niveaus, om hervormingen tot stand te brengen die recht doen aan de noodzakelijke eerbiediging van de mensenrechten; wijst erop dat Noord-Korea in de jaarlijkse persvrijheid-index de laatste plaats van alle landen ter wereld inneemt; betreurt de aankondiging door het Noord-Koreaanse regime van zijn terugtrekking uit het multilaterale kader voor dialoog (de zespartijengesprekken);

Afrika

62. wijst op de benarde situatie van vele burgers in Afrika die met ernstige pandemische ziektes, met name HIV/AIDS besmet zijn geraakt; onderkent de vooruitgang die in bepaalde Afrikaanse landen zoals Oeganda op dit punt is geboekt; roept de Commissie op de VN te helpen bij het ontwikkelen, in samenwerking met de Afrikaanse Unie, van een omvattende strategie voor het inperken en zoveel mogelijk verminderen van de verspreiding van pandemische ziektes, met name HIV/AIDS; herbevestig het recht van elke persoon op toegang tot medische zorg en behandeling; doet een beroep op de lidstaten en de Commissie om in hun ontwikkelingsbeleid de hoogste politieke en financiële prioriteit te verlenen aan de bestrijding van besmettelijke ziektes, en met name de om zich heen grijpende HIV/AIDS-pandemie;

63. is van mening dat er een dringende behoefte is aan een allesomvattende aanpak van HIV/aids is in Afrika bezuiden de Sahara als men de verspreiding van AIDS een halt wil toeroepen tegen 2015;

64. betreurt ten zeerste het feit dat in verschillende gebieden van Afrika bepaalde schendingen van de mensenrechten ongestraft blijven en dat personen met verantwoordelijke posities straffeloos kunnen handelen; roept de Afrikaanse Unie op om zich hiermee bezig te houden en nauw samen te werken met het ISH voor een verbetering van de situatie (zie de thematische paragraaf over het ISH);

65. is bezorgd over de verslechterende situatie in Gambia, waartoe vele schendingen van de persvrijheid behoren, en roept op tot een onderzoek naar de moord op journalist Deyda Hydara in december 2004;

66. is oprecht bezorgd over de recente gebeurtenissen in Ivoorkust die hebben geleid tot racistische aanvallen op burgers; doet een beroep op de strijdende facties in Ivoorkust om de mensenrechten van alle burgers te eerbiedigen;

67. is zeer bezorgd over de staatsgreep waardoor Gnassingbe Eyadema na de dood van zijn vader tot president van Togo kon worden benoemd tegen de regels van de democratie in; roept de Togolese autoriteiten op om de institutionele structuur in het leven te roepen die nodig is om vrije en eerlijke presidentsverkiezingen te waarborgen, teneinde terug te keren naar de grondwettelijke legaliteit en de eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, zonder welke de samenwerking met de Europese Unie niet kan worden hervat;

68. is verheugd over de daling van het aantal doodvonnissen dat in Nigeria door shari'a-rechtbanken is geveld, maar blijft bezorgd over het feit dat vele rechtbanken overeenkomstig de shari'a-wetgeving blijven rechtspreken; is van mening dat Nigeria in plaats daarvan aan de internationale normen zou moeten voldoen;

69. is verontrust over meldingen dat de Eritrese overheid blijft doorgaan met het vervolgen van christelijke minderheden in de gehele regio; is des te meer bezorgd over het feit dat Eritrea nog altijd een eenpartijstaat is en dat er nog steeds geen verkiezingen zijn gepland; vraagt om de onmiddellijke vrijlating van alle politieke gevangenen en journalisten die in het land worden vastgehouden; doet een beroep op de Eritrese autoriteiten om de verslechtering van de situatie van de mensenrechten een halt toe te roepen;

70. merkt bezorgd op dat er sinds september 2001 tien onafhankelijke journalisten worden aangehouden in Asmara, onder wie een Zweeds staatsburger, Davit Isaak, die voor geen enkele misdaad terechtstaat en die nog steeds in de gevangenis zit; roept de Eritrese regering op om de opgesloten journalisten vrij te laten en het verbod op privé-pers op te heffen;

71. spreekt zijn erkenning en waardering uit voor de totstandkoming van een nieuw vredesakkoord tussen troepen in het zuiden en noorden van Soedan tot beëindiging van een twee decennia durende burgeroorlog met afschuwelijke schendingen van de mensenrechten; dringt er bij alle betrokken partijen op aan alle protocollen voor het vredesakkoord na te leven;

72. roept de overheid van Soedan op alle samenwerking of steun aan de Arabische milities, of de zogenaamde Janjaweed-milities, die geweld plegen tegen grote delen van de bevolking, waaronder schendingen van de mensenrechten, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in de regio Darfoer in het westen van Soedan, onmiddellijk te staken; verwelkomt het rapport van de VN-onderzoekscommissie en staat achter haar bevindingen en aanbevelingen; dringt erop aan dat de Soedanese overheid, tezamen met de Afrikaanse Unie, krachtige en definitieve maatregelen neemt om de aanvallen op ongewapende burgers door alle partijen te stoppen en de Janjaweed-milities te ontwapenen; roept de regering van Soedan op blijk te geven van haar bereidheid om over een vredesakkoord te onderhandelen met de rebellenlegers in Darfoer;

73. roept de EU op aan de Soedanese regering gerichte sancties op te leggen totdat er harde bewijzen zijn dat een einde is gekomen aan het beleid van etnische zuiveringen en massamoorden onder de eigen burgers; is verheugd over het besluit van de VN-Veiligheidsraad de situatie in Darfoer door te verwijzen naar het ISH om te zorgen voor gerechtigheid voor de slachtoffers, een einde te maken aan het heersende klimaat van straffeloosheid en te voorkomen dat nog meer misdaden te worden gepleegd; betreurt evenwel dat in deze resolutie van de Veiligheidsraad is bepaald dat personen die verdacht worden van het plegen van internationale misdaden in Darfoer, maar onderdaan zijn van staten die geen partij zijn bij het Statuut van het ISH, uitsluitend vervolgd zouden moeten worden door hun eigen nationale rechtbanken;

74. blijft bezorgd over het grote aantal incidenten in het oostelijke deel van de Democratische Republiek Kongo, met name in Ituri, Noord- en Zuid-Kivoe, Maniema en Noord-Katanga; veroordeelt met kracht de regeringstroepen en gewapende opstandelingen die beide in juni 2004 oorlogsmisdaden hebben begaan in de stad Boekavoe in Zuid-Kivoe;

75. is verheugd over het positieve proces van rehabilitatie en verzoening dat zich in Rwanda voltrekt; moedigt Rwanda aan nog meer inspanningen te leveren om schendingen van de mensenrechten te voorkomen en een duurzame vrede in Centraal-Afrika tot stand te brengen; is verontrust over de toename van de aanvallen op maatschappelijke organisaties, kerken en scholen in Rwanda en zeer bezorgd over het aantal rechters en personeel van justitie dat tot ontslag wordt gedwongen vanwege de zogeheten hervormingen van de rechterlijke macht;

76. veroordeelt absoluut de massamoord in het vluchtelingenkamp van Gatoemba in Burundi; roept de Burundese overheid en de internationale gemeenschap op alles in het werk te stellen om de daders te vatten en voor het gerecht te brengen; steunt het overgangsproces in Burundi; verwelkomt de geplande verkiezingen als een belangrijke stap in dit overgangsproces;

77. is ernstig bezorgd over de ontstellende humanitaire situatie in het noorden van Oeganda, waar ten gevolge van de acties van het Lord's Resistance Army van de rebellenleider Joseph Kony een zeer groot gedeelte van de bevolking in kampen voor binnenlandse vluchtelingen verblijft; veroordeelt de gruwelijke schendingen van de mensenrechten, o.a. grootschalige ontvoeringen, verminking en verkrachting van kinderen in deze regio door de rebellen van de Lord's Resistance Army;

78. verwelkomt de aankondiging door de regering van Angola dat tegen eind 2006 parlementsverkiezingen zullen worden gehouden; is verontrust over het gewapende conflict in de regio Cabinda en over meldingen van geweldpleging tegen de burgerbevolking door de Angolese strijdkrachten;

