5de VERSLAG VAN DE COMMISSIE over de kwantitatieve contingenten en de toezichtmaatregelen die van toepassing zijn op bepaalde producten andere dan textiel van oorsprong uit de Volksrepubliek China

5de VERSLAG VAN DE COMMISSIE

over de kwantitatieve contingenten en de toezichtmaatregelen die van toepassing zijn op bepaalde producten andere dan textiel van oorsprong uit de Volksrepubliek China

1. INLEIDING

A. Historische achtergrond

B. Doelstelling van het verslag van de Commissie

C. Methode

2. HOOFDSTUK 1 TENUITVOERLEGGING VAN DE KWANTITATIEVE BEPERKINGEN

I. Achtergrond en ontwikkeling sedert de invoering van de maatregelen

II. Beheer van de contingenten

III. Ontwikkelingen in de handel van de producten waarop kwantitatieve beperkingen van toepassing zijn

3. HOOFDSTUK 2 HET NUT VAN HANDHAVING VAN COMMUNAUTAIRE CONTINGENTEN

I. Aanpak van de Commissie

II. Analyse van de betrokken sectoren

1. Schoeisel

2. Vaatwerk van porselein en vaatwerk van keramische stoffen

III. De handelsliberalisering van China en de toetreding tot de WTO

IV. Algemene conclusies

4. HOOFDSTUK 3 TENUITVOERLEGGING VAN DE TOEZICHTMAATREGELEN EN HET AL DAN NIET HANDHAVEN VAN DERGELIJKE MAATREGELEN

I. Doel van de toezichtmaatregelen

II. Toepassing

III. Ontwikkeling van de invoer van aan toezicht onderworpen producten

IV. Het al dan niet handhaven van de toezichtmaatregelen

5. HOOFDSTUK 4 CONCLUSIES EN VOORSTELLEN VAN DE COMMISSIE

1. INLEIDING

1.1. A. Historische achtergrond

De Raad van de Europese Unie heeft bij Verordening (EG) nr. 519/94 van 7 maart 1994 bepaalde toezichtmaatregelen en kwantitatieve beperkingen voor de gehele Gemeenschap ingevoerd voor 7 categorieën producten van oorsprong uit de Volksrepubliek China, namelijk handschoenen, schoeisel, tafelgerei van porselein, tafelgerei van keramische stoffen, glaswerk, autoradio's en speelgoed.

De Raad had overeenstemming bereikt over het principe van dergelijke maatregelen in december 1993 als onderdeel van een totaalpakket dat de aanvaarding inhield van de Uruguay-Ronde, versterking van de handelspolitieke instrumenten en verwezenlijking van de gemeenschappelijke handelspolitiek.

Dit laatste aspect van het pakket hield de unilaterale opheffing in van 6.417 nationale kwantitatieve beperkingen (waarvan zo'n 4.700 betrekking hadden op Chinese producten) alsmede de invoering van contingenten voor de gehele Gemeenschap voor de invoer uit China van een beperkt aantal gevoelige producten waarvoor op dat moment nationale invoerbeperkingen golden.

De invoering van dergelijke contingenten was gebaseerd op de volgende overwegingen:

a) de gevoeligheid van de betrokken communautaire industrieën;

b) de toenemende dreiging van de invoer uit China voor deze industrieën, die werd verscherpt door de specifieke kenmerken van de Chinese economie.

1.2. B. Doelstelling van het verslag van de Commissie

Tijdens de besprekingen in de Raad over Verordening (EG) nr. 519/94 deed de Commissie de toezegging elk jaar verslag uit te brengen aan de Raad over de tenuitvoerlegging van de in bijlagen II en III vervatte toezichtmaatregelen en kwantitatieve beperkingen, en over de noodzaak dergelijke maatregelen al dan niet te handhaven en eventuele aanpassingen voor te stellen.

Met dit vijfde verslag wordt deze belofte ingelost.

1.3. C. Methode

1. In dit verslag wordt eerst de tenuitvoerlegging van de kwantitatieve beperkingen bekeken, alsmede de problemen die het beheer ervan met zich brengt.

In het tweede hoofdstuk wordt nagegaan of de door de Raad ingevoerde kwantitatieve beperkingen gehandhaafd moeten blijven. De Commissie ging derhalve na of de voorwaarden die de invoering van deze maatregelen in 1994 rechtvaardigen nog steeds aanwezig zijn, met name:

a) de situatie van de betrokken communautaire bedrijfstak, en

b) de gevoeligheid van deze bedrijfstakken ten opzichte van de Chinese invoer en

c) de vooruitgang bij de liberalisering van de Chinese handel.

De sectoren werden afzonderlijk onderzocht.

De uitvoering van de toezichtmaatregelen en de noodzaak deze te handhaven komen aan de orde in het derde hoofdstuk.

Het vierde hoofdstuk bevat, op basis van bovenstaande analyse, de conclusies en voorstellen van de Commissie.

2. Evenals in de voorgaande jaren stuitte de Commissie op aanzienlijke problemen bij het verzamelen van informatie over de toestand van de communautaire bedrijfstak, omdat producenten over het algemeen een uitgebreide reeks producten vervaardigen en niet alleen producten waarop contingenten van toepassing zijn en omdat vrijwel al deze sectoren zijn samengesteld uit veel kleine en middelgrote ondernemingen waarvan een groot deel zelfs niet bekend is bij de desbetreffende nationale federaties.

Slechts één associatie en een aantal individuele importeurs stuurden de Commissie antwoorden die van algemene strekking bleken te zijn.

3. De analyse is over het algemeen gebaseerd op de cijfers voor 1998. Voor zover mogelijk werd echter gebruik gemaakt van de trends van 1999.

2. HOOFDSTUK 1 TENUITVOERLEGGING VAN DE KWANTITATIEVE BEPERKINGEN

I. Achtergrond en ontwikkeling sedert de invoering van de maatregelen

Sedert de inwerkingtreding in maart 1994 hebben de contingenten een aantal wijzigingen ondergaan om een evenwicht te bereiken tussen de doelstelling om te zorgen voor een passende bescherming van de betrokken communautaire industrie en het streven naar handhaving van het handelsverkeer met de Volksrepubliek China:

- In juli 1994 besloot de Raad het contingent voor bepaald speelgoed voor 1994 te verhogen.

- In maart 1995 werden de contingenten verder verhoogd om rekening te houden met de toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden.

- In april 1996 besloot de Raad na de gevolgtrekkingen in het eerste verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de contingenten, bij Verordening (EG) nr. 752/96 om de contingentenregeling ten aanzien van China verder te versoepelen:

- de contingenten voor 3 producten (handschoenen, autoradio's en gecombineerde autoradio's) werden geliberaliseerd;

- de 3 contingenten voor speelgoed werden samengesmolten tot één contingent om handelaren meer flexibiliteit te verschaffen en hen in staat te stellen sneller te reageren op veranderingen op de markt;

- de overige contingenten werden verhoogd (tafelgerei van keramische stoffen, tafelgerei van porselein en glaswerk met 5% en bepaald schoeisel met 2%).

- In oktober 1996 werden bij Verordening (EG) nr. 1897/96 van de Raad fotohouders zonder lijst uitgesloten van het contingent dat van toepassing was op glaswerk.

- In mei 1997 werd bij Verordening (EG) nr. 847/97 van de Raad de invoer van onderdelen van speelgoed en toebehoren geliberaliseerd en de contingenten voor tafelgerei van glaswerk met ingang van 1 januari 1998 opgeheven.

- Tot slot werd naar aanleiding van Verordening (EG) nr. 1138/98 van de Raad van 28 mei 1998 die de tenuitvoerlegging inhoudt van de in het 3e verslag van de Commissie vervatte voorstellen:

- de invoer van speelgoed geliberaliseerd;

- de contingenten voor tafelgerei van keramische stoffen en van porselein met nog eens 5% verhoogd.

Ten slotte concludeerde de Commissie in haar vierde verslag dat, met het oog op de verschillende factoren waarmee rekening gehouden moet worden, er geen verandering in de structuur en het niveau van de overige contingenten moest komen.

II. Beheer van de contingenten

a) Juridische grondslag en doelstellingen

1. Het beheer van de communautaire contingenten is gebaseerd op Verordening (EG) nr. 520/94 van de Raad van 7 maart 1994 houdende de totstandbrenging van een communautaire procedure voor het beheer van de kwantitatieve contingenten en Verordening (EG) nr. 738/94 van 30 maart 1994 tot vaststelling van een aantal bepalingen ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 520/94 van de Raad (voornamelijk over procedurele aspecten, met inbegrip van het formulier van de gemeenschappelijke invoervergunning).

Er zij op gewezen dat contingenten vóór de goedkeuring van Verordening (EG) nr. 520/94 aan de lidstaten werden toegewezen en niet rechtstreeks aan de importeurs. Sedert de hervorming van maart 1994 heeft de Commissie, na het Comité van Beheer te hebben geraadpleegd, uniforme criteria vastgesteld, die van toepassing zijn op alle communautaire importeurs, overeenkomstig de beginselen van de interne markt en de relevante jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie.

2. Bij het contingentenbeheer hanteerde de Commissie de volgende uitgangspunten:

ervoor zorg dragen dat de administratieve procedures het bedoelde effect van de contingenten op de handel niet versterken en dat de beschikbare hoeveelheden volledig worden gebruikt; en

ervoor zorg dragen dat geen discriminatie plaatsvindt tussen de communautaire importeurs, ongeacht hun plaats van vestiging en ongeacht de plaats waar zij een vergunning aanvragen.

b) Werking van het systeem voor het beheer van de contingenten

1. Op grond van bovengenoemde uitgangspunten oordeelde de Commissie dat de eerste toewijzingsmethode van Verordening (EG) nr. 520/94 moest worden gehanteerd, d.w.z. de methode die gebaseerd is op de traditionele handelsstromen en die garandeert dat als "traditioneel" gekwalificeerde importeurs tenminste een deel van hun eerdere tijdens een referentieperiode tot stand gebrachte omzet ontvangen terwijl er tegelijkertijd voor wordt gezorgd dat niet-traditionele importeurs een redelijke toegang tot de contingenten krijgen.

De methode die was gebruikt voor de toewijzing van de voor de niet-traditionele importeurs voorbehouden contingenten is de derde methode van Verordening (EG) nr. 520/94, d.w.z. de methode waarbij in verhouding tot de gevraagde hoeveelheden wordt toegewezen. Om speculatieve aanvragen uit te sluiten wordt bovendien een maximale hoeveelheid vastgesteld waarvoor niet-traditionele importeurs een aanvraag kunnen indienen.

In 1996 werden 28.204 aanvragen voor invoervergunningen ingediend door niet-traditionele importeurs; voor 1997 was dit aantal 19.708 en voor 1998 was dit 21.439, terwijl het voor 1999 was gedaald tot 17.416 (waarbij wordt opgemerkt dat het aantal producten waarvoor een contingent van toepassing is in 1998 verder werd verlaagd). Voor het contingentjaar 2000 werden 27.247 aanvragen ingediend.

Het extreem hoog aantal aanvragen heeft ertoe geleid dat niet-traditionele importeurs steeds minder krijgen toegewezen, hetgeen zou kunnen leiden tot ondergebruik van de contingenten.

In een poging deze situatie te verbeteren werd het deel van de contingenten dat was bestemd voor niet-traditionele importeurs in 1997 met 5 percentpunten verhoogd voor het contingentjaar 1998 en in 1998 werd besloten eenzelfde verhoging in te voeren voor het contingentjaar 1999. Als gevolg van deze beperkte verhogingen konden aan niet-traditionele importeurs soortgelijke hoeveelheden als in voorgaande jaren worden toegewezen (zeer beperkt).

De Commissie concludeerde in haar vierde verslag dan ook dat het toewijzingsysteem dat ervoor zorgde dat het grootste deel van de contingenten wordt voorbehouden voor traditionele importeurs, dat de eerste 4 jaar voldeed aan zijn taak, nu zou moeten worden gewijzigd om ervoor te zorgen dat de onevenwichtige verdeling tussen de hoeveelheden die worden toegewezen aan "traditionele" en "andere" importeurs wordt opgeheven of tenminste wordt verbeterd.

In 1999, en voor het contingentjaar 2000, werd het deel van de contingenten dat was bestemd voor niet-traditionele importeurs in 1997 met 5 percentpunten verhoogd, en tegelijkertijd werd het individuele maximum verhoogd van 4000 tot 5000 paar schoenen (voor elke GN-regelcode) en van 4 tot 5 ton voor tafelgerei van keramische stoffen en tafelgerei van porselein (voor elke GN-regelcode). Mogelijk zijn in de toekomst verdere stappen nodig met het oog op enerzijds een verbetering van het algemene gebruik van de contingenten, en anderzijds een zo klein mogelijk aantal ongebruikte hoeveelheden die het volgende jaar opnieuw worden verdeeld.

2. Bij het contingentenbeheer heeft de Commissie alles gedaan om tegemoet te komen aan de wens van de importeurs om zo vroeg mogelijk in het bezit te komen van informatie over hun toewijzing voor de volgende periode. De Commissie opende de toewijzingsprocedures voor de contingenten van 2000 dan ook geruime tijd voor de aanvang van het contingentjaar, in juni 1999, en bood de importeurs de gelegenheid hun aanvragen gedurende 2½ maand, tot september 1999, te dienen.

3. Op grond van de huidige beheersvoorschriften voor 2000 zijn invoervergunningen 12 maanden geldig. Daarnaast zullen in 2000 de ongebruikte contingenten van 1999 opnieuw gedistribueerd worden. De Commissie is van oordeel dat de uit het vorige jaar overgedragen hoeveelheden gescheiden moeten blijven van de huidige jaarlijkse contingenten.

4. Het communautaire beheersysteem is wat de administratieve procedures betreft gebaseerd op een "single-stop"-aanpak waarbij alle communautaire importeurs, ongeacht hun plaats van vestiging in de Gemeenschap, bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van hun keuze een aanvraag kunnen indienen voor een invoervergunning, die geldig is in de gehele Gemeenschap.

Voorts zijn de toepassingsprocedures zo simpel mogelijk gehouden en zijn de formaliteiten tot het strikte minimum beperkt; voor de communautaire importeurs zijn geen kosten verbonden aan de vergunningsprocedure.

c) Conclusie

Zoals onvermijdelijk wanneer handel aan beperkingen wordt onderworpen, hebben zich problemen voorgedaan bij het beheer van deze contingenten. Een aantal problemen, zoals de selectie van het referentiejaar voor traditionele importeurs en de het verschil in geldigheidsduur tussen de vergunningen die zijn afgegeven uit hoofde van herdistributie en de gebruikelijke vergunningen die een jaar geldig zijn, is met succes aangepakt. De aan niet-traditionele importeurs toegewezen hoeveelheden zijn voor het contingentjaar 2000 opnieuw verhoogd, teneinde het gebrek aan evenwicht in de toewijzing van de contingenten in elk geval gedeeltelijk te verminderen, en de toegang tot de contingenten te verbeteren. De Commissie is evenwel van oordeel dat het systeem, dankzij de medewerking van de lidstaten, over het geheel goed functioneert. Men is met name van oordeel dat eventuele (terechte) bezorgdheid over het feit dat het beheersysteem niet zou mogen bijdragen tot het effect van de door de Raad vastgestelde contingenten, is weggenomen.

III. Ontwikkelingen in de handel van de producten waarop kwantitatieve beperkingen van toepassing zijn

De twee volgende tabellen geven een feitelijk overzicht van de ontwikkelingen in de handel van elk product dat onderworpen is aan kwantitatieve beperkingen, zowel wat betreft de omvang als de waarde.

a) Ontwikkeling van de omvang van de betrokken producten (invoer en contingenten)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

- cijfers voor "hi-tech"-schoenen afkomstig van het communautair toezicht zijn gebaseerd op de afgegeven toezichtsdocumenten die niet noodzakelijkerwijs de daadwerkelijke importniveaus weergeven; de cijfers zijn in voorkomend geval aangepast op basis van de gegevens die beschikbaar zijn van de Taric-databank. De cijfers voor de invoer kunnen verschillen van de cijfers uit vorige verslagen, als gevolg van de nodige technische aanpassingen van de gegevens uit de Taric-databank .- cijfers over ongebruikte hoeveelheden gebaseerd op invoervergunningen die zijn teruggezonden naar de lidstaten.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bron: - EUROSTAT

(*) cijfers met betrekking tot ongebruikte hoeveelheden gebaseerd op aan de lidstaten teruggestuurde invoervergunningen

b) Prijs bij invoer van producten van oorsprong uit China

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bron: EUROSTAT

3. HOOFDSTUK 2 HET NUT VAN HANDHAVING VAN COMMUNAUTAIRE CONTINGENTEN

I. Aanpak van de Commissie

Om deze vraag te kunnen beantwoorden heeft de Commissie onderzocht of de omstandigheden die de invoering van deze kwantitatieve beperkingen in 1994 rechtvaardigden nog dezelfde zijn, namelijk de gevoeligheid van de betrokken sectoren van de communautaire industrie en de dreiging die de Chinese productie voor hen betekent.

Deze analyse geschiedde per sector op basis van de volgende economische indicatoren:

1. Structuur van de industrie

2. Productie

3. Werkgelegenheid

4. Invoertrends

5. Invoerprijzen

6. Exportpotentieel van China

In deel III analyseert de Commissie de implicaties van de Chinese handelsliberalisering en de toetreding tot de WTO voor de handhaving van de contingenten van de Gemeenschap.-

II. Analyse van de betrokken sectoren

3.1.1. 1. Schoeisel

GN 6402 99; 6403 51 en 59; 6403 91 en 99; 6404 11; 6404 19 10

Op de volgende schoenproducten zijn kwantitatieve beperkingen van toepassing:

GN-code // Omschrijving van de goederen

640299 [1] // Schoenen, de enkel niet bedekkend, met buitenzool en bovendeel van rubber of kunststof, andere dan waterdicht schoeisel vallende onder post 6401; en andere dan sportschoeisel en ander schoeisel vallende onder post 6402)

[1] Met uitzondering van schoeisel waar speciale technologie aan te pas komt:

640351 // Schoenen, de enkel bedekkend, met buitenzool en bovendeel van leder, (andere dan sportschoeisel)

640359 // Schoenen, de enkel niet bedekkend, met buitenzool en bovendeel van leder, (anders dan sportschoeisel)

640391 1 // Ander schoeisel met buitenzool van rubber, van kunststof, van leder of van kunstleder en met bovendeel van leder, de enkel bedekkend

640399 1 // Ander schoeisel met buitenzool van rubber, van kunststof, van leder of van kunstleder en met bovendeel van leder, de enkel niet bedekkend

640411 [2] // sportschoeisel, tennisschoenen, basketbalschoenen, gymnastiekschoenen, trainingsschoenen en dergelijk schoeisel, met buitenzool van rubber of kunststof, en met bovendeel van textiel

[2] met uitzondering van:

64041910 // Pantoffels en ander huisschoeisel met buitenzool van rubber of kunststof, en met bovendeel van textiel, andere dan die welke vallen onder post 6404 11

A. Situatie van de schoenenindustrie in de Gemeenschap

1. Inleiding

De sector heeft onder druk van toegenomen internationale concurrentie en technologische ontwikkeling sedert een aantal jaren een periode doorgemaakt van modernisering en herstructurering. In de landen van de Unie is deze sector zich geleidelijk meer gaan richten op producten met een hoge toegevoegde waarde, gediversifieerd en van betere kwaliteit. Dit betekent echter niet - wat wel eens wordt gesuggereerd - dat de bovenkant van de markt van de Gemeenschap wordt gedomineerd door topproducten van Europese makelij en dat de onderkant van de markt "gereserveerd" is voor ingevoerde producten uit lage-lonenlanden. In feite wordt het onderste segment meer en meer vervangen door producten van middelmatige kwaliteit - een segment waarin een aanzienlijk deel van de Europese industrie nog steeds werkzaam is, en dat zeer competitief instrumenten. Bovendien zien zelfs bedrijven die traditioneel voor de bovenkant van de markt produceerden zich meer en meer gedwongen hun productlijn aan te vullen met minder dure modellen.

De concurrentiekracht die de sector de afgelopen jaren heeft ontwikkeld kan echter alleen worden benut wanneer de exporteurs daadwerkelijk toegang hebben tot de wereldmarkten - zowel wat betreft de aankoop van grondstoffen als de afzet van hun eindproducten. Hoewel de Gemeenschap betere markttoegang tot een prioriteit van haar handelsbeleid heeft gemaakt, laat de huidige situatie veel te wensen over, aangezien nog een breed scala aan (al dan niet tarifaire) handelsbelemmmeringen EU-bedrijven beletten hun exportpotentieel volledig uit te buiten. Zelfs geïndustrialiseerde landen als de Verenigde Staten - een van de belangrijkste exportmarkten voor de Gemeenschap - handhaven tariefpieken tot 48%.

2. Structuur van de industrie

De communautaire schoenenindustrie omvat een groot aantal kleine ondernemingen (gemiddeld 20 werknemers), die vaak gevestigd zijn in regio's die qua industriële activiteiten weinig gediversifieerd zijn. De lidstaten vertonen onderling echter bepaalde verschillen: terwijl in Duitsland en Frankrijk ondernemingen gemiddeld een honderdtal werknemers tellen, ligt het gemiddeld aantal werknemers in Italië en Spanje in de schoenenindustrie dichter bij tien. Voor de overige lidstaten ligt dit gemiddelde tussen deze twee uitersten.

Het aantal producenten in de EU als geheel is in de jaren 90 gedaald van 15.897 in 1989 tot 14.588 in 1998 (was 14.817 in 1997).

Door de geografische concentratie, het arbeidsintensieve karakter, en de aanzienlijke mate van kwetsbaarheid voor invoer tegen lage prijzen heeft elke verandering van de bedrijvigheid belangrijke gevolgen op sociaal en regionaal vlak.

3. Productie, consumptie en werkgelegenheid in de Gemeenschap

Na een gematigde daling met 1,46% tussen 1997 en 1996, daalde de productie met een forse 4.56% in 1998 tot het laagste niveau sinds jaren. Zoals genoemd, werd deze afname vooral veroorzaakt door de scherpe daling van de uitvoer als gevolg van de crises in Azië en elders (-9,74% in 1998).

De consumptie daalde met 1,6%, terwijl de totale invoer redelijk stabiel bleef. Daardoor daalde het marktaandeel van de EU-producenten op de EU-markt van 51% in 1997 tot 50% in 1998.

In 1998 gingen nog eens 11.784 banen verloren. Dit komt overeen met een daling met 3,93% ten opzichte van 1997.

Tabel 1

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4. Trends in de uitvoer

Na een daling van 6,24% in 1997 nam de uitvoer in 1998 met nog eens 9,74% af, waarbij vooral de uitvoer naar Rusland getroffen werd (-24,89% in 1998, na -20,33% in1997). De marktaandelen van de belangrijkste exportmarkten van de Gemeenschap bleven redelijk stabiel.

Tabel 2

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(Gegevens betreffende producten: GN Codes 6401-6405)

De uitvoer naar de belangrijkste leveranciers van de Gemeenschap bleef marginaal, waarbij China slechts 0,16% van alle communautaire uitvoer voor zijn rekening nam.

Tabel 3

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(Gegevens betreffende producten: CN Codes 6401-6405)

De communautaire export die het zwaarst getroffen werd door de Aziatische crisis was de uitvoer naar Zuid-Korea (-83,02%), Indonesië (-60,5%) en Thailand (-50,7%). De uitvoer naar China daalde met 52,5%. India en Brazilië vertoonden in 1998 een positieve ontwikkeling - na een scherpe daling in 1997 - waarbij India opnieuw het lage niveau van 1996 bereikte.

De handelsbalans van de Gemeenschap met die landen (in paren) bleef extreem negatief zoals blijkt uit de invoer/uitvoer-ratios voor 1997 en 1998:

Tabel 4

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(Gegevens betreffende producten: CN Codes 6401-6405).

De uitvoer/invoer-ratio met China verslechterde in 1998 - net als die met Vietnam, Indonesië, Taiwan en Thailand. De ratio voor Zuid-Korea daalde dramatisch, van 42% in 1997 tot 7,2% in 1998.

B. Gevoeligheid voor Chinese invoer

1. Trends in de invoer

In 1998 steeg de EU-schoeneninvoer uit alle bronnen met ongeveer 0,5% tot bijna 810 miljoen paar, waarbij het Chinese marktaandeel licht steeg (van 32,9% tot 33,4%), gevolgd door Vietnam (18,1%) en Indonesië (8,3%).

Met een stijging van 1,7% (vergeleken met 1997) slaagde China erin betre te presteren dan de rest van de wereld ("alle bronnen") ondanks de kwantitatieve beperkingen. Van de belangrijkste leveranciers verbeterden alleen Vietnam en Taiwan hun prestaties (stijgingen van respectievelijk 7,4% en 6,4%), waarbij hun absolute startniveau lag natuurlijk veel lager lag. De invoer van Brazilië en Indonesië daalde daarentegen scherp - met respectievelijk 22,3% en 21%.

Tabel 5

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(Gegevens betreffende producten: CN Codes 6401-6405)

In 1998 werd ongeveer eenderde van alle schoeisel van oorsprong uit China ingevoerd onder contingent.

Tabel 6

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(Gegevens hebben betrekkin op producten: CN Codes 6401-6405)

Hoewel de invoer van schoeisel onder contingent in 1998 redelijk stabiel bleef (-0,4% vergeleken met -8,9% tussen 1997 en 1996), steeg de invoer van schoeisel waarop geen kwantitatieve beperkingen van toepassing waren met 2,9% (na een aanzienlijke daling in het voorgaande jaar). Dit leidde tot een lichte daling in de algemene contingentdekking.

Uitgesplitst naar GN-codes waarop contingenten van toepassing zijn:

Tabel 7

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De totale invoer van schoeisel onder contingent bleef in feite alleen maar stabiel als gevolg van een significante stijging van de invoer van pantoffels en ander huisschoeisel met bovendeel van textiel vallende onder post 6404 19 10. In 1997 was de invoer van dergelijke pantoffels dramatisch gedaald als gevolg van de instelling van voorlopige antidumpingrechten in februari 1997 (voor een periode van 9 maanden), met betrekking tot zowel GN-codes 6404 19 10 (d.w.z. pantoffels) en 6404 19 90 (d.w.z. andere dan pantoffels).

De definitieve maatregel, vastgesteld op 20 oktober 1997 en van toepassing op zowel China als Indonesië was niet van toepassing op pantoffels, hetgeen leidde tot een stijging in de invoer van dergelijke pantoffels met meer dan 520% in 1998. Daarentegen bleef de invoer uit China van producten vallende onder GN-code 6404 19 90 - die nog steeds onder de antidumpingmaatregel vallen, maar waarvoor geen contingenten gelden, op het relatief lage niveau van 1997:

Tabel 8

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(paar)

Op 23 februari 1998 werden tevens definitieve antidumpingmaatregelen ingesteld op schoeisel met bovendeel van leder of kunststof van oorsprong uit China, Indonesië en Thailand. Deze maatregelen hadden betrekking op GN-codes 6402 99 (d.w.z. 6402 99 98) en 6403 99 (d.w.z. 6403 99 93, 6403 99 96, 6403 99 98), waarbij schoeisel voor sportbeoefening wordt uitgesloten.

Wat betreft GN-code 6402 99, verloren zowel China als Indonesië marktaandeel in 1997 en 1998, terwijl Thailand er ondanks de antidumpingmaatregelen in slaagde zijn export te verhogen. Vietnam werd de belangrijkste leverancier van de Gemeenschap van deze producten:

Tabel 9

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(paar)

Ook wat betreft GN-code 6403 99, werd Vietnam de belangrijkste leverancier van de Gemeenschap terwijl China erin slaagde zijn exportniveau te handhaven:

Tabel 10

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

(paar)

2. Invoerprijzen

Uit een vergelijking van de gemiddelde prijzen van ingevoerd Chinees schoeisel met die van uitgevoerd schoeisel van de Gemeenschap (Extra-15) blijkt de mate van onderbieding van de Chinese invoer op de markt van de Gemeenschap.

Tabel 11

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

In 1998 varieerden de Chinese prijzen van 12,1% tot 68% van de gemiddelde prijzen van communautaire export naar derde landen. Tussen 1997 en 1998 is het prijsvoordeel van China aanzienlijk toegenomen voor GN-codes 6403 99 (van 66% tot 48,6%) en 6404 11 (van 91,9% tot 68%) als gevolg van de gestegen prijzen van uitgevoerde producten van de Gemeenschap (en ondanks de antidumpingrechten op bepaalde producten die onder GN-code 6403 99 vallen). De afschaffing van voorlopige antidumpingrechten op pantoffels (6404 19 10) had geen onmiddellijk effect op de prijzen, die op een niveau van 1,14 ecu per paar bleven. Voor GN-code 6403 51 is het prijsverschil afgenomen van 35,5% in 1997 tot 47,5% in 1998.

Al met al bleef China - waarvan de gemiddelde prijs/eenheid daalde van 4,82 in 1997 tot 4,70 in 1998 - de goedkoopste van de belangrijkste leveranciers van schoeisel van de Gemeenschap (in ecu/eenheid).

Tabel 12

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Heeft betrekking op: GN-code hoofdstuk 64)

In 1998 bereikten de gemiddelde Chinese prijzen (4,70 ecu/eenheid) slechts 55% van de prijzen van in de Gemeenschap ingevoerde goederen uit alle bronnen (8,55 ECU/eenheid), en 22,2% van de gemiddelde prijzen van op derde markten verkochte Europese producten (21,13 ECU/eenheid).

C. Standpunten van de belanghebbende partijen

1. Opinie van de communautaire bedrijfstak

Volgens de Europese Confederatie van bedrijfstakken voor schoeisel heeft de invoer van schoeisel uit China nog steeds beter gepresteerd dan de invoer uit alle derde landen, ondanks de kwantitatieve beperkingen. Deze associatie is voorts van mening dat de kwantitatieve beperkingen niet eens volledig worden benut, wat voldoende ruimte laat voor een toename van de invoer uit China. De confederatie is van mening dat de Chinese producten de Europese prijzen nog steeds onderbieden met een significante marge en daarmee zware druk uitoefenen op de Europese industrie die te kampen heeft met een dalende productie, een verslechterende uitvoer, en een steeds groter verlies van werkgelegenheid. Om deze redenen is de Europese industrie fel gekant tegen afschaffing van de China contingenten, en tegen een verhoging van de huidige niveaus.

2. Opinie van de importeurs

Volgens de Foreign Trade Association (FTA) is banenverlies in de communautaire schoenenindustrie een natuurlijk verschijnsel, dat voornamelijk het gevolg is van automatisering en vooruitgang op het gebied van informatietechnologie. De FTA is niet van mening dat de Chinese invoer een bedreiging vormt voor de sector.

D. Conclusie

De schoenensector blijft zeer kwetsbaar voor Chinese invoer vanwege: de omvang van de invoer uit China (33.4% van alle invoer in de Gemeenschap; zie tabel 5), het significante aandeel van deze invoer in de totale communautaire markt (17,4%; zie tabel 1); het prijsverschil (4,70 ecu/eenheid in vergelijking met 21,13 ecu/eenheid; zie tabel 12), en het enorme exportpotentieel van de Chinese industrie.

In 1998 verslechterde de onevenwichtige situatie verder als gevolg van de financiële crises in Azië, Rusland of Brazilië, waardoor belangrijke exportmarkten werden afgesloten voor EU-producenten, zonder dat deze zich konden richten op andere markten. Tegelijkertijd was de Europese Unie de enige belangrijke regio ter wereld waar het invoerniveau werd gehandhaafd ondanks de economische crises van de laatste twee jaar, zodat de Unie de belangrijkste afzetmarkt werd voor vele producenten uit derde landen voor wie de binnenlandse markt was ingestort. Als gevolg daarvan daalden de export en de productie van de Gemeenschap scherp.

Ondanks de kwantitatieve beperkingen slaagde China erin het gemiddelde van alle communautaire leveranciers te overtreffen (met +1,7% in vergelijking tot +0,5%; zie tabel 5).

Indien op dit moment de kwantitatieve beperkingen jegens China werden opgeheven zou dit het algemene industriebeleid van de Gemeenschap inconsistent maken: enerzijds worden Europese producenten aangemoedigd hun concurrentiepositie voortdurend te verbeteren door te investeren in zowel materiële als immateriële factoren. Anderzijds hebben de Europese instellingen de verplichting op zich genomen operatoren een algemeen kader te bieden waarin zij op een eerlijke wijze kunnen concurreren met hun concurrenten op een mondiale open markt. Momenteel bestaat een dergelijke eerlijke concurrentieverhouding niet, aangezien veel derde landen nog steeds zeer hoge tarieven en talrijke niet-tarifaire belemmeringen handhaven.

Indien bedrijven geen markten vinden voor hun uiterst concurrerende producten is het weinig aantrekkelijk om te investeren - en te innoveren - en hun (dikwijls pijnlijke) moderniserings- en herstructureringsprocessen voort te zetten. Bovendien zijn groeiende markten van essentieel belang voor bedrijven die schaalvoordelen trachten te behalen met het oog op versterking van hun internationale concurrentiepositie door tegen lagere gemiddelde kosten te produceren.

Tegen deze achtergrond, en rekening houdend met het feit dat de schoenenindustrie in essentie een arbeidsintensieve sector blijft, zal elke verdere liberalisering van de communautaire invoer gepaard moeten gaan met een equivalente liberaliseringsinspanning van de handelspartners van de Gemeenschap.

Zolang vele markten van derde landen nagenoeg gesloten blijven voor de EU-export, moeten de kwantitatieve beperkingen tegen China worden gehandhaafd, om verlichting te brengen in een situatie die wordt gekenmerkt door een klimaat waarin geen eerlijke concurrentie geboden wordt.

3.1.2. 2. Vaatwerk van porselein en vaatwerk van keramische stoffen

GN 6911.10 en GN 6912.00

Er is moeilijk te komen aan statistieken en gedetailleerde informatie over de twee posten onder contingent omdat de meeste producenten een ruim assortiment produceren waarbij de producten over het algemeen als "vaatwerk" worden opgegeven, d.w.z. een combinatie van GN 6911 + 6912 + 6913, en omdat de producenten over het algemeen zeer terughoudend zijn om wat zij als commercieel gevoelige informatie beschouwen aan hun federaties te verstrekken. In de sector vaatwerk zijn er bovendien tal van zeer kleine producenten die geen lid zijn van een nationale federatie. Zoals gebruikelijk moest voor dit verslag dan ook naar diverse bronnen worden gekeken.

A. Situatie van de industrie van vaatwerk in de EU

1. Structuur van de EU-bedrijfstak voor vaatwerk van keramische stoffen

Aanvankelijk was de productie van keramische producten gevestigd bij de bron van grondstoffen en energie en daar waar goede transportfaciliteiten waren. Dit zijn niet langer de doorslaggevende factoren, maar de sector is nog steeds geografisch sterk geconcentreerd met bijvoorbeeld grote concentraties in Staffordshire in het VK, Limousin in Frankrijk, Noord-Beieren in Duitsland en Maastricht in Nederland.

De sector bestaat overwegend uit kleine en middelgrote ondernemingen hoewel er ook een aantal grotere productenten zijn zoals Villeroy en Boch in Duitsland en Royal Doulton en Wedgwood in het Verenigd Koninkrijk, die waarschijnlijk de drie grootste producenten ter wereld zijn. Deze producenten hebben een uitgebreid assortiment dat per producent zeer uiteenloopt en in hoge mate afhankelijk is van de smaak van het publiek en het beschikbaar inkomen.

De productie in de vaatwerksector vertegenwoordigt qua waarde ongeveer een tiende van de totale productie van de keramische industrie in de Europese Unie, maar wat het aantal werknemers betreft, ongeveer een kwart. Het is de meest arbeidsintensieve sector van de zes keramische subsectoren en is derhalve bijzonder gevoelig voor de gevolgen van laaggeprijsde invoer.

2. Trends in productie en zichtbaar verbruik

De cijfers in onderstaande tabel hebben betrekking op alle keramische sectoren.

N.B. Omdat de DEBA-databank niet langer bestaat en in afwachting van het volledig recupereren van het voormalig werk van Eurostat worden de productiecijfers voor 1998 berekend aan de hand van de korte-termijnindicatoren van de Eurostat-European Business Trends-databank.

Eenheid: miljoen ecu

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De in- en uitvoercijfers voor EUR 15 zijn afkomstig van COMEXT. De gegevens met betrekking tot de productie en de werkgelegenheid zijn afkomstig van de voormalige DEBA-databank (behalve * ==> eerste schatting Cérame-Unie [3]) en de Eurostat-NewCronos -databank (1995, 1996, 1997 en 1998) voor EUR 15 met gebruikmaking van NACE Herz. 1,26.2 + 26.3 + 26.3 +26.4).

[3] De overkoepelende organisatie die de gehele keramische industrie op EU-niveau vertegenwoordigt. De vaatwerk-sector wordt vertegenwoordigd door de FEPF, the Fédération Européenne des Industries de Porcelaine et de Faïence de Table et d'Ornementation.

Ter vergelijking volgen hieronder gegevens over tafelgerei

GN 6911 + 6912 + 6913 Eenheid: miljoen ecu

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bronnen: invoer/uitvoer van COMEXT

productie en werkgelegenheid van Cérame-Unie

* GN 6911.10 + 6912.00

** raming van Cérame-Unie

*** aantal producenten van vaatwerk dat is aangesloten bij Cérame-Unie

Zoals blijkt uit bovenstaande cijfers is de invoerpenetratie voor alle keramische producten samen niet significant. Europa is echter traditioneel een grote exporteur van keramische producten en de export is een belangrijk en onmisbaar onderdeel van de orderportefeuilles van vele Europese bedrijven.

Verder dient te worden opgemerkt dat het Chinese aandeel in de invoer van alle keramische producten van buiten de EU gestaag is gestegen en in 1998 20,1% vertegenwoordigde (qua waarde), vergeleken met 17,2% in 1996. De keramische industrie in de EU vindt dit een alarmerend signaal omdat China momenteel weliswaar kleine hoeveelheden tegels uitvoert naar de EU, maar de Chinese tegelproducenten de productiecapaciteit de afgelopen paar jaar hebben uitgebreid zodat het land nu Spanje en Brazilië voorbij is gestreefd en de op één na grootste producent (na Italië) ter wereld is geworden. Verwacht wordt dat de invoer van Chinese tegels in de EU de komende paar jaar aanzienlijk zal toenemen.

De industrie heeft daarnaast een aantal actuele kenmerken van de markt voor vaatwerk gesignaleerd:

( de vraag naar vaatwerk gaat nog steeds gelijk op met de groeiende wereldbevolking

( klanten kopen echter minder vaak grote serviezen die zij voor de rest van hun leven houden, naarmate de trend naar informeel dineren toeneemt. Tafelgerei wordt steeds meer aan mode onderhevig en wordt relatief snel afgedankt als de mode verandert

( De Aziatische fabrikanten veroveren een steeds groter deel van dit marktsegment

( EU-fabrikanten willen de kosten terugdringen, o.a. door minder gebruik te maken van materialen met een hoge kostprijs (en dus met een hoge marge), door de productie over te brengen naar gebieden met lage kosten (met alle gevolgen voor de traditionele werkgelegenheid), outsourcing van de productie

( in de gebieden waar traditioneel vaatwerk wordt gemaakt is de productie met 750 miljoen dollar gedaald in de vijf jaar tot 1997

( De Aziatische productie steeg in dezelfde periode met 1 miljard dollar

( De EU-productie van hotelgerei blijft op een goed niveau, maar heeft te kampen met piektarieven in traditionele markten zoals de VS (zie onder); deze situatie wordt nog verergerd doordat Chinese producenten de Amerikaanse markt bestoken met laaggeprijsde invoerproducten en op sommige terreinen de EU-producenten bijna uit de markt stoten.

3. Werkgelegenheidstrends

De laatste jaren zijn is de werkgelegenheid in de keramische industrie gestaag gedaald. Voor 1998 zijn niet alle cijfers beschikbaar, en voor sommige landen zijn de cijfers accurater dan voor andere. Op de jaarvergadering op 3 en 4 juni maakte de FEPF de volgende schattingen bekend, die betrekking hebben op de laatste twee jaar en op de grootste productielanden:

Aantal werknemers

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Het aantal werknemers in de keramische industrie als geheel daalde tussen 1992 en 1997 met naar schatting 24,9%; het aantal personeelsleden in de sector tafelgerei daalde in de periode tussen 1992 en 1996 echter met naar schatting 33,0%, gevolgd door een verdere daling met 25,9% tussen 1997 en 1998, zoals uit bovenstaande tabel blijkt. Deze trend lijkt in 1999 te zijn versneld door een daling van de binnenlandse vraag en de economische problemen in Azië en, in mindere mate, in Zuid-Amerika. Deze economische problemen leidden tot de afsluiting van enkele traditionele markten voor EU-producenten, terwijl de producenten in die landen op zoek gingen naar andere markten, zoals die van de EU, om het surplus aan binnenlandse producten af te zetten.

Tegelijkertijd wordt de afzet in de Verenigde Staten bemoeilijkt door de sterke positie van bepaalde valuta (met name het Britse pond) tegenover de dollar; deze situatie heeft ook voor het eerst geleid tot de instroom van grote hoeveelheden goedkoop Amerikaans hotelvaatwerk in de EU (vooral in het Verenigd Koninkrijk), ondanks verklaringen tijdens de EU/VS-onderhandelingen in het kader van de Uruguay-ronde dat Amerikaanse producenten geen hotelvaatwerk exporteerden. Na deze Ronde bleven ook enkele zeer hoge tariefpieken bestaan voor hotelvaatwerk in de VS, een traditionele markt voor EU-producenten.

De afzonderlijk opmerkingen van de lidstaten (voor zover beschikbaar) volgen hieronder:

( Verenigd Koninkrijk

Marktaandeel en productie daalden met ongeveer 10% in 1998 vergeleken met 1997, en voor 1999 wordt een daling van nog eens 5% voorspeld. Omzet van traditioneel tafelgerei en de algemene werkgelegenheid daalden met 25% tussen 1996 en 1998, waarvan 20% in 1998. De winstgevendheid werd in dezelfde periode gehalveerd.

Eind 1998/begin 1999 gingen 1.200 banen verloren bij een van de grootste producenten, 140 bij een andere producent, terwijl een derde producent zijn bedrijf sloot met een verlies van 300 banen. N.B.: de regionale aspecten zijn van belang: de werkgelegenheid in de keramische industrie in het Verenigd Koninkrijk is goed voor 1 % van de totale werkgelegenheid in het VK, maar in Stoke-on-Trent, de belangrijkste keramiekproducerende regio, is de keramische en aanverwante industrie goed voor 51 % van de werkgelegenheid.

( Duitsland

Een daling van 4,4% in 1998 ten opzichte van 1997. Dit zou kunnen wijzen op een minder snelle daling van de werkgelegenheid, aangezien Duitslands grootste producent de laatste drie jaar de werkgelegenheid vermindert; er zullen waarschijnlijk nog eens 1.500 banen moeten verdwijnen; oneerlijke competitie door laaggeprijsde invoer wordt als een van de hoofdfactoren geciteerd. Twee andere producenten gingen over tot volledige sluiting van fabrieken. De cijfers van Eurostat, die alleen voor Duitsland beschikbaar zijn, wijzen op een verlies van 25% in de werkgelegenheid in de vervaardiging van keramische huishoudelijke en sierartikelen tussen juni 1995 en november 1998: de aantallen daalden van 21 857 in 1995 tot 18 326 in 1996.

( Frankrijk

Het Franse lid van de FEPF meende dat de werkgelegenheid in 1998 in het algemeen redelijk stabiel was gebleven, hoewel drie fabrieken volledig werden gesloten waarbij meer dan 500 banen verloren gingen, die op andere terreinen werden gecompenseerd. Er loopt een proces voor herstructurering en rationalisering waarbij de werkgelegenheid sinds 1990 met 25% is gedaald.

( Italië

De werkgelegenheid daalde naar schatting met 48 % tussen 1997 en 1998.

( Griekenland

Drie fabrieken werden volledig gesloten. De enige overgebleven Griekse producent van vaatwerk bevindt zich in ernstige economische moeilijkheden.

( Portugal

De werkgelegenheid daalde naar schatting met 36 % tussen 1997 en 1998, hoewel dit mogelijk licht overdreven is, aangezien het cijfer voor 1997 te hoog zou kunnen zijn geweest.

Hoewel banenverlies in de vaatwerksector niet uitsluitend kan worden toegeschreven aan de invoer van laaggeprijsde producten, speelt deze ongetwijfeld een rol. Deze rol wordt dikwijls in persberichten genoemd als een significante factor bij sluitingen of rationalisatie.

B. Gevoeligheid voor Chinese invoer

1. Trends in in- en uitvoer

Zoals reeds werd uiteengezet, is de uitvoer van groot belang voor EU-producenten van vaatwerk; velen van hen exporteren over het algemeen zo'n 30% van de productie, hoewel over het algemeen duidelijk meer wordt ingevoerd dan uitgevoerd. Onderstaande tabellen tonen de invoertrends in de EU in 1998 met de voornaamste exportmarkten en de voornaamste importeurs.

Import van buiten de EU in 1998: EUR 15 Bron: COMEXT

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Import van buiten de EU in 1998: EUR 15 Bron: COMEXT

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

De invoer uit China blijft groeien en vormt de belangrijkste bron van invoer in de EU van porselein en vaatwerk, terwijl de EU-uitvoer naar China veelal nihil blijft. De invoer in China blijft verwaarloosbaar, vooral als gevolg van de eigen overcapaciteit en om redenen die verband houden met buitenlandse valuta. Om dezelfde reden is hun exportpotentieel zeer aanzienlijk.

Ook zijn er beschuldigingen geuit als zouden Chinese exporteurs de communautaire contingenten omzeilen. In dit kader moet worden opgemerkt dat het hier invoercijfers betreffen zoals die zijn gemeld en geselecteerd door COMEXT. Er zijn echter beschuldigingen geuit dat goederen uit China via andere landen worden ingevoerd (bijv. via Hong Kong, en meer recentelijk, Vietnam). Er is bijvoorbeeld geen lokale productie van keramisch vaatwerk in Hong Kong, maar in 1998 meldde Hong Kong de volgende tonnages en waarden aan de EU:

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Source: COMEXT

Bovendien is de ware omvang van de Chinese invoer onduidelijk omdat de contingenten worden uitgedrukt in tonnen. In dit kader is de beschuldiging geuit dat volgens bepaalde laboratoriumtests op ingevoerde Chinese producten het gemiddelde gewicht per stuk met wel tweederde is teruggebracht. Dit betekent dat hoewel de invoercontingenten niet volledig zijn gebruikt in termen van tonnen, het eigenlijke aantal stuks Chinees vaatwerk dat wordt ingevoerd significant is gestegen. Het is helaas niet mogelijk dit te verifiëren in COMEXT, dat geen details geeft over afzonderlijke eenheden.

Ten slotte hebben de Europese producenten van tafelgerei het probleem van namaakproducten naar voren gebracht. Zoals in voorgaande jaren zijn beschuldigingen geuit dat Chinese producenten Europese ontwerpen kopiëren, die vervolgens in China vervaardigd worden en in Europa worden verkocht tegen veel lagere prijzen dan de Europese producten. Er zijn voorbeelden in het verleden van Chinese producten die op de Europese markten worden verkocht en vrijwel exacte replica zijn van EU-producten.

2. Prijsregeling

De gemiddelde prijs van de Chinese invoer ligt over het algemeen aanzienlijk onder de Europese prijzen zowel voor porselein als voor aardewerk. Hieronder volgt een vergelijking van de gemiddelde prijzen van ingevoerde Chinese goederen met de gemiddelde prijs van soortgelijke producten die in de EU zijn vervaardigd (nog niet beschikbaar voor 1998).

ECU/kg Bron: leden van Cérame-Unie

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

* Alleen Frankrijk en Portugal.

** Alleen Frankrijk.

Voor de twee specifieke producten waarvoor een contingent geldt, werden de Chinese prijzen vergeleken met de gemiddelde prijzen voor onderlinge handel binnen de EU in 1998:

ECU/kg Bron: COMEXT

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Zoals uit de bovenstaande cijfers blijkt kan het bestaan van contingenten de omvang van de Chinese invoer waarschijnlijk beperken en zijn er tekenen van kleine verhogingen bij de Chinese verkoopprijzen. De Europese prijzen zijn echter steeds meer onder druk komen te staan, niet alleen als gevolg van de laaggeprijsde invoer, met name uit Zuidoost-Azië en Midden- en Oost-Europa, maar tevens omdat er nog steeds sprake is van een bepaalde productie-overcapaciteit in de Europese Unie.

C. Standpunten van de belanghebbende partijen

1. Opvatting van de communautaire industrie

De Europese sector van vaatwerk van keramische stoffen wordt op Europees niveau vertegenwoordigd door de Fédération Européenne des Industries de Porcelaine et de Faïence de Table et d'Ornementation (FEPF), die op haar beurt weer lid is van de overkoepelende Europese federatie van producten van keramische stoffen Cérame-Unie. Cérame-Unie, dat naar eigen schatting ongeveer 75% van alle EU-vaatwerkproducenten vertegenwoordigt (NB: er zijn zeer veel niet-geaffilieerde kleine producenten), blijft krachtig voorstander van de handhaving van de contingenten in 2000, zonder verhoging van de in 1999 geldende niveaus.

2. Opinie van de importeurs

De Union of Glass and Pottery Wholesalers Associations en the Foreign Trade Association zijn daarentegen van mening dat de contingenten voor vaatwerk niet langer nodig zijn, omdat de algemene situatie van de Europese industrie is verbeterd als gevolg van rationalisatie, verkleining en verplaatsing van de productie naar Midden- en Oost-Europa en het Verre Oosten waar het uurloon 70 tot 80% lager ligt dan in de Gemeenschap.

D. Conclusie

Het is duidelijk dat de EU-vaatwerksector gevoelig blijft vanwege de grote omvang van laaggeprijsde Chinese invoer en de potentieel aanzienlijke verstoring van deze invoer. De Europese keramische-vaatwerksector gaat verder met een hard rationaliseringsproces om de productiviteit en het concurrentievermogen te verbeteren, en in deze moeilijke periode is de sector bijzonder gevoelig voor de effecten van laaggeprijsde invoer; de contingenten moeten dan ook gehandhaafd worden op het niveau van 1999.

III. De handelsliberalisering van China en de toetreding tot de WTO

De Gemeenschap heeft zowel in bilateraal als in WTO-kader getracht om China ertoe te brengen de resterende 385 contingenten af te schaffen. Hoe dan ook heeft de Gemeenschap geen zekerheid over een programma voor de geleidelijke afschaffing van de Chinese contingenten dat ook maar in de buurt komt van het eigen Europese programma.

De Commissie heeft herhaaldelijk gesteld dat zij verwacht dat de Chinese contingenten in het jaar 2005 volledig zullen zijn afgeschaft, en dat zij in het geval van een eerdere afschaffing onze eigen contingenten zou liberaliseren. China heeft gezegd voornemens te zijn de contingenten tegen het jaar 2005 af te schaffen en een beperkt aantal contingenten eerder af te schaffen, mits China in de nabije toekomst tot de WTO kan toetreden. De Chinese onderhandelaars hebben dikwijls vraagtekens geplaatst bij de termijn van 2005, en gesteld dat deze termijn afhankelijk is van de Chinese toetreding tot de WTO in een vroeg stadium.

Daarnaast is het beheer van de Chinese contingenten dikwijls arbitrair en ondoorzichtig. De Commissie heeft China herhaaldelijk gevraagd om een gelijke behandeling van alle importeurs en exporteurs bij de toewijzing van de contingenten. Tot dusver is het beheer van de contingenten onbevredigend.

De Commissie heeft China duidelijk gemaakt dat een aanzienlijke verbetering in de toegang tot de markt een belangrijke rol zou kunnen spelen bij een eventuele hervatting van het liberaliseringsproces van de resterende EG-contingenten. Tot op heden is deze verbetering niet tot stand gekomen.

IV. Algemene conclusies

Uit de bijeengebrachte informatie heeft de Commissie de volgende conclusies getrokken:

1. De sectoren die worden bestreken door de kwantitatieve beperkingen hebben zich over het algemeen inspanningen getroost die vruchten hebben afgeworpen wat betreft de herstructurering van de productie en de verbetering van de kwaliteit van de producten waarop een contingent van toepassing is. Hoewel Europese producenten hun inspanningen in de sectoren schoeisel en tafelgerei blijven voortzetten, blijven deze sectoren echter bijzonder gevoelig.

- De situatie blijft over het geheel genomen onzeker: beide industrieën worden in verschillende mate getroffen door stagnerende productie, afnemende verkoop en uitvoer, sluitingen en verlies aan arbeidsplaatsen.

- De meeste zijn arbeidsintensieve, gefragmenteerde industrieën die bijzonder kwetsbaar zijn voor mededinging uit lage-lonenlanden waardoor zij reeds een omvangrijk communautair marktaandeel hebben verloren.

- De industrieën zijn bezig met herstructurering die er veelbelovend uitziet maar kostbaar en moeilijk uitvoerbaar is - een nieuwe golf van laaggeprijsde invoer zal deze projecten tot mislukking doemen.

2. De Chinese concurrentie in deze sectoren blijft over het algemeen een reële bedreiging:

- China beschikt over een enorme - en groeiende - productie- en exportcapaciteit in de sectoren die bestreken worden door kwantitatieve beperkingen en Chinese exporteurs zouden, zonder contingenten, spoedig enorme hoeveelheden op de communautaire markt kunnen loslaten.

- De invoer uit China had reeds een aanzienlijk marktaandeel verworven of was hiermee bezig, toen kwantitatieve beperkingen op communautair niveau werden ingevoerd.

- De prijzen van ingevoerde Chinese producten blijven aanzienlijk lager dan die van de vergelijkbare communautaire productie. Ze liggen eveneens onder die van de andere communautaire leveranciers.

- Verder wordt de mededinging in het geval van een aantal producten (porselein, keramische producten) nog verstoord door frequente gevallen van namaak.

- Een aanvullende overweging is de bijzondere aard van de Chinese economie. China heeft de afgelopen paar jaar getracht zijn handelsregeling te liberaliseren en zijn economie open te stellen voor de wereld. Hoewel deze maatregelen een belangrijke stap voorwaarts betekenen, hebben de Chinese autoriteiten nog steeds een grote invloed op het reilen en zeilen van de Chinese industrie; bijv. kunstmatig lage prijzen die de reële economische kosten van het betrokken product niet tot uitdrukking brengen en exportstrategieën die niet geleid worden door strikt commerciële overwegingen.

Aan de invoerzijde handhaaft China hoge tarieven op tal van consumentenproducten, waarbij de meer prohibitieve beperkingen het gevolg zijn van niet-tarifaire obstakels zoals contingenten, vergunningen, beperkingen met betrekking tot buitenlandse valuta en technische obstakels. Producten kunnen alleen worden ingevoerd door buitenlandse handelscoöperaties die hiervoor toestemming hebben gekregen en die hoofdzakelijk gecontroleerd worden door de centrale overheid.

Opheffing van de kwantitatieve beperkingen zou dan ook zeer waarschijnlijk leiden tot een hernieuwde stroom van invoer uit China en een verdere gevaarlijke verzwakking van de marktpositie van de betrokken communautaire industrie.

Onderzoek van het daadwerkelijk gebruik van invoervergunningen door communautaire importeurs wees uit dat belangrijke hoeveelheden niet worden gebruikt, variërend van 15 tot ruim boven 30% [4] van de totale contingenten. Hoewel een deel van deze ongebruikte hoeveelheden waarschijnlijk voortvloeit uit de toewijzing van zeer beperkte hoeveelheden aan "niet-traditionele" importeurs (die er vervolgens van afzien hoeveelheden in te voeren die zij als economisch onbeduidend beschouwen) lijkt een groot deel hiervan overeen te komen met besluiten van traditionele importeurs om hun invoervergunningen niet volledig te gebruiken. Voor bepaalde subcategorieën schoeisel (pantoffels en bepaalde schoenen van leder en kunststof) zijn dergelijke besluiten hoogstwaarschijnlijk in 1997 en 1998 het gevolg van antidumpingmaatregelen of hangende onderzoeken. Dit gaat echter niet op voor de meeste producten onder contingenten waar aanzienlijke ongebruikte hoeveelheden werden aangetroffen.

[4] Met uitzondering van pantoffels (GN 6404 19 10).

Gezien het bovenstaande is de Commissie van oordeel dat de totale beschikbare hoeveelheden niet ontoereikend zijn om te voldoen aan de vraag van de importeurs, zodat een onmiddellijke verhoging niet noodzakelijk is. Zoals reeds eerder gesteld, treedt op 1/1/2000 een aanpassing van de toewijzingsmethode ten gunste van niet-traditionele importeurs in werking. De Commissie meent dat een dergelijke aanpassing gekoppeld aan de reeds bestaande inspanningen om het bestaande gebrek aan evenwicht tussen de traditionele en de niet-traditionele importeurs te corrigeren het gebruik van invoervergunningen in het algemeen zal verbeteren en zo zal leiden tot een stijging van de hoeveelheden die daadwerkelijk worden ingevoerd.

Hoewel zij de doelstelling van uiteindelijke liberalisering van de contingenten voor ogen houdt, gepaard aan de wederkerige en equivalente inspanningen van China in het kader van de pogingen van dat land om in een vroeg stadium tot de WTO toe te treden, evenals hun bi- of multilaterale onderhandelingen met de Gemeenschap om de contingenten aan beide zijden volgens een afgesproken tijdschema geleidelijk af te schaffen, beveelt de Commissie aan dat het niveau van de contingenten in 2000 ongewijzigd blijft.

4. HOOFDSTUK 3 TENUITVOERLEGGING VAN DE TOEZICHTMAATREGELEN EN HET AL DAN NIET HANDHAVEN VAN DERGELIJKE MAATREGELEN

I. Doel van de toezichtmaatregelen

De Raad heeft deze maatregelen ingevoerd om nauwlettender te kunnen toezien op de ontwikkeling van de invoer van een reeks producten, die zorgen baarden maar voor de bedrijfstak van de Gemeenschap geen onmiddellijk gevaar vormden.

II. Toepassing

De tenuitvoerlegging van de maatregelen voor voorafgaand toezicht geschiedt door middel van een stelsel van automatische vergunningen die voor elke gevraagde hoeveelheid kosteloos worden afgegeven binnen vijf werkdagen na een daartoe strekkende aanvraag door ongeacht welke importeur van de Gemeenschap.

De formaliteiten die de importeurs en de lidstaten moeten vervullen bij de invoer van de producten onder toezicht konden zoveel mogelijk worden beperkt door de invoering bij Verordening (EG) nr. 519/94, zoals gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 139/96, van een standaarddocument voor vereenvoudigd communautair toezicht.

In mei 1997 besloot de Raad bij Verordening (EG) nr. 847/97 na de conclusies in het tweede verslag van de Commissie:

- een reeks producten waarvan de invoer in 1995 verwaarloosbaar was of lager dan in 1994, te verwijderen van de lijst van producten waarop communautair toezicht verplicht is;

- bepaalde producten waarvoor contingenten waren afgeschaft (speelgoedonderdelen en toebehoren en glaswerk per 1 januari 1998) toe te voegen aan de lijst van producten waarvoor communautair toezicht van toepassing is.

In mei 1998 besloot de Raad bij Verordening (EG) Nr. 1138/98 na de conclusies van het derde verslag van de Commissie speelgoed, waarvoor de contingenten waren afgeschaft, toe te voegen aan de lijst van producten waarop communautair toezicht verplicht is.

III. Ontwikkeling van de invoer van aan toezicht onderworpen producten

De volgende tabel geeft voor 1998 de invoer aan, in duizend ecu, van de producten die onder toezicht staan, met uitzondering van bepaalde "hi-tech"-schoenen en biedt tevens de vergelijking met de cijfers van 1997.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bron: EUROSTAT

Met betrekking tot de invoer van hi-tech sportschoenen waar de statistieken van Eurostat geen mogelijkheid bieden onderscheid te maken tussen al dan niet aan toezicht onderworpen schoenen, beschikt de Commissie slechts over het hierna volgend aantal van de in 1998 afgegeven documenten van toezicht:

ex 6402 99 // 2.769.168 paar

ex 6403 91 en 99 // 12.108.575 paar

ex 6404 11 // 13.647.636 paar

totaal // 28.525.379 paar

IV. Het al dan niet handhaven van de toezichtmaatregelen

De cijfers laten zijn dat het aandeel van de invoer uit China van op een na alle producten nog steeds erg hoog is [5]. De Commissie meent dan ook dat voor deze producten de maatregel voor voorafgaand toezicht gehandhaafd moet blijven.

[5] Fietsen, een product waarvoor definitieve antidumpingrechten gelden en waarvan de gevoeligheid niet uitsluitend kan worden beoordeeld in termen van de omvang van de invoer. Op 10 september 1998 werd een herzieningsprocedure bij het vervallen van de antidumpingmaatregelen betreffende Chinese fietsen opgestart. In afwachting van de resultaten lijkt het redelijk de maatregel voor voorafgaand toezicht niet op te heffen, ondanks het beperkte aandeel van de Chinese invoer.

5. HOOFDSTUK 4 CONCLUSIES EN VOORSTELLEN VAN DE COMMISSIE

Gezien het bovenstaande is de Commissie van oordeel dat het stelsel van kwantitatieve beperkingen en toezichtmaatregelen dat werd opgezet bij Verordening (EG) nr. 519/97, laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1138/98 moet worden gehandhaafd. Verandering in de structuur en het niveau van de resterende contingenten lijkt niet op zijn plaats, terwijl ook de lijst van producten waarop toezicht wordt uitgeoefend onveranderd moet blijven.