TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Naar aanleiding van de financiële crisis heeft de EU het Europees Systeem voor financieel toezicht (ESFS) opgericht, dat is gebaseerd op de tweepijlerstructuur van macroprudentieel en microprudentieel toezicht.

Het Europees Comité voor systeemrisico’s (ESRB), dat in december 2010 werd opgericht, is de macro-economische pijler van het ESFS. Het ESRB is belast met het macroprudentieel toezicht op het financiële stelsel in de EU. Dit omvat de volgende taken: (i) bijdragen tot het voorkomen of beperken van systeemrisico’s voor de financiële stabiliteit in de Unie, die binnen het financiële stelsel ontstaan, waarbij rekening wordt gehouden met macro-economische ontwikkelingen, zodat perioden van wijdverbreide financiële onrust worden voorkomen; (ii) bijdragen tot een soepele werking van de interne markt zodat de financiële sector een duurzame bijdrage levert aan de economische groei.

Het ESRB heeft een ruime ledenbasis van met name nationale centrale banken, toezichthouders en Europese instellingen. Het beschikt over specifieke instrumenten zoals aanbevelingen en waarschuwingen om het macroprudentieel beleid in de EU vorm te geven. Het systeembrede mandaat van het ESRB is vooral van belang om sectoroverschrijdende en grensoverschrijdende risico's en overloopeffecten te monitoren en te evalueren en door zijn coördinerende rol worden besmettingsrisico’s ingeperkt. Door de erkenning van nationale macroprudentiële maatregelen te bevorderen zorgt het ESRB verder ervoor dat grensoverschrijdende lekken en regelgevingsarbitrage tot een minimum beperkt blijven. Bijgevolg heeft het ESRB een rechtstreekse invloed op de effectiviteit van de macroprudentiële maatregelen van de EU-lidstaten en dus ook op de mate van financiële stabiliteit in de EU. In dit opzicht kan worden verwacht dat een betere werking van het ESRB het macroprudentiële beleid effectiever zal maken.

Sinds zijn oprichting heeft het ESRB:

·aanbevelingen en waarschuwingen gericht tot een breed gamma van adressaten;

·bijgedragen tot de voortdurende ontwikkeling van het macroprudentieel kader in de EU;

·met succes gebruik gemaakt van de middelen en deskundigheid van zijn brede institutionele ledenbasis en van de onafhankelijke academische bijdragen van het wetenschappelijk adviescomité;

·een belangrijke rol gespeeld in de coördinatie en evaluatie van kennisgevingen van macroprudentiële maatregelen in de EU.

Het belang van het ESRB wordt gestaafd door de activiteiten die het als overkoepelend platform en informatiecentrum verricht op het gebied van EU-brede risicomonitoring en bij het verstrekken van richtsnoeren over het gebruik van macroprudentiële instrumenten. Ten gevolge van de recente institutionele veranderingen met betrekking tot de bankenunie en door de inspanningen voor de totstandbrenging van een kapitaalmarktenunie opereert het ESRB nu echter in een context die verschillend is van die waarin het werd opgezet. De consequenties daarvan doen zich vooral voelen voor de samenstelling van het ESRB en de wijze van organisatie. Er moeten verbeteringen worden aangebracht in de samenstelling van het ESRB en in de wijze waarop het samenwerkt met de Europese instellingen, zodat rekening wordt gehouden met de stapsgewijze veranderingen in het macroprudentiële kader en de sterke ontwikkelingen die zich in de regelgeving hebben voorgedaan. Daarnaast zijn veranderingen vereist om te garanderen dat het ESRB macroprudentieel toezicht kan uitoefenen over het gehele financiële stelsel, omdat marktgebaseerde vormen van financiering belangrijker worden, in het bijzonder met de invoering van de kapitaalmarktenunie. Meer efficiëntie en effectiviteit in het ESRB zal leiden tot een betere coördinatie van het macroprudentieel beleid in de EU en zal het ESRB in staat stellen zijn mandaat beter te vervullen. Het voorstel wordt verder toegelicht in de effectenanalyse.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

Dit voorstel moet worden gezien in het kader van de lopende herziening van de Europese toezichthoudende autoriteiten (ETA’s). Het ESRB en de ETA’s zijn de macro- en microprudentiële pijlers van het ESFS.

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie