Samenvatting van het besluit van de Commissie

van 13 januari 2021

waarbij een concentratie verenigbaar wordt verklaard met de interne markt en de werking van de EER-Overeenkomst

(Zaak M.9564 — LSEG/Refinitiv Business)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2021) 28)

(Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2021/C 434/05)

Op 13 januari 2021 heeft de Commissie een besluit vastgesteld met betrekking tot een concentratiezaak op grond van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (1) , en met name artikel 8, lid 2, van die verordening. Een niet-vertrouwelijke versie van de volledige tekst van het besluit, in voorkomend geval in de vorm van een voorlopige versie, is in de authentieke taal van de zaak te vinden op de website van het directoraat-generaal Concurrentie op het volgende adres: http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/index.cfm?clear=1&policy_area_id=2

I. DE PARTIJEN

(1) London Stock Exchange Group (hierna: “aanmeldende partij” of “LSEG”) is een internationale aanbieder van infrastructuur en gegevens voor de financiële markten. De belangrijkste activiteiten van LSEG vinden plaats op i) kapitaalmarkten via handelsplatformen (waaronder LSE, Borsa Italiana, MTS, Turquoise en CurveGlobal Limited); ii) diensten na de handel en op het gebied van risicobeheer; iii) informatiediensten; en iv) technologiediensten door middel van systemen voor de handel, het markttoezicht en afwikkeling na de handel voor organisaties en beurzen. Voor de eerste twee gebieden exploiteert LSEG handelsplatformen voor aandelen, op de beurs verhandelde producten (Exchange Traded Products - “ETP’s”), obligaties, rentederivaten en aandelenderivaten, evenals clearinginstellingen (LCH en CC&G) voor aandelen, ETP’s, obligaties, rentederivaten, aandelenderivaten, kredietderivaten en valutaproducten (Foreign Exchange-producten of “FX-producten”). Op de laatste twee gebieden houdt LSEG zich met name bezig met het aanbieden van indexen via FTSE Russell, het aanbieden van platformgegevens via voornoemde handelsplatformen, schema’s voor de classificatie van sectoren en andere financiële informatieproducten, zoals effectenidentificatiecodes.

(2) Refinitiv Business (hierna: “Refinitiv”) is een aanbieder van infrastructuur en gegevens voor de financiële markten. De onderneming houdt zich bezig met i) het aanbieden van gegevens en analyses; ii) kapitaalmarkten en workflowoplossingen; en iii) risicobeheerdiensten. Op het eerste gebied is Refinitiv met name actief in desktopoplossingen via Eikon, en geconsolideerde realtime gegevensfeeds (Consolidated Real-Time Data Feeds - “CRTD’s”) via Elektron, het aanbieden van indexen, schema’s voor de classificatie van sectoren en het aanbieden van platformgegevens. In het kader van het tweede gebied exploiteert Refinitiv handelsplatformen (Tradeweb, FXall en Matching) voor aandelen, ETP’s, obligaties, rentederivaten, aandelenderivaten en FX-producten. In het kader van het derde gebied biedt Refinitiv hulpmiddelen voor screening, monitoring en risicobeheer die gebruikers helpen te voldoen aan de wereldwijde wetgeving met betrekking tot financiële criminaliteit.

II. DE TRANSACTIE

(3) Op 13 mei 2020 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (hierna: “de concentratieverordening”) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat LSEG (Verenigd Koninkrijk) in de zin van artikel 3, lid 1, punt b), van de concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap over Refinitiv verkrijgt door de verwerving van aandelen (hierna: “de transactie”). LSEG en Refinitiv worden hierna “de partijen” genoemd. Door middel van de transactie zou een van de grootste spelers op de wereldwijde financiële markt ontstaan, die actief zou zijn in de gehele waardeketen van i) infrastructuurdiensten voor financiële markten (vermelding, handel, clearing en vereffening/bewaring van financiële instrumenten, zoals aandelen, obligaties en derivaten) en ii) producten in verband met financiële gegevens (desktopdiensten en gegevensfeeds, handelsplatformgegevens en indexen/benchmarks).

III. SAMENVATTING

(4) De Commissie bracht concurrentiebezwaren naar voren in verband met de horizontale overlapping tussen de activiteiten van de partijen bij het verlenen van handelsdiensten voor Europese staatsobligaties (hierna: “ESO’s”) en over een reeks verticale relaties in financiële gegevens en in de verhandeling en clearing van financiële instrumenten.

(5) Uit het onderzoek van de Commissie is gebleken dat de transactie een aanzienlijke belemmering zou vormen voor de concurrentie in de hieronder vermelde relevante markten: a) Horizontale overlappingen: verlening van elektronische handelsdiensten voor ESO’s; b) Verticale overlappingen: afscherming met betrekking tot de input op de relevante markten voor CRTD’s en desktopdiensten door beperking van de toegang tot LSE-platformgegevens; afscherming met betrekking tot de invoer op de relevante markten voor CRTD’s en desktopdiensten door beperking van de toegang tot de Britse aandelenindexen van LSEG; andere niet-gecoördineerde gevolgen op de relevante markten voor CRTD’s en desktopdiensten door toegang te verkrijgen tot commercieel gevoelige informatie met betrekking tot concurrenten; afscherming van de input op de relevante markt(en) voor indexlicenties door de toegang tot WM/R FX-benchmarks te beperken; en klantafscherming op de relevante markt voor dealer-to-client-handelsdiensten (“D2C”) voor buiten de beurs verhandelde (Over-The-Counter, hierna: “OTC”) rentederivaten door de toegang te beperken tot clearingdiensten voor OTC-rentederivaten.

(6) De aanmeldende partij heeft op 5 november 2020 een pakket verbintenissen ingediend om de zorgen van de Commissie weg te nemen die hierboven zijn opgesomd (hierna: “de oorspronkelijke verbintenissen”). Op 26 november 2020 diende de aanmeldende partij een bijgewerkt pakket verbintenissen (hierna: “de definitieve verbintenissen” of “verbintenissen”) in.

(7) Daarom wordt nu een goedkeuringsbesluit krachtens artikel 8, lid 2, van de concentratieverordening ter vaststelling voorgesteld.

IV. BEOORDELING

A. DE RELEVANTE PRODUCT- EN GEOGRAFISCHE MARKTEN

(8) In dit gedeelte wordt een omschrijving gegeven van de relevante (product- en geografische) markten voor de markten waarvan de Commissie heeft geconstateerd dat de transactie de daadwerkelijke concurrentie op significante wijze zou belemmeren.

1. Verlening van elektronische handelsdiensten voor Europese staatsobligaties

(9) Deutsche Börse/NYSE Euronext geoordeeld dat de verhandeling van obligaties (d.w.z. staats- en bedrijfsobligaties) niet substitueerbaar was met de verhandeling van andere financiële instrumenten, zoals aandelen Eerdere besluiten van de Commissie. Hoewel de Commissie de relevante productmarkt voor de verlening van handelsdiensten voor staatsobligaties niet eerder heeft beoordeeld, heeft de Commissie ingeoordeeld dat de verhandeling van obligaties (d.w.z. staats- en bedrijfsobligaties) niet substitueerbaar was met de verhandeling van andere financiële instrumenten, zoals aandelen ( 2 )

(10) Beoordeling door de Commissie. Op basis van de marktonderzoeksresultaten en het bewijsmateriaal waarover zij beschikt, concludeert de Commissie dat ten behoeve van dit besluit de verlening van elektronische handelsdiensten voor ESO’s (d.w.z. obligaties van overheden uit de EER, het VK en Zwitserland) een afzonderlijke productmarkt vormt en dat de vraag met betrekking tot mogelijke segmentatie naar handelskanaal (d.w.z. tussen D2C en dealer-to-dealer of “D2D”) niet hoeft te worden beantwoord. De geografische omvang van deze markten is wereldwijd of in elk geval EER-breed.

2. Verlening van D2C-handelsdiensten voor OTC-rentederivaten

(12) Beoordeling door de Commissie. Op basis van de marktonderzoeksresultaten en het bewijsmateriaal waarover zij beschikt, concludeert de Commissie dat ten behoeve van dit besluit de verlening van D2C-handelsdiensten in het kader van OTC-rentederivaten een afzonderlijke productmarkt vormt, terwijl de vraag betreffende een mogelijke segmentatie naar uitvoeringsmethode (d.w.z. elektronisch platform tegenover mondeling en bilateraal buiten een elektronisch platform) en/of soort rentederivatencontract (zoals renteswaps, rentetermijncontracten en Overnight Indexed Swaps) en/of onderliggende verhandelde valuta (zoals EUR en USD) niet hoeft te worden beantwoord. De geografische omvang van deze markten is wereldwijd of in elk geval EER-breed.

3. Verlening van clearingdiensten voor OTC-rentederivaten

(13) Eerdere besluiten van de Commissie. De Commissie heeft afzonderlijke productmarkten voor de clearing van derivaten gedefinieerd naar onderliggende activaklasse, uitvoeringsomgeving, soort klant en soort contract ( 7 )

(14) Beoordeling door de Commissie. Op basis van de marktonderzoeksresultaten en het bewijsmateriaal waarover zij beschikt, concludeert de Commissie dat ten behoeve van dit besluit de verlening van clearingdiensten van centrale tegenpartijen (Central Counterparty - “CCP”) voor OTC-rentederivaten een afzonderlijke productmarkt is, terwijl de vraag of een mogelijke segmentatie naar type OTC-rentederivaatcontract en/of onderliggende valuta niet hoeft te worden beantwoord. De geografische omvang van deze markten is wereldwijd of in elk geval EER-breed.

4. Geconsolideerde realtime gegevensfeeds

(15) Reuters Instrument Codes oordeelde de Commissie dat CRTD’s en directe realtime gegevensfeeds tot verschillende productmarkten behoren Eerdere besluiten van de Commissie. Realtime gegevensfeeds kunnen worden ingedeeld in twee categorieën: geconsolideerd en direct. Inoordeelde de Commissie dat CRTD’s en directe realtime gegevensfeeds tot verschillende productmarkten behoren ( 8 ) . De Commissie oordeelde in dezelfde zaak dat CRTD’s niet concurreren met desktopdiensten ( 9 )

(16) Beoordeling door de Commissie. Op basis van de marktonderzoeksresultaten en het bewijsmateriaal waarover zij beschikt, concludeert de Commissie dat er een afzonderlijke relevante markt is voor CRTD’s (uitgezonderd desktopdiensten en directe realtime gegevensfeeds). De geografische omvang van deze markt is wereldwijd.

5. Desktopdiensten

(17) Blackstone/Thomson Reuters F&R besprak de Commissie een plausibele markt voor desktopdiensten, die zich zou onderscheiden van desktopdiensten, niet-realtime gegevensfeeds en gegevenssets met discrete inhoud. De definitie van de relevante productmarkt werd uiteindelijk opengelaten. Eerdere besluiten van de Commissie. Inbesprak de Commissie een plausibele markt voor desktopdiensten, die zich zou onderscheiden van desktopdiensten, niet-realtime gegevensfeeds en gegevenssets met discrete inhoud. De definitie van de relevante productmarkt werd uiteindelijk opengelaten. ( 10 )

(18) Beoordeling door de Commissie. Op basis van de marktonderzoeksresultaten en het bewijsmateriaal waarover zij beschikt, concludeert de Commissie dat er een afzonderlijke relevante markt bestaat voor uitgebreide desktopdiensten (uitgezonderd sets met discrete inhoud) en dat deze markt niet verder hoeft te worden onderverdeeld in subsegmenten op basis van klantcategorieën. De geografische omvang van deze markt is wereldwijd.

6. Levering van platformgegevens

(19) Deutsche Börse/NYSE Euronext bleek uit het marktonderzoek dat elk van de partijen voor elk van hun handelsplatformen beursspecifieke informatie verstrekten die niet kon worden gerepliceerd door marktgegevensdiensten die werden verstrekt door andere beurzen of platformen. Uit het marktonderzoek bleek in andere woorden dat de gegevens van elk handelsplatform een op zichzelf staande markt vormen. Eerdere besluiten van de Commissie. Inbleek uit het marktonderzoek dat elk van de partijen voor elk van hun handelsplatformen beursspecifieke informatie verstrekten die niet kon worden gerepliceerd door marktgegevensdiensten die werden verstrekt door andere beurzen of platformen. Uit het marktonderzoek bleek in andere woorden dat de gegevens van elk handelsplatform een op zichzelf staande markt vormen. ( 11 )

(20) Beoordeling door de Commissie. Op basis van de marktonderzoeksresultaten en het bewijsmateriaal waarover zij beschikt, concludeert de Commissie dat er afzonderlijke relevante markten bestaan voor de licentiëring van platformgegevens die worden gegenereerd in elk handelsplatform. In dit besluit hebben de zorgen van de Commissie voornamelijk betrekking op de relevante markt voor platformgegevens van de LSE. De geografische omvang van deze markt is wereldwijd.

7. Indexlicenties

(21) Deutsche Börse/London Stock Exchange Group was de Commissie van mening dat indexlicenties een afzonderlijke productmarkt vormden, die mogelijk kon worden onderverdeeld naar indextype Intercontinental Exchange/NYSE Euronext definieerde de Commissie afzonderlijke markten voor indexen op basis van de activaklasse van de onderdelen ervan en de betrokken geografie, nationaal en regionaal Eerdere besluiten van de Commissie. Inwas de Commissie van mening dat indexlicenties een afzonderlijke productmarkt vormden, die mogelijk kon worden onderverdeeld naar indextype ( 12 ) . In die zaak wees de Commissie op het gebrek aan substitueerbaarheid aan de vraagzijde voor individuele indexen, waaronder degene die verwezen naar aandelen op Europees of nationaal niveau, aangezien ze verschillende blootstellingen bieden die marktdeelnemers niet als onderling substitueerbaar achten ( 13 ) . In het onderzoek van de Commissie werd ook benadrukt dat de substitueerbaarheid aan de aanbodzijde beperkt is als gevolg van IE-rechten en commerciële obstakels voor toegang in verschillende indexsegmenten ( 14 ) . Indefinieerde de Commissie afzonderlijke markten voor indexen op basis van de activaklasse van de onderdelen ervan en de betrokken geografie, nationaal en regionaal ( 15 )

(22) Beoordeling door de Commissie. Op basis van de marktonderzoeksresultaten en het bewijsmateriaal waarover zij beschikt, concludeert de Commissie dat er afzonderlijke relevante productmarkten bestaan (onder andere) voor indexlicenties voor Britse aandelenindexen (zijnde een combinatie van activaklasse en geografie) en voor FX-benchmarks, die een afzonderlijke activaklasse zijn (FX) en waarop regelgevingsvereisten van toepassing zijn die voortvloeien uit de EU-benchmarkverordening. De markt voor licenties voor Britse aandelenindexen en FX-benchmarks is wereldwijd van omvang.

B. BEOORDELING VANUIT HET OOGPUNT VAN CONCURRENTIE

1. Unilaterale effecten: Horizontale effecten bij de verlening van elektronische handelsdiensten voor Europese staatsobligaties

(23) De Commissie is bezorgd dat de transactie de daadwerkelijke concurrentie op de markt voor de verlening van elektronische handelsdiensten voor ESO’s en de mogelijke subsegmenten daarvan op significante wijze zal belemmeren, aangezien zij, afhankelijk van de relevante subsegmentmarkten, de dominante positie van de gecombineerde entiteit zal doen ontstaan of versterken.

(24) Middels de transactie zou een combinatie ontstaan van belangrijke handelsplatformen voor Europese staatsobligaties, namelijk MTS van LSEG en Tradeweb van Refinitiv, en dit zou leiden tot een zeer groot gecombineerd marktaandeel van maximaal [70-80] %. Daarnaast blijkt uit het marktonderzoek dat de partijen platformen bezitten met een toonaangevende positie op de markt en nauwe concurrenten zijn in deze ruimte, met name met betrekking tot de handel tussen handelaren en beleggers. Uit het marktonderzoek blijkt tevens dat de verlening van handelsdiensten voor ESO’s wordt gekenmerkt door sterke netwerkeffecten en grote belemmeringen voor de toegang.

2. Verticale effecten

2.1. Niet-horizontale effecten in verband met de handel (upstream) en clearing (downstream) van OTC-rentederivaten

(25) De Commissie is bezorgd over de verticale niet-gecoördineerde effecten waartoe de transactie aanleiding geeft als gevolg van het verticale verband tussen de activiteiten van Refinitiv op het gebied van de verlening van handelsdiensten voor OTC-rentederivaten ( via Tradeweb) en de activiteiten van LSEG op het gebied van de verlening van clearingdiensten voor OTC-rentederivaten ( via LCH SwapClear). Meer specifiek is de Commissie van mening dat de transactie de daadwerkelijke concurrentie bij de verlening van D2C-handelsdiensten voor OTC-rentederivaten op significante wijze zal belemmeren doordat een dominante positie ontstaat, als gevolg van de volgende strategieën op het gebied van de afscherming van klanten die de gecombineerde entiteit zou kunnen en waarschijnlijk zou willen toepassen: a) de gecombineerde entiteit zou kunnen stoppen met het clearen van handel die wordt uitgevoerd op de met Tradeweb concurrerende handelsplatformen of door middel van aanbieders van middleware (afwijzing van clearing); b) de gecombineerde entiteit zou de clearingkosten kunnen verhogen voor producten die worden verhandeld op de met Tradeweb concurrerende handelsplatformen (prijsgebaseerde afscherming); c) de gecombineerde entiteit zou de kwaliteit kunnen verslechteren of onvoordelige technische of operationele vereisten kunnen opleggen voor de clearing van handel afkomstig van concurrerende handelsplatformen (technische afscherming; en d) de gecombineerde entiteit zou samenwerking met LCH SwapClear kunnen weigeren of beperken voor concurrerende handelsplatformen bij de introductie van nieuwe producten (afscherming van innovatie).

(26) In het marktonderzoek is bevestigd dat de gecombineerde entiteit, na de transactie, de mogelijkheid ( 16 ) en stimulansen ( 17 ) heeft om gebruik te maken van de vier hiervoor genoemde strategieën. Daarnaast werd in het marktonderzoek bevestigd dat deze afschermingsstrategieën waarschijnlijk een aanzienlijke invloed zouden hebben op de upstream markt voor D2C-handel in OTC-rentederivaten, aangezien deze strategieën de D2C-concurrenten van Tradeweb in het kader van de handel in OTC-rentederivaten aanzienlijk zou afschermen.

2.2. Niet-horizontale effecten in verband met platformgegevens van het handelsplatform LSE van LSEG (upstream) en geconsolideerde realtime gegevensfeeds van Refinitiv (downstream)

(27) De platformgegevens van LSE vormen input voor de downstreammarkt van CRTD’s, een markt waarop Refinitiv actief is. De Commissie concludeert dat de gecombineerde entiteit de mogelijkheid en stimulans zou hebben om over te gaan tot afscherming van de input op de markt voor CRTD’s, door middel van beperking van de toegang tot platformgegevens van LSE: a) op basis van de marktonderzoeksresultaten en het bewijsmateriaal waarover zij beschikt, oordeelt de Commissie dat LSE-platformgegevens een belangrijke input zijn voor de downstreammarkt van CRTD’s, waarbij rekening is gehouden met de standpunten van concurrenten op het gebied van CRTD’s en eindklanten; en b) de Commissie raamt dat de opbrengsten die downstream worden gegenereerd met een strategie bestaande uit de afscherming van input aanzienlijk hoger zouden zijn dan de opbrengsten die upstream verloren zouden gaan. De Commissie houdt ook rekening met de eerdere praktijken van de partijen, waaronder i) de exclusieve distributie van Tradeweb-platformgegevens door Refinitiv en ii) beschuldigingen van kartelvorming tegen Borsa Italiana voor de discriminatie van concurrenten op het gebied van CRTD’s ten gunste van zijn eigen verticaal geïntegreerde CRTD-aanbieder (inmiddels afgestoten).

(28) De Commissie merkt op dat Refinitiv momenteel de dominante speler is op de markt voor CRTD’s en concludeert dat een strategie ter afscherming van de input ( 18 ) gevolgen zou hebben voor de daadwerkelijke concurrentie op deze markt, bijvoorbeeld door de versterking van de dominantie van Refinitiv.

2.3. Niet-horizontale effecten in verband met platformgegevens van het handelsplatform LSE van LSEG (upstream) en de desktopdiensten van de partijen (downstream)

(29) De platformgegevens van LSE vormen input voor de downstreammarkt van desktopdiensten, een markt waarop Refinitiv actief is. ( 19 ) De Commissie concludeert dat de gecombineerde entiteit de mogelijkheid en stimulans zou hebben om over te gaan tot afscherming van de input op de markt voor desktopdiensten, door middel van beperking van de toegang tot platformgegevens van LSE. Op basis van de marktonderzoeksresultaten en het bewijsmateriaal waarover zij beschikt, oordeelt de Commissie dat LSE-platformgegevens een belangrijke input zijn voor de downstreammarkt van desktopdiensten. De Commissie schat ook in dat de gecombineerde entiteit zou beschikken over de financiële stimulansen om zich bezig te houden met dergelijke afscherming van de input en houdt rekening met de eerdere gedragingen van de partijen (zoals beschreven in punt (27)(b) hiervoor).

(30) De Commissie merkt op dat een strategie voor de afscherming van input ( 20 ) met betrekking tot LSE-platformgegevens van invloed zou zijn op de daadwerkelijke concurrentie op de markt voor desktopdiensten, aangezien i) dit concurrenten zou belemmeren daadwerkelijk te concurreren in termen van kwaliteit en ii) dit ondernemingen zou weerhouden van toetreding tot de markt.

2.4. Niet-horizontale effecten in verband met de licentiëring van Britse aandelenindexen (upstream) en geconsolideerde realtime gegevensfeeds (downstream)

(31) LSEG is via FTSE Russell, een belangrijke aanbieder van indexen, actief in verschillende segmenten voor indexlicenties. FTSE Russell is samen met MSCI en S&P een van de drie “oligopoliespelers” op het gebied van indexen. Indexen worden voornamelijk één keer per dag gedistribueerd onder eindklanten op basis van niet-realtime (eindedagsindexen of “EoD”) of in realtime.

(32) De realtime indexgegevens voor Britse aandelen van FTSE Russell vormen input voor de downstreammarkt van CRTD’s, een markt waarop Refinitiv actief is. De Commissie is bezorgd dat de gecombineerde entiteit concurrenten op het gebied van CRTD zou kunnen afschermen door hen geen toegang te verlenen tot Britse aandelenindexen van FTSE Russell of door dergelijke toegang te degraderen.

2.5. Niet-horizontale effecten in verband met de licentiëring van Britse aandelenindexen (upstream) en desktopdiensten (downstream)

(33) De Britse aandelenindexen van FTSE Russell vormen een input voor de downstreammarkt van desktopoplossingen, een markt waarop Refinitiv actief is.

(34) De Commissie is bezorgd dat de gecombineerde entiteit concurrenten op het gebied van desktopdiensten zou kunnen afschermen door hen geen toegang te bieden tot Britse aandelenindexen van FTSE Russell of door dergelijke toegang te degraderen.

2.6. Andere niet-gecoördineerde effecten ten nadele van aanbieders van CRTD’s en desktopdiensten

(35) De Commissie is bezorgd dat de gecombineerde entiteit commercieel gevoelige informatie zou kunnen gebruiken over klanten van downstream concurrenten die worden verkregen door haar upstreamactiviteiten op het gebied van LSE-platformgegevens en Britse aandelenindexen om de schade aan deze concurrenten die ontstaat als gevolg van de hiervoor beschreven afschermingsstrategieën te vergroten.

2.7. Niet-horizontale effecten in verband met FX-benchmarks (upstream) en indexlicenties (downstream)

(36) FX-benchmarks worden door indexaanbieders gebruikt om indexen uit te drukken in verschillende valuta of om indexen samen te stellen die bestaan uit internationale aandelen die worden uitgedrukt in verschillende valuta. De WM/R-benchmarks van Refinitiv zijn de duidelijke marktleider en hadden in 2019 een aandeel van [70-80] %. De Commissie is bezorgd dat de gecombineerde entiteit concurrenten op het gebied van indexaanbieders zou kunnen afschermen door hen geen toegang te verlenen tot WM/R-benchmarks.

3. Conclusie

(37) In het besluit wordt derhalve geconcludeerd dat de transactie op significante wijze een belemmering vormt voor de daadwerkelijke concurrentie als gevolg van i) niet-gecoördineerde horizontale effecten op de markt voor de verlening van elektronische handelsdiensten voor ESO’s en van ii) niet-gecoördineerde verticale effecten op a) de markten voor de handel in (upstream) en clearing (downstream) van OTC-rentederivaten, b) de upstreammarkt voor platformgegevens voor het handelsplatform LSE van LSEG en de downstreammarkt voor CRTD’s, c) de upstreammarkt voor platformgegevens van het handelsplatform LSE van LSEG en de downstreammarkt voor desktopdiensten, d) de upstreammarkt voor de licentiëring van Britse aandelenindexen en de downstreammarkt voor CRTD’s, e) de upstreammarkt voor de licentiëring van Britse aandelenindexen en de downstreammarkt voor desktopdiensten en f) de upstreammarkt voor FX-benchmarks en de downstreammarkten voor indexlicenties.

C. CORRIGERENDE MAATREGELEN

1. Door LSEG ingediende verbintenissen

(38) Om de bovengenoemde concurrentiebezwaren weg te nemen heeft de aanmeldende partij de hieronder beschreven toezeggingen ingediend.

1.1. Toezegging om de horizontale effecten weg te nemen

(39) Om de bezwaren van de Commissie ten aanzien van de elektronische verlening van handelsdiensten voor ESO’s weg te nemen, stelt de aanmeldende partij voor om haar aandeel van 99,9 % in Borsa Italiana af te stoten. ( 21 ) LSEG en Euronext hebben in dit verband op 9 oktober 2020 een definitieve en bindende koopovereenkomst getekend.

1.2. Toezegging om de verticale effecten weg te nemen

(40) Ten eerste , met betrekking tot de bezwaren op het gebied van de verticale afscherming van klanten op het gebied van OTC-rentederivaten (met betrekking tot, upstream, de verlening van handelsdiensten voor OTC-rentederivaten en, downstream, de verlening van clearingdiensten voor OTC-rentederivaten) stelt de aanmeldende partij voor om toe te zeggen dat LCH SwapClear zich gedurende tien jaar onthoudt van het gebruik van de in punt (25) hiervoor vermelde afschermingsstrategieën. De betreffende verbintenissen houden specifiek in dat SwapClear: a) volledig voldoet aan de bepalingen in de EMIR voor zover deze van toepassing zijn op de niet-discriminerende en transparante clearing van OTC-rentederivaten in de EER (ook na het verstrijken van de overgangsperiode in het kader van de brexit) en voldoet aan deze vereisten, niet alleen ten aanzien van handelsplatformen, maar ook ten aanzien van aanbieders van middleware; en b) een niet-discriminerende behandeling verzorgt tussen Tradeweb en handelsplatformen van derden en aanbieders van middleware in verband met i) prijzen, ii) dienstenniveau, technische specificaties en operationele normen (met inbegrip van interoperabiliteitsvereisten) en iii) de introductie van nieuwe producten.

(41) Ten tweede , met betrekking tot bezwaren op het gebied van de afscherming van input in het kader van informatiediensten verbindt de aanmeldende partij zich ertoe gedurende tien jaar toegang te bieden tot de betreffende upstreamproducten voor alle bestaande en toekomstige concurrenten downstream. Met betrekking tot de toegang van de gecombineerde entiteit tot strategische informatie van eindklanten, verbindt de aanmeldende partij zich ertoe een informatiebarrière in te richten tussen de betreffende ondernemingen. a) Met betrekking tot LSE-platformgegevens verbindt LSEG zich ertoe i) deze beschikbaar te stellen aan bestaande en toekomstige externe gegevensleveranciers; (22) en ii) zijn technologie niet zodanig te degraderen dat dit negatieve gevolgen zou hebben voor de kwaliteit van LSE-platformgegevens die worden geleverd aan externe gegevensleveranciers in vergelijking met de kwaliteit van de gegevens die worden geleverd aan de ondernemingen van Refinitiv op het gebied van CRTD en desktopdiensten. b) Met betrekking tot aandelenindexen op FTSE UK verbindt LSEG zich ertoe om i) toegang te verlenen tot Britse aandelenindexen van FTSE Russell (23) aan bestaande en toekomstige externe gegevensleveranciers; en om ii) Britse aandelenindexen van FTSE Russell te leveren aan bestaande en toekomstige externe gegevensleveranciers overeenkomstig een kwaliteits-/dienstenniveau dat equivalent is aan die welke geleverd worden aan de betreffende onderneming. c) Met betrekking tot commercieel gevoelige klantgegevens verbindt LSEG zich ertoe een informatiebarrière in te richten tussen de medewerkers die zich bezighouden met vertrouwelijke klantgegevens en de betreffende onderneming om te waarborgen dat er geen vertrouwelijke klantgegevens worden uitgewisseld met de betreffende onderneming die negatieve gevolgen zouden kunnen hebben voor externe gegevensleveranciers. d) Met betrekking tot WM/R-benchmarks verbindt LSEG zich ertoe toegang te verlenen tot alle bestaande en toekomstige WM/R-FX-benchmarks aan alle bestaande en toekomstige klanten die al toegang hebben of een verzoek om toegang tot WM/R-FX-benchmarks indienen voor het licentiëren van indexen.

(42) Voor beide sets verbintenissen waarin de verticale bezwaren aan bod komen, stelt de aanmeldende partij voor een systeem voor snelle geschillenbeslechting in te voeren, dat uiteindelijk zou kunnen leiden tot arbitrage.

2. Beoordeling van de voorgestelde verbintenissen

(43) De Commissie is van oordeel dat de afstoting van Borsa Italiana aan Euronext, evenals de voorgestelde toegangsmaatregelen in verband met informatiediensten en de handel in en clearing van OTC-rentederivaten toereikend zijn om haar concurrentiebezwaren ten aanzien van de transactie weg te nemen.

(44) Met name voor wat betreft de afstoting van Borsa Italiana aan Euronext waren de marktdeelnemers overweldigend positief met betrekking tot de geschiktheid en doeltreffendheid van de verbintenissen om de overlapping tussen de activiteiten van de partijen op het gebied van de elektronische verhandeling van ESO’s volledig weg te nemen. De Commissie is van oordeel dat deze voorgestelde maatregel de horizontale concurrentiebezwaren wegneemt. Bovendien bevestigen de resultaten van het marktonderzoek dat Borsa Italiana een levensvatbare onderneming is die, indien geëxploiteerd door een geschikte koper, daadwerkelijk langdurig kan concurreren op de markt en zelfstandig actief kan zijn. De verbintenissen bevatten geen bepaling ten aanzien van een koper vooraf. Aangezien er geen specifieke risico’s bestaan die de verwerving door Euronext in gevaar brengen, is de Commissie van oordeel dat een bepaling ten aanzien van een koper vooraf niet noodzakelijk is.

(45) Met betrekking tot OTC-rentederivaten waren eindklanten in grote mate positief over de oorspronkelijke verbintenissen. Hoewel verschillende concurrenten op het gebied van handel en clearing constructieve suggesties deden voor verbeteringen (die terugkwamen in de definitieve verbintenissen), werden tijdens het marktonderzoek van de oorspronkelijke verbintenissen voornamelijk positieve adviezen ontvangen van concurrenten op het gebied van zowel handel als clearing, waaronder Bloomberg, de belangrijkste concurrent van Tradeweb in de handel van D2C-handel in OTC-rentederivaten en een mogelijk doelwit van eventuele afschermingsstrategieën van klanten. Bovendien lijken de duur van tien jaar van deze verbintenissen evenals het doeltreffende snelle mechanisme voor geschillenbeslechting en een arbitrageprocedure geschikt en voldoende om de bezwaren van de Commissie op doeltreffende wijze en voor de lange termijn weg te nemen. ( 24 )

(46) Met betrekking tot informatiediensten was een grote meerderheid van de eindklanten positief over de omvang en geschiktheid van de oorspronkelijke verbintenissen. Enkele gegevensleveranciers vonden sommige elementen van de oorspronkelijke verbintenissen niet voldoende duidelijk en stelden verduidelijkingen en verbeteringen voor, waarvan er door de aanmeldende partij veel werden opgenomen in de definitieve verbintenissen. Daarnaast lijken, voor wat betreft de verbintenissen ten aanzien van OTC-rentederivaten, de periode van tien jaar van de verbintenissen, evenals het doeltreffende snelle mechanisme voor geschillenbeslechting geschikt en voldoende om de bezwaren van de Commissie op doeltreffende wijze en voor de lange termijn weg te nemen. ( 25 )

(47) Om deze redenen heeft de Commissie geconcludeerd dat de definitieve verbintenissen de door de transactie ontstane concurrentiebezwaren in hun geheel wegnemen. De Commissie heeft ook geconcludeerd dat de definitieve verbintenissen op korte termijn op doeltreffende wijze kunnen worden uitgevoerd.

(48) De Commissie komt derhalve tot de conclusie dat, onder voorbehoud van de volledige naleving van de voorgestelde verbintenissen door de partijen, de transactie verenigbaar is met de interne markt voor wat betreft de horizontale effecten op de markt voor de verlening van handelsdiensten voor ESO’s, evenals voor niet-horizontale effecten op i) de markten voor de handel in (upstream) en clearing (downstream) van OTC-rentederivaten, ii) de upstreammarkt voor platformgegevens voor het handelsplatform LSE van LSEG en de downstreammarkt voor geconsolideerde realtime gegevensfeeds, iii) de upstreammarkt voor platformgegevens van het handelsplatform LSE van LSEG en de downstreammarkt voor desktopdiensten, iv) de upstreammarkt voor de licentiëring van Britse aandelenindexen en de downstreammarkt voor CRTD’s, v) de upstreammarkt voor de licentiëring van Britse aandelenindexen en de downstreammarkt voor desktopdiensten en vi) de upstreammarkt voor FX-benchmarks en de downstreammarkten voor indexlicenties.

V. CONCLUSIE

(49) Om de hiervoor genoemde redenen, en mits de door de partijen gedane toezeggingen worden nagekomen, zal de voorgenomen concentratie niet leiden tot een significante belemmering van de daadwerkelijke concurrentie op de interne markt of op een wezenlijk deel daarvan.

(50) Derhalve dient de concentratie overeenkomstig artikel 2, lid 2, en artikel 8, lid 2, van de concentratieverordening en artikel 57 van de EER-Overeenkomst verenigbaar te worden verklaard met de interne markt en de werking van de EER-Overeenkomst.

(1) PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

(2) Besluit van de Commissie van 1 februari 2012 in zaak M.6166, Deutsche Börse/NYSE Euronext, punt 61.

(3) Waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen handelsdiensten voor rentederivaten, aandelenderivaten, valutaderivaten, grondstoffenderivaten en kredietderivaten.

(4) Waarbij onderscheid wordt gemaakt voor derivaten die worden verhandeld op de beurs (“ETD”) en derivaten die worden verhandeld buiten de beurs (“OTC”).

(5) Waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen handelsdiensten voor swaps en handelsdiensten voor opties en futures/forwards.

(6) Besluit van de Commissie van 1 februari 2012 in zaak M.6166, Deutsche Börse/NYSE Euronext, punt 406.

(7) Besluit van de Commissie van 1 februari 2012 in zaak M.6166, Deutsche Börse/NYSE Euronext, punt 444 en het besluit van de Commissie van 29 maart 2017 in zaak M.7995, Deutsche Börse/London Stock Exchange Group, punt 748 en punt 750.

(8) Besluit van de Commissie van 20 december 2012 in zaak AT.39654, Reuters Instrument Codes, punt 29.

(9) Besluit van de Commissie van 20 december 2012 in zaak AT.39654, Reuters Instrument Codes, punt 30. In Blackstone/Thomson Reuters F&R besprak de Commissie de relevante markt voor CRTD’s, maar liet zij de precieze afbakening van de markt open (besluit van de Commissie van 20 juli 2018 in zaak M.8837, Blackstone/Thomson Reuters F&R Business, punt 23 e.v.).

(10) Besluit van de Commissie van 20 juli 2018 in zaak M.8837, Blackstone/Thomson Reuters F&R Business, punten 12 en 14.

(11) Besluit van de Commissie van 1 februari 2012 in zaak M.6.166, Deutsche Börse/NYSE Euronext, punten 140 en 152. Zie hiervoor ook het besluit van de Commissie van 24 juni 2013 in zaak M.6873, Intercontinental Exchange/NYSE Euronext, punt 11.

(12) Besluit van de Commissie van 1 februari 2012 in zaak M.6166, Deutsche Börse/NYSE Euronext, punt 148.

(13) Besluit van de Commissie van 1 februari 2012 in zaak M.6166, Deutsche Börse/NYSE Euronext, punt 428.

(14) Besluit van de Commissie van 1 februari 2012 in zaak M.6166, Deutsche Börse/NYSE Euronext, punt 147.

(15) Besluit van de Commissie van 24 juni 2013 in zaak M.6873, Intercontinental Exchange/NYSE Euronext, punt 65.

(16) In aanvulling op zijn zeer grote aandeel wereldwijd (ong. [90-100] %) is LCH SwapClear bijna de enige centrale tegenpartij die sterk aanwezig is op het gebied van een breed aanbod aan valuta, in een context waarin klanten voordeel zien in het clearen van al hun contracten die zijn uitgedrukt in meerdere valuta bij dezelfde centrale tegenpartij als gevolg van netwerkeffecten en schaalvoordelen. Uit het marktonderzoek is tevens gebleken dat er niet langer juridische of technische belemmeringen zouden bestaan voor de gecombineerde entiteit om over te gaan tot een volledige afscherming, een prijsgebaseerde afscherming, een technische afscherming of een afscherming van innovatie, zoals hiervoor beschreven.

(17) Uit het uitgebreide onderzoek blijkt dat het veel eenvoudiger is om van handelsplatform te veranderen dan van clearinginstelling en dat de vier hiervoor vermelde soorten afschermingsscenario’s, volgens een door de Commissie uitgevoerde verticale rekenkundige analyse, winstgevend zouden zijn voor de gecombineerde entiteit.

(18) Met inbegrip van volledige afscherming en gedeeltelijke afscherming door middel van degradatie van de technologie.

(19) LSEG is via Mergent tevens actief op het gebied van desktopdiensten. Mergent is echter een niche-aanbieder van desktopdiensten die zich richt op Amerikaanse academische instellingen als eindklant en beschikt over een aandeel van minder dan [0-5] % van de wereldwijde markt voor desktopdiensten.

(20) Met inbegrip van volledige afscherming en gedeeltelijke afscherming door middel van degradatie van de technologie.

(21) De voorgenomen afstoting bestaat derhalve uit i) MTS, dat eigenaar is van handelsplatformen voor alle obligaties en vastrentende instrumenten en een aantal kleinere vastrentende kleinhandelplatformen (MOT, ExtraMOT en EuroTLX), ii) de Italiaanse aandelenbeurs, iii) Elite, een internationaal platform voor bedrijfsontwikkeling en kapitaalaantrekking, iv) Italian Derivatives Market, een handelsplatform voor derivaten, v) MTS Repo, a D2D-handelsplatform voor repo’s, vi) de diensten Borsa Italiana Market Data en MTS Data, diensten op het gebied van realtime marktgegevens die platformgegevens licentiëren aan een aantal externe gegevensleveranciers, vii) CC&G, een toonaangevende centrale tegenpartij en aanbieder van risicobeheersdiensten, viii) Monte Titoli, de in Italië gevestigde centrale effectenbewaarinstelling, ix) Bit Market Services S.p.A., een bedrijf op het gebied van computersoftware en informatiediensten, x) GATElab S.r.l., een technologieaanbieder voor activiteiten vóór, tijdens en na de handel.

(22) LSEG verbindt zich er ook toe geen prijs- en andere licentievoorwaarden toe te passen met betrekking tot LSE-platformgegevens die zouden leiden tot het feitelijk niet ter beschikking stellen van LSE-platformgegevens aan externe gegevensleveranciers.

(23) Onder aandelenindexen op FTSE UK wordt verstaan: realtime en/of eindedagsindexen (met inbegrip van gerelateerde inhoud, zoals gegevens over de samenstelling van de leden en historische gegevens) zoals vermeld in de bijlage bij de definitieve verbintenissen of eventuele opvolgende producten die in wezen dezelfde methode volgen voor de weging en selectie van hun onderdelen als een van deze indexen.

(24) Met name ten aanzien van de duur wordt in het marktonderzoek van de Commissie bevestigd dat gelet op de ontwikkelingssnelheid van deze markt een periode van tien jaar voldoende tijd biedt voor aanpassing (waaronder in de vorm van aanpassing van de clearingstromen en clearingvoorkeuren van klanten), evenals mogelijke wijzigingen in de marktstructuren (waaronder in de vorm van veranderingen op basis van innovatie en nieuwe toetredingen).

(25) Met name ten aanzien van de duur blijkt uit het marktonderzoek van de Commissie dat tien jaar geschikt is om de concurrentiebezwaren ten aanzien van CRTD’s en desktopdiensten weg te nemen. Voor wat betreft bezwaren ten aanzien van de afscherming van input in markten voor indexlicenties merkt de Commissie op dat tien jaar lang genoeg is i) voor veranderingen in de marktstructuren upstream of downstream of ii) als concurrenten downstream bezwaren blijven houden ten aanzien van het aanbieden van FX-benchmarks na het verstrijken van de definitieve verbintenissen, om zich te organiseren en deze benchmarks te verkrijgen bij concurrenten van Refinitiv.