Nr. C 159/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 6. 89 
bij te werken. Onderling afwijkende nationale lijsten 
mogen geen technische belemmering voor de handel 
vormen. 
6.9. Artikel 5.7 
Het woord „standaardwaarde" is hier beter dan de 
term „gemiddelde". Hetzelfde geldt voor de definities 
in artikel 1 (k). 
6.10. Artikel 5.8 
Hoewel het geen ideale oplossing is, dient de Commissie 
te onderzoeken in hoeverre het gebruik van tabellen 
of visuele symbolen als alternatief voor woorden kan 
worden toegestaan. Zulke alternatieve presentatie-
Gedaan te Brussel, 26 april 1989. 
1. Inleiding 
1.1. De ontwerp-aanbeveling van de Raad over „Het 
rookverbod op openbare plaatsen" sluit aan bij het 
reeds eerder door het Economisch en Sociaal Comité (2) 
goedgekeurde programma „Europa tegen kanker", en 
meer in het bijzonder bij het onderdeel „bestrijding van 
het roken". methoden dienen echter geharmoniseerd te worden ten 
einde verdere handelsbelemmeringen te voorkomen. 
6.11. Artikel 7 
Het Comité onderschrijft de overgangsperiode die de 
Commissie voorstelt, d.w.z. „x maanden na ken­
nisgeving"; zij zou de Commissie willen aanmoedigen, 
deze methode eveneens in andere voorstellen voor richt­
lijnen toe te passen. 
6.12. Algemeen 
De lid-staten moeten het onderling eens zijn te worden 
over standaardmethoden voor de analyse van levens­
middelen en gemeenschappelijke tabellen van het gehal­
te aan voedingsstoffen in levensmiddelen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
1.2. Het onderhavige voorstel is het vierde dat op 
dit gebied aan het Comité is voorgelegd. De drie andere 
zijn: 
— voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de 
onderlinge aanpassing van de belastingen op sigaret­
ten, en voorstel voor een richtlijn van de Raad 
inzake de onderlinge aanpassing van de belastingen 
op andere tabaksfabrikaten dan sigaretten (3), Advies over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende 
het rookverbod op openbare plaatsen (l) 
(89/C 159/16) 
De Raad heeft op 19 januari 1989 besloten, overeenkomstig artikel 198 van het Verdrag tot 
oprichting van de Europese Economische Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité 
te raadplegen over het bovengenoemde voorstel. 
De Afdeling voor milieu, volksgezondheid en consumentenvraagstukken, die met de desbetref­
fende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 4 april 1989 goedgekeurd. Rapporteur 
was de heer A. Silva. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 265e zitting (vergadering van 26 april 
1989) het volgende advies uitgebracht, dat met 71 stemmen vóór en 25 stemmen tegen bij 19 
onthoudingen werd goedgekeurd. 
(!) PB nr. C 32 van 8. 2. 1989, blz. 9. 
(2) PB nr. C 105 van 21. 4. 1987. (3) PB nr. C 237 van 12. 9. 1988. 
26. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 159/45 
— voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende 
de harmonisering van de wettelijke en bestuursrech­
telijke bepalingen van de lid-staten inzake de etiket­
tering van tabaksprodukten(1), 
— voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende 
de harmonisering van de wettelijke en bestuursrech­
telijke bepalingen van de lid-staten inzake het ma­
ximale teergehalte van sigaretten (2). 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. Het Comité stemt in met het Commissievoorstel, 
maar wenst hierbij de volgende kanttekeningen te 
plaatsen. 
2.2. Het Comité juicht het toe dat de Commissie 
nieuwe maatregelen neemt in de strijd tegen het roken, 
die een efficiënt middel vormt om het aantal 
sterftegevallen ten gevolge van kanker in Europa te 
verminderen en tevens andere, door het contact met 
tabaksrook veroorzaakte ziekten (al dan niet met dode­
lijke afloop) terug te dringen. 
2.3. Het Comité erkent dat de strijd tegen het roken 
een langdurig proces is waarbij met name aandacht 
moet worden besteed aan de opvoeding en de medische 
begeleiding van degenen die met roken ophouden. Een 
aanbeveling is naar zijn mening echter een wel zeer 
bescheiden en bovendien ongeschikt middel om dit pro­
bleem aan te pakken. 
2.4. In zijn advies over het teergehalte van sigaret­
ten (3) heeft het Comité erop gewezen dat ,,in het belang 
van de individuele en de volksgezondheid alles in het 
werk gesteld moet worden om roken in het algemeen 
terug te dringen". 
2.5. Het Comité is zich ervan bewust dat roken een 
verhoogd risico op ziekten en vroegtijdig sterven ople­
vert, omdat het in hoge mate en specifiek kan­
kerverwekkend is. 
2.6. Uit recente studies die de Wereldgezondheids­
organisatie heeft laten uitvoeren, is gebleken dat de 
risico's voor niet-rokers die in gesloten ruimten met 
tabaksrook in contact komen, even groot zijn. Een 
verhoogd risico bestaat vooral voor zwangere vrouwen 
en ongeboren baby's, kinderen, bejaarden en personen 
met aandoeningen van de luchtwegen of hartziekten. 
2.7. Bij de verbranding van tabak komen vrij: 
— directe kankerverwekkers: 
— benzopyreen, 
— 5-methylchryseen, 
— dibenzanthraceen; 
— indirecte kankerverwekkers: 
— vluchtige fenol, 
— zuurverbindingen. 
(!) PB nr. C 48 van 20. 2. 1988, blz. 8. 
(2) PB nr. C 48 van 20. 2. 1988, blz. 10. 
(3) PB nr. C 237 van 12. 9. 1988. 2.8. De kankerverwekkers die de roker de lucht in 
blaast en de kankerverwekkers die in onze omgeving 
aanwezig zijn, leiden samen tot een verhoogd risico op 
longkanker of zelfs kanker in mond- en keelholte en in 
het strottenhoofd, maagkanker, enz. 
2.9. Actief roken (sigaretten, sigaren, enz.) kan bo­
vendien tot ongelukken en brand leiden. Er zij op gewe­
zen dat het rookverbod op openbare plaatsen in de 
meeste lid-staten oorspronkelijk is ingevoerd ter voor­
koming van brand. 
2.10. Steeds meer rokers sterven vroegtijdig of wor­
den ziek ten gevolge van het roken en meer in het 
bijzonder van het inhaleren van de rook. 
2.11. Het Comité herinnert er voorts aan dat in 
wetenschappelijke studies en rapporten ter zake steeds 
maar weer wordt aangetoond dat tabak een van de 
voornaamste vervuilers van de lucht in gesloten ruimten 
is. 
Het Europees Parlement (4) heeft erop gewezen dat de 
nodige aandacht moet worden besteed aan de kwaliteit 
van de lucht in gesloten ruimten, waarin de mens uitein­
delijk het grootste deel van zijn leven doorbrengt. 
Voorts herinnert het Comité eraan dat de Commissie in 
haar vierde actieprogramma voor het milieu toegezegd 
heeft, preventieve maatregelen tegen luchtvervuiling in 
gesloten ruimten te zullen uitwerken en uitvoeren. 
2.12. Het Comité verzoekt de Commissie daarom te 
overwegen of het rookverbod op openbare plaatsen 
niet kan worden opgenomen in deze maatregelen ter 
bescherming van de kwaliteit van de lucht in gesloten 
ruimten. 
2.13. Niettegenstaande de eventuele sociaal-econo­
mische gevolgen van de maatregelen ter beperking van 
het tabaksgebruik, is het volgens het Comité in het 
belang van de volksgezondheid wenselijk dat de Com­
missie verder gaat met de uitvoering van het programma 
ter bestrijding van het roken. 
2.14. Roken is het resultaat van een psychische be­
hoefte (stress, imitatie, motorische drang, enz.) en van 
verslaving aan nicotine, en wordt daardoor een maat­
schappelijke plaag. 
Het Comité beveelt de Commissie daarom aan, het 
roken nog veel actiever aan te pakken dan zij tot nu 
toe gedaan heeft. Zo zou zij met name voorlichtings- en 
bewustwordingscampagnes moeten opzetten waaraan 
(4) PBnr. C 290 van 14. 11. 1988. 
Nr. C 159/46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 26. 6. 89 
bekende Europeanen deelnemen en die vooral op jonge­
ren gericht zijn (actieve reclame). Ook zouden ontwen­
ningscentra voor rokers moeten worden opgericht. 
2.15. Het Comité neemt er kennis van dat de Com­
missie de Raad een richtlijnvoorstel zal voorleggen om 
de reclame voor tabaksprodukten te reglementeren. 
Aangezien onomstotelijk vaststaat dat tabak schadelijk 
is voor de gezondheid, vindt het Comité dat de lid­
staten in Gemeenschapsverband zouden moeten streven 
naar een verbod op directe of indirecte reclame voor 
tabak (met inbegrip van sponsoring in de sport). 
2.16. Er bestaat groeiende bezorgdheid over het feit 
dat kinderen tot roken worden aangezet omdat te kust 
en te keur imitatieprodukten worden aangeboden (kin­
deren willen volwassenen nadoen). Daarom dringt het 
Comité erop aan dat de Commissie, eventueel in het 
kader van actie nr. 8 (bescherming van kinderen), een 
voorstel uitwerkt om de produktie en de verkoop van 
dergelijke artikelen minder aantrekkelijk te maken. 
Ondertussen moet er in de anti-rookcampagne, die 
bestemd is voor rokers en toekomstige rokers, zoveel 
mogelijk op worden gewezen dat ook imitatie-ta-
baksprodukten schadelijk kunnen en zullen zijn. 
Gedaan te Brussel, 26 april 1989. 3. Bijzondere opmerkingen 
3.1. Overwegingen 
Het Comité stelt voor dat in de overwegingen bij de 
ontwerp-aanbeveling tevens verwezen wordt naar onge­
vallenrisico's en brandgevaar in verband met het roken. 
3.2. Punt 1, tweede alinea 
De aan rokers voorbehouden ruimten zouden van lucht­
verversingsinstallaties moeten zijn voorzien. 
Het Comité stelt voor na „goedbegrensde ruimten" de 
volgende woorden in te voegen: 
„Met behoorlijke luchtverversingsinstallaties." 
3.3. Punt 3 
Waar het gaat om het roken in het openbaar vervoer 
moeten veiligheidsoverwegingen uiteraard steeds de 
overhand krijgen. Hiervan uitgaande vraagt het Comité 
zich af of het mogelijk is een rookverbod op alle mid­
delen van vervoer toe te passen zonder een bepaalde 
tijdsduur vast te stellen. Het Comité zou nl. onderscheid 
willen maken tussen middelen van vervoer waarin deze 
maatregel zonder gevaar voor de veiligheid onmiddellijk 
toegepast kan worden (trein, boot) omdat gescheiden 
ruimten voor rokers en niet-rokers bestaan, en middelen 
van vervoer waarin dit moeilijkheden oplevert (vlieg­
tuigen, bussen). Voor deze laatste categorie zou in af­
wachting van een geschikte technische oplossing een 
bepaalde tijdsduur (b.v. drie uur) moeten worden vast­
gesteld waarna in speciaal hiertoe bestemde ruimten 
mag worden gerookt. 
3.4. Bijlage 1 
Deze bijlage zou dienovereenkomstig moeten worden 
gewijzigd. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE