VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD over de uitvoering van het Eurofarm-project (overeenkomstig artikel 13 van Verordening (EEG) nr. 571/88 van de Raad)

Inleiding

In Verordening (EEG) nr. 571/88 van de Raad [1] houdende organisatie van communautaire enquêtes inzake de structuur van de landbouwbedrijven, hierna de "basisverordening" genoemd, wordt het Eurofarm-project omschreven als een "aantal gegevensbanken voor de verwerking van de communautaire enquêtes naar de structuur van de landbouwbedrijven ten behoeve van het nationale en communautaire landbouwbeleid".

[1] PB L 56 van 2.3.1988, blz. 1, laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 143/2002 van de Commissie (PB L 24 van 26.1.2002, blz. 16).

Artikel 13 van de basisverordening bepaalt dat de Commissie om de drie jaar een verslag over de uitvoering van het Eurofarm-project aan de Raad toezendt en de nodige wijzigingen in de verordening voorstelt.

Het laatste verslag over de uitvoering van het Eurofarm-project is op 23 april 1999 door de Commissie goedgekeurd [2] en op 14 februari 2000 in het Speciaal Comité Landbouw besproken. Dit is het vierde verslag dat de Commissie aan de Raad toezendt.

[2] COM(1999) 189 definitief.

Het bevat met name:

- een overzicht van de activiteiten in verband met de enquête 1997;

- een voortgangsverslag over de activiteiten in verband met de basisenquête 1999-2000;

- een korte beschrijving van de voorbereidende werkzaamheden voor de enquête 2003;

- een voortgangsverslag over ontwikkelingen op het gebied van de gegevensverwerking bij het Eurofarm-systeem.

A. Enquête 1997

De resultaten van de enquête 1997 (gegevens in tabelvorm voor Duitsland - individuele gegevens voor de overige lidstaten) zijn overeenkomstig de overeengekomen definities en formaten bij Eurostat ingediend. Van de resultaten van 1997 zijn meer en gedetailleerdere analysen gemaakt en publicaties verschenen dan van de resultaten van de voorgaande enquêtes. [3]

[3] Eurostat-publicaties (publicaties die niet in het Nederlands worden vertaald):

De gegevensbanken van Eurostat bevatten nu een grote hoeveelheid geaggregeerde gegevens. Toch moet ten aanzien van de mogelijkheden tot exploitatie van de resultaten op de volgende beperkingen worden gewezen:

- soms zijn de gegevens niet erg actueel wegens de late indiening ervan door de lidstaten en wegens het trage valideringsproces;

- Duitsland heeft geen microgegevens geleverd;

- de gebruikers hebben alleen toegang tot voorgedefinieerde tabellen;

- door omslachtige procedures kan niet vlot worden gereageerd op ad-hocverzoeken.

De bijdrage van de Gemeenschap aan de enquête 1997 bedroeg in totaal 13,8 miljoen euro.

B. Basisenquête 1999-2000

Met het oog op de vaststelling van de uitvoeringsbepalingen voor de enquête 1999-2000 en met het oog op de aanpassing van de typologie van landbouwbedrijven heeft de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 15 van de basisverordening vijf beschikkingen [4] gegeven.

[4] Beschikking (EG) nr. 1998/377 van de Commissie van 18 mei 1998 tot aanpassing van bijlage I van Verordening (EEG) nr. 571/88 van de Raad met het oog op de organisatie van de communautaire enquêtes inzake de structuur van de landbouwbedrijven (PB L168 van 13.6.98).

Op grond van nieuwe informatiebehoeften in verband met duurzame-productiemethoden en de plattelandsontwikkeling is de lijst van enquêtekenmerken aangepast. In de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 20 maart 2001 [5] is erop gewezen dat de enquête inzake de structuur van de landbouwbedrijven van belang is voor de opstelling van agromilieu-indicatoren. Helaas heeft slechts een beperkt aantal lidstaten de (naar verhouding talrijke) facultatieve variabelen geleverd, zodat de desbetreffende totalen voor de Gemeenschap niet konden worden berekend.

[5] Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement "Statistische informatie voor indicatoren voor de integratie van milieuaspecten in het gemeenschappelijk landbouwbeleid", COM(2001) 144.

