NL    NL NL 
 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 17.9.2008 
SEC(2008) 2437 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
bij het  
 
Voorstel voor een 
 
VERORDENING VAN DE RAAD  tot wijziging van Vero rdening (EG) nr. 1290/2005 
betreffende de financiering van het geme enschappelijk landbouwbele id en Verordening 
(EG) nr. 1234/2007 houdende een gem eenschappelijke ordening van de 
landbouwmarkten en specifieke bepalingen voor een aantal landbouwproducten 
("integrale GMO"-verordening) ten aanzien van de voedselverstrekking aan de meest 
behoeftigen in de Gemeenschap 
 
Samenvatting van de effectbeoordeling  
 
 
{COM(2008) 563 definitief} 
{SEC(2008) 2436}  
 
NL 2   NL 1. I NLEIDING  
Het EU-programma voor voedsel verstrekking aan de meest behoeftigen in de Gemeenschap 
(hierna "voedselhulppro gramma" genoemd) bestaat sinds december 1987, toen de Raad de 
voorschriften vaststelde om landbouwproducte n uit de openbare interventievoorraden 
beschikbaar te stellen aan de lidstaten di e deze producten wensten te gebruiken als 
voedselhulp voor de meest behoe ftigen in de Gemeenschap. 
Om de continuïteit van het aanbod te waar borgen werd het voedsel hulpprogramma medio 
jaren negentig zo gewijzigd dat de interventievoorraden voortaan konden worden aangevuld 
door aankopen op de markt. Dit was niet bedoe ld als een oplossing op lange termijn, doch 
slechts als een mogelijkheid in het geval da t het aanbod van bepaalde producten onvoldoende 
was. Het programma bleef op interventie gebaseerd "totdat de voorraden (…) tot een normaal 
peil zijn teruggebracht" . 
Opeenvolgende hervormingen van het gemeensc happelijk landbouwbeleid (GLB) hebben de 
interventie geleidelijk haar rol van vangnet teruggegeven. In 2008 zijn de aankopen op de 
markt goed voor 90% van de uitgereikte voe dingsmiddelen. De interventievoorraden zijn 
klein en, de herziening van het GLB en ook de situatie op de wereldmarkt in aanmerking 
genomen, wordt er niet verwacht of is het niet erg waarschijn lijk dat nieuwe overschotten 
zullen ontstaan. 
Bijgevolg moet een nieuwe grondslag word en gelegd voor het voedselhulpprogramma. 
Daartoe is een effectbeoordeling uitgevoe rd en in het kader daarvan werden 
vertegenwoordigers van de lidstaten en liefd adigheidsorganisaties geraadpleegd en kon het 
grote publiek zijn mening geve n via een onlinevragenlijst. 
• Hoe werkt het programma? 
Het voedselhulpprogramma wordt gefinancierd  door het Europees Landbouwgarantiefonds 
(ELGF). De betrokken begrotingsmiddelen zijn gestegen van iets minder van 100 miljoen 
euro in 1987 tot meer dan 305 miljoen euro in  2008. Aan het programma wordt op vrijwillige 
basis deelgenomen. In 2008 zijn er 19 deelnemende lidstaten. 
Elk jaar delen de lidstaten die wensen deel  te nemen, hun behoeften mee aan de Commissie, 
welke behoeften worden uitgedrukt in hoev eelheden interventieproduc ten. Op basis daarvan 
en van gegevens van Eurostat over de armoed e bepaalt de Commissie voor elke deelnemende 
lidstaat een maximum aan financiële middelen en een lijst van de producten die, met gebruikmaking van de toegewezen financiële  middelen, uit de openbare voorraden moeten 
worden genomen of moeten worden aangekocht op de markt. 
In het geval van de levering van interventi evoorraden worden inschrijvingen gehouden voor 
de verwerking van de betrokken ba sisproducten (bv. tarwe) tot,  of het ruilen ervan tegen, 
verwerkte producten van dezelfde "productgroep" (bv. meel of pasta). Deze laatste producten 
worden als voedselhulp uitgereikt aan de meest behoeftigen, hetzij in de vorm van 
voedselpakketten, hetzij in de  vorm van maaltijden in cent ra die worden beheerd door 
liefdadigheidsorganisaties of andere bevoeg de instanties die door  de lidstaten zijn 
aangewezen. In 2006 hebben meer dan 13 miljoen mensen in 15 lidstaten van het voedselhulpprogramma geprofiteerd. 
 
NL 3   NL • Wie wordt via het programma geholpen? 
Via het voedselhulpprogramma wordt steun ve rleend voor voedselverstrekking aan personen, 
en vooral kwetsbare gezinnen, die in moeilijkhe den verkeren. In 2006 dreigden naar schatting 
43 miljoen mensen in de EU-25 in voedselarmo ede terecht te komen. Per lidstaat varieerde 
het percentage tussen ongeveer 2% in Denemark en en 37% in Slowakije. In vijf van de tien 
nieuwe lidstaten lag het boven de 20%. 
Kinderen in arme gezinnen zijn bijz onder kwetsbaar; hun voedingspatroon kan 
gezondheidsproblemen in hun latere leven tot ge volg hebben en kan er onder meer toe leiden 
dat hun hersenen zich minder goed ontwikkelen, wat hun leervermogen aantast. 
Volgens de verkregen gegevens zijn ouderen v aak ondervoed; een slechte of ontoereikende 
voeding die het gevolg is van armoede of  een handicap, komt bij hen nogal eens voor. 
Daklozen vormen duidelijk een risicogroep en hetzelfde geldt voor asie lzoekers en illegale 
buitenlandse werknemers, die gewoonlijk niet in de  officiële cijfers zijn begrepen; deze laatste 
categorieën kunnen door hun status zijn uitgeslo ten van sociale voorzieningen en zij maken 
een belangrijk deel uit van degenen die zijn aangewezen op gaarkeukens. 
• De grondslag voor het optreden van de Gemeenschap 
Honger, achterstelling, armoede en sociale uits luiting zijn allemaal Europese problemen die 
zich in elke lidstaat voordoen. Het voedselhulpp rogramma pakt deze problemen rechtstreeks 
aan in de geest van het Verdrag, waarin staat: "De Unie heeft als doel […] het welzijn van 
haar volkeren te bevorderen." en "De Unie  bevordert [...] de solidar iteit tussen de lidstaten." . 
Meer in het bijzonder draagt het programma bij tot de verwezenlijking van de met het GLB 
nagestreefde doelstellingen de ma rkten te stabiliseren en redeli jke prijzen bij de levering aan 
verbruikers te verzekeren. Ho ewel het GLB zich in het verleden heeft geconcentreerd op 
maatregelen aan de aanbodzijde, heeft het ook altijd  tot doel gehad ervoor te zorgen dat aan 
de vraag kan worden voldaan. 
De sociale steun die door autorite iten van de lidstaten wordt ve rleend, is zelden toegespitst op 
de toegang tot voedsel. Initiatieven op voe dingsgebied die bedoeld zijn voor sociaal 
uitgesloten en gemarginaliseerde bevolki ngsgroepen, worden veelal geleid door 
liefdadigheidsorganisaties en uitgev oerd met hulp van vrijwilligers. 
Het is de bedoeling dat het voedselhulpprogramma  een bijdrage levert die de lidstaten tot 
actie kan aanzetten. Ook moet het program ma liefdadigheidsorg anisaties en het 
maatschappelijk middenveld helpen bij de ontwikkeling van hun eigen initiatieven om het recht op voedsel van alle EU-bur gers te waarborgen. Een EU-kad er kan ervoor zorgen dat het 
programma volgens EU-normen inzake goed best uur wordt beheerd en tegelijk volkomen 
aansluit bij de bestaande pr ogramma's van de lidstaten. 
2. D
OELSTELLINGEN  
Het voedselhulpprogramma heeft tot doel de voedsel onzekerheid te verkleinen en zo het recht 
op voedsel in de EU te helpen garanderen. De  herziening van het programma moet erop zijn 
gericht: 
 
NL 4   NL • een stabiele bron van voedingsmiddelen voor de doelgroepen veilig te stellen; 
• het overheidsbestuur op dit gebied te verbeteren; 
• het programma sterker te richte n op de personen in nood. 
3. B ELEIDSMOGELIJKHEDEN  
Mogelijkheid 1 – Alleen interven tie ("ongewijzigde situatie") 
Als niet op permanente basis gebruik kan worden gemaakt van aankopen op de markt, zal het 
voedselhulpprogramma afhangen van de beschikbare interven tievoorraden als enige bron van 
voedingsmiddelen voor uitreiking aan de m eest behoeftigen. Deze voorraden zouden onder 
verantwoordelijk van de lidstaten worden ge ruild tegen bruikbaarder voedingsproducten die 
tot dezelfde "productgroep" behoren. Net al s nu zouden de voedingsmiddelen dan worden 
uitgereikt door de door de lid staten gekozen organisaties. 
Ter vereenvoudiging van de procedures zou elke  lidstaat rechtstreeks toegang hebben tot de 
interventievoorraden die zich op zijn eigen grondgebied bevinden, en zouden de 
vervoerskosten in de inschrijvingen word en meegenomen. Beschikbare voorraden zouden 
tussen lidstaten kunnen worden overgedragen in  het kader van specifieke overeenkomsten 
tussen de betrokken lidstaten. Gegevens over de uit de voorraden genomen hoeveelheden 
zouden beschikbaar worden gesteld vi a het elektronische informatie- en 
communicatiesysteem van de Commissie. 
Mogelijkheid 2 – Interventievoorraden aangevuld door aankopen op de markt 
Het programma zou gebaseerd blijven op de onttrekking van hoeveelheden aan de 
interventievoorraden voor zover beschikbaar , welke hoeveelheden zouden worden aangevuld 
door aankopen op de markt. Zijn de beschikb are interventievoorraden niet geschikt (bv. 
omdat de kwaliteit ervan ontoere ikend is voor menselijke cons umptie) of zouden de kosten 
van het vervoer vanaf de plaats van opslag erva n onredelijk hoog zijn, da n zouden de lidstaten 
niet verplicht zijn die vo orraden te gebruiken voor  het voedselhulpprogramma. 
In het geval dat interventievoorraden worden  gebruikt, zou de pr ocedure net als bij 
mogelijkheid 1 worden vereenvoudigd. De voor aankoop in aanmerking komende producten 
zouden niet langer beperkt blijven tot de huidige "productgroepen " en er zou geen 
voorafgaande toewijzing per soort van pr oduct nodig zijn. De lidstaten zouden kunnen 
beslissen welke producte n worden aangekocht. 
Ter vergroting van de doorzichtigheid zouden de  lidstaten gegevens over de inschrijvingen 
online moeten bekendmaken. 
Mogelijkheid 3 – Alleen aankopen op de markt 
Het verband met de interventievoorraden zou ve rdwijnen en het programma zou uitsluitend 
zijn gebaseerd op de overdracht  van financiële middelen die z ouden moeten worden gebruikt 
voor aankopen op de markt. De lidstaten zoud en zonder enige beperking beslissen welke 
producten met de toegewezen financiële middelen van de Gemeenschap worden aangekocht. 
 
NL 5   NL Net als bij mogelijkheid 2 zou de flexibiliteit  groter zijn, zou beter tot een evenwichtige 
voeding kunnen worden bijgedragen dan nu en zou het voedselhulpprogramma doelmatiger 
worden beheerd. Eveneens net als bij mogelijkheid 2 zou veel belang worden gehecht aan de verspreiding van informatie over de inschrijvingen. 
Mogelijkheid 4 – Beëindiging van he t programma voor voedselverstrekking 
Nu er minder interventievoorraden voorhanden  zijn, zijn de beweegredenen voor het 
programma althans voor een deel komen te verv allen en zou het programma na 2009 al dan 
niet geleidelijk worden beëindigd. 
4. H
ORIZONTALE ASPECTEN  
• Inpassing in een bredere sociale beleidscontext 
Momenteel coördineert de EU activiteiten van de lidstaten ter bestrijding van armoede en 
sociale uitsluiting door de uitwisseling van goede  werkwijzen en andere vormen van leren van 
elkaar. Dit aspect zou in een nieuw voedse lhulpprogramma kunnen worden versterkt. 
• Selectie van de begunstigden 
Het gaat hier om de toespitsing van de voeds elhulp op (een) specifiek e doelgroep(en), om de 
daarbij te hanteren criteria en om het niveau  waarop de beslissingen daarover het best kunnen 
worden genomen. 
• Vermindering van voedselafval 
In een aantal lidstaten onderhandelen liefdadigheidsorganisaties reeds met supermarkten en 
andere verkooppunten van verse voedingsmiddelen over de beschikbaarstelling van 
onverkochte maar nog voor consumptie geschi kte producten met het oog op de uitreiking 
ervan aan behoeftige persone n. Van de lidstaten die aan  het voedselhulpprogramma 
deelnemen, zou kunnen worden verlangd dat zij in  het kader van de voedselhulp onder meer 
maatregelen nemen om voedingsmiddelen die niet  verkocht raken/als afval zouden worden 
verwijderd, te bestemmen voor voedselverstrekking. 
• Administratieve aanpak 
Met het oog op een grotere doorzichtigheid en een betere afstemming op de doelstellingen 
van het programma zouden de nationale prio riteiten, de doelgroepen, de soorten producten 
en/of de te verstrekken maaltijden, enz. kunnen worden beschreven in nationale meerjarenprogramma's. Gedetailleerde procedur es zouden zorgen voor doorzichtigheid bij de 
inschrijvingen. 
• Begroting en financiering 
Een meerjarenkader zou continuïteit en een pl anning op middellange termijn door de lidstaten 
en de liefdadigheidsorganisaties mogelijk kunnen maken. De voor de verdeling van de begrotingsmiddelen gebruikte crit eria zouden moeten worden herzien en medefinanciering 
door de lidstaten zou moeten worden overwogen. 
 
NL 6   NL • Voedselbonnen 
De mogelijkheid het voedselhulpprogramma te baseren op een systeem van voedselbonnen 
werd verworpen wegens het frauderisico. Een dergelijk systeem zou omslachtige 
controleprocedures vergen, zou niet erg doelmatig zijn en zou gepaard gaan met hoge transactiekosten. 
5. A
NALYSE VAN DE EFFECTEN  
Het werd niet mogelijk geacht de macro-economische  of milieu effecten van de verschillende 
beleidsmogelijkheden te kwantificeren. Geoordeeld wordt dat geen sprake is van een internationaal  effect; ook ingevoerde producten z ouden in aanmerking komen voor aankoop 
op de markt. De beleidsmogelijkheden werden voornamelijk beoordeeld uit het oogpunt van hun effect op het overheidsbeleid van de lidstaten , op de liefdadigheidsorganisaties  en op 
de begunstigden van het programma . 
Aangezien interventievoorraden waarschijnlijk n og slechts af en toe beschikbaar zullen zijn, 
is het effect van beleidsmogelijkheid 1  slechts iets minder extreem dan dat van 
beleidsmogelijkheid 4 : in het eerste geval zou het programma zeer sterk worden 
ingekrompen, terwijl het in het twee de geval volledig zou verdwijnen. 
Als uitsluitend met interventievoo rraden zou worden gewerkt ( mogelijkheid 1 ), zouden veel 
minder voedingsmiddelen worden uitgereikt; he t voedselhulpprogramma zou niet langer in 
zijn huidige omvang kunnen functioneren en zou de behoeftigen slechts weinig steun kunnen 
bieden. 
Op basis van de begroting 2008 zou het verlie s voor de liefdadigheidsorganisaties die de 
voedingsmiddelen verstrekken, ongeveer 305 miljoen  euro bedragen in het geval dat in de 
interventievoorraden geen produc ten beschikbaar zijn. De liefdadigheidsorganisaties en de 
sociale diensten zouden hetz ij hun programma's moeten inkr impen, hetzij op zoek moeten 
gaan naar aanvullende steun in de vorm van particu liere giften en subsidies van de lidstaat of 
lokale autoriteiten. 
De beëindiging van het programma ( mogelijkheid 4 ) of de invoering van een programma dat 
uitsluitend op interventi evoorraden is gebaseerd ( mogelijkheid 1 ), zou rechtstreekse nadelige 
gevolgen kunnen hebben voor meer dan 13 miljoen mensen (cijfers voor 2006 – 15 
deelnemende lidstaten). 
In de nieuwe lidstaten zou de uitreiki ng van voedselhulp aan de meest behoeftigen 
waarschijnlijk nagenoeg tot een einde komen. In  de "oude" lidstaten zou de hoeveelheid 
voedselhulp afnemen in verhouding tot het procentuele aandeel van de bijdrage van de EU in 
die hulp. 
In de "oude" lidstaten zouden de goed ontwikkelde sociale zekerheidssystemen de gezinnen 
met een laag inkomen blijven bereiken, maar de aldus geboden hulp (die meestal geen 
voedselverstrekking omvat) strekt  zich over het algemeen niet uit tot de sociaal uitgesloten 
personen, die het meeste nadeel zouden onderv inden van de beëindiging van het programma. 
Door de stijgende voedsel- en en ergieprijzen zouden de gevolgen zelfs nog ernstiger zijn voor 
degenen in de EU die in voedselarmoede te recht dreigen te komen, en vooral voor de 
kinderen die in dat geval verkeren. 
 
NL 7   NL De mogelijkheden 2 en 3  zouden allebei een vergelijkbaar  effect hebben, aangezien het 
programma in beide gevallen zou kunnen worden voortgezet. Allebei bieden zij het voordeel 
van flexibiliteit wat de voor uitreiking in  aanmerking komende soorten voedingsmiddelen 
betreft. De nu geldende beperking dat aange kochte producten tot dezelfde "productgroep" 
moeten behoren als de beschikbare interventi evoorraden, zou worden afgeschaft, zodat de 
liefdadigheidsorganisaties de door hen verstr ekte voedselhulp zouden kunnen verbeteren uit 
het oogpunt van verscheidenheid en nutritionele kwaliteit. 
De nieuwe lidstaten die aan het communaut aire programma deelnemen, beschouwen dat 
programma als essentieel. In die landen best aat een duidelijke behoefte aan voedselhulp en 
dankzij het programma kan veel meer hulp aan  de betrokkenen worden geboden. Ook heeft 
het programma de niet-gouvernementele organi saties (NGO's) die aan liefdadigheid doen, 
geholpen om doelmatiger en professioneler te werk te gaan. 
Bovendien zorgt de verstrekking van voeds elhulp voor een eerste contact tussen de 
liefdadigheidsorganisaties en de behoeftigen. D oor de liefdadigheidsorganisaties of via de 
passende sociale diensten kan dan andere ste un worden geregeld die helpt leiden tot de 
re-integratie van uitgeslotenen. 
Inpassing in een breder sociaal beleidskader 
Het voedselhulpprogramma zou een grotere bijdrage  aan de bevordering van sociale insluiting 
kunnen leveren door de keuze van doelstelli ngen, doelgroepen en producten, door de 
organisatorische aanpak en de wijze van vo edselverstrekking en door de inschakeling van 
betrokken partijen bij financiële  en andere aangelegenheden in  het kader van het programma. 
Sommige NGO's zouden echter problemen kunnen ondervinden bij de vervulling van nieuwe 
administratieve taken doordat zij grotende els afhankelijk zijn van vrijwilligers. 
Doelgroepen 
De lidstaten dienen verder de doelgroepen te kiezen die naar hun oordeel het meest 
doeltreffend kunnen worden geholpen, waarbij zij rekening moeten houden met de specifieke 
situatie en behoeften in het land. 
Onverkocht gebleven voedingsmiddelen 
In de EU bestaan verscheidene  initiatieven om te voorkomen dat dergelijke voedingsmiddelen 
bij het afval terechtkomen door ze uit te reiken  aan behoeftigen, maar er kan nog meer worden 
gedaan zoals het verlenen van logistieke ste un en de uitwisseling van gegevens. Dergelijke 
initiatieven zijn gunstig voor het milieu en kunnen ook een manier zijn om liefdadigheidsorganisaties meer middelen te verschaffen voor voedselverstrekking. 
Gevolgen op begrotingsgebied 
• EU-begroting 
Mogelijkheid 1:  het voedselhulpprogramma zou vo lledig afhankelijk zijn van de 
interventievoorraden, waarvan de beschikbaarheid  ongewis zou zijn. Op basis van de voor het 
programma 2008 beschikbare interv entievoorraden zouden de uitgav en variëren tussen 0 en 
25 miljoen euro, een besparing van 275 à 305 miljoen euro ten opzichte van de huidige begroting. 
 
NL 8   NL Mogelijkheid 4:  door beëindiging van het voeds elhulpprogramma zouden alle 
begrotingsmiddelen die er voorheen voor werden uitgetrokke n, worden bespaard aangezien er 
geen flankerende maatregelen zouden zijn die verdere uitgaven vergen. 
De mogelijkheden 2 en 3 hebben vergelijkbare gevolgen uit begrotingsoogpunt. De omvang 
van het voedselhulpprogramma is  nog niet besproken, maar dui delijk is wel dat het een 
programma dient te blijven waarmee gedeelteli jk wordt voorzien in de behoeften van de 
lidstaten op het gebied van voedselhulp. 
Volgens een schatting op basis van referentie gegevens over de doelgroepen in alle 27 
lidstaten zouden in 2008 voor het voedselhulp programma begrotingsmiddelen ten bedrage 
van bijna 500 miljoen euro nodig zijn om de financiële inspanning reëel gesproken te kunnen 
handhaven op hetzelfde niveau als in 2003. 
Als de beschikbare begrotingsmiddele n zouden worden verdubbeld, zouden de 
liefdadigheidsorganisaties de extra middelen gemakkelijk kunnen besteden, vooral gezien de 
hoge voedselprijzen. In de afgelopen jaren zijn  altijd minder begrotingsmiddelen toegewezen 
voor het programma dan de bedragen w aarom de lidstaten hadden verzocht. 
• Programmering 
Een meerjarenplanning zou het voordeel hebbe n dat de lidstaten een perspectief op 
middellange termijn wordt geboden, waarbij het aanbod van voedingsmi ddelen van jaar tot 
jaar zou worden veiliggesteld en het voeds elhulpprogramma op flexibeler wijze zou kunnen 
worden uitgevoerd. 
Een jaarlijkse voortgangscontro le zou het mogelijk maken zo nodig aanpassingen door te 
voeren. Ongebruikte financiële middelen zouden niet naar het volgende  begrotingsjaar kunnen 
worden overgedragen. 
• Methodologie voor de toewijzing van de begrotingsmiddelen 
De huidige verdeling van de begrotingsmidde len is gebaseerd op de  door de lidstaten 
meegedeelde behoeften en de best mogelijke sc hatting van het aantal behoeftige personen in 
elk van die landen. Met het oog op een betere aan sluiting bij de cohesiedoelstellingen zijn 
nieuwe methoden voor de berekening van de ve rdeling van de begrotingsmiddelen onderzocht 
waarbij rekening wordt gehouden met een comb inatie van verschillende indicatoren. 
• Medefinanciering 
Medefinanciering zou voor een sterkere betrokke nheid van de nationale overheden zorgen en 
zou het mogelijk maken de omvang van het vo edselhulpprogramma te  vergroten. Wat het 
medefinancieringspercentage betreft, z ou onderscheid kunnen worden gemaakt tussen 
enerzijds de lidstaten die in aanmerking kom en voor financiering ui t het Cohesiefonds, en 
anderzijds de lidstaten die daar niet voor in aanmerking komen. 
Administratieve kosten en vereenvoudiging 
Het gebruik van interventievoorraden (mogelijkhe den 1 en 2) brengt extra kosten en 
administratieve werkzaamheden mee, wat bete kent dat een deel van de waarde van de 
toegewezen begrotingsmiddelen verloren kan gaan, terwijl de aankoop van voedingsmiddelen 
op de markt (mogelijkheden 2 en 3) schaalvoordelen kan opleveren. 
 
NL 9   NL Bij mogelijkheid 2 zou het voor de lidstaten eenvoudiger worden om gebruik te maken van 
interventievoorraden, zodat de doelmatigheid niet geringer zou zijn dan bij mogelijkheid 3, die uitsluitend overdrachten van begr otingsmiddelen inhoudt. Het gebruik van 
interventievoorraden biedt het voordeel dat de opslagduur korte r wordt, wat resulteert in 
lagere administratieve en financieringskosten. 
Wat zou als goed bestuur worden gezien? 
Vermindering of beëindiging van de steun zou ee n slechte zaak worden gevonden niet alleen 
door de begunstigden maar ook door het grote p ubliek. Bij een keuze voor mogelijkheid 2 of 
3 zou het huidige positieve imago van het vo edselhulpprogramma in stand worden gehouden. 
Het gebruik van interventievoorraden voor het programma (mogelijkheden 1 en 2) zou, vooral 
als die voorraden weer tot hoge niveaus zoude n stijgen, gunstig word en ontvangen en een 
uiting zijn van goed bestuur op EU-niveau. 
6. V
OORTGANGSCONTROLE , EVALUATIE EN RAPPORTAGE  
Door de ontwikkeling van indicatoren regelmatig  te volgen zou tijdens de uitvoering van het 
voedselhulpprogramma kunnen worden  beoordeeld of de gevolgde koers aan de nagestreefde 
doelstellingen beantwoordt, en zou het pr ogramma voortdurend kunnen worden verbeterd. 
De controleprocedures zouden tot het domein van de overheden van de lidstaten blijven 
behoren. De Commissie zou geregeld audits uitvoeren. 
De deelnemende lidstaten zouden meerjarenprogr amma's indienen waarin zij aangeven op 
welke doelgroep(en) zij zich ri chten, aan welke orga nisaties zij de ui treiking van producten 
zullen opdragen, welke producten aan begunstigden zu llen worden verstrekt, enz. en zouden 
elk jaar verslag uitb rengen over de uitvoe ring van het programma. 
7. C ONCLUSIE  
Met het EU-voedselhulpprogramma voor de m eest behoeftigen wordt niet gepoogd alle 
voedselarmoede in de lidstaten uit te bannen. Het programma moet bijdragen tot en/of de 
aanleiding vormen voor acties van de lidstaten en moet liefdadigheidsorganisaties en het 
maatschappelijk middenveld helpen steunen b ij de ontwikkeling van hun eigen initiatieven 
om het recht op voedsel voor al le EU-burgers te garanderen. 
De mogelijkheden 2 en 3 zijn allebei in over eenstemming met de doelstellingen die met een 
vernieuwd voedselhulpprogramma zouden word en nagestreefd. Niet  alleen zou het 
programma voor administratieve vereenvoudiging en een beter bestuur kunnen zorgen, maar 
ook zou het tot innovaties kunnen leiden  door te voorkomen dat onverkochte 
voedingsmiddelen bij het afval terechtkomen, en door de voedselhulp in te passen in een breder sociaal kader.