Bekendmaking van een registratieaanvraag in de zin van artikel 6, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 2081/92 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

(2004/C 58/06)

Naar aanleiding van deze bekendmaking kan bezwaar worden aangetekend op grond van artikel 7 van benoemde verordening. Elk bezwaar tegen deze registratieaanvraag moet via de bevoegde autoriteit van een lidstaat binnen zes maanden na deze bekendmaking, worden ingediend. De bekendmaking houdt verband met de hiernavolgende gegevens, met name punt 4.6, die de reden zijn voor de registratieaanvraag in de zin van Verordening (EEG) nr. 2081/92.

VERORDENING (EEG) NR. 2081/92 VAN DE RAAD

REGISTRATIEAANVRAAG: ARTIKEL 5

BOB (x) BGA ( )

Nationaal nummer van het aanvraagdossier: 14/2001

1. Bevoegde dienst van de lidstaat Naam: Ministero delle Politiche agricole e forestali

Adres: Via XX Settembre, 20 - I-00187 Roma

Telefoon (39-06) 481 99 68

Fax (39-06) 42 01 31 26

e-mail: qualita@politicheagricole.it

2. Aanvragende groepering 2.1. Naàm: Associazione Produttori Olivicoli Messinesi - APOM

2.2. Adres: Via Del Vespro, 6 is. 290, I-98122 Messina

2.3. Samenstelling: Producenten/verwerkers (x) anderen ( )

3. Productcategorie: Klasse 1.5 - Vetten - Zuivere olijfolie verkregen bij eerste persing

4. Overzicht van het productdossier (samenvatting van de in artikel 4, lid 2, voorgeschreven gegevens)

4.1. Naam: "Valdemone"

4.2. Beschrijving: Zuivere olijfolie verkregen bij eerste persing met de volgende kenmerken:

- kleur: variërend van groen met gele nuances tot olijfgeel;

- uiterlijk: variërend van helder tot licht mat;

- fruitig: bij de reukgewaarwording overheerst de min of meer intense, aangename geur van pas geplukte olijven, die gepaard gaat met het aroma van grassen, bladeren en bloemen van wilde planten, dat door de specifieke vegetatie in de olijfgaarden van de provincie Messina wordt voortgebracht;

- smaakgewaarwording: bij het proeven worden de reukgewaarwordingen bekrachtigd door de smaak van verse, pas geplukte olijven met de contrastwerking van een enigszins bittere smaak. De nasmaak en de nageur van de olie van Valdemone zijn die van vers fruit, amandelen, tomaten en distels;

- puntenaantal in de paneltest: >= 7;

- maximale zuurgraad: 0,7 %;

- hoeveelheid peroxide: <= 12 meq O2/kg.

4.3. Geografisch gebied: De streek waarin de olijven worden geproduceerd en verwerkt, die bestemd zijn voor de productie van de zuivere olijfolie "Valdemone" verkregen uit de eerste persing, beslaat de grondgebieden van alle gemeenten van de provincie Messina, in de regio Sicilië, met uitzondering van Floresta, Moio Alcantara en Malvagna.

4.4. Bewijs van oorsprong: De term Valdemone heeft betrekking op een voormalig economisch-bestuurlijk district in het noordoosten van Sicilië, dat heeft bestaan in de periode van de Middeleeuwen tot 1812. De oorspronkelijke naam "Vallis Nemorum" is ontleend aan de rijke boomgroei in deze streek. Het gebied strekte zich langs de Tirreense Zee uit tot de Fiume Grande en langs de Ionische Zee tot Taormina. Volgens volkstellingen in de 16e eeuw besloeg dit gebied een oppervlakte van ongeveer 6500 km2, waarin 250000 personen woonachtig waren. De binnenlandse grens liep langs de voet van het gebergte tot aan de vallei van de Alcantara aan de oostzijde en tot aan de rivier de Pollina aan de westzijde.

In het verleden werd Valdemone, evenals Val di Mazara en Val di Noto, door geografen, geschiedkundigen, economen en politici veelvuldig genoemd.

Net als de wijnstok, de amandelboom en de johannesbroodboom, mag de olijfboom als een inheemse boomsoort van Sicilië worden beschouwd. Nadat de olijfboom door de Feniciërs op dit eiland werd geïntroduceerd, heeft deze zich tijdens de Griekse overheersing in 500 v. C. zelfs tot de minder geschikte terreinen verbreid. De Grieken dreven in het hele Middellandse-Zeegebied handel in olijfolie, met schepen die speciaal waren ingericht voor het vervoer van de terracotta kruiken waarin het kostbare product werd bewaard. Ook de Romeinen hebben, in een latere periode, de olijventeelt en de handel in olijfolie bevorderd.

Een bewijs van de ontwikkeling van de olijventeelt in Valdemone in een betrekkelijk recente periode en het belang daarvan op sociaal-economisch niveau wordt geleverd door de 8 trappeti - oliepersen - die in 1507 alleen al in de feodale gemeente Samperi werden gebruikt. In die periode was de belangstelling voor de olijventeelt zodanig groot, dat de grootgrondbezitters hun horigen slechts toestonden zeer kleine hoeveelheden van het product te rapen dan wel olie van de tweede persing te gebruiken. Betrouwbare documentatie over de productiegegevens en de omvang van de olijventeelt is beschikbaar vanaf 1853, het jaar waarin de plaatselijke Kamer van Koophandel de oppervlakte aan olijfgaarden vaststelde op 10891 hectare. Volgens dezelfde Kamer van Koophandel was de oppervlakte aan olijfgaarden in 1891 38565 hectare, met een gemiddelde olieproductie van 138935 hectoliter. De toename van de olieproductie leidde, mede door het feit dat Messina over een handelshaven beschikte, tot een groei van de uitvoer van dit product naar de internationale markten zoals de Verenigde Staten van Amerika, Groot-Brittannië, Rusland en Nederland. Momenteel is de oppervlakte die door olijfgaarden wordt beslagen, ongeveer 40000 hectare, waarvan 40 % in het heuvelgebied boven de 300 meter boven zeeniveau is gelegen, 40 % op de lager gelegen heuvels en de resterende 20 % in het kustgebied. De totale jaarproductie van Valdemone bedraagt ongeveer 8000 kwintaal olie (800000 kg).

De productie, de verwerking en de botteling vinden plaats in de streek zelf. De reden waarom ook het bottelen in Valdemone gebeurt, is gelegen in het feit dat men de specifieke eigenschappen en de kwaliteit van de "Valdemone"-olie wil beschermen en men zich ervan wil verzekeren dat de controles van het externe orgaan onder toezicht van de betrokken producenten worden verricht. Voor laatstgenoemden is de Beschermde Oorsprongsbenaming van essentieel belang en een gelegenheid om, overeenkomstig de doelstellingen en de richtsnoeren van het Productiereglement, extra inkomen te realiseren. Bovendien wil ook de traditie dat deze fase in het betreffende geografische gebied wordt uitgevoerd. Met het oog op de traceerbaarheid en de oorsprong van het product registreren de bedrijven die deel uitmaken van de productieketen, hun olijfgaarden en hun verwerkings- en verpakkingsinrichtingen op speciale lijsten, die door het controleorgaan worden beheerd en geactualiseerd, en doen zij jaarlijks opgave van de opbrengst van de olijfoogst en de hoeveelheden geproduceerde, verwerkte en verpakte olie.

4.5. Werkwijze voor het verkrijgen van het product: De zuivere olijfolie uit eerste persing "Valdemone" wordt verkregen uit de olijfvariëteiten Santagatese, Ogliarola Messinese en Minuta die, afzonderlijk of gecombineerd, ten minste 70 % van de variëteiten in de olijfgaard uitmaken. Ten hoogste 30 % bestaat uit de variëteiten Mandanici, Nocellara Messinese, Ottobratica, Brandofino en Verdello.

In de olijventeelt worden traditionele technieken toegepast, die gekenmerkt worden door een boomteelt in kogelvorm, met een kogelkruin of een vrije vorm en ten minste elke twee jaar een snoeicyclus.

De olijven worden handmatig of met mechanische werktuigen rechtstreeks van de plant geoogst in de periode tussen oktober en januari van elk jaar. Het gebruik van producten die de vrucht losmaken zijn verboden en oogstmethoden die de olijven kunnen beschadigen en deze in aanraking brengen met de grond zijn niet toegestaan. Direct na het oogsten worden de olijven opgeslagen in goed geventileerde plastic vensterdozen. Voor het transport mogen ook grotere plastic kisten worden gebruikt. De olijven mogen geen onvolkomenheden vertonen (aantasting door vliegen en motten) die de kwaliteit van de olie nadelig kunnen beïnvloeden. De olijven moeten uiterlijk twee dagen na de oogst worden verwerkt. De maximale opbrengst per hectare is vastgesteld op 6000 kg olijven voor de traditionele gaarden en 10000 kg olijven voor inrichtingen met intensieve teelt. De olijven worden ontbladerd en gewassen en voorts uitsluitend in lokale malerijen (oliepersen) verwerkt. Tijdens het malen wordt er steeds voor gewaakt dat de temperatuur de grenswaarde van 28 à 30 °C niet overschrijdt. De traditionele oliepersen hebben twee tot vier molenstenen. In een oliepers met stenen is de bewerkingstijd 20 tot 30 minuten; in een oliemolen bedraagt deze slechts één minuut. De bewerkingstijd is afhankelijk van de rijpheid van de olijven. De optimale temperatuur bij het kneden is ongeveer 28 tot 30 °C en de gemiddelde bewerkingstijd is 30 minuten. De maximale opbrengst uitgedrukt in olie is niet meer dan 24 %.

4.6. Verband: De olijvenvariëteiten die worden gebruikt voor de productie van de extra olijfolie van eerste persing "Valdemone" zijn karakteristiek voor bepaalde gebieden in Valdemone, waarin de twee belangrijkste bergketens van Sicilië zijn gelegen, de Peloritani en de Nebrodi, die dit aan zee grenzende gebied een berg- en heuvelachtig aspect geven. De overvloed aan water en de vruchtbaarheid van de grond (overwegend bruine aarde en humusarme grond, alsook, zij het in mindere mate, rode aarde, groene aarde en alluviale grond) vormen een natuurlijke omgeving voor de extra olijfolie van eerste persing "Valdemone" en zorgen voor de typische kenmerken van het product. De textuur van de grond is over het algemeen evenwichtig, met een licht overwicht van subalkalische kleibodems. Ook dankzij het klimaat onderscheidt de BOB "Valdemone" zich van alle andere extra olijfoliën van eerste persing in Sicilië en de rest van Italië. Het varieert naar gelang van de hoogte: in de kustgebieden en de gebieden met lage heuvels bedraagt de jaarlijkse gemiddelde temperatuur ongeveer 18 graden, in de gebieden met hoge heuvels en de nog hoger gelegen teeltgebieden ongeveer 15 graden. Het klimaat van het productiegebied van de extra olijfolie van eerste persing "Valdemone" is typisch mediterraans: droog in de zomermaanden en met veel neerslag in het najaar en de winter. De olijvenvariëteiten die worden gebruikt voor de productie van "Valdemone" zijn zeer karakteristiek voor het heuvelachtige gebied rond Messina. Ook de menselijke factor heeft bijgedragen tot de verbetering van de kwaliteit van de organoleptische kenmerken van de BOB "Valdemone": de laatste jaren kon dankzij de verfijning van de teeltmethoden, de invoering van nieuwe, onder andere biologische teeltmethoden, de oogst van de olijven (handmatig of met trilmachines) en het gebruik van zeilen onderaan de bomen de kwaliteit aanzienlijk worden verbeterd en kon een olijfolie zoals de "Valdemone" worden geproduceerd met een hoog prestige en organoleptische kenmerken die worden bepaald door de specificiteiten van de voor dit heuvelachtige gebied met een homogeen klimaat typische cultivars. Bepalend voor de kwaliteit van de olie "Valdemone" zijn de rijpingsduur, de regenval en de oriëntatie van de bomen, die veel zonlicht, maar ook een adequate en frisse verluchting krijgen, allebei typische kenmerken van de noordkust van Sicilië.

Sinds de oudheid is de olijfboom de meest geteelde boomsoort in het gebied. De teelt werd op het eiland geïntroduceerd door de Feniciërs en breidde zich later, onder de Griekse heerschappij, verder uit. De Romeinen intensiveerden zowel de teelt als de handel daarin, en onder de daaropvolgende Arabische heerschappij nam de landbouwproductie weer toe. De voortdurende schommelingen in de omvang van de olijventeelt ten gevolge van historische gebeurtenissen op het eiland bevestigen niet alleen de natuurlijke geschiktheid van deze streek voor de teelt van deze boomsoort, maar vormen tevens een bewijs voor de verbondenheid tussen de plaatselijke kwekers en de olijfboom, die zich manifesteert in het gebruik van traditionele landbouwtechnieken die gericht zijn op het behoud van de olijf in dit gebied.

Gezien het uitzonderlijke aanpassingsvermogen dat deze boomsoort vertoont in gebieden met een slechte bodemgesteldheid en een ongunstig klimaat, is de olijventeelt, die in alle delen van Valdemone en vooral in het binnenlandse heuvelgebied beoefend wordt, zowel vanuit een sociaal-economisch als een milieulandschappelijk oogpunt, van groot belang. Wat de boomteelt betreft, bieden deze gebieden uitsluitend mogelijkheden voor olijf- en wijngaarden, die worden aangelegd in de randgebieden met steile, moeilijk te bebouwen hellingen en een belangrijk onderdeel van het rurale landschap vormen.

Het klimaat van de streek wordt beïnvloed door de natuurlijke watertoevoer ten gevolge van periodieke regenval, die de watervoorziening in de kritieke perioden van de olijventeelt garandeert met een jaarlijks gemiddelde van 800 mm over de hele bergketen van de Peloritani en de Nebrodi. Het klimaat wordt gunstig beïnvloed door de nabijheid van de zee en de aanwezigheid van bergen met een rijke boomgroei, die elk jaar door sneeuw worden bedekt.

Zowel het voor de olijventeelt geschikte milieu als de toewijding van de streekbewoners voor deze cultuur, hebben ertoe geleid dat er in de loop der tijd verschillende variëteiten in dit gebied verkregen zijn, die hun namen ontlenen aan de belangrijkste teeltgebieden. Met name de variëteit "Santagatese", die haar naam ontleent aan de gemeente Sant'Agata Militello, de "Ogliarola Messinese", die vooral voorkomt in de kustplaatsen van de provincie Messina, en de "Minuta", die met name voorkomt in het riviergebied van de Naso, getuigen van de traditie en de roeping die er in Valdemone met betrekking tot de olijventeelt bestaat.

4.7. Controlestructuur Naam: Suolo E Salute s.r.l.

Adres: Via Abbazia, 17, I-61032 Fano (PU)

4.8. Etikettering: De zuivere olijfolie verkregen uit eerste persing "Valdemone" moet in vaten of flessen van ten hoogste 5 liter in de handel worden gebracht.

De naam van de beschermde oorsprongsbenaming "Valdemone" moet met duidelijk leesbare en onuitwisbare lettertekens op het etiket voorkomen en goed onderscheiden kunnen worden van alle overige opschriften. Het is verplicht het jaar van de oliecampagne te vermelden. Aanvullende vermeldingen of aanduidingen die verwijzen naar andere geografische eenheden zijn verboden. Het is wel toegestaan verwijzingen naar bedrijven, namen, handelsnamen of particuliere merken op het etiket te vermelden, op voorwaarde dat deze het product niet aanprijzen, niet bedoeld zijn om de consument te misleiden en de lettergrootte daarvan ten hoogste de helft is van de lettertekens die voor de BOB worden gebruikt.

Voorts moet op het etiket het grafische symbool voorkomen van het specifieke en ondubbelzinnige logo dat een onscheidbaar geheel met de benaming "Valdemone" vormt. Het grafische symbool bestaat uit een in twee vakken verdeelde driehoek, met tussen de twee vakken een olijftak en een gestileerd amfitheater. De nauwkeurige beschrijving van het logo met de kleuraanduidingen is een wezenlijk onderdeel van het productiereglement.

4.9. Nationale eisen: -

EG-nummer: IT/00218/03.01.2002.

Datum van ontvangst van het volledige aanvraagdossier: 5 februari 2004.