P6_TA(2004)0114

Bhopal

Resolutie van het Europees Parlement over Bhopal

Het Europees Parlement,

- gezien artikel 115, lid 5 van zijn Reglement,

A. overwegende dat het in 2004 twintig jaar geleden is dat het drama van Bhopal plaatsvond, de ergste industriële ramp in de geschiedenis,

B. overwegende dat op de nacht van 2 december 1984 meer dan 35 ton giftige gassen ontsnapten uit een pesticidefabriek in Bhopal die het eigendom was van het Indiase dochterbedrijf Union Carbide India Ltd. (UCIL) van de in de Verenigde Staten gevestigde multinational Union Carbide Corporation (UCC), dat deze gaswolk hoofdzakelijk bestond uit tenminste 24 ton buitengewoon giftig methyl-isocyanaat (MIC),

C. overwegende dat in de volgende 2 à 3 dagen meer dan 7000 mensen omkwamen en velen meer gewond raakten, en overwegende dat de laatste 20 jaar naar schatting 15000 tot 30000 mensen zijn overleden aan kwalen die verband houden met de blootstelling aan gassen, dat het jaarverslag over 2003 van het Department voor hulpverlening en rehabilitatie voor slactoffers van de gasramp in Bhopal van de regering van Madhya Pradesh onthulde dat in oktober 2003 een vergoeding was toegekend voor 15248 gevallen van overlijden en 554895 gevallen van verwonding of invaliditeit,

D. overwegende dat momenteel meer dan 100000 mensen die aan gassen zijn blootgesteld nog altijd lijden aan chronische en slopende ziekten waarvoor de behandeling weinig effectief is en waardoor zij veelal zijn veroordeeld tot een leven van ontbering en ellende als sociaal uitgestoten, hetwelk aanleiding was om hen te beschouwen als "levende doden",

E. overwegende dat Union Carbide bij het ontwerp en de werking van de fabriek in Bhopal duidelijk niet dezelfde veiligheidsnormen heeft gehanteerd als in de Verenigde Staten werden toegepast, dat er in Bhopal met name geen algeheel rampenplan of systeem was om de plaatselijke gemeenschap te waarschuwen voor lekkages, ondanks reeds in 1982 gedane waarschuwingen vanwege de ernstige bezorgdheid voor de veiligheid van de fabriek in Bhopal,

F. overwegende dat de chemicaliën die Union Carbide heeft achtergelaten nog altijd de watervoorziening vergiftigen en kanker en geboorteafwijkingen veroorzaken,

G. overwegende dat in 1999 monsters van het plaatselijke grondwater en bronwater nabij de plaats van het ongeluk een kwikgehalte lieten zien dat 20000 tot 6 miljoen maal hoger lag dan verwacht, en dat eveneens chemicaliën die kanker, hersenbeschadiging en geboorteafwijkingen veroorzaken, in het water zijn aangetroffen, dat voorts een gehalte aan trichlooretheen (een chemische stof waarvan is aangetoond dat hij de ontwikkeling van het foetus aantast) werd aangetroffen dat 50 maal hoger lag dan de normen van het EPA (Bureau voor milieubescherming van de Verenigde Staten),

H. overwegende dat, sinds Dow Chemicals in 2001 Union Carbide voor meer dan 10 miljard dollar heeft gekocht, de nieuwe eigenaren hebben geweigerd om het terrein in Bhopal dat nog altijd vervuiling veroorzaakt, schoon te maken en te betalen voor medische hulp aan de slachtoffers,

I. overwegende dat de overlevenden 20 jaar later nog altijd wachten op een billijke vergoeding, de nodige medische bijstand en behandeling, alsmede op een algehele economische en maatschappelijke rehabilitatie,

J. overwegende dat Union Carbide en de Indiase dochteronderneming in 1989 met de regering van India een wettelijke schikking hebben getroffen van 470 miljoen dollar ter dekking van alle aanspraken, hetgeen door het Hooggerechtshof van India is bekrachtigd, en op basis waarvan dit bedrag onmiddellijk na de uitspraak van het Hooggerechtshof volledig aan de regering van India is uitbetaald,

K. overwegende dat van het bedrag van 470 miljoen dollar, na aftrek van de honoraria van advocaten en naar wordt beweerd smeergelden om Indiase ambtenaren om te kopen, slechts een onbeduidend bedrag van 300 dollar voor ieder slachtoffer van de ramp overbleef, een bedrag dat niet eens voldoende was om de medische kosten te betalen,

L. overwegende dat in juli 2004 het Indiase Hooggerechtshof de regering van India opdroeg om alle extra schikkingsgelden aan de slachtoffers uit te keren,

M. overwegende dat het geld, dat voor 105000 slachtoffers was bestemd, in de loop der jaren is verdeeld onder de meer dan vijf keer het aantal doden, gewonden en gehandicapten dat het Hooggerechtshof heeft gehanteerd voor het berekenen van de schikking, wat heeft geleid tot ernstig onrecht voor de slachtoffers, en overwegende dat pas in 1992 werd begonnen met het uitkeren van de geringe som geld die uiteindelijk is verdeeld,

N. overwegende dat de Indiase regering weinig heeft gedaan om mensen tegen extra blootstelling en verwonding te beschermen en dat de schade nog altijd niet is geïnventariseerd en geen plan voor schadeloosstelling is opgesteld,

O. overwegende dat de regering van India volgens de schikking verantwoordelijkheid aanvaardde voor het verstrekken van medische zorg aan de burgers van Bhopal ingeval van toekomstige ziekten,

P. overwegende dat het kwalitatief slechte stelsel van de gezondheidszorg betekende dat de meeste overlevenden het grootste deel van de ontvangen vergoeding voor particuliere medische behandeling moesten uitgeven,

Q. overwegende dat ondanks een gerechtelijk bevel van het Hooggerechtshof van mei 2004 om schoon drinkwater te leveren aan de gemeenschappen die door het vervuilde water zijn getroffenen, de regering van Madhya Prodesh het gerechtelijk bevel nog niet volledig heeft uitgevoerd,

R. erkennend dat zowel UCC/Dow als de regeringen van India en Madhya Pradesh niet aan hun respectieve verplichtingen hebben voldaan en hun verantwoordelijkheden hebben verzaakt als het gaat om het voorkomen van het gaslek en de volledige opvang van de gevolgen ervan, evenals het voorkomen en stoppen van de verdere vervuiling van het milieu en het water door de verspreiding van giftige en gevaarlijke stoffen,

1. spreekt zijn oprechte medeleven uit met de familieleden van de overledenen en met degenen die nog altijd de nawerkingen ondervinden van blootstelling aan het gas, en verzoekt om een billijker vergoeding en betere behandeling voor de slachtoffers;

2. veroordeelt het feit dat de inwoners nog altijd geen toegang hebben tot iets wat in de buurt komt van hun dagelijkse behoefte aan schoon water, terwijl advocaten blijven bakkeleien over wie verantwoordelijk is en wie moet zorgen voor de slachtoffers van de ramp;

3. verzoekt de regeringen van India en Madhya Pradesh om

a) te zorgen voor doeltreffende en onmiddellijke ontsmetting en opruiming van het terrein in Bhopal,

b) te zorgen voor geregelde aanvoer van voldoende veilig water voor het huishoudelijk gebruik van de getroffen gemeenschappen overeenkomstig het door het Hooggerechtshof uitgevaardigde gerechtelijk bevel, en te zorgen voor voldoende toegankelijke gezondheidszorg voor alle overlevenden,

c) de vergoeding die na de schikking in 1989 door de slachtoffers is ontvangen, opnieuw te bezien en een eventueel tekort aan te vullen overeenkomstig het gerechtelijk bevel van het Hooggerechtshof van 1991;

4. betreurt ernstig dat de schikking die in 1989 tussen Union Carbide en de Indiase regering is getroffen, nooit enig gunstig gevolg heeft gehad voor de mensen die aan het gas zijn blootgesteld en dat er zelfs geen enkele aandacht is besteed aan de gevolgen voor het milieu;

5. beklemtoont dat alle pogingen van overlevenden om recht te doen geschieden, via zowel de Amerikaanse als de Indiase rechtbanken, tot dusver tot niets hebben geleid;

6. verzoekt om een onafhankelijk onderzoek naar de huidige situatie in Bhopal, eventueel onder auspiciën van de Commissie voor de mensenrechten van de VN, en om de betrokken bijzondere rapporteurs in te schakelen voor een bezoek aan India om de gevolgen te onderzoeken van de activiteiten van UCIL/UCC en de ramp van Bhopal voor de vervuiling van het grondwater en het milieu, en daarmee voor de mensenrechten van de getroffenen gemeenschappen;

7. steunt het initiatief van de Wereldgezondheidsorganisatie van december 2001, via het Internationaal Programma voor de veiligheid van chemische stoffen, ter verbetering van zowel de nationale als de internationale voorbereiding en reactie op chemische ongelukken door het opzetten van een vroegtijdig waarschuwingssysteem en een programma ter vergroting van de capaciteit in de lidstaten;

8. beklemtoont dat slechte arbeidsomstandigheden, het ontbreken van alle nodige veiligheidssystemen en een volledig inadequate risicobeoordeling bij de fabriek in Bhopal, allemaal zaken die wel degelijk bij de fabrieksleiding en de Indiase autoriteiten bekend waren, de voornaamste oorzaken van de ramp zijn geweest;

9. meent dat het verzekeren van de gezondheid en veiligheid op de werkplek voor alle grote ondernemingen die in de ontwikkelingslanden investeren, een eerste voorwaarde moet zijn, wil een dergelijke ramp in de toekomst worden voorkomen;

10. verzoekt de Commissie te onderzoeken op welke wijze de Europese Unie kan helpen bij de volledige en definitieve ontsmetting van het terrein en, in de tussentijd, ook bij het verzekeren van de drinkwatervoorziening;

11. is verheugd over de wetgevingsvoorstellen van de Commissie (COM(2003)0644) om meer informatie beschikbaar te stellen over de 30000 momenteel gebruikte chemische stoffen;

12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Commissie voor de mensenrechten van de VN, de regering van India en Madhya Pradesh en aan de DOW Chemical Company.

--------------------------------------------------