[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 8.11.2006

COM(2006) 649 definitief

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2006–2007 Inclusief het speciaal verslag over de capaciteit van de EU om nieuwe lidstaten op te nemen

{SEC(2006) 1383}{SEC(2006) 1384}{SEC(2006) 1385}{SEC(2006) 1386}{SEC(2006) 1387}{SEC(2006) 1388}{SEC(2006) 1389}{SEC(2006) 1390}

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2006–2007 Inclusief het speciaal verslag over de capaciteit van de EU om nieuwe lidstaten op te nemen

1. INLEIDING

De uitbreiding is al enkele decennia een kernpunt van de ontwikkeling van de EU. De essentie van de Europese integratie is een einde te maken aan de verdeeldheid van Europa en een bijdrage te leveren aan de vreedzame eenwording van het continent. Op politiek vlak heeft de uitbreiding van de EU bijgedragen tot de verwerking van grote veranderingen zoals de val van dictaturen en de ineenstorting van het communisme. De uitbreiding heeft geleid tot consolidatie van democratie, mensenrechten en stabiliteit op het hele continent. De uitbreiding weerspiegelt het feit dat Europa in essentie een soft power is, die meer heeft bereikt door zijn aantrekkingskracht dan op andere manieren mogelijk was geweest.

Op economisch vlak heeft de uitbreiding bijgedragen tot meer welvaart en een sterkere concurrentiepositie, waardoor de uitgebreide Unie sterker staat ten opzichte van de uitdagingen van de globalisering. Dit heeft voor heel Europa voordelen. Dankzij de uitbreiding heeft de EU wereldwijd meer gewicht en speelt zij internationaal een sterkere rol.

De toetreding van Bulgarije en Roemenië op 1 januari 2007 is de vijfde uitbreidingsronde, volgende op die van mei 2004, toen tien nieuwe lidstaten toetraden. Dankzij rigoureuze voorbereidingen kunnen deze landen soepel deelnemen aan de instellingen en het beleid van de EU. De tien nieuwe lidstaten voldoen inmiddels op de meeste punten aan de EU-wetgeving en leveren een uitstekende bijdrage aan het werk van de EU-instellingen. Het peil van hun economische activiteit, handel en investeringen is verbeterd en hun economische groei is sterk.

De huidige uitbreidingsagenda heeft betrekking op de landen van de westelijke Balkan en Turkije. Deze landen hebben het vooruitzicht gekregen op het EU-lidmaatschap zodra zij aan de gestelde voorwaarden voldoen. Zij bevinden zich in verschillende fases op de weg naar toenadering tot de EU. Met Kroatië en Turkije wordt over toetreding onderhandeld. De voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië is sinds december 2005 kandidaat-lidstaat De overige westelijke Balkanlanden maken vorderingen op hun weg naar de Europese Unie.

Het uitbreidingsproces van de EU kan in 2006–2007 een aantal grote uitdagingen tegemoet zien. Die uitdagingen betreffen met name de toetredingsonderhandelingen met Turkije, de toekomstige status van Kosovo, de betrekkingen met Servië en de grotere rol die Bosnië en Herzegovina speelt in het eigen bestuur. Deze vraagstukken zijn op zichzelf belangrijk en hebben bovendien geopolitieke implicaties voor de veiligheid en stabiliteit van heel Europa. De lange weg naar het lidmaatschap is op zich al waardevol, ook als de toetreding nog vele jaren verwijderd is. Omdat deze weg met een groot aantal uitdagingen gepaard gaat, moet de EU zich op het hele traject blijven inzetten.

De pretoetredingsstrategie en de onderhandelingen met de kandidaten en potentiële kandidaten moeten op strikte wijze worden voortgezet, met volledige inachtneming van de overeengekomen voorwaarden. De EU zal vanaf januari 2007 financiële bijstand verstrekken via het nieuwe instrument voor pretoetredingssteun. Die financiële bijstand wordt geconcentreerd op de prioriteiten die zijn vastgesteld in de toetredingspartnerschappen en Europese partnerschappen.

De uitbreiding van de EU is een historisch project dat stoelt op het streven naar een verenigd Europa en een wereldwijde rol voor Europa. Dit project moet de brede steun krijgen van de volkeren van Europa, wil er sprake zijn van volledige democratische legitimiteit. De voornaamste besluiten die de toetreding van een land tot gevolg hebben, worden genomen door democratisch verkozen instellingen in de lidstaten en in de EU.

De lidstaten moeten zich als eerste inspannen om uit te leggen waarom de uitbreiding in het belang van de EU is. De Commissie is bereid om de verstrekking van objectieve informatie in een gebruikersvriendelijke vorm te verbeteren en samen met de lidstaten en het Europees Parlement te werken aan effectiever voorlichting over het uitbreidingsproces.

De Europese Raad zal in december 2006 de uitbreiding bespreken. De Raad heeft in zijn conclusies van december 2005 verklaard dat de strategie die de Commissie vorig jaar heeft voorgesteld, een goede basis vormt voor het debat over de uitbreiding in 2006. Die strategie onderstreept dat de Europese integratie door een zorgvuldig geleid uitbreidingsproces kan worden versterkt en verdiept. De strategie stoelt op drie basisbeginselen: consolidatie van de verbintenissen die ten opzichte van de betrokken landen zijn aangegaan, hanteren van eerlijke en consistente voorwaarden en intensiveren van de publieksvoorlichting over de uitbreiding.

De EU neemt de klachten over het tempo van de uitbreiding serieus. Om te voorkomen dat de EU haar krachten te boven gaat, honoreert zij de bestaande verbintenissen met landen die al in de pijplijn zitten, maar is zij terughoudend met het aangaan van nieuwe beloften.

Voor alle (potentiële) kandidaat-lidstaten gelden strikte voorwaarden. Overgang naar een nieuwe fase in het toetredingsproces is voor een gegeven land alleen mogelijk als het op politiek en economisch gebied voldoende vorderingen maakt. Omdat de toetreding een inspanning op de lange termijn vereist, moeten de landen gemotiveerd blijven om met hun hervormingen door te gaan. De EU moet ook streven naar een transparanter verloop van het toetredingsproces.

De eigen instellingen van de EU moeten worden hervormd, zoals in de conclusies van de Europese Raad van juni 2006 al is aangegeven. Een nieuwe institutionele regeling zou een feit moeten zijn tegen de tijd dat het volgende nieuwe lid klaar is voor toetreding. De financiering van de EU is ook een belangrijke vraag voor de toekomst. Het vermogen van de EU om nieuwe leden op te nemen en tegelijkertijd het tempo van de integratie in stand te houden, zal in de toekomst van nog groter belang worden. In het speciale verslag van de Commissie, in de bijlage bij deze mededeling, wordt een aanpak beschreven die moet garanderen dat de EU voldoende capaciteit behoudt om effectief te blijven functioneren, terwijl zij een uitbreidingsbeleid voert dat toegespitst is op de uitdagingen van de komende jaren.

Niet alle Europese landen zijn bij dit uitbreidingsproces betrokken. De EU onderhoudt met andere landen een breed scala aan betrekkingen, zoals die in het kader van de Europese Economische Ruimte, de bilaterale banden met Zwitserland, het Europees nabuurschapsbeleid en het strategisch partnerschap met Rusland. Het Europees nabuurschapsbeleid is gericht op vergroting van de welvaart en versterking van stabiliteit en goed bestuur in de buurlanden van de EU door verdieping van de politieke betrekkingen en economische integratie. De Commissie zal binnenkort voorstellen indienen om het nabuurschapsbeleid te versterken.

Dit document bouwt voort op de bestaande strategie van de EU en schetst een aanpak die gebruik maakt van de ervaringen die met de vijfde uitbreidingsronde zijn opgedaan. De betrokken landen moeten worden geholpen op de weg naar toetreding, de steun van het publiek voor verdere uitbreiding moet worden gestimuleerd, de uitdagingen van het uitbreidingsproces moet het hoofd worden geboden en het integratievermogen van de EU moet gewaarborgd blijven. Op deze basis moet een hernieuwde consensus inzake de uitbreiding worden opgebouwd.

2. DE VIJFDE UITBREIDINGSRONDE

De uitbreiding is een van de meest effectieve en blijvend waardevolle beleidsgebieden van de EU gebleken. Zij heeft met succes bijgedragen tot vrede, stabiliteit en democratie in heel Europa. De tien lidstaten die in 2004 zijn toegetreden, integreren zich soepel in de instellingen en het beleid van de EU. De democratische politieke stelsels van de nieuwe lidstaten functioneren over het algemeen goed. Zij voldoen inmiddels geheel en al aan de EU-wetgeving en leveren een uitstekende bijdrage aan het werk van de EU-instellingen. De instellingen van de EU blijven effectief functioneren. Dankzij de uitbreiding heeft de EU in het internationale politieke en economische leven meer gewicht en speelt zij in de diverse fora een sterkere rol als onderhandelaarster. Bovendien heeft de uitbreiding bijgedragen tot de verrijking van het cultureel erfgoed van de Unie.

De uitbreiding heeft niet alleen geleid tot meer veiligheid en stabiliteit in Europa, maar heeft ook economische voordelen gebracht. De tien nieuwe lidstaten lopen hun achterstand op de oude lidstaten snel in. De oude lidstaten hebben van nieuwe handels- en investeringsmogelijkheden geprofiteerd. De uitbreiding heeft in het algemeen voor de economie van de EU grote voordelen gehad, waardoor de EU beter is voorbereid op de uitdagingen van de globalisering[1]. De geleidelijke invoering van de euro door de nieuwe lidstaten, te beginnen met Slovenië op 1 januari 2007, draagt ook bij tot deze positieve ontwikkeling.

Dankzij de uitbreiding van de Unie is een efficiënter arbeidsdeling mogelijk gemaakt en is de EU beter toegerust voor de concurrentie op wereldniveau. De meest recente uitbreiding heeft kortom als katalysator gewerkt voor de economische groei en modernisering in de EU. Uit een aantal belangrijke studies is dit de laatste tijd ook duidelijk geworden. Er zijn bijvoorbeeld concrete voordelen in de drie lidstaten die zich bij de toetreding van de tien nieuwe lidstaten hebben opengesteld voor werknemers uit die landen. Die voordelen behelzen een hoger nationaal inkomen, hogere belastingopbrengsten en een inkrimping van de grijze economie. Dankzij werknemers uit de nieuwe lidstaten, die zich goed hebben aangepast aan hun nieuwe culturele omgeving, konden tekorten op de arbeidsmarkt worden opgevangen[2]. In het licht van deze ervaringen hebben nog eens vijf lidstaten hun arbeidsmarkt volledig opengesteld en twee gedeeltelijk[3].

De voorbereidingen van Bulgarije en Roemenië op het lidmaatschap van de EU zijn verlopen overeenkomstig de strikte voorwaarden, met volledige steun van de EU. Beide landen hebben in de loop van de onderhandelingsperiode ingrijpende hervormingen doorgevoerd. Toch moest in de monitoringverslagen die de Commissie in oktober 2005, mei 2006 en september 2006 uitbracht nog worden gewezen op punten van bijzondere zorg, die aanvullende inspanningen nodig maakten. Gezien de vooruitgang die is geboekt, zullen Bulgarije en Roemenië in staat zijn de rechten en plichten van het lidmaatschap vanaf 1 januari 2007 op zich te nemen. In het verslag van september werden strenge voorwaarden gesteld die moeten waarborgen dat het hervormingsproces in beide landen in de tijd tot de toetreding en ook daarna doorgaat. In het verslag werd ook gewezen op bepalingen in het acquis en het toetredingsverdrag die ervoor moeten zorgen dat het beleid en de instellingen van de EU effectief zullen blijven functioneren. De Commissie zal niet aarzelen om deze mechanismen in te zetten wanneer dat nodig blijkt.

De toetreding van Bulgarije en Roemenië laat andere landen, die in een vroege fase van de voorbereidingen op het lidmaatschap verkeren, zien dat het uiteindelijke doel haalbaar is. Ook wordt daardoor ervaring opgedaan die nu in de pretoetredingsstrategie van pas komt. Het is dus duidelijk dat zaken als hervorming van het justitiële stelsel en bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad in een vroeg stadium moeten worden aangepakt. De Commissie wil bijvoorbeeld bevorderen dat aandacht wordt besteed aan de beste manier om de onafhankelijkheid, onpartijdigheid en effectiviteit van het justitiële apparaat te waarborgen en corruptie te voorkomen. Bovendien onderstreept de Commissie dat de hervorming van het openbaar bestuur duurzaam moet zijn. Een land heeft een verantwoordingsplichtig en efficiënt ambtenarenapparaat nodig, dat volgens professionele loopbaanontwikkelingscriteria is opgezet, om zich efficiënt voor te bereiden op de toetreding en daarna als lidstaat te functioneren. Dit is voor het hele land van nut.

Over het geheel genomen is de vijfde uitbreidingsronde dus een aanzienlijk succes. De voordelen zullen ook na vele jaren nog voelbaar zijn. De meer dan 100 miljoen nieuwe EU-burgers zullen met hun stijgende inkomens een stimulans zijn voor de Europese economie. De uitbreiding heeft geleid tot een hoger democratisch gehalte en een betere naleving van de rechtsstaat in Europa. De veiligheid van alle EU-burgers is erdoor versterkt en hun welvaart is gegroeid.

3. HET UITBREIDINGSPROCES

Het uitbreidingsbeleid van de EU stoelt nu op drie basisbeginselen: consolidatie van verbintenissen, strikte voorwaarden en communicatie.

Consolidatie van de uitbreidingsagenda van de EU betekent dat de Unie terughoudend is bij het aangaan van nieuwe verplichtingen, maar haar bestaande verbintenissen met landen die al deel uitmaken van het uitbreidingsproces honoreert. De EU is begonnen met toetredingsonderhandelingen met Turkije en Kroatië en biedt andere landen van de westelijke Balkan een Europees perspectief. Deze verbintenis is voor de betrokken landen een sterke stimulans om met de hervormingen door te gaan.

Voor alle (potentiële) kandidaat-lidstaten gelden strikte, maar eerlijke voorwaarden. Voor elke nieuwe stap moet een land in een bepaalde mate vorderingen hebben gemaakt bij het voldoen aan de voorwaarden in iedere fase van het toetredingsproces. Door deze aanpak kunnen de hervormingen worden geconsolideerd en kunnen nieuwe lidstaten zich voorbereiden op de verplichtingen waaraan zij vanaf de toetreding moeten voldoen.

Wil de uitbreiding slagen, dan moet de EU de steun zien te krijgen van haar burgers. De lidstaten moeten het voortouw nemen bij effectieve communicatie over het uitbreidingsproces, en met name de voordelen die dat voor de EU-burgers met zich meebrengt. Democratische legitimiteit is voor het toetredingsproces van wezenlijk belang.

3.1. Toetredingsonderhandelingen

De toetredingsonderhandelingen met Kroatië en Turkije zijn in oktober 2005 van start gegaan, nadat de lidstaten daarmee unaniem akkoord waren gegaan. Dit was een verdere stimulans voor de politieke en economische hervormingen in deze landen en de goede betrekkingen met hun buurlanden. De onderhandelingen worden gevoerd aan de hand van een duidelijk en strikt onderhandelingskader, dat door de Raad unaniem is goedgekeurd. Het tempo van de onderhandelingen is afhankelijk van de voortgang van de hervormingen.

In het kader van de toetredingsonderhandelingen worden regelingen opgezet waarbij de kandidaat zich ertoe verplicht de wetgeving en het beleid van de EU, het zogeheten “acquis” in zijn geheel toe te passen. De betrokken landen moeten het acquis aanvaarden en ten uitvoer leggen en de politieke doelstellingen van de verdragen onderschrijven. Door de onderhandelingen kunnen de kandidaat-lidstaten en de EU het eens worden over maatregelen die noodzakelijk kunnen zijn om de integratie te vergemakkelijken. Elk land wordt op zijn eigen merites beoordeeld. De onderhandelingen bieden de betrokken landen de gelegenheid aan te tonen dat zij de nodige hervormingen kunnen voltooien en aan alle eisen van het lidmaatschap kunnen voldoen.

De onderhandelingen verlopen op gestructureerde wijze. Sinds oktober 2005 wordt door honderden experts uit Turkije en Kroatië en van de Commissie deelgenomen aan het screeningproces, waarin het acquis wordt toegelicht, de mate van aanpassing van de betrokken landen beoordeeld en hun uitvoeringsplannen besproken. De screening is inmiddels voor alle hoofdstukken van het acquis afgerond.

Nadat een hoofdstuk is gescreend besluiten de lidstaten, op aanbeveling van de Commissie, of het hoofdstuk voor onderhandeling kan worden geopend of dat de kandidaat daarvoor eerst bepaalde ijkpunten moet halen. Wanneer de onderhandelingen worden geopend, brengt de Unie haar gemeenschappelijk standpunt naar voren, met inbegrip van de ijkpunten die moeten worden gehaald alvorens het hoofdstuk voorlopig kan worden gesloten.

Deze ijkpunten zijn ingevoerd naar aanleiding van de ervaringen met de vijfde uitbreidingsronde. Het doel is de kwaliteit van de onderhandelingen te verbeteren door de kandidaat-lidstaten te stimuleren in een vroeg stadium de noodzakelijke hervormingen door te voeren. De ijkpunten kunnen worden gemeten en zijn gekoppeld aan sleutelonderdelen van het desbetreffende hoofdstuk van het acquis. De ijkpunten bij de opening van een hoofdstuk behelzen over het algemeen belangrijke voorbereidende stappen voor de uit te voeren aanpassing van de wetgeving (zoals strategieën en actieplannen), alsmede de uitvoering van contractuele verplichtingen die met de vereisten van het acquis corresponderen. De afsluitende ijkpunten betreffen primair wetgevingsmaatregelen, bestuurlijke of justitiële instanties en de prestaties wat betreft de overname van het acquis. Voor hoofdstukken die betrekking hebben op de economie wordt tevens het criterium toegepast dat het betrokken land een functionerende markteconomie moet hebben.

Voldoet een kandidaat-lidstaat voor een onderhandelingshoofdstuk niet langer aan de initiële ijkpunten, dan kan de Commissie voorstellen de onderhandelingen over dat hoofdstuk op te schorten. Voldoet een kandidaat-lidstaat voor een onderhandelingshoofdstuk niet langer aan de afsluitende ijkpunten, dan kan de Commissie de lidstaten voorstellen de onderhandelingen over dat hoofdstuk te heropenen.

De Unie verwacht van de landen waarmee onderhandelingen worden gevoerd, dat zij voldoen aan de politieke criteria en gedurende de onderhandelingen naar verdere verbetering streven. De resultaten van de dialoog met de betrokken landen over het succes waarmee problemen in verband met de politieke criteria zijn aangepakt, worden in het onderhandelingsproces verwerkt. De Commissie bereidt de dialoog samen met de lidstaten voor en brengt aan hen verslag uit in de desbetreffende instanties van de Raad. Het huidige onderhandelingskader kent bovendien ook een hoofdstuk Justitie en fundamentele rechten, waar politieke vraagstukken kunnen worden besproken. Zo kan de vooruitgang op cruciale gebieden goed in het oog worden gehouden.

Het onderhandelingskader bepaalt dat toetredingsonderhandelingen worden opgeschort als de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, en van de rechtsstaat ernstig en aanhoudend worden geschonden. Door meer aandacht voor de politieke hervormingen kan de kwaliteit van de toetredingsonderhandelingen worden verbeterd en kunnen de noodzakelijke hervormingen in de kandidaat-lidstaten worden gestimuleerd.

De resultaten van de dialoog met de betrokken landen over hun economische hervormingen worden nu eveneens in het onderhandelingsproces verwerkt. De Commissie bereidt de dialoog samen met de lidstaten voor en brengt aan hen verslag uit in de desbetreffende instanties van de Raad. Deze dialoog concentreert zich op de vervulling van de economische criteria en op convergentie met de economieën van de EU. Toetredende landen moeten al voor de toetreding een functionerende markteconomie hebben, die binnen de interne markt kan concurreren. De pretoetredingssteun zal sterker worden gericht op het verwezenlijken van dit doel.

3.2. Pretoetredingsstrategie

De toetredingspartnerschappen en Europese partnerschappen vormen de kern van de pretoetredingsstrategie. Deze partnerschappen zijn gebaseerd op de bevindingen van de voortgangsverslagen die de Commissie voor elk land opstelt en stellen voor elk ervan vast aan welke prioriteiten zij bij hun streven naar het EU-lidmaatschap vooral aandacht moeten besteden. Ook bieden de partnerschappen een kader voor de bijstand van de EU bij het verwezenlijken van die doelstellingen. De huidige partnerschappen zijn door de Raad eerder dit jaar vastgesteld. De Commissie is voornemens eind 2007 een toetsing uit te voeren. Zij stelt nu een Europees partnerschap voor Montenegro voor, aangezien het land onlangs onafhankelijk is geworden.

Instrument voor pretoetredingssteun

Met ingang van 1 januari 2007 past de Commissie voor het bevorderen van modernisering, hervorming en aanpassing aan het acquis een nieuw financieel instrument toe, het Instrument voor pretoetredingssteun IPA. Dit instrument vervangt de eerdere bijstandsinstrumenten, zoals Phare, Cards, Ispa en Sapard, volledig. De (potentiële) kandidaat-lidstaten komen voor financiering in het kader van het nieuwe instrument in aanmerking. Doordat er nog maar één stel regels en procedures is en grotere flexibiliteit kan worden geboden, kan de toewijzing van EU-middelen effectiever en voordeliger gebeuren. De landen van de westelijke Balkan en Turkije krijgen de komende zeven jaar de beschikking over bijna 11,5 miljard euro. De Commissie presenteert nu een meerjarig financieel kader dat voor elk land en elke IPA-afdeling indicatieve bedragen voor de toewijzing van IPA-middelen geeft.

Omdat in Servië, Montenegro en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië het essentiële naoorlogse wederopbouwwerk is voltooid, zal het Europees Bureau voor Wederopbouw zijn werkzaamheden eind 2008 beëindigen. De tenuitvoerlegging van de steun, waarbij de prioriteiten zijn aangepast aan de veranderde realiteit, zal worden overgenomen door de delegaties van de Commissie en vervolgens, wanneer die daarvoor klaar zijn, de eigen autoriteiten van de betrokken landen. De invoering van het IPA biedt tevens de gelegenheid tot nauwere coördinatie met de Europese Investeringsbank, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, de Wereldbank en andere internationale financiële instellingen. De Commissie bouwt voort op de reeds bestaande samenwerking en streeft zo samen met haar partners naar een zo kosteneffectief mogelijke mix van subsidies en leningen voor het ondersteunen van modernisering en ontwikkeling overal in de regio.

Uitvoering van de routekaart voor de westelijke Balkan

Alle westelijke Balkanlanden hebben vooruitgang geboekt op de weg naar verwezenlijking van hun Europese perspectief, die bepaald is door de routekaart die de Commissie vorig jaar in haar strategiedocument over de uitbreiding heeft vastgesteld. De vooruitgang van elk land wordt afzonderlijk gemeten, afhankelijk van de mate van succes bij het voldoen aan de eisen. Met name de vraag of een land een bevredigende staat van dienst heeft wat de tenuitvoerlegging betreft van zijn verplichtingen volgens de stabilisatie- en associatieovereenkomst (inclusief de handelsgerelateerde bepalingen) is een essentieel element voor de EU bij de beoordeling van een verzoek om toetreding.

In maart 2006 bevestigde de EU in Salzburg opnieuw, als vervolg op de agenda van Thessaloniki, dat de toekomst van de landen van de westelijke Balkan binnen de Europese Unie ligt en riep hij de betrokken landen op tot actievere regionale samenwerking. Regionale samenwerking blijft de sleutel tot duurzame stabiliteit, economische ontwikkeling en verzoening op de westelijke Balkan.

De landen van Zuidoost-Europa zijn dit jaar overeengekomen een nieuw kader in te stellen, met een sterkere eigen inbreng, op basis van het Samenwerkingsproces voor Zuidoost-Europa. Er wordt een Regionale Samenwerkingsraad ingesteld, waarin vertegenwoordigers van Zuidoost-Europa en vertegenwoordigers van de internationale gemeenschap zitting hebben. De Commissie is een groot voorstander van deze aanpak. De Commissie is ook verheugd dat in 2006 het Verdrag tot oprichting van de Energiegemeenschap en de Overeenkomst betreffende de totstandbrenging van een Europese gemeenschappelijke luchtvaartruimte in werking zijn getreden.

De EU bevordert contacten tussen mensen. Met dat doel voor ogen stelt zij meer beurzen beschikbaar voor studenten en onderzoekers en vereenvoudigt zij de visumprocedures. Voor korte verblijven hebben Kroatische burgers geen visum nodig. De Commissie heeft de Raad voorgesteld haar te machtigen met de andere landen in de regio onderhandelingen te voeren over overeenkomsten tot versoepeling van de visumplicht, zodat die in 2007 kunnen worden gesloten. Het voorstel heeft ook betrekking op overname, behalve voor Albanië, aangezien de Gemeenschap met dat land reeds een overnameovereenkomst heeft gesloten. De EU zal ook bijstand blijven bieden op belangrijke gebieden als energie, vervoer en economische samenwerking.

