TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

Bij Verordening (EG) nr. 539/2001 van de Raad is de lijst vastgesteld van derde landen waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen van de lidstaten in het bezit moeten zijn van een visum, alsmede de lijst van derde landen waarvan de onderdanen van deze plicht zijn vrijgesteld. Verordening (EG) nr. 539/2001 wordt toegepast door alle lidstaten, met uitzondering van Ierland en het Verenigd Koninkrijk.

Bij Verordening (EU) nr. 509/2014 van het Europees Parlement en de Raad is Verordening (EG) nr. 539/2001 van de Raad gewijzigd en zijn negentien landen verplaatst naar bijlage II, waarin de derde landen zijn opgenomen waarvan de onderdanen van de visumplicht zijn vrijgesteld. Deze negentien landen zijn: Colombia, Dominica, Grenada, Kiribati, de Marshalleilanden, Micronesia, Nauru, Oost-Timor, Palau, Peru, Saint Lucia, Saint Vincent en de Grenadines, de Salomonseilanden, Samoa, Tonga, Trinidad en Tobago, Tuvalu, Vanuatu en de Verenigde Arabische Emiraten. In bijlage II staat bij elk van deze landen een voetnoot die luidt: „De visumvrijstelling geldt vanaf de datum van inwerkingtreding van een met de Europese Unie te sluiten visumvrijstellingsovereenkomst.”

Verordening (EU) nr. 509/2014 is op 20 mei 2014 vastgesteld en op 9 juni 2014 in werking getreden. De eerste reeks visumvrijstellingsovereenkomsten is ondertekend op 6 mei 2015 (Verenigde Arabische Emiraten), 26 mei 2015 (Oost-Timor) en 28 mei 2015 (Dominica, Grenada, Saint Lucia, Saint Vincent en de Grenadines, Samoa, Trinidad en Tobago en Vanuatu) en wordt in afwachting van de inwerkingtreding voorlopig toegepast met ingang van de datum van ondertekening.

Volgens overweging 5 van Verordening (EU) nr. 509/2014 en de gemeenschappelijke verklaring die bij de vaststelling van de verordening werd afgelegd, gold voor Colombia en Peru een specifieke procedure die inhield dat nader moest worden beoordeeld of Colombia en Peru aan de desbetreffende criteria voldoen, voordat de Commissie aan de Raad aanbevelingen kon doen over besluiten houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen betreffende visumvrijstellingsovereenkomsten met deze twee landen. De Commissie heeft in oktober 2014 een verslag uitgebracht waarin de situatie van Colombia in grote lijnen wordt beoordeeld aan de hand van de criteria van artikel 1 van Verordening (EG) nr. 539/2001, zoals gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 509/2014. Tegelijkertijd is een verslag over Peru vastgesteld. In het verslag werden gegevens en ontwikkelingen onderzocht op het gebied van migratie en mobiliteit (Schengenvisa, legale migratie, onregelmatige migratie, beveiliging van en fraude met reisdocumenten), criminaliteit en veiligheid, economie, handel en toerisme, externe betrekkingen en mensenrechten, regionale samenhang en wederkerigheid. Ook werd een beoordeling gegeven van de risicoscenario’s die het gevolg zouden kunnen zijn van visumliberalisering. De Commissie concludeerde dat de aanzienlijke verbetering van de economische, sociale en veiligheidssituatie van de laatste jaren in Colombia rechtvaardigt dat Colombianen visumvrije toegang krijgen tot het grondgebied van de lidstaten, terwijl de aan visumliberalisering verbonden risico’s werden beoordeeld als beheersbaar wanneer onder meer nauwer wordt samengewerkt inzake terugkeer en de grenscontroles correct worden uitgevoerd. De visumvrijstellingsovereenkomst voorziet daarnaast in de nodige waarborgen, waardoor de overeenkomst kan worden opgeschort of beëindigd indien dat nodig mocht zijn om een eind te maken aan veiligheids- of migratierisico’s voor de Unie.

In maart 2015 heeft de Commissie de Raad aanbevolen om haar te machtigen onderhandelingen over een visumvrijstellingsovereenkomst te openen met Colombia en Peru. Op 19 mei 2015 heeft de Raad de Commissie onderhandelingsrichtsnoeren aangereikt. De onderhandelingen met Colombia zijn op 20 mei 2015 in Brussel gehouden. Tijdens de bijeenkomst kon de gehele ontwerptekst worden bekeken. Er werden enkele wijzigingen voorgesteld en over alle aspecten werd overeenstemming bereikt.

Op 9 juni 2015 werd de overeenkomst door de hoofdonderhandelaars geparafeerd. Op 10 juni 2015 vond in de marge van de top EU-Celac een officiële plechtigheid plaats. Op 27 mei 2015 werd de tekst van de overeenkomst aan de lidstaten meegedeeld en op 15 juni 2015 werd verdere informatie verstrekt op een bijeenkomst van de Groep Visa van de Raad.

2.RECHTSGRONDSLAG

Voor de Unie is artikel 77, lid 2, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), in samenhang met artikel 218 daarvan, de rechtsgrondslag voor de overeenkomst.

Bijgaand voorstel is het rechtsinstrument voor de ondertekening van de overeenkomst. De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid.

Aangezien Colombia zijn interne ratificatieprocedure snel kan afronden, wordt in het voorstel betreffende de ondertekening bepaald dat de overeenkomst voorlopig wordt toegepast vanaf de dag volgende op de datum van ondertekening, overeenkomstig artikel 218, lid 5, VWEU. Aangezien voor de sluiting van de overeenkomst de goedkeuring van het Europees Parlement vereist is, zal de Commissie het Europees Parlement van de voorlopige toepassing van de overeenkomst in kennis stellen.

3.RESULTAAT VAN DE ONDERHANDELINGEN

De Commissie is van mening dat de doelstellingen die de Raad in de onderhandelingsrichtsnoeren had geformuleerd, zijn bereikt en dat de ontwerp-visumvrijstellingsovereenkomst aanvaardbaar is voor de Unie.

De overeenkomst houdt uiteindelijk het volgende in:

Doel

De overeenkomst voorziet in visumvrij reizen voor de burgers van de Europese Unie en voor de burgers van Colombia die naar het grondgebied van de andere partij reizen voor ten hoogste 90 dagen binnen een periode van 180 dagen.

Om ervoor te zorgen dat alle EU-burgers gelijk worden behandeld, is in de overeenkomst een bepaling opgenomen die inhoudt dat Colombia de overeenkomst alleen ten aanzien van alle lidstaten van de Europese Unie kan opschorten of beëindigen, en dat omgekeerd ook de Unie de overeenkomst alleen voor alle lidstaten kan opschorten of beëindigen.

De specifieke situatie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland komt tot uiting in de preambule.