Elfde verslag over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 866/2004 van de Raad van 29 april 2004 en over de situatie die het gevolg is van de toepassing van deze verordening, voor de periode 1 januari tot en met 31 december 2014

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD

Elfde verslag over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 866/2004 van de Raad van 29 april 2004 en over de situatie die het gevolg is van de toepassing van deze verordening, voor de periode 1 januari tot en met 31 december 2014

Verordening (EG) nr. 866/2004 van de Raad inzake een regeling op grond van artikel 2 van Protocol nr. 10 van de Toetredingsakte (hierna de "groenelijnverordening" genoemd) is van kracht sinds 1 mei 2004. In deze verordening worden de voorwaarden vastgesteld waaronder de rechtsvoorschriften van de Europese Unie gelden ten aanzien van het verkeer van goederen, personen en diensten waarbij de lijn wordt overschreden tussen de gebieden van de Republiek Cyprus waarover de regering feitelijk het gezag uitoefent en de gebieden waarover zij niet feitelijk het gezag uitoefent. Om de doeltreffendheid van deze regels te garanderen, is de toepassing ervan uitgebreid tot de scheidslijn tussen deze gebieden en de Eastern Sovereign Base Area (ESBA) van het Verenigd Koninkrijk .

Dit verslag heeft betrekking op de periode van 1 januari tot en met 31 december 2014.

De Commissie voert een constructieve dialoog over de tenuitvoerlegging van de verordening met de desbetreffende autoriteiten van de Republiek Cyprus, de autoriteiten van de Sovereign Base Area (SBA) alsook met de Turks-Cypriotische Kamer van Koophandel.

1.GRENSOVERSCHRIJDEND VERKEER VAN PERSONEN

1.1.Verkeer via de toegestane doorlaatposten

De verordening biedt een stabiel juridisch kader voor het vrije verkeer van Cyprioten, andere EU-burgers en onderdanen van derde landen die de groene lijn passeren via de toegestane doorlaatposten. Het aantal Grieks-Cyprioten en Turks-Cyprioten dat de groene lijn in 2014 passeerde, is gestegen ten opzichte van voorgaande jaren.

Volgens gegevens van de Republiek Cyprus staken tijdens de verslagperiode 589 906 Grieks-Cyprioten (voordien: 520 410) en 200 562 Grieks-Cypriotische voertuigen (voordien: 183 185) over van de door de regering gecontroleerde gebieden naar het noordelijke deel van Cyprus; daarnaast staken 927 141 Turks-Cyprioten (voordien: 877 759) en 346 495 Turks-Cypriotische voertuigen (voordien: 323 655) over van het noordelijke deel van Cyprus naar de door de regering gecontroleerde gebieden .

Het aantal EU-burgers, andere dan Cyprioten, en onderdanen van derde landen dat de groene lijn overstak, is aanzienlijk toegenomen. Volgens gegevens van de politie van de Republiek Cyprus (hierna "CYPOL" genoemd) staken tijdens de verslagperiode ook 732 856 niet-Cypriotische EU-burgers en onderdanen van derde landen de groene lijn over (voordien: 517 580). 77 % van dit verkeer (565 742) vond plaats via de doorlaatpost aan de Ledrastraat, waar nog steeds het grootste deel van de niet-Cyprioten (voornamelijk toeristen) de groene lijn overstak.

De cijfers die door de Turks-Cypriotische gemeenschap werden verzameld, wijzen op een stijgende trend bij het aantal lijnoverschrijdingen door Grieks-Cyprioten (nl. 838 876) en een toename van het aantal lijnoverschrijdingen door Grieks-Cypriotische voertuigen (nl. 281 521) uit de door de regering gecontroleerde gebieden naar het noordelijke deel van Cyprus. Uit deze cijfers blijkt ook dat het aantal lijnoverschrijdingen door Turks-Cyprioten (nl. 1 257 530) een dalende trend vertoont en dat het aantal Turks-Cypriotische voertuigen (nl. 484 186) in de andere richting is toegenomen. Voorts waren er 1 157 812 buitenlandse onderdanen die van de door de regering gecontroleerde gebieden overstaken naar het noordelijke deel van Cyprus.

De hierboven genoemde cijfers van de CYPOL omvatten echter niet de gegevens over personen en voertuigen die vanuit het noordelijke deel van Cyprus de groene lijn overstaken bij de doorlaatposten Pergamos en Strovilia . Volgens verslagen van de ESBA op basis van Turks-Cypriotische informatiebronnen zouden 108 893 (voordien: 84 551) Grieks-Cyprioten via doorlaatposten in de ESBA zijn overgestoken naar het noordelijke deel van Cyprus en 273 607 (voordien: 216 081) Turks-Cyprioten naar de door de regering gecontroleerde gebieden, naast 258 348 niet-Cypriotische EU-burgers en onderdanen van derde landen die in beide richtingen de lijn overstaken.

Het aantal personeelsleden van CYPOL dat rechtstreeks werkzaam is op de doorlaatposten, is in 2014 gedaald tot 72 (75 in 2013).

De autoriteiten van de Republiek Cyprus hebben een Turks-Cypriotische reisbus met EU-burgers op 26 februari 2014 geen toestemming gegeven om de doorlaatpost Agios Dhometios te passeren in de richting van de door de regering gecontroleerde gebieden. De Republiek Cyprus heeft de Commissie ervan in kennis gesteld dat de bestuurder weliswaar in het bezit was van een tijdelijke vergunning, maar dat het busbedrijf niet over een ondernemingsvergunning beschikte zoals op grond van Verordening (EG) nr. 1071/2009 en de nationale Wet nr. 101 (I)/(2001) vereist is. De Commissie had de autoriteiten van de Republiek Cyprus reeds ervan in kennis gesteld dat het onnodig en ongepast is een dergelijke vergunning te eisen van een busbedrijf dat is gevestigd in de gebieden waar de Unie-wetgeving niet van toepassing is, en zij had haar standpunt bekendgemaakt .

Stabiliteit, voorspelbaarheid van de werkwijze bij de doorlaatposten en juridische zekerheid zijn van cruciaal belang voor het verwezenlijken van de doelstellingen van de verordening.

Met steun van de VN-vredeshandhavingsmissie in Cyprus (UNFICYP) werden belangrijke stappen gezet om de godsdienstoefening te vergemakkelijken, zoals beschreven in het verslag van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties uit januari 2015 . Religieuze leiders en gelovigen konden de groene lijn in beide richtingen vlotter oversteken.

1.2.Illegale migratie via de groene lijn en asiel

Volgens cijfers van CYPOL voor 2014 is het aantal illegale migranten via de groene lijn vanuit het noordelijke deel van Cyprus naar de door de regering gecontroleerde gebieden verder afgenomen. Er waren 970 illegale immigranten in 2014, terwijl er in 2013, 2012 en 2011 respectievelijk 1 043, 1 265 en 1 311 waren . Als een mogelijke verklaring noemt CYPOL de gedaalde werkgelegenheidsverwachting op Cyprus ten gevolge van de economische crisis, alsook het toegenomen aantal personeelsleden en patrouilles overeenkomstig het nieuwe strategische plan van CYPOL voor 2012-2015 om illegale migratie te bestrijden.

De landen van oorsprong met het hoogste aantal aangehouden illegale immigranten die de groene lijn waren overgestoken, waren Syrië (619), Pakistan (58), Iran (44), Georgië (33), India (28).