De Zuidoost-Europese landen hebben in april 2006 onderhandelingen geopend over een regionale vrijhandelsovereenkomst. Het streven is de overeenkomst uiterlijk eind 2006 te sluiten. De Commissie verleent aan dit streven haar volledige medewerking. Het is ook geheel in overeenstemming met het Stabiliteitspact[4]. De EU gaat binnenkort over tot diagonale cumulatie van de oorsprongsregels in het kader van de overeenkomsten met Kroatië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, en later andere landen. Dit stimuleert de regionale handel en investeringen. Albanië, Kroatië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië zijn reeds lid van de WTO. Het werk dat Bosnië en Herzegovina, Montenegro en Servië in de nabije toekomst zullen moeten doen om WTO-lid te kunnen worden, zal hen ook helpen om de regionale handelsbetrekkingen te versterken, economische hervormingen door te voeren en een toekomstige stabilisatie- en associatieovereenkomst uit te voeren.

4. VERWERVEN VAN DE STEUN VAN HET PUBLIEK VOOR DE UITBREIDING

Dankzij de uitbreidingsagenda beschikt de Unie over methoden om vele van de bovengenoemde uitdagingen het hoofd te bieden. Het vooruitzicht op toetreding tot de EU is voor de landen van de westelijke Balkan en voor Turkije een sterke stimulans om hervormingen door te voeren. Voor de EU zijn er duidelijke voordelen in termen van groei, stabiliteit en veiligheid. Over die voordelen is echter betere publieksvoorlichting nodig. De EU moet naar de burgers luisteren, oog hebben voor hun zorgen en feitelijke informatie geven. De lidstaten moeten daarbij het voortouw nemen en het Europees Parlement en de Commissie moeten hen daarbij steunen. De lidstaten moeten met de steun van de regionale en plaatselijke autoriteiten en organisaties van het maatschappelijk middenveld, die het dichtst bij de burger staan, duidelijk maken welke voordelen het uitbreidingsbeleid voor de burgers van de uitgebreide EU heeft.

Om voor de uitbreiding de steun van het publiek te verwerven, moet het wederzijds begrip worden versterkt. De Commissie is daarom in 2005 begonnen met een dialoog tussen het maatschappelijk middenveld in de EU en dat in de (potentiële) kandidaat-lidstaten. Dit programma is gericht op meer wisselwerking tussen niet-gouvernementele organisaties, zoals uitwisseling van studenten, studiereizen van journalisten en contacten tussen vrouwenorganisaties, vakbonden en bedrijfsorganisaties.

De Commissie zal de volgende maatregelen nemen:

- De Commissie is voor meer transparantie. Zij beveelt aan de screeningverslagen, de ijkpunten voor het openen van de onderhandelingshoofdstukken en het definitieve gemeenschappelijke standpunt van de EU openbaar te maken.

- De Commissie breidt haar ondersteuning van de dialoog tussen organisaties van het maatschappelijk middenveld uit op basis van de maatregelen die al voor Turkije en de landen van de westelijke Balkan zijn genomen.

- De Commissie bevordert contacten tussen mensen op gebieden als onderwijs, onderzoek en cultuur.

- De Commissie blijft de publieke opinie over de uitbreiding volgen en luisteren naar de klachten van het publiek. Zij zal via haar vertegenwoordigingen in de lidstaten en de delegaties in de (potentiële) kandidaat-lidstaten werken aan effectievere voorlichting over het uitbreidingsbeleid.

- De Commissie zorgt voor gebruikersvriendelijke informatie in gewone taal, bestemd voor het algemene publiek en voor gespecialiseerde gebruikers, over aspecten van het uitbreidingsbeleid, met name via op specifieke doelgroepen gerichte websites. Zij geeft ook voorlichting over praktische zaken, zoals bijvoorbeeld hoe voorwaarden en effectbeoordelingen worden toegepast.

5. BELANGRIJKSTE UITDAGINGEN IN 2007

5.1. Niet-opgeloste problemen in verband met de vijfde uitbreidingsronde

Er is nog steeds geen alomvattende regeling voor de kwestie-Cyprus tot stand gekomen, noch is het eiland herenigd. De Commissie is verheugd over de stappen die de Grieks-Cypriotische en de Turks-Cypriotische gemeenschap hebben gezet (2006) in de richting van een hernieuwd streven naar een alomvattende regeling onder auspiciën van de VN. Deze inspanningen moeten in 2007 aanzienlijk worden opgevoerd.

De Commissie is bereid om dergelijke inspanningen te steunen, zoals zij ook in het verleden heeft gedaan. Twee van de maatregelen die de Commissie heeft voorgesteld om een einde te maken aan het isolement van de Turks-Cypriotische gemeenschap, zijn door de Raad goedgekeurd. Dankzij de groenelijnverordening is het vrije verkeer van Grieks-Cyprioten, Turks-Cyprioten en andere EU-burgers overal op het eiland gewaarborgd. Het hulpprogramma voor de Turks-Cypriotische gemeenschap is goedgekeurd en inmiddels in uitvoering. De door de Commissie voorgestelde verordening over rechtstreekse handel met het noordelijk deel van Cyprus is nog niet goedgekeurd. Om snelle goedkeuring ervan mogelijk te maken, zijn intensievere inspanningen nodig, alsmede de bereidheid compromissen te sluiten.

5.2. Kandidaat-lidstaten

Kroatië

Ook in 2006 heeft Kroatië vorderingen gemaakt ten aanzien van de politieke en economische criteria en het acquis, alsmede de tenuitvoerlegging van de stabilisatie- en associatieovereenkomst. Als belangrijkste uitdaging in 2007 moet worden voortgebouwd op de reeds geboekte vooruitgang en moet het tempo van de hervormingen worden versneld, vooral op sleutelgebieden als de hervorming van het justitiële stelsel en het openbaar bestuur, de bestrijding van corruptie en economische hervormingen. Kroatië moet het tempo waarin het naar integratie in de EU toewerkt vasthouden door rigoureuze uitvoering van zijn verbintenissen, onder andere op het gebied van overheidssteun en onroerend goed. Kroatië moet zijn programma van aanpassing van de wetgeving voortzetten en zijn bestuurlijke capaciteit verder versterken.

Nog steeds van groot belang zijn goede betrekkingen met de buurlanden en regionale samenwerking. Het oplossen van bilaterale knelpunten, met name inzake grensafbakening, moet prioriteit krijgen. Bijzondere aandacht blijft nodig voor minderheidsrechten en de terugkeer van vluchtelingen.

De toetredingsonderhandelingen met Kroatië zijn goed van start gegaan. Het land heeft na de screening op veel gebieden belangrijke stappen gezet in de aanpassing van zijn wetgeving. Het werkt nu aan de ontwikkeling van de noodzakelijke bestuurlijke capaciteit. Als op deze vorderingen wordt voortgebouwd en Kroatië de bovengenoemde problemen aanpakt, kan worden verwacht dat de onderhandelingen in een behoorlijk tempo zullen verlopen.

Turkije

Turkije heeft ook in 2006 vooruitgang geboekt bij zijn hervormingen, met name door de recente goedkeuring van enkele onderdelen van het negende hervormingspakket. Het aantal gemelde gevallen van marteling en mishandeling daalt over het algemeen, dit in overeenstemming met het nultolerantiebeleid, hoewel de situatie in het Zuidoosten in dit verband zorgwekkend is. Het tempo van de hervormingen is echter afgenomen. In 2007 moeten vastberaden inspanningen worden geleverd om de drijvende kracht achter de hervormingen in heel Turkije te verbreden. Om de vrijheid van meningsuiting te waarborgen, mag niet langer worden gewacht met de intrekking of wijziging van artikel 301 van het Wetboek van Strafrecht en, in het algemeen, de aanpassing van de wetgeving aan de Europese normen. Niet alleen op het gebied van de vrijheid van meningsuiting zijn maatregelen nodig, ook moeten verdere inspanningen worden geleverd om de vrijheid van godsdienst, vrouwenrechten, minderheidsrechten en vakbondsrechten te versterken. De civiele controle over het militaire apparaat moet worden gewaarborgd en op het gebied van wetshandhaving en de justitiële praktijk moet worden gestreefd naar sterkere overeenstemming met de geest van de hervormingen. Tegelijkertijd moet Turkije de ernstige economische en sociale problemen in het Zuidoosten aanpakken en zorgen dat de Koerdische bevolking al haar rechten en vrijheden kan genieten. Het in januari 2006 goedgekeurde toetredingspartnerschap zal de graadmeter worden voor de vooruitgang bij de hervormingen. Goede betrekkingen met de buurlanden zijn van groot belang. De Commissie zal intensiever gaan toezien op de naleving van de politieke criteria.

Zoals gezegd in de verklaring van de Europese Gemeenschap en haar lidstaten van 21 september 2005 verwacht de EU van Turkije dat het land het Aanvullend Protocol bij de Overeenkomst van Ankara volledig en op niet-discriminerende wijze toepast, en dat alle belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen, inclusief beperkingen op middelen van vervoer, worden opgeheven. Als Turkije verzuimt zijn verplichtingen volledig na te komen, zal dat gevolgen hebben voor de algemene vooruitgang van de onderhandelingen. De Commissie zal nog voor de Europese Raad van december passende aanbevelingen opstellen, indien Turkije zijn verplichtingen niet is nagekomen. Het is tevens van wezenlijk belang dat Turkije, overeenkomstig het toetredingspartnerschap, concrete stappen zet om de bilaterale betrekkingen met alle EU-lidstaten zo spoedig mogelijk te normaliseren.

Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië

Door de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië in december 2005 de status van kandidaat-lidstaat te geven, erkende de EU de prestatie die het land met zijn hervormingen had geleverd. Het land werd hierdoor aangemoedigd om verder te gaan met de hervormingen en zo de verwezenlijking van het Europese perspectief van het land dichterbij te brengen.

De voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië heeft ook in 2006 vooruitgang geboekt, zij het in een langzamer tempo. De verkiezingen van juli verliepen over het algemeen in overeenstemming met de internationale normen. De geconstateerde tekortkomingen moeten volledig worden verholpen.

De regering staat nog voor een aantal bijzondere uitdagingen: de hervorming van de politie en het justitiële stelsel, de bestrijding van corruptie en de volledige tenuitvoerlegging van de stabilisatie- en associatieovereenkomst. Voortzetting van de uitvoering van de overeenkomst van Ohrid is essentieel om een gunstig hervormingsklimaat te creëren. De hervormingen moeten de komende tijd een duurzaam karakter krijgen op basis van samenwerking en politieke consensus. In het algemeen moet prioritair worden gestreefd naar verbetering van het hervormingstempo op belangrijke gebieden, anders kan in het toetredingsproces geen vooruitgang worden behaald.

5.3. Potentiële kandidaat-lidstaten

Albanië

Albanië heeft ook dit jaar bijgedragen aan de stabiliteit in de regio, met name door zijn gematigde standpunt met betrekking tot de situatie in de buurlanden. Er is vooruitgang in de betrekkingen van de EU met Albanië: dit jaar is de stabilisatie- en associatieovereenkomst ondertekend. Allereerst moet nu worden gewerkt aan de tenuitvoerlegging van de interimovereenkomst inzake handelsgerelateerde aangelegenheden, die op 1 december 2006 in werking treedt. Met de steun van de EU werkt Albanië nu aan de hervorming van het politieke, justitiële en economische stelsel en pakt het de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad aan. Deze onderwerpen zullen ook de komende tijd prioritair blijven.

Bosnië en Herzegovina

Het Europese perspectief is een cruciaal instrument om alle partijen in Bosnië en Herzegovina aan te moedigen politieke en economische hervormingen door te voeren, zoals de hervorming van de politie. Volledige medewerking met het Joegoslavië-tribunaal (ICTY) is een essentiële voorwaarde voor verdere toenadering tot de EU. Door de terugtrekking van het Bureau van de Hoge Vertegenwoordiger kunnen de burgers en de instellingen van het land hun gemeenschappelijke toekomst in hogere mate zelf bepalen. Door afronding van de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst en tenuitvoerlegging daarvan wordt het Europese perspectief van het land versterkt. Mits aan de voorwaarden wordt voldaan, kunnen die onderhandelingen binnen een paar maanden worden afgesloten. Om een functioneler, duurzamer en democratischer staat op te bouwen, moet de grondwet verder worden uitgewerkt. De EU zal een oplossing moeten vinden voor de wijze waarop zij haar eigen vertegenwoordiging in het land regelt, als het Bureau van de Hoge Vertegenwoordiger zich heeft teruggetrokken.