79. veroordeelt ten stelligste het optreden van de regering van Zimbabwe en hekelt haar beleid, dat rassentegenstellingen en economisch wanbeheer in de hand werkt; is bezorgd dat dit beleid het land naar een catastrofe zal voeren; merkt met bezorgdheid op dat de voedselproductie in de afgelopen periode aanzienlijk is gedaald en dat NGO's momenteel diegenen die hulp nodig hebben nog slechts met grote moeite kunnen bereiken; roept de regering op om de onderdrukking van de politieke oppositie te staken, de persvrijheid te garanderen en ervoor te zorgen dat er op vrije en eerlijke basis verkiezingen worden gehouden in aanwezigheid van achtenswaardige internationale waarnemers;

80. blijft bezorgd over het feit dat politieke gevangenen in Equatoriaal-Guinea in hechtenis blijven na bekentenissen die met folteringen werden afgedwongen en dat leden van de politieke oppositie zonder aanklacht of proces worden opgesloten;

Amerika

81. roept de regering van Cuba op het recht van vrije vergadering en vrije meningsuiting te aanvaarden en onmiddellijk het onofficiële moratorium op de doodstraf te herstellen; veroordeelt andermaal de doodstraf waartoe drie kapers zijn veroordeeld, evenals de gevangenneming van politieke tegenstanders, en verlangt hun onmiddellijke vrijlating; roept de Cubaanse autoriteiten op om Sacharov-prijswinnaar Oswaldo Payá in staat te stellen de uitnodiging van het Europees Parlement te aanvaarden; en veroordeelt de plotse strategiewijziging en opheffing van sancties door de Raad;

82. roept de overheid van Jamaica op effectieve maatregelen te nemen om een halt toe te roepen aan de buitengerechtelijke dodingen door ordestrijdkrachten; roept de overheid van Jamaica op om de artikelen 76, 77 en 79 van de Offences against the Person Act af te schaffen, die vrijwillige seksuele omgang tussen volwassen mannen strafbaar stellen en worden gebruikt ter rechtvaardiging van pesterijen waar met name HIV/aids-begeleiders het slachtoffer van worden; roept de overheid van Jamaica op om actief te strijden tegen de algemeen verspreide homofobie;

83. steunt de standpunten van de Inter-Amerikaanse Commissie voor Mensenrechten (IACHR), die in oktober 2004 uiting gaf aan haar ernstige bezorgdheid over de mensenrechten en de humanitaire situatie in Haïti;

84. is ernstig verontrust over de vele vrouwen die in Guatemala werden vermoord en dringt er bij de autoriteiten op aan een grondig onderzoek naar deze misdaden in te stellen en te voorkomen dat opnieuw gewelddaden worden gepleegd;

85. deelt de bezorgdheid van de Mexicaanse autoriteiten over de vele vrouwen die in Ciudad Juarez (Mexico) werden vermoord en steunt de inspanningen van de Mexicaanse autoriteiten, meer bepaald van de speciaal benoemde rechter, om onderzoek te verrichten en deze misdaden op te helderen om verdere moorden te voorkomen;

86. blijft bezorgd over het verontrustend aantal aanvallen en dreigementen tegen Guatemalteken die voor de schendingen van de mensenrechten in het verleden gerechtigheid eisen, vooral voor aanvallen op mensenrechtenactivisten, gerechtsfunctionarissen en journalisten, en voorts over de militarisering van de Guatemalteekse samenleving in het algemeen; verwelkomt de veroordeling in februari 2005 van een ex-paramilitaire figuur en een voormalige majoor voor de ontvoering van vier journalisten in 2003 als een positief signaal alsmede het feit dat het Guatemalteekse parlement heeft ingestemd met de opening van een kantoor van de VN-Hoge Commissaris voor de rechten van de mens, een besluit dat naar verwachting zo spoedig mogelijk door het Guatemalteekse congres zal worden goedgekeurd;

87. roept Venezuela op effectieve maatregelen te nemen tegen foltering en dodingen door de politie, evenals maatregelen ter waarborging van de vrijheid van meningsuiting en de vrije toegang tot informatie; merkt op dat samenwerking met de buurlanden noodzakelijk is om aan de stabiliteit van de regio te werken;

88. betreurt ten diepste de voortdurende ernstige schendingen van de mensenrechten, zoals de inzet van kindsoldaten door illegale gewapende groeperingen in het conflict in Colombia, waaronder ettelijke duizenden kinderen jonger dan 15 jaar; blijft ernstig bezorgd over de bedreigingen tegen mensenrechtenactivisten in dit land en dringt er in dit verband bij de Colombiaanse autoriteiten op aan duidelijke en doeltreffende maatregelen te nemen om het leven en werk van deze mensen te beschermen; is bezorgd over de deplorabele omstandigheden waarin vele Colombianen gevangen worden gehouden, met inbegrip van minderjarigen, soldaten en politieagenten die meer dan zeven jaar geleden werden ontvoerd, leden van het Congres zoals Jorge E. Gechem, Oscar Tulio Lizcano en Luis Eladio Pérez, leden van de regionale volksvertegenwoordiging van Valle, voormalig minister Fernando Araujo en voormalig presidentskandidate Ingrid Betancourt; steunt de conclusies van de verklaring van de bijeenkomst van de Conferentie voor internationale samenwerking en coördinatie met Colombia die in Cartagena is aangenomen als follow-up van de aanbevelingen die in Londen zijn gedaan in aanwezigheid van onder andere de VN, en tevens de aanbevelingen van het Bureau van de VN Hoge Commissaris voor de mensenrechten in Colombia;

89. steunt de standpunten over Colombia van Ambeyi Libago, de bijzondere rapporteur van de Verenigde Naties, die adviseert dat de overheid alle milities officieel onwettelijk moet verklaren, deze moet ontbinden en gerechtelijke procedures moet instellen tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor schendingen van de mensenrechten en het humanitair recht, ongeacht hun politieke connecties;

90. roept Ecuador op tot onmiddellijke afschaffing van de politierechtbanken, zodat agenten van de veiligheidstroepen die wegens mishandeling worden aangeklaagd, door een onpartijdige burgerlijke rechtbank kunnen worden berecht;

91. is bezorgd over de toename van aanvallen op journalisten in Peru en in het bijzonder de moord op twee bekende journalisten in 2004; is verontrust over het grote aantal gemelde gevallen van foltering en dood van verdachten in de Peruaanse gevangenissen;

92. onderkent dat stedelijk geweld in Brazilië een punt van zorg blijft en de meeste aandacht trekt, maar wijst er wel op dat het geweld op het platteland en het aantal grondconflicten in 2004 in hevigheid zijn toegenomen, vooral in het Roosevelt-reservaat, het woongebied van de inheemse volkeren van Cinta-Larga in de deelstaat Rondônia;

93. doet een dringend beroep op de Verenigde Staten om stappen te zetten naar afschaffing van de doodstraf, merkt op dat de aanhoudende toepassing van de doodstraf in de Verenigde Staten onverenigbaar is met het beeld van een land dat in de gehele wereld ijvert voor de toepassing van steeds hogere normen voor mensenrechten, vrijheid en gerechtigheid, en is bemoedigd door recente statistieken waaruit blijkt dat de toepassing van de doodstraf in de VS gestaag afneemt;

94. veroordeelt de regering van de Verenigde Staten wegens de behandeling van de gevangenen in Guantánamo; doet een dringend beroep op de regering van de Verenigde Staten om te zorgen dat aan alle gedetineerden, ook die in het gevangenenkamp Guantánamo, de meest fundamentele mensenrechten overeenkomstig het internationaal humanitair recht, en het recht op een eerlijk proces worden gewaarborgd; verzoekt de Verenigde Staten om onmiddellijk de situatie van de gevangenen in Guantánamo en andere locaties ten aanzien van de internationale normen inzake de mensenrechten en het humanitaire recht te verduidelijken, en herhaalt zijn standpunt inzake de dramatische situatie van de gevangenen in Guantánamo, zoals die reeds in verscheidene van zijn resoluties tot uiting is gekomen;

95. roept de VS op aan de VN-Commissie voor de rechten van de mens een verslag te doen toekomen over hun naleving van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR);

Thema's

I. Mensenrechten en de strijd tegen het terrorisme

96. veroordeelt het terrorisme onvoorwaardelijk in al zijn vormen;

97. onderkent het nieuwe verschijnsel van het wereldwijde terrorisme tegen democratieën dat heeft geleid tot wrede en moorddadige aanvallen op grote aantallen burgers; onderkent dat deze aanvallen zijn bedoeld als middel om democratische processen te beïnvloeden; merkt op dat dit terrorisme een nieuwe en gewelddadige bedreiging voor de fundamentele rechten van de mens vormt;

98. stelt eens te meer dat het, teneinde het hoofd te bieden aan deze afschuwelijke moderne dreiging, de eerste plicht van democratische regeringen is om de bescherming van hun burgers vastberaden ter hand te nemen, het terrorisme met kracht en vasthoudendheid te bestrijden en terroristische netwerken op te sporen en te ontmantelen; dringt erop aan dat de regeringen bij deze inspanningen en bij de vervolging van vermeende daders, zelf de rechtsstaat handhaven en hun internationale verbintenissen inzake de mensenrechten, met inbegrip van het humanitair recht en het vluchtelingenrecht, nakomen;

99. onderkent dat solidariteit binnen de EU noodzakelijk is om aan de uitdaging van het terrorisme het hoofd te bieden; acht het van cruciaal belang om allesomvattende strategieën vast te stellen die kunnen helpen bij de aanpak van de oorzaken van extreme armoede, onveiligheid, desintegratie van de staat en het groeiende fundamentalisme, oorzaken die alle kunnen bijdragen tot de opkomt van terroristische activiteiten;

100. neemt nota van het verslag van de Werkgroep van prominenten voor onderzoek naar bedreigingen van de Verenigde Naties waarin wordt onderstreept dat de wereldwijde inspanningen in de strijd tegen het terrorisme "in sommige gevallen precies die waarden hebben uitgehold waar terroristen op mikken: de mensenrechten en de rechtsstaat";

101. spreekt zijn steun uit voor de pogingen van individuele landen tot versterking van de nationale wetgeving en de regionale en internationale samenwerking om terreurdaden te voorkomen, maar onderstreept dat dit niet mag gebeuren ten koste van de internationale mensenrechten, het humanitair recht en het vluchtelingenrecht, en dat staten ervoor moeten zorgen dat de veiligheidswetgeving niet wordt toegepast ten koste van de verdedigers van de mensenrechten als een middel om hun activiteiten ten behoeve van de mensenrechten te dwarsbomen; onderkent het leed en verdriet van de slachtoffers en roept staten en andere overheden op maatregelen te treffen ten behoeve van wettelijke en maatschappelijke bescherming van die slachtoffers; verzoekt de Commissie om, in het kader van de VN, de opstelling te bevorderen van een internationaal verdrag voor de bescherming van en bijstand aan slachtoffers van terrorisme;

102. roept de Raad en de lidstaten op om te zorgen voor een nauwere samenwerking tussen de desbetreffende werkgroepen van de Raad die belast zijn met de bestrijding van het terrorisme door de EU, met inbegrip van samenwerking met derde landen in het kader van de uitvoering van de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad, en de Werkgroep mensenrechten van de Raad; moedigt nauwe samenwerking aan tussen de coördinator voor terrorismebestrijding van de EU en de Persoonlijke Vertegenwoordiger voor de mensenrechten die onlangs door de Secretaris-generaal van de Raad/Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid werd aangesteld;

103. onderkent de noodzaak van een krachtige en gecoördineerde reactie op het terrorisme en stelt met klem dat terreurdaden nimmer te rechtvaardigen zijn; merkt op dat de te nemen maatregelen specifiek moeten zijn voor elke terroristische organisatie afzonderlijk; doet in dit verband een beroep op de Raad om het Parlement geregeld op de hoogte te houden van de bijgewerkte lijst van terroristische organisaties en de motiveringen voor veranderingen;

104. herinnert alle staten eraan dat zij een verplichting hebben om de grondrechten en fundamentele vrijheden van personen op hun grondgebied te eerbiedigen en te waarborgen;

105. erkent de Verklaring van Berlijn van de Internationale Commissie van Juristen (ICJ) als een poging om een aanvaardbaar evenwicht te vinden tussen de strijd tegen het terrorisme en de eerbiediging van de mensenrechten;

106. doet een dringend beroep op staten om bij het nemen van maatregelen ter bestrijding van het terrorisme de beginselen van legaliteit, noodzaak, evenredigheid en non-discriminatie in het oog te houden;

107. roept alle staten op om de wettige uitoefening van de grondrechten en fundamentele vrijheden niet strafbaar te stellen; benadrukt dat strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor terreurdaden individueel moet zijn en niet collectief;

108. roept alle staten op te zorgen dat de opschorting van een recht, in noodsituaties, slechts tijdelijk, strikt noodzakelijk en in verhouding mag zijn om een specifiek gevaar af te wenden, en mits die opschorting niet tot discriminatie leidt op grond van ras, huidskleur, geslacht, seksuele oriëntatie, handicap, leeftijd, godsdienst, taal, politieke of andere mening, nationale, maatschappelijke of etnische afkomst, bezit, afstamming, of andere status;

109. roept alle staten op personen niet in het geheim te detineren en een register bij te houden van alle gedetineerden, en tevens aan alle personen wier vrijheid is ontnomen, snelle toegang te geven tot advocaten en medische hulp, als hierom wordt verzocht;

110. roept alle staten op te allen tijde en in alle omstandigheden ervoor te zorgen dat verdachten van delicten uitsluitend worden berecht door een onafhankelijke, onpartijdige en bij wet ingestelde rechtbank, en dat zij alle waarborgen genieten van een volledig eerlijk proces, met inbegrip van het vermoeden van onschuld, het recht om bewijs te onderzoeken, de rechten van verdediging, het recht op effectieve rechtshulp en het recht van hoger beroep;

111. benadrukt dat bij de uitvoering van maatregelen voor terrorismebestrijding alle staten de grondrechten en fundamentele vrijheden moeten respecteren en waarborgen, met inbegrip van de vrijheid van meningsuiting (tenzij die meningsuiting neerkomt op het aanzetten tot haat of geweld), van godsdienst, geweten of mening, van vereniging en vergadering, alsmede het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, dat bijzondere aandacht verdient waar het gaat om het verzamelen en verder verspreiden van inlichtingen;

112. roept staten op personen die verdacht worden van of veroordeeld zijn wegens terroristische daden, niet uit te wijzen, terug te brengen, over te dragen of uit te leveren aan een land waar een reëel risico bestaat dat die persoon aan een ernstige schending van de mensenrechten wordt onderworpen, met inbegrip van foltering, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, gedwongen verdwijning, gerechtelijke of buitengerechtelijke executie of een opzettelijk oneerlijk proces;

113. benadrukt dat staten in tijden van gewapende conflicten en in bezettingssituaties de regels en beginselen van het internationale humanitaire recht en de wetgeving inzake mensenrechten moeten toepassen en respecteren;

114. roept de staten op om de ondervraging van gedetineerden niet uit te besteden aan landen die wellicht folterpraktijken hanteren; dringt er bij de staten op aan om geen toevlucht te nemen tot bezwarende bewijzen die onder dwang of door foltering werden verkregen; herinnert de staten eraan dat zij het Verdrag van de VN tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing moeten naleven wanneer zij mensen in hechtenis nemen die van terrorisme worden verdacht;

115. roept de Commissie op de aandacht te richten op staten die de dreiging van terrorisme gebruiken als excuus voor het invoeren van repressieve maatregelen, met name waar deze gericht zijn op de beperking van pers- en mediavrijheid; beklemtoont in het bijzonder het feit dat veiligheidswetten, in het kader van de strijd tegen het terrorisme, geen rechtvaardiging voor de vervolging van mensenrechtenactivisten mogen zijn;

116. roept de Raad en de lidstaten op om bij de bestrijding van het terrorisme door de VN in het bijzonder het gebrek aan respect voor de mensenrechten aan te pakken, onder andere door ervoor te zorgen dat de maatregelen die aan de staten worden aanbevolen door het Comité Terrorismebestrijding (CTC) van de Veiligheidsraad voldoen aan de normen inzake mensenrechten;

II. Rechten van kinderen

117. benadrukt dat één op twaalf kinderen in de wereld bij de ergste vormen van dwangarbeid, seksuele uitbuiting of gedwongen militaire dienst is betrokken [6];

118. ondersteunt de definitie van een kind in het Verdrag van de VN inzake de rechten van het kind (CRC) [7] en in het Afrikaans Handvest inzake de rechten en het welzijn van het kind [8], waarin iedereen onder de leeftijd van 18 jaar zonder uitzondering als kind wordt gedefinieerd;

119. verzoekt de Commissie met een mededeling te komen over de rechten van kinderen en het ontwikkelingsbeleid van de EU;

120. roept de Raad en de Commissie op ervoor te zorgen dat bijzondere aandacht wordt besteed aan de rechten van kinderen als uitgangsprincipes en doelstellingen op zich in de herziene verklaring van de EU over het ontwikkelingsbeleid;

121. is verontrust over het feit dat er thans meer kinderen dan ooit tevoren in armoede leven; roept de Commissie en de Raad op om kinderen en de rechten van kinderen centraal te stellen in de bijdrage van de EU tot het behalen van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen;

122. onderkent dat de nagenoeg universele ratificatie van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 1989 niet noodzakelijkerwijs wordt weerspiegeld in het daaropvolgende proces van tenuitvoerlegging [9]; roept alle staten op de sprong te maken van universele aanvaarding naar universele naleving;

123. doet een dringend beroep op staten om de bewakings- en rapportageprocedures van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind te eerbiedigen; is van mening dat tenuitvoerlegging van het Verdrag een essentiële factor is om regeringen ter verantwoording te kunnen roepen;

124. steunt het Facultatief Protocol bij het VN-verdrag inzake de rechten van het kind inzake de betrokkenheid van kinderen bij gewapende conflicten; dringt erop aan dat de staten, waaronder de lidstaten van de EU, dit protocol ondertekenen en ratificeren;

125. doet een dringend beroep op de Verenigde Staten om het Verdrag inzake de rechten van het kind onverwijld te ratificeren, nu er naast de Verenigde Staten nog slechts één land overblijft dat het Verdrag nog moet bekrachtigen, namelijk Somalië, dat geen functionerende regering heeft;

126. is ernstig bezorgd over het feit dat er elk jaar miljoenen kinderen sterven aan ziektes die te voorkomen zijn, dat hen het recht op gezondheid en leven wordt ontzegd, en dat miljoenen kinderen door HIV/AIDS worden getroffen, omdat ze zelf met deze ziekten besmet zijn of omdat deze ziekten hen van hun ouders hebben beroofd;

127. is ernstig bezorgd over het feit dat ongeveer 104 miljoen kinderen in de schoolgaande leeftijd, het merendeel meisjes, het recht op onderwijs wordt ontzegd; roept de Commissie op om haar toezeggingen inzake het Fast Track Initiative na te komen en zich met de ACS-partners proactief voor onderwijs in te zetten;

128. is ernstig bezorgd over de toename van het aantal kinderen dat slachtoffer wordt van de wereldwijde mensenhandel; beschouwt deze toestand als een ernstig falen van de wereldgemeenschap als geheel en onderstreept de noodzaak van dringende maatregelen en wetten om de daders te bestraffen en de slachtoffers te beschermen;

129. steunt maatregelen op regionaal en internationaal niveau om alle vormen van kinderarbeid te bestrijden;

130. roept alle staten op om kinderen niet langer voor het leger te rekruteren en niet langer kinderen onder de 18 jaar in te zetten bij gewapende conflicten;

131. veroordeelt ten stelligste het barbaarse gebruik van "kindsoldaten" in conflicten en oorlogen; roept de betrokken landen op om de universeel erkende wetgeving inzake de mensenrechten na te leven;

III. De gevolgen van conflicten voor vrouwen en kinderen

132. brengt onder de aandacht dat in de afgelopen jaren massaverkrachtingen in oorlogssituaties zijn gemeld in tal van landen, waaronder Cambodja, Liberia, Peru, Bosnië, Sierra Leone, Rwanda, de Democratische Republiek Kongo, Somalië en Oeganda; is verontrust over het feit dat nog zeer onlangs in Darfoer in het westen van Soedan door ontheemden een patroon is beschreven van stelselmatige en onwettige aanvallen op burgers, met inbegrip van verkrachting, gepleegd door een door de overheid gesteunde Arabische militie en het Sudanese leger; erkent dat er in dergelijke situaties bijzondere aandacht aan de meest kwetsbare groepen in de samenleving moet worden besteed, met name vrouwen, kinderen, gehandicapten en ouderen;

133. veroordeelt het barbaarse gebruik van verkrachting als oorlogsmiddel en stelt met klem dat de internationale gemeenschap krachtig moet blijven uitdragen dat het gebruik van verkrachting in oorlogssituaties een schending van het internationale humanitaire recht en van internationale verdragen vormt; roept op tot een krachtige juridische reactie in termen van vervolging om deze misdrijven niet ongestraft te laten; merkt op dat het Verdrag van Rome, krachtens welk in 2000 het ISH is opgericht, verkrachting duidelijk classificeert als misdaad tegen de menselijkheid;

134. onderkent dat massaverkrachtingen tot gevolg hebben dat vrouwen blootstaan aan besmetting met HIV/aids; doet een dringend beroep op de EU om ervoor te zorgen dat er onmiddellijk na de feiten profylactische middelen, zelfs zwangerschapsonderbreking, ter beschikking worden gesteld aan alle vrouwen en meisjes die zijn verkracht;

135. laakt het feit dat in vele gevallen degenen die verantwoordelijk zijn voor seksueel geweld en verkrachting in conflictsituaties, vrijuit gaan en niet worden aangegeven, en meent dat de uitvoering en de volledige naleving van de reproductieve gezondheidsrechten ertoe zouden bijdragen dat deze gevallen tot een minimum worden beperkt;

136. is bezorgd over aantijgingen van seksueel en lichamelijk misbruik door personeel van de VN in, onder andere, de Democratische Republiek Kongo, Bosnië en Kosovo;

137. is bezorgd over het feit dat duizenden kinderen in meer dan 20 landen overal ter wereld nog steeds als "gewapende pionnen" worden ingezet; wijst erop dat, volgens het Wereldrapport 2004 over kindsoldaten, kindsoldaten in gewapende conflicten werden ingezet door de regeringen en gewapende rebellengroepen in Boeroendi, de Democratische Republiek Kongo, Ivoorkust, Guinee, Liberia, Birma, Rwanda, Soedan en Oeganda en door rebellentroepen in Sri Lanka; dringt er ten stelligste op aan dat alle regeringsstrijdkrachten en andere gewapende groeperingen alle kinderen in hun midden onmiddellijk vrijlaten;

138. steunt het Facultatief Protocol bij het Verdrag van de VN inzake de rechten van het kind inzake de betrokkenheid van kinderen bij gewapende conflicten; dringt erop aan dat de staten, waaronder de lidstaten van de EU, dit protocol ondertekenen en ratificeren;

139. onderkent dat het voornamelijk jongens zijn die als kindsoldaten worden gebruikt, maar wijst erop dat in toenemende mate ook meisjes worden ingezet als actieve strijders en prostituees in gewapende conflicten;

140. beklemtoont dat kinderen bij de strijdkrachten worden gerekruteerd voor diverse taken en functies zoals boodschapper, spion, kok, sjouwer, enz. en dat al deze taken de kinderen in gevaar brengen; onderstreept de bijzondere kwetsbaarheid van meisjes voor geweld en seksuele uitbuiting in hun functie als seksslavin en/of gedwongen echtgenote;

141. verzoekt de VN en de internationale gemeenschap als geheel om meer aandacht te schenken aan de gevolgen van conflictsituaties voor vrouwen en kinderen, vooral de vrouwen en kinderen die behoren tot etnische, linguïstische en/of religieuze minderheden en in het bijzonder wanneer zij de doelgroep vormen van een gerichte oorlogsstrategie;

142. verwelkomt de goedkeuring in 2003 van de richtsnoeren van de Unie over kinderen in gewapende conflicten; verzoekt de Raad en de Commissie om aan het Europees Parlement om de zes maanden een voortgangsverslag over de toepassing en de effecten van deze richtsnoeren te doen toekomen; is aangemoedigd door positieve signalen van de Commissie, die bereidheid tot medewerking toont;

IV. Afschaffing van de doodstraf

143. is verheugd over aanhoudende tendens tot afschaffing van de doodstraf; erkent dat meer dan de helft van de landen van de wereld, in totaal 118 landen, de doodstraf inmiddels bij wet of in de praktijk heeft afgeschaft; blijft bezorgd over het feit dat 78 landen de doodstraf nog steeds handhaven;

144. prijst Bhoetan, Samoa, Senegal en Turkije, die in 2004 de doodstraf voor alle misdrijven hebben afgeschaft;

145. verzoekt de Filippijnse autoriteiten een einde te maken aan de terechtstelling van ter dood veroordeelden en in elk geval de juridische en procesrechtelijke minimumgaranties van de verdediging te eerbiedigen, en dringt met name bij de autoriteiten van dit land erop aan het geval van een EU-burger, de Spanjaard Francisco Juan Larrañaga, opnieuw te bestuderen, die ter dood werd veroordeeld in een proces dat werd gekenmerkt door onregelmatigheden en waarin de juridische en procesrechtelijke minimumgaranties niet voorhanden waren;

146. nodigt landen uit over te gaan tot de ratificatie van het tweede Facultatief Protocol bij het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, met als doel de afschaffing van de doodstraf;

147. roept de EU op gebruik te maken van multilaterale fora, zoals de VN-Commissie voor de rechten van de mens, om landen te stimuleren over te gaan tot de ratificatie en naleving van de internationale mensenrechtenverdragen op het gebied van de doodstraf, en door te gaan met haar praktijk van het indienen van resoluties bij de VN-Commissie voor de rechten van de mens waarin zij pleit voor het afschaffen van de doodstraf, het instellen van een moratorium op alle terechtstellingen en het oproepen van staten die de doodstraf handhaven tot eerbiediging van de minimumnormen zoals door de VN vastgelegd;

148. is verheugd over resolutie 2004/67, die op 21 april 2004 door de VN-Commissie voor de rechten van de mens in haar jaarlijkse zitting te Genève werd aangenomen, waarin alle staten die de doodstraf nog handhaven, worden opgeroepen deze volledig af te schaffen, en in de tussentijd een moratorium op terechtstellingen in te stellen; onderkent de rol die hierin is gespeeld door de EU en al haar lidstaten die de resolutie steunden; doet een dringend beroep op alle staten om de VN-resolutie te respecteren en ten minste een moratorium op terechtstellingen in te voeren;

149. roept alle landen die een moratorium op de doodstraf hebben ingevoerd, op om stappen te zetten in de richting van een volledige afschaffing;

150. is bezorgd over het feit dat Azië nog steeds het werelddeel met het grootste aantal terechtstellingen is; is verontrust dat China meer terechtstellingen uitvoert dan enig ander land ter wereld, met in 2004 duizenden meldingen; roept China op tot het vrijgeven van de officiële cijfers omtrent de terechtstellingen in 2004;

151. is bezorgd dat de hernieuwde uitvoering van de doodstraf in Sri Lanka na een moratorium op terechtstellingen van 27 jaar ingaat tegen de internationale tendens tot afschaffing van de doodstraf, en doet derhalve een oproep bij de Srilankaanse autoriteiten om naar alternatieve oplossingen voor de bestrijding van de criminaliteit te zoeken;

152. merkt op dat in Rusland een moratorium op de doodstraf is ingesteld, maar dat tot dusverre de doodstraf niet uit de Russische wetgeving is geschrapt; doet een beroep op Rusland om onverwijld stappen te nemen om het Zesde Protocol bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens inzake de afschaffing van de doodstraf te ratificeren en het Dertiende Protocol inzake de afschaffing van de doodstraf onder alle omstandigheden te ondertekenen;

153. is verontrust over het grote aantal terechtstellingen in Iran, met name van minderjarigen, en de weigering van Iran om officiële statistieken over de doodstraf vrij te geven;

154. roept de Commissie en de Raad op om in het kader van de dialoog met China en Iran over de mensenrechten druk uit te oefenen op de genoemde landen voor een moratorium op de doodstraf dat daadwerkelijk ten uitvoer zou kunnen worden gelegd en tot een wetswijziging zou kunnen leiden;

155. roept de nieuwe Iraakse overheid op om de doodstraf niet opnieuw in te voeren, vooral nu de doodstraf in de voorlopige grondwet niet werd opgenomen;

156. is bezorgd dat Afghanistan in april 2004 weer de eerste terechtstelling sinds de val van de Taliban heeft uitgevoerd; roept het onlangs gekozen nieuwe leiderschap in Afghanistan op een moratorium op de doodstraf in te voeren;

157. verwelkomt het in juni 2004 door het Lagerhuis van het parlement van Tadzjikistan genomen besluit ten gunste van een wet waarbij de doodstraf wordt opgeschort;

158. is bezorgd dat de Vietnamese overheid thans de rapportage en publicatie van statistieken over de toepassing van de doodstraf als staatsgeheim aanmerkt; blijft ernstig bezorgd over het grote aantal terechtstellingen dat vorig jaar in Vietnam werd uitgevoerd;

159. is bemoedigd dat Afrika de toepassing van de doodstraf blijft terugdringen; verwelkomt met name het feit dat Zambia opdracht heeft gegeven tot een herziening van alle processen wegens halsmisdaden die tot doodvonnissen hebben geleid, en aan het parlement heeft voorgesteld de doodstraf af te schaffen; verwelkomt een vergelijkbaar besluit in Malawi, waar de president in april 2004 tevens 79 doodvonnissen heeft omgezet;

160. roept de West-Afrikaanse landen op om gezamenlijk actie te ondernemen en de doodstraf volledig af te schaffen, met name Guinee, dat de doodstraf tot dusver handhaaft;

161. is bemoedigd door het feit dat de doodstraf in Europa vrijwel niet meer bestaat en roept Wit-Rusland op dit tot een realiteit te maken; doet eveneens een oproep op die lidstaten van de EU (Frankrijk, Italië, Luxemburg en Spanje) en van de Raad van Europa die dit nog niet hebben gedaan, om het Dertiende Protocol bij het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens inzake de afschaffing van de doodstraf onder alle omstandigheden te ratificeren;

162. veroordeelt andermaal de toepassing van de doodstraf in Cuba na een aantal jaren van opschorting;

163. verwelkomt een voorstel van de president van Mexico om de doodstraf [10] volledig af te schaffen;

164. roept de Verenigde Staten op de doodstraf af te schaffen en verwelkomt de bemoedigende tendens in de VS, waar het aantal ter dood veroordeelde personen is gedaald; onderkent dat sinds 1999 het aantal doodvonnissen met 54 % is gedaald, het aantal terechtstellingen met 40 % en het aantal personen in afwachting van terechtstelling met 6 % [11];

165. roept de Commissie op haar stellingname als amicus curiae (vriend van het hof) [12] te handhaven in zaken voor het Amerikaanse federale gerechtshof, zoals in 2001 met betrekking tot minderjarigen en personen met psychische aandoeningen die ter dood waren veroordeeld;

166. doet een dringend beroep op de EU om consequent haar in 1998 aangenomen richtsnoeren inzake de doodstraf te propageren in haar contacten met niet-EU-landen;

167. doet een dringend beroep op staten met een beleidsmatige handhaving van de doodstraf om deze niet op te leggen aan personen die jonger dan 18 jaar waren op het tijdstip waarop het misdrijf werd gepleegd, aan zwangere vrouwen of aan personen met psychische aandoeningen, en hecht eraan dat de doodstraf uitsluitend wordt opgelegd voor de meest ernstige misdrijven;

168. doet een dringend beroep op de landen die de doodstraf opleggen aan mensen die worden beschuldigd van vrijwillige seksuele betrekkingen met mensen van hetzelfde geslacht, om dergelijke wetten en juridische praktijken af te schaffen;

V. Handel in mensen en menselijke organen — seksindustrie en kinderarbeid

169. onderkent de definitie van mensenhandel zoals genoemd in het VN-Protocol inzake de preventie, bestrijding en bestraffing van mensenhandel, in het bijzonder vrouwenhandel en kinderhandel, tot aanvulling van het VN-Verdrag inzake grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, aangenomen door de Algemene Vergadering van de VN in november 2000 [13];

170. onderkent dat vrouwen en kinderen bijzonder kwetsbaar zijn voor hetgeen kan ontaarden in een moderne vorm van slavernij;

171. wijst erop dat slavernij krachtens artikel 4 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens verboden is [14];

172. benadrukt dat mensenhandel in ongeacht welke vorm een schending van de mensenrechten vormt en verboden is krachtens artikel 5, lid 3 van het Handvest van de grondrechten van de EU;

173. erkent dat de handel in vrouwen en kinderen met het oog op seksuele uitbuiting een internationale vorm van georganiseerde criminaliteit is, die ernstige gevolgen heeft voor de veiligheid, het welzijn en de mensenrechten van de slachtoffers;

174. wijst erop dat vrouwen en kinderen die het slachtoffer worden van mensenhandel voor seksuele uitbuiting, dikwijls seksueel worden misbruikt en van hun bewegingsvrijheid en hun identiteit worden beroofd;

175. benadrukt dat mensenhandel en gedwongen prostitutie internationaal worden erkend als schendingen van de mensenrechten, waarbij het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen specifiek vereist dat staten maatregelen nemen "ter bestrijding van alle vormen van handel in vrouwen en van het exploiteren van prostitutie van vrouwen" (artikel 6);

176. is bezorgd dat vrouwen en kinderen die zonder papieren een land zijn binnengekomen of die slachtoffer zijn geworden van mensenhandel en van wie de papieren zijn afgenomen, dikwijls niet de mogelijkheid hebben om in rechte verhaal te verlangen voor het misbruik dat zij hebben ondergaan;

177. benadrukt dat de handel in vrouwen en kinderen een wereldwijd probleem is en roept staten op tot gecoördineerde maatregelen voor een verbetering van de internationale rechtshandhaving ter bestrijding van dit misdrijf;

178. benadrukt de noodzaak om op EU-niveau politie en justitie op te leiden in het opsporen van netwerken van mensenhandel, en grenswachten in het identificeren van mensenhandelaren en hun slachtoffers;

179. erkent dat de mensenhandel niet beperkt blijft tot de seksindustrie, aangezien vrouwen en kinderen ook slachtoffer worden van mensenhandel en dwangarbeid;

180. wijst erop dat volgens UNICEF meer dan 20000 kinderen in slavernij terecht zijn gekomen door grensoverschrijdende smokkelarij in West- en Centraal-Afrika;

181. onderkent dat de handel in menselijke organen een uiterst georganiseerde vorm van internationale criminaliteit is met zeer schadelijke gevolgen; roept op tot een meer gerichte reactie van de internationale gemeenschap om deze plaag tegen te gaan;

182. doet een dringend beroep op individuele staten om de strafrechtelijke respons op de mensenhandel te versterken door middel van de hervorming van de wetgeving, de vergroting van het bewustzijn en opleiding; benadrukt de noodzaak van ondersteuning en bescherming van slachtoffers die als getuige optreden;

183. is zeer verheugd over ontwerp voor een Verdrag van de Raad van Europa inzake de bestrijding van mensenhandel (januari 2005); doet een dringend beroep op de Commissie om, met steun van de Raad, ervoor te zorgen dat in het ontwerp voor een Verdrag van de Raad van Europa de strengste normen worden vastgesteld ter bescherming van de mensenrechten van de slachtoffers van mensenhandel;

184. is bemoedigd door de toezegging van de Commissie om een mededeling over de preventie en bestrijding van de mensenhandel uit te brengen;

185. spreekt zijn erkenning uit voor de inspanningen van de Commissie, met name via de TACIS- en CARDS-programma's, met het oog op het ontwikkelen van maatregelen ter bestrijding van de mensenhandel, maar benadrukt tevens de noodzaak van een intensivering van de maatregelen in de belangrijkste doorvoerlanden zoals Wit-Rusland, Moldavië, de Russische Federatie en de Oekraïne;

VI. Rol van het internationale bedrijfsleven op het gebied van de mensenrechten

186. moedigt bedrijven die internationaal actief zijn aan om de mensenrechten tot maatstaf voor hun beleid te nemen, rekening te houden met hun plichten in het kader van de maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven en op basis van deze normen minimumnormen aan te nemen; nodigt bedrijven ten stelligste uit om duidelijke mechanismen in het leven te roepen voor een doeltreffend toezicht op al hun activiteiten in overeenstemming met de gedragscodes en internationale mensenrechtennormen;

187. erkent dat ondernemingen zich in een sterke positie kunnen bevinden om regeringsbesluiten op de wereldmarkt te beïnvloeden; nodigt bedrijven uit de rechten van hun werknemers en van de werknemers van hun leveranciers, onderaannemers en zakenpartners te bevorderen, te beschermen en te waarborgen;

188. roept bedrijven op ervoor zorg te dragen dat hun producten niet in strijd met de mensenrechten worden gebruikt;

189. onderkent dat bedrijven de laatste jaren het doelwit zijn geweest van consumentenacties en mensenrechtencampagnes om hen ontvankelijker te maken voor mensenrechtenkwesties, en dat het effect van dergelijke campagnes soms destructief is geweest vanwege de onredelijke eisen die gesteld werden; doet een dringend beroep op bedrijven om zichzelf bepaalde minimumnormen op te leggen teneinde aan de bezorgdheid van het publiek tegemoet te komen;

190. erkent het eerste en het tweede beginsel van het "Global Compact" van de Verenigde Naties, waarin wordt bepaald dat bedrijven binnen hun invloedssfeer "de bescherming van de internationaal geproclameerde mensenrechten moeten steunen en respecteren" en dat zij "zich ervan moeten vergewissen dat zij niet medeplichtig zijn aan mensenrechtenschendingen", evenals de beginselen drie tot zes, die aan alle bedrijven in de wereld vragen om de grondrechten van werknemers te handhaven;

191. verwelkomt het rapport van de VN-Commissie voor de rechten van de mens over de VN-normen en hoopt dat de VN hun op brede basis gevoerde raadplegingen over de VN-normen zullen voortzetten, gezien de belangrijke status van deze normen als maatstaf voor de verantwoordelijkheden van bedrijven op het vlak van de mensenrechten [15];

192. nodigt bedrijven uit om waar toepasselijk samen te werken met plaatselijke NGO's die zich bezighouden met de mensenrechten;

193. doet een dringend beroep op bedrijven om geen activiteiten te ontplooien in staten waaraan unilaterale en regionale sancties of handelsembargo's zijn opgelegd wegens mensenrechtenkwesties;

194. roept de EU op een gedragscode goed te keuren voor Europese bedrijven die internationaal actief zijn, en met name in ontwikkelingslanden, vergelijkbaar met het Europese initiatief voor ethische productie en consumptie;

195. herhaalt zijn oproep tot de delegaties van de Commissie in derde landen om de richtsnoeren van de OESO voor multinationale ondernemingen te bevorderen en om als contactpunten terzake op te treden;

196. roept de EU op het idee van een internationale zakelijke gedragscode inzake de mensenrechten te propageren;

VII. Straffeloosheid en de rol van het ISH

197. is ervan overtuigd dat er geen duurzame vrede kan zijn zonder aansprakelijkheid voor gruweldaden en gelooft dat het beëindigen van het klimaat van straffeloosheid in gemeenschappen die door oorlog en ernstige schendingen van de mensenrechten zijn ontwricht, van essentieel belang is om de eerbiediging van de rechtsstaat en vrede en democratie te herstellen;

198. meent dat de oprichting van een ISH, dat een aanvulling vormt op de nationale rechtspraak, deel uitmaakt van een internationaal rechtssysteem waarin nationale, internationale en gemengde rechtbanken samenwerken met het ISHom effectief een einde te maken aan de straffeloosheid voor ernstige schendingen van de mensenrechten en aldus een afschrikmiddel vormen;

199. doet een dringend beroep op de Commissie en de lidstaten van de EU om, wanneer zij samenwerkingsbijstand plannen aan landen die net een oorlog te boven komen, steun te verlenen aan de versterking van de nationale capaciteiten voor de vervolging van ernstige schendingen van de mensenrechten;

200. roept de lidstaten van de EU op om bijstand te verlenen aan het Internationale Strafhof voor het voormalige Joegoslavië, het Internationale Strafhof voor Rwanda en de Bijzondere Rechtbank voor Sierra Leone zodat deze hun mandaat met succes kunnen vervullen, meer bepaald door het verkrijgen van doeltreffende staatsmedewerking en door de onmiddellijke uitlevering van aangeklaagden waaronder Mladic, Karadzic, Gotovina en Taylor;

201. doet een dringend beroep op de Commissie, de Raad en de lidstaten van de EU om, in overeenstemming met het gemeenschappelijk standpunt van de EU inzake het ISH van juni 2003 en het vervolgens in januari 2004 goedgekeurde Actieplan, krachtige inspanningen te blijven leveren ter bevordering van de universele ratificatie van het Statuut van Rome en de aanneming van wetgeving voor de tenuitvoerlegging daarvan, om stappen en andere acties op te voeren ter verdediging van het Strafhof wanneer het onder vuur ligt, en om te zorgen voor een doeltreffende samenwerking van de staten met het Strafhof; vraagt dat elk voorzitterschap van de EU aan het Europees Parlement verslag uitbrengt van de in het kader van het gemeenschappelijk standpunt ondernomen acties;

202. verwelkomt het feit dat de Republiek Oeganda en de Democratische Republiek Kongo twee zaken naar de hoofdaanklager van het ISH hebben verwezen; [16]

203. erkent dat sinds 1 juli 2002 in de Democratische Republiek Kongo naar schatting 5000 tot 8000 [17] onwettige dodingen zijn gepleegd; is zeer verheugd over het besluit van de aanklager van het ISH van juni 2004 om oorlogsmisdaden in de Democratische Republiek Kongo te onderzoeken; is van mening dat dit onderzoek een krachtig signaal zal uitzenden dat aan de straffeloosheid voor oorlogsmisdaden een einde is gekomen;

204. is verheugd over de beslissing van de aanklager van juli 2004 om in het noorden van Oeganda een onderzoek in te stellen naar aanklachten wegens aanvallen op de burgerbevolking door de rebellen van het Lord's Resistance Army, met inbegrip van de ontvoering van duizenden kinderen;

205. doet een dringend beroep op de lidstaten van de EU om alle gepaste maatregelen te nemen om hun volledige medewerking te verlenen aan het ISHom voor geslaagde onderzoeken te zorgen; doet in het bijzonder een dringend beroep op alle lidstaten van de EU om met het Hof overeenkomsten inzake de herhuisvesting van getuigen te ondertekenen en om alle relevante informatie waarover zij beschikken met het Hof uit te wisselen; moedigt de EU aan om met het ISHeen samenwerkingsakkoord te sluiten waardoor de EU doeltreffend met het Hof zal kunnen samenwerken en tot de succesvolle uitvoering van zijn onderzoeken kan bijdragen;

206. verwelkomt de jongste verwijzing door de Centraal-Afrikaanse Republiek van een zaak naar de aanklager (januari 2005);

207. is verheugd over de verklaring van de EU waarin deze haar steun verleent aan de inhoud van het rapport van de Commissie voor onderzoek van de VN naar Darfoer [18]; beveelt ten stelligste aan dat de Veiligheidsraad van de VN de toestand in Darfoer voorlegt aan het Internationaal Strafhof (ISH);

208. is verontrust dat regels in verband met de oorlogsvoering en de bescherming van slachtoffers in conflicten nog steeds worden geschonden; roept op een eind te maken aan deze cyclus van straffeloosheid en steunt het ICC als het passende mechanisme voor het aanpakken van mensenrechtenschendingen in een internationale context na afloop van conflictsituaties;

209. adviseert de Raad en de Commissie maatregelen te overwegen die kunnen bevorderen dat de Verenigde Staten zich positiever opstelt tegenover het ISH;

210. herinnert staten die het Statuut van Rome hebben geratificeerd eraan dat het sluiten van akkoorden in verband met vrijwaring van vervolging door het ISHmet staten die het Statuut van Rome niet hebben ondertekend, niet in de geest van het Statuut is; doet met name een beroep op de Verenigde Staten om dit Statuut te ratificeren en zich te onthouden van onderhandelingen over een speciale status voor hun militair personeel dat een soort "internationale immuniteit" zou krijgen; doet een beroep op de instellingen van de EU en de lidstaten om die staten actief te ondersteunen, die onder druk staan en financiële sancties hebben te verduren omdat zij weigeren dergelijke akkoorden te tekenen;

211. meent dat het beëindigen van het klimaat van straffeloosheid in staten die door oorlog en ernstige mensenrechtenschendingen zijn verwoest van cruciaal belang is om de eerbiediging van de rechtsstaat, de democratie en de mensenrechten te herstellen;

212. roept op tot de opneming in elk van de vier relevante instrumenten van de buitenlandse betrekkingen [19] van een uitdrukkelijke, consequente en concrete verbintenis om de bevordering van de mensenrechten en de democratie als een fundamentele en prioritaire doelstelling te ondersteunen;

213. roept op tot handhaving en verbetering van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR), waarbij de EU meer aandacht besteedt aan mensenrechten en democratie;

VIII. Institutionele en beleidsontwikkelingen

214. roept de Commissie op door te gaan met het versterken van de mensenrechtenaspecten van alle internationale betrekkingen en alle andere beleidsdomeinen;

215. roept de Raad en de Commissie op om concrete maatregelen te treffen tegen landen die wetten hebben die discrimineren op grond van seksuele geaardheid; roept de landen met wetten die vrijwillige seksuele betrekkingen tussen volwassenen van hetzelfde geslacht verbieden, op om deze wetten af te schaffen;

216. is verheugd over de goedkeuring van de richtsnoeren van de EU inzake verdedigers van de mensenrechten in juni 2004; dringt bij de EU aan op een consequente ondersteuning van en bijstand aan de verdedigers van mensenrechten en journalisten die gevaar lopen, aangezien de aanvallen op en detentie van journalisten en verdedigers van de mensenrechten in 2004 zijn toegenomen; verzoekt de Commissie in dit verband om de situatie van de verdedigers van de mensenrechten volledig deel te laten uitmaken van de politieke dialoog met derde landen;

217. roept de EU op meer coherentie in het mensenrechtenbeleid na te streven en een betere doorstroming van informatie te verzekeren; benadrukt dat economische motieven er onder geen beding toe mogen leiden dat de Unie schendingen van de mensenrechten negeert of minimaliseert;

218. roept de EU en haar lidstaten op met één stem te spreken met betrekking tot mensenrechtenschendingen, in het bijzonder in de VN-Commissie voor de rechten van de mens, waarbinnen de EU in het verleden onvoldoende invloed op het besluitvormingsproces heeft kunnen uitoefenen, omdat er geen consensus tussen de lidstaten bestond;

219. wijst andermaal op het feit dat de eerbiediging van de mensenrechten, zoals vastgelegd in de overeenkomsten van de EU met derde landen, een fundamenteel onderdeel van deze overeenkomsten is; doet in dit verband een beroep op de Commissie om een duidelijk mechanisme in te voeren voor de toepassing van de mensenrechtenclausule in de contractuele betrekkingen van de EU met derde landen, en om in dit licht de huidige en toekomstige overeenkomsten te herzien; verzoekt de Commissie om, aangezien het proces van Barcelona tien jaar geleden van start ging, een openbaar verslag over de mensenrechten in de Middellandse Zeelanden op te stellen op basis waarvan het partnerschap verder moet worden uitgebouwd;

220. verzoekt in dit verband om de instelling van sub-comités voor de mensenrechten in het kader van de associatieovereenkomsten om te komen tot een gestructureerde dialoog over mensenrechten en democratie en om de belangrijkste gebieden die zorgen baren te identificeren zodat deze in de actieplannen van het ENP kunnen worden behandeld; beklemtoont het belang van raadpleging en betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij het werk van deze sub-comités om beter te kunnen toezien op de toestand inzake mensenrechten; onderstreept eveneens dat het Parlement nauw bij het werk en de follow-up van deze sub-comités dient te worden betrokken; roept in dit verband de Commissie eens te meer op om een voortgangsrapport op te stellen over de toestand van de mensenrechten in de ENP-landen;

221. raadt aan de activiteiten van de Raad en de Commissie te evalueren, zoals beschreven in het jaarverslag over de mensenrechten van de EU, in verband met de landen en thematische aangelegenheden die in haar vorige resoluties naar voren zijn gebracht, wat betreft de invloed en doeltreffendheid van die activiteiten;

222. verwelkomt de benoeming door Javier Solana, Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor het GBVB, van Michael Matthiessen tot zijn Persoonlijke Vertegenwoordiger inzake de mensenrechten [20];

223. benadrukt dat deze functie een gezaghebbende status moet hebben en verzoekt de nieuwe vertegenwoordiger nauw samen te werken met het Europees Parlement en de bevoegde commissies en behoorlijk verantwoording af te leggen; roept de Raad op om de personeelscapaciteit inzake mensenrechten in het secretariaat-generaal van de Raad te versterken om zo voldoende ondersteuning te garanderen voor de Persoonlijke Vertegenwoordiger bij de vervulling van zijn mandaat;

224. neemt nota van de conclusies die in december 2004 door de Raad werden aangenomen betreffende de tenuitvoerlegging van de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtendialogen; beklemtoont dat het Parlement ten minste via een zesmaandelijks informatieproces van de Raad betrokken dient te worden bij de tenuitvoerlegging van deze richtsnoeren; vestigt met name de aandacht op de gestructureerde dialogen van de EU met China en Iran en roept de Raad in dit verband op tot een nauwere samenwerking met het Parlement; roept de Raad meer in het algemeen op om het Parlement regelmatig op de hoogte te brengen van de tenuitvoerlegging en follow-up van de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenkwesties en een voortgangsrapport voor te leggen aangaande de weerslag van deze richtsnoeren in de praktijk;

225. is verheugd over de aanwerving van personeel dat verantwoordelijk is voor contacten met het maatschappelijk middenveld in de delegaties van de Commissie in derde landen en roept deze delegaties op om in noodgevallen de bescherming van degenen die de mensenrechten verdedigen te waarborgen;

226. steunt in dit verband alle initiatieven van de Raad, de trojka en het voorzitterschap die belangrijke aangelegenheden in verband met de toestand van de mensenrechten in derde landen beogen aan te pakken; roept de Raad op om de resultaten van het werkplan dat door elk voorzitterschap wordt voorgesteld in verband met gemeenschappelijke strategieën eenmaal per jaar aan het Parlement voor te leggen; roept de Raad op om verklaringen en stappen in verband met de mensenrechten systematisch door te geven aan het Parlement zodat het volledig en diepgaand geïnformeerd is; meent dat er zoveel mogelijk inspanningen dienen te worden gedaan om het externe optreden van de EU een grotere consistentie en coherentie te verlenen;

227. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om te zorgen voor opleiding in mensenrechten in elk van de delegaties van de EU in derde landen en om een duidelijke toepassing van de richtsnoeren te waarborgen;

228. hoopt dat er een reële en objectieve evaluatie kan zijn van de weerslag en verbeteringen die zich concreet in de mensenrechtensituatie in de wereld hebben voorgedaan als gevolg van het werkzaamheden van het EP in dit verband die op dit ogenblik geen relevant en concreet effect lijken te sorteren;

229. neemt nota van de beslissing van de Raad tot oprichting van een speciaal bureau voor de grondrechten en mensenrechten [21]; verwacht dat dit bureau als belangrijkste doelstelling het ondersteunen van de Commissie bij het verkleinen van de kloof tussen het binnenlands en buitenlands beleid van de Unie inzake de mensenrechten zal hebben; nodigt de Raad uit om ook kandidaat-lidstaten deel te laten uitmaken van het bevoegdheidsgebied van het genoemde bureau;

230. erkent dat de opname van het Handvest van de grondrechten van de EU in de Europese grondwet aantoont dat de EU de kwestie van mensenrechten binnen haar grenzen ernstig neemt, en beveelt daarom aan dat het bevoegdheidsgebied van het genoemde bureau te verruimen tot alle gebieden van dat Handvest en de terzake geldende bepalingen van het eerste deel van het grondwettelijk Verdrag, als extra uitdrukking van de wil van de EU om deze rechten in de praktijk toe te passen;

231. beveelt aan dat het bureau het werk dat reeds onder het toezicht van de Raad van Europa wordt verricht, niet dupliceert, en beveelt daarom aan dat het bureau een geïnstitutionaliseerde samenwerking ontwikkelt met de Raad van Europa en haar instellingen en met het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en dat het ook aandacht aan de werkzaamheden van de OVSE en de VN besteedt;

232. stelt voor dat het bureau een zinvolle dialoog aangaat met de maatschappelijke organisaties en nationale deskundigen, en dat het betrekkingen opbouwt met academische instellingen;

233. benadrukt met klem de noodzaak dat het bureau onafhankelijk is en dat het regelmatig verslag uitbrengt aan het Parlement, wil het een effectieve en geloofwaardige waarnemer zijn van de grondrechten in de EU;

234. roept op tot de tijdige aanneming van de VN-verklaring van de rechten van inheemse volken; pleit daartoe voor de onmiddellijke hervatting van de werkzaamheden van de werkgroep voor de ontwerpverklaring; roept in dit verband de Commissie en de Raad op om hun volledige steun te verlenen aan de kwestie van de inheemse volken en rekening te houden met de conclusies van die verklaring;

235. verwelkomt de voorgestelde herziening van de EU-gedragscode inzake wapenexport onder het voorzitterschap van Luxemburg en roept de Raad op om stappen te ondernemen en ervoor te zorgen dat alle lidstaten de bepalingen van deze gedragscode strikt navolgen, om de nodige middelen te verschaffen voor het toezicht en de oplegging ervan en om verder te streven naar een wereldwijd verdrag inzake wapenhandel;

*

* *

236. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de toetredingslanden, de Verenigde Naties, de Raad van Europa, de OVSE en de regeringen van de in deze resolutie genoemde landen en de kantoren van de belangrijkste NGO's op het gebied van de mensenrechten in de EU.

[1] PB C 379 van 7.12.1998, blz. 265; PB C 262 van 18.9.2001, blz. 262; PB C 293 E van 28.11.2002, blz. 88; PB C 271 E van 12.11.2003, blz. 576.

[2] PB C 364 van 18.12.2000, blz. 1.

[3] PB L 317 van 15.12.2000, blz. 3.

[4] PB C 82 E van 1.4.2004, blz. 610.

[5] P6_TA(2005)0051.

[6] UNICEF-rapport over kinderarbeid, 2005.

[7] Aangenomen in 1989 en door alle staten behalve de VS en Somalië geratificeerd.

[8] Aangenomen door de Organisatie van Afrikaanse Eenheid in 1990.

[9] Het Verdrag inzake de rechten van het kind is het enige mensenrechtenverdrag dat het volledige spectrum van burgerlijke, politieke, economische, sociale en culturele rechten bestrijkt.

[10] Artikel 22 van de huidige Mexicaanse grondwet beperkt het toepassingsgebied van de doodstraf, maar verbiedt deze niet helemaal. In het Mexicaanse recht blijft de doodstraf bestaan in het militaire wetboek van strafrecht. Er hebben echter reeds meer dan 50 jaar geen terechtstellingen meer plaatsgevonden.

[11] The Death Penalty in 2004: Year End Report, Death Penalty Information Center, december 2004.

[12] Een stellingname als amicus curiae wordt ingediend door iemand die geen partij is in een zaak, en die informatie kan verschaffen over juridische aangelegenheden; een dergelijk stuk wordt dikwijls ingediend in een poging om het Hooggerechtshof te beïnvloeden.

[13] Onder "mensenhandel" wordt verstaan het werven, vervoeren, overdragen, onderbrengen of ontvangen van personen door middel van bedreiging met of gebruik van geweld of andere vormen van dwang, ontvoering, bedrog, misleiding, machtsmisbruik, misbruik van een kwetsbare positie of het geven of aanvaarden van geld of voordelen of verkrijging van instemming van een persoon die gezag over een persoon heeft, met het oog op uitbuiting.

[14] Artikel 4: "Niemand zal in slavernij of horigheid gehouden worden. Slavernij en slavenhandel in iedere vorm zijn verboden".

[15] Het VN-verslag werd in maart 2005 in Genève aan het UNCHR overgelegd.

[16] De aanklager heeft