23. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 182/41 
Het Comité neemt er in dit verband nota van dat de 
Commissie een specifieke maatregel voorbereidt, waarvan 
de inhoud echter nog niet bekend is. 
Ook de produktie van ananas, bloeiende planten en 
snijbloemen kan enige steun gebruiken om sneller vervoer 
mogelijk te maken naar de markten van alle Europese 
landen. 
3.6. Aangezien de uiterst perifere regio's allemaal bij de 
visserij betrokken zijn, mag die sector niet worden vergeten 
en moeten de in dat vlak geplande maatregelen worden 
afgestemd op de specifieke situaties. 
3.7. Een essentieel probleem in deze regio's vormt het 
vervoer; zowel de vervoersstructuur als de infrastructuur 
moeten dringend worden aangepast aan de eisen die de 
economische ontwikkeling stelt, aan de behoeften aan 
communicatie met de rest van de Gemeenschap en aan de 
binnenlandse behoeften. Het binnenlandse vervoer is heel 
belangrijk, met name in archipels. 
3.8. Er dient in het bijzonder aandacht te worden 
besteed aan de kleine familiebedrijven, met name in de 
horecasector en de sector „plattelandstoerisme". 
Het ambacht kan een belangrijke rol spelen bij de 
economische ontwikkeling, onder meer omdat het in staat 
is de eigen mogelijkheden van de bevolking te stimuleren en 
te vergroten. 3.9. Van veel gewicht zijn de maatregelen met betrek­
king tot de beroepsopleiding; op dit gebied zijn extra 
inspanningen nodig met het oog op de nieuwe technolo­
gieën, op taalonderricht en op vakopleidingen voor het 
hotelwezen. 
De nieuwe technologieën kunnen namelijk niet alleen de 
ontwikkeling in de betrokken regio's zelf ten goede komen, 
maar er kan ook profijt worden getrokken uit de 
overdracht van die technologische kennis naar naburige 
ontwikkelingslanden. 
Meer talenkennis is van essentieel belang voor de banden 
met andere landen en geeft de werkzoekende in alle 
opzichten meer mogelijkheden op de arbeidsmarkt. 
3.10. Ten slotte is alles wat verband houdt met 
informatie en cultuur van groot belang. De betrokken 
regio's liggen ver van het centrum van Europa af en de 
volksgebruiken hebben een gemengd karakter, met Europe­
se invloeden én met niet te verwaarlozen inheemse 
elementen. Bij alle maatregelen die worden genomen, ook 
al lijken zij alleen van economische aard, dient derhalve 
rekening te worden gehouden met een plaatselijk cultureel 
klimaat dat verschilt van dat in de rest van de Gemeen­
schap. 
Gedaan te Brussel, 30 mei 1990. 
Ten behoeve van de, in deze regio's hoofdzakelijk op de 
binnenlandse consumptie gerichte, produktie zijn maat­
regelen nodig om toelevering mogelijk te maken van de 
benodigde materialen en goederen tegen prijzen die de 
betrokken bedrijven in staat stellen te concurreren. De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
Advies over het EG-initiatiefprogramma voor de verbetering van het regionaal potentieel op het 
gebied van onderzoek, technologie en innovatie (STRIDE) 
(90/C 182/14) 
De Commissie van de Europese Gemeenschappen heeft op 4 april 1990 besloten, overeenkomstig 
de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité om advies te vragen over het EG-
initiatiefprogramma voor de verbetering van het regionale potentieel op het gebied van onderzoek, 
technologie en innovatie (STRIDE) 
De Afdeling voor regionale ontwikkeling, ruimtelijke ordening en urbanisme, die met de 
voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 22 mei 1990 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Christie. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 277e zitting (vergadering van 30 mei 1990) het 
volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen is goedgekeurd: 
Nr. C 182/42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 23. 7. 90 
1. Doelstellingen van STRIDE 
1.1. Het voornaamste doel van STRIDE is het potentieel 
van regio's met een ontwikkelingsachterstand op het gebied 
van onderzoek, technologie en innovatie (O&TO) te 
versterken (doelstelling 1), zodat deze regio's gemakkelij­
ker technologisch hoogwaardige produktie-activiteiten en 
hoog opgeleid personeel kunnen aantrekken of vast­
houden. Het grootste deel van de fondsen van STRIDE zal 
toegekend worden aan gebieden die onder doelstelling 1 
vallen. Met STRIDE kunnen ook gebieden worden 
geholpen die ernstig te lijden hebben onder industriële 
achteruitgang (doelstelling 2), door bevordering van 
innovatie waarmee diversificatie van de plaatselijke 
economie wordt aangemoedigd. 
1.2. STRIDE is een initiatiefprogramma van de Ge­
meenschap (zoals STAR en VALOREN) dat bekostigd 
wordt uit het gedeelte van het EFRO-budget waarop de 
indicatieve verdeling van de EFRO-middelen per Lid-Staat 
niet van toepassing is dat voor dergelijke programma's 
wordt gereserveerd (15 %). 
1.2.1. STRIDE vormt een aanvulling op andere activi­
teiten die de Gemeenschap in deze gebieden ontplooit met 
de E.G.-steunregelingen. Het programma sluit tevens aan 
bij het communautaire beleid inzake O&TO (het EG-
Kaderprogramma voor O&TO), technologie-overdracht 
(SPRINT en BC-Net), en onderwijs en scholing (ERAS­
MUS, ter bevordering van de mobiliteit van studenten in 
het hoger onderwijs, COMETT, ter stimulering van de 
samenwerking tussen universiteiten en het bedrijfsleven en 
EUROTECNET, om de vernieuwing van beroepsoplei­
dingen in het licht van nieuwe technologieën te bevorde­
ren). 
1.2.2. STRIDE is bedoeld om de bijdrage te vergroten 
die een Gemeenschapsbeleid inzake onderzoek, technolo­
gie en innovatie kan leveren aan een grotere economische 
en sociale samenhang in de Europese Gemeenschap. 
1.3. STRIDE is gericht op drie groepen van maat­
regelen : 
1.3.1. In onder doelstelling 1 vallende gebieden wordt 
met STRIDE beoogd: 
— een ruimere regionale spreiding van onderzoekspoten-
tieel te bevorderen door overheden te helpen bij het 
beoordelen van de technologische behoeften, door de 
plaatselijke voorzieningen te inventariseren en door te 
investeren in de ontwikkeling van een lange-termijnca-
paciteit op geselecteerde O&TO-gebieden, 
— centra en bedrijven die zich met onderzoek bezighou­
den, in sterkere mate te betrekken bij door de EG en 
andere internationale gefinancierde onderzoekspro­
gramma's. 1.3.2. In gebieden die onder doelstelling 1 en doelstel­
ling 2 vallen , wordt met STRIDE beoogd: 
— de samenwerking tussen centra en bedrijven voor 
onderzoek aan te moedigen, zodat in de regio's verricht 
onderzoek beter aansluit bij de plaatselijke behoeften; 
ondernemingen kunnen aldus op lokaal niveau in een 
groter deel van hun behoeften aan steun inzake 
overdracht en toepassing van technologie voorzien en 
worden gestimuleerd om te innoveren en hoog opgeleid 
personeel in dienst te nemen. 
2. Adviezen van het Economisch en Sociaal Comité over 
beleidsacties van de Gemeenschap inzake O&TO 
2.1. Het meest recente advies van het Comité over EG-
activiteiten op O & TO-gebied dateert van 15 november 
1989 en gaat over het Kaderprogramma van communautai­
re werkzaamheden op het gebied van onderzoek en 
technologische ontwikkeling (1990-1994) PB nr. C 56 van 
7 maart 1990. In dit advies worden een aantal opmerkingen 
uit eerdere adviezen van het Comité bevestigd. De 
belangrijkste opmerkingen over de rol van O&TO worden 
hier nog eens aangehaald als uitgangspunt voor de 
beoordeling van de vraag in hoeverre STRIDE aan de 
prioriteiten van het Comité beantwoordt. 
2.2. Het Comité is in het bijzonder bezorgd over het feit 
dat er in O&TO-voorstellen van de Commissie onvol­
doende nadruk wordt gelegd op het belang van economi­
sche en sociale samenhang. Dit zou wel eens tot een 
vergroting van de verschillen qua ontwikkeling binnen de 
Gemeenschap kunnen leiden. Deze verschillen kunnen 
slechts worden verminderd door specifieke maatregelen die 
de economisch achtergebleven Lid-Staten in staat stellen, 
hun eigen onderzoekspotentieel tot ontwikkeling te 
brengen en de kloof te verkleinen die hen van de 
welvarender Lid-Staten scheidt. 
2.3. Het Comité heeft ook beklemtoond dat opleiding 
en verspreiding van onderzoeksresultaten rechtstreeks en 
doeltreffend aan de economische en sociale samenhang 
kunnen bijdragen. Ook in de toekomst dient speciale 
aandacht aan opleidingsactiviteiten te worden besteed, 
zodat de op dit terrein minder goed toegeruste Lid-Staten 
volledig kunnen deelnemen aan de onderzoeksactiviteiten 
die in het kader van programma's worden ontplooid. 
2.4. Het Comité heeft herhaaldelijk gewezen op het 
belang van O&TO voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) 
en op de problemen waar deze bedrijfscategorie op stuit bij 
haar pogingen toegang tot technologie te krijgen. Het MKB 
moet intensiever bij onderzoeksprogramma's worden 
betrokken. Het dient daarom een prioriteit voor de 
Gemeenschap te zijn, de resultaten van aan de marktfase 
voorafgaand onderzoek toegankelijker te maken voor het 
MKB, en wel in een zodanige vorm dat deze bedrijven er 
gebruik van kunnen maken. Het VALUE-programma zou 
vooral op het MKB gericht moeten worden. 
23. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 182/43 
2.5. Het Comité heeft meermalen vastgesteld dat twee 
factoren het concurrentievermogen van het bedrijfsleven in 
de EG ernstig belemmeren: 
— het feit dat de resultaten van O&TO-programma's op 
trage en ondoelmatige wijze commercieel worden 
geëxploiteerd; 
— het onvermogen om de markt doelmatig te verkennen of 
om snel en adequaat genoeg nieuwe produkten en 
diensten te ontwikkelen waarnaar vraag is. 
2.6. Het Comité is nog twee andere hinderpalen voor 
innovatie op het spoor gekomen: 
— het is niet eenvoudig om een communautair octrooi te 
verkrijgen, en communautaire normen zijn schaars, 
— de financiële instellingen stellen niet meer geld voor 
O&TO-innovatie in ondernemingen ter beschikking. 
2.7. Er is behoefte aan volledige en doelmatige evalua­
ties halverwege het tweede en het voorgestelde derde 
Kaderprogramma, waarbij moet worden nagegaan of het 
geïnvesteerde geld goed is besteed, en een prognose van de 
mogelijke resultaten van veelbelovende programma's moet 
worden gegeven alsmede een nabeschouwing over pro­
gramma's die wegens het ontbreken van perspectieven zijn 
gestopt. 
2.8. De Commissie zou de oprichting van nieuwe 
kenniscentra moeten aanmoedigen die opleidingsactivitei­
ten en regionale samenwerking zouden moeten bevorderen. 
2.9. Alle programma's moeten beoordeeld worden 
volgens criteria die op de afzonderlijke programma's 
moeten zijn toegesneden; de Commissie dient hiertoe een 
pakket eenvoudige en doelmatige beoordelingscriteria 
samen te stellen. 
2.10. Het Comité verzoekt de Commissie, de voorstellen 
van het Kaderprogramma vergezeld te doen gaan van een 
geheel nieuwe visie op de effecten van de bepalingen inzake 
intellectuele eigendom op de doeltreffendheid van OöcTO. 
3. STRIDE 
3.1. In het licht van de voorgaande adviezen van het 
Comité, zoals samengevat in hoofdstuk 2, hecht het 
Comité zijn algemene goedkeuring aan de voorstellen die in 
het STRIDE-programma zijn opgenomen. 
3.2. Gezien het dikwijls herhaalde standpunt van het 
Comité dat het O&TO-beleid beschouwd moet worden als 
volledig onderdeel van het streven naar economische en 
sociale samenhang, kan het Comité zich in het bijzonder 
vinden in het met STRIDE beoogde doel, het O & TO-
potentieel van achterblijvende gebieden te versterken. 3.3. Het Comité vindt het een verstandig voornemen om 
een betrekkelijk gering aantal projecten te steunen in een 
klein aantal instellingen; anders bestaat namelijk het risico 
dat de beperkte middelen teveel verspreid worden en er 
geen middellange-termijnoriëntatie voor regionaal O 6c 
TO tot stand komt. 
3.4. Het Comité stemt in met de specifieke maatregelen 
die onder categorie A van STRIDE worden genoemd en die 
bedoeld zijn om een beter onderzoekspotentieel tot 
ontwikkeling te brengen in gebieden die onder doelstel­
ling 1 vallen. 
3.5. Het Comité gaat ook akkoord met de voorstellen 
onder categorie B, waarmee beoogd wordt informatie te 
verspreiden onder onderzoekscentra en de overdracht van 
technologie aan te moedigen. Het zal in hoofdstuk 5 nader 
op het VALUE-programma ingaan. 
3.6. Met de STRIDE-maatregelen onder categorie C 
wordt beoogd, de samenwerking tussen onderzoekscentra 
en bedrijfsleven te bevorderen. Het Comité is het met deze 
voorstellen eens; het stelt daarbij voor, de mogelijkheden 
tot het behalen van academische graden via schriftelijke 
leerplannen van universiteiten te bevorderen, waarbij het 
zwaartepunt bij innovatiemanagement dient te liggen. Ook 
dient te worden gedacht aan het stimuleren van door 
particuliere instellingen aangeboden schriftelijk onderwijs, 
waarbij zo mogelijk de nadruk ook op innovatiemanage­
ment dient te liggen. 
3.7. Het Comité stelt vast dat de Commissie bij de 
evaluatie van de kwaliteit van de te subsidiëren program­
ma's rekening zal houden met het bestaan van een 
samenhangend O&O-beleid; nagegaan zal worden of de 
doelstellingen van de regionale technologie-ontwikkeling 
duidelijk zijn omschreven en of de operationele STRIDE-
programma's qua doel hierbij aansluiten. Het Comité 
hoopt dat de Commissie bij de keuze van de te onder­
steunen programma's zal uitgaan van het hierboven 
vermelde standpunt van het Comité, dat alle maat­
schappelijke groeperingen bij het vaststellen van O&TO-
prioriteiten en de effecten daarvan op de kwaliteit van het 
bestaan dienen te worden betrokken. 
3.8. Het Comité ziet in dat de STRIDE-voorstellen strikt 
wetenschappelijk beoordeeld moeten worden, maar hoopt 
dat ook de ruimere maatschappelijke gevolgen de nodige 
aandacht krijgen. 
4. Kaderprogramma 1990-1994 
4.1. Het Comité juicht de volgende opmerking uit het 
evaluatierapport van de Werkgroep Herziening Kaderpro­
gramma 1987-1991 toe: 
Het is van het grootste belang dat in een kaderprogram­
ma aandacht wordt besteed aan de samenhang in geheel 
Europa en aan de noodzaak om de bestaande kloof op 
het gebied van wetenschap en technologie te verkleinen. 
Nr. C 182/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 23. 7. 90 
Het programma moet op evenwichtige wijze beant­
woorden aan de behoeften van alle Lid-Staten en niet 
slechts aan die van de meest ontwikkelde. 
(evaluatierapport Kaderprogramma, Brussel, juni 1989, 
blz. 7). 
4.2. Het Comité heeft reeds zijn advies gegeven over het 
Kaderprogramma 1990-1994; de belangrijkste punten 
hiervan zijn samengevat in hoofdstuk 2. Er is inmiddels een 
bedrag van 5,7 miljard ecu goedgekeurd voor de periode 
1990-1994, waarvan nog eens 3,1 miljard ecu van het 
huidige Kaderprogramma voor 1990 en 1991 moet worden 
toegevoegd. 
4.3. Het Kaderprogramma 1990-1994 is opnieuw 
ingedeeld onder drie hoofden (activerende technologieën, 
beheer van natuurlijke hulpbronnen en beheer van 
intellectueel potentieel), die zes actiegebieden beslaan 
(informatie- en communicatietechnologie; industriële en 
materiaaltechnologie; milieu; biowetenschappen en bio­
technologie; energie; „menselijk kapitaal" en mobiliteit). 
Een en ander zal in praktijk worden gebracht door middel 
van vijftien specifieke onderzoeksprogramma's. Het 
nieuwe Kaderprogramma brengt een aantal verschuivingen 
in de onderzoeksprioriteiten van de Gemeenschap aan en er 
wordt beduidend meer geld beschikbaar gesteld voor 
onderzoek op de terreinen van milieu, biotechnologie en 
mobiliteit van onderzoekers. 
4.4. Het Comité erkent dat het nieuwe Kaderprogram­
ma bedoeld is om de programma's elkaar door interactie te 
laten versterken, en hoopt dat er welbewust naar gestreefd 
wordt, onderzoekscentra in de gebieden van de doelstellin­
gen 1 en 2 in de prioritaire onderzoeksterreinen van de 
Gemeenschap onder te brengen. 
5. VALUE en SPRINT 
5.1. Het Comité heeft reeds eerder ingezien dat het 
VALUE-programma belangrijk is, omdat het, met de steun 
die wordt verleend aan achtergebleven gebieden, een 
rechtstreekse en doeltreffende bijdrage levert aan het 
versterken van de intracommunautaire samenhang. 
5.2. Met het Raadsbesluit van 20 juni 1989 (PB nr. L 200 
van 13 juli 1990) werd het VALUE-programma goedge­
keurd op grond van het feit dat het, onder meer, de 
economische en sociale samenhang en een evenwichtige 
ontwikkeling van de Gemeenschap zal bevorderen. In het 
programma wordt rekening gehouden met de speciale 
behoeften van het MKB ten aanzien van informatievoorzie­
ning op technologisch gebied en hulp bij het exploiteren 
van onderzoeksbevindingen. 
5.3. Het Comité acht de komst van VALUE een goede 
zaak en meent dat STRIDE een uiterst belangrijke rol kan 
vervullen bij het verspreiden van technologie-informatie 
over onderzoeksinstituten, het midden- en kleinbedrijf, 
enz. in gebieden die onder de doelstellingen 1 en 2 vallen. 5.4. Het Comité ziet ook in dat SPRINT II een 
belangrijke taak heeft, met name op de gebieden van 
industriële vormgeving en onderzoek naar de comparatieve 
kosten van bescherming van intellectuele eigendom. Het 
kan zich in de prioriteiten van SPRINT II vinden en hoopt 
dat STRIDE, VALUE en SPRINT II elkaar in sterke mate 
zullen versterken. 
6. Bescherming van innovatiebevindingen 
6.1. Hoewel het Comité in het algemeen met STRIDE 
instemt, is het zich ervan bewust dat de Gemeenschap er 
met het regionaal beleid duidelijk niet in geslaagd is, de 
ongelijkheid tussen de regio's in de Gemeenschap kleiner te 
maken. Het heeft de recente verdubbeling der struc­
tuurfondsen en de nieuwe flankerende regelingen welis­
waar toegejuicht, maar er is nog niet onderzocht of deze 
herzieningen doeltreffend zijn. STRIDE is wel als een 
waardevol extra Gemeenschapsprogramma te beschou­
wen, maar hiermee zullen de gebieden van de doelstellin­
gen 1 en 2 hun technologische achterstand toch nog niet 
volledig kunnen inlopen. 
6.2. Een belangrijke lacune in STRIDE is, dat het 
vraagstuk van de intellectuele eigendom niet wordt 
geregeld. Het Comité stelde deze problematiek aan de orde 
in zijn advies over het Kaderprogramma 1990-1994. Het 
komt hier nog eens op terug: als de regionale verschillen 
kleiner moeten worden, zou eens moeten worden nage­
dacht over de wenselijkheid en de haalbaarheid van 
gedifferentieerde intellectuele eigendomsrechten. 
6.3. In 1987 werd in een voor de Commissie gepubli­
ceerd rapport over rechtstreekse bescherming van innova­
tie een begin gemaakt met de ontwikkeling van nieuwe 
intellectuele eigendomsrechten. In dit rapport werd 
aangedrongen op de oprichting van een innovatiebureau, 
dat een nieuw criterium zou moeten toepassen op 
additionele en andere vormen van innovatie die onder­
nemingen in de gebieden van de doelstellingen 1 en 2 
kunnen ontwikkelen, namelijk „niet-beschikbaarheid in 
het normale verkeer binnen de Europese Gemeenschap". In 
het rapport werd voorgesteld, deze nieuwe, rechtstreekse 
bescherming van innovatie aanvankelijk uitsluitend open te 
stellen voor aanvragers die zijn gevestigd in een gebied dat 
voor specifieke regionale hulp in aanmerking komt. Voor 
een gedifferentieerde aanpak van de intellectuele eigen­
domsrechten pleit, dat hiermee innovatie en een nieuwe, 
levendige groei in de perifere gebieden van de Gemeenschap 
zouden worden bevorderd. Dit zou tevens voor bedrijven in 
de „Gouden Driehoek" een krachtige aanmoediging zijn 
om hun produktiefaciliteiten voor innovatieprodukten 
over een groter gebied te spreiden. 
6.4. Het vraagstuk van intellectuele eigendomsrechten 
verdient volgens het Comité serieuze aandacht; hier stuit 
23. 7. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 182/45 
men op één der voornaamste hinderpalen voor innovatie 
waarop ook al door het Comité is gewezen: communautai­
re octrooien zijn niet gemakkelijk verkrijgbaar en commu­
nautaire normen zijn schaars (paragraaf 2.6). 
7. Risicokapitaal 
7.1. De van rechtstreekse bescherming van innovatie 
uitgaande stimulans om in perifere gebieden te innoveren, 
zal nog worden versterkt als voldoende risicokapitaal ter 
beschikking komt. In de Verenigde Staten, Japan en de 
centraal gelegen gebieden van de Gemeenschap heeft 
risicokapitaal het proces van innovatie ingrijpend gewij­
zigd. Verschaffers van risicokapitaal leveren de nodige 
fondsen en zijn behulpzaam bij het opzetten van nieuwe 
ondernemingen in de sector geavanceerde technologie. Zij 
onderhouden contacten met financiële instellingen, univer­
siteiten, grote ondernemingen en kleine bedrijven, waar­
door de risico's die samenhangen met het starten van een 
nieuw bedrijf kunnen worden verminderd en tal van 
belemmeringen voor innovatie kunnen worden over­
wonnen. Deze risicokapitaalinstellingen brengen belangrij­
ke schakels tot stand tussen tal van organisaties die 
belangrijk zijn voor innovatie, en treden in feite op als 
„technologische portiers" die het proces van technologische 
verandering in een stroomversnelling brengen. 
7.2. Het Comité heeft deze kwestie als het zoveelste 
obstakel voor innovatie aangeduid (paragraaf 2.6), toen 
het opmerkte dat financiële instellingen te weinig aandacht 
besteden aan het verschaffen van meer investeringskapitaal 
voor het ontwikkelen van O & TO-innovatie op het niveau 
van kleinere ondernemingen. In zijn advies over „Indus­
triezones met afnemende economische activiteit" (doe. CES 
1347/89) heeft het ook aandacht gevraagd voor het 
probleem dat met de centralisering van kapitaalmarkten is 
ontstaan: hierdoor wordt namelijk het verstrekken van 
risicokapitaal aan het MKB in onder doelstelling 2 vallende 
gebieden ontmoedigd. Het Comité ziet overigens in dat het 
niet de taak van de Commissie is, als borg te fungeren voor 
de risico's die met de commerciële toepassing van nieuwe 
technologie samenhangen. 
73. Niettemin uit het Comité opnieuw zijn bezorgdheid 
op dit punt en verzoekt het de Commissie te bezien hoe het 
verstrekken van risicokapitaal in perifere gebieden ver­
beterd zou kunnen worden. In het bijzonder zou nog eens 
moeten worden gekeken naar de rol van de Europese 
Vereniging voor risicodragend kapitaal (EVCA) bij het 
bevorderen van nieuwe technologie in randgebieden. 
8. Controle 
8.1. Blijkens publikatie C(89) ..., die de richtsnoeren 
voor STRIDE vastlegt, zal tijdens de uitvoeringsfasen der programma's worden nagegaan of de keuze en de 
voortgang van de projecten verlopen volgens de plannen 
die de Commissie en de betrokken Lid-Staat overeen­
gekomen zijn. 
8.2. Ook dit is een kwestie die het Comité altijd 
belangrijk heeft gevonden. Het heeft aangeraden alle 
programma's te evalueren, met dien verstande dat die 
evaluaties op de specifieke programma's toegesneden 
zouden moeten zijn. Het heeft de Commissie dan ook 
verzocht, een pakket eenvoudige en doeltreffende evalua­
tieprincipes op te stellen (paragraaf 2.9). Het Comité hecht 
er in het bijzonder aan dat het MKB zoveel mogelijk van het 
Kaderprogramma kan profiteren. 
8.3. Het Comité is zich ervan bewust welke problemen 
zijn gerezen bij de evaluatie van Kaderprogramma's; deze 
problemen worden aan de orde gesteld in het al eerder 
genoemde evaluatierapport van juni 1989. 
8.4. Het Comité heeft vastgesteld dat er behoefte aan is 
dat Kaderprogramma's halverwege de looptijd volledig en 
doeltreffend worden herzien (paragraaf 2.7). Het Comité 
hecht er veel belang aan dat dit ook bij STRIDE gebeurt. 
Het is het met de Commissie eens over de noodzaak dat bij 
de uitvoering van STRIDE flexibel te werk wordt gegaan en 
er per Lid-Staat wordt gedifferentieerd, en dat hiermee 
wordt getracht gaten in de reeks EG-instrumenten op te 
vullen. In die zin zou STRIDE als een „soft" programma 
kunnen worden beschouwd. Des te moeilijker valt het 
daarom om STRIDE van nauwkeurig omlijnde doelstellin­
gen te voorzien. 
8.5. Het Comité vindt het een goede zaak dat de 
Commissie een evaluatiepanel heeft opgezet dat de 
uitvoering van het Kaderprogramma moet volgen. Daar­
naast beschikt de Commissie over heel wat informatie over 
het leeuwedeel van de O & TO-capaciteit in de regio's van 
de doelstellingen 1 en 2. 
8.6. Aangezien het Comité in zijn advies over „Indus­
triezones met afnemende economische activiteit" de hoop 
heeft uitgesproken dat zorgvuldig op de maatregelen van de 
hervormde structuurfondsen in de regio's van doelstelling 2 
wordt toegezien, acht het Comité het gewenst dat hierbij 
ook de uitvoering van STRIDE wordt betrokken. 
Gedaan te Brussel, 30 mei 1990. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE