TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Om de connectiviteit tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk na afloop van de overgangsperiode als bedoeld in artikel 126 van het terugtrekkingsakkoord te waarborgen, achtte de Uniewetgever het van cruciaal belang dat in het Verenigd Koninkrijk gevestigde en vergunde spoorwegondernemingen via de vaste Kanaalverbinding spoorvervoer konden blijven exploiteren.

In het licht van die doelstelling en teneinde de betrokken lidstaten in staat te stellen de nodige maatregelen te nemen om de connectiviteit overeenkomstig het Unierecht te waarborgen, is de geldigheid van vergunningen die het Verenigd Koninkrijk uit hoofde van Richtlijn 2012/34/EU aan op zijn grondgebied gevestigde spoorwegondernemingen heeft afgegeven en van de veiligheidscertificaten die de Intergouvernementele Commissie die is opgericht bij artikel 10 van het Verdrag tussen het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en de Franse Republiek betreffende de bouw en de exploitatie door privéconcessionarissen van een vaste Kanaalverbinding, ondertekend te Canterbury op 12 februari 1986 (het “Verdrag van Canterbury”), uit hoofde van Richtlijn 2004/49/EG aan die spoorwegondernemingen heeft afgegeven, bij Verordening (EU) 2020/2222 van het Europees Parlement en de Raad verlengd tot 30 september 2021.

Bij Verordening (EU) 2020/2222 is ook de geldigheidsduur van de door de voornoemde Intergouvernementele Commissie aan de beheerder van de vaste Kanaalverbinding verleende veiligheidsvergunning verlengd tot en met 28 februari 2021.

Op 10 november 2020 heeft Frankrijk de Commissie in kennis gesteld van zijn voornemen om overeenkomstig artikel 14, lid 3, van Richtlijn 2012/34/EU met het Verenigd Koninkrijk onderhandelingen te openen over een grensoverschrijdende overeenkomst om in het VK gevestigde en vergunde spoorwegondernemingen in staat te stellen gebruik te maken van de grensoverschrijdende infrastructuur die het VK via de vaste Kanaalverbinding met de Unie verbindt, namelijk tot het grensstation en de terminal van Calais-Fréthun (Frankrijk), zonder daartoe krachtens Richtlijn 2012/34/EU een vergunning te moeten aanvragen bij een vergunningverlenende autoriteit van de Unie. Na de afronding van de onderhandelingen over deze grensoverschrijdende overeenkomst is de Commissie op 1 juni 2021 in kennis gesteld van de ontwerptekst.

Op 15 juni 2021 heeft Frankrijk de Commissie in kennis gesteld van zijn voornemen om overeenkomstig artikel 10, lid 9, van Richtlijn (EU) 2016/798 met het Verenigd Koninkrijk onderhandelingen te openen over een grensoverschrijdende overeenkomst om de voornoemde spoorwegondernemingen in staat te stellen de vaste Kanaalverbinding tot het grensstation en die terminal van Calais-Fréthun te gebruiken zonder overeenkomstig die richtlijn een uniek veiligheidscertificaat van de Unie te moeten aanvragen. De onderhandelingen over deze grensoverschrijdende overeenkomst zullen naar verwachting in de loop van augustus 2021 worden afgerond.

De formele procedures die krachtens het recht van beide partijen moeten worden gevolgd om deze overeenkomsten voorlopig toe te passen of in werking te doen treden, nemen evenwel extra tijd in beslag. Ze zullen naar verwachting pas zes maanden na de einddatum van de noodmaatregelen die momenteel van kracht zijn, namelijk 30 september 2021, afgerond zijn.

De twee grensoverschrijdende overeenkomsten zijn geschikte instrumenten om de doelstellingen van Verordening (EU) 2020/2222 te verwezenlijken, namelijk de continuïteit van de activiteiten van de betrokken spoorwegexploitanten waarborgen. Tenzij de geldigheidsduur van de vergunning en veiligheidscertificaten van de betrokken spoorwegexploitanten wordt verlengd in afwachting van de inwerkingtreding of voorlopige toepassing van die overeenkomsten, vervallen die vergunningen en veiligheidscertificaten op 30 september 2021 en zullen de betrokken spoorverbindingen worden stopgezet, waardoor het passagiers- en goederenvervoer via de vaste Kanaalverbinding aanzienlijk zouden worden verstoord.

Het is derhalve in het belang van de Unie om de geldigheidsduur van die vergunningen en certificaten te verlengen tot en met 31 maart 2022.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

Dit voorstel is bedoeld als een lex specialis om enkele gevolgen op te vangen van het feit dat het Unierecht niet langer van toepassing is op het Verenigd Koninkrijk en omdat, tenzij anders bepaald, de door de Intergouvernementele Commissie afgegeven certificaten en vergunningen vanaf 30 september 2021 niet langer geldig zijn volgens het Unierecht. Dit geldt ook voor de exploitatievergunningen die zijn afgegeven door de vergunningverlenende instantie van het Verenigd Koninkrijk. De voorgestelde verlenging is strikt beperkt tot wat in dit verband noodzakelijk is om verstoringen van grensoverschrijdende activiteiten te voorkomen en is slechts van tijdelijke aard. De algemene bepalingen van Richtlijn (EU) 2016/798, waarbij de Richtlijnen 2004/49/EG en 2012/34/EU werden ingetrokken, blijven onverminderd van toepassing. Dit voorstel is bijgevolg volledig in overeenstemming met de bestaande wetgeving.

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

Het voorstel heeft betrekking op spoorwegveiligheid en spoorverbindingen, ter aanvulling van Richtlijn (EU) 2016/798, waarbij de richtlijnen 2004/49/EG en 2012/34/EU zijn ingetrokken. Het is de bedoeling om de continuïteit van het grensoverschrijdend spoorvervoer van en naar het Verenigd Koninkrijk na 30 september 2021 te verzekeren.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

De rechtsgrondslag is artikel 91, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

•Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)