A4-0297/96

Resolutie over het verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de communautaire maatregelen die van invloed zijn op het toerisme (besluit van de Raad 92/421/EEG) (COM(96)0029 - C4-0125/96)

Het Europees Parlement,

- gezien het verslag van de Commissie (COM(96)0029 - C4-0125/96),

- gelet op artikel 3, sub t), en 3B van het EG-Verdrag,

- gezien het besluit van de Raad 92/421/EEG betreffende een actieprogramma van de Gemeenschap op het gebied van toerisme ((PB L 231 van 13.8.1992, blz. 26.)),

- gezien het Groenboek van de Commissie over de rol van de Europese Unie op het gebied van het toerisme (COM(95)0097 - C4-0157/95),

- gezien het verslag van de Commissie betreffende civiele bescherming, toerisme en energie (SEC(96)0496),

- gezien het eerste meerjarenprogramma ter ondersteuning van het Europese toerisme (1997-2000) "Philoxenia" ((PB C 222 van 31.7.1996, blz. 9.)),

- gezien de adviezen van het Economisch en Sociaal Comité van 15 september 1994 (94/C393/25) over toerisme ((PB C 393 van 31.12.1994, blz. 168.)) en van 14 september 1995 over "de rol van de Europese Unie op het gebied van het toerisme - Groenboek van de Commissie" (95/C/301/15) ((PB C 301 van 13.11.1995, blz. 68.)),

- gezien het advies van het Comité van de Regio's van 2 februari 1995 (95/C/210/17) over het beleid ter ontwikkeling van het plattelandstoerisme in de regio's van de EU,

- gezien de Verklaring van Barcelona en het werkprogramma die zijn aangenomen aan het einde van de Euromediterrane conferentie op 27 en 28 november 1995 ((Bulletin van de Europese Unie nr. 11, november 1995, blz. 153.)), alsook de resolutie van de Raad van 13 mei 1996 (96/C/155/01) over Euro-mediterrane samenwerking in de sector toerisme ((PB C 155 van 30.5.1996, blz. 1.)),

- gezien richtlijn 95/57/EG van de Raad van 23 november 1995 betreffende de verzameling van statistische informatie op het gebied van het toerisme ((PB L 291 van 6.12.1995, blz. 32.)),

- gezien de studie van de Studiedienst van het Europees Parlement van november 1995 over de bescherming van de toerist (PE 165.611),

- gezien zijn resoluties van 11 juni 1991 over een Gemeenschapsbeleid inzake toerisme ((PB C 183 van 15.7.1991, blz. 74.)), van 18 januari 1994 over het toerisme op weg naar 2000 ((PB C 44 van 14.2.1994, blz. 61.)), van 15 december 1994 over de communautaire acties op het gebied van het toerisme in 1993 ((PB C 18 van 23.1.1995, blz. 159.)), zijn besluit van 13 december 1995 inzake het gemeenschappelijk standpunt over het voorstel betreffende de bescherming van de consument bij een op afstand gesloten overeenkomst ((PB C 17 van 22.1.1996, blz. 51.)), en zijn resoluties van 13 februari 1996 over het Groenboek van de Commissie over de rol van de Europese Unie op het gebied van het toerisme ((PB C 65 van 4.3.1996, blz. 34.)), van 13 maart 1996 over de bijeenroeping van de Intergouvernementele Conferentie, de evaluatie van de werkzaamheden van de Reflectiegroep en de vaststelling van de beleidsprioriteiten van het Europees Parlement met het oog op de Intergouvernementele Conferentie ((PB C 96 van 1.4.1996, blz. 77.)), van 6 juni 1996 over het gemeenschappelijk vervoersbeleid - actieprogramma 1995-2000 ((PB C 181 van 24.6.96, blz. 21.)), van 19 september 1996 over minderjarige slachtoffers van geweldmisdrijven ((Deel I, punt 8 van de notulen van die datum.)), en van 19 september 1996 over de ramp op de camping "Las Nieves" in Biescas (Huesca) ((Deel II, punt 13 a) van de notulen van die datum.)),

- gezien Agenda 21 die is goedgekeurd ter afsluiting van de VN-Conferentie over milieu en ontwikkeling (Rio de Janeiro, 1992),

- gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media (A4-0297/96),

A. overwegende dat onder het begrip toerisme, zoals dat door internationale organisaties als de OESO en de IAO opgevat wordt, alle, meer dan een etmaal durende reizen voor recreatieve, zakelijke, studie- of gezondheidsdoeleinden vallen, en dat de toeristische markt derhalve gericht is op het creëren en consumeren van produkten en diensten welke nodig zijn voor reizen van personen naar plaatsen buiten hun gewone verblijfplaats, ongeacht de reden van de verplaatsing,

B. overwegende dat het toeristenverkeer in de wereld in 1995 met 3,8% gestegen is en de inkomsten in die sector met 7,2%, hetgeen betekent dat er een omzet van circa 372 miljard dollar wordt gehaald, en dat de toeristische markt zich volgens sommige prognoses in minder dan 20 jaar kan verdubbelen,

C. overwegende dat het toerisme in de Europese economie circa 5,5% van het BBP vertegenwoordigt en rechtstreeks circa 9 miljoen arbeidsplaatsen oplevert (6% van de arbeidsplaatsen in de EU),

D. overwegende dat het aandeel van Europa in de globale toeristische markt afneemt,

E. overwegende dat het toerisme nauw met andere economische sectoren verbonden is en dat het voor tal van regio's en landen de belangrijkste en enige bron van inkomsten vormt,

F. overwegende dat het gezien deze sociaal-economische gegevens van een weinig vooruitziende blik getuigt als men blijft volhouden dat het niet nodig is om in het EU-Verdrag een specifieke titel betreffende het toerisme op te nemen waarin rekening wordt gehouden met alle communautaire en internationale aspecten van het toerisme en het toerisme als een wezenlijk oogmerk van de Europese Unie en als een gemeenschappelijk beleid in het kader van de interne markt bestempeld wordt,

G. overwegende dat de sector versnipperd is en dat de economische mogelijkheden en de mogelijkheden op het gebied van gezondheid, natuur en kunst onvoldoende worden benut,

H. overwegende dat het toerisme waarschijnlijk meer dan enige andere sector afhankelijk is van de beleidsvormen die de kwaliteit van de leefomstandigheden voor de toerist, het aanbod van diensten en de bescherming van het natuurlijk en cultureel erfgoed bepalen,

I. overwegende dat de vraag naar toeristische diensten nauw samenhangt met de infrastructuur van de vervoersnetwerken,

J. overwegende dat het beleid moet berusten op het streven naar een in economisch, werkgelegenheids-, sociaal en milieu-opzicht duurzaam toerisme,

K. overwegende dat het toerisme alleen als wapen tegen de werkloosheid kan worden ingezet en alleen nieuwe arbeidsplaatsen kan opleveren indien gerekend kan worden op de volledige, ook financiële, steun van de Europese Unie,

L. overwegende dat, zoals blijkt uit het verslag van de Commissie over de demografische situatie in Europa in 1995 (COM(96)0060), het aantal ouderen, maar ook de levensverwachting en de kwaliteit van het leven van ouderen gestaag toenemen, en dat het ouderentoerisme dan ook een bijdrage kan leveren aan de bestrijding van de seizoensgebondenheid van het toerisme en bijgevolg aan het creëren van stabiele arbeidsplaatsen in deze sector,

M. overwegende dat het toerisme in belangrijke mate bijdraagt aan de economische convergentie, een factor is die de verspreiding van de diverse nationale culturen actief bevordert, en tegelijkertijd een sterke Europese identiteit schept,

N. gelet op de gunstige gevolgen van de invoering van één enkele Europese munt voor het communautaire toerisme,

1. bevestigt zijn meermaals uitgesproken standpunt dat het absoluut noodzakelijk is om in het herziene Verdrag betreffende de Europese Unie een rechtsgrondslag voor het beleid inzake toerisme op te nemen ten einde dat beleid de institutionele legitimatie te geven welke deze, in sociaal- economisch opzicht en voor de werkgelegenheid, voor de Europese Unie zo strategische sector behoeft;

2. spreekt de wens uit dat er op korte termijn, overeenkomstig artikel 141 van zijn Reglement, bij de Commissie vervoer en toerisme een Subcommissie toerisme wordt opgericht die zich moet buigen over de brede waaier van vraagstukken in verband met deze sector die thans verwaarloosd wordt;

3. feliciteert de Commissie voor haar uitstekende verslag, dat een beeld geeft van de communautaire maatregelen welke rechtstreeks voortvloeien uit het communautaire actieplan ten behoeve van het toerisme (92/421/EEG), alsook van de andere communautaire maatregelen welke invloed hebben op het toerisme maar in het kader van andere beleidsvormen van de Europese Unie worden genomen; verzoekt de Commissie derhalve het verslag over 1995, conform artikel 5 van Besluit 92/421/EEG, zo spoedig mogelijk in te dienen;

4. verzoekt de Commissie regelmatig een dergelijk jaaroverzicht op te stellen en daar allesomvattende economische statistieken bij te voegen over de middelen die de Europese Unie uittrekt voor initiatieven welke rechtstreeks het toerisme aangaan;

5. is voorts van mening dat het betrokken document in de toekomst opgesplitst moet worden in twee hoofdstukken, waarvan een betrekking heeft op de genoemde prioritaire onderdelen van een Europees beleid inzake toerisme, te weten:

- de behandeling van het toerisme als een Europese bedrijfstak, met aandacht voor zowel de ondernemers als de werknemers in de sector; verbetering van het concurrentievermogen van de bedrijfstak teneinde extra arbeidsplaatsen te creëren;

- verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening op toeristisch gebied,

- diversificatie, rationalisering en optimalisering van de toeristische activiteiten en produkten,

- de toepassing op het toerisme van het begrip duurzame, evenwichtige groei;

en het andere op de drie elementen die voor het toerisme van wezenlijk belang zijn,

- groei van de bedrijven, met name van de kleine en middelgrote,

- bescherming en het voorzien in de behoeften van de toerist als consument,

- bescherming van het natuurlijk en cultureel erfgoed;

6. wijst andermaal op de noodzaak van een horizontale aanpak om ervoor te zorgen dat in het kader van de andere communautaire beleidsvormen rekening wordt gehouden met het toerisme, en verlangt te dien einde dat bij de diensten van de Commissie welke bijdragen aan de ontwikkeling van het toerisme (landbouw, visserij, vervoer, milieu, volksgezondheid, sociale zaken, mededinging, midden- en kleinbedrijf enz.) units worden opgericht om toe te zien op de toepassing van de beginselen van een beleid inzake toerisme op Europees niveau, en dat de Unit toerisme van DG XXIII ook een algemene cooerdinerende taak wordt toebedeeld voor de activiteiten van de nationale organen die in deze sector actief zijn;

7. dringt aan op een versterking van de maatregelen ter bevordering van het intracommunautaire jongerentoerisme, aangezien deze bevolkingsgroep bestaat uit de volgende generaties Europese burgers die de politieke en culturele banden waarop de Europese Unie gegrondvest is, verder moeten ontwikkelen;

8. wijst erop dat een goed gepland en beheerd plattelandstoerisme belangrijk is voor de plattelandsontwikkeling evenals voor het ondersteunen van plattelandsgemeenschappen en de instandhouding van hun levenswijzen;

9. herhaalt dat een communautair beleid inzake toerisme niet moet leiden tot overdreven harmonisatie van de rechtsregels, maar veeleer tot cooerdinatie en meer samenwerking tussen de Europese instellingen, de nationale, regionale en plaatselijke overheden en de bedrijven, alsook tussen de vertegenwoordigers van de organisaties die de sociaal-economische belangen van de toeristen als consumenten behartigen en van de werknemers in de sector, ten einde Europa te helpen het hoofd te bieden aan de uitdagingen die voortvloeien uit de globalisering van de economie in het algemeen en van het toerisme in het bijzonder;

10. herhaalt dat het toerisme voor de perifere en ultraperifere regio's van de Europese Unie van groot belang is en spreekt de wens uit dat er positieve maatregelen worden genomen om het toerisme en het aanbod van diensten in die regio's te bevorderen, mede om de toeristische druk op de drukst bezochte plaatsen (kunststeden) te verlichten;

11. beklemtoont dat toerisme erkend moet worden als een bedrijftak en dat voor de versterking van de sector passende middelen moeten worden toegewezen, gezien de niet te onderschatten betekenis van de sector voor het scheppen van banen in de Unie, het grote aantal kleine en middelgrote ondernemingen in de sector en de mogelijkheden die zij met name aan jongeren en vrouwen bieden om een baan te vinden; onderstreept voorts andermaal dat de toeristenindustrie een grote bloei zal beleven zowel dankzij de voltooiing van de interne markt, als dankzij de invoering van één munt; derhalve dienen de acties van de Commissie te worden geconcentreerd op maatregelen die de voltooiing van de interne markt garanderen; wijst ten slotte op het grote belang van een wettelijk en financieel gunstig klimaat voor ondernemingen die werkzaam zijn in de toeristenindustrie;

12. meent dat toerisme een belangrijke factor is bij het scheppen van betere omstandigheden voor groei in minder begunstigde gebieden, gebieden waar de industrie in verval is en plattelandsgebieden, en dat het tevens kan bijdragen tot het bereiken van een duurzame ontwikkeling en aan de doeltreffendheid van de strijd tegen maatschappelijke uitsluiting in de Unie;

13. merkt op dat de toeristenindustrie in 1994, mondiaal gezien, een snelle ontwikkeling doormaakte, maar dat het Europese marktaandeel een constant dalende tendens te zien geeft. Aangezien de omstandigheden voor verdere groei aan de vraagzijde bijzonder gunstig zijn, moet de Europese toeristenindustrie de vraag op het Europese aanbod laten aansluiten. Hiertoe moet zij concurrerend zijn;

14. betreurt het dat er voor het sociaal toerisme (actie 8) generlei vastleggingskrediet is vastgesteld, hoewel acties die in 1993 van start waren gegaan, in 1994 afgerond zijn;

15. is van oordeel dat de specifieke acties ter bevordering van het toerisme voor ouderen moeten worden geïntensiveerd; dergelijke programma's kunnen gemakkelijker en met minder kosten worden georganiseerd in het laagseizoen omdat deze bevolkingsgroep immers niet gebonden is door de vakantieperiodes op die manier steun wordt verleend aan de toeristische ondernemingen tijdens periodes waarin er traditioneel weinig activiteit is;

16. meent dat het nodig is meer aandacht te besteden aan de interactie tussen cultureel beleid en toerismebeleid, zowel op nationaal als op communautair niveau en verzoekt de Commissie derhalve onderzoek te verrichten naar het economische en sociale belang van deze interactieve relatie; acht het met name noodzakelijk na te gaan in hoeverre de verhoging van de financiële middelen voor het Raphael-programma voordelen zou opleveren voor de lid-staten als bestemming voor cultureel toerisme;

17. wijst op het fundamentele belang van bevordering van de beroepsopleiding, een sleutelfactor in het streven naar kwaliteitsverbetering van de dienstverlening in de sector toerisme, en dringt aan op de oprichting van netwerken voor opleiding en uitwisseling, alsook op de erkenning van de beroepskwalificaties voor functies die dat nu nog niet hebben;

18. verzoekt de Commissie in het volgende Witboek over het toerisme met name aandacht te besteden aan de volgende thema's:

- de geschiktste maatregelen om het werkgelegenheidspotentieel van het toerisme te versterken;

- de noodzaak om in de sector toerisme de interne markt te voltooien;

- de nauwe samenhang tussen ontwikkeling van infrastructurele netwerken en duurzame groei voor het toerisme;

- de bescherming van het toerisme in de diverse vormen, namelijk van:

a) ondernemers en touroperators

b) toeristen

c) werknemers;

- de gevolgen voor het toerisme als rekening wordt gehouden met de verplichtingen welke voortvloeien uit Agenda 21 van Rio de Janeiro, mede in verband met het behoud van het artistiek en architectonisch erfgoed, alsook van de historische centra van kunststeden;

- de veiligheid in het toerisme, met name in verband met branden die het gevolg zijn van de zorgeloosheid van toeristen, en de vastlegging in een Europees Handvest van de rechten en plichten van de toerist en de beroepssector;

- de toegang tot toeristische informatie;

- de invoering van een kwaliteitslabel ter classificatie van de communautaire produkten en diensten in deze sector;

19. onderstreept voorts dat de Commissie in het bedoelde Witboek de diverse vormen van toerisme in de moderne samenleving (individueel en massatoerisme, cultuur- en sporttoerisme, recreatietoerisme en toerisme voor gezondheidsdoeleinden, toerisme voor bejaarden, congrestoerisme, zakentoerisme enz.) moet aangeven;

20. verlangt dat er gemeenschappelijke Europese borden en tekens worden ingevoerd waardoor toeristen snel en gemakkelijk kunnen worden voorgelicht over culturele en andere bezienswaardigheden, alsook over diensten en de ter plaatse geboden mogelijkheden;

21. verlangt dat bij de besluitvorming rond in het kader van de Structuurfondsen ingediende projecten rekening moet worden gehouden met de doelstellingen van de communautaire actieplannen voor het toerisme

22. onderstreept dat het weliswaar van wezenlijk belang is een samenhangend systeem voor het verzamelen van statistische informatie te ontwikkelen, maar dat zulks gefinancierd zou moeten worden met middelen uit de Eurostat-begroting zodat een deel van de schaarse middelen vrijkomt voor de verspreiding van de resultaten van projecten op het gebied van het toerisme;

23. dringt aan op de instelling van een internationaal forum voor de geografische en seizoensspreiding van het toerisme waarop concrete voorstellen worden gedaan voor een differentiatie van het toeristische produkt, alsook voor de ontwikkeling van nieuwe vormen van vakantie;

24. merkt op dat de populariteit van Europa als toeristische bestemming gedaald is en dat het daarom noodzakelijk is Europa als bestemming aantrekkelijker te maken door de ontwikkeling van een communautair beleid voor een goed gepland en beheerd duurzaam toerisme, waarbij het natuurlijke en stedelijke milieu worden gerespecteerd en de rechten en belangen van de lokale bevolking worden geëerbiedigd;

25. gelooft dat toerisme in belangrijke mate het begrip tussen volkeren kan bevorderen via de kennismaking met andere culturen, talen, tradities en levenswijzen; is ook van oordeel dat dergelijke elementen extra aandacht moeten krijgen in alle promotiemateriaal dat door of met de steun van de Europese Unie wordt opgesteld;

26. spoort de Commissie aan tot een hechte samenwerking met de Raad van Europa en de Unesco op de gebieden van het culturele toerisme, en met name in aangelegenheden zoals het beheer van het erfgoed, het beheer van bezoekersstromen, het ontwikkelen van culturele routes en het verbeteren van de toegang tot monumenten en toeristische plaatsen met behulp van nieuwe technologieën;

27. verzoekt de Commissie onderzoek te doen naar het effect binnen de Europese Unie van een verdere liberalisering van de markten in de sector toeristische diensten, naar aanleiding van de sluiting van de GATS-Conventie (General Agreement Trade and Services) welke in het kader van het Akkoord van Marrakesj van 15 april 1994 is ondertekend;

28. verwijst naar zijn voornoemde resoluties over communautaire acties ter bevordering van het toerisme en over het Groenboek inzake het toerisme waarin de Commissie wordt verzocht een begin te maken met de procedures tot oprichting van het Europees Bureau voor het toerisme; dat bureau zou, in samenwerking met het Milieubureau, kunnen bijdragen tot de vaststelling van de prioriteiten voor een milieuvriendelijk beleid, de capaciteit kunnen onderzoeken van enkele verzadigde kustgebieden of van hulpbronnen als water die aan overexploitatie blootstaan, en ook toezicht kunnen uitoefenen op de naleving van de voorgeschreven kwaliteitsnormen;

29. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Comité van de Regio's, de regeringen en parlementen van de lid- staten, de regio's van de lid-staten die terzake van het toerisme exclusieve bevoegdheid bezitten, de regeringen en parlementen van de landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE), de Russische Federatie en het GOS, de regeringen en parlementen van de oeverstaten van de Middellandse Zee, de regeringen en parlementen van de bij de Europese Economische Ruimte (EER) aangesloten landen, de regering en het Congres van de Verenigde Staten van Amerika, de Raad van Europese Gemeenten en Regio's (CCRE), de Europese Commissie voor het Toerisme, het European Travel Committee (ETC), de Wereldorganisatie voor Toerisme (WOT), de nationale organisaties voor toerisme van de lid-staten, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), de World Travel and Tourism Council (WTTC), en de IATM (International Association of Tour Managers).