markt in het algemeen, de nieuwe arbeidsvormen en o.a. de toename van atypische arbeidsvormen, de
definitie van loon en de impact van de arbeidsorganisatie op de loonstructuur van vrouwen; vraagt deCommissie een onderzoek in te stellen naar best practices in de lidstaten en op basis hiervan ondersteu-nende strategieºn voor het dichten van de loonkloof voor te stellen;
16. roept de sociale partners op om meer vrouwen in de loononderhandelingen te betrekken, alsook in
hun besluitvormingsorganen en verlangt dat zij opleiding en training voorzien voor alle werknemersomtrent genderneutrale jobevaluatiesystemen en loonvormingmechanismen;
17. verzoekt de lidstaten die in punt 5 van de toelichting bij het verslag van zijn bevoegde commissie
genoemd worden als zijnde de lidstaten die in de onderste regionen verkeren van de lijst van EU-landen alshet gaat om gelijke beloning voor mannen en vrouwen voor gelijkwaardig werk, zorgvuldig nota van dezeresolutie te nemen en dringend maatregelen te treffen om hun respectieve posities te verbeteren;
18. moedigt de kandidaat-lidstaten aan om maatregelen te ontwikkelen die de loonverschillen tussen
mannen en vrouwen doen verminderen;
19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen
en parlementen van de lidstaten, de regeringen van de kandidaat-lidstaten en de sociale partners.
10. Pesterijen op het werk
A5-0283/2001
Resolutie van het Europees Parlement over pesterijen op het werk (2001/2339(INI))
Het Europees Parlement,
 gelet op de artikelen 2, 3, 13, 125-129, 136-140 en 143 van het EG-Verdrag, onder verwijzing naar zijn resolutie van 13 april 1999 over modernisering van de werkorganisatie 
een positieve benadering van de veranderingen (
1), van 24 oktober 2000 over de richtsnoeren voor het
werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2001 en over het gezamenlijk verslag over de werkge-legenheid 2000 (
2) en van 25 oktober 2000 over een agenda voor het sociaal beleid (3),
 gezien de relevante passages in de conclusies van de Europese Raden van Nice en Stockholm,
 gezien artikel 163 van het Reglement, gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commis-
sie rechten van de vrouw en gelijke kansen (A5-0283/2001),
A. overwegende dat volgens een onderzoek onder 21 500 werknemers door de Europese Stichting tot
verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Stichting Dublin) van de werknemers in de EU8 %, dat wil zeggen 12 miljoen personen, aangeeft de laatste 12 maanden het slachtoffer te zijngeweest van pesterijen op het werk, en dat ervan uitgegaan moet worden dat het aantal onbekendegevallen veel hoger ligt,
B. overwegende dat geweld en intimidatie op het werk, waar de Stichting ook pesterijen toe rekent, in
sommige lidstaten veel vaker voorkomen dan in andere; overwegende dat dit volgens de Stichtingwordt veroorzaakt door onderrapportage in sommige landen, een groter besef van de problematiekin andere landen, verschillen in de rechtssystemen en culturele verschillen; overwegende dat onzekerearbeidsomstandigheden een hoofdreden zijn voor het vaker optreden van deze verschijnselen,
(1) PB C 219 van 30.7.1999, blz. 37.
(2) PB C 197 van 12.7.2001, blz. 68.
(3) PB C 197 van 12.7.2001, blz. 180.C 77 E/138 NL 28.3.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 20 september 2001
C. overwegende dat de Stichting vaststelt dat personen die blootstaan aan pesterijen aanzienlijk meer te
lijden hebben van stress dan de werknemers in het algemeen; overwegende dat volgens het EuropeesAgentschap voor de veiligheid en gezondheid op het werk pesterijen en intimidaties mogelijkegezondheidsrisicos vormen die vaak leiden tot ziektes die worden geassocieerd met stress; over-wegende dat echter volgens het Agentschap geen duidelijk beeld naar voren komt uit nationale statis-tieken over pesterijen op het werk die zijn onderverdeeld naar geslacht,
D. overwegende dat uit gegevens van de lidstaten blijkt dat pesterijen veruit het vaakst voorkomen bij
werk dat veel spanning met zich meebrengt, dat dit soort werk vaker wordt verricht door vrouwendan door mannen en dat dit soort werk in de jaren 1990 aanzienlijk is toegenomen,
E. overwegende dat onderzoek en ervaringen wijzen op een duidelijk verband tussen enerzijds pesterijen
op het werk en anderzijds stress of werk dat veel spanning met zich meebrengt, meer verdeeldheidonder werknemers, een verminderd gevoel van veiligheid op het werk en een onzekere arbeidssituatie,
F. overwegende dat pesterijen onder meer veroorzaakt worden door tekortkomingen in de arbeidsorga-
nisatie, de informatievoorziening binnen de organisatie of het management; overwegende dat onopge-loste en langdurige organisatorische problemen een grote belasting van werkteams met zich meebren-gen en kunnen leiden tot pesterijen en het aanwijzen van zondebokken; overwegende dat de gevolgenvoor personen en werkteams aanzienlijk kunnen zijn, alsmede de kosten voor personen, ondernemin-gen en de samenleving,
1. is van mening dat pesterijen, een verschijnsel waarvan de echte draagwijdte op het ogenblik nog
onbekend is, een enorm probleem in het arbeidsmilieu vormen en dat er dringend gewerkt moet wordenaan bewustwording en versterkte maatregelen op dit gebied, ook door nieuwe tegenmaatregelen te beden-ken, die nodig worden door het verschijnen van nieuwe vormen van pesterijen;
2. wijst erop dat de toename van het aantal tijdelijke arbeidscontracten en onvaste banen, vooral onder
vrouwen, geschikte voorwaarden schept voor verschillende vormen van pesten;
3. vestigt de aandacht op de verwoestende gevolgen van pesterijen voor de fysieke en psychische
gezondheid van de slachtoffers en daarmee ook hun gezin, die vaak medische en psychotherapeutischezorg nodig hebben en die als gevolg van de pesterijen vaak langdurig met ziekteverlof zijn of ontslagnemen;
4. vestigt de aandacht op het feit dat vrouwen volgens een aantal onderzoeken vaker dan mannen het
slachtoffer zijn van pestgedrag, hetzij verticaal (van meerdere jegens ondergeschikte of omgekeerd), hori-zontaal (tussen collegas van hetzelfde niveau) of een combinatie van beide;
5. vestigt de aandacht op het feit dat valse beschuldigingen van pestgedrag op hun beurt een geduchte
vorm van pesten kunnen worden;
6. benadrukt dat maatregelen tegen pesterijen op het werk gezien moeten worden als belangrijk element
bij het streven naar hogere kwaliteit en betere sociale betrekkingen op het werk; is van mening dat derge-lijke maatregelen tevens een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen van sociale uitsluiting en dat diteen reden is voor het starten van communautaire initiatieven die overeenstemmen met de Europese socialeagenda en de werkgelegenheidsrichtsnoeren;
7. is van mening dat het probleem van pesterijen op het werk waarschijnlijk in vele opzichten nog
wordt onderschat in de Unie en dat er voor het nemen van gemeenschappelijke maatregelen op com-munautair niveau vele argumenten zijn, zoals problemen bij het invoeren van doeltreffende instrumententer voorkoming van pesterijen, het feit dat richtsnoeren betreffende maatregelen tegen pesterijen op hetwerk een normgevende functie hebben en van invloed kunnen zijn op de manier waarop tegen pesterijenwordt aangekeken en dat dergelijke richtsnoeren ook noodzakelijk zijn vanuit het oogpunt van rechtvaar-digheid;
8. roept de Commissie op om in haar mededeling over een communautaire strategie inzake gezondheid
en veiligheid op het werk en over de versterking van de dimensie kwaliteit in het werkgelegenheids- en28.3.2002 NL C 77 E/139 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 20 september 2001
sociale beleid, alsmede in het groenboek over de sociale verantwoordelijkheid van ondernemingen aan-
dacht te besteden aan psychische, psychosociale en sociale factoren in het arbeidsmilieu, met inbegripvan de arbeidsorganisatie, en daarbij de nadruk te leggen op systematische en preventieve maatregelenvoor de lange termijn op het gebied van het arbeidsmilieu, onder meer met als doel het tegengaan vanpesterijen op het werk, en ook aandacht te besteden aan wetgevingsinitiatieven die hierop gericht zijn;
9. verzoekt de Raad en de Commissie om in de indicatoren voor de kwaliteit van werk die moeten
worden ontwikkeld voor de Europese Raad van Laken ook indicatoren betreffende pesterijen op het werkop te nemen;
10. verzoekt de lidstaten om met het oog op het bestrijden van pesterijen en ongewenste intimiteiten
op het werk hun bestaande wetgeving na te kijken en zo nodig te vervolledigen, en de definitie vanpesterijen na te kijken en er een eenvormige omschrijving van te geven;
11. wijst met grote nadruk op de verantwoordelijkheid van de lidstaten en de samenleving in haar
geheel voor pesterijen en geweld op het werk en ziet daarin het belangrijkste doel van de bestrijdings-strategie;
12. pleit ervoor dat de lidstaten de ondernemingen, overheidsdiensten en sociale partners verplichten
om doeltreffende preventieve maatregelen, een systeem voor de uitwisseling van ervaringen en specifiekeprocedures vast te stellen om het probleem voor slachtoffers op te lossen en te voorkomen dat het zichherhaalt; dringt in dit verband aan op een betere voorlichting en opleiding van werknemers, leidinggevendpersoneel, sociale partners en bedrijfsartsen, zowel in de particuliere als in de openbare sector, en wijst inhet kader van regelgeving ook naar de mogelijkheid om een vertrouwenspersoon op de werkplek aan testellen, waartoe werknemers zich, desgewenst, kunnen wenden;
13. verzoekt de Commissie een precisering of uitbreiding van het toepassingsbereik van de kaderricht-
lijn voor gezondheid en veiligheid op het werk te overwegen, dan wel een nieuwe kaderrichtlijn op testellen als juridisch instrument tegen pesterijen, en als verdedigingsmiddel voor eerbiediging van de per-soon van de werknemer, zijn intimiteit en eergevoel; benadrukt daarbij het belang van systematische stu-dies naar het arbeidsmilieu en preventieve maatregelen;
14. benadrukt dat de huidige kennis, met inbegrip van onderzoek op dit gebied, kan worden bevorderd
door de kwaliteit van de statistische basis te verbeteren en wijst op de rol die Eurostat en de StichtingDublin daarbij kunnen spelen; verzoekt de Commissie, de Stichting Dublin en het Europees Agentschapvoor de veiligheid en gezondheid op het werk diepgaand onderzoek te verrichten naar pesterijen op hetwerk;
15. benadrukt dat het van belang is nader te onderzoeken wat het verband is tussen de frequentie van
pesterijen op het werk en aspecten van de arbeidsorganisatie, alsmede geslacht, leeftijd, sector en beroep;wenst dat deze studie een analyse bevat van de specifieke situatie van vrouwen die het slachtoffer zijn vanpestgedrag;
16. constateert dat een lidstaat reeds een regelgeving heeft vastgesteld om pesterijen op het werk te
bestrijden en dat andere bezig zijn een dergelijke wetgeving op te stellen, vaak naar het model van dewetgeving ter bestrijding van seksuele intimidatie; verzoekt de lidstaten aandacht te schenken aan hetprobleem van pesterijen op het werk en hier rekening mee te houden bij het opstellen van nationalewetgeving alsmede bij andere maatregelen;
17. dringt er bij de Europese instellingen op aan het goede voorbeeld te geven op het gebied van
maatregelen ter voorkoming en bestrijding van pesterijen op het werk binnen de eigen structuren, alsmedeop het gebied van hulp en steun voor personen en werkteams, en eventueel een aanpassing van het amb-tenarenstatuut te voorzien inclusief een adequaat sanctiebeleid;
18. constateert dat personen die het slachtoffer zijn van pestgedrag in de Europese instellingen momen-
teel te weinig steun krijgen en feliciteert de administratieve diensten omdat zij reeds sinds een aantal jareneen speciale cursus (vrouwelijk management) voor vrouwelijke administrateurs aanbieden en onlangs eenAdviescomitØ pesten op het werk (mobbing) hebben opgericht;
19. wenst dat wordt onderzocht tot op welke hoogte overleg op communautair niveau tussen de sociale
partners een bijdrage kan leveren tot het tegengaan van pesterijen op het werk, waarbij ook de werkgevers-organisaties betrokken moeten worden;C 77 E/140 NL 28.3.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 20 september 2001
20. dringt er bij de sociale partners in de lidstaten op aan om onderling en op het niveau van de
Gemeenschap eigen plannen voor het bestrijden van pesterijen en geweld op het werk te ontwikkelen envolgens het principe van de beste praktijken hun ervaringen op dat gebied onderling uit te wisselen;
21. herinnert eraan dat pestgedrag ook nefaste gevolgen heeft voor de werkgevers, met name wat de
rentabiliteit en de economische efficiºntie van de onderneming betreft, als gevolg van het absenteïsme, deverminderde productiviteit van de werknemers door mentale confusie en concentratiestoornissen, en alsgevolg van de betaling van vergoedingen aan ontslagen werknemers;
22. beklemtoont het belang van een uitbreiding en verduidelijking van de verantwoordelijkheid van de
werkgevers voor de systematische uitvoering van initiatieven inzake het arbeidsmilieu om een goedarbeidsmilieu te bewerkstelligen;
23. roept op tot een discussie over het ondersteunen van vrijwillige netwerken of organisaties die zich
bezighouden met het bestrijden van pesterijen op het werk;
24. verzoekt de Commissie om uiterlijk in maart 2002 in een groenboek een gedetailleerde analyse te
geven van de situatie rond het probleem pesterijen op het werk in elke lidstaat en om vervolgens uiterlijkin oktober 2002 op basis van deze analyse een actieprogramma in te dienen betreffende maatregelen opcommunautair niveau ter bestrijding van pesterijen op het werk en in dit actieprogramma een tijdschemaop te nemen;
25. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede
aan de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden en het Europees Agent-schap voor de veiligheid en gezondheid op het werk.
11. Ontwikkeling van de samenwerking in het kader van Schengen
A5-0233/2001
Resolutie van het Europees Parlement over het passeren van de buitengrenzen en de ontwikkeling
van de samenwerking in het kader van Schengen (10846/1999  C5-0042/2000) + (11329/3/1999 
C5-0043/2000) + (SCHAC 2533/1/2000  C5-0729/2000) + (SEC(2000) 1439  C5-0730/2000 
2000/2015(COS))
Het Europees Parlement,
 gelet op het jaarverslag 1998 van de Raad inzake de toepassing van de Schengenuitvoeringsovereen-
komst (10846/99  C5-0042/2000),
 gelet op het jaarverslag van de Raad inzake de situatie aan de buitengrenzen van de staten waarin de
Overeenkomst van Schengen van kracht is geworden  1 januari 1998 t/m 31 december 1998(11329/3/1999  C5-0043/2000),
 gelet op het vierde rapport over de activiteiten van de Gemeenschappelijke controleautoriteit (SCHAC
2533/1/00  C5-0729/2000),
 gelet op het advies dat de Commissie heeft uitgebracht betreffende het verzoek van Ierland deel te
nemen aan enkele van de bepalingen van het Schengen-acquis (SEC(2000) 1439  C5-0730/2000),
 gelet op titel IV van het EG-Verdrag inzake visa, asiel, immigratie en andere beleidsterreinen die ver-
band houden met het vrije verkeer van personen,
 gelet op titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie inzake politiºle en justitiºle samen-
werking in strafzaken,
 gelet op de protocollen en verklaringen waarbij het Schengen-acquis geïntegreerd wordt in het kader
van de Europese Unie, over de toepassing van bepaalde aspecten van artikel 14 van het Verdrag totoprichting van de Europese Unie op het Verenigd Koninkrijk en Ierland, over de positie van hetVerenigd Koninkrijk en Ierland en de positie van Denemarken,28.3.2002 NL C 77 E/141 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Donderdag, 20 september 2001