A4-0354/98

Resolutie over de ontmanteling van kerncentrales en andere nucleaire installaties in Europa

Het Europees Parlement,

- gezien artikel 148 van zijn Reglement,

- gezien het verslag van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie (A4-0354/98),

A. overwegende dat de komende tien jaar een groot aantal nucleaire installaties in de Europese Unie het eind van hun operationeel leven zullen bereiken en ontmanteld zullen moeten worden,

B. overwegende dat er nog geen oplossing gevonden is voor de definitieve opslag van hoog radioactieve afvalstoffen,

C. overwegende dat preventieve bescherming van de volksgezondheid boven andere doelstellingen prioriteit geniet,

D. overwegende dat de ontmanteling van nucleaire installaties in vele EU-lidstaten snel tot een belangrijke industriële activiteit aan het uitgroeien is,

E. overwegende dat die ontwikkeling werd gestimuleerd door de aan het onderzoek over ontmanteling verleende steun in de onderzoeks- en technologische ontwikkelingsprogramma's van de EU,

F. overwegende dat zowel de industrie als de Commissie al meer dan twintig jaar, naast ontmantelingstechnieken, ook ontmantelingsstrategieën tot ontwikkeling heeft gebracht,

G. overwegende dat het voortdurende streven van de Gemeenschap tijdens de laatste twee decennia de OTO-programma's van de EU op het gebied van nucleaire ontmanteling te bevorderen, tot een hoog niveau van Europese deskundigheid heeft geleid,

H. overwegende dat bij de ontmanteling van kerncentrales middelzwaar en licht radioactief afval(componenten) zal vrijkomen dat sterk verschilt van het huidige (voornamelijk medische) afval,

I. overwegende dat op grond van de gevarieerde aard van de constructieparameters en de soorten van kerninstallaties, voor ieder afzonderlijk type van installatie eigen ontmantelingstechnieken zijn ontwikkeld en dat deze daarom niet eenvoudig kunnen worden geharmoniseerd,

J. overwegende dat er bij de kernbedrijven in staatseigendom en bij de particuliere exploitanten van kernbedrijven uiteenlopende financieringsmechanismen voor ontmanteling tot ontwikkeling zijn gekomen,

K. gelet op richtlijn (EG) nr. 96/92 van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit ((PB L 27 van 30.1.1997, blz. 20.)) en met name de bepalingen betreffende de transparantie van de rekeningen,

L. overwegende dat er geen duidelijke EU-aanbeveling met betrekking tot een verplichte regeling van de ontmantelingsfinanciering voorhanden is,

M. overwegende dat de sluiting van nucleaire faciliteiten onvermijdelijk een aanzienlijke sociaal-economische weerslag op de plaatselijke bevolking heeft,

N. overwegende dat de beperkte beschikbaarheid van informatie over nucleaire ontmanteling geen gunstige invloed op de publieke opinie uitoefent,

O. overwegende dat sociale aanvaarding van ontmanteling en opslag van radioactief afval voorwaarde voor de toekomstige ontwikkeling van kernenergie is,

P. overwegende dat het publiek meer vertrouwen zal hebben in ontmantelingsstrategieën en -technologieën, wanneer die voorgesteld en besproken worden in een geest van openheid en doorzichtigheid,

Q. overwegende dat een verzekerde energievoorziening van cruciaal belang is voor industriële ontwikkeling, internationaal concurrentievermogen en voor de milieubescherming

R. overwegende dat de toekomstige uitbreiding van de EU een grotere vraag naar ontmantelingsactiviteiten tot gevolg zal hebben,

S. overwegende dat de sluiting en ontmanteling van kerninstallaties om politieke redenen, voordat het natuurlijk einde van hun operabiliteit bereikt wordt, economisch niet te rechtvaardigen is en tot een hoge financiële last voor de burgers en belastingbetalers leidt,

1. is verheugd over de door de Commissie verrichte inspanningen op het gebied van onderzoek naar de ontmanteling van kerninstallaties, maar tekent hierbij aan dat hiermee aan de bedrijven die een kerncentrale beheren, niet hun bedrijfsplicht om zelfstandig gefinancierd onderzoek te verrichten wordt ontnomen;

2. legt er de nadruk op dat de bevoegdheid en de verantwoordelijkheid om kerncentrales te ontmantelen bij de exploitanten en de lidstaten ligt;

3. verzoekt de Commissie maatregelen te nemen om het hoge niveau van deskundigheid dat de EU op het gebied van nucleaire ontmanteling bezit, te handhaven;

4. pleit ervoor dat ontmantelingstechnieken worden ontwikkeld die voldoen aan de hoogste normen van richtlijn 96/29/Euratom van de Raad tot vaststelling van de basisnormen voor de bescherming van de gezondheid der bevolking en der werkers tegen de aan ioniserende straling verbonden gevaren ((PB L 159 van 29.6.1996, blz. 1.));

5. spoort de Commissie aan verdere stappen te ondernemen om de verspreiding en de overdracht van onderzoeksresultaten uit haar OTO-programma's inzake de ontmanteling van kerninstallaties te garanderen, ook in de landen in Midden- en Oost-Europa;

6. benadrukt het belang van lange-termijnhulp op technisch gebied voor de ontmanteling van kerninstallaties ten behoeve van de landen in Midden- en Oost-Europa;

7. beklemtoont de noodzaak van meer doorzichtigheid en nauwere samenwerking tussen alle bij het nucleaire onderzoek en de nucleaire ontmanteling betrokken partijen, dit wil zegen de industrie, de overheidsinstanties, de onderzoekinstellingen, enz., teneinde de communicatie met de burgers en het toezicht op de OTO-resultaten te verbeteren, waarbij kan worden geprofiteerd van de ervaring die is opgedaan in projecten die in het kader van de OTO-programma's succesvol zijn afgerond;

8. verzoekt de Commissie bij te dragen tot verbetering van de kennis en de zienswijzen van het publiek ten aanzien van kwesties die verband houden met het ontmantelen van nucleaire installaties en de sociale, economische en milieugevolgen hiervan;

9. verzoekt de nucleaire industrie een pro-actieve rol te vervullen bij onderwijs- en voorlichtingsactiviteiten om het publiek bewuster te maken van het ontmantelen;

10. verzoekt de Commissie de financiële principes en technieken te bestuderen voor het verwerven van fondsen voor ontmanteling in West-Europa en na te gaan hoe deze kunnen worden geïntroduceerd in Midden- en Oost-Europese landen, waarbij aan de bepalingen van bovengenoemde richtlijn 96/92/EG strikt de hand moet worden gehouden;

11. doet een beroep op de Commissie haar communicatie met het grote publiek ten aanzien van de OTO-programma's die in verband staan met het kernonderzoek in het algemeen en ontmanteling in het bijzonder, verder te verbeteren;

12. pleit voor meer transparantie tegenover de bevolking door de toegang tot onderzoeksresultaten wezenlijk te verbeteren;

13. beveelt aan dat er steeds met wetenschappelijk advies van deskundigen, het reële kostenplaatje en duidelijk wetenschappelijk feitenmateriaal rekening wordt gehouden alvorens enig besluit betreffende de inwerkingstelling of sluiting van nucleaire installaties wordt genomen;

14. verzoekt de Commissie een studie uit te voeren over de overblijvende nuttige levensduur van de kerncentrales, rekening houdende met de verlenging van hun bestaan tot 50 à 60 jaar, zoals in de Verenigde Staten gebeurt, en over de beste technologieën die vereist zijn om de bestaande centrales in de toekomst voor deze activiteit te blijven gebruiken;

15. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan de ontmanteling van onveilige kerncentrales in Europa aan te moedigen;

16. erkent dat uiteenlopende systemen ook uiteenlopende ontmantelingstechnieken vereisen en dat er sterke argumenten zijn aan te voeren voor zowel directe algehele ontmanteling als gefaseerde ontmanteling; besluiten moeten in de eerste plaats worden genomen op grond van de stralingsrisico's voor personeel en bevolking die de diverse keuzemogelijkheden inhouden;

17. wijst op noodzaak vermenging van uiteenlopende soorten radioactief afval en onbesmet materiaal te vermijden;

18. verzoekt de Commissie te bestuderen of het mogelijk is de hoeveelheid als radioactief te behandelen afval te verminderen, na te gaan of het mogelijk is technieken te definiëren voor het declassificeren van een gedeelte van dit afval wegens zijn geringe radioactief gehalte en te evalueren of een deel van het bij de ontmanteling der centrales verkregen materiaal eventueel voor hergebruik in aanmerking komt;

19. verzoekt de Commissie na te gaan of het mogelijk is de kosten van ontmanteling in Europa te drukken en de uiteindelijke hoeveelheden afval te verminderen door recyclage en door hergebruik van het bij de ontmanteling verkregen materiaal;

20. is verheugd over het voornemen van de Commissie een mededeling over de ontmanteling van kerninstallaties te publiceren en dringt er bij de Commissie op aan in deze mededeling duidelijk te maken aan welke wettelijke bepalingen (acquis communautaire) nieuwe lidstaten moeten voldoen ten aanzien van de bouw, het doen functioneren en de eventuele ontmanteling van kerninstallaties alsmede bij de verschillende onderdelen van de nucleaire brandstofomloop;

21. wijst erop dat bij het afbreken van kerncentrales een grote hoeveelheid zeer zware radioactieve stoffen vrijkomt en dat stoffen die aanwezig waren in een radioactieve controlezone, niet opnieuw in een ongecontroleerde omloop mogen worden gebracht; stelt derhalve voor om een nieuwe categorie afval ("very low ....") te definiëren, waarvoor naar Frans model afvalmanagement- en definitieve opslagconcepten moeten worden ontwikkeld;

22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad.