ADVIES VAN DE COMMISSIE betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Malta - Toepassing van artikel 104, lid 5, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap

TOELICHTING

Op 7 april 2004 heeft de Commissie haar voorjaarsprognoses 2004 gepubliceerd [1]. Volgens deze prognoses, waarin rekening is gehouden met de gegevens die in maart 2004 door Malta zijn verstrekt, steeg het overheidstekort in Malta van 5,7% van het BBP in 2002 tot 9,7% van het BBP in 2003 (waarvan 3,2 % van het BBP het gevolg was van een eenmalige maatregel), waardoor het hoger is dan de in het Verdrag vastgestelde referentiewaarde van 3% van het BBP.

[1] De voorjaarsprognoses 2004 van de Commissie zijn beschikbaar op de volgende website: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/publications/european_economy/2004/ee204en.pdf.

Op grond van dit bewijsmateriaal heeft de Commissie op 12 mei 2004 de buitensporigtekortprocedure ten aanzien van Malta ingeleid met de goedkeuring van het verslag als bedoeld in artikel 104, lid 3, van het Verdrag [2]. Op 21 mei 2004 ontving de Commissie het convergentieprogramma van Malta, waarin werd bevestigd dat het tekort in 2003 9,7% van het BBP bedroeg.

[2] De volledige tekst van dit verslag is beschikbaar op de volgende website: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/ procedures_en.htm.

De toepassing van de buitensporigtekortprocedure (BTP) is geregeld bij artikel 104 van het Verdrag en bij Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad "over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten", die deel uitmaakt van het stabiliteits- en groeipact [3]. De landen die op 1 mei 2004 tot de EU zijn toegetreden, zijn lidstaten met een derogatie. Deze dienen weliswaar buitensporige tekorten te vermijden, maar sancties uit hoofde van artikel 104, leden 9 en 11, van het Verdrag kunnen aan hen niet worden opgelegd.

[3] PB L 209 van 2.8.1997.

In het Commissieverslag op grond van artikel 104, lid 3, van het Verdrag werd geconcludeerd dat het feit dat het in 2003 in Malta geboekte tekort de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3% van het BBP overschreed, niet werd veroorzaakt door een buiten de macht van de Maltese autoriteiten vallende ongewone gebeurtenis, en evenmin het gevolg was van een ernstige economische neergang, in de zin van het stabiliteits- en groeipact. Wat de ontwikkelingen in 2004 betreft, werd in het verslag geconcludeerd dat het overheidstekort wellicht zal afnemen maar boven de 3% van het BBP zal blijven. In haar voorjaarprognoses 2004 voorspelt de Commissie met name dat het overheidstekort in 2004 5,9% van het BBP zal bedragen, wat hoger is dan het geraamde tekort van 5,2% van het BBP waarvan de Maltese autoriteiten in het convergentieprogramma zijn uitgegaan.

In het Commissieverslag, dat op de voorjaarsprognoses 2004 van de Commissie is gebaseerd, wordt ook geconcludeerd dat de verhouding van de schuld tot het BBP, die in 2003 op 72,0% van het BBP was uitgekomen, in 2004 verder zal afwijken van de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60%. In haar voorjaarprognoses 2004 voorspelt de Commissie met name dat de schuldquote in 2004 73,9% van het BBP zal bedragen, wat hoger is dan de raming van 72,1% van het BBP waarvan de Maltese autoriteiten in het convergentieprogramma zijn uitgegaan.

In artikel 104, lid 4, van het Verdrag wordt bepaald dat "het in artikel 114 bedoelde Comité (d.i. het Economisch en Financieel Comité) advies uitbrengt over het verslag van de Commissie". Het Comité bracht advies uit op 24 mei 2004 en sloot zich daarin aan bij de beoordeling van het Commissieverslag. Het Comité kwam met name tot de conclusie dat de begrotingssituatie in Malta volgens beide criteria van artikel 104, lid 2, voor het vaststellen van buitensporige tekorten duidde op het bestaan van een dergelijk tekort. Ook wanneer andere relevante factoren, zoals met name de budgettaire situatie op middellange termijn en de investeringsquote van de overheid, in aanmerking worden genomen, brengt dit geen verandering in de evaluatie op basis van de criteria zelf. Het Comité achtte het tevens waarschijnlijk dat het overheidstekort in 2004 wederom boven de referentiewaarde van het Verdrag zal uitkomen en dat de bruto overheidsschuld in 2004 verder zal stijgen boven de in het Verdrag vastgestelde referentiewaarde van 60% van het BBP.

Na onderzoek van alle relevante factoren die in haar verslag in aanmerking zijn genomen en gezien het advies van het Comité is de Commissie van mening dat er in Malta een buitensporig tekort bestaat. Dit advies, dat op 24 juni 2004 door de Commissie werd goedgekeurd, wordt hierbij aan de Raad uitgebracht overeenkomstig artikel 104, lid 5, van het Verdrag. De Commissie beveelt de Raad aan dienovereenkomstig te besluiten conform artikel 104, lid 6. Bovendien dient de Commissie overeenkomstig artikel 104, lid 7, van het Verdrag bij de Raad een aanbeveling in voor een tot Malta te richten aanbeveling van de Raad om te bereiken dat het buitensporige tekort wordt verholpen.

ADVIES VAN DE COMMISSIE betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Malta - Toepassing van artikel 104, lid 5, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap

ALGEMENE OVERWEGINGEN

Overeenkomstig artikel 104 van het Verdrag dienen de lidstaten buitensporige tekorten te vermijden. Dit geldt ook voor de lidstaten met een derogatie, wat het geval is voor alle landen die op 1 mei 2004 tot de EU zijn toegetreden. Beschikkingen betreffende het bestaan van een buitensporig tekort zijn geregeld bij de buitensporigtekortprocedure (BTP), die wordt omschreven in artikel 104 van het Verdrag en Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad, die deel uitmaakt van het stabiliteits- en groeipact [4].

[4] PB L 209 van 2.8.1997.

Volgens artikel 104, lid 2, van het Verdrag moet de Commissie toezien op de ontwikkeling van de begrotingssituatie en de omvang van de overheidsschuld in de lidstaten, teneinde aanzienlijke tekortkomingen vast te stellen. Met name moet de Commissie nagaan of de hand wordt gehouden aan de begrotingsdiscipline op basis van twee criteria, namelijk de verhouding tussen het voorziene of feitelijke overheidstekort en het bruto binnenlands product (BBP) en de verhouding tussen de overheidsschuld en het BBP. De statistische gegevens over deze variabelen worden door de Commissie verstrekt op basis van door de lidstaten in te dienen gegevens.

Overeenkomstig artikel 104, lid 3, van het Verdrag moet de Commissie een verslag opstellen indien een lidstaat niet voldoet aan beide criteria of aan een van de criteria van artikel 104, lid 2, of indien zij, ook al is aan de criteria voldaan, van mening is dat er gevaar voor een buitensporig tekort in een lidstaat aanwezig is. In het verslag van de Commissie wordt er tevens rekening mee gehouden of het overheidstekort groter is dan de investeringsuitgaven van de overheid en worden alle andere relevante factoren in aanmerking genomen, met inbegrip van de economische en budgettaire situatie van de lidstaat op middellange termijn, zoals voorgeschreven bij artikel 104, lid 3, van het Verdrag. Op basis van haar voorjaarsprognoses 2004, waarin rekening is gehouden met de gegevens die in maart 2004 door Malta zijn verstrekt, heeft de Commissie op 12 mei 2004 een dergelijk verslag voor Malta vastgesteld.

Vervolgens heeft het Economisch en Financieel Comité overeenkomstig artikel 104, lid 4, op 24 mei 2004 advies uitgebracht over het verslag van de Commissie.

Krachtens artikel 104, lid 5, van het Verdrag moet de Commissie advies uitbrengen aan de Raad indien zij van oordeel is dat er in een lidstaat een buitensporig tekort bestaat of kan ontstaan. Om te concluderen of er een buitensporig tekort bestaat of kan ontstaan, dient naar de mening van de Commissie rekening te worden gehouden met: i) de bevindingen in haar verslag en ii) het advies van het Economisch en Financieel Comité over dit verslag. Op basis van deze elementen heeft de Commissie een aantal overwegingen voor Malta opgesteld.

OVERWEGINGEN BETREFFENDE MALTA

1. Het overheidstekort in Malta bedroeg in 2003 9,7% van het BBP (waarvan 3,2 % van het BBP het gevolg was van een eenmalige maatregel), waardoor het tekort de in het Verdrag vastgestelde referentiewaarde van 3% ruimschoots overschreed. Het overheidstekort nam toe in vergelijking met het in 2002 gerealiseerde tekort (5,7% van het BBP).

2. De in 2003 geconstateerde overschrijding door het tekort van de referentiewaarde van 3% van het BBP werd niet veroorzaakt door een buiten de macht van de Maltese autoriteiten vallende ongewone gebeurtenis, en was evenmin het gevolg van een ernstige economische neergang, in de zin van het stabiliteits- en groeipact.

3. In 2003 lag het feitelijke overheidstekort 5,1 procentpunt van het BBP hoger dan was gepland in november 2002, toen de begroting voor 2003 werd aangenomen. Deze toename werd in verband gebracht met het ongunstige externe klimaat, matige groei van de EU - de belangrijkste handelspartner van Malta -, en een verslechtering van de overheidsfinanciën, waarvan de toestand nog verergerde door gestegen overheidsuitgaven als gevolg van de op 3,2% van het BBP geraamde kosten van de eenmalige maatregel.

4. De openbare bruto-investeringen vertegenwoordigden in 2003 5,7% van het BBP, terwijl het overheidstekort 9,7% van het BBP beliep.

5. Het overheidstekort zal in 2004 wederom boven de referentiewaarde van het Verdrag uitkomen. In haar voorjaarprognoses 2004 voorspelt de Commissie met name dat het overheidstekort in Malta in 2004 5,9% van het BBP zal bedragen, wat hoger is dan het tekort van 5,2% van het BBP waarvan de Maltese autoriteiten in het convergentieprogramma van mei 2004 zijn uitgegaan.

6. De verhouding van de brutoschuld tot het BBP, die in 2003 op 72,0% van het BBP was uitgekomen, zal in 2004 wellicht verder afwijken van de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60%. In haar voorjaarprognoses 2004 voorspelt de Commissie met name dat de bruto overheidsschuld in 2004 73,9% van het BBP zal bedragen, wat hoger is dan de raming van 72,1% van het BBP waarvan de Maltese autoriteiten in het convergentieprogramma zijn uitgegaan.

CONCLUSIE

Naar aanleiding van het toezicht op de begrotingssituatie in Malta en met name het onderzoek naar de naleving van de criteria van artikel 104, lid 2, heeft de Commissie een verslag opgesteld overeenkomstig artikel 104, lid 3, van het Verdrag. Na onderzoek van alle relevante factoren waarmee in dit verslag rekening is gehouden en gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité, is de Commissie van mening dat er in Malta een buitensporig tekort bestaat.