Montenegro

Montenegro is in juni 2006 onafhankelijk geworden, nadat een vrij en eerlijk verlopen referendum was gehouden onder voorwaarden waarover met de Europese Unie was overlegd. Na de onafhankelijkheid zijn met Montenegro onderhandelingen begonnen over een afzonderlijke stabilisatie- en associatieovereenkomst, waarvoor de richtsnoeren snel door de Raad waren goedgekeurd. Door toenadering tot de EU toe te zoeken, kan Montenegro de uitdagingen waarvoor het als onafhankelijke staat komt te staan het hoofd bieden binnen het stabiele en veilige kader van het pretoetredingsproces.

Wanneer Montenegro het tempo van de hervormingen volhoudt en blijft meewerken met het Joegoslavië-tribunaal, kunnen de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst de komende maanden worden afgerond. Montenegro staat nog voor een zware taak: het moet zijn instellingen voldoende versterken om verdere vorderingen te kunnen maken. De belangrijkste maatregelen zijn opgenomen in het Europees partnerschap dat samen met deze mededeling wordt voorgesteld. Voorrang dient te worden gegeven aan hervorming van het justitiële stelsel en bestrijding van de georganiseerde misdaad en corruptie. Om de stabilisatie- en associatieovereenkomst te kunnen uitvoeren, zal Montenegro zijn bestuurlijke capaciteit moeten versterken.

Servië

Servië mag worden geprezen om de verantwoorde wijze waarop het met de onafhankelijkheid van Montenegro omgaat. Dankzij de nieuwe grondwet wordt de weg vrijgemaakt voor versterking van het bestuursstelsel van het land. Servië heeft succes geboekt op het gebied van de macro-economische stabiliteit door te streven naar privatisering en het aantrekken van buitenlandse rechtstreekse investeringen. De economische integratie is versterkt. Ook is verdere vooruitgang geboekt met de bestuurlijke hervorming. Bij de onderhandelingen met de EU over de stabilisatie- en associatieovereenkomst heeft de Servische overheid laten zien dat zij over een aanzienlijke institutionele capaciteit beschikt. Dit biedt goede vooruitzichten voor het vermogen van Servië om zijn achterstand op de andere landen in de regio, waar het om de toenadering tot de EU gaat, in te halen, wanneer Servië eenmaal aan de voorwaarden voor hervatting van de SAO-onderhandelingen voldoet.

De omvang van de problemen waarvoor Servië in de huidige politieke omstandigheden staat, wordt door de Commissie niet onderschat. Servië moet zich constructief opstellen waar het gaat om de kwestie-Kosovo. Het vooruitzicht op de uiteindelijke toetreding tot de EU moet voor de Servische bevolking geloofwaardig en zichtbaar worden gemaakt door snelle hervatting en afsluiting van de SAO-onderhandelingen, zodra Servië voldoet aan de voorwaarde van volledige medewerking met het Joegoslavië-tribunaal. De EU streeft er voorts naar het Servische volk in de Europese hoofdstroom in te passen door de afgifte van visa te vereenvoudigen[5] en te streven naar vollediger participatie van Servië in communautaire programma’s op gebieden als onderwijs, jeugdzaken, onderzoek en cultuur.

Kosovo[6]

De EU heeft haar betrokkenheid bij Kosovo voortgezet. Zij oefent toezicht uit op de naleving van de normen, verleent bijstand en werkt samen met UNMIK. Zij ondersteunt het proces betreffende de bepaling van de status van Kosovo, dat plaatsvindt onder auspiciën van Martti Ahtisaari, de speciale gezant van secretaris-generaal van de VN. De EU heeft een grote rol te spelen bij het bepalen van de status en de tenuitvoerlegging van de uitkomst van dat proces, zodra die is goedgekeurd door de VN-Veiligheidsraad.

De regeling voor de status van Kosovo moet zowel politiek als juridisch duidelijk zijn en een visie geven op de toekomstige ontwikkeling van Kosovo. De kwestie van de status van Kosovo is een unieke situatie, die dus geen precedent schept.

De autoriteiten van Kosovo worden hierdoor verder gestimuleerd om voort te gaan met de hervormingen die nodig zijn op belangrijke gebieden als de rechtsstaat, de economie en het openbaar bestuur. Voorts wordt de basis gelegd waarop UNMIK met succes zijn bevoegdheden kan overdragen. De rechten van minderheden blijven een essentiële kwestie, evenals de participatie van minderheden in de instellingen van Kosovo.

Het Europees perspectief is cruciaal om alle betrokkenen te inspireren tot een gezamenlijke toekomst in de Europese Unie.

6. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

Op basis van het bovenstaande stelt de Commissie voor de volgende conclusies te trekken:

1. Het uitbreidingsbeleid van de Commissie blijft gebaseerd op de drie beginselen consolidatie, conditionaliteit en communicatie. De EU honoreert de bestaande verbintenissen met landen die al deel uitmaken van het proces, maar is terughoudend met het aangaan van nieuwe verbintenissen. Het tempo van het toetredingsproces is afhankelijk van de voortgang van de hervormingen in de betrokken kandidaat-lidstaat.

2. De huidige uitbreidingsstrategie vormt samen met de methoden die moeten garanderen dat de EU de capaciteit heeft om nieuwe leden te integreren, de basis voor een hernieuwde consensus inzake de uitbreiding.

3. De capaciteit van de EU om nieuwe leden te integreren wordt bepaald door twee factoren:

- het vermogen om verdere impulsen te geven aan de versterking en verdieping van de Europese integratie, door ervoor te zorgen dat de EU kan blijven functioneren. Dit is in het belang van zowel de huidige als de toekomstige EU-burgers.

- zorgen dat de kandidaat-lidstaten gereed zijn om vanaf de toetreding de verplichtingen van het lidmaatschap op zich te nemen, door strikte voorwaarden te stellen. Of aan die voorwaarden is voldaan, wordt door de Commissie beoordeeld aan de hand van strenge criteria.

4. De integratiecapaciteit van de EU wordt getoetst in alle sleutelfasen van het toetredingsproces. In de adviezen van de Commissie over lidmaatschapsaanvragen en in de loop van toetredingsonderhandelingen zal voor de belangrijkste beleidsgebieden een beoordeling van het effect van de toetreding worden gegeven. Mede aan de hand daarvan kunnen de lidstaten een gemeenschappelijk EU-standpunt over de onderhandelingen over de betrokken hoofdstukken opstellen, waarin indien nodig overgangsperioden of andere regelingen worden opgenomen.

5. Bij de beoordeling van het effect van toekomstige toetredingen op de begroting zal de Commissie de gevolgen voor belangrijke beleidsgebieden onderzoeken, zoals met name het landbouwbeleid en het cohesiebeleid.

6. De EU moet ervoor zorgen dat zij haar eigen ontwikkeling kan voortzetten en verdiepen, terwijl ze haar uitbreidingsagenda ten uitvoer legt. Institutionele hervorming is noodzakelijk om de effectiviteit van de besluitvorming in een uitgebreide EU te verbeteren. Een nieuwe institutionele regeling zou een feit moeten zijn tegen de tijd dat het volgende nieuwe lid klaar is voor de toetreding.

7. De Commissie zal toezien op verdere verbetering van de kwaliteit van het toetredingsproces. Zowel voor het openen als voor het sluiten van onderhandelingshoofdstukken kunnen ijkpunten worden vastgesteld. Naar aanleiding daarvan kunnen de onderhandelingen over afzonderlijke hoofdstukken worden geschorst of heropend. De resultaten van de politieke en de economische dialoog zullen in de onderhandelingen aan de orde komen. Moeilijke kwesties als de hervorming van het justitiële stelsel en de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad moeten in een vroeg stadium van het toetredingsproces worden aangepakt.

8. Om de transparantie te versterken, beveelt de Commissie aan belangrijke onderhandelingsdocumenten openbaar te maken. Dat moet onder andere gelden voor effectbeoordelingen, screeningverslagen, ijkpunten voor het openen van onderhandelingshoofdstukken en gemeenschappelijke standpunten van de EU inzake de onderhandelingen.

9. Het verkrijgen van publieke steun voor de uitbreiding is essentieel. Om deze steun te behouden, is het van groot belang tijdens het proces rigoureus op te treden en strikte voorwaarden te hanteren. Ook het vertrouwen in de integratiecapaciteit van de EU is cruciaal. Verder moeten we beter communiceren over de uitbreiding. De EU moet naar de burgers luisteren, met geschikt beleid reageren op hun bezorgdheid en feitelijke informatie geven. De lidstaten hebben hier een leidende rol te spelen. De Commissie zal haar rol spelen in samenwerking met het Europees Parlement, de nationale, regionale en lokale autoriteiten en het maatschappelijk middenveld.

10. Kroatië heeft een goede start genomen in de toetredingsonderhandelingen. Het land heeft na de screening op veel gebieden belangrijke stappen gezet in de aanpassing van zijn wetgeving, en werkt nu aan de opbouw van de noodzakelijke bestuurlijke capaciteit. Kroatië moet echter zijn inspanningen aanzienlijk opvoeren om de voornaamste uitdagingen, zoals justitiële hervorming, bestrijding van corruptie en economische hervorming, het hoofd te bieden. Het land moet volledige medewerking verlenen aan het Joegoslavië-tribunaal. Goede betrekkingen met de buurlanden en regionale samenwerking zijn van groot belang.

11. Turkije voldoet nog steeds in voldoende mate aan de politieke criteria van Kopenhagen, en is doorgegaan met zijn politieke hervormingen. Het tempo daarvan is het afgelopen jaar echter afgenomen. Aanzienlijke verdere inspanningen zijn vooral nodig op het gebied van de vrijheid van meningsuiting. Voorts zijn verbeteringen nodig op het gebied van de rechten van niet-islamitische geloofsgemeenschappen, vrouwenrechten, vakbondsrechten en de civiele controle over het militaire apparaat. Turkije kan worden beschouwd als een functionerende markteconomie. Het land heeft zijn vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap op zich te nemen, versterkt. De goede betrekkingen met de buurlanden blijven van groot belang.

12. Zoals gezegd in de verklaring van de Europese Gemeenschap en haar lidstaten van 21 september 2005 verwacht de EU dat Turkije het Aanvullend Protocol bij de Overeenkomst van Ankara volledig en op niet-discriminerende wijze toepast, en dat alle belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen, inclusief beperkingen op middelen van vervoer, worden opgeheven. Als Turkije verzuimt zijn verplichtingen volledig na te komen, zal dat gevolgen hebben voor de algemene vooruitgang van de onderhandelingen. De Commissie zal nog voor de Europese Raad van december passende aanbevelingen opstellen, indien Turkije zijn verplichtingen niet is nagekomen. Het is tevens van wezenlijk belang dat Turkije, overeenkomstig het toetredingspartnerschap, concrete stappen zet om de bilaterale betrekkingen met alle EU-lidstaten zo spoedig mogelijk te normaliseren.

13. Door de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië in december 2005 de status van kandidaat-lidstaat te geven, erkende de EU de prestatie die het land met zijn hervormingen had geleverd. Het land heeft ook in 2006 vooruitgang geboekt, zij het in een langzamer tempo. Alle landen van de westelijke Balkan hebben vooruitgang geboekt volgens het stappenplan dat de Commissie vorig jaar heeft voorgesteld. Elk land boekt vooruitgang in zijn eigen tempo. Een bevredigende staat van dienst van een land wat de tenuitvoerlegging betreft van de verplichtingen volgens de stabilisatie- en associatieovereenkomst (inclusief de handelsgerelateerde bepalingen), is voor de EU een essentieel element bij de beoordeling van een verzoek om toetreding.

BIJLAGE 1

Speciaal verslag over de capaciteit van de EU om nieuwe lidstaten op te nemen

INLEIDING

Dit verslag maakt integrerend deel uit van het uitbreidingsstrategiedocument voor 2006. Het is opgesteld op verzoek van de Europese Raad van juni 2006 en richt zich op de vraagstukken op middellange en lange termijn met betrekking tot de capaciteit van de EU om nieuwe lidstaten op te nemen. Er wordt gepleit voor een aanpak waarmee de EU haar eigen ontwikkeling op het gebied van beleid en instellingen kan handhaven en verdiepen en tegelijkertijd een uitbreidingsagenda kan nastreven in overeenstemming met de grote uitdagingen van de wereld van vandaag.

De Europese Raad (Kopenhagen) herinnerde er in 1993 aan dat “het vermogen van de Unie om nieuwe leden op te nemen, en tegelijk de dynamiek van de Europese integratie te behouden, ook een belangrijke overweging is in het algemeen belang van zowel de Unie als de kandidaat-lidstaten”. Zoals werd beschreven in het strategiedocument van de Commissie voor 2005 en werd bevestigd door de Europese Raad van juni 2006, moet het tempo van de uitbreiding worden afgestemd op de absorptiecapaciteit.

