NL    NL NL 
 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 10.9.2008 
COM(2008) 545 definitief 
  
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE A AN DE RAAD, HET EUROPEES 
PARLEMENT, HET EUROPEES ECONOM ISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET 
COMITÉ VAN DE REGIO’S 
ACTIEPLAN 
 
voor de uitvoering van de EU-strategie voor diergezondheid 
 
NL 2   NL MEDEDELING VAN DE COMMISSIE A AN DE RAAD, HET EUROPEES 
PARLEMENT, HET EUROPEES ECONOM ISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET 
COMITÉ VAN DE REGIO’S 
ACTIEPLAN 
 
voor de uitvoering van de EU-strategie voor diergezondheid 
Achtergrond 
In december 2004 is de Commissie begonnen met een  externe evaluatie om de resultaten van 
de EU-acties op het gebied van diergezondheid te beoordelen en  een koers voor de toekomst 
uit te zetten. Op basis van de resultaten van de evaluatie en een brede raadpleging van de 
belanghebbenden heeft de Commissie in sept ember 2007 een mededeling over een nieuwe 
strategie voor diergezondheid ingediend1. Het was voor het eerst dat de Commissie 
strategische doelstellingen voor di ergezondheid uiteen heeft gezet. 
De Raad2, het Europees Parlement3 en het Europees Economisch en Sociaal Comité4 staan 
positief tegenover de ontwikkeli ng van een strategische aanpak  van het diergezondheidsbeleid 
van de EU en staan achter de algemene doels tellingen en principes van de strategie voor 
diergezondheid, die betrekking heeft op de periode 2007-2013.  
Het is de Commissie een genoe gen op basis van de uitkomsten  van de discussies die in 
verschillende interinstitutionele fora in de EU zijn gevoerd, ee n actieplan voor diergezondheid 
te presenteren, waarin zij uiteen zet hoe het doel van de strategie in de komende vijf jaar en 
daarna zal worden gerealiseerd. Dit actieplan mo et in combinatie met de EU-strategie voor 
diergezondheid worden gelezen. De belangrijkste punt en uit het plan zullen deel uitmaken van 
de jaarlijkse cyclus van het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie. Het doel van 
het actieplan is de huidige wetgeving te ve reenvoudigen en te verbet eren, het opstellen van 
nieuwe wetgeving te verbeteren en de nale ving en doeltreffendheid van de wetgeving te 
versterken, waarbij steeds rekening wordt geho uden met het evenredigheidsbeginsel van de 
EU en het EU-beleid voor betere regelgevi ng. Wetgevingsvoorstellen zullen stelselmatig 
worden beoordeeld en voor ieder initiatief zal  conform het actieplan "Vereenvoudiging en 
verbetering van de regelgeving"5 een groot aantal opties – op wetgevend en niet-wetgevend 
vlak – worden bestudeerd. De Commissie zal de belanghebbenden nauw bij de voorbereiding 
betrekken en het effectbeoordelingssysteem gebr uiken om nieuwe wetg evingsinitiatieven op 
te stellen. Het actieplan bevat een indicatief tijdschema voor wetgevingsinitiatieven . De 
uitvoering van specifieke acties die in dit actieplan worden aa ngekondigd, hangt dus af van de 
uitkomsten van elke effectbeoordeling.  
                                                 
1 COM(2007) 539 van 19 september 2007.  
http://ec.europa.eu/food/animal/diseases/str ategy/docs/animal_hea lth_strategy_en.pdf. 
2 Conclusies van de Raad van 17 d ecember 2007 – Doc. 15481/07 ADD 1.  
http://ec.europa.eu/food/animal/diseases/strategy/docs/council_opinion.pdf. 
3 Resolutie A6-0147/2008 van het Europees Parlement van 21 mei 2008. 
4 Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité NAT/376 (2008) van 16 januari 2008. 
http://ec.europa.eu/food/animal/diseases/strategy/docs/EESC_opinion.pdf. 
5 COM(2002) 278. 
 
NL 3   NL Opbouw van het actieplan 
Het actieplan is opgezet rond vier pijlers of activiteitsgebieden: 
1. prioriteitstelling voor het EU-optreden, 2. het EU-kader voor diergezondheid, 3. preventie, toezicht en crisisparaatheid, en 4. wetenschap, innovatie en onderzoek. De algemene wetgeving inzake dierenwelzijn zal in de context van de tweede pijler worden 
herzien. Specifieke acties op he t gebied van dierenwelzijn worden al beschreven in het 
communautair actieplan inzake de besche rming en het welzijn van dieren 2006-2010
6, dat nu 
een integrerend deel uitmaakt van de EU-strat egie voor diergezondheid. Het actieplan bevat 
dus geen details over specifieke ac ties op het gebied van dierenwelzijn. 
1. Prioriteitstelling voor het EU-optreden 
De wereld is ingrijpend veranderd.  Door de globalisering, de klimaatverandering en 
het personenverkeer verspreiden dierziekten zich sneller en zijn ze moeilijker te 
bestrijden. Ziekten zoals BSE die tien ja ar geleden een grote bedreiging voor de 
gezondheid van mens en dier vormden, worden dankzij de  toen ingevoerde 
maatregelen nu als veel minder gevaarlijk gezien. Er doen zich echter nieuwe 
uitdagingen voor, zoals ziekten die door  de opwarming van de aarde vaker 
voorkomen. Kortom, de prioriteiten moeten  opnieuw onder de loep worden genomen 
op grond van een zorgvuldige risicobeoordeli ng en gedegen wetens chappelijk advies. 
De Commissie zal een profie lbepaling en indeling van de  risico's van dierziekten 
ontwikkelen, op grond waarvan de priorite iten voor de acties zullen worden 
vastgesteld. De Commissie ove rweegt deze aanpak in het nieuwe rechtskader van de 
EU voor diergezondheid op te nemen (z o mogelijk in het wetgevings- en 
werkprogramma van 2010). De maatregelen en middelen zu llen vooral gericht zijn 
op ziekten met een hoge publieke relevantie. 
2. Het EU-kader voor diergezondheid 
Het belangrijkste doel van de strategie voor diergez ondheid is een wet inzake 
diergezondheid voor de EU te ontwikkelen. De Commissie zal hi ervoor uiterlijk in 
2010 een wetgevingsvoorstel opstellen. Hier in zullen de raakvlakken met het acquis 
opnieuw worden gedefinieerd op het gebied van de gezondheid en het welzijn van 
dieren, diervoeding, voedselveilighei d, volksgezondheid, milieubescherming, 
farmaceutische producten, de wetgeving inzake het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de regelgeving die door  de desbetreffende internationale 
organisaties (OIE, Codex Alimen tarius) is opgesteld, alsmede de 
verantwoordelijkheden – dit alles heeft consequenties voor de regels voor de 
financiering. Bij het opstellen van de we t inzake diergezondheid zal de Commissie 
rekening houden met de aanbevelingen van het Europees Parlement, de Raad en het 
Europees Economisch en Sociaal Comité. Zij zal onder andere de aanbevelingen analyseren die betrekking hebben op de ve rplichtingen van eigenaars van dieren 
(waaronder niet voor commerci ële doeleinden gehouden dieren ), prioriteitstelling 
van ziekten van gezelschapsdieren, vaccinatie, de dichtheid van dieren en bedrijven, 
                                                
 
6 Communautair actieplan inzake de bescherming en het welzijn van dieren 2006-2010.  
http://ec.europa.eu/food/animal/welfare/actionplan/actionplan_en.htm. 
 
NL 4   NL de mogelijke invoering van een auditsyst eem voor bedrijven en de erkenning van 
diergeneeskundige opleidingen.  
De Commissie moet ook uiterlijk in 2011 een  wetgevingsvoorstel goedkeuren waarin 
een geharmoniseerd EU-kader voor de verdel ing van de verantwoordelijkheden en de 
kosten wordt ingevoerd, zodat alle betrokk en partijen hun vera ntwoordelijkheid 
nemen en een taak hebben in het opspo ren en uitroeien van een ziekte. De 
Commissie zal nagaan of het schadever goedingssysteem kan worden gebaseerd op 
de indeling van dierziekten in combinatie met maatregelen voor risicopreventie. Ook 
zal worden nagedacht over manieren om concurrentievervalsing tussen veehouders in 
verschillende lidstaten te voorkomen  en over solidariteitsaspecten. 
Bovendien zal de Commissie uiterlijk ei nd 2008 een raadplegingsprocedure starten 
om in kaart te brengen of er behoefte is aan een geharmoniseerd EU-kader van financiële waarborgen in de diervoedersector en wat d aarvoor de mogelijkheden zijn.   
De Commissie wil ook een sterkere posit ie krijgen in de onderhandelingen over 
exportvoorwaarden voor de EU en de best rijding van exportproblemen, door waar 
nodig lokale EU-markttoegangsteams te ontwikkelen binnen delegaties van de 
Commissie, ambassades van de lidst aten en bedrijfsorganisaties. 
Aangezien de Gemeenschap een ruime bevoe gdheid heeft op de werkterreinen van 
de OIE, is het op lange termijn ook wenselij k dat zij lid wordt van de OIE, zoals al 
het geval is voor de Codex Alimentarius . Dit zal meer samenhang brengen in de 
normen, richtsnoeren en andere voorschriften va n de OIE en de andere internationale 
verplichtingen van de Europese Gemeensc hap op dit gebied. Na overleg met de OIE 
over de mogelijkheden om haar rechtsvorm te veranderen, zal de Commissie de procedure starten om de Gemeenschap uite rlijk in 2010 lid van de OIE te maken.  
3. Preventie, bewaking en crisisparaatheid 
Problemen onderkennen voor ze zich voordoen en voorbereid zijn op uitbraken en 
crises is een van de belangrijk ste doelstellingen van de EU.  
De Commissie zal belanghebbenden aanmoed igen bioveiligheidsrichtsnoeren voor 
de EU te ontwikkelen, die gericht zijn op de isolatie van nieuwe dieren die op een 
veehouderij aankomen, de isolatie van zieke dieren, de regulering van het komen en 
gaan van mensen, dieren en apparatuur , een correct gebruik van diervoeder en 
procedures voor het reinigen en desinfect eren van de faciliteiten. Zij zal de 
mogelijkheden onderzoeken om optimaal gebruik te maken van het huidige 
"veterinaire fonds" en andere EU-gerel ateerde fondsen (zoals het fonds voor 
plattelandsontwikkeling, de structuurfondsen, het region aal fonds, het visserijfonds, 
onderlinge fondsen en onderzoek) bij acties met een positieve impact op de 
diergezondheid, zoals investeringen in de infrastructuur van veehouderijen, 
opleidingen voor veehouders, advisering van veehouderijen en uitvoering van 
wettelijke normen.  De Commissie zal bij de be grotingsherziening van 2008-2009 
ook kijken naar de rol van de EU-b egroting in de bevordering van de 
diergezondheid. 
Een betere bioveiligheid aan de grens is de s te belangrijker omdat de EU de grootste 
importeur van levensmiddelen, waaronder dierproducten, ter wereld is. Om de bescherming te verbeteren, moet bij de  invoercontroles het accent liggen op import 
met een hoge risicofactor. In 2010 zal de Commissie een wetgevingsvoorstel 
goedkeuren dat gericht is op een betere , risicogeoriënteerde benadering van 
grensinspecties en een meer gerichte aa npak van de illegale handel. De Commissie 
 
NL 5   NL zal ook via de steunprogramma's derde lande n blijven helpen om risico's voor de 
diergezondheid en voedselveiligheid aan  de bron te bestrijden en aan de 
hygiënenormen te voldoen.  
Bij de preventie van gevaren en crisis management wordt gebruikgemaakt van 
bewakingsmechanismen zoals het traceerba arheidskader van de EU. Dit kader 
bestaat uit identificatiesystemen, etikette ring en Traces (het TRAde Control and 
Expert System van de EU). De Comm issie wil tussen nu en 2011 een breder, 
geïntegreerd elektronisch sy steem invoeren met één databa nk waarin alle onderdelen 
van het huidige systeem op het gebied van cer tificering, dierenidenti ficatie en status 
van de diergezondheid en het dierenwelzijn  worden ondergebracht. Op basis van de 
resultaten van een haalbaarheidsstudie kan de Commissie u iterlijk in 2011 een 
wetgevingsvoorstel goedkeuren om elektroni sche identificatie voor runderen in te 
voeren. 
In 2011 moet de Commissie ook een informatiesysteem voor dierziekten (Animal 
Diseases Notification System – ADIS) hebben ontwikkeld dat compatibel is met dat van de OIE, waarin de burger essentiële informatie kan vinden over de toestand van 
de diergezondheid in Europa. 
Als zich toch een noodsituatie voordoet, is de mogelijkheid dat de EU via een 
versnelde procedure tot maat regelen overgaat, van groot belang om diergerelateerde 
gevaren op EU-niveau in te perken en te be strijden. De EU zal eraan blijven werken 
de bestaande maatregelen te verbeteren en  het netwerk voor sn elle reacties uit te 
bouwen. Zij zal ook een discussie op ga ng brengen over hoe de antigeen- en 
vaccinbanken in de EU kunnen worden versterkt.  
4. Wetenschap, innovatie en onderzoek 
Wetenschap neemt een centrale plaats in  het voedselveiligheidsbeleid van de 
Gemeenschap in. De nieuwe strategie voor  diergezondheid is erop gericht het 
diergezondheidsbeleid van de Gemeenschap een sterkere wetensch appelijke basis te 
geven. Deze strategie vergroot  de status van de EU op he t internationale toneel en 
helpt de EU geschillen met handelspartners op te lossen. De strategie zal ook cruciaal 
zijn om een sterk consumentenvertrouwen in de EU te behouden.  
De Commissie zal bij het ontwikkelen van maatregelen ten behoeve van de 
diergezondheid blijven uitgaan  van de beschikbare wetenschappelijke kennis van het 
hoogste niveau. De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) blijft wetenschappelijke middelen overal uit de EU mobiliseren en coördineren om de 
beste wetenschappelijke adviezen te leveren. 
Aan de hand van een externe evalua tie (2008-2009) zal het netwerk van 
communautaire en nationale referentielabor atoria verder worden ontwikkeld, zodat 
optimaal gebruik wordt gemaakt van de ke nnis en deskundigheid die in Europa 
aanwezig is.  
De Commissie verwelkomt ook het initiatief van de bedrijfstak om alle partners, 
waaronder de landbouwsector, regeringen, dierenartsen en internationale 
instellingen, bijeen te brengen in een technologieplatform voor wereldwijde 
diergezondheid. De Commissie heeft er alle ve rtrouwen in dat dit door de bedrijfstak 
zelf geïnitieerde platform een bijdrage za l leveren aan de ontwikkeling van betere 
diagnostiek, vaccins en geneesmiddelen waarvan de gehele sector van de diergezondheid zal profitere n. De strategische onderzoeksagenda is een zeer 
waardevol document, omdat hij voortkomt uit een brede consensus tussen alle 
 
NL 6   NL belanghebbenden in de academische wereld, onderzoeksinstellingen, de bedrijfstak, 
producenten, beleidsmakers uit de EU en re levante internationale  organisaties. De 
onderzoeksagenda heeft belangrijke c onsequenties voor het onderzoek naar 
diergezondheid en sluit aan op de Lissabona genda, die de EU uiterlijk in 2010 een 
toonaangevende rol op het gebied van we tenschap en technologie moet geven. 
Het zevende kaderprogramma voor onde rzoek (2007-2013) is een belangrijk 
hulpmiddel om de strategische onde rzoeksagenda in te zetten voor 
diergezondheidskwesties. Me t dit in gedachten zal de  Commissie ernaar streven 
wetenschappelijke innovatie en onderzoek te stimuler en en er door middel van 
publiek-private partnerschappen voor zorg en dat daarvoor voldoende financiering 
beschikbaar is.  
Met de hulp van het Europees Genees middelenbureau (EMEA) zal de Commissie 
ervoor zorgen dat een passend kader op EU-n iveau fabrikanten een grotere prikkel 
geeft om nieuwe geneesmiddelen en diagnos tische instrumenten te ontwikkelen. Zij 
zal een discussie op gang brengen over het beleid inzake het gebruik van toegelaten 
vaccins binnen de context van de wet inzake diergezondheid. Zij zal het ook gemakkelijker maken stammen te wijzigen of aan een reeds toegelaten vaccin toe te 
voegen door in 2008 een voorstel te doen voo r herziening van de verordeningen 
betreffende onderzoeken van wijziginge n (Verordeningen (EG) 1084/2003 en (EG) 
1085/2003) en in 2009 voor herziening van b ijlage 1 bij Richtlijn 2001/82/EG tot 
vaststelling van een communautair wet boek betreffende geneesmiddelen voor 
diergeneeskundig gebruik. Het EMEA zal  ook meer bekendheid geven aan de 
mogelijkheden voor ondersteuning die zij biedt aan het midden- en kleinbedrijf en bij 
aanvragen voor producten voor beperk te toepassingen of minder gangbare 
diersoorten. 
Antimicrobiële resistentie blijft een belangr ijke bron van zorg. De EFSA zal in de 
komende maanden een advies uitbre ngen over door voedsel overgedragen 
antimicrobiële resistentie al s biologisch gevaar. Naar aan leiding van dit advies kan 
de Commissie besluiten het beleid ten aan zien van de bewaking en bestrijding van 
antimicrobiële resistentie in zoönoseverwe kkers, veroorzaakt door de toediening van 
antibiotica aan dieren, aan te scherpen.  
Tot slot zal de Commissie in haar  onderzoekprogramma's door middel van 
internationale samenwerking ondersteuning bieden voor onderzoek in derde landen, 
met name voor belangrijke exotische ziek ten of minder bekende zoönoses die een 
ernstige impact op deze landen hebben. 
Samenwerking en communicatie 
Bij alle werkzaamheden van de Commissie gelden twee onderliggende principes: 
samenwerking en communicatie.  
Het actieplan onderstreept het belang van een dialoog tussen burgers, maatschappelijke 
organisaties en de EU-instelli ngen (met name de Commissie).  Dit zal leiden tot een grotere 
betrokkenheid van de belanghebbenden, orga nisaties en burgers bij de Europese 
besluitvorming.   
De strategie kan alleen daadwerkelijke verand eringen teweegbrengen als iedereen die bij 
diergezondheid betrokken is, met elkaar en met alle betrokken burgers samenwerkt. De EU 
zal de bestaande samenwerki ng benutten, nieuwe initiatieven aanmoedigen en meer 
gebruikmaken van alternatie ven voor wetgeving. Al sinds februari 2008 is er een 
Adviescomité Diergezondheid in het leven gero epen. Dit bestaat uit vertegenwoordigers van 
 
NL 7   NL niet-gouvernementele organisaties uit de gehele sector van de  diergezondheid, consumenten 
en regeringen. Het comité zal een strategisc he leidraad bieden voor een geschikt of 
aanvaardbaar niveau van bescherming van de di er- of volksgezondheid en voor prioriteiten 
voor actie en communicatie. Het zal tevens toez icht houden op de voortgang van de strategie. 
Het comité zal over alle e ffectbeoordelingen worden geraa dpleegd en zal de Commissie 
adviseren over de beste manier om de over eengekomen doelstellinge n te verwezenlijken.  
De Commissie zal een tussentijdse evaluatie ui tvoeren en in 2011 versla g uitbrengen aan het 
Europees Parlement en de Raad over de uit voering van het actieplan, waarbij een eventuele 
verschuiving van prioriteiten naar voren  zal komen. Belanghebbenden kunnen de voortgang 
van de verschillende activiteiten via een spec iale website volgen. De Commissie moedigt alle 
betrokken partners aan na te denken over hoe zij aan het actieplan kunnen bijdragen. 
 
NL 8   NL Samenvatting van belangrijkst e maatregelen en tijdschema  
Belangrijkste maatregelen  Indicatieve datum van 
voltooiing  
1. Prioriteitstelling voor het EU-optreden  
Indeling van dierziekten  2010 
2. Het EU-kader voor diergezondheid  
EU-wet inzake diergezondhe id (wetgevingsvoorstel) 2010 
EU-regelingen voor de verdeling van de kosten en de 
verantwoordelijkheden (wetgevingsvoorstel) 2011 
Beoordeling van de behoefte aan een EU-kader van 
financiële waarborgen in  de diervoedersector 
(raadplegingsprocedure) 2008 - 2009 
Onderhandelingen EU-exportvoorwaarden: 
prioriteitstelling en oprichting van lokale 
EU-markttoegangsteams 2008 - 2013 
Lidmaatschap van de Gemeenschap van de OIE  2010 - 2011 
3. Preventie, bewaking en crisisparaatheid  
Ontwikkeling van bioveiligheidsr ichtsnoeren voor de EU 2009 - 2013 
Onderzoeken van financ ieringsmogelijkheden om 
bioveiligheidsmaatregelen en opleidingen voor veehouders te financieren en te stimuleren 2008 - 2013 
Traces: een breder, geïntegreerd elektronisch systeem 2011 
Elektronische identifica tie (voor runderen)  2011 
Herziening van invoerwetgev ing: risicogeoriënteerde 
benadering van grensinspecties - betere aanpak van de illegale handel 2010 
Informatiesysteem voor dierziekten (ADIS) 2011 
Evaluatie van het EU-netwerk voor snelle reacties 
(crisis)  2009 - 2010 
Versterking van de antigeen- en  vaccinbanken in de EU 2008 - 2009 
 
NL 9   NL 4. Wetenschap, innovatie en onderzoek  
Mobiliseren en coördineren van wetenschappelijke 
middelen uit de hele EU met hulp van de EFSA 2008 - 2013 
Strategische onderzoeksagenda (Europees 
technologieplatform voor wereldwijde diergezondheid) 
en het zevende kaderprogramma voor onderzoek (2007-2013) 2008 - 2013 
Evaluatie van de communautaire  referentielaboratoria 2008 - 2009 
Bewaking/bestrijding van an timicrobiële resistentie 
(met behulp van een advies van de EFSA)  2008 - 2010 
Meer prikkels om nieuwe geneesmiddelen en 
diagnostische instrumenten te  ontwikkelen met hulp van 
het EMEA - waaronder een herziening van de verordeningen betreffende onderzoeken van wijzigingen (Verordeningen (EG) 1084/2003 en (EG) 1085/2003) 2008 - 2013 
 
2008 
Samenwerking en communicatie  
Adviescomité Diergezondheid februari 2008 - 2013 
Tussentijdse evaluatie en verslag  2011 
 
De uitvoering van wetgevingsvoorstellen di e in dit actieplan word en aangekondigd, hangt af 
van de uitkomsten van elke effectbeoordeling.