Nr. C 105/42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 79 
Tevens stemt het ermee in dat vlees van mannelijke fok-
varkens op de markt mag worden gebracht indien de 
betrokken dieren ten minste zes weken vóór de slacht 
werden gecastreerd. 
5. Voorts merkt het Comité op dat het momenteel 
technisch mogelijk is, met behulp van bepaalde toestellen 
de geur of de smaak te meten. Bijgevolg dient hiermee 
thans reeds rekening te worden gehouden; de ontwikke­
ling van dergelijke apparaten en meetmethoden dient 
dringend te worden bevorderd. Bij toepassing van derge­
lijke methodes zouden de onderhavige problemen name-
Gedaan te Brussel, 29 november 1978. 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap voor Atoomenergie, in het bijzonder 
artikel 7, 
Gezien het verzoek van de Raad d.d. 8 mei 1978, een 
advies op te stellen, 
Gezien het besluit van zijn Bureau d.d. 18 oktober 1978, 
de Afdeling voor energie en nucleaire vraagstukken te 
belasten met het opstellen van een advies en een rapport 
ter zake, lijk in het bijzonder vanuit het oogpunt van de consu­
menten op een bevredigendere wijze kunnen worden op­
gelost. 
6. Ten slotte merkt het Comité op dat, in samenhang 
met het onderhavige richtlijnvoorstel, op 1 januari 1979 
een richtlijn betreffende de intracommunautaire handel 
in vleesprodukten in werking treedt (Richtlijn nr. 77/99 
van 21 december 1976), waarin onder meer wordt be­
paald dat alleen vers vlees dat voldoet aan de bepalingen 
van de richtlijn „Vers vlees" bij de bereiding van vlees­
produkten mag worden gebruikt. 
De Voorzitster 
van bet Economisch en Sociaal Comité 
Fabrizia BADUEL GLORIOSO 
Gezien het advies dat deze Afdeling tijdens haar 43e ver­
gadering d.d. 10 november 1978 heeft uitgebracht, 
Gezien de beraadslagingen tijdens zijn 163e zitting van 
29 en 30 november 1978 (vergadering van 29 novem­
ber), 
Gezien het mondelinge verslag van de rapporteur, de 
heer Friedrichs, 
Overwegende dat het Comité in zijn studie van 28 april 
1977 gepleit heeft voor invoering van een „nucleaire vei-
ligheidscode van de Gemeenschap", die alle vormen van Advies inzake een voorstel voor een besluit van de Raad tot goedkeuring van een programma 
betreffende de ontmanteling van kerncentrales 
(doe. COM(78) 167 def.) 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in Publikatieblad van 
de Europese Gemeenschappen nr. C 146 van 21 juni 1978, blz. 3. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 8 mei 1978 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig de 
bepalingen van artikel 7 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap 
voor Atoomenergie over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 29 en 30 november 1978 te Brussel gehouden 163e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
26. 4. 79 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 105/43 
ontwikkeling en toepassing van kernenergie, de ontman­
teling van kerncentrales inbegrepen, dient te omvatten, 
Overwegende dat in het op 17 mei 1977 (a) door de Raad 
goedgekeurde actieprogramma van de Europese Ge­
meenschappen inzake het milieu wordt gewezen op de 
noodzaak, de ontmanteling van kerncentrales in Ge­
meenschapsverband aan te pakken, 
Overwegende dat ontmantelingstechnieken weliswaar 
pas nodig zullen zijn wanneer de eerste kerncentrales bui­
ten bedrijf worden gesteld, maar dat deze technieken nu 
reeds continu verder moeten worden ontwikkeld om ze 
te perfectioneren en, wanneer de tijd gekomen is, ook te 
kunnen toepassen, 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met meerderheid van stemmen (één stem tegen) is 
goedgekeurd. 
1. Algemene opmerkingen 
1.1. Evenals andere industriële installaties moeten 
ook kerncentrales op een gegeven ogenblik buiten bedrijf 
worden gesteld. Kerncentrales leveren in dit geval bij­
zondere moeilijkheden op wegens de aanwezigheid van 
radioactieve stoffen. Gedurende de tijd die verstrijkt tus­
sen de buitenbedrijfstelling en de definitieve sloop (volle­
dige afbraak) van de centrale dienen derhalve bijzondere 
maatregelen ter bescherming van milieu en gezondheid te 
worden getroffen. Na de buitenbedrij fstelling van kern­
centrales, waarbij de splijtstoffen alsook de verdere ra­
dioactieve substanties en afvalstoffen worden verwij­
derd, worden door het Internationaal Atoomagentschap 
bij de ontmanteling drie fases onderscheiden. Deze fases 
kan men vereenvoudigd als volgt omschrijven: „veilige 
insluiting", „gedeeltelijke verwijdering en veilige inslui­
ting van de resterende stoffen" en „volledige verwijde­
ring". 
1.2. Uit enige onderzoekingen is gebleken dat bij de 
ontmanteling van moderne kerncentrales geen funda­
mentele moeilijkheden zullen rijzen. Aangezien hiermee 
tot nog toe evenwel relatief weinig ervaring is opgedaan, 
dienen volgens het Comité in de toekomst onderzoeken 
te worden ingesteld naar de criteria voor stillegging. Vol­
gens de Commissie zijn in het Westen tot op heden onge­
veer twintig kerncentrales buiten bedrijf gesteld, waar­
van vijf in de Gemeenschap. Het gaat hierbij echter om 
speciale typen die betrekkelijk klein zijn en slechts gedu­
rende een vrij korte periode in bedrijf zijn geweest. In de 
meeste gevallen is de ontmanteling bovendien niet verder 
gekomen dan fase 1 (buitenbedrijfstelling en controle 
van de installatie). Hiernaast bestaat enige ervaring met 
het slopen van grotere onderdelen van kerncentrales. 
1.3. In verband hiermee acht het Comité een intensi­
vering van de onderzoeks- en ontwikkelingswerkzaam-
heden betreffende de ontmanteling van kerncentrales 
(!) PB nr. C 139 van 13. 6. 1977. gewenst en noodzakelijk. Het is ingenomen met het 
voornemen van de Commissie, de werkzaamheden van 
het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek aan te 
vullen met een indirecte actie die ertoe moet bijdragen, de 
krachten op Gemeenschapsniveau te bundelen. Het GCO 
werkt immers slechts aan bepaalde fundamentele facet­
ten van de ontsmetting van onderdelen, terwijl economi­
sche aspecten, stralingsbescherming en toepassing op 
grote schaal buiten zijn taakgebied vallen. 
1.4. Het Comité onderschrijft de mening dat het 
voorgestelde communautaire programma voor een indi­
recte actie niet tot overlappingen met de andere werk­
zaamheden op dit gebied mag leiden en dat dubbel werk 
moet worden voorkomen. Het constateert bovendien dat 
het programma na verloop van twee jaar kan worden 
herzien ten einde veilig te stellen dat over de gehele pe­
riode van vijf jaar zoveel mogelijk doelmatige resultaten 
behaald worden. 
2. Bijzondere opmerkingen 
2.1. Het Comité stemt in met de afzonderlijke onder­
zoeks- en ontwikkelingsacties die de Commissie in het 
kader van het Gemeenschapsprogramma voorstelt. Het 
gaat ervan uit dat de voorschriften inzake stralingsbe­
scherming bij de ontmanteling uiteraard volledig worden 
toegepast (zie studie van het Economisch en Sociaal Co­
mité over een „nucleaire veiligheidscode van de Gemeen­
schap"). Wel wil het erop wijzen dat bij de ontwikkeling 
van ontmantelingstechnieken voorop moet staan dat de 
totale dosis bij ontmantelingswerkzaamheden en dus ook 
het aantal geëxponeerde personen bij toepassing van de 
voorschriften inzake stralingsbescherming zo gering mo­
gelijk wordt gehouden. Hierbij zij gelet op het feit dat 
ontmanteling gewoonlijk geruime tijd vergt. Voorts ves­
tigt het Comité de aandacht van de Commissie op de 
bijzondere veiligheidsproblemen die zich kunnen voor­
doen bij het vervoer en de tijdelijke en definitieve opber­
ging van de gesloopte onderdelen. 
2.2. Het Comité wil bovendien alle steun geven aan 
het voornemen van de Commissie, deel te nemen aan een 
demonstratieproject op het gebied van ontmantelings­
technieken. Van de deelneming aan een dergelijk project 
mogen waardevolle gegevens voor toekomstige onder­
zoeksprogramma's worden verwacht. Het Comité 
spreekt de hoop uit dat de Commissie binnen afzienbare 
tijd met een concreet voorstel komt. 
2.3. Hoewel het Comité ervan overtuigd is dat de ver­
schillende reactortypen dikwijls, zoniet meestal dezelfde 
ontmantelingsproblemen opleveren, wenst het er toch op 
te wijzen dat in de Gemeenschap verschillende reactor­
typen in bedrijf zijn, zodat mogelijke specifieke ontman­
telingsproblemen bij een bepaald type niet veronacht­
zaamd mogen worden. Aangezien de Commissie voor het 
voorgestelde programma slechts vrij bescheiden midde­
len heeft uitgetrokken, lijkt coördinatie van de nationale 
onderzoeksactiviteiten vooral uit dit oogpunt geenszins 
overbodig. 
Nr. C 105/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 4. 79 
2.4. Het Comité is voorts van mening dat ook aan­
dacht dient te worden besteed aan de ontmantelings-
kosten. Het begrijpt dat het voorlopig uiterst moeilijk zal 
zijn verder te gaan dan de algemene opmerking dat de te 
verwachten ontmantelingskosten beperkt zijn en het 
economische rendement van kernenergie niet wezenlijk 
zullen beïnvloeden. Wanneer men zich bij de prijsbepa­
ling voor kernenergie door de kostprijs wil laten leiden, 
zou het echter nuttig zijn dit probleem nader te bestude­
ren. 
2.5. Een belangrijk punt is de coördinatie van het 
ontmantelingsonderzoek en de ontwikkeling van con-
Gedaan te Brussel, 29 november 1978. 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap voor Atoomenergie, in het bijzonder 
artikel 7, 
Gezien de op 8 mei 1978 gedateerde adviesaanvrage van 
de Raad van de Europese Gemeenschappen, 
Gezien het door zijn Bureau genomen besluit, de Afde­
ling voor energie en nucleaire vraagstukken met het op­
stellen van een advies en een rapport te belasten, structies waarbij ontmanteling is ingecalculeerd. Hierop 
is door de Commissie reeds gewezen. Volledigheidshalve 
voegt het Comité eraan toe dat niet pas bij het afsluiten 
van het programma, maar reeds bij de uitvoering ervan 
en bij het ontwerpen van nieuwe installaties op deze 
coördinatie gelet dient te worden. 
2.6. Volgens het Comité dienen de resultaten van de 
O&O-programma's ertoe bij te dragen dat na raadple­
ging van de vertegenwoordiger van de Lid-Staten, de 
producenten en de werknemers in de betrokken bedrijfs­
takken een gemeenschappelijke regeling voor de ont­
manteling van kerncentrales tot stand komt. 
De Voorzitster 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fabrizia BADUEL GLORIOSO 
Gezien het op 10 november 1978 door deze Afdeling op­
gestelde advies (43e vergadering), 
Gezien de beraadslagingen tijdens de op 29 en 30 no­
vember 1978 gehouden 163e zitting (vergadering van 29 
november 1978), 
Gezien het rapport dat door de rapporteur, de heer 
Bonety, werd voorgelegd, Advies inzake een voorstel voor een besluit van de Raad houdende goedkeuring van een on­
derzoekprogramma voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie inzake de veiligheid 
van watergekoelde thermische reactoren 
(doe. COM(78) 166 def.) 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is bekendgemaakt in Publikatieblad van 
de Europese Gemeenschappen nr. C 146 van 21 juni 1978, blz. 2. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Op 8 mei 1978 heeft de Raad besloten het Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig de 
bepalingen van artikel 7 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap 
voor Atoomenergie over bovengenoemd voorstel te raadplegen. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd on­
derwerp tijdens zijn op 29 en 30 november 1978 te Brussel gehouden 163e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: