11 i« i ' iW 
'-1- • r#ï COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(94) 67 def. 
Brussel, 10.03.1994 
VERSLAG VAN DF COMMISSIE 
krachtens Beschikking 93/389/EEG van de Raad 
------i -. _-5*s$ 
Sii^iï EERSTE EVALUATIE VAN LOPENDE NATIONALE PROGRAMMA'S 
IN HET KADER VAN HET BEWAKINGSSYSTEEM VOOR DE UITSTOOT 
VAN C02 EN ANDERE BROEIKASGASSEN IN DE GEMEENSCHAP 
^l :. 
^-.. -ZL- ' J~J^-
1. INLEIDING 
In de periode 1990-1993 heeft de Raad de Lid-Staten bij ver­
schillende gelegenheden verzocht nationale programma's voor de 
beperking van C02- en andere broeikasgasemissies op te stellen. 
Overeenkomstig de besluiten van de Gezamenlijke Raad voor 
Milieu en Energie van 13 december 1991 heeft de Commissie 
tussen april 1992 en maart 1993 nationale rapporten in het 
kader hiervan ontvangen. 
In juni 1992 hebben de Gemeenschap en de Lid-Staten in Rio de 
Janeiro het Raamverdrag inzake Klimaatverandering ondertekend. 
De procedure voor de ratificatie door de Gemeenschap van het 
verdrag loopt momenteel en de Commissie heeft op 14 december 
1992' het voorstel aan de Raad voorgelegd. 
Op 24 juni 1993 heeft de Europese Raad van Ministers de be­
schikking inzake een bewakingssysteem voor de uitstoot van CO, 
en andere broeikasgassen in de Gemeenschap vastgesteld. Eén 
van de belangrijkste daarin vermelde doelstelllingen is de 
stabilisering van de C02-emissies in het jaar 2000. In verband 
hiermee schrijft de beschikking de Lid-Staten onder andere 
voor nationale programma's voor de beperking van hun emissies 
van C02 op te stellen, te publiceren en ten uitvoer te leggen 
teneinde bij te dragen tot deze doelstelling van de Gemeen­
schap, en tevens tot de naleving van de verbintenis betref­
fende de beperking van C02-emissies en van emissies van andere 
broeikasgassen in het kader van het Raamverdrag van de Ver­
enigde Naties inzake Klimaatverandering. 
Een van de eerste fasen van de tenuitvoerlegging van de be­
schikking inzake een bewakingssysteem behelst de eerste evalu­
atie van lopende nationale programma's om na te gaan of de 
voortgang in de Gemeenschap in haar geheel voldoende is om de 
naleving te verzekeren van de twee bovengenoemde verbintenis­
sen. Deze evaluatie behoort tot de verantwoordelijkheid van de 
Commissie. 
Zoals bepaald in artikel 5 van de beschikking in . de eerste 
evaluatie van de Commissie gebaseerd op de bestaande nationale 
programma's die haar vóór 7 augustus 1993 zijn toegezonden. 
Twee herziene nationale programma's en een hoeveelheid extra 
achtergrondinformatie over een aantal programma's, die nader­
hand aan de Commissie zijn medegedeeld, zijn echter volledig 
in dit verslag meegenomen. 
Met betrekking tot de lopende nationale programma's bevatten 
noch de besluiten van de gezamenlijke Raad voor Milieu en 
Energie van 13 december 1991 noch de beschikking inzake het 
bewakingssysteem verplichte voorschriften of aanbevelingen 
voor een minimum aantal gegevens betreffende de onderdelen die 
in de nationale programma's moeten worden opgenomen. 
COM(92) 508 def 
Als gevolg van deze afwezigheid van een uitgewerkte specifica­
tie van de algemene inhoud en opbouw van de nationale program­
ma's zijn de lopende nationale programma's bij lange na niet 
volledig, vergelijkbaar en doorzichtig, waardoor de evaluatie 
daarvan moeilijkheden oplevert. 
Het Comité van Beschikking 93/389/EEG van de Raad heeft op 
29 september 1993 voor de eerste maal vergaderd. Door de nauwe 
samenwerking van de Commissie en het Comité van de Lid-Staten 
bij de tenuitvoerlegging van de beschikking kunnen de bepalin­
gen voor de verdere ontwikkeling van nationale programma's 
zodanig worden uitgewerkt dat deze programma's gemakkelijker 
kunnen worden vergeleken en geëvalueerd. 
2. INHOUD VAN DE NATIONALE PROGRAMMA'S 
Om na te gaan of de voortgang in de Gemeenschap in haar geheel 
voldoende is om ervoor te zorgen dat de verbintenissen van de 
Gemeenschap en de Verenigde Naties worden nageleefd zijn er 
bij de evaluatie van de nationale programma's twee kernpunten 
aan de orde gesteld, namelijk : 
- hebben de Lid-Staten reeds concrete acties ondernomen voor 
de tenuitvoerlegging van de in hun nationale programma's 
beschreven maatregelen en zo ja 
- is het effect van deze nationale maatregelen op de CO?-emis-
sies voldoende om de communautaire doelstelling van stabilise­
ring van de C02-emissies te halen. 
Het eerste vereiste voor de beantwoording van deze vragen is 
dat de nationale programma's vier punten van informatie 
bevatten: 
1. Het niveau van C02-emissies in 1990 en de doelstelling voor 
C02-emissies voor het jaar 2000; 
2. Het beleid en de maatregelen die zullen bijdragen tot de 
beperking van C02-emissies; 
3. De institutionele, administratieve en wettelijke regelingen 
voor het in werking stellen van het beleid, alsmede de bronnen 
en sectoren waarop deze gericht zijn; 
4. Een evaluatie van de effecten van maatregelen en beleid met 
betrekking tot C02-emissies. 
Afgezien van deze essentiële informatie dienen er nog meer 
eisen gesteld te worden om de doorzichtigheid van de nationale 
programma's te verzekeren, zodat de Commissie de betekenis van 
de programma's beter kan doorgronden en vervolgens de 
evaluatie daarvan in relatie tot de communautaire doelstelling 
van stabilisering ter hand kan nemen. Deze vereisten omvatten 
(naar brandstofsoort en naar sector) uitgesplitste gegevens 
betreffende emissies en energie, emissiefactoren, de aannamen 
met betrekking tot de ontwikkeling van primaire indicatoren 
(bijv. BNP, bevolkingsgrootte) en, zo mogelijk, bijzonderheden 
over de methodologie die voor het vaststellen van de effecten 
van de emissiemaatregelen gevolgd is. 
3. LOPENDE NATIONALE PROGRAMMA'S 
De programma's van de Lid-Staten voor de beperking van 
emissies van kooldioxide bevinden zich in zeer verschillende 
stadia van ontwikkeling. In enkele Lid-Staten zijn de 
regeringsplannen goedgekeurd door het nationale parlement. Een 
aantal plannen zijn of alleen het resultaat van 
interdepartementale coördinatie ofwel nauw verbonden aan 
nationaal energiebeleid en prognoses; de meeste daarvan zijn 
niet in een eindfase van ontwikkeling ofwel omdat de discussie 
op nationaal niveau nog steeds gaande is ofwel omdat 
essentiële onderdelen van de programma's niet beschikbaar 
zijn. Tenslotte dienen een aantal Lid-Staten hun programma's 
nog vast te stellen. 
De volledige lijst van rapporten en materialen die tot op dit 
moment aan de Commissie toegezonden zijn is gegeven in bijlage 
I. De meeste daarvan werden aan de Commissie toegezonden 
overeenkomstig de besluiten van de Gezamenlijke Raad voor 
Milieu en Energie van 13 december 1991. Slechts vier landen 
dienden bij de Commissie nieuwe documenten in in het kader van 
Beschikking 93/389/EEG van de Raad (België, Duitsland, Italië 
en het VK). 
4. METHODOLOGIE VOOR DE EVALUATIE VAN LOPENDE NATIONALE 
PROGRAMMA'S 
Zoals hierboven reeds genoemd is, zijn de meeste lopende 
nationale programma's verre van volledig en bevatten lang niet 
voldoende bijzonderheden. Bijgevolg is het moeilijk om deze 
kwantitatief te beoordelen in het kader van de communautaire 
doelstelling van stabilisering van C02-emissies. Deze eerste 
evaluatie van de nationale programma's is daarom op twee 
punten gericht: in de eerste plaats op het inventariseren van 
de tekortkomingen en de zwakheden van de bestaande rapporten 
met het doel na te gaan op welke gebieden bij de bijstellingen 
van nationale programma's verbeteringen kunnen worden 
aangebracht en in de tweede plaats op het kwalitatief 
evalueren van de mogelijkheid dat de communautaire 
doelstelling van stabilisering van C02-emissies in het jaar 
2000 gehaald wordt op basis van informatie in de bestaande 
rapporten. 
5. EERSTE EVALUATIE VAN LOPENDE NATIONALE PROGRAMMA'S 
5.1. Informatiebladen betreffende lopende nationale 
programma's 
Er zijn twaalf informatiebladen opgesteld op basis van lopende 
nationale programma's. Deze bevatten drie soorten informatie: 
- algemene informatie over het rapport (datum van ontvangst, 
aard van het rapport, ...); 
- doelstelling voor de C02-emissies; 
- een korte beschrijving van de inhoud van de nationale 
rapporten. 
Deze bladen zijn begin oktober 1953 aan de Lid-Staten 
toegezonden zodat de juistheid van ds daarin opgenomen 
informatie gecontroleerd kon worden. De reactie van "de Lid-
Staten betreffende de inhoud van de bladen werd eind oktober 
1993 ontvangen. De herziene informatiebladen zijn opgenomen in 
bijlade II. 
5.2. De nationale programma's 
Slechts twee Lid-Staten hebben een volledig en specifiek 
programma voor het bereiken van hun doelstelling opgezet, 
t.w. Denemarken en Nederland. 
Een aantal Lid-Staten hebben een concrete reeks reeds 
aanvaarde of geplande maatregelen beschreven om hun " CO,-
emissies te beperken, maar voeren nog besprekingen over de 
overige acties en instrumenten die voor het bereiken van hun 
doelstellingen nodig zijn; het betreft hier Duitsland, Italië 
en Luxemburg. Spanje heeft een plan opgesteld dat nauw 
aansluit bij het nationale energiebeleid. Andere Lid-staten 
hebben verschillende gedetailleerde voorstellen opgesteld 
teneinde hun doelstelling van beperking van C02-emissies te 
bereiken, t.w. Frankrijk, Ierland en het Verenigd Koninkrijk*, 
maar deze zijn er niet erg in geslaagd hun maatregelen tot een 
samenhangend nationaal programma te integreren. Tenslotte 
zijn sommige Lid-Staten nog maar pas begonnen met het 
inventariseren van de maatregelen die overwogen kunnen worden 
voor het beperken van hun C0a-emissies, t.w. België, 
Griekenland en Portugal. 
5.3. De nationale doelstellingen v^r co,-emigg?gp 
Alle. Lid-Staten hebben doelstellingen voor C02-emissies in hun 
nationale programma's gespecificeerd. Slechts een aantal heeft 
zich echter gebonden aan specifieke doelstellingen voer CO,-
vermindering, t.w. Belgiè, Denemarken, Duitsland, Luxemburg, en 
Nederland. Anderen geven doelstellingen voor C02-emissies op in 
overeenstemming met energieprognoses die voortvloeien uitbeen 
reeks maatregelen in het kader van het energiebeleid, t.w. 
Griekenland, Ierland, Italië, Portugal en Spanje. Het Verenigd 
Koninkrijk is bereid tegen het jaar 2000 terug te gaan "**•?> 
het niveau van C02-emissies van 1990, en Frankrijk heeft zich 
ten doel gesteld het niveau van C02-emissies Der hoofd van de 
bevolking onder de 2 ton koolstof per jaar ue houden. 
In januari 1994 werd door het Verenigd Koninkrijk een 
meer gedetailleerd en compleet rapport over de 
oeheersing van C02 en andere * broeikasgassen 
gepubliceera en aan de Commissie toegezonden; hiermee 
werd in dit rapport nog geen rekening gehouden. 
-M 
Een belangrijk probleem bij de evaluatie of de nationale CO-,-
doelstellingen bij elkaar voldoende zijn om de communautaire 
doelstelling van stabilisering te bereiken is het ontbreken 
van een doelstelling of prognose voor C02-beperking voor het 
jaar 2000 in het Duitse programma. Dit weegt des te zwaarder 
omdat Duitsland zo'n 30% van de totale communautaire C0?-
emissies voor zijn rekening neemt. 
5.4. Inhoud van de nationale programmai met betrekking tot 
andere broeikasgassen 
De nationale programma's zijn alle gericht op C02. Een aantal 
bevat ook maatregelen ten aanzien van andere broeikasgassen. 
Denemarken, Duitsland, Griekenland, Frankrijk, Ierland, 
Luxemburg en Nederland noemen methaan in hun nationale 
programma's. Alleen Nederland heeft een specifiek doel gesteld 
voor de vermindering van methaan. De andere hierboven vermelde 
landen richten zich hoofdzakelijk op acties met het doel van 
vermindering van uit afvalverwerking afkomstig methaan. De 
beschreven maatregelen lijken echter ver verwijderd van 
concrete uitvoering. Er dient meer informatie verstrekt te 
worden over concrete acties en doelstellingen. Verder dienen 
inventarisaties uitgevoerd te worden betreffende andere 
broeikasgassen dan C02, in het bijzonder betreffende methaan en 
stikstofoxide. 
5.5. Commentaar betreffende de inhoud 
Ofschoon de meeste Lid-Staten meer of minder gedetailleerd de 
reeds genomen, aanvaarde of geplande maatregelen ter beperking 
van hun C02-emissies hebben beschreven, hebben slechts enkele 
van hen duidelijk de institutionele, administratieve en 
wettelijke regelingen voor de tenuitvoerlegging van deze 
maatregelen opgegeven en de effecten van maatregelen op C02-
emissies in het jaar 2000 geëvalueerd. Deze twee punten van 
informatie zijn echter van bijzondere betekenis voor de 
evaluatie door de Commissie of de voortgang in de Gemeenschap 
in haar geheel toereikend is voor het naleven van de 
verbintenissen die in artikel 2 van de Beschikking van de Raad 
vermeld zijn. 
6. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN 
De belangrijkste conclusie van deze eerste evaluatie van 
nationale programma's is dat er geen garantie bestaat dat de 
in artikel 2 van de Beschikking van de Raad vermelde 
verbintenissen nageleefd zullen worden. 
In dit stadium van de uitvoering van het bewakingssysteem 
zullen op aanvullende nationale programma's gebaseerde 
concrete maatregelen wellicht niet volstaan om de beoogde 
stabilisering tot stand te brengen. Daarom dient meer aandacht 
te worden gegeven aan andere onderdelen van de communautaire 
strategie, met name het voorstel voor een C02-energiehéf f ing, 
dat een hoger rendement zou opleveren. 
De huidige nationale programma's verschaffen echter niet de 
informatie die minstens nodig is om te beoordelen of voortgang 
in de Gemeenschap in haar geheel voldoende is om tegen het 
jaar 2000 de stabilisering van C02-emissies • op het niveau van 
1990 te verzekeren. Eén Lid-Staat heeft zelfs geen cijfers 
voor C02-emissies voor het jaar 2000 gespecificeerd. Nationale 
plannen bevinden zich in zeer verschillende uitvoeringsfasen 
en de meeste daarvan zijn in een vroeg stadium van 
ontwikkeling. Verder is de status van de beschreven 
maatregelen niet altijd duidelijk opgegeven, d.w.z. er wordt 
niet vermeld of deze maatregelen genomen of gepland zijn dan 
wel nog in discussie zijn. De uiteenzetting over 
institutionele, administratieve of wettelijke regelingen voor 
het in uitvoering brengen van beleid en een evaluatie van het 
effect van maatregelen en beleid op C02-emissies ontbreken 
gewoonlijk. 
In het licht van de bovenstaande conclusie doet de Commissie 
de aanbeveling dat voor de volgende voortgangsevaluatie 
(artikel 6 van de Beschikking) elke Lid-Staat aan de Commissie 
een nationaal programma verstrekt dat gebaseerd is op een meer 
gedetailleerde en geharmoniseerde indeling. Naast de minimaal 
vereiste informatie (zie bijlage II van dit rapport) zal de 
volledige inhoud van de nationale programma's afhangen van de 
procedures en methoden voor de evaluatie van nationale 
programma's, die door de Commissie in overleg met het Comité 
van de Lid-Staten vastgesteld dienen te worden. Voorgestelde 
methoden werden met vertegenwoordigers van de Lid-Staten 
besproken op de eerste vergadering van het Comité op 29 
september 1993. 
Het uiteindelijke doel van deze activiteit zal de ontwikkeling 
zijn van nationale programma's die allesomvattende strategieën 
zullen vormen voor de beperking van C02 en andere 
broeikasgassen, in tegenstelling tot louter lijsten van te 
nemen maatregelen. 
BIJLAGE 
NATIONALE PROGRAMMA'S 
Lijst van door de Lid-Staten aan de Commissie toegezonden 
rapporten en documenten in het kader van Beschikking 
93/389/EEG van de Raad. 
21.10.1993 
Lopende nationale programma's 
Land 
België 
Denemarken 
Frankrijk 
Duitsland Tïtel 
Blauwdruk voor een 
Belgisch nationaal 
COj-progranuna Datum 
25.5.1992 
Deense plannen ter 28.4.1992 
beperking van COj-emisaies 
en andere broeikasgassen 
Premiers élémenu pour un 1.6.1993 
programme français de lutte 
contre l'effet de serre 
Eerste aanzet tot tea Frans 
programma legen net 
broeikaseffect). 
Milieubeleid: Bescherming aug. 1993 
van net klimaat in 
van de Bondsregering voor 
de Bondsrepubliek Oukslancl, 
vooruitlopend op artikel 12 
van het Raamverdrag van de 
Verenigde Naties inzake 
Klimaatverandering. Dit is een 
informatiedocument van het 
Boodsministerie van Milieu. 
Grieken­
land Nationaal programma ter 
vermindering van 
COf-emissies: interimrapport dee. 1992 Belagen/overige documenten 
1) (Energie-scenario's tot 2010 voor België); 
ttudie met steun van het Ministerie vsn Economische Zaken, in hei 
kader van het Energieprogramma. 
2) Strategieën 1er vermindering van COj-emissies in België. 1993: 
studie met steun van de Belgische Diensten voor de Progranunaue van 
het Wetenschapsbeleid, onder het "Global Change "-programma. 
3) Les politiques régionales d'utilisation raiionelie de l'énergie (Hei 
regionale beleid met betrekking tot doelmatig gebruik van energie). 
1993, Ministerie van Economische Zaken. 
4) Wetenschappelijke instrumenten ter ondersteuning van het beleid 
inzake de broeikasproblematiek: CO^-redueüemodellen, 1993; 
Belgische Diensten voor de voor de Programmatic van het 
Wetenschapsbeleid. 
geen 
Bilans et perspectives des émissions françaises de 
CO, (Balans en perspectieven van de Franse COt-
enriasies). Ministerie van industrie en Buitenlandse 
Handel, februari 1993. 
Milieubeleid: informatie van het Bondsministerie 
voor hat Milieu, Natuurbehoud en Nucleaire 
Veiligheid: 
1) Vergelijkend onderzoek van mogelijkheden voor CO.-
veranndering en van voorgestelde acties, gespeci­
ficeerd in de rapportan die door de enquêtecommissie 
betreffende "Preventieve maatregelen 1er bescherming 
van de atmosfeer van de aarde" aangeboden zijn 
en in door de Duitse Bondsregering aangenomen Besluiten: 
2) Ermioiung und Bewertung von CCX-Minderungs-
potemialen in den Bundealindcm der Bundesrepublik 
Dcutschland (Onderzoek en evaluatie van mogelijkheden 
voor CO,-reductie in de deelstaten 
van de Bondsrepubliek Duitsland); 
3) BesehluM der Bundesregierung vom 7 November 1990 
zur Reduzierung der COj-Emiasionen in der Bundes-
republiek Dcutschland bis zum Jahr 2005 (Besluit 
van da Bondsregering van 7 november 1990 ter 
vermindering van de CO,-emissies in de Bondsrepubliek 
Duitsland tot het jaar 2005; 
4) Beschluss der Bundesregierung vom 11 Dezember 
1991 : Verminderung der energiebedingten CO,-
enuasionen in der Bundesrepubliek Deutschiand 
(Besluit van de Bondsregering van 11 december 1991 : 
vermindering van de energie-athankelijke CO,-emissies 
in de Bondsrepubliek Duitsland). 
10 
Land Tïtel 
Ierland Ireland • Climate Change: 
CO, Abatement Strategy 
Ierland, kUmaarveranàering: 
strategie ter verlaging van 
COJ. 
Italië Nationaal programma ter 
stabilisering van emissies 
van kooldioxide in h*W 
tegen 2000 op het niveau van 
1990; eerste herziening. 
Ministerie van Milieu. 
Luxemburg Programme national luxem­
bourgeois de uute contre 
lea émissions de CO, 
(Nationaal programma van 
Luxemburg tegen de CO,-
emittiei) 
Nederland Maatregeien genomen in het 
kader van het Nederlandse 
nationale programma met 
betrekking tot Mint"*-Datnm 
dec. 1992 
7.10.1993 21.10.1993 
BUkgan/overige 
geen 
1) Het nationale energiepian van 1988: 
2) Wetten 9 en 10. 
1.3.1993 Prograntme de l'agenee de l'énergie (année 
1993 et suivantes). Agence de I' énergie S.A. 
(Proframma van net eneifiMgentschap (jaren 
1993 en volgende), EnergteageotschapN.V.). 
3J.1992 
VK Portugal Het l\>rtugeae programma ter 20 J.1992 
vermindering van CO,-emiasies 
Spanje Nationaal programma ter 1.7.1992 
vermmdermg van COyemusies 
1) Cttmaie Change (Klimaat- 14.5.1992 
verandering), rapport over 
het nsiionale programma van 
het Verenigd Koninkrijk 1er 
beperking van CQ,-«miasies. 
2) Climate Change, Our dec. 1992 
National Programme for 
. CO, émissions, A Discussion 
Document (Klimaatverandering, 
one nationale programma voor 
COycmiseics, een 
dûmiseiosnik). 
3) CUmaie Change, Our apr. 1993 
National Programme for 
CO* emissions. Addendum 
to the Discussion Document 
(Kmnaaiverandering, ons 
nsiionale programma voor 
CCv«missies. toevoeging 
aan het discussiestuk). 
4) Climate Change, Our 7.5.1993 
National Programme for 
CO, emissions. Report of 
Conference (Klimaat­
verandering, ons nationale 
programma voor CO,-emissies), 
verslag van het in het 
QED-congrcsgebouw gehouden 
congres. 1) Het •dueuwitbnek Thla Common Inheritance" 
(Dene gsmesnsnhappilijks erfenis), september 
1990; Rapporten van het eerste en tweede jaar 
jaar over het witboek. 
2) Energie Paper (EP) 59, "Energy related 
dee. 1992 carbon dioxide emissions in possible future 
scenarios for the United Kingdom (Energie-
afhankelijke emissies van kooldioxide in 
mogelijke toekomstscenario's voor hei 
Verenigd Koninkrijk), 1992. 
11 
5) Climate Change: 26.7.1993 
completing Britain's 
CO, programme 
(Klimaatverandering: 
afronding van Groot-
Brittannië's COj-programma). 
12 
BI J LA G E II 
OVERZICHTEN VAN DE UITVOERING 
van lopende programma's van de Lid-Staten voor de beperking van emissies van C02 en 
andere broeikasgassen. 
13 
BELGIË 
Lopend nationaal programma ter beperking van COj-emissies 
Algemene informatie: 
Titel: 
Ontvangstdatum van het rapport: 
Rapport toegezonden door: 
Aard van het rapport: 
Achtergrondrapporten: Blauwdruk voor een Belgisch nationaal programma 
25 mei 1992 
de Belgische minister van Leefmilieu 
géén Regeringsbesluit; 
het rapport bevat een inventaris van reeds in gang 
gezette maatregelen en van maatregelen die in 
aanmerking kunnen komen, afhankelijk van het 
geschatte potentieel van COj-vermindering. 
-Energiescenario's tot 2010 voor België; studie met steun van het Ministerie van Economische 
Zaken, in het kader van het Energieprogramma. 
•Strategieën ter vermindering van CCyemissies in België, 1993; studie met steun van de Belgische 
Diensten voor de Programmatic van het Wetenschapsbeleid, onder het "Global Change "-programma. 
-"Les politiques régionales d'utilisation raiionelie de l'énergie" (Het regionale beleid met betrekking 
tot doelmatig gebruik van energie), 1993, Ministerie van Economische Zaken. 
-"Wetenschappelijke instrumenten ter ondersteuning van het beleid inzake de broeikasproblemaliek: 
CO,- reductiemodellen", 1993; Belgische Diensten voor de voor de Programmatic van het 
Wetenschapsbeleid. 
Deze rapporten vormen een eerste stap naar een nationaal programma. 
Doelstelling voor COj-emissies: 
Doel: vermindering met 5% 
jaar van bereiken van het doel: 2000 
basisjaar: 1990 
Commentaar: Regeringsverbintenis aangegaan in de Belgische Ministerraad op 6 juni 1991. 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* COj-emissies Cm Mton) 
in 1990: 
in 2000: 
gebruikte methodologie: 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van COj-emissies 
beschrijving: 
doelsectoren: 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op COj-emissies 
verwacht resultaat: 
methodologie: 
2) Overige informatie: gedetailleerde informatie beschikbaar 
informatie betreffende verschillende scenario's 
CORIN AIR en IPCC 
het rapport beval een gedetailleerde beschrijving van overwogen maatregelen 
alle sectoren (in het bijzonder vervoer, huishoudens, tertiaire sector, industrie, landbouw en 
biomassa) 
enige informatie, nl. betreffende de invoering van een energiebelasting op 12 juli 1993 
informatie beschikbaar voor verschillende scenario's en voor de periode 1993-2000 
informatie beschikbaar 
België gaf verdere informatie op grond van drie energiescenario's, die ontwikkeld werden voor het Ministerie van Energie 
(Energiescenario's tot 2010 voor België, CES, KUL, 1992). Hierin zijn cijfers opgenomen over energieverbruik en COj-emissies, 
uitgesplitst naar brandstofsoort en per sector, voor het jaar 1990 en, afliankelijk van het scenario, voor het jaar 2000, alsmede 
informatie over de aannamen die aan de prognoses ten grondslag liggen. 
14 
DENEMARKEN 
Lopend nationaal programma ter beperking van COj-emissies 
Algemene informatie: 
Titel: Deense plannen ter beperking van COj-emissies en andere broeikasgassen 
Ontvangstdatum van het rapport: 28 april 1992 
Rapport toegezonden door: 
Aard van het rapport: 
Achtergrondrapporten: Het Ministerie van Milieu, met bijdragen van de Ministeries van Energie en van Vervoer 
op grond van een Regeringsbesluit van 1990; het actieprogramma omval een reeks initiatieven die 
reeds gestart of in voorbereiding zijn. 
1) Actieplan "Energie 2000" voor duurzame ontwikkeling, door de Deense regering gepubliceerd in 
april 1990; 
2) Het actieplan voor de lange termijn met betrekking tot het vervoer, door de regering goedgekeurd 
in mei 1990. 
Doelstelling voor CO,-emissies: 
Doel: 
jaar van bereiken van het doel: 
basisjaar: 
Commentaar: 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* CO,-emissies (in Mton) 
in 1990: 
in 2000: 
gebruikte methodologie: 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van CCy-emissies 
beschrijving: 
doelsectoren: 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op COj-emissies 
verwacht resultaat: 
methodologie: 
2) Overige informatie: vermindering met 20% 
2005 
1988 
Besluit van het Deense parlement van mei 1990. De regering heeft onlangs de doelstelling aanvaard 
van een vermindering in het jaar 2000 van S% ten opzichte van het niveau van 1990. 
informatie beschikbaar 
informatie beschikbaar 
enige informatie 
het rapport bevat een gedetailleerde beschrijving van maatregelen die reeds van toepassing of in 
voorbereiding zijn. Het reductieprogramma, dat in 1990 is gestart, omvat een omvangrijke reeks 
maatregelen, zoals economische instrumenten (b(jv. COj-belasting, financiële steun), regelgevende 
maatregelen (bijv. een project voor energie-etikettering), informatiecampagnes ter bevordering 
van energiebesparingen specifieke maatregelen in de sector van de energieopwekking, 
alle sectoren 
het rapport verschaft vrij gedetailleerde informatie over de *uun van uitvoering van de maatregelen. 
geen informatie beschikbaar voor het jaar 2000 
geen informatie 
Het rapport bevat ook enige informatie over de aannamen met belrekking tot de groei van hel BNP en de ontwikkeling van 
brandstofprijzen en over het economische effect van de maatregelen. Verdere informatie over mothodologieën en cijfers betrelTende 
COj-emissies en over het effect vsn maatregelen met betrekking tol CO,-emissies in 2000 kan verstrekt worden. Gedetailleerde cijfers 
over energie en emissies (per sector en per brandstofsoort) voor de jaren 1990 en 2000 kunnen ook beschikbaar gemaakt worden. 
De nationale plannen worden thans kritisch onderzocht om te bekijken of voor het bereiken van de doelstellingen nieuwe acties vereist 
zijn. 
5 
DUITSLAND 
Lopend nationaal programma ter beperking van CO,-emissies 
Algemene informatie: 
Titel: 
Ontvangstdatum van het rapport: 
Rapport toegezonden door: 
Aard van het rapport: 
Achtergrondrapporten: Milieubeleid: Bescherming van het klimaat in Duitsland, nationaal rapport van de Bondsregering 
voor de Bondsrepubliek Duitsland, vooruitlopend op artikel 12 van het Raamverdrag van de 
Verenigde Naties inzake Klimaatverandering, 
augustus 1993 
de Duitse Bondsregering 
Gebaseerd op de drie hieronder vermelde Regeringsbesiuiten; het rapport zal ook dienen als 
nationale kennisgeving in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake 
Klimaatverandering. 
Het rapport geeft een uitgebreide lijst strategieën en maatregelen die reeds genomen zijn ol' die 
volgens plan genomen zullen worden om de verminderingsdoelslelling ie bereiken. 
Milieubeleid : Informatie van het Bondsministerie van Milieu, Natuurbehoud en Nucleaire 
Veiligheid: 
1) Vergelijkend onderzoek van mogelijkheden voor COj-vermindering en van voorgestelde acties. 
gespecificeerd in de rapporten die door de enquêtecommissie voor "Preventieve maatregelen ter 
bescherming van de atmosfeer van de aarde" aangeboden zijn en in door de Duitse Bondsregering 
aangenomen Besluiten; 
2) Ermittlung und Bewertung von COj-Minderungspotentialen in den Bundeslandern der 
Bundesrepublik Deutschland (Onderzoek en evaluatie van de mogelijkheden voor CO,-reductie in de 
deelstaten van de Bondsrepubliek Duitsland); 
3) Beschluss der Bundesregierung vom 7 November 1990 zur Reduzierung der CO,-Emissionen in 
der Bundesrepubliek Deutschland bis zum Jahr 2005 (Besluit van de Bondsregering van 7 november 
1990 ter vermindering van de CO,-emissies in de Bondsrepubliek Duitsland tot het jaar 2005); 
4) Beschluss der Bundesregierung vom 11 Dezember 1991 : Verminderung der energiebedinglen CO,-
emissionen in de Bundesrepubliek Deutschland (Besluit van de Bondsregering van 11 december 
1991: vermindering van de energie-afhankelijke CO,-emissies in de Bondsrepubliek Duitsland. 
Resultaat van het werk van de interdepartementale taakgroep "CO,-vermindering" en diens vijf 
"sectorale" werkgroepen, ingesteld bij Regeringsbesluit van 13 juni 1990. 
Doelstelling voor COi-emissies: 
Doel: 
jaar van bereiken van het doel: 
basisjaar: 
Commentaar: vermindering met 25-30% 
2005 
1987 
Regeringsbesiuiten van 13 juni 1990, 7 november 1990 en 11 december 1991. 
Besluit van de Duitse Bondsdag van 27 september 1991. Er is geen doelstelling gespecificeerd voor 
het jaar 2000. 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* COj-emissies (in Mton) 
in 1990: 
in 2000: 
gebruikte methodologie: 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van COj-emissies 
beschrijving: 
doelsectoren: informatie beschikbaar 
geen informatie beschikbaar 
CORINAIR 
het rapport bevat een uitputtende beschrijving van afzonderlijke maatregelen waartoe voor de 
uitvoering van het nationale programma voor CO,-vermindering besloten is. 
De Duitse strategie omvat een uitgebreide reeks maatregelen, zoals economische instrumenten (bijv. 
voor de gehele EG geldende CO,-/energiebelasting, belasting op minerale oliën, 
motorrijtuigenbelasting, honorariumtabel voor architecten en ingenieurs, belastingvoordelen, 
financiële steun, etikettering, vrijwillige afspraken, gezamenlijk uitgevoerde of bekostigde projecten), 
regulerende maatregelen (bijv. voorschriften betreffende thermische isolatie, voorschriften 
betreffende kleine stookinstallaties, voorschriften betreffende verwarmingsvoorzieningen, 
voorschriften betreffende het gebruik van warmte, wet op het energiebeheer, voorschriften 
betreffende verpakkingen, technische instructies betreffende stedelijk afval ), 
aanmoedigingsprogramma's (bijv. voor het ontwikkelen van vernieuwbare hulpbronnen en een meer 
doelmatig gebruik van energie) en "zachte maatregelen" (bijv. informatie, adviezen, voorlichting). 
alle sectoren (huishoudens, kleinschalige gebruikers, de vervoerbedrijven, de energiebedrijven, land­
en bosbouw, afvalverwerking). 
\(o 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: het rapport bevat informatie over de slaat van uitvoering van de maatregelen van hel programma. Het 
maakt in het bijzonder onderscheid tussen reeds (sinds 1990) ingevoerde maatregelen, maatregelen 
waarvan de uitvoering in de huidige wetgevende periode zal plaatsvinden en de maatregelen die nog 
besproken worden. 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op CO,-emissies 
verwacht resultaat: 
methodologie: informatie beschikbaar 
"bottom-up "-benadering 
2) Overige informatie: 
Het rapport bevat ook gedetailleerde informatie over de randvoorwaarden (als bijv. economische ontwikkeling, bevolking,...) en de 
nationale invenurissen van broeikasgassen. Gedetailleerde informatie over het effect van maatregelen op CO,-emissies is niet in het 
rapport aanwezig maar in verdere publikaties (studies van de enquêtecommissie "Preventieve maatregelen ter bescherming van de 
atmosfeer van de aarde"). In de achtergrondrapporten wordt een uitgebreid overzicht gegeven van alle maatregelen waartoe door de 
Bondsregering besloten is. 
=r-
GRIEKENLAND 
Lopend nationaal programma ter beperking van COj-emissies 
Algemene informatie: 
Titel: 
Ontvangstdatum van het rapport: 
Rapport toegezonden door: 
Aard van het rapport: 
Achtergrondrapporten: 
Doelstelling voor C02-emissies: 
Doel: 
jaar van bereiken van het doel: 
basisjaar: 
Commentaar: Nationaal programma ter vermindering van COj-emissies, interimrapport. 
december 1992 
het Ministerie van Milieu, Ruimtelijke Ordening en Openbare Werken. 
is géén Regeringsbesluit, maar een interimrapport, samengesteld op basis van door verschillende 
ministeries (Industrie, Energie & Technologie, Vervoer en Communicatie) opgestelde programma's 
en het door de nationale energiemaatschappij ontwikkelde energieprogramma. De belangrijkste 
doelstellingen van deze programma's zijn het verminderen van het energieverbruik en het bevorderen 
van elektriciteitsopwekking op basis van een laag koolstofVerbruik. 
géén informatie. 
vermeerdering met 25 % 
2000 
1990 
de doelstelling voor COj-emissies voor 2000 is een resultaat van energieprognoses die volgen uit een 
pakket reeds genomen of geplande beleidsmaatregelen op het gebied van energie en vervoer. 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* COj-emissies (in Mton) 
in 1990: 
in 2000: 
gebruikte methodologie: 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van COyemisstes 
beschrijving: 
doelsectoren: 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op CCyemissies 
verwacht resultaat: 
methodologie: 
2) Overige informatie: informatie beschikbaar 
informatie beschikbaar 
vermenigvuldiging van de cijfers voor het energieverbruik met emissiecoëffiënten voor CO,. 
samenstel van reeds genomen of geplande maatregelen in het kader van de door de verschillende 
ministeries en elektriciteitsbedrijven opgestelde programma's, 
alle sectoren 
enige informatie. 
enige gedetailleerde informatie per sector, 
geen informatie 
Het rapport bevat onderiing weinig samenhangende cijfers over energieverbruik en CO,-emissies, alsmede met de beschreven 
maatregelen corresponderende prognoses voor het jaar 2000. Verdere informatie over de aannamen die ten grondslag liggen aan de 
prognoses, de COj-emissiecoëfficiënten en de gebruikte methodologie voor het evalueren van het effect van de maatregelen op CO;-
emissies zijn ook beschikbaar. 
\ï 
FRANKRIJK 
Lopend nationaal programma ter beperking van CO,-
Algemene informatie: 
Titel: Premiers éléments pour un programme français de lutte contre l'effet de serre (Eerste aanzet voor 
een Frans programma tegen het broeikaseffect). 
Ontvangstdatum van het rapport: 1 juni 1993 
Rapport toegezonden door: de Minister van Milieu 
Aard van het rapport: het rapport is het resultaat van interdepartementale coördinatie en is in maart 1993 door de regering 
goedgekeurd. 
Het rapport vormt een eerste stap op weg naar een nationaal programma ter vermindering van hei 
broeikaseffect. 
Achtergrondrapporten: Rapport van de in september 1989 ingestelde interdepartementale werkgroep ten aanzien van hei 
broeikaseffect (november 1990). 
Doelstelling voor CO,-emissies: 
Doel: 2 ton koolstof per hoofd van de bevolking 
jaar van bereiken van het doel: 2000 
basisjaar: 
Commentaar: deze doelstelling is gesteld in de Mededeling van Mr. Brice Lalonde in de Franse Ministerraad van 
18 juli 1991. Gezien de verwachte toename van het aantal inwoners en het cijfer van 1,86 ton 
koolstof/persoon in 1990, zou de Franse doelstelling leiden lot een verhoging van de CO,-emissies in 
2000 van 13 % in vergeUjking tot het niveau van 1990. 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* 00,-emissies (in Mton) 
in 1990: informatie beschikbaar 
in 2000: informatie beschikbaar voor verschillende scenario's 
gebruikte methodologie: CITEPA's methodologie (voor 1990) 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van COj-emissies 
beschrijving: het rapport bevat een gedetailleerde beschrijving van maatregelen die worden overwogen voor het 
bereiken van de CCydoelstelling. 
doelsectoren: alle sectoren, in het byzonder gericht op vervoer en energieproductie uit biomassa. 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: géén informatie, aangezien er nog geen besluit genomen is over concrete maatregelen en 
instrumenten 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op COj-emissies 
verwacht resultaat: geen informatie 
methodologie: geen informatie 
2) Overige informatie: 
Het rapport geeft een aantal uit scenario-analyses volgende cijfers betreffende het energieverbruik en de CO,-emissies voor het jaar 
2000. Het bevat ook vrij gebalde CQ,-coëfficiënten. 
19 
IERLAND 
Lopend nationaal programma ter beperking van CQ-emissies 
Algemene informatie: 
Titel: 
Ontvangstdatum van het rapport: 
Rapport toegezonden door: 
Aard van het rapport: 
Achtergrondrapporten: 
Doelstelling voor C01-emissies: 
Doei: 
jaar van bereiken van het doel: 
basisjaar: 
Commentaar: Ireland - Climate Change - CO, Abatement Strategy (Ierland: Klimaatverandering, strategie ter 
verlaging van CC,) 
december 1992 
het departement van Milieu 
het rapport geeft bijzonderheden over hoe de doelstelling voor CO, bereikt dient te worden. 
Er is echter een groep ingesteld voor het bewaken van de uitvoering van het bovenstaande 
programma. 
nee 
een toename van 20% 
2000 
1990 
het resultaat van de Ierse strategie voor het verlagen van CO,. 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* COj-emissies (in Mton) 
in 1990: 
in 2000: 
gebruikte methodologie: 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van COj-emissies 
beschrijving: 
deelsectoren: informatie beschikbaar 
informatie beschikbaar 
geen informatie 
het rapport geeft een vrij gedetailleerde beschrijving van maatregelen die het doel moeten helpen 
bereiken 
alle sectoren 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op CCy-emissies 
verwacht resultaat: 
methodologie: 
2) Overige informatie: de fase van uitvoering is begonnen 
alleen voor de totale CCy-emissie 
geen informatie 
Ierland kan verdere informatie verstrekken over methodologieënen emissiefactoren en is bezig met hel opstellen Van uitgesplitste 
emissie- en energiecijfers, alsmede van de aannamen betreffende de ontwikkeling van primaire indicatoren. 
20 
ITALIË 
Lopend nationaal programma ter beperking van CO,-emissies 
Algemene informatie: 
Titel: 
Ontvangstdatum van het rapport: 
Rapport toegezonden door: 
Aard van het rapport: 
Achtergrondrapporten: Nationaal programma voor het stabiliseren van emissies van kooldioxide in balie tegen net jaar 2000 
op bet niveau van 1990; eerste herziening. 
7 oktober 1993 
de Italiaanse Minister van Milieu 
geen Regeringsbeshüt; 
net rapport vormt de eerste herziening, uitgewerkt door het Ministerie van Milieu, van net nationale 
plan voor het stabiliseren van CC^ emissies in Italië legen het jaar 2000 op net niveau van 1990. In 
net rapport worden de reeds aanvaarde maatregelen beschreven, alsmede de overige maatregelen 
nodig voor het stabiliseren van CO^-emissies. 
Het nationale staniUsering^programma is opgesteld op grond van het Nationale Energie Plan (NEP) 
van 1988 en het bögestelde plan van 1991, de Wetten nr. 9 en 10 van 1991 en studies van 
deskundigen. 
Doelstelling voor CO,-emissies: 
Doel: stabilisering 
jaar van bereiken van het doel: 2000 
basisjaar: 1990 
Commentaar: voorgesteld doel 
Inbond: 
1) Basisinformatie 
* CO,-emissies On Mton) 
in 1990: 
in 2000: 
gebruikte methodologie: 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van CCyemissies 
beschrijving: 
deelsectoren: 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op CQ,-emissies 
verwacht resultaat: 
methodologie: 
2) Overige mformatie: informatie beschikbaar 
informatie beschikbaar 
geen informatie 
het rapport geeft een opsomming van de mede goedgekeurde maatregelen en van de overige 
voorgestelde maatregelen voor het bereiken van de CCydoclateHing. 
alle sectoren 
enige informatie 
zeer gedetailleerde informatie 
geen informatie 
Meer informatie over de opgestelde institutionele, adnuniatratieve en wettetijke regelingen om een gedeelte van de maatregelen uil te 
voeren wordt gegeven in de Nationale Energieplannen en in de wetten 9 en 10. Er zyn waanchynlgk umelijk gedcuilleerde cijfers 
over energie en emissies voor de jaren 1990 en 2000 beschikbaar, alsmede informatie over de melhodotogicën die gebruikt zijn voor de 
emissieberekening en voor de beoordeling van net effect van de maatregelen op COj-emissies. 
21 
LUXEMBURG 
Lopend nationaal programma ter beperking van COj-emissies 
Algemene informatie: 
Titel: Programme national luxembouigeois de lutte contre les émissions de CO, (Nationaal programma van 
Luxemburg tegen de CCyemissies) 
Ontvangstdatum van het rapport: maart 1993 
Rapport toegezonden door: Ministère de l'Aménagement du Territoire et de l'Environnement (Ministerie van Ruimtelijke 
Ordening en Milieu) 
Aard van het rapport: Regeringsbesluit; het rapport is een voorlopig rapport waarin een lijst met reeds aanvaarde en 
geplande maatregelen vermeld wordt. 
Het rapport zal spoedig in het parlement in discussie komen. 
Achtergrondrapporten: géén informatie. 
Doelstelling voor COj-emissies: 
Doel: sUbilisering 
jaar van bereiken van het doel: 2000 (uiterlijk) 
basisjaar: 1990 
Commentaar: Regeringsverbintenis (26 oktober 1990). Dit omvat ook een vermindering van de CCyemissies met 
tenminste 20% tegen het jaar 2005. 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* COj-emissies On Mton) 
in 1990: informatie beschikbaar 
in 2000: * informatie beschikbaar 
gebruikte methodologie: CORINAIR 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van CCyemissies 
beschrijving: het rapport bevat een lijst van reeds goedgekeurde en geplande maatregelen. Het programma richt 
zich op het doelmatig gebruik van energie, verbeteringen van het energierendement,het gebruik van 
vernieuwbare energiebronnen en warmte/krachtkoppeling, veranderingen in de structuur van de ijzer­
en staalindustrie en de modernisering van de infrastructuur van het vervoer 
doelsectoren: alle sectoren 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: het rapport geeft een duidelijk beeld van het wettelijk kader van de meeste hierboven beschreven 
maatregelen 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op CCyemissies 
verwacht resultaat: Umelijk gedeuilleerde informatie 
methodologie: slechu aangehaald ("Energiemodel van Luxemburg") 
2) Overige informatie: 
Meer gedeuilleerde informatie over methodologiëen, cijfers van energieverbruik en van emissies voor de jaren 1990 en 2000 en 
basisvooronderstellingen is beschikbaar. 
TZ. 
PORTUGAL 
Lopend nationaal programma ter beperking van CQ-emissies 
Algemene informatie: 
Titel: 
Ontvangstdatum van het rapport: 
Rapport toegezonden door: 
Aard van het rapport: 
Achtergrondrapporten: 
Doelstelling voor COi-emissies: 
Doel: 
jaar van bereiken van het doel: 
basisjaar: 
Commentaar: Het programma van Portugal ter vermindering van CCyemissies. 
20 mei 1992 
de Minister van Milieu en Natuurlijke Hulpbronnen 
géén Regeringsbesluit; 
het rapport is gebaseerd op resulutcn van scenario's van het NEP. waarin hei eifecl van specifieke 
niet-fiscale maatregelen op het ombuigen van de groei van CCyemissies tot uiting komt. 
het Nationale Energie Plan (NEP), door de regering in februari 1992 gepubliceerd. 
een toename van 30 tot 40% 
2000 
1990 
de doelstelling voor de CCyemissies volgt uit scenario's in het Nationale Energie Plan (NEP)- De 
lagere toename hoort bij een scenario van middelmatige groei van, het BNP en de hogere toename by 
een scenario van hoge groei van het BNP. 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* CCyemissies On Mton) 
in 1990: 
in 2000: 
gebruikte methodologie: 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van CCyemissies 
beschrijving: 
doelsectoren: 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op CCyemissies 
verwacht resuluat: 
methodologie: 
2) Overige informatie: informatie beschikbaar 
informatie beschikbaar 
geen informatie 
algemene strategie gebaseerd op verhoogd energierendement in alle sectoren, op hei gebruik van 
schone technologieën en vernieuwbare energiebronnen 
alle sectoren behalve hel vervoer 
geen informatie 
geen informatie 
geen informatie 
Het rapport geeft voor verschillende scenario's de prognoses voor CO,-emissie per sector en per brandstofsoort. Er is ook een meer 
gedeuilleerde beschrijving van de reeds ingevoerde maatregelen verkrijgbaar, met inbegrip van de instrumenten die voor de 
tenuitvoerlegging gebruikt zijn. 
tl 
SPANJE 
Lopend nationaal programma ter beperking van COj-emissies 
Algemene informatie: 
Titel: 
Ontvangstdatum van het rapport: 
Rapport toegezonden door: 
Aard van het rapport: 
Achtergrondrapporten: Nationaal programma ter beperking van COyemissies. 
9 juli 1992 
de Spaanse Staatssecreuris voor Milieu- en Waterbeleid, Ministerie van Verkeer en Openbare 
Werken 
het rapport is opgesteld op grond van een Regeringsbesluit en is voorgelegd aan het parlement dat 
het document officieel heeft onderschreven; het geeft de lijst van in het Nationale Energieplan (PEN 
1991-2000) en in het begeleidende programma voor energiebesparing en doelmatig energiegebruik 
(PAEE) uiteengezette maatregeien die thans ingevoerd zijn. 
het Nationale Energie Plan (PEN 1991-2000); 
het Programma voor Energiebesparing en Doelmatig Energiegebruik (PAEE) 
Doelstelling voor COj-emissies: 
Doel : een toename van 25 % 
jaar van bereiken van het doel; 2000 
basisjaar: 1990 
Commentaar: de doelstelling opgenomen in het nationale programma valt binnen het bestek van het onlangs 
goedgekeurde Nationale Energie Plan (PEN 1991-2000) 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* CCyemissies On Mton) 
in 1990: 
in 2000: 
gebruikte methodologie: 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van CCyemissies 
beschrijving: 
doelsectoren: 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op CCyemissies 
verwacht resuluat: 
methodologie: 
2) Overige informatie: informatie beschikbaar 
informatie beschikbaar 
gebaseerd op energiebalansen en emissiefactoren 
het rapport geeft een korte beschrijving van de maatregelen die goedkeurd of gepland zijn in het 
kader van het PEN & PAEE 
alle sectoren 
enige informatie 
enige informatie 
geen informatie 
Verdere informatie over de aan de energieprognoses ten grondslag liggende aannamen alsmede meer uitgespliuie verbruiks- en 
emissiecijfen zijn beschikbaar. Meer informatie over de regelingen voor de uitvoering van de maatregelen is in het PAEE te vinden. 
n 
HET VERENIGD KONINKRIJK 
Lopend nationaal programma ter beperking van CO, 
Algemene informatie: 
Titel: 
Ontvangstdatum van het 
oorspronkelijke rapport: 
Rapport toegezonden door: 
Aard van het rapport: 
Achtergrondrapporten: Climate Change - Report on United Kingdom National Programme for Limiting Carbon Dioxide 
Emissions (Klimaatverandering: rapport over het nationale programma van het Verenigd Koninkrijk 
ter beperking van kooldioxide-emissies) 
14 mei 1992. Bijgesteld rapport ontvangen op 29 september 1993 
Departement van Milieu, namens de regering, 
door de regering gepubliceerd rapport; 
het door het Verenigd Koninkrijk ingediend rapport dat de eerste voorstellen en keuzemogelijkheden 
aangaf voor het nationaal programma van het VK ter beperking van CCyemissies is aangevuld met 
de volgende documenten: 
-"Climate Change: Our National Programme for CO, Emissions, 
A Discussion Document" (Klimaatverandering, ons nationale programma voor CCyemissies, een 
discussiestuk), december 1992. Het is een overlcgdocument, bedoeld om discussie over de 
keuzemogelijkheden voor het nationale programma van het VK te stimuleren; 
-"Climate Change: Our National Programma for CO, Emissions, Addendum" QXlinuutvennderiag, 
ons nationale programma voor CCyemissies, addendum), april 1993, vat de eerste beslissingen over 
in het nationaal programma op te nemen maatregelen samen; 
-"Climate Change: Our National Programma for CO, Emissions, Report of Conference held at the 
QEn Conference Center on 7 May 1993* (klimaatverandering, ons nationale programma voor CO,? 
emissies, rapport van een congres gehouden in het QEII Congrescentrum op 7 mei 1993), verslag 
van de handelingen van een congres ter discussie van het CCyprogramma van Groot-Brittannil; 
-"Climate Change: completing BriUin's CO, programme", Klimaatverandering: afronding van 
Groot-Brittannië's COs-programma, mededeling van 26 juli 1993 van de Staatsecretaris ven Milieu 
over het Regeringsvoorstel ter aanvulling van het CCyprogramma van het VK. 
Het milieuwitboek "This Common Inheritance" (Deze gemeenschappelijke erfenis), september 1990; 
rapporten van het eerste en tweede jaar over het witboek. Energiedocument (EP) 59, "Energy 
related carbon dioxide emissions in possible future scenarios for the United Kingdom" ( Energie* 
afhankelijke emissies van kooldioxide in mogeujke toekomstscenario's voor het Verenigd Koninkrijk. 
1992; rapport door het Departement van Handel en Industrie over toekomstige scenario's voor 
koolstofemissies van het Verenigd Koninkrijk. 
Doelstelling voor COj-emissies: 
Doel: 
jaar van bereiken van het doel: 
basisjaar: 
Commentaar: terugkeer naar v 
2000 
1990 
het Verenigd Koninkrijk is bereid COyemissies tegen het jaar 2000 terug te brengen naar niveaus 
van 1990, mits andere landen overeenkomstige actie ondernemen. Het VK hecht belang aan, de 
aanvaarding door andere landen van de verbintenissen van de Conventie. Op het G7-topoverleg in 
MQnchen in juli 1992 hielp het VK de instemming van leidende geïndustrialiseerde landen te 
verkrijgen om er bij andere landen op aan te dringen er samen met hen naar te streven de Conventie 
tegen eind 1993 te ratificeren en dan de eerste nationale programma's te publiceren. 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* CCyemissies On Mton) 
in 1990: 
in 2000: 
gebruikte methodologie: 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van COj-emissies 
beschrijving: 
doelsectoren: informatie beschikbaar 
informatie beschikbaar voor verschillende scenario's 
informatie beschikbaar 
het rapport geeft een uiteenzetting van de reeds door de regering overeengekomen maatregelen, 
alsmede van voorstellen voor verdere maatregelen 
alle sectoren 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor het in werking 
stellen van het beleid: 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op CCyemissies informatie beschikbaar voor reeds overeengekomen maatregelen 
verwacht resultaat: enige informatie 
methodologie: geen informatie 
2) Overige informatie: 
Gedeuilleerde informatie over mogelijke toekomstscenario's voor CCyemissies in het VK is beschikbaar. Er is ook een gedeuilleerde 
beschrijving van de reeds genomen maatregelen ter beperking van CCyemissies. Het volledige nationale programma/rapport krachtens 
de Conventie is voor publikatie gepland tegen het einde van 1993. 
IC 
NEDERLAND 
Lopend nationaal programma ter beperking van COj-emissies 
Algemene informatie: 
Titel: 
Ontvangstdatum van liet 
Rapport toejjeSjftTiacfj 
Aard van het rapport: 
Achtergrondrapporten: Maatregelen genomen in het kader van het Nederlandse nationale programma over 
klimaatverandering 
rapport: 3 april 1992 
bel MJamcric vaa Voilahutevesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer 
op grond van een Regeringsbesluit en goedgekeurd door het parlement; het is het resultaat van een 
nauwe samenwerking tussen de Ministeries van Economische Zaken (Energie), Milieubeheer, 
Landbouw en Verkeer. 
Het rapport geeft een samenvatting van de nationale strategie met betrekking tot CO, (acties en 
instrumenten) die meer uitgebreid in de achtergrondrapporten uitgewerkt zijn (eveneens door regering 
en parlement goedgekeurd). 
-het Nationale Milieubeleidsplan (NMP), 1989; 
- het Memorandum inzake energiebesparing, 1990; 
- het Nationale Milieubeleidsplan Plus (NMP-2), 1990; 
- het Memorandum inzake Klimaatverandering, 1991. 
Doelsteftnm veer COI^&HÉSSHS? 
Doel: 
jaar van bereiken van het doel: 
basisjaar: 
Commentaar: 
Inhoud: 
1) Basisinformatie 
* CCyemissies On Mton) 
in 1990: 
in 2000: 
gebruikte methodologie: 
* maatregelen/instrumenten voor 
het beperken van CCyemissies 
beschrijving: een vermindering van 3 tot 5% (3% is de primaire doelstelling, terwijl 5% een doel is waarover 
later, in de komende jaren, zal worden beslist afhankelijk van internationale ontwikkelingen. 
2000 
het gemiddeld niveau van 1989 en 1990 
regeringsverbintenis (1990). Nederland heeft ook een interimdoel aanvaard, nl. hel tegen 1994-1995 
terugbrengen van CCyemissies naar het niveau van 1989-1990. 
doelsec toren: informatie beschikbaar 
informatie beschikbaar 
informatie beschikbaar 
overzicht van de sinds 1990 goedgekeurde maatregelen ter beperking van CCyemissies. Er is een 
uitgebreide reeks maatregelen opgesteld, waaronder economische instrumenten (bijv. belastingen en 
subsidies), regelgevende maatregelen (bijv. normen voor energieverbruik), maatregelen op basis van 
vrijwilligheid (bijv. meerjarige afspraken met de industrie en andere sectoren als de tuinbouw, de 
bouw en de energiesector), informatiecampagnes en financiële stimulering van onderzoek en 
ontwikkeling, 
alle sectoren 
* uiteenzetting van institutionele, 
administratieve en wettelijke 
regelingen voor de uitvoering 
van het beleid: 
* evaluatie van de effecten van 
maatregelen op CCyemissies 
verwacht resultaat: 
methodologie: informatie beschikbaar 
informatie beschikbaar (beide officiële evaluatierapporten door 
Nederlandse onderzoekinstellingen zijn tevens achtergronddocumenten, die bij de regering zijn 
ingediend). 
Deze documenten zijn hoofdzakelijk in het Nederlands. 
2) Overige mformatie: 
Het rapport geeft tevens enige informatie over het voor het programma ter vermindering vaa CO, op de begroting uitgetrokken bedrag. 
Verdere mfbreiatîcover de maatregelen en instrumenten, het effect van de maatregeien op COyetrûssics en de bijbehorende 
methodologie is beschikbaar, en ook zyn gedetanTeerde cijfers voorhanden over de ontwikkeling van het energieverbruik en van CCy 
e missies. 
Bovendien wordt het nationale plan (zowel het Nationale Milieubeleideplan ais het Memorandum betreffende Energiebesparing) thans 
bijgesteld als gevolg van de jaarlijkse voortgangsrapporten. Het bijgestelde rapport zou gereed zijn tegen het eind van 1993. 
ISSN 0254-1513 
COM(94) 67 def. 
DOCUMENTEN 
NL 14 
Catalogusnummer : CB-CO-94-071-NL-C 
ISBN 92-77-65798-7 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
Lr2985 Luxemburg 
Zï