NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 11.10.2004 
COM(2004) 651 definitief 
. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE A AN HET EUROPEES PARLEMENT 
EN DE RAAD 
Europees verbintenissenrecht en de herziening van het acquis: 
verdere maatregelen 
. 
 
NL 2   NL 1. I NLEIDING  
Deze mededeling beschrijft de uitvoering doo r de Commissie van het actieplan van 
20031 in het licht van de reacties van de EU-instellingen, lidstaten en 
belanghebbenden (“stakeholders”). Aangege ven wordt hoe het gemeenschappelijke 
referentiekader (Common Frame of Refere nce - CFR) wordt uitgewerkt om de 
coherentie van het bestaande en het toekomstige acquis te verbeteren, en er worden 
specifieke voornemens weergege ven voor de gedeelten van het acquis  die relevant 
zijn voor consumentenbescherming, ove reenkomstig de strategie voor het 
consumentenbeleid 2002-2006. Ook worden de voorgenomen activiteiten tot bevordering van het gebruik van in de  gehele EU toepasselijke standaard 
contractvoorwaarden aangegeven en wordt de reflectie over de wenselijkheid van een 
optioneel instrument voortgezet.  
Het Europees Parlement
2 en de Raad3 hebben resoluties aangenomen waarin het 
actieplan werd begroet en werd gewezen op de noodzaak om alle betrokken partijen 
met name bij de uitwerking van het CFR te betrekken. Het Europees Parlement 
drong erop aan dat het CFR eind 2006 zou wo rden voltooid en spoedig zou worden 
ingevoerd. De Raad erkende het nut van in  de hele EU toepasselijke standaard 
contractvoorwaarden, ontwikkeld door de  contractsluitende partijen in 
overeenstemming met de communautaire en na tionale voorschriften. Tot slot riepen 
genoemde instellingen de Commissie op om de bezinning over een optioneel 
instrument voort te zetten. 
Tot nu toe zijn 122 bijdragen aan de raadplegingsprocedure ontvangen. De 
Commissie heeft met toestemming van de auteurs hun bijdragen en een samenvatting 
ervan gepubliceerd.4 Om zeker te zijn van bijdrage n van de belanghebbenden, zijn in 
juni 2003 twee seminars over ve rbintenissenrecht georganiseerd.5 Voorts is in januari 
2004 een seminar over standaardbedingen en –voorwaarden gehouden.6 Bovendien 
vond in april 2004 een gemeen schappelijke vergadering van de Commissie en het 
Europees Parlement plaats.7 
2. D E TE NEMEN MAATREGELEN  
2.1 Het huidige en toekomstige acquis  verbeteren (Maatregel I van het 
actieplan) 
 In de bijdragen aan het actieplan  wordt gewezen op de noodzaak om de 
kwaliteit en de consistentie van het acquis  op het gebied van het 
verbintenissenrecht te verbeteren, en wordt opgemerkt dat het CFR hieraan kan 
                                                 
1 Alle documenten over het Europese verbintenissenrecht zijn te vinden op de website van de Commissie: 
http://europa.eu.int/comm/consumers/cons_int/s afe_shop/fair_bus_pract/cont_law/index_en.htm  
2 Zie voetnoot 1. 
3 Zie voetnoot 1. 
4 Zie voetnoot 1. 
5 Zie voetnoot 1. 
6 http://europa.eu.int/comm/internal_market/contractlaw/2004workshop_en.htm  
7 Zie voetnoot 1. 
 
NL 3   NL bijdragen. Gezien deze aanmerkelijke steun zal de Commissie voortgaan met 
de uitwerking van het CFR. 
2.1.1 De belangrijkste rol van het CFR 
 In het actieplan worden verschil lende categorieën problemen van het 
acquis genoemd. De belangrijkste zijn: 
● het gebruik in richtlijn en van abstracte juridische termen die niet of 
te vaag zijn gedefinieerd; 
● gebieden waarin de toepassing va n richtlijnen de problemen in de 
praktijk niet oplost; 
● discrepanties tussen nationale u itvoeringswetten doordat minimale 
harmonisatie in de consumente nbeschermingsrichtlijnen wordt 
gebruikt. 
 In de eerste plaats moet er een be leidsbeslissing worden genomen over de 
noodzaak, om met het oog op een oplos sing van deze problemen, de 
bestaande richtlijnen te wijzigen. In dat geval zal de Commissie bij haar 
voorstellen om de kwalite it en de coherentie va n het huidige acquis en 
toekomstige verbintenisrechtelijke instrumenten te verbeteren, zonodig het instrumentarium van het CFR gebr uiken. Tevens zal zij werken aan 
de vereenvoudiging van het acquis.
8Het CFR zal duidelijke definities van 
juridische termen, grondbeginselen en coherente modelbepalingen van 
verbintenissenrecht bevatten, die op het acquis communautaire en op de 
beste oplossingen uit de rechtsstel sels van de lidstaten berusten.  
                                                 
8 Dit initiatief wordt genoemd in de Mededeling van de Commissie getiteld “Modernisering en 
vereenvoudiging van het acquis  communautaire”(COM(2003)71) en is gericht op vereenvoudiging van 
de wetgeving. 
 
NL 4   NL Voorbeeld: Beoordeling van het  acquis op consumentengebied  
De hoofddoelstellingen van de Commi ssie blijven het vergroten van het 
vertrouwen van de consument en het bedrijfsleven in de interne markt door middel van een hoog gemeenschappelijk niveau van consumentenbescherming, en het wegnemen van belemmeringen van de interne markt alsmede de vere envoudiging van de regelgeving.
9 Van acht 
consumentenrichtlijnen10 zal worden beoordeeld of zij deze doelstellingen 
bereiken, voornamelijk aan de hand van de daarin opgenomen “minimale harmonisatie”-bepalingen.  
 Bij de beoordeling word t nagegaan in hoeverre de  huidige richtlijnen in 
de praktijk tezamen en afzonderl ijk de door de Commissie gestelde 
doelen op het gebied van de consumentenbescherming en de interne markt hebben bereikt. Hiervoor moet niet alleen naar de richtlijnen zelf worden gekeken, maar ook naar de manier waarop zij worden toegepast en de markten waarvoor zij geld en (o.a. nationale omzettingswetten, 
jurisprudentie, zelfregulering, ha ndhaving, conformiteitsniveaus en 
ontwikkelingen in het bedr ijfsleven, de technologie en de verwachtingen 
van de consument) 
 Bij de beoordeling zullen vooral de volgende vragen worden beantwoord: 
● Is het door de richtlijnen voorgeschreven niveau van 
consumentenbescherming voldoende om het 
consumentenvertrouwen te verzekeren? 
● Is het harmonisatieniveau voldoende om de belemmeringen in de 
interne markt en concurrentieverv alsing voor het bedrijfsleven en 
de consument weg te nemen? 
● Belast het regelgevingsniveau het bedrijfsleven niet meer dan 
noodzakelijk en bevordert het de mededinging?  
● Worden de richtlijnen doeltreffend toegepast? 
● Vertonen de acht richtlijnen wezenlijke leemten, tegenstrijdigheden 
of overlappingen?  
● Welke richtlijn komt het eerst voor herziening in aanmerking?  
 Enkele specifieke vragen:  
● Is de werkingssfeer van de ri chtlijnen op de juiste wijze 
afgegrensd? Zijn de precontract uele informatieverplichtingen 
adequaat?  
● Moeten de duur en de toepassingsvoorwaarden van de 
                                                 
9 PB C 137 van 8.6.2002, blz. 2. 
10 Richtlijnen 85/577/EEG, 90/314/EEG, 93/13/EEG, 94 /47/EG, 97/7/EG, 98/6/EG; 98/27/EG, 99/44/EG . 
 
NL 5   NL opzegtermijnen in de  richtlijnen inzake huis-aan-huisverkoop, 
timesharing en verkoop op afstand onderling volledig geharmoniseerd en gestandaardiseerd zijn?  
● Moet het verbintenissenrecht voor consumenten verder worden 
geharmoniseerd?  
● Moeten sommige van deze richtlijnen worden samengevat om 
onderlinge tegenstrijdighe den te verminderen? 
 Voor de beoordeling van het  acquis op consumentengebied worden de 
volgende activiteiten ontplooid:  
● Ontwikkeling van een openbaar gegevensbestand van het acquis , 
met inbegrip van nationale wetgev ing en jurisprudentie. Hierbij 
wordt ook een vergelijkende analyse van de omzetting van de richtlijnen in de pr aktijk uitgevoerd.  
● Oprichting van een permanente werkgroep van deskundigen uit de 
lidstaten die fungeert als forum voor informatie-uitwisseling en 
discussie over de uitvoering van het  acquis.   
● Verslagen over de omzetting van de richtlijnen inzake 
prijsaanduidingen, verkoop op afstand, verkoop van 
consumptiegoederen en verbodsactie s. Voor de verslagen zullen 
ook belanghebbenden worden geraa dpleegd en passende seminars 
worden gehouden.  
 Met het oog op de voltooiing van het project en de verslagen zal de 
Commissie nagaan of voorstellen tot wijziging van de bestaande 
richtlijnen noodzakelijk zijn. Deze be oordelingsfase zal naar verwachting 
duren tot eind 2006. Bij alle voorstell en wordt - voorzover noodzakelijk - 
rekening gehouden met de werkzaamheden voor het ontwerp-CFR en vindt de passende eff ectbeoordeling plaats.  
 
 Ook is het wenselijk dat de Raad en het Europees Parlement het CFR 
kunnen gebruiken bij de indiening va n wijzigingen van voorstellen van 
de Commissie. Dit sluit aan b ij het gemeenschappelijke doel om 
communautaire regelgeving van hoog niveau te bereiken11 en bij de 
toezegging van de Europese instel lingen om eenvoud, duidelijkheid en 
consistentie van de communautai re regelgeving te bevorderen.12  
2.1.2 Andere mogelijke functies van het CFR 
 Nationale wetgevers kunnen het CF R gebruiken bij de omzetting van 
communautaire richtlijnen op het ge bied van verbintenissenrecht in 
                                                 
11 Actieplan “Vereenvoudiging en verbetering van de regelgeving” (COM (2002) 278). 
12 Interinstitutioneel Akkoord “Beter wetgeven” (PB 2003/C 321/01). 
 
NL 6   NL nationale wetgeving. Ook kunnen zij zi ch erop baseren bij de invoering 
van wetgeving op gebieden van ve rbintenissenrecht die niet op 
gemeenschapsniveau zijn geregeld. 
 Een andere functie, die door het Europees Parlement is voorgesteld, is het 
mogelijke gebruik van het CFR bij arbitrage. Arbiters kunnen zich op het CFR baseren om een onpartijdige en evenwichtige oplossing voor conflicten tussen contract partijen te vinden.  
 Bovendien kan het CFR een rol spelen  bij het ontwikkelen van de andere 
genoemde maatregelen in het actieplan. Zo heeft het Europees Parlement er bijvoorbeeld op gewe zen dat het CFR kan word en uitgewerkt tot een 
bestand van standaard contractvoor waarden die aan praktijkjuristen 
beschikbaar kunnen worden gestel d. Ook de Commissie acht het 
wenselijk dat het CFR zo uitgebreid mogelijk wordt gebruikt bij de uitvoering van Maatregel II van het actieplan. Bovendien kan het CFR 
bruikbaar zijn als basis voor de ontwikkeling van een mogelijk optioneel 
instrument.  
 Ook onderzoekt de Commissie het voorst el om het CFR in de door haar 
en met haar wederpartijen gesloten  overeenkomsten te verwerken. Het 
CFR kan nog altijd worden gebruikt  als aanvulling op het toepasselijke 
nationale recht. De Commissie moedig t eveneens andere instellingen en 
organen aan om het CFR te gebruiken bij het sluiten van overeenkomsten met derden. 
 Tot slot kan het CFR, dat is gebaseerd op het acquis  communautaire en 
op de beste oplossingen die de stelse ls van verbintenissenrecht van de 
lidstaten met elkaar gemeen hebben, voor het Hof van Justitie van de 
Europese Gemeenschappen een leidraad zijn bij de uitlegging van het 
acquis  op het gebied van het verbintenissenrecht.  
2.1.3 Rechtskarakter van het CFR 
 In verschillende bijdragen aan he t actieplan is gevraagd naar het 
rechtskarakter van het CFR. De voorge stelde antwoorden variëren daarbij 
van een door de Raad en het Eu ropees Parlement genomen bindend 
besluit tot een door de Commissie va stgesteld niet-bindend instrument. 
 De Commissie beschouwt het CFR in  dit stadium als een niet-bindend 
instrument. Niettemin zal zij bij de  uitwerking ervan alle betrokken 
partijen uitvoerig raadplegen. In di e context kan de vraag opnieuw ter 
sprake komen. 
2.2 Bevordering van het gebruik van in de hele EU toepasselijke 
standaardbedingen en -voorwaarden (Maatregel II van het actieplan) 
2.2.1 Voorstellen van de Commissie in het actieplan   Doel van de tweede maatregel was het bevorderen van de ontwikkeling 
van standaardbedingen en  -voorwaarden door part iculiere partijen voor 
 
NL 7   NL gebruik in de hele EU in plaats va n in een enkel rechtsstelsel. Op dit 
moment menen partijen nog vaak dat zij als gevolg van uiteenlopende 
dwingende voorschriften van het ve rbintenissenrecht of op andere 
rechtsgebieden in de verschillende lidstaten verschillende standaardbedingen en –voorwaarden mo eten gebruiken (zo lijken op 
grond van uiteenlopende schadevergoe dingsvoorschriften verschillende 
contractuele voorwaarden op het gebied van aansprakelijkheid 
noodzakelijk te zijn). To ch zijn er voorbeelden van succesvol gebruik 
van in de hele EU toepasselijke standaardbedingen en –voorwaarden, die 
betrekking hebben op kwesties die gewoonlijk ook in andere overeenkomsten moeten worden geregeld.  
 Daarom is het waarschijnlijk dat er ook in de hele EU toepasselijke 
oplossingen beschikbaar worden gemaakt in andere gevallen waarin nu nog nationale standaardbedingen en  –voorwaarden worden gebruikt. 
Aangezien het bestaan van dergelijke in de hele EU toepasselijke oplossingen kennelijk niet voldoende be kend is, wordt in het actieplan 
een omvangrijk initiatief voorgest eld om de reeds bestaande 
mogelijkheden meer bekendheid te geven. 
2.2.2 De reacties van "stakeholders" en anderen 
 In sommige bijdragen wordt de voor gestelde benaderi ng toegejuicht, 
maar in andere wordt de betrokkenh eid van de Commissie op dit gebied 
sceptisch beoordeeld, aangezien de indruk bestaat dat de Commissie van 
plan is, de standaardbedi ngen en -voorwaarden zelf op te stellen. Dit is 
zeker niet de bedoeling van de Commissie: de inhoud van de standaardbedingen en -voorwaarden moet door de marktdeelnemers 
worden bepaald en ook de beslis sing over het gebruik van de 
standaardbedingen en -voorwaarde n is hun zaak. De Commissie wil 
alleen als bemiddelaar en als “ eerlijke makelaar” fungeren door de 
belanghebbenden bij elkaar te brenge n, maar zich niet met inhoudelijke 
kwesties inlaten. 
 Deze kwesties zijn nader uitgedie pt in een seminar op 19 januari 2004
13 
waarin de nadruk lag op het gebr uik van de standaardbedingen  
en –voorwaarden in overeenkomsten tussen ondernemingen onderling en tussen ondernemingen en de ove rheid. Hierbij werden twee 
hoofdconclusies getrokken:  
 In de eerste plaats bestond er al gemene overeenstemming over het feit, 
dat in de hele EU toep asselijke standaardbeding en en –voorwaarden in 
veel gevallen met succes kunnen worden  gebruikt, hoewel er op bepaalde 
gebieden nog altijd enige juridisc he en administratieve belemmeringen 
bestaan. De Commissie moet met hulp van de "stakeholders" een 
overzicht van de meest opvallende belemmeringen opstellen. 
 In de tweede plaats was de algemene opvatting dat een bewustwording 
van de bestaande mogelijkheden nuttig zou zijn, vooral door het 
                                                
 
13 Zie voetnoot 6. 
 
NL 8   NL beschikbaar stellen van ov erzichtelijke voorbeelden van succesvolle in de 
hele EU toepasselijke standaardbedingen en -voorwaarden op een door de Commissie beheerde website.  
2.2.3 Acties: een website om de ontwikkeling en het gebruik van in de hele EU 
toepasselijke standaardbedingen en -voorwaarden te bevorderen  
 Op basis van al deze bijdragen is  de Commissie tot de conclusie 
gekomen dat een bewustwording van de bestaande mogelijkheden 
gunstige gevolgen zou hebben. De Comm issie zal zich concentreren op 
standaardbedingen en –voorwaarde n voor overeenkomsten tussen 
ondernemingen onderling en tussen ondernemingen en overheden. 
 In het licht van een beoordeli ng van deze acties kunnen dan nadere 
maatregelen worden voorgesteld en kan uitbreiding van deze werkzaamheden worden overwogen.  
2.2.3.1 Een platform voor de uitwisseling van informatie over 
bestaande en geplande in de hele EU toepasselijke standaardbedingen en -voorwaarden  
 De Commissie zal een website beheren waarop marktdeelnemers 
informatie kunnen uitwisselen over in de hele EU  toepasselijke 
standaardbedingen en -voorwaarde n die zij reeds gebruiken of 
willen ontwikkelen. De informatie wordt openbaar gemaakt onder de uitsluitende verantwoordelijk heid van de partijen die deze 
bekendmaken. Deze bekendmaking houdt geen erkenning van de juridische of commerciële geldigheid van deze standaardbedingen en -voorwaarden in. Voordat zi j tot actie overgaat, zal de 
Commissie de belanghebbenden vragen welke informatie 
gebruikers precies nodig hebben en welke informatie organisaties 
bereid zijn op de website te publiceren.  
 Deze informatie moet de partijen in  staat stellen om  de fouten van 
hun voorgangers te vermijden en om  van hun positieve ervaringen 
te leren. De Commissie is dan ook niet van plan, zelf een overzicht 
van “beste praktijken” te geven. 
2.2.3.2 Richtsnoeren voor de relatie tussen de mededingingsregels en 
de in de hele EU toepasselij ke standaardbedingen en -voorwaarden  
 De Commissie is in dit stadium niet voornemens, aparte 
richtsnoeren voor de ontwikke ling en het gebruik van 
standaardbedingen en -voorwaarden bekend te maken. Zij heeft al 
verklaard, over het algemeen positief te staan tegenover 
overeenkomsten die economische vervlechting in de gemeenschappelijke markt bevorderen of de ontwikkeling van nieuwe markten en verbeterde leveringsvoorwaarden 
 
NL 9   NL vergemakkelijken.14 Hoewel overeenkomsten over de ontwikkeling 
of het gebruik van in de hele EU toepasselijke standaardbedingen 
en –voorwaarden daarom in het algemeen worden toegejuicht, kunnen onderling afgestemde feitelijke gedragingen of overeenkomsten om standaardbedingen en –voorwaarden te gebruiken, onverenigbaar zijn me t de mededingingsvoorschriften. 
 In dit verband wijst de Co mmissie op haar “richtsnoeren 
betreffende de toepassing van ar tikel 81 van het EG-Verdrag op 
horizontale samenwerkingsovereenkomsten”
15 en vooral op 
hoofdstuk 6 ervan, waarin richts noeren voor standaardiserings-
overeenkomsten worden vastgesteld.  Hoewel zij niet specifiek van 
toepassing zijn op standaardbe dingen en -voorwaarden, kunnen 
partijen deze richtsnoeren gebruiken om problemen te vermijden wanneer zij afspreken om standaardbedingen en -voorwaarden te hanteren. 
2.2.3.3 Onderkenning van bestaande belemmeringen in de wetgeving 
voor het gebruik van in de hele EU toepasselijke standaardbedingen en -voorwaarden  
 De Commissie zal samen met de betrokken partijen onderzoeken of 
in de wetgeving belemmeringen be staan voor in de hele EU 
toepasselijke standaardbedingen en –voorwaarden, en zo ja, welke 
dit zijn, teneinde deze weg te nemen wanneer dit noodzakelijk en 
gepast is. Dit kan gebeuren door vrijwillige maatregelen van de 
betrokken lidstaat, door inbre ukprocedures van de Commissie 
indien deze belemmeringen in strijd zijn met het 
Gemeenschapsrecht, of door andere EU-maatregelen - zoals 
regelgeving - indien d it niet het geval is.  
 In eerste instantie zal de Commissie een onde rzoek hiernaar 
instellen na raadpleging van de "s takeholders" over de inhoud en de 
structuur ervan, zodat het onderzoek op de voor de marktdeelnemers relevante aspecten wordt toegespitst. 
2.3 Een niet-sectorspecifieke maatregel - een optioneel instrument in het 
Europese verbintenissenrecht (Maatregel III van het actieplan) 
 In het actieplan werd onder meer gec oncludeerd dat er in dit stadium geen 
aanwijzingen waren dat de tot dan toe gehanteerde benadering per sector tot 
problemen leidde of zou moeten word en opgegeven. Toch werd het wenselijk 
geacht te onderzoeken of niet-sectorspecifieke maatregelen, zoals een optioneel instrument, noodzakelijk zijn om problem en op het gebied van het Europese 
verbintenissenrecht op te lossen.  
 Zonodig zal de Commissie dit proces  parallel met de ontwikkeling van het 
CFR voortzetten, waarbij zij rekening houdt met de tot dusver door de 
                                                
 
14 Mededeling nr. 2001/C 3/02 van de Commisie (PB C3/2 van 6 januari 2001), punt 169. 
15 Ibid. 
 
NL 10   NL belanghebbenden verstrekte inform atie over hun voorkeuren voor de 
parameters van een dergelijk instrume nt. Het ontwikkelingsproces van het CFR 
en vooral de raadpleging van de belanghebbenden kan hiervoor relevante 
informatie opleveren. 
 De Commissie zal concrete mogeli jkheden scheppen voor informatie-
uitwisseling over de wenselijkheid van een dergelijk instrument. Hoewel het 
nog te vroeg is om op de mogelijke uitkomst van de gedachtewisseling vooruit te lopen, wenst de Commissie te benadrukke n dat het niet haar bedoeling is om 
een “Europees burgerlijk we tboek” voor te stellen  waarin het 
verbintenissenrecht van de lidstaten wo rdt geharmoniseerd; evenmin wenst zij 
de huidige initiatieven om het vrije verkeer door middel van flexibele en 
efficiënte oplossingen te bevorde ren, ter discussie te stellen.  
 Aan de hand van de bijdragen aan het actieplan en eigen overwegingen van de 
Commissie is een aantal parameters voor de gedachtewisseling over de 
behoefte aan een instrument  vastgesteld. Zo moet worden gekeken naar het 
onderscheid tussen enerzijds transactie s met consumenten en anderzijds 
transacties tussen bedrijven onderling of  met overheden, naar de mate van 
tevredenheid over andere oplossingen zo als in de hele EU toepasselijke 
standaardbedingen en –voorwaarden, en naar de noodzaak om de verschillende juridische en bestuurlijke tradities in de lidstaten te respecteren. Deze parameters moeten worden meegewogen bij de toekomstige discussie over de wenselijkheid van dit instrument. In Bijlage II worden enkele parameters 
toegelicht. 
 Indien er problemen worden onderke nd waarvoor oplossi ngen op EU-niveau 
nodig zijn, gaat de Commissie over to t een uitgebreide beoordeling van de 
gevolgen om de aard en inhoud van d eze oplossingen vast te stellen.  
3. V
OORBEREIDING EN UITWERKING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK 
REFERENTIEKADER  
3.1 Voorbereiding: onderzoek en deelname  van EU-instellingen, lidstaten en 
andere belanghebbenden 
3.1.1 Overzicht  Om zeker te zijn van een CFR van hoge kwaliteit, zal de Commissie drie 
jaar onderzoek financieren in het kader van het Zesde Kaderprogramma 
voor onderzoek en tech nologische ontwikkeling
16. De voorstellen voor 
onderzoek zijn beoordeeld en de  werkzaamheden beginnen naar 
verwachting binnenkort.  
 In 2007 wordt van de onderzoekers een eindverslag verwacht, waarin zij 
alle noodzakelijke elementen versch affen die de Commissie voor de 
uitwerking van het CFR nodig heeft. Daarom moet het eindverslag een 
                                                 
16 Besluit nr. 1513/2002/EG  (PB L 232 van 29.8.2002, blz. 1). 
 
NL 11   NL ontwerp-CFR bevatten dat volgens de  onderzoekers aan de doelstellingen 
van het actieplan voldoet.  
3.1.2 Deelname van belanghebbenden  
 De deelname van belanghebbenden aan het proces is essentieel, zoals in 
alle bijdragen aan het actieplan is benadrukt. 
 Tijdens de gezamenlijke vergadering van het Europees Parlement en de 
Commissie in april 2004 zijn vi er hoofdcriteria voor succesvolle 
deelname voorgesteld en bepleit:  
• diversiteit van rechtstradities: er moet rekening worden gehouden 
met de vele verschillende r echtstradities in de EU;  
• afweging van economische belangen: er moet rekening worden 
gehouden met de belangen van een breed scala van bedrijven in 
verschillende economische sectoren - van kleine en middelgrote ondernemingen tot multinationals - en met die van consumenten en praktijkjuristen; 
• betrokkenheid: de belanghebbende n moeten concrete middelen 
inzetten om een constante en wezenlijke bijdrage te kunnen leveren;  
• technische expertise: deze is  nodig om de wetenschappelijke 
onderzoekers gedetailleerde fee dback en een uitdaging te kunnen 
geven.  
 Deze criteria worden in aanmerking genomen bij het vaststellen van de 
hieronder geschetste structuren. De structuren van het eerste niveau 
worden een bestanddeel van de over eenkomst tussen de Commissie en de 
onderzoekers. 
 Eerste niveau: technische input 
• De Commissie creëert een netwerk van deskundigen van de 
belanghebbenden om een constante, ge detailleerde b ijdrage aan de 
voorbereidende werkzaamheden va n de onderzoekers te leveren. 
• Er worden regelmatig seminars  over alle onderzoeksprojecten 
georganiseerd, waar de belanghebbe nden praktische kwesties aan 
de orde kunnen stellen en f eedback kunnen geven. Over ieder 
onderwerp komen er seminars, z odat de belanghebbenden en de 
Commissie de voortgang van de werkzaamheden op de voet kunnen volgen. Met het oog op de efficiëntie heeft elk seminar een specifiek onderwerp en blijft het aantal deelnemers per seminar beperkt.  
• Er wordt een speciale websit e aan dit project gewijd, die 
toegankelijk is voor de onderzoekers, de deskundigen van de 
 
NL 12   NL belanghebbenden, de Commissie, de deskundigen van de lidstaten 
en het Europees Parlement. De ontwerpen worden bijgewerkt aan de hand van de vorderingen van het onderzoek en opmerkingen van de belanghebbenden.  
• Nadat de beslissing over de indelin g van de verschillende aspecten 
is genomen, is het zinnig om ri chtsnoeren voor de uitwerking van 
het technische gedeelte  vast te leggen, zoda t alle onderzoekers en 
belanghebbenden dezelfde concrete opvattingen over de werkwijze 
hebben. Deze richtsnoeren kunnen ee n structuur voor de algemene 
coördinatie van de input van de  belanghebbenden omvatten, zoals 
een stuurgroep waarin zowel we tenschappelijke onderzoekers als 
deskundigen van de belanghebbenden zitting hebben. 
 Tweede niveau: politieke o verwegingen en beoordeling  
 De Commissie: 
• houdt het Europees Parlement en de Raad regelmatig op de hoogte, 
zoals zij hebben gevraagd; 
• organiseert regelmatig bijeenkomsten op hoog niveau met het 
Europees Parlement en de lidstaten; 
• stelt een werkgroep in met deskundi gen uit de lidstat en, zodat deze 
van de ontwikkelingen op de hoogte blijven en feedback kunnen geven. 
 Bovendien kunnen de twee niveaus van tijd tot tijd in een forum worden 
samengevoegd, zodat in een ruimere cont ext kan worden gediscussieerd.  
3.1.3 Mogelijke structuur en inhoud van het CFR  
 Het voorbereidend onderzoek voor het CFR is bedoeld om de beste 
oplossingen te vinden, waarbij rekening wordt gehouden met het 
verbintenissenrecht van de lidstaten (zowel de jurisprudentie als de gevestigde rechtspraktijk), het acquis  communautaire en relevante 
internationale instrumenten, in he t bijzonder het Verdrag der Verenigde 
Naties inzake internationale koopove reenkomsten betreffende roerende 
zaken van 1980. Ook ander bestaand mate riaal is relevant en wordt in 
aanmerking genomen, waarbij erop word t toegezien dat het CFR aan de 
specifieke vereisten van de EU voldoet. 
 De voor het CFR voorziene structuu r (zie Bijlage I voor een voorbeeld 
hiervan) houdt in dat eerst gemeenschappelijke verbintenisrechterlijke grondbeginselen worden vastgeleg d, onder vermelding van eventueel 
noodzakelijke uitzonderingen hierop. In  de tweede plaats worden er 
definities van sleutelbegrippen vastge steld. In de derd e plaats worden 
deze beginselen en definities aangevuld met voorbeeldbepalingen, die het hoofdbestanddeel van het CFR vorm en. Hierbij kan een onderscheid 
worden gemaakt tussen voorbeeldbepalingen voor overeenkomsten 
 
NL 13   NL tussen ondernemingen of particulie ren onderling en voorbeeldbepalingen 
voor overeenkomsten tussen ondernemingen en consumenten.  
 In sommige bijdragen worden rechts gebieden voorgesteld die in het CFR 
kunnen worden ondergebracht. Deze betreffen grotendeels algemene concepten die niet specifiek zijn vo or bepaalde soorten overeenkomsten 
of partijen bij een overeenkomst. He t eerste criterium om de onder te 
brengen rechtsgebieden te bepalen, is het nut ervan voor de verbetering 
van de coherentie van het acquis.  
 Er zijn echter twee soorten over eenkomsten specifiek genoemd, namelijk 
consumenten- en verzekeringsovere enkomsten. De Commissie gaat ervan 
uit dat bij de voorbereiding van het CFR bijzondere aandacht aan deze 
twee gebieden zal worden besteed. A ndere specifiek genoemde gebieden 
die in het CFR kunnen word en ondergebracht, zijn 
verkoopovereenkomsten en diensten  en clausules betreffende 
eigendomsvoorbehoud of eigendomsoverdracht van goederen. 
 De Commissie heeft ook een stud ie in aanmerking genomen die op 
verzoek van het Europees Parlement en de Raad is ingesteld naar 
eventuele problemen die voortkomen u it de verschillen in wisselwerking 
tussen het overeenkomstenrecht en he t recht inzake onrechtmatige daad, 
en tussen het verbintenissenrecht en het eigendomsrecht.
17 Uit deze 
studie concludeert de Commissie da t de per lidstaat verschillende 
wisselwerkingen tussen het overeenkomstenrecht  en het recht inzake 
onrechtmatige daad niet tot noemenswaardige problemen leidt. Grotere problemen schijnen echter voort te komen uit de per lidstaat 
verschillende wisselwerkingen tussen verbintenissen- en eigendomsrecht. 
Bij de uitwerking van het CFR moet naar een oplossing wordt gezocht, 
voorzover dit noodzakelijk is voor de verbetering van het huidige en 
toekomstige acquis.   
3.2 Uitwerking van het Gemeenschappelijk Referentiekader door de 
Commissie 
3.2.1 Geschiktheid voor de do elstellingen van het actieplan 
 De Commissie is niet aan het ei ndverslag van de onderzoekers gebonden 
en zal het zonodig wijzigen om de doelstellingen van het actieplan te 
bereiken.  
3.2.2 Bruikbaarheidstest voor de praktijk 
 Bij de beoordeling van het eindver slag van de onderzoekers zal de 
Commissie erop toezien dat het ontwe rp-CFR door middel van concrete 
voorbeelden van het verwachte gebruik van het CFR aan een 
bruikbaarheidstest voor de praktijk wordt onderworpen. 
                                                
 
17 Zie voetnoot 1. 
 
NL 14   NL  Hierbij wordt in de eerste plaats ge test of het ontwerp-CFR geschikt is 
om het  acquis te verbeteren en wetgeving voor te bereiden. Hiertoe kan 
het dit ontwerp worden gebruikt in een voorstel  tot wijziging van een 
bestaande richtlijn. 
 Dit kan bijvoorbeeld gebeuren in het kader van het voornemen van de 
Commissie om het  acquis  op het gebied van he t consumentenrecht te 
beoordelen en bij andere werkzaamheden in verband met de beoordeling van Richtlijn 2000/35/EG betreffende bestrijding van betalingsachterstand bi j handelstransacties
18. 
 De opgedane ervaringen worden dan verwerkt voordat de Commissie het 
definitieve CFR vaststelt. 
 In de tweede plaats ka n het ontwerp-CFR bij wijze van proef door andere 
instellingen worden gebrui kt. Hierbij kan lidstaten  worden verzocht om 
de omzetting van een aantal geld ende wettelijke voorschriften te 
onderzoeken om na te gaan in hoeve rre het ontwerp hieraan zou hebben 
bijgedragen. Ook moet de geschi ktheid van het ontwerp-CFR voor 
toepassingen bij de Maatregelen II en III worden getest, eveneens met gebruikmaking van praktijkvoorbeelden. Ook zal worden gezocht naar manieren om de geschiktheid van het ontwerp-CFR als instrument voor 
internationale arbitrag e of voor de overeenkomst en van de Commissie 
zelf te testen. 
3.2.3 Raadpleging over de CFR van de Commissie  
 Over het aldus ontwikkelde CFR van de Commissie zal een laatste 
raadplegingsprocedure plaatsvinden. Het Europees Parlement, de Raad 
en de lidstaten wordt daarbij verzocht, het eindverslag van de 
onderzoekers en de beoordeling va n de Commissie te onderzoeken. Ook 
kan er een interinstitutionele werkgr oep worden ingesteld om het gebruik 
van het CFR in het wetgevingsproces te bespreken. De raadpleging van de lidstaten kan worden voortgezet vi a dezelfde werkgr oep van nationale 
deskundigen die de voorbereidingen op de voet volgt. 
 De volgende stap is een open raadpl eging in de vorm van een Witboek, 
waaraan ook de belanghebbenden een  bijdrage kunnen leveren. Hiertoe 
zal het CFR van de Commissie in alle officiële talen worden vertaald. De 
belanghebbenden krijgen ten minste zes maanden de tijd om het ontwerp 
van de Commissie te bespreken. De raadpleging maakt een gedetailleerde 
inhoudelijke toetsing van het CFR moge lijk en biedt de gelegenheid om 
verschillen tussen de taalversies weg te werken, zodat de definitieve versie dan in alle talen volledi g gelijk en begrijpelijk is. 
                                                
 
18 PB L 200 van 8.8.2000, blz. 35. 
 
NL 15   NL 3.2.4 Vaststelling van het CFR door de Commissie  
 Het is de bedoeling dat het CFR in 2009 door de Commissie wordt 
vastgesteld. Het CFR zal op grote schaal worden gepubliceerd, onder 
meer in het Publicatieblad van de Eu ropese Unie, en indien nodig worden 
bijgewerkt. Er zullen procedures voor  de bijwerking van het CFR worden 
vastgesteld. 
 
NL 16   NL ANNEX I  
Possible structure of the CFR 
The main goal of the CFR is to serve as a tool box for the Commission when preparing 
proposals, both for reviewing the existing acquis  and for new instruments. To that aim, the 
CFR could be divided into three parts: fundamental  principles of contract law; definitions of 
the main relevant abstract legal terms and model rules of contract law. 
CHAPTER I – Principles 
The first part of the CFR could provide some common fundamental principles of European 
contract law and exceptions for some of these pr inciples, applicable in limited circumstances, 
in particular where a contract is  concluded with a weaker party. 
Example: Principle of contractual freedom; exception: application of mandatory rules; 
Principle of  the binding force of contract ; exception: e.g. right of withdrawal; principle of 
good faith 
CHAPTER II – Definitions 
The second part of the CFR could provide some definitions of abstract legal terms of 
European contract law in partic ular where relevant for the EC acquis . 
Examples: definition of contract, damages. Concerning the definition of a contract, the 
definition could for example also explain when a contract should be considered as concluded.  
CHAPTER III – Model rules 
SECTION I – Contract  
1. Conclusion of a contract: i. e. notion of offer, acceptance,  counteroffer, revocation of 
an offer, time of conclusion of a contract. 
2. Form of a contract: i.e. written contract, oral contra ct, electronic contract and 
electronic signature. 
3. Authority of agents: direct  and indirect representation. 
4. Validity: i.e. initial impossibility, incorrect information, fraud, threats. 
5. Interpretation: i.e. general rules of interpretation, reference to all relevant 
circumstances. 
6. Contents and effects: i.e. statements gi ving rise to contractual obligation, implied 
terms, quality of performance, obligation to  deliver the goods / provide the services, 
conformity of the performance with the contract. 
 
NL 17   NL SECTION II  – Pre-contractual obligations 
1. Nature of pre-contractual ob ligations (mandatory or not) 
2. Pre-contractual information obligations:  
a. General/Form: i.e. written information, by any clear and comprehensible way. b. Information to be given before the conc lusion of the contract: i.e. information 
regarding the main charact eristics of goods or servic es, price and additional 
costs, regarding the rights of the consumer, specific information for e-contracts. 
c. Information to be given at the conc lusion of the contract: i.e. information 
regarding the right to  ask for arbitration. 
d. Information to be given after the conclu sion of the contract: i.e. obligation to 
notify any modification of the information. 
SECTION III – Performance / Non-Performance:  
1. General rules: i.e. place and time of performance, performance by a third party, time 
of delivery, place of delivery, costs of performance. 
2. Non-performance and remedies in general: 
a. Non-performance : notion of breach of contract b. Remedies in general: i.e. remedies av ailable, cumulation of remedies, clause 
excluding or restricting remedies. 
3. Particular remedies for non-performance: i. e. right to performance, to terminate the 
contract (right of rescissi on), right of cancellation, right for a price reduction, repair, 
replacement, right to damages and interest.  
SECTION IV – Plurality of parties  
1. Plurality of debtors 2. Plurality of creditors 
SECTION V – Assignment of claims   
1. General principles: i.e. contractual claims  generally assignable, partial assignment, 
form of assignment. 
 
NL 18   NL 2. Effects of assignment as be tween Assignor and A ssignee: i.e. rights  transferred to 
assignee, when assignment takes effects. 
3. Effects of assignment as between Assignee and Debtor: i.e. effect on debtor’s 
obligation, protection of debtor. 
SECTION VI – Substitution of new debtor - Transfer of contract  
1. Substitution of new debtor: i.e. effects of substitution on defences and securities 2. Transfer of contract 
SECTION VII – Prescription  
1. Periods of prescription and their commencement 2. Extension of period 3. Renewal of periods 4. Effects of prescription 
SECTION VIII – Specific rules for contract of sales  
SECTION IX – Specific rules for insurance contracts  
 
NL 19   NL ANNEX II  
Parameters concerning the optional instru ment – For further discussion on the 
opportuneness of this instrument 
This annex presents some parameters concer ning an optional instru ment which should be 
taken into account during the furthe r discussion on its opportuneness.  
1. Concerning the general contex t of an optional instrument: 
The existing legal framework, in particular existing European legislation relating to 
contract law and the ongoing work regard ing the future Re gulation on the law 
applicable to contractual obligations should be taken into account within this 
reflection process. The results of meas ure I regarding the improvement of the acquis  
as well as those of measure II will have to be considered.  
Moreover, an extended impact assessment will have to be carried out regarding this 
measure. Such an exercise implies that , among others, the following questions are 
considered before any decision on the adoption of an optional instrument:  
● What problem(s) are being addressed? 
● What is the overall policy objective,  in terms of the desired impacts? 
● What would happen under a ‘no change’ scenario? 
● What other options are available to m eet the objectives? (eg different types of 
action, more or less ambitious options) 
● How are subsidiarity and pr oportionality taken into account? 
● What are types and the scale of positiv e and negative impacts associated with 
each option – whether economic, social, environmental – and are there tensions/trade offs between them? 
● How can the positive impacts be maximi sed and negative impacts minimised? 
Are any associated measures needed to achieve this? 
● Who is affected? Are any specific groups particularly affected? 
● Are there impacts outside the EU? 
● How will the instrument be implemented and the impact in practice monitored 
and evaluated? 
● What were the views of stakeholders? 
2. Concerning the binding nature of an optional instrument 
In the Action Plan, the Commission pres ented different possible approaches 
concerning the binding nature of an optional instrument. This instrument could either 
be a set of rules on contract law which w ould apply unless its application is excluded 
 
NL 20   NL by the contract of  the parties (“ opt out ”) or a purely optional model which would 
have to be chosen by the parties through a choice of law clause (“ opt in ”). The latter 
would give parties the greatest de gree of contractual freedom.  
Respondents’ positions on this issue were clear, with most favouring an “ opt in ” 
model. The governments which expressed an  opinion on this po int, supported the 
“opt in ” model which they consider being of great importance in  preserving the 
principle of contractual freedom. Businesse s also supported such a voluntary scheme 
and again stressed the importance of the ge neral principle of contractual freedom. 
Further, almost all legal practitioners called for an “ opt in ” solution. Finally, a 
majority of academics seemed also to prefer this solution. 
The Commission shares stakeholders’ view of the importance of the principle of 
contractual freedom and had al ready underlined in the Actio n Plan that the principle 
of “contractual freedom should be one of the guiding principles of such a contract 
law instrument” and that consequently  “ it should be possible for the specific rules of 
such a new instrument, once it has been chosen by the contracting parties as the 
applicable law to their contract, to be adapted by the parties according to their 
needs ”. A limit to contractual freedom would only be acceptable in relation to some 
mandatory provisions contained in the opti onal instrument, particularly provisions 
aiming to protect consumers (see point 4  below). 
In that context, and as suggested by c ontributors, the Commission considers that 
future consultations and de bates should follow this dir ection and should take into 
account the coherence of such  an optional instrument with the Rome Convention of 
1980 on the law applicable to the contractua l obligations and the subsequent Green 
Paper of January 2003 on the conversion of  the Rome Convention into a Community 
instrument and its modernisation. This latt er point was underlined by all respondents. 
Contributors to the Action Plan mentioned di fferent approaches which could be used 
as a basis for further reflection on the que stion of the articulation of an optional 
instrument and the successor of the Ro me Convention (“Rome I”). The first 
suggestion, as put forward by some contri butors, would be to adopt the optional 
instrument as international uniform law. Th e main example of an instrument adopted 
as international uniform law is the Vienna Convention on the International Sale of 
Goods (CISG). Within that  approach, the optional in strument would contain a 
provision relating to its scope19 and Rome I would not then apply to matters 
regulated by the optional instrument. Moreover,  for all the aspects of contract law not 
provided by the optional instrument, th e parties would use the national law 
applicable according to the provisions of Rome I. The second approach presented by 
respondents to ensure such coherence w ould be through Article  20 of the Rome 
Convention20. In this case, the optional instru ment would again contain a clause 
relating to its scope  and Rome I would not then apply to matters regulated by the 
optional instrument. An adaptation of Artic le 20 could be envisaged. Finally, the 
                                                 
19 The scope clause could provide that the optional instru ment is applicable to contracts where at least one 
of the parties is established in a Member State. 
20 Article 20 of the Rome Convention: “This Conventio n shall not affect the application of provisions 
which, in relation to particular matters, lay down ch oice of law rules relating to contractual obligations 
and which are or will be contained in acts of th e institutions of the European Communities or in 
national laws harmonized in implementation of such acts”. 
 
NL 21   NL third possibility suggested by stakeholders w ould be to adopt the optional instrument 
as a Community instrument, which would not  benefit from any priority over Rome I 
and that the parties could c hoose as applicable law to th eir contract on the base of 
Article 321 of the Rome Convention. In this cas e, the optional instrument would not 
contain any scope clause but  only provisions of substa ntive law. As suggested by 
stakeholders, Article 3, pa ragraph 1 could be interpre ted in a way to leave the 
possibility for the parties to choose the opti onal instrument as applicable law to their 
contract. The possibility of  such interpretation could be clarified in Rome I. 
It is clear from the approaches suggeste d by respondents that the works undertaken 
on the conversion of the Rome Convention into a Community instrument and its 
modernisation and those on European Contract Law need to be coherent. Even if it is 
too premature to take any decision on th e opportuneness and adoption of the optional 
instrument, it is important to ensure that  the future Community instrument “Rome I” 
takes into account the possibility of a cohe rent articulation of its provisions with a 
possible future optional instrument. 
3. Concerning the legal form of an optional instrument 
In the Action Plan, the Commi ssion suggested that an optio nal instrument could take 
the legal form of a regulation or a recommendation which would exist in parallel with, rather than instead of, national contract laws. 
As we have seen above, a great majority of respondents expressed its preference for 
an “opt in ” instrument. If this approach is follo wed, there is signifi cant support for a 
regulation. However, among the academics’ c ontributions, some are in favour of a 
non-binding instrument, for example a recommendation.  
For an “opt-out” instrument a regulation would be more appropriate as, unlike a 
recommendation, it is directly applicable. For an “opt-in” instrument, the choice of 
its legal form will depend on the approach chosen for the articulation of this 
instrument with the successor of the Rome  Convention (see point 1 above). In this 
context, in the light of the three approach es suggested by stakeholders, the form of a 
Regulation may seem more appropriate. 
4. Concerning the content of an optional instrument 
In its Action Plan, the Commission made clear  that in reflecting on the content of a 
non-sector-specific instrument, the future  CFR should be take n into account. The 
content of this CFR would be likely to se rve as a basis for the discussions on the 
optional instrument. On that point, most of the stakeholders agreed with the 
Commission view even if the question of whether the new instrument should cover 
the whole scope of the CFR or only parts of it was left open. 
The question of whether this optional inst rument should contain only some general 
contract law components or also component s for specific contracts which are of a 
                                                
 
21 Article 3.1 of the Rome Convention: “A contract shall be governed by the law chosen by the parties. 
The choice must be expressed or demonstrated with r easonable certainty by the terms of the contract or 
the circumstances of the case. By their choice the par ties can select the law applicable to the whole or a 
part only of the contract. 
 
NL 22   NL great economic importance in the internal mark et, i.e. contract of sale or services, 
was also left open in the Action Plan. Many stakeholders agreed on the fact that an 
optional instrument should contain some pr ovisions of general contract law as well 
as provisions relating to sp ecific contracts which have significant importance for 
cross-border transactions . Concerning provisions of general contract law, 
stakeholders suggested that the optional instrument could contain, for instance, 
provisions relating to the conc lusion, validity and interpretation of contracts as well 
as performance, non-performance and reme dies. Concerning specific contracts, 
several suggestions were made: the optiona l instrument should contain rules relating 
to contract of sale, exchange, donation, leas e, cross-border financ ial transactions and 
contracts of insurance. Some stakeholders also expressed the view that the optional 
instrument should cover areas of law linked to  contract law, i.e. security law, unjust 
enrichment as well as rules on cr edit securities on movable goods.  
Thus, according to these contributions, an optional instrument could have different 
components, i.e. parts relating to genera l contract law and/or certain specific 
contracts. However, the exact content of an optional instrument and which sectors 
should receive special atten tion will need to be further discussed. An optional 
instrument should only contain those areas of contract law, whether general or 
specific to certain contracts, which clear ly contribute to addressing identified 
problems, such as barriers to the smooth functioning of the internal market.  
5. Concerning the scope of  an optional instrument 
Concerning the scope of an optional instru ment, two main issues can be identified 
which would need to be addre ssed through furthe r reflection. 
Firstly, in the Action Plan, the Commissi on raised the question of whether an 
optional instrument should cover solely bu siness-to-business tran sactions or also 
business-to-consumer contracts. In the latt er case, the new instrument would contain 
mandatory provisions concer ning consumer protection.  The Commission underlined 
the importance of the principle of contractua l freedom that allows parties, once they 
have decided to apply the optional instru ment to their contract, to adapt this 
instrument according to their needs. Howeve r, it also noted that this freedom could 
be restricted by the mandatory characte r of some limited provisions of the new 
instrument, e.g. those relati ng to consumer protection.  
In answering this question, it is important to remember th e main goal of the optional 
instrument, namely the smoother functioning of  the internal market. It is clear that 
including business-to-business transactions  would facilitate th at goal. However, 
business-to-consumer transactions are also of great economic importance for the internal market and, to that  extent, their inclus ion would be justif ied. In this case, 
consumers would need to be afforded a suffi ciently high level of protection to ensure 
benefits for the demand-side of the market  (consumers) as well as the supply-side 
(businesses). In that context, most stakeh olders considered that a new instrument 
should apply to business-to-consumer transac tions as well and so include mandatory 
rules to ensure a high leve l of consumer protection.  
Here it should be noted that national ma ndatory rules, applicable on the basis of 
Articles 5 and 7 of the Rome Convention,  can increase transaction costs and 
constitute obstacles to cross-border contract s. In that context, the introduction in the 
 
NL 23   NL optional instrument of mandatory provisions in the meaning of in Articles 5 and 7 of 
the Rome Convention could represent a grea t advantage: the parties, by choosing the 
optional instrument as appli cable law to their contract, would know from the moment 
of the conclusion of the c ontract which mandatory rules are applicable to their 
contractual relationship. That would pr ovide legal certainty in cross border 
transactions and the relevant  providers of services an d goods could market their 
services or products throughout the whole Eu ropean Union using one single contract. 
The optional instrument would then become  a very useful tool for the parties. 
However, in such a situation, it would need to be  certain that, where the parties have 
chosen the optional instrument as applic able law, other national mandatory rules 
would no longer be applicable. That woul d depend on the solution chosen for the 
articulation of the optional instrument  with Rome I (see point 1 above). 
Secondly, the introduction of the business-to-business tran sactions within the scope 
of the optional instrument raises another i ssue. It concerns the articulation of the 
optional instrument and the Vienna Conven tion on the International Sale of Goods 
(CISG). In its Action Plan, the Commission asked for some comments on the scope of the optional instrument in relation to the CISG. Many stakeholders presented their 
view on this issue. All of them agreed on the necessity to ensure coherence between 
an optional instrument and the CISG. However, there was less consensus on how to ensure such coherence: while some consid ered that the optiona l instrument should 
only provide for complementary rules to th e CISG, others proposed that the CISG 
should become part of the optional instrument.  
The question of the relationship between the optional instrument and the CISG 
would depend, on the one hand, on the scope of the optional instrument
22, and, on the 
other hand, on the binding nature of this new instrument, i.e. “ opt in ” or “ opt out ”. 
As noted in point 1, the major ity of respondents favoured an “ opt in ” instrument. In a 
scenario where the optional instrument was an “ opt in ” instrument applicable to 
business-to-business international sa les of goods, by choosing the optional 
instrument as applicable law to their cont ract, the parties would have tacitly excluded 
the application of the CISG on th e base of Article 6 of the CISG23. However, in the 
alternative scenario of an “ opt out ” instrument applicable to business-to-business 
international sales of goods, the problem of  determining the appropriate application 
of the two instruments could be more difficu lt to solve. That would be an argument 
in favour of an “ opt in ” instrument, an approach pref erred so far by stakeholders. 
6. Concerning the legal base of an optional instrument 
In its Action Plan, the Commission launched the reflection on the legal base of a new 
instrument and welcomed comments fr om stakeholders. However, very few 
contributors expressed their view on that issue. While one Member State proposed 
Article 308 of the TEC for an “ opt in ” instrument and Article 95 TEC for an “ opt 
out” scheme, a group of academic lawyers preferred Article 65 TEC.  
                                                 
22 If the optional instrument is not applicable to international sales of goods, there is no problem of 
competition between this optional instrument and the CISG. 
23 Article 6 of the CISG: “The parties may exclude the application of this Convention or, subject to 
article 12, derogate from or vary the effect of any of its provisions.” 
 
NL 24   NL The question of the legal base is closely linked with the questions of the legal form 
of the optional instru ment (see point 2 above), of its content (see point 3 above) and 
its scope (see point 4 above). More reflect ions on the important issue of the legal 
base will be necessary within a larger debate on the parameters of an optional 
instrument.