NL    NL NL 
 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 2.4.2009 
SEC(2009) 424 
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
bij de   
 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE 
RAAD, HET EUROPEES EC ONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ 
VAN DE REGIO'S 
 
"Een nieuw partnerschap voor de modernis ering van de universiteiten: het EU-forum 
voor dialoog tussen univers iteiten en bedrijven" 
 
Samenvatting van de effectbeoordeling  
{COM(2009) 158 final 
SEC(2009) 423 
SEC(2009) 425} 
 
NL 2   NL WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBE OORDELING OVER "EEN NIEUW 
PARTNERSCHAP VOOR DE MODERNI SERING VAN DE UNIVERSITEITEN: 
HET EU-FORUM VOOR DIALOOG TUSSEN UNIVERSITEITEN EN BEDRIJVEN" 
Deze effectbeoordeling vergezelt de mededeling van de Commissie "Een nieuw partnerschap 
voor de modernisering van de universiteiten: he t EU-forum voor dial oog tussen universiteiten 
en bedrijven". De Onderwijsraad verzoekt in zijn resolutie over de modernisering van de 
universiteiten ten behoeve van het concurrentievermogen va n Europa in een mondiale 
economie de Commissie om de lidstaten te ondersteunen in verband met de 
moderniseringsagenda, onder meer door het aa nmoedigen van partnerschappen tussen de 
universiteiten en het bedrijfsleven/de privésector. 
Onderwijs en opleiding is vanaf het begin aangemerkt als een cruciale factor voor de 
verwezenlijking van de algemene doelstellin gen van de Lissabonstrategie. Van bijzonder 
groot belang in deze context is de kenni sdriehoek als belangrijke aandrijver van de 
kenniseconomie doordat hij zorgt voor duurzame groe i. Europa moet zijn inspanningen om de 
driehoek volledig operation eel te maken versterken1. De universiteiten moeten in dit verband 
een sleutelrol spelen en er moeten nieuwe vormen van samenwerking tussen de universiteiten 
en de onderzoekorganisaties, enerzijds, en het bedrijfsleven, anderzijds, worden ontwikkeld 
en toegepast om "ecosystemen" tussen onderwijs, onderzoek en innovatie te creëren. 
De mededeling van de Commi ssie "Invulling van de mode rniseringsagenda voor de 
universiteiten: onde rwijs, onderzoek en innovatie"2 benadrukte de sl eutelrol die de 
universiteiten spelen voor de toekomst van Europa en voor de succesvolle overgang naar 
een op kennis gebaseerde economie en maatschappij . Zij onderstreepte de noodzaak van 
een grondige herstructurering en m odernisering van de sector, als Europa niet de verliezer wil 
zijn van de mondiale concurren tiestrijd op het gebied van on derwijs, onderzoek en innovatie. 
Zij stelde dat het bedrijfsleven een bi jdrage moest leveren op drie gebieden: 
– governance: bedrijfsbeheersmodellen zouden in  de universitaire wereld kunnen worden 
geïntroduceerd;  
– financiering: bedrijven kunnen een rol spelen bij de financiering van de activiteiten van de 
universiteiten op het gebied van zowel onderwijs als onderzoek; en 
– curricula: studenten moeten het soort onderwijs krijgen dat hen voorbereidt op de 
toekomstige arbeidswereld en bedrijven kunnen helpen bij de bepali ng van dat onderwijs 
en de nodige stages bieden om de studenten te helpen bij het maken van de overgang van 
studie naar werk. De bedrijven moeten zich ook aangemoedigd voelen om hun medewerkers tijdens hun gehele arbeidsleven vr ij te stellen van arbeidstaken om verder te 
studeren en hun vaardigheden bij te werken. 
                                                
 
1 COM(2008) 865 definitief "Een g eactualiseerd strategisch kader voor Europese samenwerking op het 
gebied van onderwijs en opleiding". 
2 COM(2006) 208 definitief “Invulling van de modern iseringsagenda voor de universiteiten: onderwijs, 
onderzoek en innovatie". 
 
NL 3   NL De herziene Lissabonstrategie onderstreept het bela ng van een partnerschapsaanpak: de 
Lissabonagenda moet worden gedragen door alle belanghebbenden op EU-, nationaal, 
regionaal en lokaal niveau. Allen moeten bijdragen aan de opbouw van de toekomst van 
Europa. Mobilisatie en collectieve inspanningen zijn de sleutelelementen van het partnerschap. Universiteiten, onderzoekorganisaties en  bedrijven zijn cruciale actoren in 
dergelijke partnerschappen.  
De Commissie heeft in februari 2008 een eerste forum universiteiten-bedrijven en later op het 
jaar drie thematische seminars georganiseer d. Hieruit bleek dat de belanghebbenden de 
dialoog op prijs stelden. De discussies hadden niet betr ekking op de vraag "OF er 
samenwerking moest zijn" maar op de vraag "HOE de samenwerking moest worden georganiseerd", zodat alle belanghebbenden er baat bij hebben. Deelnemers uit zowel de 
bedrijfs- als de onderwijswereld juichten de mogelijkheid toe die het forum bood om over 
deze kwesties een dialoog te voeren en voort te  bouwen op de reeds opgedane ervaringen. Er 
bestond sterke steun voor een Forum universiteiten-bedrijven op Europees niveau dat zou 
fungeren als forum voor dialoog en mobiliser ing van partnerschappen en ook voor de 
verzameling, uitwisseling en verspreiding van goede praktijken over de wijze waarop 
bedrijven en universiteiten in  wederzijds voordeel kunnen samenwerken. Deze mededeling 
stelt voor om het Forum universiteiten-bedrijven  te formaliseren en geeft aan hoe het de 
komende jaren moet worden gestructureerd; z ij trekt beleidsconclusies uit de tot nu toe 
gevoerde dialoog en geeft de kwesties aan die in de volgende fase van de werkzaamheden 
door het forum moeten worden behandeld. 
Het Forum universiteiten-bedrijve n moet zich bezighouden met een  groot aantal kwesties, als 
vermeld in de mededeling van 2006, met name:  
– de ondersteuning van de leerplanontwikkeling om  te zorgen voor een betere inzetbaarheid 
van de afgestudeerden; 
– de ondersteuning van de identificatie van de vaardigheden die de afgestudeerden verwacht 
worden te bezitten wanneer zij tot de arbeidsmarkt toetreden; 
– de ondersteuning van de ontwikkeling va n ondernemingszin onder afgestudeerden, 
professoren en onderzoekers; 
– de ondersteuning van de ontwikkeling van passende governancestructuren in de 
universiteiten; 
– de ondersteuning van de ontwikkeling van het hoger onderwijs op het gebied van een leven 
lang leren, met name de samenwerking tu ssen universiteiten en bedrijven bij de 
identificatie en de verstrekking van scholings-/herscholingsprogramma's;  
– de ondersteuning van de inter- en transdis ciplinariteit bi j onderzoek en opleiding; 
– de ondersteuning van de uitwisseling en de ge neratie van kennis via een grotere mobiliteit 
tussen universiteiten, onderzoekorganisaties en bedrijven (studenten, onderzoekers, 
professoren, ander personeel van instel lingen voor hoger onderw ijs, personeel van 
bedrijven). 
Deze effectbeoordeling bekijkt de mogeli jke effecten in verband met twee 
hoofddoelstellingen van deze algemene agenda: ten eerste, het feit dat te veel afgestudeerden 
 
NL 4   NL niet beschikken over de juiste mix van ke nnis, vaardigheden en competenties voor de 
arbeidsmarkt en ten tweede, de ontoere ikende innovatiecapaciteit van Europa.  
Er bestaan vier hoofdopties voor actie op EU-niv eau: geen aanvullende ac tie (basisscenario); 
specifieke acties onder gebruikmaking van de best aande instrumenten; specifieke beleidsactie 
op EU-niveau met de opstelling van een beleidsdocument op EU-niveau en de oprichting van 
een platform op Europees niveau voor een ge structureerde dialoog tu ssen belanghebbenden; 
specifieke beleidsactie gericht op de lidstaten. 
Voor geen van de opties worden milieu-effect en verwacht. De verschillende opties hebben 
geen effecten voor de begroting. Alle voorgest elde acties zouden worden uitgevoerd binnen 
de grenzen van de beschikbare financiële middelen. 
Uit de feiten blijkt dat een succesvolle same nwerking tussen universiteiten en bedrijven 
positieve economische en sociale effecten heeft. Het is echter moeilijk te beoordelen in welke mate de voorgestelde opties directe economische en sociale effecten in de lidstaten zullen 
hebben. Het is op Europees niveau niet mogelijk om voor te schrijven welke actie door de lidstaten moet worden ondernomen. De EU ka n alleen maatregelen nemen ter ondersteuning 
van de lidstaten. De EU kan aantonen dat actie  dringend noodzakelijk is , zij kan zorgen voor 
de identificatie van en de verstrekking van informatie over de belangrijkste problemen en 
mogelijke oplossingen, zij kan een platform voor  discussie en uitwisseling van informatie 
tussen belanghebbenden bieden en  zij kan toegang verschaffe n tot voorbeelden van goede 
praktijken die uit verschillende  bronnen afkomstig zijn. Op Europees niveau kunnen wij de 
synergieën tussen bestaande initia tieven en programma's verbeteren. 
Optie 3, namelijk een specifieke beleidsactie  op EU-niveau met de opstelling van een 
beleidsdocument op EU-niveau en de oprichtin g van een platform op Europees niveau voor 
een gestructureerde dialoog tussen belanghe bbenden, wordt als de voordeligste optie 
beschouwd. 
De monitoring en de evaluatie zouden enerz ijds kunnen plaatsvinden in het raam van het 
geactualiseerde strategische ka der voor Europese samenwerki ng op het gebied van onderwijs 
en opleiding en anderzijds zouden specifieke on derzoeken kunnen worden uitgevoerd om de 
voortgang op dit gebied te beoordelen.