Resolutie

van het Europees Parlement met opmerkingen bij de besluiten waarbij de Commissie kwijting wordt verleend voor het financieel beheer van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds voor het begrotingsjaar 2001

HET EUROPEES PARLEMENT,

gezien de jaarrekeningen en financiële balansen van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds betreffende het begrotingsjaar 2001 (COM(2002) 211 - C5-0190/2002),

gezien het jaarlijks verslag van de Rekenkamer over de activiteiten in het kader van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds over het begrotingsjaar 2001, en de antwoorden van de instellingen (C5-0539/2002)(1),

gezien de betrouwbaarheidsverklaring voor de Europese Ontwikkelingsfondsen van de Rekenkamer (C5-0539/2002),

gezien het Jaarverslag 2001 van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake het Communautair ontwikkelingsbeleid en de tenuitvoerlegging van de buitenlandse hulp (COM(2002) 490 - C5-0607/2002),

gezien zijn resolutie van 1 maart 2001 over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over het ontwikkelingsbeleid van de Europese Gemeenschap(2),

gezien het jaarlijks activiteitenverslag 2001 van de Dienst voor samenwerking EuropeAid,

gezien de Mededeling van de Commissie over financiële informatie over het zesde, het zevende en het achtste Europees Ontwikkelingsfonds (COM(2002) 726 - C5-0003/2003),

gezien de aanbeveling van de Raad van 7 maart 2003 betreffende de aan de Commissie voor het financieel beheer van de Europese Ontwikkelingsfondsen te verlenen kwijting voor het begrotingsjaar 2001 (C5-0091/2003, C5-0092/2003, C5-0093/2003),

gelet op artikel 33 van het Intern Akkoord van 20 december 1995 tussen de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van de Europese Gemeenschap in het kader van Raad bijeen, betreffende de financiering en het beheer van de steun van de Gemeenschap in het kader van het Tweede Financieel Protocol bij de Vierde ACS-EG-Overeenkomst(3),

gelet op artikel 74 van het Financieel Reglement van 16 juni 1998(4) van toepassing op de samenwerking inzake ontwikkelingsfinanciering in het kader van de Vierde ACS-EG-Overeenkomst,

gelet op artikel 93 en 93 bis, derde streepje, en Bijlage V van zijn Reglement,

gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A5-0072/2003),

A. overwegende dat de huidige Commissie haar mandaat heeft aanvaard in september 1999, dat de hervorming van het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap is gestart in november 2000 en de hervorming van het beheer van de externe bijstand van de Gemeenschap in mei 2000,

B. overwegende dat het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap als belangrijkste doel heeft de vermindering en uiteindelijk totale verdwijning van de armoede(5), en dat de EU en alle lidstaten hun steun hebben gegeven aan de millennium-doelstellingen voor de ontwikkelingssamenwerking (MDG), waarin streefcijfers, voornamelijk met betrekking tot onderwijs en volksgezondheid, zijn vastgelegd;

C. overwegende dat voor de vermindering van de armoede en de bevordering van de mensenrechten het bestaan van een werkelijk participatiedemocratie en verantwoordelijke, niet-corrupte regeringen een vereiste is,

D. overwegende dat nationaal eigen beheer (ownership), begrotingssteun, multi-donorbenadering en landspecifieke indicatoren voor alle donors nieuwe, in het kader van de hervorming ingevoerde beleidselementen zijn van het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap;

E. overwegende dat dit betekent dat de zichtbaarheid en de individuele identiteit van de steun van elke donor zal afnemen, dat elke donor meer deel gaat uitmaken van een collectieve inspanning en dat het onmogelijk is effecten toe te schrijven aan afzonderlijke donors,

F. overwegende dat deze nieuwe benadering in geen geval een negatieve invloed mag hebben op de mogelijkheden van de Europese belastingbetaler om correcte en bevredigende informatie te krijgen aan de hand waarvan beoordeeld kan worden of de EOF-middelen zijn besteed volgens de internationale normen voor overheidsbestuur met betrekking tot doeltreffendheid, zuinigheid en efficiency, in vergelijking met de verkregen resultaten en o.a. rekening houdend met het substituerende effect van deze middelen,

G. overwegende dat de hervorming van het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap geen verandering brengt in de verantwoordelijkheid van de Commissie voor de implementatie en het management van dit beleid en voor de uitvoering van controles die nodig zijn om te vast te stellen of de Gemeenschap de haar toevertrouwde middelen juist besteed heeft,

