Nr. C 282/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5.11.81 
(Voorbereidende besluiten) 
COMMISSIE 
Voorstel voor een verordening (EEG) van de Raad tot vaststelling van de wijze van toe­
passing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag op het zeevervoer 
(Door de Commissie bij de Raad ingediend op 16 oktober 1981) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
87, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Co­
mité, 
Overwegende dat de regels betreffende de mededin­
ging deel uitmaken van de algemene regels van het 
Verdrag die ook op het zeevervoer van toepassing 
zijn; dat de wijze van toepassing daarvan wordt gere­
geld in het hoofdstuk van het Verdrag bereffende de 
genoemde concurrentieregels of volgens de daarin 
voorgeschreven procedures moet worden vastgesteld; 
Overwegende dat krachtens Verordening nr. 141 van 
de Raad (*) Verordening nr. 17 van de Raad (2) niet 
wordt toegepast op het vervoer, terwijl Verordening 
(EEG) nr. 1017/68 van de Raad (3) slechts van toe­
passing is op het vervoer per spoor, over de weg en 
over de binnenwateren; dat de Commissie op het 
ogenblik dan ook over geen enkel middel beschikt om 
rechtstreeks een onderzoek in te stellen naar gevallen 
van vermoedelijke inbreuk op de artikelen 85 en 86 in 
de sector van het zeevervoer; dat zij evenmin beschikt 
over de bevoegdheden tot het geven van beschikkin-
0) PB nr. 124 van 28. 11. 1962, blz. 2751/62. 
O PB nr. 58 van 10. 7. 1962, blz. 1655/62. 
O PB nr. L 175 van 23. 7. 1968, blz. 1. gen en het opleggen van sancties welke nodig zijn om 
zelf de door haar vastgestelde inbreuken te doen 
beëindigen; 
Overwegende dat er, om in deze situatie verbetering 
te brengen, een verordening voor de toepassing van 
de concurrentieregels op het zeevervoer dient te wor­
den vastgesteld welke overeenkomt met de verorde­
ningen die gelden voor de andere takken van vervoer 
en voor de andere economische sectoren; dat de Ge­
meenschap via Verordening (EEG) nr. 954/79 van de 
Raad van 15 mei 1979 betreffende de bekrachtiging 
door de Lid-Staten van of de toetreding van de Lid-
Staten tot het Verdrag van de Verenigde Naties in­
zake een gedragscode voor lijnvaartconferences (4) 
een belangrijk aspect van haar zeevaartpolitiek heeft 
vastgelegd; dat dit aspect zal leiden tot de toepassing 
van de gedragscode op een groot aantal conferences 
die diensten met de Gemeenschap onderhouden, ter­
wijl tal van andere conferences die diensten met haar 
onderhouden waarschijnlijk niet onder de code zullen 
vallen; dat de Raad besluiten heeft genomen inzake 
een latere deelneming van de Gemeenschap zelf aan 
het Verdrag inzake de code; dat de verordening tot 
toepassing van de concurrentieregels op het zeever­
voer, bedoeld in de laatste considerans van Verorde­
ning (EEG) nr. 954/79, met de vaststelling van deze 
verordening rekening zal moeten houden; dat de ver­
ordening met name ten aanzien van de conferences 
die onder de gedragscode vallen tegenstrijdigheden 
met deze code moet vermijden en deze eventueel 
moet aanvullen of verfijnen; 
Overwegende dat het, op grond van de ervaring 
waarover de Commissie momenteel op het gebied van 
het zeevervoer beschikt, wenselijk lijkt de sector van 
(4) PB nr. L 121 van 17. 5. 1979, blz. 1. 
5. 11.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 282/5 
het vervoer van onverpakte goederen van de wer­
kingssfeer van de onderhavige verordening uit te slui­
ten; 
Overwegende dat deze verordening dient uit te gaan 
van de tweeledige noodzaak, enerzijds toepassingsre­
gels vast te stellen waarmee de Commissie zich ervan 
kan vergewissen dat de mededinging niet op onrecht­
matige wijze op de gemeenschappelijke markt wordt 
vervalst, en anderzijds een overdadige reglementering 
van de sector te vermijden; 
Overwegende dat deze verordening het toepassings­
gebied van de voorschriften van de artikelen 85 en 86 
van het Verdrag nader moet aangeven met inachtne­
ming van de speciale aspecten van het zeevervoer; dat 
de mededingingsregelingen of misbruiken inzake het 
zeevervoer tussen derde landen of binnen een Lid-
Staat de handel tussen Lid-Staten in het algemeen 
niet op waarneembare wijze ongunstig kunnen beïn­
vloeden; dat daarentegen de handel tussen Lid-Staten 
waarschijnlijk wel ongunstig wordt beïnvloed wan­
neer deze mededingingsregelingen of misbruiken be­
trekking hebben op het internationaal vervoer, met 
inbegrip van het vervoer binnen de Gemeenschap, uit 
of naar havens van de Gemeenschap; dat dergelijke 
mededingingsregelingen of misbruiken namelijk de 
mededinging enerzijds tussen de havens van de ver­
schillende Lid-Staten kunnen beïnvloeden door hun 
respectievelijke aantrekkingszones te veranderen en 
anderzijds tussen de activiteiten in deze aantrekkings­
zones, en de handelsstromen binnen de gemeenschap­
pelijke markt kunnen verstoren; dat het toepassings­
gebied van deze verordening dan ook dient te worden 
beperkt tot de laatstgenoemde mededingingsregelin­
gen en misbruiken; 
Overwegende dat bepaalde typen van overeenkom­
sten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke ge­
dragingen van technische aard van het kartelverbod 
kunnen worden uitgezonderd omdat zij de mededin­
ging in de regel niet beperken; 
Overwegende dat het gewenst is ten behoeve van lijn-
vaartconferences een generieke vrijstelling van het 
kartelverbod mogelijk te maken; dat deze conferences 
namelijk, zoals Verordening (EEG) nr. 954/79 van de 
Raad in haar laatste considerans aangeeft, een stabi­
liserende werking hebben welke een waarborg vormt 
voor betrouwbare dienstverlening aan verladers; dat 
zij er in het algemeen toe bijdragen dat een aanbod 
van geregelde, toereikende en doeltreffende zeever-
voerdiensten wordt verzekerd, met een redelijke mate 
van inachtneming van de belangen der gebruikers; dat 
deze resultaten niet kunnen worden bereikt zonder de 
samenwerking die de scheepsvaartmaatschappijen bin­
nen de genoemde conferences op het gebied van de 
tarieven en eventueel van het aanbod van scheeps-
ruimte of de verdeling van te vervoeren tonnages en 
zelfs de ontvangsten ontwikkelen; dat de conferences 
meestal blijven blootstaan aan een daadwerkelijke 
concurrentie zowel van de zijde van de geregelde diensten buiten de conferences om, als van de wilde 
vaart-diensten en in bepaalde gevallen van andere 
middelen van vervoer; dat de mobiliteit der vloten die 
de structuur van het aanbod in de sector zeevervoer-
diensten kenmerkt, bovendien een voortdurende con­
currentiedruk op de conferences uitoefent, die ge­
woonlijk niet de mogelijkheid hebben de concurrentie 
voor een wezenlijk deel van de betrokken zeevervoer-
diensten uit te schakelen; 
Overwegende dat het evenwel, ten einde gedragingen 
van de zijde van de conferences die onverenigbaar 
zijn met artikel 85, lid 3, van het Verdrag te voorko­
men, gewenst is aan deze vrijstelling bepaalde voor­
waarden en verplichtingen te verbinden; 
Overwegende dat de bedoelde voorwaarden dienen te 
verhinderen dat de conferences concurrentiebeperkin-
gen toepassen welke niet onmisbaar zouden zijn om 
de doelstellingen die de verlening van de vrijstelling 
rechtvaardigen te bereiken; dat de conferences met 
het oog daarop niet op een zelfde traject vervoerprij-
zen en -voorwaarden mogen differentiëren alleen op 
grond van het land van herkomst of bestemming van 
de vervoerde produkten, waardoor zij binnen de Ge­
meenschap afleidingen van het verkeer zouden ver­
oorzaken die bepaalde havens, verladers, vervoerders 
of tussenpersonen benadelen; dat bovendien getrouw-
heidsovereenkomsten alleen moeten worden toegela­
ten volgens modaliteiten die niet op buitensporige 
wijze de vrijheid van de gebruikers en dus de mede­
dinging in de vervoerssector beperken, zonder af te 
doen aan het recht van de conferences om sancties te 
nemen tegen diegenen onder hen die op onrechtma­
tige wijze de getrouwheidsverplichting zouden schen­
den welke de tegenprestatie vormt voor de kortingen, 
gereduceerde vrachttarieven of commissielonen die 
hun door de conferences worden verleend; dat de ge­
bruikers vrijelijk moeten kunnen bepalen van welke 
ondernemingen zij gebruik maken voor vervoer over 
land of kadediensten die niet onder de vracht of scha­
deloosstellingen vallen die met de rederij zijn over­
eengekomen; 
Overwegende dat aan de vrijstelling eveneens be­
paalde verplichtingen moeten worden verbonden; dat 
de gebruikers in dat verband te allen tijde kennis 
moeten kunnen nemen van de vervoerprijzen en -con­
dities die door de leden van de conferences worden 
toegepast, met dien verstande dat op het gebied van 
het vervoer over land dat door de zeevervoerders 
wordt georganiseerd, Verordening (EEG) nr. 
1017/68 van de Raad houdende de toepassing van 
mededingingsregels op het gebied van het vervoer per 
spoor, over de weg en over de binnenwateren voor 
deze zeevervoerders blijft gelden; dat bepalingen die­
nen te worden opgenomen over de onmiddellijke me­
dedeling, van arbitrale vonnissen en aanbevelingen 
van verzoeningsinstanties welke door partijen zijn 
aanvaard, aan de Commissie, zodat deze kan nagaan 
of de conferences daarin niet worden vrijgesteld van 
de voorwaarden in de genoemde verordening en al-
Nr. C 282/6 Publikatieblad van de 
dus niet de voorschriften van communautaire open­
bare orde in de artikelen 85 en 86 overschrijden; 
Overwegende dat het overleg tussen de gebruikers of 
hun organisaties enerzijds en de conferences ander­
zijds een doeltreffender exploitatie van de zeever-
voerdiensten kan waarborgen, waarbij beter rekening 
wordt gehouden met de behoeften der gebruikers; dat 
derhalve enkele' van de kartels die het resultaat van 
dit overleg zouden kunnen zijn, dienen te worden 
vrijgesteld; 
Overwegende dat geen vrijstelling kan worden ver­
kregen wanneer aan de in artikel 85, lid 3, gestelde 
voorwaarden niet is voldaan; dat de Commissie dus 
de bevoegdheid moet hebben de geëigende maatrege­
len te nemen ingeval een vrijgesteld kartel wegens bij­
zondere omstandigheden gevolgen blijkt te hebben 
die onverenigbaar zijn met artikel 85, lid 3; dat de 
reacties van de Commissie, gezien de bijzondere taak 
die de lijnvaartconferences in de sector geregelde zee-
vervoerdiensten vervullen, geleidelijk en evenredig 
moeten zijn; dat zij derhalve de bevoegdheid moet 
hebben, eerst aanbevelingen te doen en vervolgens be­
schikkingen te nemen; 
Overwegende dat de nietigheid van rechtswege con­
form artikel 85, lid 2, alleen geldt voor de onderdelen 
van de overeenkomst waarvoor het verbod van artikel 
85, lid 1, geldt, en alleen voor de gehele overeen­
komst indien deze onderdelen uit de overeenkomst 
als geheel niet blijken te kunnen worden losgemaakt; 
dat de Commissie dus tot taak heeft, wanneer zij een 
inbreuk op de generieke vrijstelling vaststelt, aan te 
geven welke onderdelen van de overeenkomst door 
het verbod worden getroffen en derhalve van rechts­
wege nietig zijn, dan wel de redenen aan te geven 
waarom deze onderdelen niet van de rest van de 
overeenkomst kunnen worden losgemaakt en waarom 
deze derhalve in haar geheel nietig is; 
Overwegende dat, gezien de specifieke aspecten van 
het internationale zeevervoer, rekening moet worden 
gehouden met de mogelijkheid dat de toepassing van 
de onderhavige verordening op bepaalde kartels of 
gedragingen leidt tot conflicten met de wetten van 
bepaalde derde landen en schadelijke gevolgen kan 
hebben voor de belangrijke commerciële en maritieme 
belangen van de Gemeenschap; dat dus dient te wor­
den bepaald dat de Commissie in zulke gevallen moet 
trachten met de betrokken derde landen oplossingen 
te zoeken waarbij de betrokken belangen worden 
ontzien; 
Overwegende dat deze verordening de nodige proce­
dures, beslissingsbevoegdheden en sancties dient te 
bevatten om de naleving van de verboden in artikel 
85, lid 1, en artikel 86, alsmede de toepassingsvoor­
waarden voor artikel 85, lid 3, te doen naleven; 
Overwegende dat in dat verband rekening moet wor­
den gehouden met de procedurevoorschriften van 
Verordening (EEG) nr. 1017/68 welke geldt voor het Europese Gemeenschappen 5. 11. 81 
vervoer per spoor, over de weg en over de binnen­
wateren en waarin rekening wordt gehouden met be­
paalde aspecten van de vervoerwerkzaamheden in het 
algemeen; 
Overwegende dat het in het bijzonder, gezien de spe­
cifieke aspecten van het zeevervoer, in de eerste 
plaats de ondernemingen zijn die moeten zorgen dat 
hun overeenkomsten, besluiten of onderling afge­
stemde feitelijke gedragingen in overeenstemming zijn 
met de concurrentieregels en hun derhalve niet de 
verplichting behoeft te worden opgelegd deze bij de 
Commissie aan te melden; 
Overwegende nochtans, dat ondernemingen zich in 
bepaalde gevallen bij de Commissie kunnen vergewis­
sen van de rechtmatigheid van deze overeenkomsten, 
besluiten of onderling afgestemde feitelijke gedragin­
gen in het licht van de geldende voorschriften; dat 
dienaangaande een vereenvoudigde procedure moet 
worden ingevoerd, 
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING 
VASTGESTELD: 
AFDELING I 
MATERIËLE BEPALINGEN 
Artikel 1 
Doel en toepassingsgebied van de verordening 
1. Bij deze verordening wordt ten aanzien van het 
zeevervoer de wijze van toepassing van de artikelen 
85 en 86 van het Verdrag vastgesteld. 