De enquêtes 1999-2000 zijn in alle lidstaten tussen 1.12.1998 en 1.3.2001 uitgevoerd. Het ging om 6,8 miljoen bedrijven. Alle lidstaten (voor het eerst ook Duitsland) hebben de individuele gegevens tussen augustus 2000 en juli 2002 bij Eurostat ingediend. In de bijlage worden de data van indiening voor de afzonderlijke landen vermeld. Wat de eerste indiening van niet-gevalideerde gegevens betreft, hebben alle lidstaten behalve Ierland (dat zijn resultaten niet in december 2001, maar in juli 2002 heeft ingediend) zich gehouden aan de termijnen van Beschikking 1999/714/EG. De validering van gegevens nam soms enkele maanden in beslag, maar in augustus 2002 waren uiteindelijk alle individuele gevalideerde gegevens, met uitzondering van die voor Ierland (oktober) en Italië (november), in de desbetreffende Eurofarm-gegevensbank opgeslagen.

De ervaring heeft geleerd dat de opstelling van de tabellen die overeenkomstig Beschikking 1999/799/EG in de desbetreffende Eurofarm-gegevensbank moeten worden opgeslagen, een omslachtig en tijdrovend karwei is. Om de termijnen die nodig zijn om de resultaten aan de gebruikers ter beschikking te stellen, te bekorten:

- is met instemming van de lidstaten een lijst van vereenvoudigde en beter gestructureerde tabellen ontworpen, die via de gegevensbank NewCronos van Eurostat geleidelijk beschikbaar zullen komen;

- zullen de computerprogramma's worden geoptimaliseerd.

Een aantal Eurostat-verslagen, hoofdzakelijk op basis van de enquête 1999-2000, zal op grote schaal worden verspreid. Het gaat met name om informatie over:

- de belangrijkste resultaten van de enquête 1999-2000;

- de leeftijd van de landbouwers;

- de arbeidsparticipatie van vrouwen in de landbouw;

- de biologische landbouw;

- graasdieren;

- de varkensvleessector (milieugevolgen).

Dankzij de nieuwe tabellengenerator, die ontwikkeld is in het kader van de beheersondersteuning voor Eurofarm, en dankzij een vlottere procedure voor de validering van ad-hoctabellen (gelijktijdige toezending van deze tabellen aan de gebruikers en statistische diensten in geval van dringende verzoeken) zal gemakkelijker gebruik kunnen worden gemaakt van de resultaten van de enquête 1999-2000.

In 2000 werd het eerste deel van de bijdrage van de Gemeenschap aan de enquête 1999-2000 (met inbegrip van een aanvullende bijdrage van 50% voor een volledige enquête, indien van toepassing) uitbetaald. In 2003 zal de laatste betaling plaatsvinden. In totaal zal de Gemeenschap voor ongeveer 26,6 miljoen euro in de kosten bijdragen.

C. Enquête 2003

Met het oog op de enquête 2003 heeft de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 15 van de basisverordening drie verordeningen [6] vastgesteld. Het aantal facultatieve variabelen is ingeperkt (zodat het gegevensbeheer niet extra gecompliceerd en belastend wordt, terwijl er toch geen totalen voor de Gemeenschap kunnen worden berekend) en er is een onderdeel over milieuaspecten van de landbouw toegevoegd aan de lijst van kenmerken waarvoor in het kader van deze enquête gegevens moeten worden verzameld. Een belangrijke nieuwe ontwikkeling bij deze enquête is het feit dat de indieningstermijnen nu betrekking hebben op al gevalideerde gegevens (zodat vertragingen bij de validering niet van invloed zullen zijn op de datum waarop de resultaten beschikbaar moeten zijn).

[6] Verordening (EG) nr. 143/2002 van de Commissie van 24 januari 2002 tot wijziging van bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 571/88 van de Raad met het oog op de organisatie van de communautaire enquêtes inzake de structuur van de landbouwbedrijven in 2003, 2005 en 2007 (PB L 24 van 26.1.2002).

Met het oog op een snellere beschikbaarheid van de belangrijkste resultaten en om te voorkomen dat er te veel tijd ligt tussen de verspreiding van de gegevens door de lidstaten en de gegevensverspreiding door de Commissie, zullen de lidstaten een gemeenschappelijke reeks tabellen bij Eurostat indienen zodra de eerste nationale gegevens worden verspreid.

D. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de gegevensverwerking bij het Eurofarm-systeem

D.1 Software-ontwikkelingen 1997-2002

D.1.1 Inleiding

Zoals aangekondigd in het laatste verslag aan de Raad over de uitvoering van het Eurofarm-project, zijn ten aanzien van de Eurofarm-software belangrijke ontwikkelingen in gang gezet. Een aantal veranderingen was noodzakelijk omdat de hardware en het besturingssysteem voor het "oude" Eurofarm-systeem niet meer door het directoraat Informatica van de Commissie werden ondersteund.

Door de migratie van Eurofarm naar een nieuw computersysteem kon de doelmatigheid van dit systeem meteen ook worden verbeterd en een reeks onvolkomenheden in het oude systeem worden verholpen.

D.1.2 Migratie van Eurofarm naar een UNIX-platform

De Eurofarm-gegevensbank is stapsgewijs naar het nieuwe systeem overgezet, waardoor alle (meta)gegevens in gereedheid konden worden gebracht voor de migratie van "oude" gegevens vanaf het mainframe en de binnenkomende gegevens van de enquête 2000 konden worden verwerkt.

Een extern bedrijf heeft de software voor het nieuwe Eurofarm-systeem ontwikkeld en daarbij gebruik gemaakt van standaard-softwarehulpmiddelen. De gegevens worden opgeslagen in de gegevensbanken van Oracle, die zich op een UNIX-server bevinden, en zijn toegankelijk voor PC's met software die met Oracle-hulpmiddelen is ontwikkeld. UNIX- en Oracle-softwarehulpmiddelen worden binnen de Commissie en elders zeer veel gebruikt. Door het gebruik van deze hulpmiddelen sluit het Eurofarm-systeem aan op het informaticabeleid van de Commissie. Dit was niet het geval met het vorige systeem, waar om uiteenlopende redenen allerlei softwarehulpmiddelen werden gebruikt waarvan sommige gedateerd (Cobol, MVS) of nicheproducten zonder een duidelijke toekomst (Acumen) waren.

Er is speciaal gelet op vereenvoudiging van het beheer van het Eurofarm-systeem en op conformiteit van de beheerseisen met het personeelsbeleid van de Commissie. Terwijl een extern bedrijf de software heeft ontwikkeld, kunnen de gegevens over de landbouwbedrijvenstructuur worden verwerkt door niet-informatici die voldoende inzicht hebben in de applicatielogica. Hierdoor en door een consequent personeelsmanagement kan de verwerking van gegevens aan Eurostat-ambtenaren worden toevertrouwd zonder inschakeling van extern personeel.

Sinds het voorjaar van 2002 zijn met het nieuwe systeem ad-hoctabellen van de enquête 2000 gemaakt om aan de gebruikerswensen tegemoet te komen en sinds oktober 2002 worden de met dit systeem gemaakte tabellen geleidelijk gepubliceerd in NewCronos.

De totale ontwikkelingskosten voor het nieuwe Eurofarm-systeem bedroegen 900 000 euro, waarvan een gedeelte uit de informaticabegroting van de Commissie en de rest uit de begroting voor de enquête inzake de landbouwbedrijvenstructuur is gefinancierd.

D.1.3 Nieuwe structuur van het Eurofarm-gegevensbanksysteem

De gegevens die relevant zijn voor de verwerking van de enquête inzake de landbouwbedrijvenstructuur, worden naargelang van hun functie in een van de volgende drie gegevensbanken ingevoerd:

- "Metagegevensbank"

Deze gegevensbank bevat de voor de verwerking van de Eurofarm-gegevens benodigde "metagegevens" (van de definitie van de enquêtebestanden tot de validering van de binnenkomende gegevens en de selectie van de parameters voor de definitie van de statistische tabellen).

Informatie in deze gegevensbank (zoals de lijst van enquêtekenmerken, typologievoorschriften) omvat alle enquêtes vanaf de basisenquête 1989/1990.

Voor de ontwikkeling van een "metagegevensbank" is gekozen om de diverse parameters, die voordien over verschillende bestanden waren verspreid, op een centrale plaats onder te brengen zodat ze gemakkelijk toegankelijk zijn, de verwerking van de Eurofarm-gegevens voor de eindgebruikers een transparant karakter krijgt en de te verwachten toekomstige uitbreidingen (toekomstige enquêtes - kandidaat- en EVA-lidstaten) gemakkelijker verlopen.

- "Individuele-gegevensbank"

Met deze gegevensbank kan een samenhangend overzicht worden verkregen van alle gegevens van de verschillende enquêtes en landen.

Er is speciaal op gelet dat alle verwerkingsprogramma's voor de verschillende enquêtejaren en de verschillende landen op uniforme wijze zijn ontwikkeld. Specifieke verschillen tussen de verschillende enquêtejaren (bijv. de lijst van kenmerken) worden via de metagegevensbank beheerd en zitten niet meer - zoals in het oude systeem - verborgen in de programma's zelf.

De gegevensbank bevat momenteel in totaal 15 439 476 records.

- "Bank voor gegevens in tabelvorm"

Deze gegevensbank bevat de geaggregeerde tabellen die aan de hand van de tabeldefinities in de "metagegevensbank" worden samengesteld met de gegevens van de "individuele-gegevensbank".

Om ervoor te zorgen dat de verwerkingseisen voldoen aan de geheimhoudingsvoorschriften is deze gegevensbank opgesplitst in een vertrouwelijk gedeelte met de ruwe tabellen en een "openbaar" gedeelte met gefilterde tabellen, die worden samengesteld met inachtneming van de geheimhoudingsvoorschriften, volgens welke er geen informatie over afzonderlijke entiteiten beschikbaar mag komen.

De tabellen worden nu gemaakt met één tabellengenerator die gebruikmaakt van de in de metagegevensbank opgeslagen definities van variabelen en kenmerken. Dit wordt als een belangrijke verbetering gezien ten opzichte van het vorige systeem, waar voor de verschillende groepen tabellen specifieke programma's waren ontwikkeld. Door deze nieuwe functionaliteit kan flexibel worden ingespeeld op veranderde behoeften aan tabellen, zonder dat er nieuwe programma's hoeven te worden geschreven.

De bank voor gegevens in tabelvorm wordt gebruikt als centrale bewaarplaats voor alle gegevens in tabelvorm. De gegevens in tabelvorm in deze gegevensbank worden gebruikt om te voldoen aan ad-hocverzoeken, om ze te kopiëren naar Eurostats gegevensbank voor algemene verspreiding of om tabellen voor papieren publicaties te leveren.

D.2 Geplande ontwikkelingen 2003-2004

Eurostat bereidt momenteel drie projecten voor die de doelmatigheid van het tot dusver ontwikkelde systeem moeten verbeteren en de resultaten van de enquête inzake de landbouwbedrijvenstructuur beter toegankelijk moeten maken voor de gebruikers:

(1) Toegang voor gegevensleveranciers (lidstaten, kandidaat-lidstaten en EVA-landen) tot een gecentraliseerd valideringssysteem

Het valideringsproces, van de levering van de eerste gegevensreeks tot de acceptatie van de eindversie, neemt vaak enkele maanden in beslag. Om dit proces vlugger te doen verlopen en om gevalideerde gegevens over de landbouwbedrijvenstructuur sneller toegankelijk te maken, wil men in het gegevenscentrum van de Commissie een systeem opzetten dat toegankelijk is voor gegevensleveranciers. Daarmee kunnen de gegevensleveranciers zelf de gegevens valideren zonder dat ze de reactie van Eurostat hoeven af te wachten.

(2) Betere toegang tot en betere werking van de tabellengenerator

Hoewel de nieuwe tabellengenerator de vereiste kerntaak vervult, zal toch verder worden getracht om de beschikbaarheid van de aanmaakfunctie voor statistische tabellen te verbeteren. De huidige versie vereist de installatie van bepaalde programma's en een directe verbinding met het netwerk van Eurostat. Het ligt in de bedoeling om een systeem te ontwikkelen dat het mogelijk maakt om tabellen te maken via een standaardinternetverbinding met het (sub)systeem van Eurofarm. Hiermee kunnen de niet op een Eurostat-locatie werkzame gebruikers, en met name de nationale bureaus voor de statistiek, zelf tabellen maken om in de eigen specifieke analysebehoeften te voorzien. In het kader van dit project zullen functies in de nieuwste Oracle-software worden gebruikt om de algehele prestaties van het systeem te verbeteren.

(3) Toegang tot anoniem gemaakte individuele gegevens

Het Eurofarm-systeem produceert multidimensionale tabellen op basis van de gegevens over de landbouwbedrijvenstructuur. Dit is niet altijd de beste manier om statistische informatie te presenteren. Voor studies op basis van multivariaat onderzoek zijn immers verschillende soorten informatie nodig (bv. de verdeling van bepaalde kenmerken of correlaties tussen verschillende kenmerken).

Eurostat kijkt momenteel naar de verschillende aspecten in verband met de verspreiding van anoniem gemaakte individuele gegevens. Er moet onderzoek worden verricht naar verschillende methoden om uit vertrouwelijke individuele gegevens gewijzigde, voor verspreiding geschikte "individuele" gegevens af te leiden, zodat de gebruikers van de gegevens de mogelijkheid hebben om andere statistieken samen te stellen dan gegevens in tabelvorm.

BIJLAGE

Enquête structuur landbouwbedrijven 2000 - Indienings- en valideringstermijnen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Gemiddeld bedroeg de vertraging 253 dagen, waarvan 70 dagen voor rekening van Eurostat en 183 dagen voor rekening van de lidstaten kwamen.