H. overwegende dat het uitvoeringstempo zeer laag heeft gelegen en overwegende dat het zesde, zevende en achtste Europese ontwikkelingsfonds, die begonnen aan respectievelijk het zestiende, elfde en vierde jaar van hun looptijden, nog steeds in uitvoering zijn;

I. overwegende dat de onderbenutting voor een deel te wijten is aan omstandigheden waarvoor de Commissie niet verantwoordelijk is, maar die haar echter niet ontslaan van de plicht snel intensiever te streven naar een vereenvoudiging van de procedures en de administratie, zodat de financiële middelen sneller aan de uiteindelijke begunstigden kunnen worden uitbetaald;

Eigen beheer (ownership)

1. merkt op dat de noodzaak om de betrekkingen tussen donors en ontwikkelingslanden te herzien heeft geleid tot invoering van het begrip "ownership", dat het accent legt op de rol van de ontwikkelingslanden (dat wil zeggen alle betrokkenen) in het ontwikkelingsproces; verzoekt de Commissie in haar volgende jaarverslag over het EG-ontwikkelingsbeleid te verduidelijken hoe dit begrip in de begunstigde landen moet worden geïnterpreteerd en aan te geven of dit een negatieve invloed heeft op de EU-prioriteiten voor het ontwikkelingsbeleid;

2. verzoekt de Commissie in haar volgend jaarverslag over het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap informatie te verstrekken over de betrokkenheid van vertegenwoordigende parlementaire instellingen, burgerorganisaties en minderheden bij het opstellen van ontwikkelingsbeleidsmaatregelen van het land (ook van die ontwikkelingslanden met bestuurlijke problemen en een beperkte uitvoeringscapaciteit) en te trachten ervoor te zorgen dat er daadwerkelijke raadpleging plaatsvindt zodat met recht gesproken kan worden van nationaal ownership;

Begrotingssteun

3. merkt op dat macro-economische begrotingssteun deel geworden is van de financiële en technische samenwerking met de ACS-landen, en dat de Gemeenschap sinds 1992 2604 miljoen euro (punt 4.5.7.1. in COM(2002) 490) aan begrotingssteun heeft gegeven, en dat in 2001 270 miljoen euro werd besteed aan macro-economische steun in ACS-landen (punt 2.5.3. in COM(2002) 490),

4. wijst op het principe volgens wel de steunbedragen rechtstreeks gekoppeld zijn aan de resultaten in het land in de sociale sector en het financieel beheer van de overheidsfinanciën via prestatie-indicatoren en intensieve discussies met de regering over de mate waarin de doelen die de regering zelf heeft gesteld zijn gehaald, waarbij geldt dat verwezenlijking van de doelstellingen een volledige financiering waarborgt, terwijl tekortschietende verwezenlijking leidt tot verlaging van de financiële middelen;

5. verzoekt de Commissie de terzake bevoegde commissie van het Europees Parlement regelmatig op de hoogte te stellen van de resultaten die de financiële steunmaatregelen hebben opgeleverd op het stuk van sociale ontwikkeling;

6. betreurt het dat het jaarverslag over het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap en de tenuitvoerlegging van de externe bijstand geen volledige informatie geeft over de vraag wanneer en onder welke voorwaarden begrotingssteun een adequaat instrument is;

7. meent dat de genoemde indicatoren - stabiel en duurzaam beheer van de macro-economie, verstandig fiscaal en monetair beleid, gezond macro-economisch beleid (punt 2.5.3. in COM(2002) 490) - te algemeen zijn en verzoekt de Commissie het Parlement in haar volgende jaarverslag over het EG-ontwikkelingsbeleid uitvoerige informatie te verstrekken over de voorwaarden en omstandigheden die vervuld moeten worden om er zeker van te zijn dat begrotingssteun een adequaat instrument is;

Beheer van de overheidsfinanciën

8. merkt op dat de controle van de EOF-begrotingssteun plaatsvindt volgens nationale controleprocedures in de ACS-landen, en niet volgens de EOF-procedures(6), en dat voor de steun derhalve dezelfde risico's gelden als voor uitgaven uit het nationaal inkomen;

9. wijst erop dat begrotingssteun in dat opzicht afwijkt van projecthulp, die wordt uitgevoerd volgens de procedures die door de verschillende afzonderlijke fondsverschaffers worden opgelegd;

10. merkt op dat door de verschuiving van specifieke projecthulp naar begrotingssteun een transparant en efficiënt beheer van de overheidsfinanciën in de ontwikkelingslanden centraal komt te staan in de ontwikkelingsstrategie, om te waarborgen dat middelen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn;

11. verwacht dat de Commissie parallel met de toenemende verstrekking van begrotingssteun de kwaliteit van het beheer van de overheidsfinanciën in de begunstigde landen nauwlettend bewaakt;

12. verzoekt de Commissie de toepassing van begrotingssteun tot een minimum te beperken totdat bewezen is dat het beheer van overheidsfinanciën in de begunstigde landen dermate adequaat is dat de risico's die inherent zijn aan begrotingssteun aanmerkelijk zijn gereduceerd;

13. verzoekt de Commissie in haar volgende jaarverslag over het EG-ontwikkelingsbeleid richtsnoeren te publiceren om verbeteringen van het beheer van overheidsfinanciën in elk van de betrokken landen te kunnen beoordelen alsmede prestatieindicatoren aan de hand waarvan vorderingen volgens deze richtsnoeren kunnen worden gemeten;

14. beseft dat verbetering van het beheer van overheidsfinanciën tijd kost omdat het een complex proces is, en verzoekt de Commissie in besprekingen met de bevoegde autoriteiten van de begunstigde landen te wijzen op het belang dat de kwijtingverlenende autoriteit hecht aan significante verbeteringen bij hervormingen van mechanismen voor een gezond beheer van de begrotingsuitvoering in de begunstigde landen;

Sectorprogramma's en multi-donorbenadering

15. merkt op dat ontwikkelingshulp voor sectorale programma's in samenwerking met andere donors aanleiding geeft tot specifieke controle- en toezichtsproblemen, die de Commissie zeker moet aanpakken zolang bovengenoemde hervormingen geen tastbare resultaten hebben opgeleverd;

16. is van mening dat de Commissie - voordat enige steun wordt verschaft en samen met andere donors en het begunstigde land -

- meetbare indicatoren moet opstellen, met betrekking tot de doelstellingen en een solide en betrouwbare basis voor het meten van vooruitgang;

- over voldoende waarborgen moet beschikken dat het geplande programma binnen de doelstellingen valt van het EU-ontwikkelingsbeleid;

- er voldoende zeker van zijn dat het door de multilaterale organisatie gehanteerde financiële rapportage voldoet aan de normen van de Europese Rekenkamer en dat boekhoudkundige gegevens op tijd worden doorgestuurd;

17. is van mening dat de Commissie, die de politieke en financiële verantwoordelijkheid draagt voor meer dan 10 % van de officiële ontwikkelingsbijstand over de hele wereld haar positie moet benutten om ervoor te zorgen dat er adequate rapportage- boekhoud- en controlemechanismen komen;

18. benadrukt dat de Commissie ook de door de multilaterale organisatie verstrekte rekeningen moet controleren en bewaken, relevante auditverslagen moet controleren en de Europese Rekenkamer en de kwijtingverlenende autoriteit in kennis stellen van de resultaten;

19. verzoekt de Commissie om in een speciaal hoofdstuk in de volgende uitgave van het jaarverslag over het ontwikkelingsbeleid mede te delen welke controlerapporten zij heeft ontvangen van multilaterale donoren, welke conclusies en standpunten deze rapporten bevatten, hoe de Commissie op deze conclusies en standpunten heeft gereageerd, en verzoekt haar verantwoording af te leggen over de samenwerking en coördinatie met internationale donoren;

20. benadrukt in het bijzonder dat gewaarborgd moet worden dat de Europese Rekenkamer toegang heeft tot alle documentatie (met inbegrip van nationale interne auditverslagen) en ter plaatse controles moet kunnen verrichten om het gebruik van de EU-steun te verifiëren;

Deelname hoogste controleorganen van de ACS-landen aan de controle van het EOF

21. is ervan overtuigd dat de kwaliteit van het beheer van de overheidsfinanciën van het grootste belang is voor de doeltreffendheid waarmee middelen worden gemobiliseerd en gebruikt, en huldigt de vaste mening dat de oprichting van krachtige, efficiënte en onafhankelijke hogere auditorganen in de begunstigde landen een stap vooruit zou betekenen;

22. meent dat als deze organen een gedeeltelijke verantwoordelijkheid wordt gegeven voor de implementatie van de EOF's dit een positief effect zou hebben op de resultaten van de uitvoerende organen - regering, ministeries - en de ontwikkeling van democratische praktijken zou bevorderen;

23. verzoekt de Commissie de opzet, onafhankelijkheid en efficiency van de hogere auditorganen in de begunstigde landen te analyseren en de uitkomsten van deze analyses als een van de bepalende elementen te beschouwen in het licht waarvan toekomstige ontwikkelingshulp beoordeeld moet worden;

24. verzoekt de Commissie in een speciaal hoofdstuk van haar volgende jaarverslag over het EG-ontwikkelingsbeleid informatie te verschaffen over de wijze waarop zij de hogere auditorganen wil betrekken bij het controleproces en een programma en tijdschema voor dit proces op te stellen;

Complementariteit - eenrichtingsverkeer?

25. merkt op dat de Raad bij verschillende gelegenheden heeft gewezen op het belang van de strategienota per land als eerste instrument voor het bereiken van een grotere complementariteit op het gebied van ontwikkelingssamenwerking tussen de Gemeenschap en de lidstaten;

26. wijst erop dat de Commissie een onderzoek heeft uitgevoerd onder de delegatieleiders over de coördinatie met de lidstaten op dit gebied(7); is bezorgd over het feit dat de lidstaten slechts geringe kennis hebben over het hulpprogramma van de Commissie en dat de betrokkenheid van de Commissie bij de nationale programmering door lidstaten van bilaterale steun beperkt blijft tot informatie-overdracht, zodat er een totaalbeeld ontstaat van een onbevredigende coördinatie en complementariteit van nationale hulpprogramma's met de prioriteiten van het EU-ontwikkelingsbeleid;

27. verzoekt de Raad te overdenken of het bestaan van circa 50 beheercomités een adequate manier is om ervoor te zorgen dat de Gemeenschapshulp beter aansluit bij de ontwikkelingshulp van de lidstaten; is van mening dat de Raad zich zou moeten richten op beleidsthema's en zich niet zou moeten bezighouden met het micro-beheer door de Commissie van afzonderlijke projecten;

28. verzoekt de Commissie het Europees Parlement vóór 1 juni 2003 volledige en gedetailleerde informatie te verschaffen over de uitgaven voor deze beheerscomités en met voorstellen te komen hoe dit gebied kan worden gerationaliseerd;

Jaarverslag Samenwerkingsbureau EuropeAid

29. merkt op dat de Directeur-generaal bevestigt dat hij redelijke zekerheid heeft dat de ingevoerde controleprocedures de nodige waarborgen bieden inzake de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen(8); kan deze uitspraak moeilijk rijmen met de erkenning dat de externe auditfunctie "snel aanzienlijk moet worden verbeterd"(9); wil graag meer duidelijkheid over de reikwijdte van deze opmerking ten aanzien van de noodzaak tot verbetering van de externe auditcapaciteit;

30. is van mening dat zelfs indien de nodige versterking van de externe auditfunctie niet gepresenteerd wordt als een formele reserve - noch opgenomen in de lijst van "opmerkingen" in de verklaring, maar slechts genoemd in het algemene beschrijvende deel van het jaarlijks activiteitenverslag zelf - deze uitspraak vraagtekens plaatst achter de positieve zekerheid van de Directeur-generaal;

31. betreurt het dat de verklaring zelf geen definitie geeft van "redelijke zekerheid" en verzoekt de Commissie dit concept te uit te splitsen naar de operationele reikwijdte, d.w.z. hoeveel transacties moeten er worden gecontroleerd, en de operationele inhoud, d.w.z. welk soort controles moeten worden uitgevoerd op de geselecteerde transacties, alsmede in de verklaringen definities op te nemen van andere gebruikte sleutelbegrippen;

32. is van mening dat de activiteitenverslagen van de Directeur-generaal een centraal element zijn in de financiële hervorming van de Commissie maar heeft zijn twijfels over een verklaring die belangrijke voorbehouden bevat;

33. merkt op dat de methode en de richtsnoeren voor de opstelling van de jaarverslagen voor 2002 worden bekeken en verbeterd(10); verwacht verbeteringen zodat de verklaring van de Secretaris-generaal beschouwd kan worden als een stap vooruit en een reëlere indicatie van de stand van zaken;