De EU moet ervoor zorgen dat zij naast de uitbreiding haar eigen ontwikkeling kan handhaven en verdiepen. Er zijn institutionele hervormingen nodig om de besluitvorming binnen de uitgebreide EU doelmatiger te laten verlopen. Tegen de tijd dat het volgende nieuwe lid klaar is voor de toetreding zou een nieuwe institutionele regeling een feit moeten zijn.

Bij de uitbreiding gaat het om het gezamenlijk uitvoeren van een project dat is gebaseerd op gemeenschappelijke beginselen, beleidsvormen en instellingen. De Unie moet ervoor zorgen dat zij voldoende capaciteit heeft om besluiten te nemen en te handelen op grond van een eerlijk evenwicht tussen de instellingen, binnen de begroting te blijven en ambitieus gezamenlijk beleid doeltreffend ten uitvoer te leggen.

De absorptiecapaciteit, of beter de integratiecapaciteit van de EU is afhankelijk van de ontwikkeling van het beleid en de instellingen van de EU en van de verandering van landen die het lidmaatschap aanvragen in goed voorbereide lidstaten. De Commissie beoordeelt zeer streng of toekomstige lidstaten voldoen aan de voorwaarden voor toetreding. De integratiecapaciteit heeft betrekking op het vermogen van de EU om op een bepaald moment of gedurende een bepaalde periode nieuwe leden op te nemen zonder de politieke en beleidsmatige doelstellingen van de verdragen in gevaar te brengen. Het is dus in de eerste plaats een functioneel concept. De Commissie zal in de toekomst op alle belangrijke momenten in het toetredingsproces effectbeoordelingen opstellen, waarin rekening zal worden gehouden met de specifieke kenmerken van ieder land.

De EU heeft vijf uitbreidingsronden meegemaakt en is daarbij gegroeid van zes naar 25 en binnenkort 27 lidstaten. Deze uitbreidingen droegen in sterke mate bij tot de eenmaking van Europa. De democratie, de mensenrechten en de stabiliteit werden overal op het continent bevorderd. Er werd nieuw Europees beleid ontwikkeld op bijvoorbeeld het gebied van de economische en sociale cohesie, de buitenlandse betrekkingen en de bescherming van het milieu. Parallel hieraan werden de interne markt, het Schengengebied en de euro tot stand gebracht. Met de vijfde uitbreidingsronde, die plaatsvond in 2004 en spoedig zal worden voltooid met de toetreding van Bulgarije en Roemenië, is het gewicht van de EU in de wereld toegenomen en is economische winst geboekt met betrekking tot de handel, de investeringen en de economische groei. Tegelijkertijd is de EU nieuw beleid blijven ontwikkelen en implementeren, bijvoorbeeld op het gebied van justitie, vrijheid en veiligheid. De EU werd groter en de Europese integratie werd versterkt.

De huidige uitbreidingsagenda is gebaseerd op een strategie waarbij wordt uitgegaan van drie basisbeginselen: consolidatie, strikte voorwaarden en communicatie. De uitbreidingsagenda omvat landen op de westelijke Balkan en Turkije, die zich in verschillende fasen van het toetredingsproces bevinden. De Europese Raad heeft deze landen expliciet toetreding tot de EU in het vooruitzicht gesteld zodra zij aan de gestelde voorwaarden voldoen. De EU komt de aangegane verplichtingen jegens landen die reeds in het toetredingsproces zitten na, maar is voorzichtig met het aangaan van nieuwe verbintenissen.

Op dit moment is het niet waarschijnlijk dat in de toekomst een grote groep landen tegelijk zal toetreden. De kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten verschillen aanzienlijk wat betreft hun politieke en economische ontwikkeling en hun bestuurlijke capaciteit. Gezien de stand van zaken met betrekking tot de voorbereidingen op toetreding zullen nieuwe lidstaten op middellange of lange termijn toetreden.

De EU kan nieuwe lidstaten alleen succesvol opnemen als vooruitgang is geboekt in haar eigen ontwikkeling en de kandidaat-lidstaten hun verantwoordelijkheden daadwerkelijk kunnen vervullen. Ook moeten de EU-burgers klaar zijn voor verdere uitbreiding, en beter weten wat hierbij op het spel staat. Hiermee wordt de democratische legitimiteit van het proces in de ogen van het publiek bevorderd. De in dit verslag voorgestelde aanpak gaat uit van de volgende elementen:

- ervoor zorgen dat de EU voldoende capaciteit heeft om verdere impulsen te geven aan de Europese integratie;

- ervoor zorgen dat de kandidaat-lidstaten aan de strenge voorwaarden voldoen;

- betere communicatie.

De afgelopen jaren is de vraag gesteld waar uiteindelijk de grenzen van de Europese Unie liggen. De Commissie heeft daarover een aantal conclusies getrokken. De term “Europees” verwijst naar geografische, historische en culturele elementen die allemaal bijdragen aan de Europese identiteit. Gedeelde ideeën, waarden en historische banden kunnen niet in een simpele, tijdloze formule worden samengevat. Iedere volgende generatie zal hier anders over denken.

De juridische basis voor de uitbreiding wordt gevormd door artikel 49 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, waarin staat dat “ elke Europese staat die de in artikel 6, lid 1, genoemde beginselen in acht neemt, kan verzoeken lid te worden van de Unie ”. Dat betekent echter niet dat alle Europese landen zo’n aanvraag ook moeten indienen, of dat de EU alle aanvragen moet goedkeuren. De Europese Unie wordt eerst en vooral gedefinieerd door haar waarden.

EEN KORT OVERZICHT VAN DE INTEGRATIECAPACITEIT VAN DE EU IN HET VERLEDEN

De EU heeft een evaluatie uitgevoerd van haar vermogen om nieuwe lidstaten tijdens eerdere uitbreidingsronden op te nemen. De Raad heeft op basis van het oordeel van de Commissie over de lidmaatschapsaanvragen besloten om al dan niet toetredingsonderhandelingen te openen. De Commissie ging na of de kandidaat-lidstaten in staat zouden zijn om de verplichtingen in het kader van het lidmaatschap te vervullen en of zij het EU-beleid aanvaarden. Bij de eerste vier uitbreidingen werd ook een algemene analyse opgesteld van het effect van toetreding tot de Unie op het gebied van bijvoorbeeld het roterende voorzitterschap van de Raad, ramingen van de financiële overdrachten op basis van de bestaande gemeenschappelijke beleidslijnen en de toevoeging van officiële EU-talen.

De Commissie presenteerde in 2004 een studie naar de vraagstukken in verband met de eventuele toetreding van Turkije en deed daarbij de aanbeveling toetredingsonderhandelingen te openen. Volgens deze studie zouden de voorbereidingen op de toetredingen zeker tot in het volgende decennium duren. Er werden ramingen gepresenteerd van de gevolgen van de toetreding van Turkije voor de begroting en er werden met name problemen verwacht op de volgende terreinen: landbouw, cohesie, energie, migratie, buitengrenzen en buitenlands beleid.

Bij de voorbereiding van de eerdere uitbreidingen onderzocht de Commissie in aparte beleidsdocumenten welke gevolgen de toetreding van verschillende landen zou hebben voor de EU. De Commissie benadrukte daarbij dat de versterking van de Europese instellingen, de bevordering van de economische integratie en de ontwikkeling van gemeenschappelijk beleid voorwaarden zijn voor Europese integratie.

In 1997 analyseerde de Commissie de gevolgen van een eventuele vijfde uitbreiding en stelde hervormingen van de begroting en het beleid voor ter voorbereiding op de toetreding van nieuwe lidstaten. Een belangrijke doelstellingen van “Agenda 2000” was om het EU-beleid klaar te stomen voor de uitbreiding.

Economisch gezien begon de EU de voorbereiding van de vijfde uitbreidingsronde reeds in 1991, toen de eerste Europaovereenkomsten met landen in Midden- en Oost-Europa werden ondertekend. Dankzij deze overeenkomsten werd de EU algauw de belangrijkste handelspartner van deze landen. Het grootste deel van de bilaterale handel in industriegoederen tussen de EU en deze landen was ruimschoots voor de toetreding geliberaliseerd, wat de economische integratie sterk vergemakkelijkte.

De economische integratie met Turkije zal makkelijker zijn vanwege de douane-unie, waardoor economische hervormingen en ontwikkelingen zijn gestimuleerd. Op de westelijke Balkan worden de landen voorbereid via de stabilisatie- en associatieovereenkomsten, op grond waarvan geleidelijke liberalisering van de handel plaatsvindt en economische bijstand wordt verleend. De gelijktijdige uitbreiding en modernisering van de Midden-Europese Vrijhandelsovereenkomst (CEFTA) maakt sterkere economische integratie in Zuidoost-Europa mogelijk.

Tijdens de toetredingsonderhandelingen werd verder onderzocht in welke mate de EU in staat is nieuwe lidstaten op te nemen. De Commissie stelde maatregelen voor om het hoofd te bieden aan het effect van de uitbreiding op de huidige lidstaten op bepaalde beleidsterreinen. Voor de vijfde uitbreidingsronde hadden deze onder meer betrekking op het verkeer van werknemers en het wegvervoer. Op basis van de raming van de Commissie van het bedrag dat op de begroting moet worden uitgetrokken voor de financiering van de vijfde uitbreiding werden de onderhandelingen afgesloten, ook op het terrein van de landbouwbetalingen.

De EU hielp de kandidaat-lidstaten bij hun voorbereidingen om te kunnen voldoen aan hun toekomstige verplichtingen in verband met het lidmaatschap. Voor de vijfde uitbreidingsronde werd een pretoetredingsstrategie opgesteld, met onder meer nauwgezet toezicht en regelmatige verslaglegging over de voortgang van ieder land, prioritering door middel van de toetredingspartnerschappen en financiële bijstand. Dankzij uitgebreide associatieovereenkomsten konden de kandidaat-lidstaten sommige rechten en verplichtingen in verband met het acquis communautaire met betrekking tot de interne markt reeds voor de toetreding op zich nemen, bijvoorbeeld wat betreft het mededingingsbeleid, intellectuele eigendom, zeevervoer en de certificering van industrieproducten. De kandidaat-lidstaten waren vertegenwoordigd in de EU-agentschappen en -comités. Zodra de toetredingsverdragen waren ondertekend, namen de kandidaat-lidstaten als waarnemers deel aan het wetgevingsproces.

Deze strategie was gericht op een solide voorbereiding door de kandidaat-lidstaten zelf en vergemakkelijkte hun soepele integratie in de EU. Twee jaar na hun toetreding hebben de tien nieuwe lidstaten hun wetgeving in zeer grote mate aangepast aan de Europese wetgeving, zoals blijkt uit het scorebord van de interne markt van de Commissie en de verslagen over de implementatie van de EU-wetgeving. Het economische effect van hun toetreding is positief. De instellingen werken goed en nemen beslissingen; de nieuwe lidstaten spelen een actieve rol.

De Commissie heeft een studie uitgevoerd naar de economische dimensie van de uitbreiding twee jaar na de uitbreidingsronde van 1 mei 2004. Uit deze studie blijkt dat de ervaringen de afgelopen twee jaar overwegend positief waren[7]. De uitbreiding naar het oosten heeft tot meer groei en werkgelegenheid binnen de Europese economie geleid. Dit succesvolle resultaat kon vooral worden bereikt dankzij de zorgvuldige voorbereiding van de uitbreidingen gedurende de afgelopen tien jaar.

De meeste burgers in de EU en in de kandidaat-lidstaten waren voorstander van de uitbreiding. Er staat echter veel op het spel en in de publieke opinie bestaan nog steeds bepaalde zorgen en misverstanden met betrekking tot de uitbreiding. Deze moeten worden aangepakt.

DE HUIDIGE INTEGRATIECAPACITEIT VAN DE EU

De EU moet ervoor zorgen dat zij goed kan blijven functioneren, in het belang van haar huidige en toekomstige burgers. Terwijl de EU zich intern voorbereidt op verdere institutionele hervormingen, zal het toetredingsproces zorgvuldig gecontroleerd doorgaan.

In dit deel wordt een methode gepresenteerd aan de hand waarvan de EU-capaciteit met betrekking tot toekomstige uitbreidingen kan worden beoordeeld, uitgaande van eerdere ervaringen.

Ervoor zorgen dat de EU voldoende capaciteit heeft om verdere impulsen te geven aan de Europese integratie

De capaciteit van de EU om de Europese integratie bij uitbreiding op gang te houden hangt samen met drie factoren: de instellingen, het gemeenschappelijk beleid en de begroting. De EU moet ervoor zorgen dat haar instellingen goed blijven functioneren, dat haar beleid doeltreffend is en dat de begroting in overeenstemming is met de doelstellingen en de financiële middelen.

Instellingen

De EU heeft niet alleen vanwege de uitbreiding nieuwe institutionele regelingen nodig, maar ook om de bestaande Unie beter te laten functioneren. De EU moet ervoor zorgen dat de instellingen en het besluitvormingsproces effectief en verantwoordingsplichtig blijven, zowel voor de huidige lidstaten als met het oog op verdere uitbreiding.

Bij eerdere uitbreidingsronden maakte de integratie van de toetredende landen in de Europese instellingen deel uit van de toetredingsonderhandelingen. De hieruit voortvloeiende aanpassingen van de institutionele bepalingen werden vastgelegd in de betreffende toetredingsverdragen. De laatste uitbreiding werd voorafgegaan door institutionele hervormingen. De institutionele bepalingen van de toetredingsverdragen met de tien lidstaten die in 2004 toetraden en met Bulgarije en Roemenië zijn gebaseerd op het Verdrag van Nice.

Het Verdrag van Nice kent regels voor maximaal 27 lidstaten, dat wil zeggen tot en met de uitbreiding met Bulgarije en Roemenië. Op grond van dit verdrag moet op het moment dat de Unie 27 lidstaten telt het aantal leden van de Commissie echter kleiner zijn dan het aantal lidstaten. Het aantal leden van de Commissie wordt door de Raad met eenparigheid van stemmen vastgesteld. Deze regel zal gaan gelden voor de eerste Commissie die na de toetreding van de 27e lidstaat aantreedt. De Raad zou daarnaast de nadere regels vaststellen voor een toerbeurtsysteem op voet van gelijkheid,

Het Verdrag van Nice voorziet niet in aanpassingen van de samenstelling en de werking van de andere instellingen wanneer de EU meer dan 27 lidstaten zal tellen. De toewijzing van zetels in het Europees Parlement en de weging van de stemmen in de Raad vormen een centraal element in de besluitvormingscapaciteit van de EU. Daarom moet de EU voorafgaand aan eventuele verdere uitbreiding een besluit moeten nemen over de omvang en de inhoud van institutionele hervormingen op dit gebied.

De uitbreiding zal ook praktische gevolgen hebben voor de werking van de instellingen, zoals het gebruik van verschillende talen. In de adviezen van de Commissie over toekomstige lidmaatschapsaanvragen zal een beoordeling worden opgenomen van het effect van de uitbreiding op de EU-instellingen.

Tegen de tijd dat het volgende nieuwe lid klaar is voor de toetreding zou een nieuwe institutionele regeling een feit moeten zijn. Het is zowel in het belang van toekomstige kandidaat-lidstaten als van de EU om ervoor te zorgen dat de EU beter functioneert.

EU-beleid

Eerdere uitbreidingen hebben geleid tot een versterking van het EU-beleid doordat de nieuwe lidstaten hun nationale ervaringen en beleidsoriëntaties inbrachten in het Europese project. Het bestaande acquis communautaire weerspiegelt voor een deel de invloed van eerdere uitbreidingen op uiteenlopende terreinen, zoals cohesiebeleid, landbouw, visserij, milieubescherming, buitenlandse betrekkingen, transparantie, verantwoordingsplicht en Europees burgerschap. Op sommige beleidsterreinen zou nog meer winst te behalen zijn als deze onder de juiste voorwaarden zouden worden uitgebreid tot meer landen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de interne markt of het terrein justitie, vrijheid en veiligheid.

De EU moet bij uitbreiding in staat blijven gemeenschappelijk beleid op alle terreinen te blijven ontwikkelen en implementeren. Tijdens alle belangrijke fasen van het uitbreidingsproces moet worden nagegaan wat het effect van de uitbreiding op het EU-beleid zal zijn.

In elk advies van de Commissie over een lidmaatschapsaanvraag zal worden nagegaan wat het effect van de toetreding op het EU-beleid zal zijn. Dit zal ook tot uiting komen in de specificaties van de toetredingsonderhandelingen.

In de onderhandelingskaders voor Kroatië en Turkije wordt een pakket maatregelen beschreven waarmee deze landen soepel in het EU-beleid kunnen worden geïntegreerd. Ook worden maatregelen vastgesteld om te zorgen voor een goede werking van het EU-beleid na de uitbreiding, zoals overgangsperioden, uitzonderingen, bijzondere regelingen en permanente vrijwaringen.

De Commissie zal bij het beoordelen van het effect van toekomstige uitbreidingen op de begroting ook het effect op het landbouw- en het cohesiebeleid onderzoeken. Hierbij zal rekening worden gehouden met de wijze waarop deze beleidsterreinen zich in de toekomst zullen ontwikkelen.

Tijdens de toetredingsonderhandelingen zal de Commissie grondige evaluaties uitvoeren van het effect van de toetredingen op belangrijke beleidsterreinen, zoals het verkeer van personen, grensbeheer, landbouw, cohesiebeleid en vervoer. Vergelijkbare beoordelingen zullen worden uitgevoerd op het gebied van het energiebeleid en het buitenlands en veiligheidsbeleid, waarbij rekening zal worden gehouden met de strategische motieven van de EU om uit te breiden, bijvoorbeeld met het oog op meer stabiliteit of voordelen met betrekking tot het buitenlandse beleid of de veiligheid of de veiligstellingen van de energievoorziening. Hierdoor zullen de lidstaten met volledig inzicht in de waarschijnlijke gevolgen gezamenlijke EU-standpunten kunnen formuleren voor de onderhandelingen over de betreffende hoofdstukken, met inbegrip van eventuele overgangsperioden of andere regelingen.

EU-begroting

De Unie moet haar beleid op solide wijze kunnen blijven financieren. Het effect van de uitbreiding op de EU-begroting zal gedurende het uitbreidingsproces voortdurend zorgvuldig worden beoordeeld. In elk advies van de Commissie over een lidmaatschapsaanvraag zal worden nagegaan wat het effect van de toetreding op de begroting zal zijn.

Voor eventuele nieuwe toetredingen moet de EU beslissen hoeveel begrotingsmiddelen hiermee gemoeid zijn. Op basis daarvan zal de Commissie bij toekomstige toetredingsonderhandelingen een pakket noodzakelijke financiële maatregelen voorstellen. In de analyse van de Commissie zal zowel rekening worden gehouden met de begrotingsaspecten als met de toename van de economische activiteit als gevolg van de toetreding.

Ervoor zorgen dat de kandidaat-lidstaten aan de strenge voorwaarden voldoen

Strenge voorwaarden vormen een van de pijlers van de uitbreidingsstrategie van de Commissie. Dankzij een goede voorbereiding kunnen de kandidaat-lidstaten gemakkelijker in de EU integreren. Nu de EU op steeds meer gebieden actief is, is het nog belangrijker dat de kwaliteit van de voorbereidingen verder wordt verbeterd. Gedurende de pretoetredingsfase moeten de voorwaarden streng worden toegepast en tijdens iedere fase van het toetredingsproces moet volledig worden voldaan aan de eisen.

In het kader van de pretoetredingsstrategie ziet de Commissie nauwlettend toe op de voortgang die door iedere kandidaat-lidstaat wordt geboekt met betrekking tot de politieke en economische criteria voor toetreding en met betrekking tot de criteria in verband met het acquis communautaire. De Commissie zal met name aandacht besteden aan het opzetten van de structuren die noodzakelijk zijn om de rechtsstaat te garanderen, onder meer de bestuurlijke en justitiële capaciteit en de bestrijding van fraude en corruptie. Deze vraagstukken moeten in een vroeg stadium van het pretoetredingsproces worden aangepakt.

Op basis van haar bevindingen zal de Commissie hervormingsprioriteiten voor de korte en middellange termijn voorstellen in het kader van het toetredings- of Europees partnerschap voor het betreffende land. Deze beleidskaders zijn een effectieve methode gebleken om prioriteiten vast te stellen tijdens de voorbereiding van de vijfde uitbreidingsronde. De Commissie zal deze regelmatig actualiseren. De financiële bijstand ter ondersteuning van de kandidaat-lidstaten zal worden geconcentreerd op de hervormingen die zijn aangewezen als partnerschapsprioriteiten. In 2007 zal één nieuw financieel instrument worden ingevoerd voor alle pretoetredingssteun, wat de doelmatigheid van de EU-steun voor de lidmaatschapsvoorbereidingen ten goede zal komen.

De associatieovereenkomsten met de kandidaat-lidstaten spelen een centrale rol in de voorbereidingen van deze landen. De Commissie zal nagaan of er aan de verplichtingen wordt voldaan. De vraag of een land een bevredigende staat van dienst heeft wat betreft het nakomen van zijn bilaterale verplichtingen is een essentieel element bij de beoordeling van een lidmaatschapsaanvraag.

De voortgang van de toetredingsonderhandelingen hangt af van de mate waarin voldaan wordt aan de toetredingsvoorwaarden zoals vastgelegd in de onderhandelingskaders, waarbij ieder land op zijn eigen verdiensten wordt beoordeeld. Van de kandidaat-lidstaten wordt verwacht dat zij aan bepaalde welomschreven criteria voldoen voordat een onderhandelingshoofdstuk wordt geopend of afgesloten. Als dat niet het geval is, kunnen de onderhandelingen over het betreffende hoofdstuk worden opgeschort of heropend.

In de toekomst zal er een nauwer verband worden gelegd tussen de voortgang van de politieke hervormingen en het algemene tempo van de onderhandelingen. De resultaten van de dialoog met de betrokken landen over hun voortgang met betrekking tot de politieke criteria worden rechtstreeks in het onderhandelingsproces verwerkt. De Commissie bereidt de dialoog samen met de lidstaten voor en brengt aan hen verslag uit in de desbetreffende organen van de Raad. In het kader van de Raad zijn nieuwe regelingen opgezet om ervoor te zorgen dat de ambtenaren uit de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op de vooruitgang van de hervormingen aan dezelfde werkgroepen deelnemen als de ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor de toetredingsonderhandelingen.

Het huidige onderhandelingskader kent bovendien ook een hoofdstuk Justitie en fundamentele rechten, waar politieke vraagstukken worden besproken. Zo kan de vooruitgang op cruciale gebieden goed in het oog worden gehouden. De toetredingsonderhandelingen kunnen worden geschorst als de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, en van de rechtsstaat ernstig en aanhoudend worden geschonden.

De resultaten van de dialoog met de betrokken landen over hun economische hervormingen worden eveneens in het onderhandelingsproces verwerkt. De Commissie bereidt de dialoog samen met de lidstaten voor en brengt aan hen verslag uit in de desbetreffende organen van de Raad. Deze dialoog concentreert zich op de vervulling van de economische criteria en op convergentie met de economieën van de EU. Toetredende landen moeten al voor de toetreding een goed functionerende markteconomie hebben, die op de interne markt kan concurreren. De pretoetredingssteun zal sterker worden gericht op het verwezenlijken van dit doel.

Samen met het onderhandelingskader en de vaststelling van criteria voor het openen of afsluiten van hoofdstukken, zorgen deze regelingen ervoor dat de toetredingsonderhandelingen grondig worden aangepakt.

Kandidaat-lidstaten willen mogelijk zelf streefdata voor hun toetreding vaststellen om hun hervormingsinspanningen beter te kunnen aansturen, maar de EU zou geen datum moeten noemen totdat de toetredingsonderhandelingen hun einde naderen. Hierbij moet het beginsel worden gehandhaafd dat de datum voor de afronding van de toetredingsonderhandelingen afhankelijk is van de voortgang die het betreffende land boekt.

Betere communicatie

Democratische legitimiteit is essentieel voor het toetredingsproces. Elk belangrijk besluit dat de toetreding van een land tot gevolg heeft, wordt met eenparigheid van stemmen genomen door de democratisch verkozen regeringen van de EU-lidstaten en kandidaat-lidstaten. De nationale parlementen ratificeren dit besluit. Het Europees Parlement, waarvan de leden rechtstreeks worden gekozen, moet toestemming verlenen.

Democratische legitimiteit houdt ook in dat Europa luistert naar de verwachtingen van de burgers en adequaat beleid formuleert om tegemoet te komen aan hun bezorgdheid. Voor al haar beleid, ook het uitbreidingsbeleid, moet de EU de steun zien te krijgen van de burger. Daarvoor is het essentieel dat strak de hand wordt gehouden aan het proces en aan de strenge voorwaarden. Ook moet er vertrouwen bestaan in de integratiecapaciteit van de EU. Daarnaast is betere communicatie een essentieel onderdeel van het uitbreidingsbeleid van de EU. De publieke opinie stond doorgaans achter de eerdere uitbreidingen, maar er was ook sprake van twijfels en misverstanden. De burger moet beter worden voorbereid op toekomstige uitbreidingen.

De EU moet beter communiceren over de voordelen en uitdagingen met betrekking tot de uitdagingen. Het is voornamelijk de taak van de lidstaten en van de kandidaat-lidstaten om hun keuzes toe te lichten en te verdedigen. De leiders op nationaal, regionaal en lokaal niveau begrijpen de bezorgdheden van hun kiezers het best en zijn het best in staat om rechtstreeks met hen te communiceren. De lidstaten die zichzelf verbonden hebben tot het uitbreidingsproces moeten hun burgers beter uitleggen welke concrete voordelen zij kunnen verwachten van de uitbreiding. De Commissie vervult haar rol hierin samen met het Europees Parlement, de nationale, regionale en lokale overheden, universiteiten en denktanks en het maatschappelijk middenveld. De Commissie zal er met name voor zorgen dat feitelijke informatie in gebruiksvriendelijke vorm beter beschikbaar is. Daarbij gaat het zowel om informatie met betrekking tot het uitbreidingsbeleid als praktische kwesties, zoals de voorwaarden in verband met het toezicht op de hervormingen, het vaststellen van criteria en het opstellen van effectbeoordelingen.

De EU, de lidstaten en de kandidaat-lidstaten moeten meer inspanningen doen om de wederzijdse kennis en het wederzijdse begrip te bevorderen en de betrokkenheid bij het gezamenlijke Europese project te vergroten. Daartoe zijn grote inspanningen gedurende vele jaren nodig. De dialoog met het maatschappelijk middenveld die in 2004 met Turkije tot stand werd gebracht en die in 2006 werd uitgebreid tot de westelijke Balkan moet verder worden ontwikkeld. De Commissie is van plan deze dialoog uit te breiden naar andere maatschappelijke en economische sectoren, in samenwerking met het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s en andere organen die op dit gebied actief zijn. Het is belangrijk dat de burgers worden betrokken bij deze dialoog en dat ongerustheid en misverstanden worden weggenomen.

De Commissie is voorstander van meer transparantie als middel om het uitbreidingsproces dichter bij de burger te brengen. De Commissie maakt haar adviezen over lidmaatschapsaanvragen en haar verslagen over de voortgang van ieder land reeds openbaar. Ook zijn de onderhandelingskaders voor Kroatië en Turkije gepubliceerd. Ook andere belangrijke documenten met betrekking tot de toetredingsonderhandelingen zouden nu openbaar moeten worden gemaakt. Tijdens de vijfde uitbreidingsronde was dit al het geval voor een aantal kandidaat-lidstaten, die hun eigen onderhandelingsstandpunten publiceerden. De Commissie is van mening dat de beoordelingsverslagen, de criteria voor het openen van de onderhandelingen over bepaalde hoofdstukken en de standpunten van de EU in de onderhandelingen via internet bekend zouden moeten worden gemaakt.

De in dit verslag beschreven aanpak zal de democratische basis voor het uitbreidingsproces versterken. Het is in het belang van alle betrokkenen om te voorkomen dat er een kloof ontstaat tussen beleidsmakers en het publiek. De lessen die konden worden getrokken uit de vijfde uitbreidingsronde kan de EU gebruiken bij het proces de komende jaren.

BIJLAGE 2

Conclusies inzake Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro, Servië, Kosovo[8], Turkije

Albanië

Wat de politieke criteria betreft, heeft Albanië enige vooruitgang geboekt inzake de democratie en de rechtsstaat, met inbegrip van de strijd tegen corruptie, wat een sleutelprioriteit is van het Europese partnerschap. Albanië voert nog steeds een constructief beleid ten aanzien van deze regio. Voor andere partnerschapsprioriteiten moeten nog meer inspanningen worden geleverd.

Er is enige vooruitgang geboekt inzake de democratie en de rechtsstaat . Deze vooruitgang is echter onregelmatig. Het parlement speelt politiek een grote rol en de parlementaire commissie voor Europese integratie is zeer actief geweest. Het parlement is thans transparanter en zijn betrekkingen met andere constitutionele organen zijn doeltreffend; toch zijn er nog technische en administratieve tekortkomingen. Er is behoefte aan meer samenwerking tussen de regering en de oppositie om voor de toekomst belangrijke projecten mogelijk te maken, zoals een verkiezingshervorming en het aangaan van de verplichtingen die voortvloeien uit de stabilisatie- en associatieovereenkomst.

De regering heeft een plan goedgekeurd om de verplichtingen die voortvloeien uit het Europese partnerschap en de stabilisatie- en associatieovereenkomst na te komen. Zij creëert momenteel structuren om de wezenlijke onderdelen van de EU-hervormingen te coördineren en de middelen tot uitvoering daarvan te beheren. Het is van essentieel belang dat er coördinatie is tussen deze structuren. Het is noodzakelijk dat een beter gebruik wordt gemaakt van expertise voor het opstellen van wetsvoorstellen. De herstructurering van een groot aantal ministeries heeft tijdelijk een gereduceerde capaciteit in bepaalde afdelingen van de overheidsadministratie tot gevolg gehad. Het is nu van belang voort te bouwen op deze veranderingen om de doeltreffendheid te vergroten. Er zijn enkele personeelswijzigingen doorgevoerd zonder voldoende rekening te houden met de ambtenarenwet. Bepaalde benoemingen in de administratie blijven politiek gemotiveerd. Het beheer van de openbare dienst, de loopbaanstructuren en de salarissen blijven ondermaats.

Een nieuwe wet moet de loopbaanstructuur en de methode voor de toewijzing van rechtszaken aan de rechters verbeteren. In het rechtsstelsel is de transparantie enigszins verbeterd. Bij de rechtshandhaving is enige vooruitgang geboekt. Toch bleef de algemene vooruitgang wat de verbetering van het rechtsstelsel betreft, eerder beperkt. De aanwervingsprocedures voor rechters en de arbeidsvoorwaarden voor justitiële bestuurders moeten worden verbeterd. De bevoegdheden van de twee justitiële inspecties moeten adequaat worden verdeeld. De samenwerking tussen de politie en het gerecht moet worden verbeterd. Over het algemeen blijft de uitvoering van vonnissen ondermaats. Om een positief klimaat te scheppen voor handel en investeringen is rechtszekerheid cruciaal.

De strijd tegen corruptie heeft geleid tot ontslagen op grote schaal in de openbare dienst. Het aantal ambtenaren dat voor corruptie werd vervolgd, is toegenomen. Er werd een taskforce op hoog niveau voor de bestrijding van corruptie opgezet en de wet inzake belangenvermenging werd verbeterd. De hoge inspectie voor de openbaarmaking en verificatie van vermogens werkt thans doeltreffender en er werden stappen gezet om de transparantie van de overheidsadministratie te vergroten. Waar anticorruptiemaatregelen de grens van het wettelijk toelaatbare hebben overschreden, is het constitutionele hof tussenbeide gekomen. Voor het voorkomen van corruptie, dat immers een ernstig probleem blijft vormen, zijn nu verdere institutionele maatregelen noodzakelijk. De strijd tegen corruptie is een prioriteit voor de uitvoering van de stabilisatie- en associatieovereenkomst.

Wat de mensenrechten en de bescherming van minderheden betreft, is beperkte vooruitgang geboekt. Opleiding inzake de mensenrechten is nu verplicht gesteld voor personeel van het gerecht. De regels voor voorlopige hechtenis werden verbeterd. De ombudsman van Albanië is inzake de mensenrechten actiever geworden. Toch blijven de afdwinging van de internationale normen inzake het voorkomen van foltering, de levensomstandigheden in de gevangenissen en de rechten van gedetineerden, vooral van gedetineerden in voorlopige hechtenis, ondermaats. Aan de recente wijzigingen in de samenstelling van de toezichthoudende autoriteit voor de media moet op passende wijze uitvoering worden gegeven. Het wettelijke kader voor de persvrijheid blijft zwak en de tenuitvoerlegging ervan ondermaats. De bevordering van de persvrijheid is een kernprioriteit van het Europese partnerschap. Een nieuw uitvoerend agentschap kan de restitutie van eigendommen bespoedigen (dit is ook een kernprioriteit van het Europese partnerschap), maar het proces blijft erg traag verlopen. Rechtszekerheid over eigendommen is essentieel voor het voldoen aan de verbintenissen van de stabilisatie- en associatieovereenkomst. Albanië is ermee begonnen een wettelijk kader voor de bescherming van minderheden op te zetten; de uitvoering van internationale verbintenissen blijft echter onvoldoende en er zijn verdere inspanningen nodig om tolerantie te bevorderen. De strategie van Albanië inzake de Roma heeft een aantal waardevolle initiatieven opgeleverd, maar er zijn te weinig middelen voor. Met name Romakinderen zijn bijzonder kwetsbaar voor mensenhandel.

Wat regionale kwesties en internationale verplichtingen betreft, is Albanië een positieve rol blijven spelen. Het neemt actief deel aan regionale initiatieven op politiek, handels-, milieu-, economisch, veiligheids-, luchtvaart- en energiegebied. Albanië heeft zijn betrekkingen met aangrenzende en andere landen in de regio verder ontwikkeld, en heeft met name inzake Kosovo een constructief standpunt blijven innemen.

Wat de economische criteria betreft, heeft Albanië over het algemeen macro-economische stabiliteit bereikt. Dit heeft bijgedragen tot de evolutie van Albanië naar een functionerende markteconomie. Er moeten verder aanzienlijke hervormingsinspanningen worden geleverd om Albanië ook in staat te stellen het hoofd te bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie.

Over het algemeen werd de politieke consensus over de essentiële punten van het economische beleid gehandhaafd. Albanië heeft de macro-economische stabiliteit grotendeels kunnen handhaven. De economische groei bleef sterk en het armoedeniveau is verder gedaald. De macro-economische beleidsmix bleef adequaat. Het monetaire beleid was geloofwaardig en de inflatie kon laag worden gehouden. De fiscale consolidatie kende verdere vooruitgang en de hervorming van de administratie van de overheid en de belastingen droeg bij tot een betere fiscale situatie. De administratieve belemmeringen voor de toegang tot de markt werden verder afgebouwd.

De tekorten op de externe rekeningen stegen aanzienlijk en de exportbasis van Albanië bleef erg smal. Het wettelijke kader voor aanbestedingen, privatiseringen en concessies in Albanië moet worden verbeterd. Tekortkomingen in het bedrijfsklimaat, zoals rechtsonzekerheid en een zwakke rechtshandhaving, ondermaatse infrastructuur of onbetrouwbare stroomtoevoer zijn een hindernis voor de economische ontwikkeling. De afdwinging van eigendomsrechten bleef zwak en er werd slechts weinig vooruitgang geboekt met de verbetering van de doeltreffendheid van het rechtsstelsel. De versterking van het kader voor regelgeving en toezicht in de niet-bancaire financiële sector blijft een ernstig probleem. De inspanningen om de aanzienlijke grijze economie aan te pakken en in kaart te brengen moeten verder worden opgevoerd. Het privatiseringsproces is nog niet afgesloten en de herstructurering van de staatsbedrijven, met name in de elektriciteitssector, moet zonder verwijl worden voortgezet.

Albanië heeft vooruitgang geboekt met de aanpassing van zijn wetgeving, beleid en capaciteit aan de Europese normen , met name op het gebied van de bestrijding van de georganiseerde misdaad, op douanegebied en concurrentiegebied. Een gestage voortzetting van de hervormingen op gebieden als overheidsopdrachten, intellectuele eigendom en veterinaire en fytosanitaire controle is essentieel voor een succesvolle tenuitvoerlegging van de stabilisatie- en associatieovereenkomst.

Op sommige gebieden van de interne markt is vooruitgang geboekt, maar op andere gebieden moet nog veel worden gedaan om te voldoen aan de verplichtingen van de stabilisatie- en associatieovereenkomst van Albanië. Met de goedkeuring van en het toezicht houden op normen is enige vooruitgang geboekt. De capaciteit voor accreditatie, metrologie en marktcontrole werd versterkt, maar er zijn nog verbeteringen in de wetgeving en een betere coördinatie nodig. De coherentie van de structuren voor de bescherming van de volksgezondheid is verbeterd. Deze structuren moeten nu worden versterkt. De stabilisatie- en associatieovereenkomst bevat verbintenissen inzake het vrije verkeer van werknemers , van diensten en de vrijheid van vestiging . Inzake het vrije verkeer van werknemers is er geen noemenswaardige vooruitgang geboekt. De discriminatie inzake registratiegelden voor buitenlandse bedrijven is ongedaan gemaakt. De procedures voor de registratie van bedrijven werden vereenvoudigd maar zij blijven relatief onduidelijk. Er blijven belemmeringen voor de vrije vestiging en het kapitaalverkeer.

Een doelmatig douanestelsel is essentieel voor de tenuitvoerlegging van de stabilisatie- en associatieovereenkomst. Na aanzienlijke hervormingen in het douanestelsel zijn de douane-inkomsten gestegen. Er is vooruitgang geboekt met de informatisering, de douanevoorschriften en de oorsprongsregels. De samenwerking tussen de politie en de douane is versterkt. Er is nu behoefte aan betere infrastructuur en een verdere aanpassing van de wetgeving. Het belastingbeheer werd vereenvoudigd en er is vooruitgang geboekt inzake informatisering en risicoanalyse. Er is nu behoefte aan verdere aanpassing van de wetgeving aan de EU-normen en een omvattende strategie voor de inning en controle van de belastingen.

Albanië heeft in het kader van de stabilisatie- en associatieovereenkomst op het gebied van de concurrentie verbintenissen op zich genomen. Wat antitrustmaatregelen betreft, is het functioneren van de bevoegde autoriteit verbeterd, hoewel er nog problemen zijn met personeelstekort en gebrek aan ervaring. De voorbereidingen inzake staatsteun in het kader van de stabilisatie- en associatieovereenkomst zijn een eind gevorderd. Het wettelijke kader en de inventarisatie zijn nu afgewerkt. Nu moet de operationele onafhankelijkheid van het departement staatssteun worden verzekerd.

Een nieuwe wet inzake overheidsopdrachten is in voorbereiding en de opleiding ter zake werd uitgebreid, maar het huidige wettelijke kader is niet in overeenstemming met het acquis. De dienst overheidsopdrachten blijft zwak. Vooruitgang op dit gebied is vitaal voor een beter bestuur in de openbare sector, een kernprioriteit van het Europese partnerschap en de stabilisatie- en associatieovereenkomst. Wat de intellectuele eigendom betreft, is nu een gegevensbank voor handelsmerken, octrooien en industriële ontwerpen opgezet. In de douaneadministratie werd een eenheid voor de intellectuele eigendom opgericht. Het auteursrechtenbureau is echter nog niet operationeel en de afdwingbaarheid van de intellectuele-eigendomsrechten blijft zwak. Om aan de verbintenissen van de stabilisatie- en associatieovereenkomst te voldoen, moeten nog aanzienlijke inspanningen worden geleverd.

Op het gebied van de werkgelegenheid is weinig vooruitgang geboekt. Op onderwijsgebied kan enige vooruitgang worden gemeld, waaronder de goedkeuring van nationale strategieën voor secundair onderwijs en beroepopleiding. Toch blijft de deelname aan het onderwijs relatief laag.

Op sommige sectorale beleidsgebieden is vooruitgang te melden. Wat de industrie en de kleine en middelgrote ondernemingen betreft, zijn een herzien actieplan om administratieve belemmeringen voor bedrijven weg te nemen en een nieuwe koepelorganisatie voor de bevordering van investeringen, export en kleine en middelgrote ondernemingen nu operationeel. Toch verloopt de verbetering van het ondernemingsklimaat en de inkrimping van de informele economie verder langzaam. De vooruitgang op het gebied van de landbouw is zeer beperkt. Er is een stijging geweest van de verkoop van en investeringen in sommige producten, maar de productiviteit en het concurrentievermogen blijven zwak. De naleving van de veterinaire en fytosanitaire normen van de EU, die essentieel is voor de naleving van de handelsbepalingen van de stabiliteits- en associatieovereenkomst en de interim-overeenkomst, blijft ondermaats. De visserijdienst controleert het aan land brengen van vis, maar het illegale schaden van visbestanden wordt voortgezet.

Wat milieu en transport betreft, is enige vooruitgang geboekt inzake de horizontale wetgeving, maar de tenuitvoerlegging en de ontwikkeling van de infrastructuur blijven zwak. De energiesector blijft zeer zwak. Albanië heeft het Verdrag tot oprichting van de Energiegemeenschap geratificeerd en is begonnen met de aanpassing van de relevante wetgeving; de elektriciteitsverliezen zijn echter toegenomen en het inningspercentage is gedaald. Albanië blijft achterop wat betreft de naleving van de verbintenissen van de stabilisatie- en associatieovereenkomst inzake de informatiemaatschappij en de media . Wat elektronische communicatie en informatietechnologieën betreft, moet de liberaliseringswetgeving worden uitgevoerd en toegepast. Het regelgevende kader is nog niet op één lijn gebracht met het acquis. De regelgevende instantie op telecomgebied is nog niet voldoende actief. Wat de financiële controle betreft, heeft de regering goedkeuring gehecht aan het beleidsdocument voor de interne controle van de overheidsfinanciën. Er is vooruitgang geboekt op het gebied van de wet- en regelgeving, maar die blijft beperkt. Redelijke vooruitgang is geboekt wat betreft de statistieken .

Op het gebied van justitie, vrijheid en veiligheid is op sommige punten vooruitgang geboekt. Toch moet aan alle gebieden duidelijke en voortdurende aandacht worden besteed. De opleiding en documentbeveiliging voor het visumbeheer werden verbeterd. Er is nog geen gecentraliseerd IT-netwerk operationeel en er zijn nog wijzigingen van de wetgeving noodzakelijk. Nieuwe uitrusting en een betere coördinatie hebben geleid tot enige vooruitgang op het gebied van het grensbeheer , maar er is nog steeds geen geïntegreerd grensbeheer operationeel. De infrastructuur voor het grensbeheer moet worden versterkt. De asielwetgeving stemt overeen met de internationale normen, maar de toepassing ervan laat nog te wensen over. Albanië heeft zijn interne coördinatie en de samenwerking met de buurlanden ter bestrijding van illegale migratie opgevoerd. Het is van belang dat Albanië voorziet in voldoende personeel om te voldoen aan zijn verplichtingen in het kader van de overnameovereenkomsten.

Wat de strijd tegen witwassen betreft, werden de financiële inlichtingendienst en het openbaar ministerie versterkt en de internationale samenwerking verbeterd; beide dienen echter nog verder te worden versterkt en het wettelijke kader moet verder worden ontwikkeld. Een grotere politieke bereidheid en betere internationale samenwerking hebben geleid tot meer arrestaties van groothandelaars in drugs , maar er is nog behoefte aan een betere inlichtingencapaciteit, binnenlandse samenwerking tussen de organen en procedures voor in beslag genomen drugs. De drugshandel blijft evenwel een ernstig probleem. Er worden inspanningen geleverd om de organisatie van de politie te verbeteren. De samenwerking tussen de douane- en de inlichtingendiensten is verbeterd, maar er is nog behoefte aan verbetering in het dossierbeheer en de interne controlestructuren.

Er is vooruitgang geboekt in de strijd tegen de georganiseerde misdaad , een kernprioriteit van het Europese partnerschap. Een sterke politieke wil om de georganiseerde misdaad aan te pakken heeft geleid tot politieacties tegen grote misdaadbenden. De operationele samenwerking met buurlanden van Albanië werd sterk verbeterd. De samenwerking tussen de politie en het gerecht op centraal niveau is enigszins verbeterd. De concrete resultaten zijn echter nog voor veel verbetering vatbaar. Er is behoefte aan een betere coördinatie tussen de politie en het gerecht op lokaal niveau en aan grotere inspanningen voor de bestrijding van corruptie op hoog niveau in deze organen. Er is meer bescherming nodig voor getuigen. De regering heeft een nationale strategie aangenomen tegen de mensenhandel en de structuren voor de uitvoering daarvan verbeterd. De vervolging en bestraffing van handelaars is met succes voortgezet. Toch blijft de mensenhandel nog een probleem. Er zijn meer middelen en een betere binnen- en buitenlandse coördinatie vereist. De directie terrorismebestrijding van de politie heeft grote hoeveelheden wapens in beslag genomen, maar de infrastructuur en de samenwerking tussen de diensten moeten worden versterkt. De situatie inzake de persoonsgegevensbescherming blijft zorgwekkend.

Bosnië en Herzegovina

Bosnië en Herzegovina is verder vooruitgegaan op het gebied van de politieke criteria , hoewel in een langzamer tempo. Aan de belangrijkste beleidsprioriteiten van het Europese partnerschap werd slechts ten dele tegemoet gekomen. Een groot aantal belangrijke kwesties moet nog worden aangepakt vooraleer de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst kunnen worden afgerond.

Er is enige vooruitgang geboekt inzake de democratie en de rechtsstaat . De algemene verkiezingen van 1 oktober waren de eerste verkiezingen sinds de overeenkomst van Dayton/Parijs die volledig door de autoriteiten van Bosnië en Herzegovina werden georganiseerd. Uit voorlopige conclusies van het Bureau voor democratische instellingen en mensenrechten (ODIHR) van de OVSE is gebleken dat deze verkiezingen een stap vooruit betekenden voor de versterking van de democratie en de rechtsstaat, en dat zij over het algemeen volgens internationale normen zijn verlopen. Door een niet-aanpassing van de grondwet voldeden de verkiezingen echter niet helemaal aan de vereisten van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens.

Er zijn enkele stappen gezet om ervoor te zorgen dat de ministeries en instellingen op staatsniveau beschikken over voldoende middelen om hun taken te vervullen, maar er zijn nog meer inspanningen nodig om aan deze kernprioriteit van het Europese partnerschap tegemoet te komen. Er is beperkte vooruitgang geboekt met de voorzieningen inzake voldoende technische middelen en personeel voor de parlementaire vergadering op staatsniveau. De coördinatie tussen instellingen op staatsniveau blijft ondermaats en er werden geen nieuwe mechanismen ingesteld om dit te verhelpen. Over het algemeen blijven de prestaties van de uitvoerende en wetgevende organen onvoldoende.

De verwezenlijkingen van Bosnië en Herzegovina inzake stabiliteit en veiligheid van de laatste jaren hebben de Vredesimplementatieraad in staat gesteld te besluiten tot sluiting van het bureau van de Hoge Vertegenwoordiger per 30 juni 2007. Begin 2007 moet deze beslissing opnieuw worden bekeken.

De goedkeuring van een omvattende strategie voor de overheidsadministratie vormt gedeeltelijk een antwoord op een kernprioriteit van het Europese partnerschap. De wet over de staatsombudsman vormde ook een positieve ontwikkeling. Het bureau voor de coördinatie van de overheidsadministratie werd versterkt en de overheidsdiensten hebben hun aanwervingsprocedures verbeterd. Het is nu nodig om de hervorming van de overheidsadministratie ten uitvoer te leggen om in het algemeen de administratieve capaciteit te verbeteren.

Wat het kernprobleem van de politiehervorming betreft, is weinig vooruitgang geboekt. De werkzaamheden van de directie voor de herstructurering van de politie hebben vertraging opgelopen, voornamelijk ten gevolge van de aanpak van de Republika Srpska. Dit heeft geleid tot vertragingen bij de uitvoering van het akkoord van oktober 2005 inzake de politiehervorming, die een kernprioriteit is van het Europese partnerschap.

Wat het rechtsstelsel betreft, hebben de staatsrechtbank, het openbaar ministerie en de Hoge Raad voor Justitie en Rechtsvervolging zich goed van hun taken gekweten. Geleidelijk aan worden deze instellingen autonoom verantwoordelijk en vermindert hun afhankelijkheid van de internationale gemeenschap. Toch moeten de onafhankelijkheid van het rechtsstelsel verder worden versterkt en de doeltreffendheid ervan verbeterd.

Er werd een nieuwe strategie tegen corruptie aangenomen. Corruptie blijft een ernstig probleem in Bosnië en Herzegovina. Corruptiegevallen moeten harder worden onderzocht en aangepakt.

Op het gebied van de mensenrechten en de bescherming van minderheden is beperkte vooruitgang geboekt. De mensenrechtencommissie binnen het constitutionele hof heeft verder doeltreffend werk geleverd. Er moet meer aandacht worden besteed aan de uitvoering van vonnissen in verband met mensenrechten en een correcte toepassing van de internationale mensenrechtenverdragen. Etnische discriminatie blijft een kritiek punt. Er moet verder worden gestreefd naar het bestrijden van intolerantie en een verbetering van de detentieomstandigheden. Voor de bescherming van de Romaminderheid moeten concrete stappen worden ondernomen.

In het kader van de vrijheid van meningsuiting en de pers werd op staatsniveau openbare-omroepwetgeving goedgekeurd. De overeenstemmende wetgeving op entiteitsniveau is goedgekeurd in de Republika Srpska, maar niet in de federatie. De tenuitvoerlegging van de omroephervorming is slechts gedeeltelijk geweest. De relevante prioriteit van het Europese partnerschap werd niet volledig nagekomen.

Het fonds voor de terugkeer van vluchtelingen is operationeel en Bosnië en Herzegovina heeft actief deelgenomen aan het Sarajevo-proces. Er zijn verdere maatregelen nodig om de terugkeer van vluchtelingen en intern ontheemden te ondersteunen en meer bepaald hun sociale en economische integratie.

Er is beperkte vooruitgang geboekt in verband met r