2. Deze verordening heeft echter uitsluitend be­
trekking op het internationale zeevervoer, met uit­
zondering van het vervoer van onverpakte goederen, 
dat plaats heeft vanuit of naar een of meer havens van 
de Gemeenschap. 
Artikel 2 
Wettelijke uitzonderingen voor technische overeen­
komsten 
1. Het verbod van artikel 85, lid 1, van het Ver­
drag is niet van toepassing op overeenkomsten, beslui­
ten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen, 
die uitsluitend tot doel en ten gevolge hebben de toe­
passing van technische verbeteringen of de technische 
samenwerking door middel van: 
a) de vaststelling of de uniforme toepassing van nor­
men of typen voor schepen en andere vervoermid­
delen, materieel, bedrijfsbenodigdheden en vaste 
installaties; 
5.11.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 282/7 
b) de uitwisseling of het gemeenschappelijk gebruik, 
voor het vervoerbedrijf, van schepen en andere 
vervoermiddelen, personeel, materieel en vaste in­
stallaties; 
c) de organisatie en uitvoering van opeenvolgend of 
aanvullend zeevervoer, alsmede de vaststelling en 
toepassing van algemene vervoerprijzen en voor­
waarden voor dit vervoer; 
d) de coördinatie van dienstregelingen op opeenvol­
gende trajecten; 
e) het samenvoegen van afzonderlijke zendingen; 
f) de vaststelling of toepassing van uniforme regels 
betreffende de structuur en de toepassingsvoor­
waarden van vervoertarieven, voor zover daarin 
direct noch indirect vervoerprijzen en -voorwaar­
den worden vastgesteld. 
2. De Commissie zal de Raad zo nodig voorstellen 
voorleggen tot wijziging van de lijst in lid 1 van dit 
artikel. 
Artikel 3 
Vrijstelling van overeenkomsten tussen vervoerders 
betreffende het onderhouden van geregelde lijn­
diensten in het zeevervoer 
1. Onder lijnvaartconference wordt verstaan een 
groep zeevervoerders die geregelde lijndiensten on­
derhoudt voor het vervoer van personen of goederen 
op een of meer routes binnen bepaalde geografische 
zones, die gemeenschappelijk de prijzen en alle an­
dere voorwaarden voor deze diensten vaststelt. 
2. Van het verbod van artikel 85, lid 1, van het 
Verdrag zijn, onder de in artikel 4 van deze verorde­
ning genoemde voorwaarden, vrijgesteld de overeen­
komsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke 
gedragingen van alle leden van een lijnvaartconfe­
rence of van meer lijnvaartconferences, of een deel 
van hen, die een of meer van de volgende doelstellin­
gen beogen: 
a) het bepalen van prijzen en voorwaarden voor de 
bovengenoemde geregelde diensten en eventueel 
b) de coördinatie van de dienstregelingen van de 
schepen of hun afvaart- of aanlegdata, 
c) het vaststellen van de frequentie van de reizen of 
de aanlegplaatsen, 
d) de coördinatie of de onderlinge verdeling der rei­
zen of aanlegplaatsen tussen leden van de confe­
rence, 
e) de regeling van de door elk der leden aangeboden 
vervoerscapaciteit, 
f) de verdeling van de vervoerde tonnage of de op­
brengsten onder de leden. Artikel 4 
Voorwaarden die aan de vrijstelling zijn verbonden 
Aan de vrijstelling bedoeld in artikel 3 zijn de vol­
gende voorwaarden verbonden: 
1. een conference mag binnen de gemeenschappelijke 
markt geen nadeel toebrengen aan bepaalde ha­
vens, verladers, vervoerders of tussenpersonen, 
door voor een zelfde goed op een zelfde route 
vervoerprijzen en -voorwaarden toe te passen die 
verschillen naar gelang van het land van herkomst 
of bestemming van de vervoerde produkten. 
2. Indien een conference verladers of expediteurs 
voorstelt getrouwheidsovereenkomsten te sluiten 
waarbij zij kortingen of gereduceerde vrachttarie­
ven genieten, of indien een conference expediteurs 
voorstelt getrouwheidsverbintenissen te sluiten 
waarbij zij commissieloon geniet: 
a) moet elke conference de verladers of expedi­
teurs hetzij een systeem van contante korting, 
hetzij een keuze tussen zulk een systeem en een 
systeem van uitgestelde korting voorstellen. 
In het geval van een systeem van contante kor­
ting, moet elle van de partijen de getrouwheid-
sovereenkomst zonder sanctie te allen tijde 
kunnen beëindigen, met een opzeggingstermijn 
van ten hoogste zes maanden. 
In het geval van een systeem van uitgestelde 
korting mag noch de getrouwheidsperiode 
waarover de korting wordt berekend, noch de 
daarop volgende getrouwheidsperiode die 
wordt verlangd voor betaling van deze korting, 
langer duren dan zes maanden; 
b) mag een conference geen beroep doen op de 
vervroegde opzegging van een getrouwheids-
overeenkomst door een verlader om te weige­
ren met hem een nieuwe getrouwheidsovereen-
komst te sluiten. 
c) moet de conference na raadpleging van de be­
trokkenen, hun vertegenwoordigers of hun or­
ganisaties, een lijst opstellen van de gevallen 
waarin de verladers of de expediteurs van hun 
getrouwheidsverplichting worden ontslagen. 
Onder die gevallen moeten met name die voor­
komen : 
— waarin de zendingen plaatsvinden vanuit of 
naar een haven die niet door de conference 
wordt bediend, 
— waarin de wachttijd in een haven een tijds­
duur overschrijdt welke dient te worden 
aangegeven, per haven en per produkt of 
categorie produkten, na raadpleging van de 
verladers en expediteurs die bij een goede 
Nr. C 282/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5.11.81 
bediening van de haven rechtstreeks belang 
hebben. 
De conference moet echter vooraf door de ver­
lader of door de expediteur binnen een be­
paalde termijn in kennis worden gesteld van 
diens voornemen om hetzij uit een niet be­
diende haven te verzenden, hetzij vanuit een 
bediende haven gebruik te maken van een niet 
tot de conference behorend schip, zodra hij aan 
de hand van de gepubliceerde tabel der afvaar­
ten heeft kunnen vaststellen dat de maximum-
wachttijd zal worden overschreden; 
d) mag de getrouwheid slechts betrekking hebben 
op: 
— verzendingen van goederen die vallen onder 
het tarief van de conference vanuit alleen de 
reeksen havens welke zij bedient, 
— en waarvoor de verlader of de expediteur 
het recht of de mogelijkheid heeft, de ver­
voerder krachtens een overeenkomst tot 
koop, verkoop of overdracht van de goede­
ren aan te wijzen; 
e) kan de conference de verlader of de expediteur 
het gebruik van andere transportmiddelen dan 
het zeevervoer niet verbieden; zij kan zich 
evenmin ertegen verzetten dat de verlader of de 
expediteur onder de havens welke zij aandoet 
en de schepen welke zij in lijndienst gebruikt de 
keuze behoudt van de verladingshaven en de 
vervoerder. 
Er wordt niet afgedaan aan het recht voor de con­
ference om het onrechtmatig gebruik door een ver­
lader of een expediteur van de voorschriften onder 
c), d) en e), ten einde zijn getrouwheidsverplich-
ting te ontgaan, te bestraffen. 
3. Voor het vervoer over land en de kadediensten die 
niet worden gedekt door de vrachtprijs of de ver­
schuldigde bedragen over de betaling waarvan de 
rederij en de verladers of de expediteurs het eens 
zijn geworden, moeten de verladers, de expedi­
teurs of de ontvangers de bevoegdheid hebben zich 
tot de ondernemingen van hun keuze te wenden. 
Artikel 5 
Verplichtingen die aan de vrijstelling zijn verbonden 
Aan de vrijstelling bedoeld in artikel 3 zijn de vol­
gende verplichtingen verbonden: 
1. De gebruikers moeten te allen tijde kennis kunnen 
nemen van de vervoerprijzen en -voorwaarden 
welke door de leden van de conference worden 
toegepast; deze prijzen en voorwaarden moeten 
onder andere de inschepings- en ontschepings-
voorwaarden aangeven, de precieze omvang van de diensten die in de vrachtprijs of enig ander 
door de rederij ontvangen bedrag zijn begrepen, 
alsmede de ter zake geldende gebruiken. 
2. Arbitrale vonnissen en aanbevelingen van verzoe­
ningsinstanties, die door partijen zijn aanvaard, 
moeten onmiddellijk aan de Commissie medege­
deeld worden wanneer daarin geschillen worden 
beslecht betreffende gedragingen van de conferen­
ces als bedoeld in artikel 4. 
Artikel 6 
Vrijstelling van overeenkomsten tussen verladers en 
conferences betreffende het gebruik van geregelde 
lijndiensten in het zeevervoer 
Overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde 
feitelijke gedragingen tussen verladers of expediteurs, 
dan wel tussen de laatstgenoemden of hun organisa­
ties enerzijds en de conferences anderzijds, met be­
trekking tot de kwaliteit, de prijzen en de voorwaar­
den van de geregelde zeevervoerdiensten zijn vrijge­
steld van het verbod van artikel 85, lid 1. 
Artikel 7 
Toezicht op de vrijgestelde overeenkomsten 
Indien de betrokkenen inbreuk maken op een ver­
plichting die volgens artikel 5 is verbonden aan de in 
artikel 3 van de onderhavige verordening bedoelde 
vrijstelling, of indien overeenkomsten, besluiten of 
onderling afgestemde feitelijke gedragingen waaraan 
de vrijstelling is verleend bedoeld in de artikelen 3 of 
6 van deze verordening, wegens bijzondere omstan­
digheden gevolgen hebben welke onverenigbaar zijn 
met de voorwaarden van artikel 85, lid 3, van het 
Verdrag, kan de Commissie, ten einde deze gevolgen 
of deze inbreuken te doen beëindigen, onder de in 
afdeling II van deze verordening gestelde voorwaar­
den, 
— de betrokkenen aanbevelingen doen, 
— in geval van niet-nakoming van deze aanbevelin­
gen, hetzij aan de hand van de zwaarte van de 
betrokken onverenigbare gevolgen of inbreuken, 
een beschikking nemen waarin hun bepaalde han­
delingen worden verboden of gelast, hetzij hun 
onder intrekking van de generieke vrijstelling 
welke hun is verleend, een individuele vrijstelling 
conform artikel 10, lid 4, van deze verordening 
verlenen, hetzij hun de generieke vrijstelling ont­
nemen. 
Artikel 8 
Conflicten van internationaal recht 
Ingeval de toepassing van deze verordening op be­
paalde overeenkomsten of gedragingen in conflict 
5.11.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 282/9 
kan komen met wetgevende of bestuursrechtelijke be­
palingen van bepaalde derde landen, en daarbij de be­
langrijke en commerciële en maritieme belangen van 
de Gemeenschap in gevaar kunnen worden gebracht, 
gaat de Commissie tijdig met de bevoegde autoritei­
ten van de betrokken derde landen overleg aan, ten 
einde de bovengenoemde belangen met inachtneming 
van het Gemeenschapsrecht zoveel mogelijk te ver­
zoenen. 
De Commissie brengt de Raad binnen drie jaar na in­
werkingtreding van deze verordening verslag uit over 
de daarmee opgedane ervaring en stelt de Raad voor, 
in de genoemde verordening de wijzigingen aan te 
brengen welke gezien deze ervaring noodzakelijk 
mochten blijken. 