34. merkt op dat Aidco in 2001 regelingen schiep voor het uitvoeren van 46 audits; verzoekt de Rekenkamer deze audits te analyseren en de resultaten te doen toekomen aan de kwijtingverlenende autoriteit;

Hervorming van het beheer van de externe bijstand

35. is verheugd dat een verdere geografische verdeling is voorkomen door de hervorming van de diensten voor externe betrekkingen; is van mening dat het managementmodel voor efficiënte ontwikkelingshulp gebaseerd moet worden op sterke delegaties ter plaatse en een efficiënte bewaking van de financiën en een sterke horizontale expertise in de centrale diensten;

36. betwijfelt of de gerealiseerde hervorming volledig beantwoordt aan dit model aangezien zes diensten voor externe betrekkingen de verantwoordelijkheid op het gebied van externe betrekkingen delen; meent dat een verdere rationalisering een positieve invloed kan hebben op doeltreffendheid van het beheer van de communautaire hulp;

37. betreurt het feit dat de evaluatie van de huidige organisatiestructuur van het beheer van de externe bijstand niet zoals gepland is uitgevoerd en verwacht van de Commissie dat zij zich in de toekomst aan haar eigen planning houdt en dringt er bij de Commissie op aan het Parlement vóór 1 juni 2003 in kennis te stellen van de resultaten van deze evaluatie;

Betrouwbaarheidsverklaring en betekenis hiervan

38. is van mening dat de huidige betrouwbaarheidsverklaring, als het resultaat van een financiële controle van de regelmatigheid en de wettigheid van de uitgaven, maar niet van de resultaten van de uitgaven, slechts een deel van de nodige basis verschaft op grond waarvan een globaal oordeel over het werk van de Commissie kan worden geveld, waarbij het andere deel om kosten-batencontroles gaat die evalueren in welke mate beleidsdoelstellingen zijn verwezenlijkt;

39. meent in het bijzonder dat ontwikkelingen in beleids- en managementmethoden weerspiegeld moeten worden in het werk van de controleur en dat derhalve ook bij begrotingssteun en multi-donorbenadering een resultaatgericht controleproces vereist is waarbij de bereikte resultaten in de ondersteunde sector worden gemeten;

40. merkt op dat de Rekenkamer vanwege "de beschikbare personele en financiële middelen"(11) geen controles ter plaatse heeft uitgevoerd in de begunstigde landen;

41. verzoekt de begrotingsautoriteit er rekening mee te houden dat de Rekenkamer de kwijtingverlenende autoriteit de noodzakelijke gegevens moet verschaffen;

Betrouwbaarheid van de rekeningen

42. verzoekt de Commissie de uitvoeringsgraad van de macro-financiële steun bekend te maken; is van mening dat het antwoord van de Commissie (paragraaf 20) onvoldoende is en verzoekt om transparante, nauwkeurige en volledige informatie van dit soort hulp;

Wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen

43. is bezorgd over de resultaten van de analyse van de Rekenkamer van de structuur van de interne controle en evaluatie bij de Commissie met betrekking tot de EOF's (paragrafen 23-31);

44. vestigt de aandacht op de geconstateerde tekortkomingen en op de conclusie van de Rekenkamer dat de "huidige controleregeling [...] dus nog geen zekerheid [biedt] dat de communautaire financieringen op passende en homogene wijze worden geverifieerd." (paragraaf 30);

45. merkt op dat de Commissie het in het algemeen eens is met de bevindingen van de Rekenkamer; onderkent dat er hervormingen gaande zijn en dat de Rekenkamer verbeteringen verwacht; verzoekt de Commissie met betrekking tot de punten van kritiek serieuze inspanningen te doen om ervoor te zorgen dat voor de volgende kwijtingprocedure concrete verbeteringen zijn ingevoerd in de regelingen voor interne controle;

46. verwacht dat de Commissie zijn bevoegde commissie alle documenten doorgeeft die nodig zijn voor een volledige en adequate informatie over de verbeteringen en/of de problemen die zich gedurende het proces hebben voorgedaan, en wel telkens als deze worden geproduceerd en niet aan het einde van het jaar;

47. herinnert de Commissie als uitvoerend orgaan eraan dat zij de verantwoordelijkheid heeft om volgens het volledigheidsbeginsel de kwijtingverlenende autoriteit van tevoren alle informatie te verschaffen die relevant is voor de kwijting;

48. verzoekt zijn ter zake bevoegde commissie om aan het begin van de kwijtingsprocedure van volgend jaar de Commissie officieel te verzoeken een lijst voor te leggen van alle documenten en correspondentie die zij in haar bezit heeft betreffende de te onderzoeken onderwerpen, zoals aangegeven door de bevoegde commissie (procedure inzageverlening in documenten);

Decentralisatie en audits

49. verklaart nogmaals het decentralisatieproces te steunen en merkt op dat de Commissie als minimumeis ziet dat elke delegatie ten minsite een deskundige ambtenaar voor de financiële en contractuele aspecten heeft, maar meent dat dit slechts een deel van de oplossing kan zijn voor de verbetering van een gezond financieel beheer van het EOF daar de structurele problemen voor een groot deel centraal bij Aidco in Brussel liggen, waar ze dan ook opgelost moeten worden;

50. verzoekt de Commissie om vóór 1 juli 2003 feitelijke en nauwkeurige informatie over haar controlebeleid te verschaffen in het kader van de decentralisering, met betrekking tot:

- inherente risico's van ontwikkelingshulpprogramma's en aanpak van deze risico's,

- de globale controle-omgeving (organisatie, toewijzing van verantwoordelijkheden, personele middelen, afleggen van verantwoording) en in het bijzonder de rol en status van de deskundige ambtenaar voor de financiële en contractuele aspecten met betrekking tot het hoofd van de delegatie, andere ambtenaren en centrale diensten; is van oordeel dat rekenplichtigen in hiërarchische zin niet onder ordonnateurs mogen worden geplaatst,

- controlemechanismen die moeten worden toegepast op en door tusseninstanties, andere donors en begunstigde landen,

- de vraag of, hoe en in welke mate de centrale diensten de controles van de delegaties in het kader van een gedecentraliseerd managementsysteem moeten verifiëren; is van oordeel dat het hoofdkwartier (interne auditdienst en DG-aidco) een scherp toezicht moet houden op audits en auditsystemen in de delegaties;

51. verzoekt de Commissie om bij de versterking van de delegaties in het kader van de decentralisering ook rekening te houden met de specialisatie van het personeel op het gebied van de sociale ontwikkeling (gezondheid en onderwijs), dat een fundamentele doelstelling van de communautaire steun is;

52. acht het onbevredigend dat de Commissie geen vaste procedures heeft om te zorgen voor een objectieve selectie van te controleren projecten en dat het huidige systeem te zwaar leunt op de uitsluitende beslissingsbevoegdheid van het hoofd van de delegatie(12);

53. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het hoofdkwartier toeziet op financiële audits, dat zij worden gecoördineerd en gevolgd door het hoofdkwartier om te waarborgen dat rekening wordt gehouden met de resultaten van de audits, dat de bij de audits gevolgde methodologie vergelijkbaar is en relevant, en dat de resultaten van de controles en audits met andere donoren worden gecoördineerd; is er bezorgd over dat dit niet het geval is in het huidige auditsysteem;

Mensenrechten

54. is bezorgd over de uitkomsten van de in 2001 uitgevoerde evaluaties, waaruit bleek "dat er nog een lange weg te gaan is voordat de mensenrechten op elk niveau binnen de Commissie zijn ingeburgerd als een echt 'transversaal thema' met een gemeenschappelijk doel en een uniforme beleidsinbreng in alle samenwerkingsprogramma's en politieke betrekkingen" (punt 7.3.1. in COM(2002) 490) en dat "de Commissie de grenzen van mensenrechten, democratie en goed bestuur beter moet afbakenen en ervoor dient te zorgen dat de taken van de verschillende mensenrechteneenheden" in het DG externe betrekkingen en het Samenwerkingsbureau EuropeAid "beter worden begrepen"(13);

55. verzoekt de Commissie om vóór 1 juni 2003 volledige informatie te verschaffen over de aard en de reikwijdte van het probleem en over maatregelen die zijn genomen of worden genomen op de korte termijn om de geconstateerde tekortkomingen op te lossen, en op de langere termijn om de vastgelegde horizontale doelstellingen (mensenrechten, gelijke kansen van mannen en vrouwen, milieu en conflictpreventie) van de noodzakelijke organisatorische structuur te voorzien;

56. verzoekt de Commissie met name om vóór 1 juni 2003 informatie te verstrekken over de criteria voor de opschorting van hulp als gevolg van schendingen van de mensenrechten en over de vraag hoe vaak dit is gebeurd;

57. erkent dat het niet gemakkelijk is indicatoren te definiëren en op te stellen op het gebied van samenwerking en verzoekt de Commissie zich nog meer in te spannen om criteria en referenties te definiëren aan de hand waarvan de resultaten van activiteiten beter kunnen worden geëvalueerd;

Opneming in de EU-begroting van de EOF's

58. betreurt het dat er geen enkele vooruitgang is geboekt met betrekking tot de opneming in de EU-begroting van de Europese Ontwikkelingsfondsen, zoals al herhaaldelijk gevraagd; wijst op zijn standpunt zoals verwoord in zijn resolutie van 17 december 2002 over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende het Financieel Reglement van toepassing op het 9e EOF(14);

59. is bezorgd over de vele nadelen die worden genoemd door de Rekenkamer(15) ten gevolge van het feit dat elk EOF een verschillend financieel reglement heeft; merkt de voordelen op van de vereenvoudiging die wordt aangegeven door de Commissie maar onderkent dat nieuwe onderhandelingen over de bestaande juridische kaders met de ACS-landen geen haalbare optie is; herhaalt dat budgettering van de EOF's een grote verbetering zou betekenen van de doeltreffendheid van de geleverde hulp en van het beheer van die hulp;

60. merkt op dat de voorbereidingen van het 10de EOF al in 2004 zullen starten met deelname van de nieuwe lidstaten en beschouwt de uitbreiding als een uitstekende gelegenheid voor de lidstaten om tot een akkoord te komen over de toekomstige financiering van een efficiënt en coherent EU-ontwikkelingsbeleid volgens dezelfde begrotingsprincipes als die welke van toepassing zijn op andere activiteiten in het kader van het externe beleid;

61. ziet uit naar de voor medio 2003 beloofde mededeling van de Commissie over de implicaties van de opneming in de EU-begroting van het EOF;

62. onderschrijft de verklaring van de Rekenkamer dat "De verdeling van de beheersverantwoordelijkheden tussen de Gemeenschap en de ACS-staten er in geen geval toe [mag] leiden dat de Commissie wordt ontslagen van haar verantwoordelijkheden voor een zuinig, efficiënt, doeltreffend, wettig en regelmatig gebruik van de haar ter beschikking gestelde middelen. Met name moet de Commissie ten onrechte aan de nationale autoriteiten of uiteindelijke begunstigden betaalde bedragen effectief kunnen terugvorderen."(16);

Andere punten

63. verzoekt de Commissie met klem om toe te zien op de inachtneming van het plafond van de rentevoet die in de Overeenkomst van Lomé is vastgesteld voor de leningen van de EIB, en om zo spoedig mogelijk uitleg te geven over de redenen van eventuele overschrijdingen van dit plafond;

64. is er verheugd over dat Commissie voor het eerst een jaarverslag heeft uitgebracht over het ontwikkelingsbeleid van de EU; verzoekt de Commissie bij de volgende uitgave van dit zeer nuttige document een strakkere redigering toe te passen;

65. merkt op dat de door de Commissie gerapporteerde globale sectorale vastleggingen voor 2001 zijn gebaseerd op het in 2002 ingevoerde criterium van 35 % voor sociale infrastructuur, dat in 2001 nog niet van toepassing was; waardeert desalniettemin de inspanningen van de Commissie om aan dit criterium te voldoen, hoewel de uitvoering in de ACS-landen verbeterd zou moeten worden; benadrukt dat dit percentage van 35 % hoofdzakelijk moet worden toegewezen aan onderwijs en gezondheidszorg, sectoren waar de algehele uitvoeringsresultaten in 2001 bijzonder zwak waren, en dringt aan op behoorlijke verbeteringen op dit gebied in de komende jaren;

66. complimenteert de Commissie met de opstelling voor 2001 van betrouwbare statistieken over de sectorale verdeling die overeenstemmen met de indeling van het OESO-Comité voor ontwikkelingshulp (DAC), en met de tenuitvoerlegging van het Gemeenschappelijk Relex Informatie Systeem (CRIS) teneinde een goede sectorale verslaglegging in de komende jaren te verzekeren; is ingenomen met het besluit om in de toekomst soortgelijke vernieuwingen voor audits en kadercontracten in te voeren;

67. onderstreept het belang van betrouwbare verslaglegging voor de overgang naar een resultaatgerichte aanpak maar merkt op dat er nog meer moet worden gedaan; is verheugd over de maatregelen van de Commissie met betrekking tot de rapportagemethoden voor het volgen van de vooruitgang ten aanzien van de millenniumdoelstellingen; merkt op dat zij heeft toegezegd in juli 2003 nadere bijzonderheden over streefcijfers en prestatie-indicatoren te presenteren; verzoekt de Commissie het Parlement in elk stadium van dit proces te blijven informeren en raadplegen;

68. is bezorgd over het niveau van de financiële expertise in de gedecentraliseerde delegaties, in het bijzonder omdat deze de spil moeten gaan vormen van de toekomstige controles, en verzoekt de Commissie met spoed grondige en doeltreffende opleidingprogramma's te organiseren, in het bijzonder op het gebied van controle;

69. uit zijn reserves over het toenemend gebruik van begrotingssteun als instrument van ontwikkelingsbeleid vóór de afronding van het overleg met andere donoren over het beheer van overheidsfinanciën in de begunstigde landen; is met name bezorgd over de steeds verdergaande verslagleggingseisen die de donorgemeenschap aan regeringen van ontwikkelingslanden stelt; wenst dat de onderlinge afstemming van eisen door de donors snel tot resultaten leidt en dat een gezond financieel beheer wordt gewaarborgd voordat dergelijke programma's worden goedgekeurd;

70. benadrukt dat de kwaliteit van de maatregelen die worden uitgevoerd in het kader van begrotingssteun moet worden gecontroleerd en is bezorgd over het feit dat de niet-gespecificeerde opneming in de nationale begroting het moeilijker maakt de middelen te traceren en resultaten aan een bepaalde donor toe te schrijven.

(1) PB C 295 van 28.11.2002, blz. 289.

(2) PB C 277 van 1.10.2001, blz. 130.

(3) PB L 156 van 29.5.1998, blz. 108.

(4) PB L 191 van 7.7.1998, blz. 53.

(5) Het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie, conclusies van de 2304ste vergadering van de Raad Ontwikkelingssamenwerking van 10 november 2000.

(6) Speciaal Verslag 5/2001 van de Rekenkamer, punt 40 (PB C 257 van 14.9.2001, blz. 1).

(7) Antwoorden van de Commissie op de vragenlijst van de Commissie begrotingscontrole over de kwijting 2001 voor het EOF, bijlage 9, blz. 124 (PE 315.845).

(8) Jaarverslag 2001 van de Rekenkamer over de activiteiten in het kader van de algemene begroting, vergezeld van de antwoorden van de instellingen, punt 9.77 (PB C 295 van 28.11.2002, blz. 1) en jaarlijks activiteitenverslag van het Samenwerkingsbureau EuropeAid, blz. 27.

(9) Jaarverslag 2001 van de Rekenkamer over de activiteiten in het kader van de algemene begroting, vergezeld van de antwoorden van de instellingen, punt 9.87 en jaarlijks activiteitenverslag van het Samenwerkingsbureau EuropeAid, blz. 20.

(10) Jaarverslag 2001 van de Rekenkamer over de activiteiten in het kader van de algemene begroting, vergezeld van de antwoorden van de instellingen, Antwoorden van de Commissie, punt 9.53-9.54.

(11) Jaarverslag 2001 van de Rekenkamer over de activiteiten in het kader van het zesde, zevende en achtste Europese Ontwikkelingsfonds, vergezeld van de antwoorden van de instellingen, Betrouwbaarheidsverklaring, Deel IV (PB C 295 van 28.11.2002, blz. 289).

(12) Antwoorden van de Commissie op de vragenlijst van de Commissie begrotingscontrole over de kwijting 2001 voor het EOF, bijlage 6, blz. 107 (PE 315.845).

(13) Punt 17.2.1 in "Annual Evaluation Review 2001" op http://europa.eu.int/comm/ budget/pdf/review2001_en.pdf (23.12.2002).

(14) P5_TA(2002)0607.

(15) Advies nr. 12/2002 van de Rekenkamer, paragraaf 4 (PB C 12 van 17.1.2003, blz. 19).

(16) Advies nr. 12/2002 van de Rekenkamer, paragraaf 11.