over de uitvoering van de Galileo- en Egnos-programma's en over de prestaties van het Europees GNSS-Agentschap

1.INLEIDING

Ter gelegenheid van de 60e verjaardag van het Verdrag van Rome hebben EU-leiders, het Europees Parlement en de Europese Commissie zich gecommitteerd aan de Agenda van Rome, en toegezegd te zullen streven naar een veilig en zeker Europa, een welvarend en duurzaam Europa, een sociaal Europa en een sterker Europa op het wereldtoneel. De Europese satellietnavigatieprogramma’s Egnos en Galileo leveren een bijdrage aan deze agenda.

Overeenkomstig de ruimtevaartstrategie van de Unie, en de doelstellingen van de GNSS-verordening, zijn Galileo en Egnos gericht op:

•het maximaliseren van de integratie van ruimtevaart in de Europese samenleving en economie door het gebruik van satellietnavigatietechnologieën en -toepassingen ter ondersteuning van overheidsbeleid te vergroten;

•het stimuleren van een wereldwijd concurrerende Europese ruimtevaartsector door ondersteuning van onderzoek, innovatie en ondernemerschap, gericht op groei en werkgelegenheid in alle lidstaten;

•het versterken van de synergie tussen civiele en veiligheidsactiviteiten op het gebied van navigatie, en het waarborgen van Europese autonomie;

•het bevorderen van de rol van de Unie in de wereld en het creëren van nieuwe zakelijke kansen voor de Europese satellietnavigatie-industrie.

Dit verslag bevat de tussentijdse evaluatie van de Europese satellietnavigatieprogramma's, Galileo en Egnos, en de evaluatie van het Europees GNSS-Agentschap (GSA) zoals is voorgeschreven in artikel 34 van Verordening (EU) nr. 1285/2013 betreffende de uitvoering en exploitatie van de Europese satellietnavigatiesystemen ("de GNSS-verordening") en artikel 26 van Verordening (EU) nr. 912/2010 tot oprichting van het Europees GNSS-Agentschap ("de GSA-verordening") . Bij het verslag is een werkdocument van de diensten van de Commissie gevoegd met nadere informatie over de op feitenmateriaal gebaseerde beoordeling.



De tussentijdse evaluatie gaat over de periode van 1 januari 2014 tot en met 31 december 2016. De evaluatie behandelt de geboekte vooruitgang in de Europese GNSS-programma's Galileo en Egnos aan de hand van de beoordelingscriteria die zijn vastgelegd in de Richtsnoeren voor betere regelgeving : effectiviteit, efficiëntie, relevantie, samenhang en toegevoegde waarde voor de EU, specifieke in de GNSS-verordening vastgelegde voorschriften en de algemene politieke doelstellingen van de Unie. Aangezien de GNSS-verordening een belangrijke rol toekent aan het GSA bij de implementatie van de Europese satellietnavigatieprogramma's, acht de Commissie het passend om het GSA tegelijk met de evaluatie van de programma's te beoordelen.

2.BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN MET BETREKKING TOT DE UITVOERING VAN DE EUROPESE GNSS-PROGRAMMA'S

2.1.Relevantie van de Galileo- en Egnos-programma's

De Europese satellietnavigatiesystemen Galileo en Egnos, eigendom van de Europese Unie, zijn van fundamenteel belang voor de Europese economie en veiligheid. De plaats- en tijdsbepalingssignalen van satellietnavigatiesystemen worden gebruikt op veel gebieden die van cruciaal belang zijn voor de Europese economie, zoals mobiele telefoonnetwerken, navigatiesystemen voor de auto, verkeersbeheer, synchronisatie van elektriciteitsnetwerken of elektronische handel. Naar schatting is bijna 11 % van de economie van de EU afhankelijk van satellietnavigatiediensten. Het is daarom duidelijk dat de EU behoefte heeft aan het behouden en exploiteren van onafhankelijke satellietnavigatieprogramma's om de beschikbaarheid van die toepassingen en diensten veilig te stellen die wereldwijde dekking garanderen, ook in de gebieden nabij de poolcirkel. Bovendien zijn ruimtevaartcapaciteiten van strategisch belang voor burgerlijke, commerciële alsmede veiligheids- en defensiegerelateerde beleidsdoelstellingen. Daarom dient Europa te zorgen voor een autonome, veilige en kosteneffectieve toegang tot de ruimte.

2.2.Hoofddoelstellingen behalen

2.2.1.Marktacceptatie

Gedurende de periode onder evaluatie zijn goede vorderingen gemaakt met de marktacceptatie van Galileo en Egnos. De Europese GNSS-industrie is gegroeid en vertegenwoordigde in 2015 25 % van de wereldwijde GNSS-markt . Europese fabrikanten vertegenwoordigden de meerderheid van fabrikanten binnen de marktsegmenten van verkeer- en zeevaartnavigatie. Europese systeemintegratoren vertegenwoordigden de meerderheid van integratoren voor de zeevaart, landbouw en landmeetkundige marktsegmenten.

Dankzij het initiatief van een aantal grote ondernemingen en een groot aantal innovatieve kmo's en startende ondernemingen laat Europa goede resultaten zien in de ontwikkeling van toepassingen met een hogere toegevoegde waarde.

De ontwikkeling van Galileo heeft al belangrijke voordelen opgeleverd in Europa, zoals de ontwikkeling van diensten. Na de Aankondiging inzake de initiële diensten van Galileo hebben fabrikanten van chipsets en ontvangers derhalve gebruik kunnen maken van krachtigere GNSS-signalen, met name voor smartphones en navigatiesystemen in voertuigen. De overgrote meerderheid van de nieuwe navigatiechipsets, die geleidelijk worden ingebouwd in ontvangers voor gebruikers in diverse marktsegmenten, verwerkt ook Galileo-signalen. Alle nieuwe producten van de twee grootste smartphone-fabrikanten maken gebruiken van Galileo-compatibele chipsets, hetgeen aangeeft hoe succesvol het programma is. De regelgevende maatregelen van de EU in de automobielsector (e-Call en Digitale Tachograaf) moeten leiden tot oplossingen die GNSS-technologieën integreren, maar tegelijkertijd ook compatibiliteit met Galileo en Egnos garanderen. Vermeldenswaardig is dat Galileo concurreert met andere GNSS die worden gesteund door regelgevende maatregelen om het gebruik van die systemen verplicht te stellen of te stimuleren.

Met Egnos zijn al belangrijke sociaal-economische resultaten geboekt, met name in drie industriële sectoren met de grootste marktpenetratie: luchtvaart, landbouw en landmeetkunde. In andere sectoren, zoals zeevaart en spoorwegen, heeft het GSA stappenplannen voor marktpenetratie geïmplementeerd. Als gevolg van de tragere invoering van nieuwe technologieën en de aanwezigheid van alternatieve technologieën op de grond is de marktacceptatie in deze sectoren echter trager.

2.2.2.Stationering en diensten van het systeem