AFDELING II 
PROCEDUREVOORSCHRIFTEN 
Artikel 9 
Procedures naar aanleiding van een klacht of 
ambtshalve 
De Commissie leidt de procedure in tot beëindiging 
van inbreuken op artikel 85, lid 1, of artikel 86 van 
het Verdrag, alsmede de procedure voor de toepas­
sing van artikel 7 van deze verordening. Zij doet dit 
naar aanleiding van een klacht of ambtshalve. 
Tot het indienen van een klacht zijn gerechtigd: 
a) de Lid-Staten, 
b) natuurlijke of rechtspersonen die aantonen hierbij 
een rechtmatig belang te hebben. 
Artikel 10 
Voltooiing van de procedures naar aanleiding van een 
klacht of ambtshalve 
1. Indien de Commissie een inbreuk op artikel 85, 
lid 1, of artikel 86 van het Verdrag vaststelt, kan zij 
de betrokken ondernemingen' en ondernemersvereni­
gingen bij beschikking verplichten aan de vastgestelde 
inbreuk een einde te maken. 
Onverminderd de overige bepalingen van deze veror­
dening, kan de Commissie alvorens een beschikking 
te nemen als bedoeld in de voorgaande alinea, aan de 
betrokken ondernemingen en ondernemersverenigin­
gen aanbevelingen doen om aan de inbreuk een einde 
te maken. 
2. Lid 1 is eveneens van toepassing in het geval be­
doeld in artikel 7 van deze verordening. 
3. Indien de Commissie op grond van de haar be­
kende gegevens concludeert dat er geen aanleiding 
bestaat om krachtens artikel 85, lid 1, of artikel 86 van het Verdrag of krachtens artikel 7 van deze ver­
ordening op te treden tegen een overeenkomst, een 
besluit of een onderling afgestemde feitelijke gedra­
ging, geeft zij, indien de procedure is ingeleid naar 
aanleiding van een klacht, een beschikking waarbij de 
klacht als ongegrond wordt afgewezen. 
4. Indien de Commissie aan het eind van een naar 
aanleiding van een klacht of ambtshalve ingeleide 
procedure concludeert dat een overeenkomst, een be­
sluit of een onderling afgestemde feitelijke gedraging 
voldoet aan de voorwaarden van artikel 85, lid 1 en 
lid 3, geeft zij een beschikking tot toepassing van arti­
kel 85, lid 3. In deze beschikking is de datum vermeld 
met ingang waarvan zij in werking treedt. Dit kan 
een vroegere datum zijn dan die van de beschikking. 
Artikel 11 
Toepassing van artikel 85, lid 3 — verzetprocedure 
1. Ondernemingen en ondernemersverenigingen 
die ten gunste van de overeenkomsten, besluiten en 
onderling afgestemde feitelijke gedragingen als be­
doeld in artikel 85, lid 1, waaraan zij deelnemen een 
beroep wensen te doen op artikel 85, lid 3, kunnen 
een verzoek bij de Commissie indienen. 
2. Indien de Commissie het verzoek ontvankelijk 
acht maakt zij, zodra zij over alle stukken van het 
dossier beschikt en op voorwaarde dat er geen proce­
dure op grond van artikel 9 tegen de overeenkomst, 
het besluit of de onderling afgestemde feitelijke ge­
draging is ingeleid, zo spoedig mogelijk in het Publi­
katieblad van de Europese Gemeenschappen de essen­
tiële inhoud van het verzoek bekend en nodigt zij alle 
belanghebbende derden uit, haar binnen 30 dagen 
hun opmerkingen kenbaar te maken. Bij de bekend­
making wordt rekening gehouden met het rechtma­
tige belang van de ondernemingen dat hun zakenge­
heimen niet aan de openbaarheid worden prijsgege­
ven. 
3. Indien de Commissie de ondernemingen die 
haar daartoe een verzoek hebben gedaan niet binnen 
90 dagen, te rekenen vanaf de dag van de bekendma­
king in het Publikatieblad van de Europese Gemeen­
schappen, mededeelt dat ten aanzien van de toepasse­
lijkheid van artikel 85, lid 3, ernstige twijfel bestaat, 
wordt de overeenkomst, het besluit of de onderling 
afgestemde feitelijke gedraging zoals in het verzoek 
beschreven, geacht voor de voorafgaande tijd en voor 
ten hoogste drie jaar na de dag van de bekendmaking 
in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 
van het verbod vrijgesteld te zijn. 
Indien de Commissie na afloop van de termijn van 90 
dagen, maar vóór het aflopen van de termijn van drie 
jaar, vaststelt dat aan de voorwaarden voor toepas­
sing van artikel 85, lid 3, niet is voldaan, geeft zij een 
beschikking waarin het verbod van artikel 85, lid 1, 
Nr. C 282/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5.11.81 
van toepassing wordt verklaard. Deze beslissing kan 
terugwerkende kracht hebben indien de betrokkenen 
onjuiste gegevens hebben verstrekt of indien zij mis­
bruik maken van de vrijstelling van het bepaalde in 
artikel 85, lid 1. 
4. Wanneer de Commissie binnen deze termijn van 
90 dagen de verzoekende ondernemingen de in de 
eerste alinea van lid 3 bedoelde mededeling heeft toe­
gezonden, onderzoekt zij of de voorwaarden van arr 
tikel 85, lid 1 en lid 3, zijn vervuld. 
Indien zij vaststelt dat aan de voorwaarden van arti­
kel 85, lid 1 en lid 3, is voldaan, geeft zij een beschik­
king tot toepassing van artikel 85, lid 3. In deze be­
schikking is de datum vermeld met ingang waarvan 
zij in werking treedt. Dit kan een vroegere datum zijn 
dan die van het verzoek. 
Artikel 12 
Geldigheidsduur en intrekking van de beschikkingen 
tot toepassing van artikel 85, lid 3 
1. In de overeenkomstig artikel 10, lid 4, of artikel 
11, lid 4, tweede alinea, gegeven beschikking tot toe­
passing van artikel 85, lid 3, wordt aangegeven voor 
welke periode zij geldt; deze periode is over het alge­
meen niet korter dan zes jaar. De beschikking kan 
voorwaarden en verplichtingen inhouden. 
2. De beschikking kan worden verlengd, indien de 
voorwaarden voor de toepassing van artikel 85, lid 3, 
vervuld blijven. 
3. De Commissie kan haar beschikking intrekken 
of wijzigen, of de betrokkenen bepaalde handelingen 
verbieden: 
a) indien de feitelijke omstandigheden op een voor 
de beschikking wezenlijk punt zijn gewijzigd, 
b) indien de betrokkenen zich gedragen in strijd met 
een bij de beschikking opgelegde verplichting, 
c) indien de beschikking berust op onjuiste inlichtin­
gen of door bedrog is verkregen, of 
d) indien de betrokkenen misbruik maken van de in 
de beschikking vervatte ontheffing van artikel 85, 
lid 1. 
In de gevallen genoemd onder b), c) en d) kan de 
beschikking met terugwerkende kracht worden inge­
trokken. 
Artikel 13 
Bevoegdheid 
Onverminderd het toezicht van het Hof van Justitie 
op de betrokken beschikking, is uitsluitend de Com­
missie bevoegd: 
— om artikel 7 toe te passen, — om een beschikking te geven overeenkomstig arti­
kel 85, lid 3. 
De autoriteiten van de Lid-Staten blijven bevoegd om 
te beslissen of aan de voorwaarden van artikel 85, lid 
1, of van artikel 86 is voldaan, zolang de Commissie 
geen procedure heeft ingeleid met het oog op het op­
stellen van een beschikking in de betrokken zaak, 
noch de in artikel 11, lid 3, bedoelde mededeling 
heeft verzonden. 
Artikel 14 
Contact met de autoriteiten van de Lid-Staten 
1. Bij de in deze verordening bedoelde procedures 
onderhoudt de Commissie een nauw en voortdurend 
contact met de bevoegde autoriteiten van de Lid-Sta­
ten; deze zijn gerechtigd opmerkingen te maken over 
deze procedures. 
2. De Commissie doet de bevoegde autoriteiten 
van de Lid-Staten onverwijld een afschrift toekomen 
van de klachten en verzoeken en van de belangrijkste 
documenten welke haar in het kader van deze proce­
dures zijn toegezonden of door haar worden verzon­
den. 
3. Een Adviescomité voor mededingingsregelingen 
en economische machtsposities op het gebied van het 
zeevervoer wordt geraadpleegd alvorens een beschik­
king na een procedure als bedoeld in artikel 9 wordt 
gegeven, en alvorens enige beschikking in toepassing 
van artikel 11, lid 3, tweede alinea, en lid 4, tweede 
alinea, wordt gegeven. Het Adviescomité wordt 
eveneens geraadpleegd voor de goedkeuring van de in 
artikel 27 bedoelde uitvoeringsbepalingen. 
4. Het Adviescomité is samengesteld uit bevoegde 
ambtenaren op het gebied van het zeevervoer en van 
mededingingsregelingen en economische machtsposi­
ties. Iedere Lid-Staat benoemt twee ambtenaren die 
hem vertegenwoordigen en bij verhindering door een 
andere ambtenaar kunnen worden vervangen. 
5. De raadpleging vindt plaats op een gemeen­
schappelijke vergadering op uitnodiging van de Com­
missie, uiterlijk 14 dagen na verzending van de op­
roep. Bij deze oproep worden een uiteenzetting van 
de zaak, met opgave van de belangrijkste stukken, en 
een voorontwerp van beschikking voor elk te onder­
zoeken geval ingesloten. 
6. Het Adviescomité kan advies uitbrengen zelfs 
indien er leden afwezig zijn en niet zijn vertegen­
woordigd. Van het resultaat van de raadpleging 
wordt een schriftelijk verslag opgemaakt dat bij het 
ontwerp van beschikking wordt gevoegd. Het wordt 
niet openbaar gemaakt. 
5.11.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 282/11 
Artikel 15 
Bestudering door de Raad van een beginselvraagstuk 
betreffende het gemeenschappelijk vervoerbeleid dat is 
gerezen in verband met een concreet geval 
1. De Commissie geeft een beschikking waarvoor 
de in artikel 14 bedoelde raadpleging verplicht is 
gesteld, eerst na afloop van een termijn van 20 dagen 
na de dag waarop het Adviescomité zijn advies heeft 
uitgebracht. 
2. Vóór het verstrijken van de in lid 1 bedoelde 
termijn kan elke Lid-Staat verzoeken de Raad bijeen 
te roepen ten einde met de Commissie de beginsel­
vraagstukken betreffende het gemeenschappelijke ver­
voerbeleid te bestuderen waarvan hij meent dat zij 
verband houden met het bijzondere geval waarop de 
beschikking betrekking zal hebben. 
De Raad komt binnen 30 dagen na het verzoek van 
de betrokken Lid-Staat bijeen ten einde uitsluitend 
deze beginselvraagstukken te behandelen. 
De Commissie geeft haar beschikking pas na de 
Raadszitting. 
3. Voorts kan de Raad te allen tijde, op verzoek 
van een Lid-Staat of van de Commissie, algemene 
vraagstukken bespreken die bij de toepassing van het 
mededingingsbeleid op zeevervoergebied rijzen. 
4. In alle gevallen waarin de Raad bijeen moet 
komen om krachtens lid 2 beginselvraagstukken of 
krachtens lid 3 algemene vraagstukken te bespreken, 
houdt de Commissie in het kader van deze verorde­
ning rekening met de beleidslijnen die in de Raad 
naar voren zijn gekomen. 
Artikel 16 
(ingetrokken) 
Artikel 17 
Verzoek om inlichtingen 
1. Tér vervulling van de taken welke haar zijn op­
gedragen in deze verordening, kan de Commissie alle 
noodzakelijke inlichtingen inwinnen bij de regeringen 
en de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten, als­
mede bij ondernemingen en ondernemersverenigin­
gen. 
2. Wanneer de Commissie tot een onderneming of 
een ondernemersvereniging een verzoek om inlichtin­
gen richt, zendt zij gelijktijdig een afschrift van dit 
verzoek aan de bevoegde autoriteit van de Lid-Staat 
op welks grondgebied de zetel van die onderneming 
of ondernemingsvereniging zich bevindt. 
3. In haar verzoek geeft de Commissie de rechts­
grond en het doel van dit verzoek aan; tevens wijst zij op de sancties waarin artikel 20, lid 1, sub b), 
voorziet voor het verstrekken van een onjuiste inlich­
ting. 
4. Tot het verstrekken van de gevraagde inlichtin­
gen zijn verplicht: de eigenaren van een onderneming 
of degenen die hen vertegenwoordigen en, in het ge­
val van rechtspersonen, vennootschappen en vereni­
gingen zonder rechtspersoonlijkheid: degenen die 
volgens die wet of de statuten belast zijn met de ver­
tegenwoordiging. 
5. Indien een onderneming of ondernemersvereni­
ging de gevraagde inlichtingen binnen de door de 
Commissie gestelde termijn niet dan wel onvolledig 
verstrekt, verlangt de Commissie de inlichtingen bij 
beschikking. Deze beschikking omschrijft de ge­
vraagde inlichtingen, stelt een passende termijn vast 
binnen welke deze moeten worden verstrekt en wijst 
op de in artikel 20, lid 1, sub b), en in artikel 21, lid 1, 
sub c), voorziene sancties, alsmede op het recht om 
tegen de beschikking in beroep te gaan bij het Hof 
van Justitie. 
6. De Commissie zendt tegelijkertijd een afschrift 
van haar beschikking aan de bevoegde autoriteit van 
de Lid-Staat op welks grondgebied zich de zetel van 
de onderneming of de ondernemingsvereniging be­
vindt. 
Artikel 18 
Verificaties door de autoriteiten van de Lid-Staten 
1. Op verzoek van de Lid-Staten verrichten de be­
voegde autoriteiten van de Lid-Staten de verificaties 
welke de Commissie op grond van artikel 19, lid 1, 
nodig oordeelt of welke zij krachtens artikel 19, lid 3, 
bij beschikking heeft gelast. De functionarissen van de 
bevoegde autoriteiten der Lid-Staten die belast zijn 
met het uitvoeren van de verificaties, oefenen hun be­
voegdheden uit op vertoon van een schriftelijke op­
dracht, verstrekt door de bevoegde autoriteit van de 
Lid-Staat op welks grondgebied de verificatie moet 
plaatsvinden. In deze opdracht wordt melding 
gemaakt van onderwerp en doel van de verificatie. 
2. Personeelsleden van de Commissie kunnen, op 
verzoek van de Commissie of van de bevoegde autori­
teit van de Lid-Staat op welks grondgebied de verifi­
catie moet worden verricht, de functionarissen van 
genoemde autoriteit bijstaan bij het vervullen van hun 
opdracht. 
Artikel 19 
Bevoegdheid van de Commissie tot verificatie 
1. Ter vervulling van de taken welke haar zijn op­
gedragen in deze verordening, kan de Commissie alle 
Nr. C 282/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5.11.81 
noodzakelijke verificaties verrichten bij ondernemin­
gen en ondernemingsverenigingen. 
Te dien einde beschikken de personeelsleden van de 
Commissie, die in haar opdracht handelen, over de 
volgende bevoegdheden: 
a) het controleren van de boeken en bescheiden van 
het bedrijf; 
b) het maken van afschriften of uittreksels uit deze 
boeken en bescheiden; 
c) het ter plaatse vragen van mondelinge inlichtingen; 
d) het betreden van alle lokaliteiten, terreinen en ver­
voermiddelen der ondernemingen. 
2. De personeelsleden die door de Commissie met 
het uitvoeren van deze verificaties zijn belast, oefenen 
hun bevoegdheden uit op vertoon van een schrifte­
lijke opdracht, waarin melding wordt gemaakt van 
onderwerp en doel der verificaties, alsmede van de 
sancties waarin artikel 20, lid 1, sub c), voorziet voor 
het niet volledig tonen van de ter inzage gevraagde 
boeken of bescheiden. Voordat de verificatie plaats­
vindt, stelt de Commissie tijdig de bevoegde autoriteit 
van de Lid-Staat op welks grondgebied een verificatie 
moet worden verricht, in kennis van de opdracht tot 
verificatie en van de identiteit der personeelsleden die 
met de uitvoering van deze opdracht zijn belast. 
3. De ondernemingen en ondernemersverenigingen 
zijn verplicht zich te onderwerpen aan de verificaties 
welke de Commissie bij beschikking heeft gelast. 
Deze beschikking maakt melding van onderwerp en 
doel van de verificatie, geeft de datum aan waarop de 
verificatie een aanvang neemt en wijst op de in artikel 
20, lid 1, sub c), en in artikel 21, lid 1, sub d), voor­
ziene sancties, alsmede op het recht om tegen de be­
schikking in beroep te gaan bij het Hof van Justitie. 
4. Alvorens een beschikking te geven als bedoeld in 
lid 3, hoort de Commissie de bevoegde autoriteit van 
de Lid-Staat op welks grondgebied de verificatie moet 
worden verricht. 
5. De functionarissen van de bevoegde autoriteit 
van de Lid-Staat op welks grondgebied de verificatie 
moet worden verricht, kunnen, op verzoek van deze 
autoriteit of van de Commissie, de personeelsleden 
van de Commissie bijstaan bij het vervullen van hun 
opdracht. 
6. Wanneer een onderneming zich verzet tegen een 
verificatie waartoe krachtens dit artikel opdracht is 
gegeven, verleent de betrokken Lid-Staat de nodige 
bijstand aan de personeelsleden aan wie de Commis­
sie opdracht tot verificatie heeft gegeven, ten einde 
hun de vervulling van deze opdracht mogelijk te ma­
ken. Tot dit doel passen de Lid-Staten op overeen­
komstige wijze de maatregelen toe die zij krachtens artikel 21, lid 6, van Verordening (EEG) nr. 1017/68 
van de Raad hebben genomen. 
Artikel 20 
i 
Geldboeten 
1. De Commissie kan bij beschikking aan onderne­
mingen of ondernemersverenigingen geldboeten 
opleggen van ten minste honderd en ten hoogste vijf­
duizend rekeneenheden, wanneer zij opzettelijk of uit 
onachtzaamheid: 
a) bij een mededeling als bedoeld in artikel 5, lid 2, 
of bij een verzoek als bedoeld in artikel 11, on­
juiste of verdraaide gegevens verstrekken; 
b) in antwoord op een verzoek als bedoeld in artikel 
17, li*d 3 of lid 5, een onjuiste inlichting verstrek­
ken of een inlichting niet verstrekken binnen de 
termijn gesteld bij een krachtens artikel 17, lid 5, 
gegeven beschikking; 
c) bij een krachtens artikel 18 of artikel 19 verrichte 
verificatie geen volledige inzage geven van de ter 
inzage gevraagde boeken en bescheiden van het 
bedrijf, of zich niet onderwerpen aan verificatie 
welke de Commissie bij een krachtens artikel 19, 
lid 3, gegeven beschikking heeft gelast. 
2. Wanneer ondernemingen of ondernemersvereni­
gingen opzettelijk of uit onachtzaamheid: 
a) inbreuk maken op artikel 85, lid 1, of artikel 86 
van het Verdrag of geen gevolg geven aan een 
verplichting, hun opgelegd krachtens artikel 7 van 
deze verordening; 
b) zich gedragen in strijd met een verplichting, opge­
legd krachtens artikel 5 of artikel 12, lid 1, 
kan de Commissie bij beschikking aan deze onderne­
mingen of ondernemersverenigingen geldboeten op­
leggen van ten minste duizend en ten hoogste één 
miljoen rekeneenheden, of tot een bedrag van ten 
hoogste 10 % van de omzet van elk der betrokken 
ondernemingen in het voorafgaande boekjaar, indien 
bedoeld bedrag hoger is dan één miljoen rekeneenhe­
den. 
Bij de vaststelling van het bedrag van de geldboete 
wordt niet alleen rekening gehouden met de zwaarte, 
maar ook met de duur van de inbreuk. 
3. Het bepaalde in artikel 14, leden 3 en 4, en in 
artikel 15 is van toepassing. 
4. De beschikkingen, gegeven krachtens het eerste 
of tweede lid, hebben geen strafrechtelijk karakter. 
5.11.81 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 282/13 
Artikel 21 
Dwangsommen 
1. De Commissie kan bij beschikking aan onderne­
mingen of ondernemersverenigingen dwangsommen 
opleggen ten bedrage van ten minste vijftig en ten 
hoogste duizend rekeneenheden voor elke dag waar­
mede de in de beschikking gestelde termijn wordt 
overschreden, ten einde hen te dwingen: 
a) een einde te maken aan een inbreuk op artikel 85, 
lid 1, of artikel 86 van het Verdrag, waarvan zij de 
beëindiging bevolen heeft krachtens artikel 10, of 
zich te houden aan een verplichting die hun is op­
gelegd krachtens artikel 7, 
b) een krachtens artikel 12, lid 3, verboden handeling 
na te laten, 
c) tot het volledig en juist verschaffen van een inlich­
ting welke de Commissie heeft verlangd bij een 
krachtens artikel 17, lid 5, gegeven beschikking, 
d) zich te onderwerpen aan een verificatie welke de 
Commissie bij een krachtens artikel 19, lid 3, ge­
geven beschikking heeft gelast. 
2. Wanneer ondernemingen of ondernemersvereni­
gingen de verplichting nagekomen zijn, ter afdwin­
ging waarvan de dwangsom was opgelegd, kan de 
Commissie vaststellen dat het uiteindelijk verschul­
digde bedrag lager zal zijn dan het bedrag dat zou 
voortvloeien uit de oorspronkelijke beschikking. 
3. Het bepaalde in artikel 14, leden 3 en 4, en in 
artikel 15 is van toepassing. 
Artikel 22 
Rechtsmacht van het Hof van Justitie 
Het Hof van Justitie heeft volledige rechtsmacht in de 
zin van artikel 172 van het Verdrag ter zake van 
beroep tegen beschikkingen van de Commissie waarin 
een geldboete of dwangsom wordt vastgesteld; het 
kan de opgelegde geldboete of dwangsom intrekken, 
verlagen of verhogen. 
Artikel 23 
Rekeneenheid 
Voor de toepassing van de artikelen 20 tot en met 22 
is de rekeneenheid die, welke voor de opstelling van 
de begroting van de Gemeenschap krachtens de 
artikelen 207 en 209 van het Verdrag is gebezigd. 
Artikel 24 
Horen van belanghebbenden en derden 
1. Alvorens beschikkingen te geven op grond van 
artikel 10, artikel 11, lid 3, tweede alinea, en lid 4, artikel 12, lid 3, en de artikelen 20 en 21, stelt de 
Commissie de betrokken ondernemingen en onder­
nemersverenigingen in de gelegenheid hun standpunt 
kenbaar te maken ter zake van de punten van be­
zwaar welke de Commissie in aanmerking heeft ge­
nomen. 
2. Voor zover de Commissie of de bevoegde auto­
riteiten van de Lid-Staten dit noodzakelijk achten, 
kunnen zij ook andere natuurlijke of rechtspersonen 
horen. Indien natuurlijke of rechtspersonen verzoe­
ken gehoord te worden en aannemelijk maken dat zij 
hierbij in voldoende mate belang hebben, moet aan 
dit verzoek gevolg worden gegeven. 
3. Indien de Commissie voornemens is een be­
schikking te geven tot aanpassing van artikel 85, lid 3, 
van het Verdrag, maakt zij het essentiële gedeelte van 
de overeenkomst, het besluit of de gedraging in 
kwestie bekend; hierbij worden alle belanghebbende 
derden uitgenodigd opmerkingen kenbaar te maken 
binnen de door de Commissie vastgestelde termijn 
van ten minste één maand. Bij de bekendmaking 
wordt rekening gehouden met het rechtmatige belang 
van de ondernemingen dat hun zakengeheimen niet 
aan de openbaarheid worden prijsgegeven. 
Artikel 25 
Geheimhoudingsplicht 
1. De krachtens de artikelen 16 tot en met 19 inge­
wonnen inlichtingen rnogen slechts worden gebruikt 
voor het doel waarvoor zij zijn gevraagd. 
2. Onverminderd hetgeen in de artikelen 24 en 26 
is bepaald, zijn de Commissie en de bevoegde autori­
teiten der Lid-Staten, alsmede hun personeelsleden en 
functionarissen, verplicht de inlichtingen welke zij bij 
de toepassing van deze verordening hebben ingewon­
nen en welke naar hun aard onder de geheimhou­
dingsplicht vallen, niet openbaar te maken. 
3. De leden 1 en 2 vormen geen beletsel voor de 
openbaarmaking van overzichten of studies die geen 
gegevens met betrekking tot individuele ondernemin­
gen of ondernemersverenigingen bevatten. 
Artikel 26 
Bekendmaking van beschikkingen 
1. De Commissie maakt de beschikkingen die zij 
op grond van artikel 10, artikel 11, lid 3, tweede 
alinea, en lid 4, en artikel 12 geeft, bekend. 
2. De bekendmaking vermeldt de betrokken par­
tijen en de essentiële gedeelten van de beschikking; 
hierbij wordt rekening gehouden met het rechtmatig 
belang van de ondernemingen, dat hun zakengehei­
men niet aan de openbaarheid worden prijsgegeven. 
Nr. C 282/14 Publikatieblad van 
Artikel 27 
Uitvoeringsbepalingen 
De Commissie is bevoegd uitvoeringsbepalingen vast 
te stellen met betrekking tot de omvang van de mede­
delingsverplichtingen als bedoeld in artikel 5, lid 2, 
tot vorm, inhoud en overige bijzonderheden van de in 
artikel 9 bedoelde klachten, de in artikel 11 bedoelde 
verzoeken, en met betrekking tot het horen van 
belanghebbenden en derden, als voorzien in artikel 
24, leden 1 en 2. Europese Gemeenschappen 5.11.81 
Artikel 28 
Inwerkingtreding 
Deze verordening treedt in werking op ... 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen 
en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat.