Nr. C 332/124 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
kan hebben voor de begroting van lid-staten die meer 
uit andere lid-staten invoeren dan zij naar andere lid­
staten uitvoeren, dienen de Commissie en de Raad alles 
in het werk te stellen om dergelijke problemen uit de 
weg te ruimen. In dit verband zij er nogmaals op gewe­
zen dat er na de overgangsperiode een adequaat 
clearing-stelsel moet komen. 
Gedaan te Brussel, 19 september 1990. 
1. Inleiding 
Het Comité stemt in met de inhoud van bovengenoemd 
voorstel voor een verordening waarmee, overeenkom­
stig de conclusies van de ECOFIN-Raad van 
13 november 1989, beoogd wordt een EG-rechtsinstru-
ment in het leven te roepen dat de efficiency van de 
samenwerking tussen de belastingdiensten op het gebied 
van indirecte belastingen, belastingen over de toege­
voegde waarde (BTW) en accijnzen, moet vergroten. 
Wel wenst het Comité hierbij aan te tekenen dat de 
administratieve last voor het bedrijfsleven verlicht moet 
worden, dat een evenwichtig en verantwoord gebruik 
van de controlemogelijkheden moet worden gemaakt 
en dat rechtsgrondslag en vorm van het voorstel van de 
Commissie moeten worden herzien; het Comité zet 
hieronder uiteen waarom het terecht de voorkeur geeft 
aan een richtlijn boven een verordening. 
2. Opmerkingen en toelichting vooraf 
2.1. Motivering van het Commissievoorstel 
2.1.1. De totstandbrenging van de binnenmarkt en 
de opheffing van de belastinggrenzen zijn voor de Com-4.4. De noodzaak mogelijkheden tot frauderen tot 
een minimum te beperken, moet prioriteit krijgen. 
4.5. Het voorstel voor een overgangsregeling moet 
derhalve nauw verbonden zijn met het voorstel voor 
administratieve samenwerking in het vlak van de indi­
recte belastingen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
missie aanleiding geweest tot het indienen van zowel 
onderhavige ontwerp-verordening als het „voorstel tot 
wijziging van het voorstel voor een richtlijn van de 
Raad tot aanvulling van het gemeenschappelijk stelsel 
van belasting over de toegevoegde waarde en tot wij­
ziging van Richtlijn 77/388/EEG" in het kader waarvan 
een overgangsregeling voor de BTW wordt voorgesteld. 
Onderhavige ontwerp-verordening moet overigens ge­
zien worden als logisch uitvloeisel van het hierboven 
genoemde richtlijnvoorstel. 
2.1.2. Beide voorstellen van de Commissie moeten 
de daadwerkelijke afschaffing van de grenscontroles in 
het intracommunautaire goederenvervoer met ingang 
van 1 januari 1993 mogelijk maken. Het reeds genoem­
de richtlijnvoorstel, waarover het Comité apart advies 
uitbrengt, is hoofdzakelijk gericht op handhaving, zij 
het met enige aanpassingen, van een stelsel van BTW-
heffing in het land van bestemming, alhoewel de omke­
ring van het territorialiteitsbeginsel bij de belastinghef­
fing op goederen in het land van herkomst doelstelling 
op middellange termijn blijft. Onderhavig voorstel voor 
een verordening — die rechtstreeks van toepassing zal 
zijn in alle lid-staten — is, zowel luidens de toelichting 
van de Commissie als de tekst van de voorgestelde Advies over het voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad betreffende administratieve 
samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen 
(90/C 332/35) 
De Raad heeft op 17 juli 1990 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 100 A van 
het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Econmisch en 
Sociaal comité om advies te vragen over het bovengenoemde voorstel. 
Het Comité heeft de Afdeling voor economische, financiële en monetaire vraagstukken 
met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden belast. In de loop van de 
werkzaamheden heeft het Comité de heer Giacomelli als algemeen rapporteur aangewezen. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 279e zitting (vergadering van 
19 september 1990) het volgende advies uitgebracht, dat met vrijwel algemene stemmen (één 
onthouding) is goedgekeurd. 
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/125 
verordening zelf, uitsluitend gebaseerd op de noodzaak 
om de huidige bepalingen inzake samenwerking of we­
derzijdse bijstand tussen de nationale belastingdiensten 
op het gebied van de indirecte belastingen na de ophef­
fing van de belastinggrenzen uit te breiden. 
2.1.3. Aangezien de mogelijkheid van fiscale controle 
vooraf, namelijk bij de in het kader van het intracom­
munautaire goederenvervoer te vervullen grensformali-
teiten, wegvalt, moeten de lid-staten hun controle 
hoofdzakelijk kunnen baseren op de verificatie van 
de boekhouding van de bij het intracommunautaire 
handelsverkeer betrokken ondernemingen. Iedere lid­
staat heeft de mogelijkheid om de boeken en bescheiden 
van zijn eigen belastingplichtigen te controleren; ten 
einde fraude en andere overtredingen met name tijdens 
de overgangsfase te voorkomen, en om de inning van 
de BTW door de lid-staat van bestemming, dus van 
verbruik van de goederen veilig te stellen, is het daarom 
beslist zaak dat het huidige stelsel van wederzijdse 
bijstand krachtens Richtlijn 79/1070/EEG van de Raad 
van 6 december 1979 (PN nr. L 331/8) wordt aangevuld 
met „een veel verder uitgewerkt en vollediger sa-
menwerkingssysteem". De Commissie heeft een derge­
lijk systeem reeds overwogen in haar document 
COM(87) 323 van 5 augustus 1987 inzake de „invoering 
van een BTW-clearingstelsel voor het intracommu­
nautaire handelsverkeer" (zie punt 9.1). Het is echter 
bekend dat men de idee van een clearing house inmid­
dels weer heeft laten varen; het verdwijnen van de 
belastinggrenzen, waarmee het EG-eenheidsdocument 
als begeleidend stuk bij het goederenvervoer vooral 
voor fiscale controledoeleinden, ook zal wegvallen, ver­
eist niettemin dat de controlemogelijkheden in de vorm 
van samenwerking tussen belastingdiensten, welke tot 
nu toe beperkt bleef tot wederzijdse bijstand bij fraude 
of vermoeden van fraude, worden uitgebouwd. 
2.1.4. Tot slot refereert de Commissie aan de con­
clusies van de op 13 november 1989 gehouden ECOFIN-
Raad. Tijdens deze vergadering werd het beginsel van 
belastingheffing in het land van herkomst i.v.m. de zeer 
uiteenlopende standpunten tussen de lid-staten — met 
name t.a.v. de problemen i.v.m. de concrete invulling 
van de harmonisatie van de BTW-tarieven alsook de 
problemen i.v.m. de BTW-vereffening tussen de ver­
schillende lid-staten — vooralsnog van de hand gewe­
zen, maar is expliciet gesteld dat er een controleregeling 
moet komen waarmee fraude doeltreffend kan worden 
bestreden. Deze regeling moet hoofdzakelijk gebaseerd 
zijn op gebruikmaking door de nationale belastingdien­
sten van aangiften van ondernemingen, uitwisseling van 
gegevens op gezette tijden en verstrekking van door 
de belastingdiensten opgestelde bewijsstukken. Deze 
samenwerking mag in de ogen van de Raad „niet stuiten 
op uit de nationale wetgeving voortvloeiende belem­
meringen, en zal een aanvulling vormen op de bestaande 
procedures voor wederzijdse bijstand". 
2.1.5. De Commissie beschouwt onderhavig voorstel 
voor een verordening als een zeer belangrijk onderdeel 
van de met het oog op de opheffing met ingang van 
1 januari 1993 van de controles aan de EG-binnengren-
zen te nemen maatregelen (BTW-overgangsregeling, sa­
menwerking tussen belastingdiensten, statistieken). De verordening moet een efficiënte fraudebestrijding moge­
lijk maken en bijdragen tot de totstandkoming van een 
vertrouwensrelatie tussen de met de toepassing van het 
nieuwe stelsel belaste diensten. Mevrouw Scrivener, lid 
van de Commissie, heeft op een op 8 mei 1990 gehouden 
persconferentie verklaard dat dit noodzakelijk is, zowel 
tijdens de overgangsregeling als in het definitieve BTW-
stelsel (dat in beginsel in de plaats van de overgangsrege­
ling moet komen op 1 januari 1997, nadat de Raad een 
algemeen onderzoek heeft ingesteld om, op voorstel van 
de Commissie, te bepalen hoe de definitieve eenmaking 
van het gemeenschappelijke BTW-stelsel haar beslag 
zal krijgen [zie doe. COM(90) 182 def. — SYN 274 van 
19 juni 1990, paragraaf 3]. 
2.2. Huidige situatie 
2.2.1. De ontwerp-verordening heeft betrekking op 
samenwerking tussen de nationale belastingdiensten op 
het gebied van de indirecte belastingen; er is evenwel 
geen EG-wetgeving inzake wederzijdse bijstand op het 
gebied van de accijnzen. Om die reden moest, overeen­
komstig de artikelen 1 en 2 van de ontwerp-veror­
dening, worden overgegaan tot vermelding van de be­
treffende accijnsrechten. In artikel 5 van titel II wordt 
met name genoemd om welke indirecte belastingen 
het gaat: BTW, accijnsrechten op tabaksfabrikaten, 
accijnsrechten op alcoholhoudende dranken en op de 
in andere produkten vervatte alcohol, accijnsrechten op 
minerale oliën. Titel I, III, en volgende zijn daarom 
impliciet ook van toepassing op samenwerking tussen 
de belastingdiensten en uitwisseling van informatie in­
zake accijnsrechten. 
2.2.2. Ten aanzien van de wederzijdse bijstand op 
het gebied van de BTW heeft de Commissie willen 
refereren aan de in paragraaf 2.1.3 genoemde Richtlijn 
van de Raad 79/1070/EEG inzake wederzijdse bijstand 
van de bevoegde autoriteiten van de lid-staten op het 
gebied van de indirecte belastingen. 
2.2.3. Tevens verwijst de Commissie naar Veror­
dening (EEG) nr. 1468/81, zoals gewijzigd bij Veror­
dening (EEG) nr. 945/87, op grond waarvan op douane-
en landbouwgebied EG-bepalingen inzake wederzijdse 
bijstand zijn ingevoerd. Krachtens de overeenkomst van 
Napels van 1967 — een internationaal verdrag tussen 
de regeringen van de lid-staten dat geen deel uitmaakt 
van de EG-wetgeving — bestaan er voorts aanvullende 
bepalingen voor wederzijdse bijstand op douanegebied. 
2.2.4. Hoewel de bestaande EG-voorschriften inzake 
wederzijdse bijstand in de ogen van de Commissie een 
goed uitgangspunt vormen voor samenwerking op het 
gebied van de BTW, blijkt dat deze bepalingen tot 
dusverre maar weinig gebruikt zijn omdat de lid-staten 
van mening zijn dat hun nationale controle-in­
strumentarium, dat gebaseerd is op invoer- en uitvoer-
documenten, voldoende was voor een behoorlijke con­
trole. 
2.2.5. Volgens bij de verschillende belastingdiensten 
ingewonnen inlichtingen blijkt inderdaad dat van deze 
wetteksten, in het bijzonder van de reeds genoemde 
Richtlijn 79/1070/EEG van de Raad, slechts spaarzaam 
Nr. C 332/126 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
gebruik is gemaakt, nl. in geval van fraude of vermoe­
den van fraude, en binnen de grenzen die zijn gesteld 
in de artikelen 7, lid 2 (Geheimhouding) en 8 (Be­
grenzing van de uitwisseling van de inlichtingen) van 
Richtlijn 77/799/EEG van de Raad betreffende weder­
zijdse bijstand inzake de directe belastingen, welke 
Richtlijn bij de reeds genoemde Richtlijn 79/1070/EEG 
ook is uitgebreid tot de BTW. 
2.2.6. Wanneer de belastinggrenzen eenmaal zijn op­
geheven en de controleprocedures van de lid-staten 
zullen worden toegepast, gebaseerd op controle van de 
aangifte achteraf, terwijl thans nog douaneprocedures 
van kracht zijn die gebaseerd zijn op controle vooraf, 
zal samenwerking tussen de belastingdiensten regel 
worden. De Commissie is dan ook tot de slotsom geko­
men dat een nieuw rechtsinstrument de beste manier is 
om uitvoering te geven aan het door de Raad verstrekte 
mandaat om de samenwerking tussen de belastingdien­
sten van de lid-staten op het gebied van de indirecte 
belastingen te intensiveren. 
2.3. Het met ingang van 1 januari 1993 van kracht 
wordende stelsel 
2.3.1. De controleprocedures zullen dezelfde zijn als 
die van het nationale belastingstelsel, en gebaseerd zijn 
op controle van de belastingaangiften achteraf. 
2.3.2. Uit de periodieke BTW-aangiften blijkt het 
volgende: 
— het totale bedrag aan afgedragen en afgetrokken 
BTW, 
— het bedrag van in- en verkopen in intracommunau­
tair verband. 
Deze gegevens zijn voldoende voor de afhandeling van 
de BTW-afgifte. 
2.3.3. Gaat de belastingdienst over tot controle van 
de boekhouding van bedrijven (op basis van bescheiden 
dan wel ter plaatse), dan worden gecontroleerd: 
— bestelbonnen, 
— facturen, 
— verklaringen, 
— transportdocumenten. 
2.3.4. In het kader van een intensievere samenwer­
king tussen de belastingdiensten zijn de volgende vor­
men van bijstand respectievelijk samenwerking moge­
lijk: 
— wederzijdse bijstand bij fraude of vermoeden van 
fraude, 
— samenwerking „op verzoek" voor routinecontroles, 
— automatische bijstand of uitwisseling van gegevens. 
2.3.5. Het is onder meer de bedoeling dat de be­
lastingdiensten met elkaar steekproefsgewijs controle­
ren of tegenover iedere verklaring ten uitvoer ook een 
verklaring ten invoer staat tot hetzelfde bedrag, en 
omgekeerd. De gevraagde informatie dient binnen een 
termijn van drie maand aan de „verzoekende autoriteit" 
te worden toegestuurd. 2.3.6. De nagestreefde vermindering van de formali­
teiten (waaronder zoals bekend de afschaffing van de 
kennisgeving van doorgang en binnenkort ook van het 
EG-éénheidsdocument) zal voor het bedrijfsleven ook 
voelbaar worden t.a.v. de te verstrekken statistische 
gegevens [Doe. COM(90) 177 def. — SYN 181 van 
27 juni 1990 — Gewijzigd voorstel voor een veror­
dening betreffende de statistieken van het goederenver­
keer tussen lid-staten]; het is namelijk de bedoeling dat 
ter vervanging van het EG-éénheidsdocument (waarop 
soms wel vijfenvijftig gegevens moeten worden ver­
strekt) een formulier wordt ingevoerd met tien statisti­
sche inlichtingen die moeten worden verstrekt door de 
grootste bedrijven (minder dan 20% van de bedrijven 
in de Gemeenschap), terwijl de overige bedrijven naast 
hun periodieke BTW-aangifte slechts twee extra cijfers 
behoeven op te geven, nl. het totaal van hun intracom­
munautaire invoer en het totaal van hun intracommu­
nautaire uitvoer. 
2.3.7. Het lijkt dan ook logisch te veronderstellen, 
vooral ook omdat nergens in het voorstel het tegendeel 
wordt beweerd, dat dit nieuwe bij deze verordening tot 
stand te brengen instrument zowel tijdens de overgangs­
fase als in het definitieve stelsel gebruikt zal worden, 
ongeacht de in een later stadium door de Raad te nemen 
besluiten t.a.v. de BTW en de accijnsrechten. 
2.3.8. Ten aanzien van de accijnzen, een gebied 
waarop het ondanks de jongste voorstellen van de Com­
missie (die overigens vrij krachtig bekritiseerd zijn door 
het Comité in zijn recente adviezen ESC 1328/90, ESC 
63/90, ESC 135/90 en ESC 275/90 van 5 juli 1990) nog 
minder duidelijk is dan bij de BTW welk systeem er 
uiteindelijk uit de bus zal komen, zal in ieder geval niets 
veranderd worden aan het territorialiteitsbeginsel van 
de belastingheffing: de belasting dient in het land van 
bestemming, dus het land van verbruik, te worden 
geheven. Er moet echter nog altijd nader worden uitge­
werkt hoe de onderling gekoppelde controlesystemen 
voor accijnsgoederen waarop de rechten zijn geschorst, 
moeten functioneren. De Commissie beperkt zich in 
dit verband tot de opmerking dat van „soortgelijke" 
samenwerking sprake zal moeten zijn als bij de BTW. 
2.4. Samenwerking tussen de belastingdiensten 
De Commissie wil met het door haar voorgestelde 
nieuwe rechtsinstrument twee verschillende, maar sa­
menhangende vormen van samenwerking invoeren. 
2.4.1. De huidige procedures voor wederzijdse bij­
stand bij fraude of „ernstige onregelmatigheden" (deze 
term moet nader worden gepreciseerd) worden gehand­
haafd. Deze procedures zullen veelal een bilaterale aan­
gelegenheid zijn, maar moeten in een EG-kader worden 
ingebed en op één communautair instrument (veror­
dening) gebaseerd zijn. 
2.4.2. Voorts stelt de Commissie een nieuwe vorm 
van samenwerking voor die beantwoordt aan het 
hoofddoel van onderhavig voorstel, nl. het voor con­
troledoeleinden uitwisselen van gegevens over in­
tracommunautaire transacties waarover BTW en ac-
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/127 
cijnsrechten zijn verschuldigd in een situatie waarin de 
belastingcontrole aan de EG-binnengrenzen verdwenen 
zal zijn. 
2.4.3. Er komen drie vormen van bijstand: 
2.4.3.1. Bijstand op verzoek, op initiatief van de 
„verzoekende autoriteit"; 
2.4.3.2. Automatische bijstand, waarbij de „verzoe­
kende autoriteit" en de „aangezochte autoriteit" tevo­
ren overeenkomen bepaalde informatie uit te wisselen; 
2.4.3.3. Bijstand op eigen initiatief, wanneer één au­
toriteit het initiatief neemt zonder daarom te zijn ver­
zocht. 
De samenwerkingsvorm bijstand op verzoek is thans 
de meest voorkomende vorm van samenwerking, en zal 
dat in de toekomst waarschijnlijk ook blijven. 
3. Algemene opmerkingen over inhoud en vorm van 
het voorstel 
3.1. Een principiële discussie kan pas plaatsvinden 
na de opheffing van de controle en de fiscale formali­
teiten aan de EG-binnengrenzen, waarmee de voltooiing 
van de grote binnenmarkt een feit zal zijn; intensievere 
samenwerking tussen de voor de indirecte belastingen 
bevoegde diensten van de lid-staten is evenwel beslist 
noodzakelijk voor een soepel en redelijk fraudevrij func­
tioneren van het systeem, zowel tijdens de overgangs­
fase zoals die door de Commissie is voorgesteld, als bij 
de inwerkingtreding van het definitieve stelsel dat de 
Raad op basis van door de Commissie in te dienen ad 
/joc-voorstellen met het oog op 1 januari 1997 dient 
vast te stellen. 
3.2. De door de Commissie gekozen rechtsgrondslag 
is artikel 100 A van het Verdrag; de vraag rijst evenwel 
of deze keuze niet discutabel is, aangezien de Commissie 
voorbij lijkt te gaan aan lid 2 van dit artikel, waarin 
staat dat lid 1 niet van toepassing is op „fiscale bepalin­
gen". De Commissie lijkt de voorgeschreven eenparig­
heid van stemmen op Raadsniveau te willen omzeilen 
door aan de in lid 2 genoemde uitzondering een 
restrictieve interpretatie te geven: lid 1 is in de ogen 
van de Commissie zonder inachtneming van lid 2 van 
toepassing, aangezien de voorgestelde maatregelen ter 
intensivering van de samenwerking tussen de belasting­
diensten niets anders zouden zijn dan uitvoerings­
maatregelen, zodat de Raad met gekwalificeerde meer­
derheid van stemmen een besluit zou mogen nemen. 
Niets is echter minder zeker: „fiscale bepalingen" om­
vatten namelijk de belasting zelf, de invoering ervan, 
de grondslag ervan, het tarief, de vaststelling en de 
inning. Bekijkt men het voorstel van de Commissie 
zorgvuldig, dan kan men alleen maar tot de conclusie 
komen dat het wel degelijk betrekking heeft op het 
vaststellen van belastingen. In artikel 1 wordt immers 
een samenwerking ingesteld tussen de belastingdiensten 
alsook met de Commissie om de naleving van de wet­
geving inzake indirecte belastingen en een „juiste vast­
stelling van het bedrag van deze belastingen" te waar­
borgen. 3.3. Bovendien gaat het hier om indirecte belastingen 
en in het bijzonder om bepalingen die, via een veral­
gemening en intensivering van de samenwerking tussen 
de belastingdiensten, tot doel hebben om tot een cor­
recte vaststelling van de belastingen te komen alsook 
tot een harmonisatie van de wetgevingen m.b.t. de 
omzetbelasting, de accijnzen en andere indirecte be­
lastingen, voor zover deze harmonisatie noodzakelijk is 
om de totstandbrenging en het functioneren van de 
interne markt binnen de in artikel 8 A gestelde termijn 
te waarborgen. Het Comité vecht dit laatste doel zeker 
niet aan, maar vraagt zich af waarom de Commissie 
niet aan artikel 99 van het Verdrag heeft gerefereerd. 
In punt 5 van de toelichting op het voorstel komt zij in 
ieder geval niet met overtuigende argumenten voor de 
keuze van artikel 100 A als rechtsgrondslag. De Com­
missie heeft de voorkeur gegeven aan een verordening 
boven een richtlijn, maar zij zou moeten weten dat het 
krachtens artikel 99 ook mogelijk is om verordeningen 
uit te vaardigen. Artikel 99 lijkt dan ook, tenzij de 
Commissie met overtuigendere argumenten komt, het 
meest geschikte artikel als rechtsgrondslag voor onder­
havig voorstel. 
3.3.1. Zeer interessant in dit verband is dat de juri­
dische dienst van de Raad van de Europese Gemeen­
schappen op 19 juli 1990 in antwoord op een vraag van 
de ad-hoc-groep „Opheffing belastinggrenzen" tot een 
ondubbelzinnige conclusie is gekomen op basis van zeer 
steekhoudende argumenten, die in bepaalde opzichten 
volledig overeenkomen met de argumenten van het 
Comité, nl. dat artikel 99 van het EEG-Verdrag de juiste 
rechtsgrondslag is voor dit voorstel van de Commissie. 
3.4. Voorts rijst de vraag of de keuze van een veror­
dening in dit geval wel terecht en adequaat is. Onderlin­
ge bijstand tussen de belastingdiensten ten einde de 
naleving door particulieren of belastingplichtigen van 
de fiscale wetgeving (artikel 7, lid 2 en artikel 9 van het 
voorstel) alsook een juiste vaststelling van het bedrag 
van de belastingen te garanderen, is in het merendeel 
van de lid-staten een aangelegenheid die door het natio­
nale parlement bij wet moet worden geregeld, en niet 
bij wege van door de uitvoerende macht uitgevaardigde 
voorschriften. Goedkeuring van procedures zoals de 
Commissie die thans voorstelt om tot harmonisatie te 
komen, is met andere woorden een zaak die door de 
nationale parlementen moet worden goedgekeurd en 
waarvoor tevens unanimiteit op Raadsniveau vereist is. 
Terwijl een verordening van Gemeenschapswege recht­
streeks van toepassing is op het individu, zonder tus­
senkomst van de lid-staat waarvan het betrokken indi­
vidu onderdaan is, gaat het in onderhavig voorstel om 
relaties tussen de ene belastingplichtige en de andere 
met de successieve tussenkomst van twee lid-staten, 
zonder dat de Gemeenschap daarbij werkelijk wordt 
betrokken. De keuze voor een verordening is dan ook 
geenszins noodzakelijk en evenmin op zijn plaats. Het 
in punt 6 van de toelichting aangevoerde argument is 
in ieder geval onvoldoende. 
Een richtlijn op basis van artikel 99 lijkt zowel qua 
interpretatie van het Verdrag (fiscale bepalingen in de 
zin van artikel 100 A, lid 2) als qua inhoud van het 
voorstel het juiste rechtsinstrument. 
Nr. C 332/128 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
Wanneer men artikel 19 van het voorstel (overleg- en 
coördinatieprocedures) zorgvuldig leest, dan blijkt dat 
de formulering te vrijblijvend is, dat de bepalingen 
onvoldoende zijn uitgewerkt en dat er nog procedures 
moeten worden vastgesteld; een dergelijke speelruimte 
hoort meer bij een richtlijn dan bij een verordening, 
die eenduidig moet kunnen worden geïnterpreteerd en 
onmiddellijk toepasbaar moet zijn. Dit is, naast de 
rechtsvorm van de tekst die overeenkomstig artikel 22 
van het voorstel zal worden ingetrokken (ook een richt­
lijn), nog een steekhoudend argument dat vóór een 
richtlijn pleit. 
4. Bijzondere opmerkingen 
4.1. Tweede overweging 
— De tweede overweging is gebaseerd op een vooringe­
nomen standpunt van de kant van de Commissie: 
deze spreekt nl. van „... de voor de voltooiing van 
de interne markt en voor de overgangsperiode ge­
troffen fiscale harmonisatiemaatregelen vereisen dat 
...", hetgeen bij de huidige stand van zaken op zijn 
minst controversieel is. Indien de Raad met deze 
verordening zou instemmen, dan zou hij vervolgens 
impliciet al gebonden zijn m.b.t. het uiteindelijke 
door hem te nemen besluit. Het Comité stelt daarom 
voor, deze overweging als volgt te doen luiden: „... 
de voor de voltooiing van de interne markt t.a.v. de 
overgangsperiode te treffen maatregelen vereisen 
dat ..." 
4.2. Derde overweging 
— In de derde overweging wordt er terecht op gewezen 
dat de in te stellen samenwerkingsprocedures tot 
doel hebben, de grenscontroles af te schaffen over­
eenkomstig de in artikel 8 A van het Verdrag vastge­
stelde doelstellingen. Dat is het eigenlijke doel van 
onderhavig voorstel, waarin, zoals in de tweede 
overweging wél gebeurt, niet mag worden gere­
fereerd aan harmonisatiemaatregelen op fiscaal ge­
bied die nog niet zijn vastgesteld; aan de andere 
kant bevat onderhavig voorstel, in tegenstelling tot 
de bewering in de derde overweging, wel degelijk 
maatregelen tot harmonisatie van fiscale bepalingen 
in de zin van artikel 100 A, lid 2, zodat, aangezien 
het om indirecte belastingen gaat, artikel 99 weer 
als rechtsgrondslag in aanmerking komt. 
4.3. Elfde overweging 
— In de voorlaatste overweging worden de gevallen 
opgesomd waarin een lid-staat het recht heeft om 
te weigeren, een onderzoek in te stellen of gegevens 
te verstrekken; deze gevallen worden evenwel niet 
teruggevonden in artikel 18: lid 1 van dit artikel 
spreekt alleen maar van „aantasting van de openba­
re orde". Lid 1 zou derhalve in die zin moeten 
worden aangevuld. 4.4. Artikel 1 
Zoals reeds is vastgesteld in het hoofdstuk „algemene 
opmerkingen", is onderhavig voorstel wel degelijk ge­
richt op harmonisatie van fiscale bepalingen aangezien 
het — via samenwerking tussen de autoriteiten die in 
de diverse lid-staten belast zijn met de tenuitvoerlegging 
van de voorschriften betreffende de indirecte be­
lastingen — tot doel heeft, de naleving van deze voor­
schriften en de juiste vaststelling van het bedrag van de 
belastingen te waarborgen. Uit dit artikel blijkt dus op 
niet-expliciete wijze dat artikel 99 van het Verdrag 
inzake harmonisatie van de wettelijke bepalingen met 
betrekking tot de indirecte belastingen in het geding is. 
4.5. Artikel 3 
In dit artikel wordt, naast de logische en noodzakelijke 
samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de 
lid-staten — welke samenwerking behoudens bijzon­
dere gevallen hoofdzakelijk een bilateraal karakter zal 
dragen — de inbreng van de Commissie geregeld ten 
aanzien van de naleving van de EG-bepalingen inzake 
indirecte belastingen, voor zover althans het Gemeen­
schapsrecht in het geding is of zal zijn. 
Aan het slot van de tweede alinea zou moeten worden 
gepreciseerd, welk type inlichting bedoeld wordt. Hier 
staat namelijk dat de bevoegde autoriteiten „specifieke 
of algemene gegevens aan de Commissie (moeten mee­
delen) wanneer dit van bijzonder belang op communau­
tair niveau kan zijn". Dergelijke vage formuleringen 
passen niet in een verordeningsvoorstel. 
4.6. Artikel 5 
In dit artikel wordt de bijstand op verzoek geregeld; 
hierbij vraagt de „verzoekende autoriteit" de „aange­
zochte autoriteit", alle nodige gegevens te verstrekken 
om de naleving van de voorschriften inzake de indirecte 
belastingen te waarborgen. In lid 1 worden de be­
lastingen opgesomd die onder het toepassingsgebied 
van het voorstel vallen, nl. de BTW alsook de accijnzen 
op tabaksfabrikaten, alcohol en minerale oliën. Het zou 
beter zijn geweest indien het toepassingsgebied al aan 
het begin van het voorstel, nl. in artikel 1, zou zijn 
omschreven. 
Volledigheidshalve zou het voorts gewenst zijn dat in 
artikel 5 de tweede zin zou worden opgenomen van 
artikel 2 van Richtlijn 77/799/EEG inzake wederzijdse 
bijstand op het gebied van de directe belastingen (deze 
bijstand geldt krachtens Richtlijn 79/1070/EEG thans 
ook voor de indirecte belastingen); in die tweede zin 
staat dat de bevoegde autoriteit van de aangezochte 
staat niet is gehouden aan dit verzoek gevolg te geven 
wanneer blijkt dat de bevoegde autoriteit van de verzoe­
kende staat niet eerst alle eigen gebruikelijke mogelijk­
heden voor het verkrijgen van de inlichtingen heeft 
benut die zij in de gegeven situatie had kunnen benutten 
zonder het beoogde resultaat in gevaar te brengen. 
De samenwerkingsvorm „bijstand op verzoek" zal ge­
durende de overgangsperiode waarschijnlijk de meest 
voorkomende vorm van samenwerking zijn. 
31. 12. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 332/129 
4.7. Artikel 7 
Dit artikel heeft betrekking op „gecoördineerde be-
lastingonderzoeken", wanneer twee of meer autori­
teiten een gemeenschappelijk of een verbonden belang 
hebben, ieder op haar eigen grondgebied; hierbij wordt 
een onderzoek ingesteld naar de situatie op het gebied 
van de indirecte belastingen van één persoon of perso­
nen, ten einde de aldus verkregen gegevens uit te wis­
selen. Er moet een vraagteken worden geplaatst bij de 
doelmatigheid van deze bepaling: in lid 1 van dit artikel 
wordt namelijk bepaald dat iedere betrokken autoriteit 
mag beslissen of zij al dan niet wenst deel te nemen aan 
een bepaald gecoördineerd belastingonderzoek. Op zijn 
minst zou de Commissie moeten preciseren onder welke 
omstandigheden medewerking aan een onderzoek mag 
worden geweigerd. 
4.8. Artikel 11 
In dit artikel wordt de „automatische uitwisseling zon­
der voorafgaand verzoek" geregeld van de in artikel 3 
bedoelde gegevens „voor groepen van gevallen die wor­
den vastgesteld volgens de in artikel 19 bedoelde proce­
dures". 
Aangezien artikel 19 een „raamartikel" is, waarvan een 
aantal bepalingen die betrekking hebben op de proce­
dures, nog moeten worden uitgewerkt, is het moeilijk 
om een uitspraak te doen over de precieze betekenis 
van artikel 11. 
4.9. Artikel 13, lid 1, punt b) 
Deze bepaling is op het eerste gezicht verwarrend en 
zou duidelijker moeten worden geformuleerd zodat zij 
ook door niet-ingewijden kan worden begrepen. 
4.10. Artikel 13, lid 2 
Op dit lid rusten, net als op diverse andere bepalingen, 
de onzekerheden die het gevolg zijn van artikel 19. 
4.11. Artikel 13, lid 3 
Hier zou moeten worden gepreciseerd of de „andere" 
lid-staten waaraan de in lid 1 en lid 2 bedoelde gegevens 
kunnen worden toegestuurd, lid-staten moeten zijn die 
geïnteresseerd of betrokken zijn. Als dat zo is, dient 
lid 3 in die zin te worden gecompleteerd. 
4.12. Artikel 15 
Het eerste deel van lid 1 van dit artikel is afhankelijk 
van de overeeenkomstig artikel 19 nog vast te stellen 
procedures, waardoor in dit stadium geen relevante 
opmerkingen kunnen worden gemaakt. 
Wat lid 2 betreft, lijkt het zaak om, net als in Richtlijn 
77/799/EEG inzake wederzijdse bijstand op het gebied 
van de directe belastingen (welke Richtlijn bij Richtlijn 
79/1070/EEG ook betrekking heeft gekregen op de indi­recte belastingen), ook hier een eventuele weigerings-
mogelijkheid in te bouwen, met dien verstande dat de 
„aangezochte autoriteit" zulks dan met redenen dient 
te omkleden (b.v. wanneer het verzoek van de „verzoe­
kende autoriteit" samenvalt met een verzoek van de 
gerechtelijke autoriteiten). 
4.13. Artikel 16 
Het valt ook hier te betreuren dat de bepalingen van 
dit belangrijke en met omzichtigheid te interpreteren 
artikel afhankelijk zijn van de nog vast te stellen proce­
dures overeenkomstig de in artikel 19 genoemde, overi­
gens onvoldoende uitgewerkte bepalingen. 
4.14. Artikel 17 
In de eerste zin van lid 1 wordt expliciet gesteld dat de 
verstrekte gegevens vertrouwelijk zijn en dat zij onder 
het beroepsgeheim vallen, hetgeen overbodig lijkt, aan­
gezien personen die toegang hebben tot de gegevens, 
uitsluitend ambtenaren zijn die gebonden zijn door de 
geheimhoudingsplicht in het kader van hun ambtena­
renstatuut. Aangezien de formulering van de overeen­
komstige bepaling (artikel 7, lid 1) in de Richtlijn inzake 
wederzijdse bijstand op het gebied van de directe be­
lastingen (welke thans ook van toepassing is op de 
indirecte belastingen) duidelijker en beknopter is, zou 
deze formulering hier moeten worden overgenomen. 
4.15. Artikel 18 
In paragraaf 4.3 van dit advies is er reeds op gewezen 
dat lid 1 van artikel 18 onvolledig is, omdat hierin 
slechts een deel van de in de 11e overweging van het 
voorstel genoemde motieven is opgenomen. Het gaat 
hier om motieven die een lid-staat het recht verlenen om 
te weigeren een onderzoek uit te voeren of informatie 
te verstrekken. Afgezien van de gevallen waarin het 
verstrekken van informatie tot „aantasting van de open­
bare orde" kan leiden, wordt in de bedoelde overweging 
gesteld dat een lid-staat zijn medewerking ook mag 
weigeren wanneer de wetgeving van die lid-staat het 
voor de dienst voor de indirecte belastingen onmogelijk 
maakt, een dergelijk onderzoek in te stellen of deze 
gegevens te eigen behoeve te verzamelen of te gebruiken, 
hetgeen indruist tegen lid 2 van artikel 5. 
Lid 1 van artikel 18 dient derhalve in die zin te worden 
aangepast en gecompleteerd. 
4.16. Artikel 19 
Door de onzekerheden die inherent zijn aan deze „raam-
bepaling", waarin naar nog vast te stellen overleg- en 
coördinatieprocedures wordt verwezen, is het nauwe­
lijks denkbaar — mede in het licht van de overige onder 
de „algemene opmerkingen" geformuleerde argumen­
ten — om de samenwerking tussen belastingdiensten 
op het gebied van de indirecte belastingen te regelen 
in een verordening; een richtlijn — die overigens een 
bestaande Richtlijn op hetzelfde gebied zou vervangen 
Nr. C 332/130 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 31. 12. 90 
— zou in dit geval veel meer op zijn plaats zijn. De in 
artikel 19 neergelegde bepalingen horen namelijk meer 
thuis in een richtlijn dan in een verordening, die duidelij­
ke, precieze en éénduidige criteria dient te bevatten, 
temeer daar het hier gaat om fiscale aangelegenheden. 
Het zou waarschijnlijk veel eenvoudiger zijn geweest 
om zich te baseren op artikel 9 van de Richtlijn inzake 
wederzijdse bijstand op het gebied van de directe be­
lastingen (welke eveneens van toepassing is op de indi­
recte belastingen), en, met inachtneming van het subsi­
diariteitsbeginsel en de fiscale souvereiniteit van de lid­
staten, dit artikel hier, mutatis mutandis, over te nemen. 
Daarbij zou een maximum aan initiatieven moeten wor­
den overgelaten aan de lid-staten en hun be­
lastingautoriteiten voor het regelen van de modaliteiten 
van de samenwerking. 
4.17. Algemene opmerking 
Met het oog op voorgaande kanttekeningen stelt het 
Comité voor, de term „verordening" op de diverse 
plaatsen in het voorstel te vervangen door de term 
„richtlijn". 
4.18. Slotopmerking 
Wil men dat de opheffing van de belastinggrenzen op 
1 januari 1993 inderdaad een feit is, dan is het volgens 
het Comité beslist zaak dat de Raad gelijktijdig beraad­
slaagt over en beslissingen neemt over drie onderling 
samenhangende voorstellen, nl. het voorstel inzake de 
Gedaan te Brussel, 19 september 1990. BTW-overgangsregeling [Doe. COM(90) 182 def.], het 
voorstel over samenwerking tussen de belastingdiensten 
op het gebied van de indirecte belastingen [doe. 
COM(90) 183 def.] en het voorstel inzake de statistieken 
van het intracommunautaire handelsverkeer [Doe. 
COM(90) 177 def.]. 
5. Conclusie 
Na het verdwijnen van de controle aan de EG-bin-
nengrenzen moet worden overgeschakeld op een sys­
teem voor de belastingcontrole dat gebaseerd is op 
controle achteraf. Het is onder die omstandigheden 
beslist zaak dat wordt overgegaan tot uitbreiding van 
wederzijdse bijstand en samenwerking tussen de be­
lastingdiensten op het gebied van de indirecte be­
lastingen, namelijk voor die gevallen waarin de bestaan­
de Richtlijn 79/1070/EEG van 6 december 1979, on­
danks het feit dat deze is aangepast, onvoldoende zou 
blijken. Daarom stemt het Comité, onder voorbehoud 
van voorgaande opmerkingen en kanttekeningen, in 
met de door de Commissie voorgestelde modaliteiten, 
mits de uiteindelijk toe te passen oplossingen, zowel 
wat de belastingheffing als wat de samenwerking tussen 
de belastingdiensten en de statistieken van het intracom­
munautaire handelsverkeer betreft, een billijke toe­
wijzing van de geïnde belastingen mogelijk maken aan 
de rechthebbende, namelijk aan de lid-staat van ver­
bruik, en zonder dat het nodig is om een ingewikkeld 
en kostbaar compensatiemechanisme of -regeling in te 
stellen, waarover het Comité zich in zijn advies van 
7 juli 1988 (Doe. ESC nr. 742/88) over Commissiedocu­
ment (87) 323 (zie paragraaf 2.1.3) reeds met de grootst 
mogelijke terughoudendheid heeft uitgesproken. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE