VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT betreffende de tenuitvoerlegging van Besluit 98/729/EG van de Raad van 14 december 1998 tot wijziging van Besluit 97/256/EG om de aan de Europese Investeringsbank verleende garantie van de Gemeenschap uit te breiden tot leningen voor projecten in Bosnië-Herzegovina

1. Inleiding

Dit verslag is opgesteld naar aanleiding van Besluit 98/729/EG van de Raad van 14 december 1998 [1] betreffende de uitbreiding met Bosnië-Herzegovina van de algemene aan de Europese Investeringsbank (EIB) verleende garantie van Gemeenschap voor verliezen op leningen voor projecten buiten de Gemeenschap, zoals bepaald in besluit 97/256/EG van de Raad van 14 april 1997 [2].

[1] PB L 346 van 22 december 1998, blz. 54 e.v.

[2] PB L 102 van 19 april 1997, blz. 33 e.v.

Krachtens artikel 1, lid 5 van Besluit 98/729/EG moet de Commissie het Europees Parlement en de Raad uiterlijk eind 1999 verslag uitbrengen over de tenuitvoerlegging van dit besluit, dat tevens een evaluatie van de gevolgen moet bevatten, en waarin met name de ontwikkeling van de economische en financiële situatie in Bosnië-Herzegovina en het niveau van de door de EIB toegekende leningen in aanmerking worden genomen.

Om de in punt 3 hieronder uiteengezette redenen heeft er tot eind november 1999, toen duidelijk werd dat vóór het einde van het jaar een lening zou worden goedgekeurd door de Raad van Bewind van de EIB, geen kredietverlening aan Bosnië-Herzegovina plaatsgevonden. Daarom werd het raadzaam geacht de opstelling van dit verslag korte tijd uit te stellen om deze recente ontwikkeling bij de tenuitvoerlegging van de lening te kunnen betrekken.

2. Wetgevingskader

Besluit 98/729/EG van de Raad werd bij wijze van uitzondering vastgesteld en werd beschouwd als een bijzondere maatregel om de EIB in staat te stellen een bijdrage te leveren aan de internationale inspanningen voor de wederopbouw en verbetering van de infrastructuur in Bosnië-Herzegovina door het ondersteunen van projecten die zowel voor de Gemeenschap als voor het desbetreffende land van belang zijn op het gebied van algemene infrastructuur, met inbegrip van vervoer, energie en het milieu.

In het besluit wordt bepaald dat :

- de aan de EIB verleende garantie van de Gemeenschap voor verliezen op leningen voor projecten in Bosnië-Herzegovina beperkt is tot 70 % van het totaalbedrag van de uitstaande kredieten, plus alle daarmee verband houdende bedragen;

- voor het totaal van de in Bosnië-Herzegovina uitstaande kredieten een maximum van 100 miljoen euro geldt;

- dit maximum betrekking heeft op een periode van twee jaar vanaf 22 december 1998; indien bij het verstrijken van deze periode het bedrag van de door de EIB verstrekte leningen het bovengenoemde totaalbedrag niet heeft bereikt, wordt de betrokken periode automatisch met zes maanden verlengd.

Op 24 maart 1999 gaf de Raad van Gouverneurs van de EIB de bank toestemming om op basis van het besluit van de Raad een lening toe te kennen. De garantieovereenkomst tussen de Commissie en de EIB betreffende de algemene aan de EIB verleende garantie van de Gemeenschap voor verliezen op leningen voor projecten buiten de Gemeenschap zoals vastgesteld bij Besluit 97/256/EG van de Raad, werd dienovereenkomstig aangepast.

3. Tenuitvoerlegging

In artikel 1, lid 4 van Besluit 98/729/EG wordt bepaald dat de garantie van de Gemeenschap afhankelijk wordt gesteld van de volledige betaling door Bosnië-Herzegovina van zijn uitstaande financiële verplichtingen aan de EIB en aan de Gemeenschap. In oktober 1999 vereffende Bosnië-Herzegovina alle achterstallige betalingen (7,7 miljoen EUR) uit hoofde van de twee EIB-leningen die in 1977 en 1982, in het kader van de financiële protocollen met het voormalige Joegoslavië [3], aan Bosnië waren toegekend.

[3] Deze leningen betroffen het elektriciteitsnetproject van 1977 en het beheerssysteem elektrische energie van 1982.

Na de terugbetaling van de achterstallige bedragen voltooide de EIB onmiddellijk haar voorlopige beoordeling van een project inzake de financiering van een reeks prioritaire investeringsprojecten om het voornaamste nationale wegennet van Bosnië-Herzegovina te verbeteren en te herstellen.

De totale kosten van de investeringsprojecten die bij de bank zijn ingediend bedragen circa 122 miljoen EUR, waarvan de bank 60 miljoen EUR zal financieren. Overeenkomstig artikel 1, lid 4 van Besluit 98/729/EG en indien de passende procedures worden gevolgd, zou voor de lening een rentesubsidie kunnen worden toegekend van 2 %, te financieren uit de begrotingsmiddelen van de Gemeenschap ingevolge Verordening nr. 1628/96 van de Raad van 25 juli 1996 (OBNOVA) [4], zoals laatstelijk gewijzigd bij Verordening nr. 2454/99 van 15 november 1999 [5] betreffende de steun aan Bosnië-Herzegovina, Kroatië, de Federatieve Republiek Joegoslavië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië.

[4] PB L 204 van 14 augustus 1996, blz. 1 e.v.

[5] PB L 299 van 20 november 1999, blz. 1.

Het financieringsvoorstel voor het project omvat in dit stadium de financiering van vier subprojecten :

Federatie van Bosnië - Herzegovina :

(1) de aanleg van een autoweg om Sarajevo heen om het verkeer in noordzuid-richting langs de E 73 (pan-Europese corridor V) te leiden welke de haven Ploce, Mostar, Sarajevo en Tuzla verbindt. Vooral in de zomermaanden wordt het doorgaand verkeer gehinderd door het plaatselijke stadsverkeer;

(2) de wederopbouw van de Capljinabrug over de rivier de Neretva welke de stad Capljina verbindt met de E 73 (pan-Europese corridor V) tussen Mostar en Ploce. De brug werd tijdens de vijandelijkheden vernield, en de tijdelijke éénbaans brug met houten wegdek zal worden vervangen door een brug van voorgespannen betonelementen;

Republika Srpska:

(3) de aanleg van een gedeelte van een autoweg op de weg E661 (toegang tot de pan-Europese corridor X) ten noorden van Banja Luka, tussen Klasnice en Gradiska, waardoor een verbinding tot stand wordt gebracht met Kroatië en Midden- en West-Europa. Deze autoweg zal de bestaande, overbelaste smalle weg vervangen; of

(4) het herstel van een aantal weggedeelten in Republika Srpska die zowel voor het nationale als het internationale wegverkeer belangrijk zijn, en met name op de pan-Europese corridor V.

Het project is, overeenkomstig artikel 1, lid 4 van het Besluit, zowel voor de Gemeenschap als voor Bosnië-Herzegovina van belang wat de vervoersinfrastructuur betreft. Het wordt ten uitvoer gelegd in het kader van het wederopbouw- en herstelprogramma dat voor Bosnië-Herzegovina voor de periode 1996-99 is vastgesteld. Het levert een belangrijke bijdrage tot het wederopbouwproces in Bosnië-Herzegovina, omdat het voorziet in een aanvullende internationale lening over zeer lange termijn die Bosnië-Herzegovina anders niet zou kunnen aantrekken.

Het financieringsvoorstel voor het project, een EIB-kaderlening van 60 miljoen EUR voor het nationale wegennet van Bosnië-Herzegovina, is op 7 december 1999 door de Raad van Bewind van de EIB goedgekeurd. Op voorwaarde dat het project snel wordt voltooid zal de ondertekening van de dienovereenkomstige leningovereenkomsten waarschijnlijk begin 2000 plaatsvinden.