ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 255 
 
 
 
Vol. 1984/0 120 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(84) 255 def.  
Brussel, 18 mei 1984
TWEEDE VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD
OVER DE VOORTGANG VAN HET TWEEDE GEMEENSCHAPPELIJK PROGRAMMA  
TER BEGUNSTIGING VAN DE UITWISSELING VAN JEUGDIGE WERKNEMERS
COM (84) 255 def.

TWEEDE VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD  
OVER DE VOORTGANG VAN HET TWEEDE GEMEENSCHAPPELIJK PROGRAMMA  
TER BEGUNSTIGING VAN DE UITWISSELING VAN JEUGDIGE WERKNEMERS
Inhoud
Paragraaf
DEEL I INLEIDING
DEEL II DE PRAKTISCHE ASPECTEN
Hoofdlijnen van het programma  
Aantal deelnemers  
De initiatiefnemende organisaties  
De nationale correspondenten  
Uitwisselingen van korte en lange duur  
Taalonderricht  
Geografische spreiding  
Sectoriële spreiding  
Voorlichting over de Gemeenschap  
Bijdragen van de Gemeenschap  
(Bij lagen)
DEEL III ANALYSE VAN DE FINANCIËLE EN ADMINISTRATIEVE  
STRUCTUUR
Inleidende opmerking < 1 4
Administratieve structuur van het 15 - 20
programma
De financiering van het programma 21 - 25
Het Europees Sociaal Fonds 26
Het veranderend economisch klimaat 27 - 31
Andere uitwisselingsinitiatieven 32 - 362-4
5
6
7
8 
9
10
11
12
13

-  2 -
DEEL IV SOCIALE BESCHERMING
Het besluit van de Raad  
(Artikelen 5 en 7)
Studies over de toepassing van de  
sociale-zekerheidsregelingen
De Administratieve Commissie voor de  
Sociale Zekerheid van Migrerende  
Werknemers
Werknemers onder de werkingssfeer van  
Verordening nr. 1408/71
Werknemers die niet onder de werkings­
sfeer van Verordening nr. 1408/71  
vallen
Samenvatting en conclusies38
43
4737
- 41
42
- 45
46
- 49
DEEL V DE UITDAGINGEN IN DE TOEKOMST 50 - 54

DEEL I

DEEL I
INLEIDING
1· Dit document is het tweede en laatste voortgangsverslag over  
het Tweede Gemeenschappelijk Programma ter begunstiging van de uit­
wisseling van jeugdige werknemers dat door de Commissie in overeen­
stemming met artikel 11 van het besluit tot opstelling van het  
programma C1) aan de Raad wordt uitgebracht.
Het eerste voortgangsverslag (2) gaf een beeld van de ontwik­
keling van het programma van het eerste begin in juli 1979 tot eind  
1981; dit verslag brengt de actualisering daarvan en bevat een feite­
lijke en statistische analyse van het programma met bijzondere aandacht  
voor enkele praktische aspecten waarmee men voortdurend te maken heeft  
gehad.
De belangrijkste van deze aspecten begonnen reeds in de eerste  
stadia van het programma hun gevolgen te doen gevoelen, zodat daaraan  
ook in het eerste verslag veel aandacht werd gegeven. In het tweede  
verslag wordt hierop teruggekomen in het licht van de totale ervaring  
tot nu toe, terwijl tegelijk wordt aangegeven hoe de Commissie de voor  
de verdere ontwikkeling van het programma noodzakelijke veranderingen  
zou kunnen aanbrengen.
Het verslag sluit met een korte blik in de toekomst op het  
terrein van de uitwisselingen.
(1) 79/642/EEG - PB L 185 van 21.7.1979
(2) C0M(82)376 def. (op 10.12.1982 door de Raad goedgekeurd)

D EE L I I

D E E L I I
D E  PRAKTISCHE A S P E C TE N  
Hoofdlijnen van het programma
2. In het eerste verslag werd u itvo erig ingegaan op de gedecen­
traliseerde adm inistratie van het programma. Deze bleef gehandhaafd, 
waarbij de Commissie in het middelpunt staat en de praktische organisatie 
van de uitw isseling wordt overgelaten aan onafhankelijke inste llin gen 
(initiatiefnem ende organisaties), te r w ijl te g e lijk  over a lle  zaken van 
belang met betrekking to t de tenuitvoerlegging van het b e slu it van de 
Raad overleg wordt gepleegd met de daartoe aangewezen regeringsver­
tegenwoordigers (nationale correspondenten).
D e betrekkingen tussen de Commissie en de initiatiefnem ende orga­
nisaties worden nog steeds geregeld door het "overeenkomsten"-systeem (1) 
waarin de aard, de k w a lite it en de wijze van tenuitvoerlegging van de u it ­
wisselingen, zoals aanvaardbaar voor de Commissie, worden aangegeven.
D e Commissie behield de taak de hoogte van de financiering vast 
te s te lle n , ingediende voorstellen goed te keuren en de ric h tlijn e n  voor 
de p ra k tijk  in overeenstemming met de bepalingen van het b e slu it van de 
Raad vast te s te lle n .
3. Dit was in enkele woorden de elementaire adm inistratieve opzet van
het programma de laatste v i j f  ja a r. In het onderstaande volgt een over­
zicht van wat onder deze structuur werd bereikt na enkele woorden over 
a rtik e l 2 van het b e s lu it, waarin de c rite ria  voor deelneming z ijn  neei—  
gelegd en over de hoogte van de aan het programma toegewezen middelen.
4- A rtik e l 2 samenvattend kan m en ste lle n  dat het programma is ge­
ric h t op jongeren die onderdaan z ijn  van een Lid-Staat en die tussen 
18 en 28 jaar oud z ijn , een basisberoepsopleiding en/of een praktische 
beroepservaring bezitten en voor het bereiken van de 20-jarige le e ftijd  
hun intrede in het beroepsleven hebben gedaan. O p  zich w il het programma
(1) Zie a rtik e l 3, lid  2, van het b e slu it van de Raad van 16.7.1979.-  2 -

-  3 -
een zo breed mogelijke groep jongeren gelegenheid to t uitw isseling 
bieden, waarbij wel vastgehouden wordt aan de eis van een voldoende 
niveau van praktische beroepservaring.
Gezien het doel kunnen de hieronder geschetste resultaten 
b e tre kke lijk bescheiden genoemd worden. Wanneer m en echter zie t welke 
fina nciële middelen de laatste v i j f  jaar voor het programma beschikbaar 
werden gesteld (zie deel I I ,  b ijla g e  1) mogen de resultaten volgens de 
Commissie nie t alleen behoorlijk genoemd worden, doch vormen z ij ook het 
kader voor een ruimer opgezet programma voor de rest van de jaren 1980.

-  4 -
Aantal deelnemers
5. Het programma dat medio 1979 bescheiden s ta rtte  met 256 deelnemers 
in dat eerste ja a r, zag d it aantal voortdurend toenemen to t 1.205 in 1983 
(zie deel I I ,  b ijla g e  2). Het zal oplopen to t ongeveer 1.300 in 1984 en 
dan het startpunt vormen voor de volgende fase in de ontwikkeling van het 
programma.
In to taal kw am  het onder het programma de laatste v i j f  jaar to t 
bijna 4.000 uitwisselingen (zie deel I I ,  b ijla g e  4 ). Dit betekent een 
belangrijke doorbraak sedert de afloop van het eerste programma ( 1) en 
bevestigt dat de overeenkomstig a rtik e l 3 van het b e slu it opgezette 
structuren mogelijkheden bieden voor verdere ontwikkeling.
Het is de taak van de Commissie deze structuren verder u it te 
bouwen zodat het aantal deelnemers aan het programma de komende jaren 
sneller kan toenemen.
D e initiatiefnem ende organisaties
6. D e initiatiefnem ende organisaties, die verantwoordelijk z ijn  voor 
de organisatie en de tenuitvoerlegging van de uitw isselingen, vormen het 
belangrijkste element in het door de Commissie overeenkosmtig a rtik e l 3 
opgezette structurele kader.
Deze organisaties kregen al te vroeg te maken met de gevolgen van 
de economische recessie, die hun taak nie t vergemakkelijkten. Ondanks 
deze moeilijkheden hebben z ij goed werk ve rrich t en kwam en z ij to t het 
aantal sub 5 hierboven genoemde uitw isselingen. Wanneer het programma 
over ruimer middelen (zie deel I I ,  b ijla g e  1) had beschikt, had m en zonder 
k w a lite its v e rlie s  het aantal uitw isselingen aanzienlijk kunnen opvoeren.
D e Commissie heeft in acht van de Lid-Staten u itw isse lin g s- 
organisaties opgericht en heeft getracht het netwerk u it te breiden 
to t de landen waar een de rge lijke basis nog nie t aanwezig was.
(1) Het eerste programma lie p  van 1964 to t 1979; in deze t ijd  kw am
het to t ongeveer 1.500 uitw isselingen, voornamelijk in de landbouw.

-  5  -
Zo werd in juni 1983 een overeenkómst gesloten met de Deense 
Jeugdraad, te r w ijl met een potentiële in itia tie fn e m e r de voorbespre­
kingen werden afgerond voor de vorming van een uitw isselingsbasis in 
Griekenland.
Eerder, tegen eind 1982, werden de u itw is s e lin g s a c tiv ite ite n  van
een initiatiefnem ende organisatie in een van de randgebieden van Europa, de 
Conférence Régions Périphériques Maritime in Schotland, met succes overge­
heveld naar AnCO, de In d u stria l Training Authority in Ierland, omdat 
wegens interne structurele redenen de eerstgenoemde organisatie niet 
in staat was haar overeenkomst met de Commissie te verlengen.
Eind 1983 had de Commissie overeenkomsten gesloten met dertien 
initiatiefnem ende organisaties, te r w ijl er met twee, het C E A S M  en het 
C H C E E  subovereenkomsten waren gesloten naast bestaande in it ia t ie f ­
nemende organisaties. H ierin wordt nader ingegaan in deel I I I  waar een 
analyse wordt gegeven van de huidige adm inistratieve opzet van het 
programma (een volledige l i j s t  van de organisaties vindt m en in deel I I ,  
b ijla g e  7, te r w ijl in deel I I ,  b ijla g e  8 een algemeen beeld wordt gegeven 
van de kenmerken en a c tiv ite ite n  van deze organisaties).
D e nationale correspondenten
7. W at de elementaire ro l van de nationale correspondenten b e tre ft 
streefde de Commissie naar een optim alisering van hun deelneming in de 
aanloopperiode voor de invoering van een nieuw programma.
In 1982 en 1983 werden gezamenlijke bijeenkomsten belegd met de 
initiatiefnem ende organisaties ten einde zoveel mogelijk van hun waarde- 
vo lle  ervaring op d it te rre in  te p ro fite re n . D e fe ite lijk e  uitvoering van 
de uitw isseling v ie l onder de verantwoordelijkheid van de initiatiefnem ende 
organisaties, te r w ijl de nationale correspondenten to t taak hadden toe te 
zien op de ric h tin g  waarin het programmè zich ontwikkelde, met bijzondere 
aandacht voor de mogelijkheden to t het aantrekken van externe fina nciële 
bijdragen.
In haar voorstellen voor de verdere ontwikkeling van het programma 
acht de Commissie de meningen van de nationale correspondenten van groot 
belang, n ie t in de laatste plaats omdat z ij op de moeilijkheden wezen welke 
de Lid-Staten ondervonden b ij het nemen van in itia tie v e n  van groter omvang 
in het huidige sociaal-economisch klim aat.

-  6 -
Omdat echter in a rtik e l 50 van het verdrag de verantwoordelijkheid 
voor een d e rg e lijk in it ia t ie f  b ij de Lid-Staten z e lf is gelegd, spreekt 
het van z e lf dat de ro l van de nationale correspondenten in de toekomst 
aan betekenis zal winnen b ij de pogingen o m  to t ruimer deelneming aan het 
programma op regeringsniveau te komen.
Overeenkomstig het bepaalde in a rtik e l 9 van het b e slu it van de Raad 
gaat de Commissie reeds na hoe de overlegstructuur versterkt kan worden 
waardoor de vertegenwoordigers van de regeringen van de Lid-Staten geraad­
pleegd worden over a lle  zaken van belang voor de tenuitvoerlegging van het 
b e slu it en voor de verdere ontwikkeling van het programma (een volledige 
l i j s t  van de huidige nationale correspondenten vindt m en in deel I I ,  
b ij lage 9).
Uitwisselingen van korte en lange duur
8. Overeenkomstig de a rtikelen 4 en 6 van het be sluit van de Raad werden 
de uitwisselingen ingedeeld in een programma van uitw isselingen van korte 
duur en een programma van lange duur, beide gericht op eigen doelen binnen 
de in a rtik e l 1  van het b e slu it aangegeven richtsnoeren. Programma's van 
korte duur, van drie weken to t d rie  maanden, hebben de vorm van zeer 
intensieve goed-opgezette bezoeken waarbij in een korte t ijd  vele aspecten 
van het leven en werken in het gastland aan de orde komen. D e programma's 
van lange duur, van v ie r to t zestien maanden, omvatten een langere t ijd  
van werkervaring in het buitenland, voorafgegaan door een intensieve 
taalopleiding die normaal twee maanden duurt. Beide soorten uitwisselingen 
vormden op verschillende wijze een belangrijke aanvulling op de opleiding 
en persoonlijke vorming van de jongeren. Daarom was de Commissie van mening 
dat het on juist zou z ijn  op één van beide vormen een bijzonder accent te 
leggen.
Eind 1982 merkte m en evenwel dat met de uitw isselingen van lange duur 
ongeveer 72 %  van het beschikbare budget was gemoeid, omdat de kosten per 
deelnemer aanzienlijk hoger z ijn . Gezien het belang van de kosten­
e ffe c tiv ite it b ij een programma met zo beperkte middelen waren een aantal 
maatregelen nodig o m  hie rin  verandering te brengen. Daarom werden maat­
regelen genomen o m  het evenwicht tussen beide soorten uitw isseling te 
herstellen en de resultaten werden, zoals aangegeven in deel I I ,  b ijla g e  1  
eind 1983 reeds zichtbaar toen het percentage, dat voor de uitwisselingen 
van lange duur werd besteed, was gedaald to t 60 % . In d it stadium begon

-  7 -
de Commissie te zoeken naar wegen o m  een uitw isseling van "middellange 
duur" to t ontwikkeling te brengen, waarbij m en zou pogen een evenwicht te 
bereiken tussen de doelstellingen van de programma's van lange en van 
korte duur en het is nie t uitgesloten dat, alhoewel het vraagstuk nog 
in behandeling is , het beleid met betrekking to t de programma-inhoud in de 
toekomst ook gaat voorzien in richtsnoeren voor de organisatie van derge­
l i j k  soort uitw isselingen.
Omdat het scholingsverlof in de Lid-Staten nog in een zeer p r il 
ontwikkelingsstadium verkeert, zodat de werkgevers nie t graag hun personeel 
voor langere t ijd  naar het buitenland zien gaan, is de Commissie van mening 
dat het nu noodzakelijk is meer uitwisselingen een vorm te geven die vooi—  
zie t in specifieke sectoriële behoeften. D it begint in een aantal b e d rijfs ­
takken al te lopen, waar steeds meer werkgevers bereid z ijn  hun medewerkers 
toestemming te geven deel te nemen aan uitwisselingsprogramma's, die de 
mogelijkheid bieden in het buitenland een p ra ktijkerva ring op te doen die 
aansluit op de behoeften van de b e d rijfs ta k .
D e Commissie zal uiteraard voortgaan de soorten uitw isselingen, zoals 
de laatste v i j f  jaar georganiseerd, te bevorderen en meent derhalve dat 
het, gezien de in de nabije toekomst beoogde stru ctuu r, noodzakelijk is 
te streven naar w ijzig in g  van a rtik e l 4 of a rtik e l 6 van het huidige b e s lu it. 
Meer aandacht zal evenwel gegeven worden aan de inhoud en vormgeving van het 
programma als onderdeel van een op de ontwikkeling van de uitw isseling ge­
ric h t beleid, zodat m en zich gemakkelijker kan aanpassen aan de veranderingen 
die zich in de rest van de jaren 1980 w a a rsch ijn lijk zullen voordoen (verdere 
vergelijkende sta tistie ke n  tussen uitwisselingen van korte duur en van lange 
duur vindt m en in deel I I ,  b ijla g e  3 ).
Taalonderricht
9. Het taalonderricht als in le id in g  op een u itw isselin g van lange duur 
vormt naar de mening van de Commissie een wezenlijk onderdeel van het 
Voorbereidingsprogramma, omdat de s ta g ia ir de gelegenheid k r ijg t de nodige 
talenkennis op te doen en zich enigszins vertrouwd te maken met het leven 
in het gastland. U it een recente evaluatie van het taalonderricht in de laatste 
v i j f  jaar b lijk t  dat de meeste deelnemers een de gelijk niveau van ta a l­
beheersing hadden b e re ikt, zodat z ij v r ij snel hun weg konden vinden in hun 
nieuwe w erksituatie. Dit bew ijst dat de initiatiefnem ende organisaties

-  8 -
rechtstreeks of via externe deskundigen gebruik hebben gemaakt van 
professionele methodes voor taalonderricht.
U it de evaluatie bleek evenwel ook, dat er steeds meer behoefte 
is aan meer aandacht voor de taa l van de nieuwe technieken, voor snelle 
en effectieve leermethodes, voor de in de Gemeenschap minder gebezigde 
talen en vooral voor de vergemakkelijking van het taalonderricht, waar 
nodig, b ij uitwisselingen van korte duur.
Er zou derhalve steeds meer voor spreken het bepaalde in a rtik e l 8 
van het be sluit te w ijzigen, zodat de Commissie met de nodige soepelheid 
de komende v i j f  jaar een coherent beleid kan voeren op het punt van het 
taalonderricht.
Geografische spreiding
10. Gedurende het programma was een zeker gebrek aan evenwicht in de 
geografische spreiding van de deelnemers onmiskenbaar, zoals bleek u it 
een overconcentratie van deelneming van landen in het centrum van de 
Gemeenschap.
O m  d it te ondervangen nam  de Commissie enkele corrigerende maat­
regelen, die la te r in het programma resultaten begonnen af te werpen 
(zie deel I I ,  b ijla g e  4).
Toch was het d u id e lijk  dat enkele factoren, zoals een beter ont­
wikkelde uitw isselin gsstru ctuur, de wens een w ijd verbreide taal van de 
Gemeenschap te leren kennen, de gemakkelijke toegankelijkheid, enz., ertoe 
bijdroegen dat deze trend aanhield. Daarom onderzoekt de Commissie welke 
mogelijkheden er z ijn  o m  de deelneming van de randgebieden van de 
Gemeenschap te versterken; d it zal een belangrijk element worden b ij de 
overwogen hervormingsmaatregelen.
Ondanks d it gebrek aan evenwicht trachtten a lle  Lid-Staten op een 
opmerkelijke wijze een evenwicht te bewaren tussen sta g ia irs die in het 
eigen Land werden ontvangen en sta g ia irs die naar het buitenland gingen.
Dit was helemaal in de ware geest van het programma, te weten waar mogelijk 
uitw isselingen te organiseren op basis van wederkerigheid (zie deel I I ,  
b ij lage 5 ).

- 9 -
Sectoriële spreiding
11. B ij de spreiding van de uitwisselingen in de laatste v i j f  jaar 
over de verschillende sectoren zag m en in het begin een neiging to t ovei 
concentratie in de prim aire sector; la te r werd d it minder. Anderzijds
was er opmerkelijk weinig belangstelling voor uitw isseling in de in d u strie ; 
ook deze trend werd omgebogen met de positieve reactie in 1983 van een 
aantal initiatiefnem ende organisaties op een eerder in it ia t ie f  van de 
Commissie. Gedurende het gehele programma kon m en spreken van een voort­
durend hoog niveau van uitw isselingen in de te r tia ir e  sector.
D e huidige sectoriële spreiding (zie deel I I ,  b ijla g e  6) kan men, 
als m en overconcentratie van uitw isselingen in een bepaalde sector w il 
vermijden, v r ij evenwichtig noemen; toch zal deze spreiding waarschijn­
l i j k  veranderen onder invloed van de huidige sociaal-economische omstandig­
heden. Deze zullen n ie t alleen Leiden to t een herbezinning op de b e d rijv ig - 
heidssectoren waarin het programma moet werken, doch vragen tevens o m  een 
d u id e lijke  strategie die de doelstellingen van de Commissie aangeeft met 
betrekking to t uitw isselingen van meer "innovatieve" dan van "tra d itio n e le " 
aard.
V oorlichting over de Gemeenschap
12. Omdat meer vo o rlich tin g  over de doelstellingen en werkwijze van de 
Gemeenschap een belangrijk element in het programma vormt, heeft de 
Commissie getracht voldoende aandacht te schenken aan d it bijzondere aspect. 
Ten einde de deelnemers beter te kunnen voorlichten kregen de in it ia t ie f ­
nemende organisaties uitvoerige inform atie, in clu sie f audiovisueel m ateriaal, 
over a lle r le i onderwerpen van belang voor de Gemeenschap. Voorts werden
z ij aangemoedigd gebruik te maken van de fa c ilite ite n  van de vo o rlich tin g s­
bureaus van de EEG , de diensten in te roepen van Europese deskundigen voor 
voordrachten over de Gemeenschap en a lle  beschikbare middelen te gebruiken 
o m  het programma een Europese kleur te geven. D e Commissie ze lf heeft

-  10  -
de nodige fa c ilite ite n  met het nodige geschikte personeel beschikbaar 
gesteld, voor groepen jonge werknemers die van t ijd  to t t ijd  in 
Brussel bijeenkomen.
T erw ijl de programma-inhoud aanzienlijk verbeterd is zoekt de 
Commissie thans naar mogelijkheden o m  to t meer formele aanpak van deze 
materie te komen, waarbij aan het programma een d u id e lijke  plaats 
toekomt b ij het huidige streven in Europa naar een vernieuwde eens­
gezindheid.
Bijdragen van de Gemeenschap
13. Sedert de indiening van het eerste verslag over het tijd va k 1979 
to t 1981 z ijn  de bijdragen van de Gemeenschap u it hoofde van a rtik e l 8 
van het b e slu it verhoogd; d e ta ils vindt m en in deel I I ,  b ijla g e  3.
W at b e tre ft de daarin vermelde aanvullende financiering z ij 
opgemerkt dat d it een maatregel is , die door de Commissie in 1982 
(voor uitvoering in 1983) werd ingevoerd als een mechanisme te r be­
vordering van de ontwikkeling van meer innovatieve uitw isselingen, voor 
de uitvoering waarvan w a a rsch ijn lijk additionele kosten door de 
initiatiefnem ende organisaties gemaakt moesten worden.
Over d it soort uitwisselingen wordt verder gehandeld in deel m  
van d it verslag.

D EE L I I  
(Bi j Lagen)

-  11 -
BIJLAGE 1
JaarOntwikkeling van de begrotingsmiddelen 1979-1983
Ecu Toeneming in procenten per jaar
1979 (6maanden)650.000
1980 1.300.000 Vergelijkende basis
1981 1.558.00019,8 X
1982 1.700.0009,1 X
1983 2.000.00017,6 X
(Sedert 1981 werden de beschikbare begrotingsmiddelen volledig gebruikt
Voor 1984 staat 2.250.000 Ecu op de begroting.)
Gebruik van de begrotingsmiddelen, aantal sta g ia irs en kosten per s ta g ia ir 
-  algemeen (1979-1983) en onderverdeling uitw isselin g van Lange en van 
korte duur : ■
Algemeen
1979 1980 1981 1982 1983
Aantal stag iairs 256 484 985 1.047 1.205
Benutting van de be­
groting (Ecu)348.232 804.199 1.558.000 1.800.000 2.000.000
Kosten per s ta g ia ir 
(Ecu)1.360 1.662 1.581 1.719 1.660
U itwisseling van lange duur
1979 1980 1981 1982 1983
Aantal stag iairs 105 289 505 498 448
Benutting van de be- 
grotinq (Ecu)248.257 650.884 1.191.995 1.288.434 1.205.510
Kosten per s ta g ia ir (Ecu) 2.364 2.252 2.360 2.587 2.690
Uitwisselingen van korte duur
Aantal sta g ia irs1979 1980 1981 1982 1983
151 195 480 549 757
Benutting van de be­
groting (Ecu)99.975 153.315 366.005 511.566 794.490
Kosten per s ta g ia ir (Ecu) 662 786 763 932 1.050

-  12  -
BIJLAGE 2
Aantal stag iairs 1979-1983
Jaar Aantal stag iairs
1979 (6 maanden) 256
1980 484
1981 985
1982 1.047
1983 1.205
In het tijd va k 1979-1983 waren de deelnemers naar raming voor 
40 % vrouwen.
Ontwikkeling van de deelneming 1979-1983
1250
1000
750
500
250
1979 1980 1981 1982 1983

-  13 - 
BIJLAGE 3
Aantal stagiairsweken en gemiddelde kosten per s ta g ia ir 
per week 1979‘*,1983
Aantal stagiairsweken 1979 1980 1981 1982 1983
-  Algemeen 3.329 9.210 17.298 19.504 19.787
-  Uitwisselingen van korte duur 937 1.109 2.342 2.686 3.782
-  Uitwisselingen van lange duur 2.392 8.101 14.956 16.818 16.005
Gemiddelde kosten per s ta g ia ir
per week (Ecu)
-  Algemeen 105 87 9 1 92 101
- Uitwisselingen van korte duur 107 138 159 190 210
- Uitwisselingen van lange duur 104 80 80 77 75
Huidig niveau van Gemeenschapskredieten volgens a rtik e l 8 
van het b e slu it van de Raad
Sedert de indiening van het eerste verslag over het tijd va k 1979-1981 
werd de bijdrage van de Gemeenschap als volgt herzien :
Uitwisselingen van korte duur
-  Een vaste bijdrage per s ta g ia ir per week van 160 Ecu (voor innovatieve 
uitwisselingen verhoogd to t 190 Ecu);
-  75 %  van de reiskosten.
Uitwisselingen van lange duur
-  Een vaste bijdrage per s ta g ia ir per week van 110 Ecu gedurende de t ijd  
van taalond erricht;
-  een vaste bijdrage per s ta g ia ir per week van 90 Ecu (voor innovatieve 
uitw isselingen verhoogd to t 110 Ecu);
-  75 %  van de reiskosten.

BIJLAGE 4
Aantal sta g ia irs naar land van herkomst en gastland 1979-1983
LandLand van herkomstGastland
79 80 8 1 82 83 Totaal X 79 80 8 1 82 83Totaal X
B 17 7 15 21 50 110 2,77 4 1 7 3 1 16 23 11f 2,96
D 20 83 159 148 148 558 14,03 55 80 182 149 129 595 14,98
D K 3 21 66 5 1 65 206 5,18 5 37 35 58 75 2 1C 5,28
F 60 160 234 253 267 974 24,48 4 1 125 199 236 259 86C21,62
G R ——24 1 1 43 78 1,96 — — 5 1 37 43 1,08
I R L 33 62 64 136 157 452 11,37 16 47 69 117 148 397 9,98
I 38 82 126 129 126 501 12,60 2 1 65 121 123 156 486 12,22
L — — 3 2 5 10 0,25— — — 4 5 9 0,22
N 10 13 57 117 112 309 7,77 69 55 93 97 113 427 10,74
U K 75 56 237 179 232 779 19,59 .8 68 250 246 260 832 20,92
Totaal 256 484 985 1.047 1.205 3.977 100 256 484 985 1.047 1.205 3.977 100

BIJLAGE 5
Algemene ve rg e lijkin g  procentuele spreiding van deelnemers naar land van herkomst en gastland (1979-1983)
Deelneming land van herkomst
Deelneming gastland%
2 5 _  
2 4. 
2 3.  
2 2. 
21 . 
2 0. 
1» .  
1» .  
ir.
1β- 
15. 
14. 
13. 
12. 
11 . 
10^ 
· .  
» .  
7.  
». 
5.  
4.  
3.  
2.  
1  . 
0.B 1 Ο j DK ) F I GR ) IRL ) I j L j NL j UK j

-  16 - 
BIJLAGE 6
SectoriëLe spreiding stagiairsweken 1979-1983
Jaar Primaire Secundai re T e rtia i re Totaal
sector sector sector
1979 1.504 (45X) 643 (35%) 1.182 ( 20% ) 3.329 (100% )
1980 3.032 (33%) 977 (11%) 5.201 (56%) 9.210 (100% )
1981 6.678 (39%) 2.495 (14%) 8.125 (47%) 17.298 (100% )
1982 4.850 (25%) 4.318 (22%) 10.336 (53%) 19.504 (100% )
1983 4.247 (21%) 6.657 (34%) 8.883 (45%) 19.787 (100% )
Totaal 20.311 (29%) 15.090 (22%) 33.727 (49%) 69.128 (100% )
Algemene procentuele sectoriële spreiding van stagiairsweken 1979-1983

-  17 -
BIJLAGE 7
Tweede Gemeenschappelijk Programma voor de uitw isseling van
jeugdige werknemers
Organisaties waarmee overeenkomsten z ijn  gesloten
Te contacteren persoon Tel.
AnCo - The Industrial  Training Authority
Carl Ifciisberg  Gesellschaft e.V.
Central Bureau for  Educational Visits and  Exchanges 
C.B.E.V.E.Mr. P. O'Toole  
Ms B. Nolan
Mrs. Angelika Vieten
Hr. A. Clark-Morgan  Ms. Carol BevisPOBox 456 Baggot Court  
27-33 Upper Baggot Str.  DUBLIN 4 - Ireland
30-32 Hohenstaufenring  5000 KÖLN lf  Deutschland
Seymour Mews House  
Seymour Mews  LONDON W1H 9PE  UK01/685777Telex : 
24338 El
221/2098225
Telex;
08/881 762ce deg«
I/486.5I.OI
Telex;21368 
--------- C B EV EX
Conférence Permanente  des Chambres de Commerce  et d'industrie de la CEEM . Thanassoulias 
Mme PariatSquare Ambiorix 30  IO4O BRUXELLES 
BelgiqueO2/735.IO.92
O2/735. I4.93
D.U.F.
Dansk Ungdoms Fællesråd 
The Danish Youth CouncilMr. Peter Larsen 
M s  Eva Bertram
Ente Nazinnale ACLI  Istruzione professio­
nale ENAIPMr. M. Dosio 
M s  M . CenaScherfigsvej 5  
2100 K Ø B E N H A V N  0 
D E N M A R K(45>-1-
29388S
Telex
16836 duf dk
Corso Palestro 5  10122 TORINO  
Italie11/51.54.61
EUR0C00PEuropean Community  of Consumer CooperativesMr. Schöne, Secré­taire général17a, rue Archimède  Bqîte 2 IO4O BRUXELLES 
BelgiqueO2/23O.14.II
02/230.15.68
European Federation for  
Intercultural Learning  EFILMr. Philip den Ouden
M s  VangansbekeJustitiestraat 35  
2000 ANTWERPEN03/237.13.02

- 18 -
Bi j Lage 7
Groupement dee Caisses  d'Epargne de la CEEM. U. Lanzke 
M s Anne de Neck92-94 Square E. Plasky  Boîte 1
1040 BRUXELLES  Belgique02/736.80.47
Inter-Echanges M. C. V itre  
M s S. SterzenbachRue de Valence 9 Bis  
75OO5 PARIS 
FranceI /337.42.69Telex: 202322
Stichting Uitwisseling  en Studiereizen voor  het Platteland  
(Stichting Bergen)M. H. Hijink  
M . E llin qDuinweg 5  
Postbus 97 BERGEN N.H. Nederland2208/6144
Telex:
57612 SUSP NL
Zentralstelle für Ar-  
be it svermitt lungM. Rönnefahrt 
M . Geishardt
M s Gottes leben42-46 Peuerbachstraße  6000 FRANKFURT 1  
Deutschland6II/7IIII
Telex: 
04II 632

-  19 - D E E L I I  - bijlage 8
Algemene gegevens over die initiatiefnem ende organisaties 
warmee een overeenkomst volgens a rtik e l 3 van het Raadsbesluit is aangegaan
N A A M  V A N  D E  
ORGANISATIED E E N S E  JE U G D R A A D  
-  D.U.F. -C A R L  D U IS B E R G  
G E S E LLS C H A FTEU R 0C 00P INTER-EC H A N G E S
PLAATS V A N  VESTIGING Kopenhagen Keulen Brussel P arijs
STICHTINGSJAAR 1941 1949 1957 1960
A A R D  V A N  D E  ORGANISATIE 
(volgens nationale wet)Jeugdraad Vereniging van 
algemeen nutF e ite lijk e  Ver­
enigingVereniging zonder 
winstoogmerk
FINANCIERINGoverheid en 
p a rtic u lie reoverheid en 
pa rti culiereoverheid en 
p a rticu lie reoverheid en 
p a rticu lie re
A LG E M E N E  ACTIVITEITEN BUITEN 
D E  UITWISSELING V A N  JEU G D IG E 
W E R K N E M E R SBelangenbehartiging 
aangesloten organisa­
tie sO pstelling opleidings­
programma's voor gespe­
cialiseerd personeel 
en uitwisselingenBelangenbeharti­
ging van de con­
sumenten-  uitw isseling jongeren
- seminaria
-  taalcursussen
-  reizen
BEGIN V A N H 5E U il WISSELING ” 
V A N  JEUGDIGE W E R K N E M E R S1983 1980 1980 1966
S E C T O R E N  V A N  UITWISSELING 
V A N  JEUGDIGE W E R K N E M E R S-  visverwerking
-  energiebronnen
-  electronische 
industrie- Handel
- Ambacht
- Horeca
-  Ziekenhuizen-  K lein- en groot­
handel
-  Levensmiddelen- 
produktie- Landbouw
-  Diensten
-  Verschillende 
sectoren
O VER IG E S E C T O R E N  MOGELIJK V O O R  
UITWISSELING V A N  JEUG DIG E 
W E R K N E M E R S

-  19 a  -D E E L I I  -  b ijla g e  8 -  vervolg
STICHTING
UITWISSELINGG R O U P E M E N T  D E S  
CAISSES D 'EPAR G N E 
D E  LA C E EC.B.E.V.E. A n C O ENAIP
Bergen (NH) Brussel Londen Dublin Turijn
1949 1963 1948 1967 1961
S tichting Internationale
VerenigingNiet-departemen- 
ta le  gouvernemen­
te le  organisatieOverheids­
in s te llin gVereniging zonder 
winstoogmerk
overheid en 
p a rtic u lie reoverheid en 
p a rtic u lie reoverheidoverheid en 
p a rtic u lie reoverheid
Belangenbehar­
tig in g  opleiding 
plattelands- 
jongeren
-.....—  —  —Be
langenbeharti­
ging van de spaar­
banken en spaarders op 
Gemeenschapsni veauUitw isseling onder­
wijsgevenden en 
jongeren algemeenVakopleiding in 
handel en industrieOpleiding van jongeren 
van 14 to t 25 en scholing 
en herscholing van vol­
wassenen
1981 1980 1980 1981 1979
~ Landbouw
-  Kleinhandel
-  ElektrotechniekBanksector -  Industrie
-  Handel-  Verwerkende Industrie
- Dienstensector
- Industrie
-  Sociale sectorVerschillende 
sectoren
-  Zeevisserij
-  Andere sectoren- Landbouw
-  ZeevisserijOnbeperkt

-  19 b -D E E L I I  -  b ijla g e  8 - vervolg
EFIL C O N F E R E N C E  P E R M A N E N T E  
C H A M B R E S  C O M M E R C E  E T  
INDUSTRIE D E  LA  C E EZENTRALSTELLE F Ü R  
ARBEITSVERMITT­
L U N G
Antwerpen Brussel Frankfurt /Μ.
1971 1958 1956
Internationale
organisatieInternationale
organisatieOverheids­
in s te llin g
overheid en 
p a rti culierep a rtic u lie reoverheid en 
p a rtic u lie re  .
-  Uitw isseling van studenten 
en jonge werknemers
-  Programma voor onderwijs­
gevenden aan migrantenStudiecommissies en 
werkgroepen in 
verschillende sectorenArbeidsbemiddeling 
buitenland, 
taalonderricht en 
scholing
1979 1981 1972
-  Verwerkende industrie
-  Levensmiddelen­
industrie
-  Bouwnijverheid en 
zware industrie-  Industrie
-  Dienstensector-  Industrie
- Handel
-  Ambacht
- Dienstensector
A lle industrietakken

-  20  -
BIJLAGE 9
Tweede Gemeenschappelijk Programma voor de uitw isseling van
jeugdige werknemers
L ijs t
van nationale correspondenten
BELGIE DENTSy Jacques
Ministère de l'Bnploi et du Travail  Direction de la Politique de l'finploi  51-53 rue Belliard  IO4O Bruxelles Tel. 02/230.90.10
D E N E M A R K E N HERMANN, Beate (Mrs)  Arbejdsdirektorat et  Adelgade 13 DK-I 305 Kj/benhavn Tel. O 1/87.27.77
FRANKRIJK AUBIN, Claire CM.Ile) 
Délégation A  l'Emploi 
55 Avenue Bosquet  F-75007 ParisTel. 567.55.44  
e xt. 5920
DUITSLAND RIESS, Walter
Bundesanstalt für Arbeit  
Regensburger Str. 104  D-85C K )  Nürnberg Tel. O 6II/7.II.H
G R IEKEN LAN D
IERLANDVIOS, S telios 
Junior M inistry of Youth 
25, Panepistimiou-Street 
Athens
FITZPATRICK, Brian  Ministry of Labour  Me spil Road Dublin 4Tel. 323.O9.3i ext. 436
Tel. 76.58.61

-  21 -
B ij Lage 9
ITALIE ANTONUCCI, Giancarlo (Dr.)  Ministero del Lavoro e  della Previdenza sooiale  Direzione generale del  Collocamento della Manodopera  Div. IVVia Pastrengo 22  I- Roma Tel. 4683
L U X E M B U R G  BICHELER, Claude
Administration de l'Etaploi  34 Avenue de la Porte Neuve  L- Luxembourg Tel. 267.93
N E D E R LA N D VAN BAAL, J. (Mr)  
Directoraat-Generaal voer  Arbeidsvoorzeining  Ministerie van Sociale Zaken  Volmerlaan 1  NL - RijswijkTel. 70/99.31.77
verenigd MALE, A.H. (Mr)
KONINKRIJK Central Bureau for Educational
Visits and Exchanges  Seymour Mews House  Seymour Mews  GB- LONDON W1H 9PE Tel. OI /486 51 01

D E E L I I I

-  22  -  
D E E L I I I
AN ALYSE V A N  D E  FINANCIËLE E N  ADMINISTRATIEVE S T R U C T U U R
Inleidende opmerking
14. N a deel I I  met een beschrijvende analyse van de praktische 
aspecten van het programma de laatste v i j f  jaar w il deze afdeling van het 
verslag aandacht schenken aan enkele van de meer belangrijke aspecten van 
het programma thans en aan een aantal mogelijkheden waarover de Commissie 
beschikt voor verdere ontwikkeling.
Administratieve structuur van het programma
15. Omdat a lle  uitwisselingen in het kader van het Tweede Gemeenschap­
p e lijk  Programma werden uitgevoerd onder auspiciën van de in it ia t ie f -  
nemende organisaties (of in enkele gevallen door organisaties met een
subovereenkomst"), was naar de zienswijze van de Commissie de overeenkomst 
het belangrijkste "werkinstrument", omdat hiermee toezicht kon worden u it ­
geoefend over een kle in  aantal organisaties dat moest voldoen aan in deze 
overeenkomst neergelegde s trik te  c rite r ia . Bovendien vergemakkelijkte d it 
kleine aantal organisaties (in  beginsel één per Lid-Staat) de ontwikkeling 
van een aantal "richtsnoeren voor de p ra k tijk " te r uitvoering van de 
bepalingen in het b e slu it van de Raad.
16. In d it structurele kader kon de Commissie door een aantal in 1982 
geformuleerde richtsnoeren de initiatiefnem ende organisaties verder 
stimuleren aan andere mogelijkheden dan de "tra d itio n e le " typen van u it ­
wisseling te denken en nieuwe in itia tie v e n  te nemen o m  te komen to t de 
ontwikkeling van meer "innovatieve" uitw isselingen in to t nu toe onvoldoende 
vertegenwoordigde sectoren, in sectoren die vooral betrokken z ijn  b ij de 
ontwikkeling van de zogenoemde nieuwe informatietechnologie of in nieuwe 
concepten van werkmethodologie.

-  23 -
17. T erw ijl het aantal uitwisselingen sedert het in it ia t ie f  van 1982 
toenam was de Commissie wat bezorgd over de reactie van de in it ia t ie f -  
nemende organisaties, omdat die het vaak m o e ilijk vonden hun a c tiv ite ite n  
aan de vereiste veranderingen aan te passen. T erw ijl de Commissie een 
mededeling in voorbereiding heeft, waarin een aantal nieuwe maatregelen 
op het te rre in  van de jongerenuitwisseling in het algemeen zullen worden 
voorgesteld, werd het steeds d u id e lijk e r dat meer f le x ib ilit e it  in de 
adm inistratie van het programma to t uitw isseling van jeugdige werknemers 
nodig is , nie t alleen o m  de ontwikkeling p a ra lle l te doen lopen met d it 
in it ia t ie f ,  doch ook o m  meer innovatie te stimuleren b ij de in it ia t ie f -  
nemende organisaties, die zich daarbij gesteund weten door een grotere inzet 
van de Commissie z e lf b ij het zoeken van nieuwe wegen voor de u itw isse lin g .
18. U it de formulering van een communautair beleid inzake beroepsop­
leiding in de jaren ta c h tig , met inbegrip van de nieuwe informatietechnologie 
b lijk t  dat de Commissie voor de nodige f le x ib ilit e it  moet zorgen b ij het 
uitw isselingsbeleid, dat een integrerend deel van deze ontwikkelingen zou 
dienen te vormen. Met de nodige structurele en adm inistratieve veranderingen 
moet het Programma voor de uitw isseling van jeugdige werknemers de komende 
v i j f  jaar een belangrijke ro l b ij d it proces gaan spelen.
19. Ten aanzien van het programma in z ijn  adm inistra tief kader is het 
standpunt van de Commissie als volgt : op de eerste plaats moet m en ge­
bruik b lijv e n  maken van de schat van ervaring op u itw isse lin g ste rre in , 
waarover de initiatiefnem ende organisaties thans beschikken, te r versterking 
en verbetering van het bestaande uitwisselingsnetwerk in de komende v i j f  
ja a r; op de tweede plaats is er, gezien deze schat aan ervaring, weinig 
behoefte aan voortzetting van het "overeenkomst"-systeem in het kader van 
a rtik e l 3, lid  2, omdat, het oorspronkelijk doel daarvoor, te weten de 
k w a lite it van de uitw isselingen v e ilig  te s te lle n , b ij de huidige ervaringen 
is komen te vervallen. O p de derde plaats z ijn  er thans, gezien de m o e ilijk ­
heden die de Commissie moet verwachten b ij het tegemoet komen in enkele 
specifieke behoeften op u itw isse lin g ste rre in  de komende v i j f  ja a r, sterke 
argumenten die ple ite n  voor een w ijzig in g  van de bestaande stru ctuu r, 
waarbij de Commissie over de soepelheid zou moeten kunnen beschikken o m
na bevind van zaken te handelen indien er een reële kans bestaat vormen 
van uitw isselin g te bevorderen die een aanvulling zouden betekenen op het 
bestaande, door de initiatiefnem ende organisaties georganiseerde netwerk.

-  24 -
D e  Commissie denkt daarbij aan a lle r le i s itu a tie s , vanaf speciale bijzonder 
waardevolle uitwisselingen to t de ontwikkeling van agentschappen voor de 
coördinatie van "externe" uitw isseling in verschillende bedrijfssectoren. 
Dergelijke maatregelen zouden uiteraard n ie t gemakkelijk onder de huidige 
"overeenkomst"-regeling kunnen worden gebracht en evenmin zou het doenbaar 
z ijn  voortdurend het "advies van de Lid-Staten" te vragen, zoals thans 
in a rtik e l 3, lid  1  van het b e slu it wordt verlangd. Het zou dan ook de 
taak van de Commissie z ijn  o m  z e lf de waarde van a lle  voorgestelde maatregel* 
te onderzoeken.
20. Het adm inistratieve klimaat waarin het programma de komende v i j f  jaar 
verder ontwikkeld wordt is dan ook een klim aat, waarin de reeds bestaande 
structuren verder versterkt zouden worden doch waarbij de Commissie te g e lijk  
over de nodige soepelheid zou beschikken o m  op te treden zoals hierboven
in paragraaf 19 geschetst. In geen van beide gevallen zou het nodig z ijn  
terug te grijpen op het "overeenkomst"-beginsel, waarin a lle  afzonderlijke 
contracten door de algemene overeenkomst of een w ijzig in g  daarvan worden 
geregeld, zoals g e b ru ike lijk sedert de s ta rt van het programma.
D e  financiering van het programma
21. In het eerste begin werden de beperkte budgettaire middelen van het 
programma nie t volledig benut (zie deel I I ,  b ijla g e  1), maar aanvang 1981 
waren er tekenen die erop wezen, dat deze s itu a tie  ging veranderen dank z ij 
de steeds grotere organisatorische e fficie n cy van de betrokken in it ia t ie f -  
nemende organisaties. Later in 1981 werd het immers d u id e lijk  dat de 
Commissie b ij gebrek aan middelen niets anders kon dan afzien van de 
financiering van een belangrijk aantal projecten. D it was een keerpunt
in de ontwikkeling van het programma, dat sedertdien een acuut tekort aan 
middelen kent. Dit b lijk t  d u id e lijk  u it de ramingen voor 1984, waarbij 
de to ta le  kosten van de door de organisaties voorgestelde projecten een 
drievoud bedragen van de voor de Commissie beschikbare middelen.

-  25 -
22. D it noopt de Commissie opnieuw a lle  mogelijke bronnen te 
onderzoeken, b ij regeringen, regionale en lokale bronnen die aan­
vullende financiering kunnen verlenen op de middelen van de 
Gemeenschap, die onvoldoende z ijn  o m  aan de vraag te voldoen. O p  de 
gezamenlijke bijeenkomsten van de initiatiefnem ende organisaties en 
de voor het programma verantwoordelijke regeringsvertegenwoordigers 
(nationale correspondenten) in 1982 en 1983 heeft de Commissie deze 
zaak reeds aan de orde gesteld in een poging een p o s itie f antwoord 
van a lle  betrokkenen te k rijg e n .
23. Omdat een belangrijke doorbraak in de financieringsregelingen 
van het programma n ie t te verwachten is totdat de regeringen van de 
Lid-Staten ze lf financieel gaan bijspringen, moeten de huidige ontwik­
kelingen minder dan bemoedigend worden genoemd. D e nationale corres­
pondenten, die als brandpunt in de betrokken m inisteries fungeren, waren 
van mening dat de regeringen van de Lid-Staten weinig geneigd z ijn  meer 
financieel in it ia t ie f  op d it punt aan de dag te leggen nu het sociaal- 
economische klimaat zo slecht is . Niettemin werden op regeringsniveau 
(zie Denemarken en Ierland) reeds enkele successen geboekt die , al
z ijn  z ij beperkt van aard, ta te r als springplank kunnen fungeren 
voor meer gerichte a c tiv ite ite n  op regeringsniveau.
Regionaal en p la a ts e lijk  werd meer succes bereikt nu een 
aantal organisaties a c tie f naar financieringsbronnen als aanvulling 
op de middelen van de Gemeenschap zoekt.
G e le id e lijk werd ook bescheiden vooruitgang bereikt b ij de 
werkgevers b ij wie volgens de u ite in d e lijk e  analyse de sle u te l lig t 
voor het u ite in d e lijk  welslagen van het programma. Hierover meer in 
het volgende.
24. Gezien de algemene fin a nciële s itu a tie  op d it ogenblik is
het d u id e lijk  dat in de voorzienbare toekomst de Gemeenschapsbegroting 
de voornaamste bron voor de financiering van het programma zal b lijv e n .
/

-  26 -
Gezien het toenemend succes van de initiatiefnem ende organisaties b ij 
het zoeken van alternatieve financieringsbronnen en de behoefte aan een 
breder opgezet uitwisselingssysteem dienen ook de financieringsregelingen 
van de Commissie meer f le x ib ilit e it  te krijgen o m  de eigen bijdragen beter 
aan te passen aan de omstandigheden van het programma, hoe deze zich ook 
mogen ontwikkelen.
25. Een aantal mogelijkheden, waardoor de Commissie meer f le x ib ilit e it  
b ij de financiering zou verkrijgen, wordt thans onderzocht.
Een van de belangrijkste is de herziening van het bepaalde in 
a rtik e l 8 betreffende de financiering van de reiskosten, waarbij m en 
rekening zou kunnen houden met het fe it dat de Lid-Staten in het centrum 
van de Gemeenschap steeds gemakkelijker bereikbaar worden, te r w ijl te g e lijk  
voor de landen in de randgebieden hier bijzondere moeilijkheden bestaan.
D e  Commissie beziet de mogelijkheden o m  de toekenning van de bijdrage 
van de Gemeenschap in de reiskosten tussen twee Lid-Staten rechtstreeks 
te koppelen aan de reisafstand.
B ij de hierboven sub 19 genoemde maatregelen, is een andere belang­
rijk e  mogelijkheid die thans bestudeerd wordt de betaling van aangepaste 
"subsidies" naast de vaste bijdrage per week, zoals geregeld in a rtik e l 8.
Het Europees Sociaal Fonds
26. Het Europees Sociaal Fonds is na de recente hervorming (1) het 
belangrijkste financieel instrument van de Gemeenschap op het te rre in  
van de beroepsopleiding en als zodanig vooral van betekenis voor de 
verdere ontwikkeling van het Uitwisselingsprogramma van jeugdige werk­
nemers als gevolg van de ruimer ta a kste llin g  ( 2) specifiek met betrekking 
to t de jongeren.
Door nieuwe p r io r ite it te verlenen aan de huidige werkgelegen­
heidsproblemen van de jongeren weerspiegelt het Fonds de groeiende aan­
dacht op a lle  niveaus in de Gemeenschap voor hun bijzonder m oeilijke 
p o sitie  ten tijd e  van recessie en grote werkloosheid.
D e gevolgen van de recessie waren reeds van dien aard, dat z ij een 
belangrijke invloed hadden op het Programma to t uitw isseling van jeugdige 
^ ^ ^  . . .  / . . .
(1) B esluit van de Raad 83/516/EEG van 17.10.1983 (PB L  289 van 
22.10.1983)
(2) In een gegeven jaar m ag niet minder dan 75 Zvan de ja a rlijk s e  middelen 
van het Fonds worden toegekend ten behoeve van jongeren.

werknemers z e lf in die zin, dat veranderingen in het b e slu it (zie 
paragraaf 31 hieronder) nodig kunnen z ijn  o m  jongeren die geen vast 
werk kunnen vinden of die hun betrekking verloren hebben gemakkelijker 
in het programma te kunnen opnemen.
D e Commissie acht daarom de herziening van het Europees Sociaal 
Fonds van bijzondere betekenis in verband met de uitw isseling van jeugdige 
werknemers omdat, zonder de p r io r ite it die nu aan de jongeren gegeven wordt, 
de huidige moeilijkheden met betrekking to t het programma de komende jaren 
nog aanzienlijk groter zouden worden.
Omdat het hervormde Fonds to t taak heeft betere werkgelegenheids- 
kansen voor de jongeren te scheppen, m ag m en aannemen dat te z ijn e r t ijd  
het ESF, wanneer het erin slaagt de arbeidsm arktsituatie te verbeteren, een 
positieve steun zal z ijn  voor het Programma to t uitw isseling van jeugdige 
werknemers b ij de verw erkelijking van z ijn  d o e lste llin g  uitwisselingsmoge- 
lijkheden te bieden aan jongeren die reeds in het beroepsleven werkzaam 
z ijn .
D e re la tie  tussen Fonds en programma to t uitw isseling van jeugdige 
werknemers is van groot belang, maar het is d u id e lijk  dat de doelstellingen 
waarvoor beide werden opgericht volledig los van staan van elkaar. In begin­
sel dient het Fonds de bevordering van werkgelegenheid te vergemakkelijken 
door fina nciële steun te verlenen aan beroepsopleidingsprogramma's, te r w ijl 
het Programma to t uitw isseling van jeugdige werknemers ten doel heeft pas 
na de volto oiing van een dergelijke opleiding in actie te komen door 
jongeren met praktische werkervaring de gelegenheid te bieden deel te 
nemen aan een programma in een andere Lid-Staat en zo hun kennis te 
verruimen.
D e Commissie zal derhalve de nadruk b lijv e n  leggen op het eigen 
karakter van de in het b e slu it van de Raad to t op ste llin g  van het Tweede 
Gemeenschappelijk Programma geformuleerde doelstellingen, waarvan de 
verw erkelijking evenwel in belangrijke mate wordt beïnvloed door het 
e ffe ct van de bepalingen in het hervormde Fonds met betrekking to t ruimer 
financiële steun aan maatregelen te r bevordering van de werkgelegenheids- 
kansen voor jongeren.-  27 -

-  28 -
Het veranderend economisch klimaat
27. Zoals hierboven reeds gesteld is het programma gericht op jongeren 
die onderdaan z ijn  van een Lid-Staat en die tussen 18 en 28 jaar oud z ijn , 
een basisberoepsopleiding en/of een praktische beroepservaring bezitten
en hun intrede in het beroepsleven hebben gedaan vóór het bereiken van 
de 20-ja rig e  le e ftijd .
28. B ij de voorbereiding van haar voorstellen voor het Tweede Gemeen­
schappelijk Programma heeft de Commissie bijzondere aandacht geschonken 
aan de uitwisselingsmogelijkheden voor jeugdige werknemers, die b ij een 
normaal verloop van hun carrière weinig kans daarop zouden hebben.
Daarom werd van meet af aan gekozen voor een vooral op d it doel gericht
beleid.
Omdat de economische recessie steeds ernstiger toesloeg, vooral 
onder de jongeren, werd het steeds moei lijk e r  een beleid te rechtvaardigen 
dat u its lu ite n d  gericht was op degenen die reeds werk hadden te r w ijl de 
werkloosheid onder de jongeren in de Gemeenschap snel toenam en ertoe leidde 
dat veel schoolverlaters nie t in staat waren werk te vinden.
29. Zo werd het d u id e lijk  dat het accent in het Gemeenschapsbeleid 
verlegd moest worden in verband met de gewijzigde omstandigheden op de 
arbeidsmarkt.
Omdat de bestaande bepalingen in a rtik e l 2 van het b e slu it n ie t van 
toepassing z ijn  op jongeren die werkloos z ijn  of die voor het eerst hun 
intrede doen op de arbeidsmarkt, is de Commissie nie t in staat deze 
problemen te ondervangen door een formele be leidsw ijziging .

-  29 -
30. Halverwege het programma voor d it delemma geplaatst kon de 
Commissie weinig anders dan vasthouden aan de bepalingen in het 
bestaande b e slu it in afwachting van een herziening van de in a rtik e l 1  
en a rtik e l 2 geformuleerde c rite ria  voor deelneming.
31. Omdat het w a a rsch ijn lijk is dat de gevolgen van de recessie ook 
de komende t ijd  nog door de jongeren gevoeld zullen worden is de Commiss 
van mening dat het programma n ie t langer u its lu ite n d  gericht m ag z ijn  op 
degenen die werk hebben, doch moet worden uitgebreid to t de hierboven
in paragraaf 29 genoemde personengroepen.
Daarom zou de Commissie w ille n  voorstellen een specifieke be­
paling in a rtik e l 1  en a rtik e l 2 van het b e slu it op te nemen, volgens 
welke jongeren die op de arbeidsmarkt beschikbaar z ijn  ook voor op­
neming in het programma in aanmerking komen.
Voorts wordt voorgesteld de bepaling in a rtik e l 2 dat m en vöór 
het bereiken van de 20-jarige le e ftijd  z ijn  intrede in het beroeps­
leven moet hebben gedaan te schrappen o m  ook de nieuwkomers op de 
arbeidsmarkt in het programma te kunnen opnemen.

-  30 -
Andere u itw is s e lin g s in itia tie v e n
32. Naast de bevordering van het v rije  verkeer van werknemers wordt in 
het verdrag gesproken over de organisatie op Gemeenschapsniveau van u it-  
w isse lin g sa ctivite ite n , doch d it b l i j f t  beperkt to t het a rtik e l betreffende 
de op stelling van een programma voor de uitw isseling van jeugdigde werk­
nemers. Gezien de re la tie f bescheiden ontwikkeling van d it programma in
de laatste tw in tig  jaar en gezien het f e it  dat het beperkt is to t een 
speciale groep jongeren, neemt de druk voor enige aanvullende actie op 
Gemeenschapsniveau op het te rre in  van de jongerenuitwisseling in het 
algemeen toe. D e  Commissie is daarom reeds begonnen te onderzoeken hoe een 
dergelijke actie kan worden ondernomen en, hoewel d it onderwerp buiten d it 
verslag v a lt, wordt in het onderstaande wel even ingegaan op het verband 
met het Programma voor jeugdige werknemers.
33. T e g e lijk e rtijd  groeide in het Europese Parlement de belangstelling 
voor de uitwisselingsmogelijkheden voor jongeren op a lle  niveaus in de 
Gemeenschap, hetgeen uitmondde in een groot aantal resoluties betreffende 
de u itw isse lin g , waarvan de opmerkelijkste de B ocklet-resolutie van
7 juni 1983 was (1).
34. T erw ijl h ie rin  gevraagd wordt o m  a c tiv ite ite n  op het te rre in  van
de uitw isseling in het algemeen is het toch van belang dat in de resolutie 
ze lf (2) verwezen werd naar het Programma voor de uitw isseling van jeugdige 
werknemers. D uidelijk wordt in de resolutie uitgesproken welke rich tin g  
het programma in de toekomst moet uitgaan met de verkla ring , dat deze 
uitwisselingsmaatregelen aanzienlijk moeten worden verbeterd, uitgebreid 
en als zelfstandig programmaonderdeel worden geïntegreerd.
35. Soortgelijke zienswijzen werden uitgesproken door de in tia tie f-  
nemende organisaties z e lf, de nationale correspondenten, de
.  .  .  /  .  .  I
(1) P B  C  184 van 11.7.1983
(2) Paragraaf 1, b)

-  31 -
vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers en onlangs door het 
jongerenforum (1 ). Daarom zal het voornemen van de Commissie o m  in de 
nabije toekomst het programma to t uitw isseling van jeugdige werknemers 
te ontwikkelen als een eigen actieprogramma naast de thans overwogen 
in itia tie v e n  op het te rre in  van de algemene jongerenuitwisseling, vol­
komen worden doorgezet.
Het l i j d t  weinig tw ijfe l dat deze denkbeelden z ijn  opgekomen na de 
ervaring van de laatste v i j f  ja a r, die d u id e lijk  de behoefte heeft aange­
toond aan een goed gestructureerd netwerk voor de bevordering van u it ­
wisselingen op Gemeenschapsniveau.
Omdat de kern voor een de rge lijke structuur reeds in ruime mate in 
het kader van het Tweede Gemeenschappelijk Programma werd gevormd, 
zal de Commissie nu het nodige doen o m  te zorgen dat de in itia tie v e n  in 
haar mededeling over de jongerenuitwisseling in het algemeen eerder een aan­
vu llin g  op dan een belemmering voor of een vermenging met de ontwikkeling 
van het programma in de toekomst zullen betekenen. D e Commissie zal nagaan 
hoe het programma zelfstandig een positieve ro l kan spelen, n ie t alleen 
in de ontwikkeling van een beleid inzake jongerenuitwisseling, doch ook 
b ij de tenuitvoerlegging van de in de mededeling vervatte in itia tie v e n .
K o s te n e ffe c tiv ite it zal uiteraard ook van groot belang z ijn  en de 
Commissie zal er derhalve voor zorgen dat b ij de huidige beperkingen van 
de algemene Gemeenschapsmiddelen op d it te rre in  geen gelden worden verspild.
36. B ij een de rge lijke ontwikkeling in de komende v i j f  jaar m ag m en 
aannemen, dat la te r een algemene structuur kan worden ontwikkeld die de 
Gemeenschap de gelegenheid biedt to t een ruimer in it ia t ie f  op d it te rre in . 
Voor het Programma to t uitw isseling van jeugdige werknemers zullen derhalve 
de resterende jaren ta ch tig  een nog groter uitdaging b lijk e n  dan de m o e ilijk­
heden die reeds in het verleden werden overwonnen.
(1) Het toekomstige EG-Programma to t uitw isse lin g  van jeugdige werknemers 
(28.10.1983)

D EE L IV

-  32 -
D E E L IV
SOCIALE B E S C H E R M IN G  
Het bestuit van de Raad -  A rtikelen 5 en 7
37. D e bepalingen inzake het v rije  verkeer van werknemers (1) z ijn  
van grote invloed geweest op de ontwikkeling van het Programma to t u it ­
wisseling van jeugdige werknemers, dat ingevolge a rtik e l 50 van het verdrag 
werd opgesteld.
Zo bepaalde het Raadsbesluit houdende op stelling van het Tweede 
Gemeenschappelijk Programma in a rtik e l 5 dat :
"Op de jeugdige werknemers die aan de stages van lange duur deelnemen, is 
in het kader van de vigerende wetgevingen een regeling van toepassing die 
even gunstig is als die welke krachtens het verdrag is vastgesteld met het 
oog op de verwezenlijking van het v r ije  verkeer van werknemers die onder­
daan van een Lid-Staat z ijn ."
In het kader van de vigerende wetgevingen derhalve en te r aanvulling 
op het bepaalde in a rtik e l 5, keurden de Lid-Staten in a rtik e l 7 goed dat 
z ij "hun bijstand verlenen o m  de uitw isseling to t stand te brengen, met 
nam e op het gebied van de sociale bescherming".
Gezien de aard van de verbintenissen die door de betrokken Lid-Staten 
h ie rb ij werden aangegaan, was d it het uitgangspunt voor het voornemen 
de bestaande belemmeringen, waarmee jeugdigde werknemers die aan u itw is ­
seling deelnemen te maken kregen, zoveel mogelijk weg te nemen.
Studies over de toepassing van de sociale-zekerheidsregelingen
38. Gezien de betekenis van deze bepalingen vond de Commissie het van 
de aanvang af van wezenlijk belang a lle  ontwikkelingen met betrekking 
to t hun toepassing te volgen, met bijzondere aandacht voor de sociale 
zekerheidsbescherming, omdat m en vooral op d it te rre in  moeilijkheden 
verwachtte.
(1) A rtikelen 48, 49 en 51 van het verdrag

-  33 -
39. Dergelijke moeilijkheden deden zich in fe ite  voor in de beginfase 
van het programma, doch b ij de Commissie bestond geen volledige zekerheid 
over de concrete aard van deze moeilijkheden en over de vraag in hoeverre 
z ij belemmeringen opwierpen voor de verwezenlijking van de uitw isselingen.
Daarom werd in 1980 en 1981 opdracht gegeven to t twee studies (1) die 
een overzicht moesten geven van de bestaande w e tte lijk e  bepalingen op het 
stuk van sociale zekerheid in de Lid-Staten en te g e lijk e rtijd  aanbevelingen 
doen voor eventuele verdere maatregelen o m  te zorgen dat de jeugdige werk­
nemers die deelnemen aan het programma voldoende sociaal beschermd z ijn .
Enkele in de studies aan de orde gestelde punten toonden d u id e lijk  
aan hoe ingewikkeld de problematiek is , doch z ij vestigden ook de aandacht 
op de vraag of de bepalingen in a rtik e l 5 en a rtik e l 7 van het b e slu it 
van de Raad specifiek genoeg waren in de eisen die aan a lle  Lid-Staten 
op het te rre in  van de sociale bescherming worden gesteld. Hier volgen 
enkele voorbeelden van verschillen in sociale verzekering voor jeugdige 
werknemers die deelnemen aan het programma :
- deelnemers die onm iddellijk voor hun deelneming aan een uitw isseling 
in hun betrekking verzekerd waren of werkloosheidsuitkering ontvingen 
en die gedurende de uitw isseling werk ve rrichtte n waardoor z ij onder de 
verzekering vielen , genoten gedurende hun werkperiode in het buitenland en b ij 
hun terugkeer in het Land van herkomst een voldoende dekking u it een oogpunt 
van sociale zekerheid. Deze werknemers konden namelijk pro fite re n  van de 
bepalingen van Verordening (EEG) n r. 1408/71 van de Raad, die hieronder
nog aan de orde komt;
-  deelnemers die onm iddellijk voor deelneming aan een uitw isselin g nie t 
onder de verzekering vielen en in het buitenland verzekeringsplichtige 
arbeid verrichtten moesten rekening houden met een korte t ijd  van 
onvoldoende sociale verzekering voor z ij weer aanspraken kregen;
______________________  ... /...
(1
) Tweede Gemeenschappelijk Programma to t uitw isseling van jeugdige
werknemers -  toepassing van de sociale-zekerheidsregelingen (Duitsland, 
België, F rankrijk, Ita lië  en Verenigd K o n in krijk), auteur L. Froidmont
Tweede Gemeenschappelijk Programma to t uitw isselin g van jeugdige 
werknemers -  toepassing van de sociale-zekerheidsregelingen (Denemarken, 
Griekenland, Ierland, Luxemburg, Nederland), auteur M. Meyer

- 34 -
voor deelnemers aan uitwisselingen waarbij geen verzekeringsplichtige 
arbeid werd ve rrich t waren de duur van de uitw isseling en hun po sitie 
in het land van herkomst bepalend voor de vraag of zich u it een oogpunt 
van sociale zekerheid problemen voordeden; voor deelnemers die niet 
onm iddellijk voor deelneming aan de uitw isseling verzekerd waren 
b.v. was het soms nodig zich op een of andere wijze persoonlijk te vei—  
zekeren; anderzijds behoefden deelnemers die vödr z ij gingen deelnemen 
aan een uitw isseling van korte duur verzekerd waren op d it punt weinig 
moeilijkheden te vrezen;
-  voor deelnemers die nie t in staat waren onm iddellijk na de uitw isseling 
verzekeringsplichtige arbeid te vinden rezen soms moeilijkheden wat 
b e tre ft hun aanspraak op werkloosheidsuitkering. Dit probleem kw am  het 
meeste voor en, zoals hieronder gesteld, maakten sommigen zich hierover 
veel zorg voor z ij to t deelneming aan het Uitwisselingsprogramma besloten.
40. Gezien de uiteenlopende p o sitie  van de deelnemers in de landen waar 
z ij wonen en gezien het f e it ,  dat aard en inhoud van de uitw isseling zeer 
uiteenlopend z ijn , kon m en verwachten dat zich op het te rre in  van de 
sociale zekerheid moeilijkheden zouden voordoen. Wanneer m en h ie rb ij ook 
nog bedenkt hoezeer w e tte lijk e  bepalingen in de Lid-Staten z e lf uiteenlopen 
is het eens te meer d u id e lijk  hoe ingewikkeld d it probleem is ; daarom werd 
in de studies voorgesteld te verwijzen naar de voorschriften van de 
Gemeenschap betreffende sociale zekerheid o m  vast te ste lle n  of een aantal 
van de moeilijkheden op het te rre in  van de sociale verzekering kan worden 
opgelost.
41. D e auteurs wijzen erop dat de gevolgen deze moeilijkheden met 
betrekking to t de sociale zekerheid nog geen grote omvang hebben aange­
nomen, doch de Commissie wenst een structuur to t ontwikkeling te brengen 
die voldoende waarborgen biedt dat allen die deelnemen aan uitw isselingen 
in het kader van a rtik e l 50 van het verdrag sociaal verzekerd z ijn .
D e Administratieve Commissie voor de Sociale Zekerheid van Migrerende 
Werknemers
42. D e Administratieve Commissie voor de Sociale zekerheid van 
Migrerende Werknemers, die to t taak heeft de adm inistratieve en

-  35 -
interpretatievragen op te lossen die naar aanleiding van de bepalingen 
van Verordening (EEG) n r. 1408/71 rijze n  (1), is een orgaan van deskundigen 
die ten nauwste betrokken z ijn  b ij de uitvoering van a rtik e l 51 van het 
verdrag met betrekking to t de sociale-zekerheidsvoorzieningen in verband 
met het v r ije  verkeer van werknemers in de Lid-Staten. N a een aantal 
verkennende discussies diende de Commissie b ij de Administratieve Commissie 
een gedetailleerd document in over de inzichten waartoe z ij gekomen was; 
z ij vroeg daarbij een algemeen advies over de wijze waarop in deze materie 
verder gehandeld moest worden.
In 1983 wijdde de Adm inistratieve Commissie hieraan een aantal 
zittin g e n  (de 188e, 189e en 190e), waarop deze inzichten diepgaand werden 
behandeld met het oog op de op stelling van een eventueel kader waarin 
aan a lle n , die aan het programma deelnemen, een voldoende niveau van 
sociale bescherming wordt geboden.
Tot b e slu it van het beraad maakte de Adm inistratieve commissie in 
oktober 1983 de volgende opmerkingen :
-  u it de aanvrage van de Commissie en u it de besprekingen in de Administra­
tieve Commissie bleek d u id e lijk  dat de jongeren die deelnemen aan het 
programma u it een oogpunt van sociale zekerheid verdeeld kunnen worden 
in twee verschillende groepen : z ij die wel en z ij die n ie t als werk­
nemer vallen onder de werkingssfeer van Verordening nr. 1408/71.
Werknemers onder de werkingssfeer van Verordening n r. 1408/71
43. Voor deelnemers die als werknemer onder de werkingssfeer van 
Verordening n r. 1408/71 vallen is de tekst van a rtik e l 5  van het b e slu it 
van de Raad to t op stelling van het programma d u id e lijk  van belang. Ten 
einde ervoor te zorgen dat het bepaalde in d it a rtik e l betrekking heeft 
op de sociale-zekerheidsbescherming beval de Adm inistratieve Commissie aan 
de tekst zo te w ijzigen, dat daarin verwezen wordt naar de a rtike le n  48,
49 en 51 van het verdrag zonder onderscheid te maken tussen uitw isseling
.../...
(1) Opgericht u it hoofde van a rtik e l 80 van Verordening (EEG) n r. 1408/71 
en gevormd door regeringsvertegenwoordigers u it de verschillende 
Lid-Staten die indien nodig worden bijgestaan door deskundige advi­
seurs. Een vertegenwoordiger van de Commissie neemt met raadgevende 
stem deel aan de zittin g e n  van de Adm inistratieve Commissie.

- 36 -
van Lange en van korte duur. Over de volgende tekstwijziging werd  
overeenstemming bereikt :
"Op de jeugdige werknemers die aan op grond van dit besluit georganiseerde  
programma's deelnemen is, in het kader van de vigerende wetgeving, een  
even gunstig systeem van toepassing als dat wat uit hoofde van de  
artikelen 48, 49 en 51 van het verdrag werd vastgesteld met het oog op  
de verwezenlijking van het vrije verkeer van werknemers die onderdaan  
van een Lid-Staat zijn."
44. Het was van belang het programma in verband met Verordening nr. 1408/71  
nader te bezien en de Administratieve Commissie benadrukte het feit, dat deze  
verordening specifiek van toepassing is op deelnemers-werknemers voor de  
risico's waartegen zij verzekerd zijn. De verordening houdt alleen een  
coördinatie in van de verschillende nationale sociale-zekerheidsregelingen
in de Lid-Staten in die zin, dat door de verordening deze systemen onderling  
verbonden worden met het doel de werknemers die zich binnen de Gemeenschap  
verplaatsen te beschermen.
De verordening is geen poging de inhoud van de bestaande nationale  
sociale-zekerheidswetgevingen te veranderen; waaruit volgt dat wanneer  
bepaalde groepen werknemers niet onder de wettelijke regeling van een  
Lid-Staat vallen, of alleen voor bepaalde risico's, dit door de verordening  
niet ondervangen of gewijzigd kan worden.
45. De Administratieve Commissie lichtte verder toe dat in de artikelen  
13 tot 17 van Verordening nr. 1408/71 wordt aangegeven welke wetgeving  
inzake sociale zekerheid op de migrerende werknemer van toepassing is,  
hetgeen in het algemeen de wetgeving is in het land waar men werkt. De  
verordening erkent speciale bepalingen voor de werknemers van wie de  
bijzondere aard van het werk een strikte toepassing van deze algemene  
regel onmogelijk maakt, terwijl in artikel 14 een aantal uitzonderings­
gevallen werd geregeld. Het belangrijkste is echter dat artikel 17  
bepaalt :
"Twee of meer Lid-Staten of de bevoegde autoriteiten van deze staten  
kunnen in onderlinge overeenstemming, in het belang van bepaalde  
werknemers of bepaalde groepen werknemers, uitzonderingen op de  
artikelen 13 tot en met 16 vaststellen."

- 37 -
De kwestie die door de Administratieve Commissie in verband met  
artikel 17 werd gesteld was dan ook vast te stellen of het in het belang  
van deze werknemers-stagiairs was onder de werkingssfeer te komen van de  
wetgeving van het gastland of onder de werkingssfeer te blijven \<an het  
woonland. Gezien de beperkte tijd die bij uitwisselingen in het buitenland  
wordt doorgebracht was men het er algemeen over eens dat de laatste keuze  
de meest gunstige is.
Uit hoofde van artikel 17 van Verordening nr. 1408/71 is het in  
feite mogelijk een multilaterale overeenkomst te sluiten met een gewaar­
borgde algemene en uniforme toepassing van een bepaling die stelt dat de  
wetgeving van het woonland gedurende de uitwisseling van toepassing blijft.  
De Administratieve Commissie wees erop dat de opneming van een dergelijke  
bepaling in de verordening zou verzekeren, dat de werknemer-stagiair,  
indien hij in het woonland verzekerd is tegen werkloosheid, bij zijn  
terugkeer van een uitwisseling uitkeringen ontvangt in overeenstemming  
met de wettelijke voorschriften in dat land.
Werknemers die niet onder de werkingssfeer van Verordening nr. 1408/71  
vallen
46. Voor deelnemers die niet onder de werkingssfeer van Verordening  
nr. 1408/71 vallen wees de Administratieve Commissie erop, dat het doel van  
de verordening, te weten de coördinatie, ook de begrenzing van de coördi­
natie vormt en derhalve de uitbreiding van de verordening tot personen die  
niet verzekerd zijn uitsluiten. Men wees echter op de noodzaak na te gaan  
of het niet mogelijk is nationale maatregelen te treffen om de opleidings-  
tijd in het kader van een uitwisseling te "neutraliseren" en zo enkele  
moeilijkheden weg te nemen die verband houden met de in enkele Lid-Staten  
gestelde eis dat men geregistreerd moet staan bij de Diensten voor Arbeids­
voorziening.

- 38 -
Samenvatting en conclusies
47. Gezien de algemene ontwikkelingen tot nu toe in verband met de  
doelstellingen van het programma is de Commissie van mening, dat de  
aanbeveling van de Administratieve Commissie betreffende wijziging van  
artikel 5 van het besluit van de Raad erg belangrijk is, omdat het een  
duidelijk verband legt tussen het programma en de bepalingen in het  
verdrag betreffende het vrije verkeer van werknemers, met name de bepalin­
gen inzake sociale zekerheid in artikel 51.
Voor deelnemers die onder de werkingssfeer vallen van  
Verordening nr. 1408/71 zou een multilaterale overeenkomst ex-artikel 17  
kunnen zorgen dat de wettelijke regeling van het woonland gedurende de  
uitwisseling van toepassing blijft en daardoor de administratieve com­
plicaties aanzienlijk kunnen verminderen. Gezien het beperkte aantal  
deelnemers waarvoor dit alles op dit ogenblik geldt, mag men niet ver­
wachten dat een dergelijke overeenkomst op multilaterale basis binnen  
afzienbare tijd gesloten zal worden.
Voor deelnemers die niet onder de werkingssfeer van  
Verordening nr. 1408/71 vallen wil de Commissie de zekerheid scheppen  
dat zij voldoende sociaal beschermd zijn. Op dit ogenblik worden een  
aantal mogelijkheden nagegaan, waaronder de mogelijke opneming van een  
nadere bepaling in artikel 5 van het besluit van de Raad waardoor  
dergelijke deelnemers met het oog op de sociale zekerheid worden gelijk­
gesteld met personen die vakopleidingscursussen volgen in hun woonland.  
Hoewel hiervoor misschien nationale wetswijzigingen nodig zijn is het  
duidelijk, dat speciale maatregelen genomen moeten worden om deze groep  
jeugdige werknemers te beschermen en het is de mening van de Commissie  
dat men dient te overwegen een dergelijke bepaling of wijziging in  
artikel 5 van het besluit op te nemen.

DEEL V

- 39 -
48. In verband met de algemene bepalingen van het besluit van de  
Raad dient erop gewezen te worden dat de verantwoordelijkheid voor
het bieden van een behoorlijk niveau van sociale bescherming niet berust  
bij de jeugdige werknemer, omdat de in artikel 2 gestelde voorwaarden de  
enige criteria zijn om te bepalen of men voor deelneming in aanmerking  
komt.
De Commissie wil van haar kant zorgen dat alle sociale-zekerheids-  
problemen voor jongeren die deelnemen aan het programma zoveel mogelijk  
worden opgelost en men mag verwachten dat, ook al zijn de gevolgen van  
deze problemen thans nog niet van grote omvang, in de toekomst maatregelen  
nodig zullen zijn als het programma wordt uitgebreid tot een niveau dat  
in overeenstemming is met de doelstellingen van artikel 50 van het  
verdrag.
49. Later zal het misschien dienstig zijn de invoering van een af­
zonderlijke regeling inzake sociale zekerheid in overweging te nemen,  
doch de Commissie meent dat thans de voorgestelde wijzigingen van  
artikel 5 een belangrijke verbetering zouden betekenen.
De ontwikkeling van een systeem van scholingsverlof, waarnaar  
in deel V wordt verwezen, is ook van belang in verband met de sociale  
zekerheid en helpt duidelijk te maken hoe ingewikkelde structurele  
moeilijkheden eventueel moeten worden opgelost wanneer het programma  
uitgevoerd moet worden in het kader van het volledige vrije verkeer  
van werknemers in de Lid-Staten.

- 40 -
DEEL V
DE UITDAGINGEN IN DE TOEKOMST
50. De Commissie was verheugd over de uitroeping van 1985 door  
de Verenigde Naties als internationaal Jongerenjaar en zij verbindt  
zich volledig tot de in deze verklaring neergelegde doelstellingen  
van inspraak, ontwikkeling en vrede. Omdat de uitwisselingsmogelijk-  
heden op dit ogenblik uiterst beperkt zijn, rust op de Lid-Staten zelf
de duidelijke plicht meer actief te worden bij de ontwikkeling en tenuit­
voerlegging van een uitwisselingsbeleid dat verder wil gaan op de weg van  
de verwerkelijking van deze doelstellingen.
De Commissie kan noch wil een groot deel van de verantwoordelijkheid  
voor de jongerenuitwisseling in de Gemeenschap blijven dragen en daarom  
zou men 1985 moeten zien als het jaar waarin de Lid-Staten een meer actieve  
rol op dit terrein beginnen te spelen.
51. De ervaring van het Programma tot uitwisseling van jeugdige werk­
nemers de laatste twintig jaar en meer in het bijzonder gedurende de  
Looptijd van dit programma heeft evenwel duidelijk geleerd, dat voor uit­
wisseling op ruimer schaal de ontwikkeling nodig is van een meer gestructu­
reerd administratief netwerk op Europees niveau, dat kan rekenen op meer  
financiële steun van de Lid-Staten.
De organisatie van bilaterale of multilaterale uitwisselingen eist  
veel planning en coördinatie en is niet gebaat bij het voortbestaan van  
"administratieve barrières", naar sommigen waarvan reeds verwezen is in  
het vorige hoofdstuk over de sociale zekerheid.
52. Deze barrières moeten worden weggenomen indien de Commissie een  
situatie wil scheppen waarin meer vrije uitwisseling mogelijk is. Toch  
blijft er een nog meer fundamenteel probleem, te weten het vestigen van  
een structuur voor scholingsverlof in de Lid-Staten zelf. Op dit ogenblik  
is deze structuur, zoals bleek uit een recente studie in het kader van  
het programma (1), nog in een zeer pril ontwikkelingsstadium. Bijgevolg
C1) "Scholingsverlof in de Europese Gemeenschap - Studie over de mogelijk­
heden tot uitbreiding van het scholingsverlof tot jeugdige werknemers  
die deelnemen aan het Programma tot uitwisseling van jeugdige werknemers  
uit hoofde van artikel 50 van het verdrag."

- 41 -
%
i
is het uiterst moeilijk gebleken de werkgevers tot deelneming
aan het programma te stimuleren, omdat zij in het algemeen niet verplicht
zijn hun jeugdige werknemers scholingsverlof in hun eigen Land toe te
staan.
Idealiter zou uitwisseling een belangrijk integrerend deel zijn van  
een regeling inzake scholingsverlof, waarbij een door de werkgever toege­
staan verlof afgerond kan worden met een werkervaring in een andere  
Lid-Staat._
In haar mededeling betreffende het beleid inzake beroepsopleiding  
in de jaren tachtig stelt de Commissie voor in samenwerking met de sociale  
partners de huidige situatie in verband met de regelingen inzake scholings­
verlof verder te bestuderen; men mag hopen dat dan meer licht zal vallen  
op de speciale moeilijkheden welke men thans op het terrein van de uit­
wisseling ondervindt.
53. Er wachten nog veel uitdagingen alvorens een toestand geschapen  
is, waarin uitwisselingen op ruime schaal in de Gemeenschap mogelijk  
zijn. Voor het Programma tot uitwisseling van jeugdige werknemers waren  
de laatste vijf jaar bijzonder vruchtbaar, niet alleen vanwege de
zeer hoge inzet waarmee werd gewerkt, doch ook vanwege de bereikte  
resultaten.
Naar de mening van de Commissie zijn er, ondanks de moeilijkheden in  
het vooruitzicht, voldoende redenen voor optimisme en een herziening van  
het huidige besluit van de Raad, inclusief enkele in dit verslag geschetste  
voorstellen, zou de mogelijkheid bieden de ontwikkeling van het programma  
in de rest van de jaren tachtig een fase verder te brengen, gelijk lopend metl
andere initiatieven die op dit terrein te verwachten zijn.
54. Omdat in artikel 12 van het huidige besluit van de Raad is  
bepaald dat de Raad dit besluit op voorstel van de Commissie uiterlijk  
op 30 juni 1984 opnieuw zal bezien, werkt de Commissie thans aan de  
eindredactie van haar voorstellen voor de verdere ontwikkeling van het  
programma in het tijdvak 1984 tot 1989.