Mededeling van de Commissie

met betrekking tot de herziening van de mededeling van 1996 betreffende het niet opleggen of het verminderen van geldboeten in zaken betreffende mededingingsregelingen

(2001/C 205/05)

(Voor de EER relevante tekst)

De Commissie verzoekt alle belanghebbenden haar schriftelijk hun opmerkingen te doen toekomen over het volgende ontwerp van een mededeling betreffende immuniteit tegen geldboeten en vermindering van geldboeten in kartelzaken, die de mededeling van 1996 betreffende het niet opleggen of het verminderen van geldboeten in zaken betreffende mededingingsregelingen zal vervangen. Opmerkingen dienen binnen twee maanden na de datum van deze mededeling te worden gestuurd naar het volgende adres: Europese Commissie Directoraat-generaal Mededinging

Afdeling A-1

J 70 - 5/065

Wetstraat 200 B - 1049 Brussel. Internetadres: COMP-LENIENCY@cec.eu.int

Ontwerp van mededeling van de Commissie betreffende immuniteit tegen geldboeten en vermindering van geldboeten in kartelzaken

INLEIDING

1. Deze mededeling betreft geheime kartels tussen concurrenten, die erop gericht zijn de prijzen, de productie of de afzet af te spreken, de markten te verdelen, inclusief afspraken over offerteprijzen, of de invoer of uitvoer te beperken. Dergelijke praktijken behoren tot de ernstigste mededingingsbeperkingen waarmee de Commissie wordt geconfronteerd en leiden uiteindelijk tot hogere prijzen en een beperkte keuze voor de consument. Voorts zijn zij schadelijk voor het Europese bedrijfsleven.

2. Door hun normale onderlinge concurrentie kunstmatig te beperken, vermijden de ondernemingen juist die druk die hen aanzet tot innoveren op het gebied van productontwikkeling en de invoering van efficiëntere productiemethoden. Dergelijke praktijken leiden tevens tot duurdere grondstoffen en onderdelen voor de communautaire bedrijven die van dergelijke producenten afnemen. Op lange termijn hebben zij een verlies aan concurrentievermogen en lagere werkgelegenheidskansen tot gevolg.

3. De Commissie is zich ervan bewust dat bepaalde ondernemingen, die bij dit soort onrechtmatige overeenkomsten betrokken zijn, ertoe bereid zijn een einde te stellen aan hun deelname daaraan en de Commissie in kennis te stellen van het bestaan van dergelijke overeenkomsten, maar daarvan worden afgeschrikt door de hoge geldboeten waaraan zij zich bloot kunnen stellen. Teneinde haar standpunt in dit soort situaties toe te lichten, heeft de Commissie een mededeling aangenomen betreffende het niet opleggen van geldboeten of het verminderen van geldboeten in zaken betreffende mededingingsregelingen(1) ("de mededeling van 1996").

4. In die mededeling kondigde de Commissie aan dat zij zou nagaan of de mededeling gewijzigd moest worden, zodra zij voldoende ervaring had opgedaan bij de toepassing ervan. Na vijf jaar toepassing heeft de Commissie de nodige ervaring opgedaan om haar eerdere beleid op dit gebied bij te sturen. Uit haar ervaring is inzonderheid gebleken dat de doelmatigheid van de mededeling zou zijn gebaat bij meer transparantie en zekerheid over de voorwaarden waaronder een vermindering van geldboeten zal worden toegekend. Deze doelmatigheid zou eveneens verhoogd kunnen worden door het niveau van de vermindering nauwer te laten aansluiten bij de waarde van de bijdrage van de onderneming aan de vaststelling van de inbreuk. Deze kwesties worden in de onderhavige mededeling behandeld.

5. De Commissie is van mening dat de medewerking van een onderneming bij het opsporen van het bestaan van een kartel een intrinsieke waarde heeft. Een doorslaggevende bijdrage tot de inleiding van een onderzoek kan rechtvaardigen dat aan de betrokken onderneming immuniteit tegen geldboeten wordt verleend, op voorwaarde dat aan bepaalde aanvullende vereisten is voldaan.

6. Voorts kan medewerking van één of meer ondernemingen nadat de Commissie een onderzoek naar een vermeende inbreuk heeft ingeleid, een vermindering van een geldboete door de Commissie rechtvaardigen. Elke vermindering van geldboete moet weergeven in hoeverre een onderneming, in termen van kwaliteit en tijd, daadwerkelijk heeft bijgedragen aan de vaststelling van de inbreuk door de Commissie. Verminderingen moeten worden beperkt tot die ondernemingen die de Commissie bewijsmateriaal verstrekken dat een voldoende toegevoegde waarde heeft in vergelijking met het bewijsmateriaal waarover de Commissie reeds beschikt.

7. De Commissie is van mening dat het, in de hieronder beschreven omstandigheden, in het belang van de Gemeenschap is ondernemingen die met haar meewerken een gunstige behandeling toe te kennen. Het ontdekken en verbieden van kartels is voor verbruikers en burgers immers van groter belang dan het beboeten van deze ondernemingen die de Commissie in staat hebben gesteld dergelijke praktijken op te sporen en te verbieden.

A. IMMUNITEIT TEGEN GELDBOETEN

8. Overeenkomstig de onderstaande vereisten, zal de Commissie een onderneming immuniteit verlenen tegen een geldboete die haar anders zou zijn opgelegd, wanneer de Commissie niet bekend is met het vermeende kartel dat de mededinging in de Gemeenschap beïnvloedt en de onderneming de Commissie als eerste op het bestaan van het kartel attendeert.

9. De onderneming moet verder aan de volgende vereisten voldoen:

a) zij moet bewijsmateriaal en inlichtingen verstrekken die, naar de mening van de Commissie, haar in staat kunnen stellen een beschikking te nemen tot het verrichten van een verificatie op grond van artikel 14, lid 3, van Verordening nr. 17(2);

b) zij moet de Commissie alle bewijsmateriaal en alle inlichtingen verstrekken die zij bezit of waarover zij kan beschikken met betrekking tot de vermeende inbreuk en volledig, onafgebroken en zonder dralen haar medewerking verlenen gedurende de gehele administratieve procedure van de Commissie. Zij mag de materiële feiten niet verkeerdelijk voorstellen. Inzonderheid zal zij ter beschikking blijven van de Commissie om snel antwoord te geven op verzoeken die kunnen bijdragen tot de vaststelling van de betrokken feiten;

c) zij moet haar betrokkenheid bij de vermeende onwettige activiteit uiterlijk beëindigen op het tijdstip waarop zij de vermeende inbreuk aan het licht brengt;

d) zij mag andere ondernemingen, via haar economische kracht of anderszins, niet tot deelname aan de onwettige activiteit hebben gedwongen.

PROCEDURE

10. Een onderneming die een verzoek tot immuniteit voor geldboeten wenst in te dienen, neemt daartoe contact op met het directoraat-generaal Mededinging van de Commissie. Zij kan de Commissie onmiddellijk alle in haar bezit zijnde informatie en bewijzen verstrekken die op de vermeende inbreuk betrekking hebben. Dit materiaal omvat in het algemeen een beschrijving van de vermeende inbreuk, inclusief informatie over de aard van de inbreuk, de vermeende geografische reikwijdte ervan, het aantal deelnemers en hun identiteit en de omvang van de betrokken markt. Voorts dient zij een beschrijvende lijst te verstrekken van de inhoud van de documenten die zij voorlegt.

11. Indien nodig kan de onderneming die informatie aanvankelijk op hypothetische wijze verstrekken teneinde met de Commissie na te gaan of zij, in dit stadium, voor immuniteit tegen een geldboete in aanmerking komt. Indien duidelijk wordt dat de voorwaarden van het bovenstaande punt 8 niet zijn vervuld, wordt de onderneming hiervan onmiddellijk in kennis gesteld. In het andere geval wordt een termijn van ten hoogste vijf werkdagen vastgesteld waarbinnen de onderneming alle informatie en bewijsmateriaal volledig moet onthullen in overeenstemming met de eerder door haar verstrekte beschrijving en lijsten.

12. Het directoraat-generaal Mededinging zal het verzoek van de onderneming om immuniteit tegen geldboeten schriftelijk bevestigen. In de bevestiging zal het Directoraat-generaal de datum vermelden waarop de onderneming informatie en bewijsmateriaal aan de Commissie heeft verstrekt.

13. Zodra de Commissie de informatie en het bewijsmateriaal van de onderneming heeft ontvangen en de gelegenheid heeft gehad na te gaan en te concluderen dat aan de in punt 8 en punt 9, onder a), beschreven vereisten is voldaan, zal zij de onderneming schriftelijk voorwaardelijke immuniteit tegen geldboeten toekennen.

14. De Commissie zal geen andere verzoeken om immuniteit tegen geldboeten in aanmerking nemen zolang zij geen standpunt heeft ingenomen ten aanzien van een voorliggend verzoek met betrekking tot dezelfde vermeende inbreuk.

15. Indien de onderneming, aan het einde van de administratieve procedure, voldaan heeft aan de noodzakelijke vereisten welke in het bovenstaande punt 9 zijn uiteengezet, zal de Commissie haar in de desbetreffende beschikking immuniteit tegen een geldboete verlenen.

B. VERMINDERING VAN EEN GELDBOETE

16. Wanneer de Commissie een onderneming voorwaardelijk immuniteit tegen geldboeten heeft verleend of indien zij op een andere wijze bekend is met het vermeende kartel dat de concurrentie in de Gemeenschap beïnvloedt, kunnen ondernemingen nog steeds in aanmerking komen voor een verminderde geldboete.

17. Daartoe moet een onderneming de Commissie bewijzen van de vermeende inbreuk verstrekken, die een significante toegevoegde waarde hebben vergeleken met het bewijsmateriaal waarover de Commissie reeds beschikt, en moet de onderneming haar betrokkenheid bij de vermeende onrechtmatige activiteit beëindigen.

18. Het begrip "toegevoegde waarde" verwijst naar de mate waarin het verstrekte bewijsmateriaal, door de aard en/of nauwkeurigheid ervan, het vermogen van de Commissie om de betrokken feiten volledig in kaart te brengen, versterkt. In haar beoordeling zal de Commissie er in het algemeen van uitgaan dat schriftelijke bewijzen die dateren van de periode waarin de feiten hebben plaatsgevonden, een grotere kwalitatieve waarde hebben dan bewijsstukken die later zijn opgesteld. Evenzo zal in het algemeen worden aangenomen dat bewijzen die rechtstreeks relevant zijn voor de betrokken feiten, een grotere kwalitatieve waarde hebben dan bewijzen die slechts zijdelings relevant zijn.

19. De Commissie zal in haar eindbeschikking, die aan het einde van de administratieve procedure wordt gegeven, vaststellen:

a) of het door een onderneming op een bepaald tijdstip verstrekte bewijsmateriaal een significante toegevoegde waarde had in vergelijking met het bewijsmateriaal waarover de Commissie op dat tijdstip reeds beschikte.

Informatie en bewijzen die binnen de in punt 11 vastgestelde termijn zijn verstrekt door een onderneming die voor immuniteit in aanmerking komt, zullen worden aangemerkt als zijnde verschaft vóór alle informatie of bewijzen die zijn verstrekt door een onderneming die om een vermindering van geldboete verzoekt;

b) voor welke vermindering een onderneming in aanmerking komt op grond van het tijdstip en de omvang van de significante toegevoegde waarde, die het aan de Commissie voorgelegde bewijsmateriaal vertegenwoordigt. Voor die doeleinden wordt de geldboete, die anders zou zijn opgelegd, als volgt verminderd:

- de eerste onderneming die voldoet aan wat bepaald is in punt 19, onder a), krijgt een vermindering van 50-30 %;

- de tweede onderneming die voldoet aan wat bepaald is in punt 19, onder a), krijgt een vermindering van 30-20 %;

- de volgende ondernemingen die voldoen aan wat bepaald is in punt 19, onder a), krijgen een vermindering van ten hoogste 20 %.

20. Indien een onderneming bewijsstukken verstrekt die betrekking hebben op feiten die de Commissie eerder niet bekend waren en een rechtstreeks gevolg hebben voor de zwaarte of de duur van de vermeende inbreuk of als verzwarende omstandigheden kunnen worden aangemerkt, zal de Commissie met deze elementen geen rekening houden bij het bepalen van de geldboete die moet worden opgelegd aan de onderneming die deze bewijsstukken heeft verstrekt.

PROCEDURE

21. Een onderneming die voor een vermindering van geldboete in aanmerking wenst te komen, dient de Commissie schriftelijke bewijsstukken en informatie te verstrekken aan de hand waarvan het bestaan van het betrokken kartel kan worden bewezen.

22. De onderneming zal van het Directoraat-generaal Mededinging een ontvangstbevestiging krijgen waarop de datum is vermeld waarop de relevante documenten werden verstrekt. De Commissie zal geen informatie of bewijzen, afkomstig van een onderneming die een vermindering van geldboete vraagt, in aanmerking nemen zolang zij geen standpunt heeft ingenomen ten aanzien van een voorliggend verzoek om voorwaardelijke immuniteit tegen geldboeten dat op dezelfde vermeende inbreuk betrekking heeft.

23. Indien de Commissie voorlopig concludeert dat de informatie en de bewijzen die door een onderneming zijn verstrekt, een toegevoegde waarde hebben in de zin van punt 17, zal zij haar voornemen om de geldboete te verminderen schriftelijk kenbaar maken en daarbij de toepasselijke bandbreedte aangeven overeenkomstig het bepaalde in punt 19, onder b). De Commissie zal de betrokken onderneming van dit standpunt op de hoogte brengen uiterlijk op de datum van kennisgeving van de mededeling van punten van bezwaar.

24. De Commissie zal de uiteindelijke positie van elke onderneming, die een vermindering van geldboete vraagt, aan het einde van de administratieve procedure beoordelen en haar conclusies in de aangenomen beschikking met redenen omkleden.

ALGEMENE OVERWEGINGEN

25. Deze mededeling vervangt de mededeling van 1996 voor alle zaken, waarin geen enkele onderneming met de Commissie contact heeft opgenomen om in aanmerking te worden genomen voor de gunstige behandeling die in die mededeling is beschreven. De Commissie zal onderzoeken of de voorliggende mededeling wijziging behoeft zodra zij voldoende ervaring heeft opgedaan met de toepassing ervan.

26. De Commissie is zich ervan bewust dat deze mededeling rechtmatige verwachtingen zal wekken, waarop ondernemingen mogen vertrouwen wanneer zij het bestaan van een kartel aan de Commissie onthullen.

27. Indien in een van de fasen van de administratieve procedure niet wordt voldaan aan één van de vereisten welke in rubrieken A of B zijn uiteengezet, kan dit leiden tot het verlies van de daarin beschreven gunstige behandeling.

28. De medewerking van een onderneming is slechts een van de vele factoren waarmee de Commissie rekening houdt bij het vaststellen van het bedrag van een geldboete. Deze mededeling doet niets af van de discretionaire bevoegdheid van de Commissie om een geldboete om andere redenen te verminderen.

29. Het feit dat immuniteit tegen of vermindering van geldboeten wordt verleend, kan een onderneming niet beschermen tegen de civielrechtelijke gevolgen van haar deelname aan een onrechtmatige praktijk. Indien de informatie, die door een onderneming over een kartel is verstrekt, tot gevolg heeft dat de Commissie een beschikking in de zin van artikel 81, lid 1, van het EG-Verdrag geeft, zal de rol die de voor immuniteit tegen of vermindering van de geldboete in aanmerking komende onderneming heeft gespeeld in de onrechtmatige praktijk, volledig worden beschreven in de beschikking. Het feit dat de onderneming met de Commissie heeft meegewerkt, zal eveneens in de beschikking worden vermeld teneinde uit te leggen waarom immuniteit tegen of vermindering van de geldboete is toegestaan.

(1) PB C 207 van 18.7.1996, blz. 4.

(2) PB 13 van 21.2.1962, blz. 204/62. (Of de overeenkomstige procedureverordeningen: artikel 21, lid 3, van (EEG) Verordening nr. 1017/68; artikel 18, lid 3, van Verordening (EEG) nr. 4056/86 en artikel 11, lid 3, van Verordening nr. 3975/87).