COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 23.07.1997 
COM(97) 402 def. 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE 
OVER HET BEHEER VAN 
DE PREFERENTIËLE DOUANETARIEFREGELINGEN 

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE OVER HET BEHEER VAN DE PREFERENTIËLE 
DOUANETARIEFREGELINGEN 
(samenvatting) 
Het belang van de preferentiële douanetariefregelingen 
Als eerste handelsblok van de wereld stelt de Gemeenschap haar economische macht 
ten dienste van een extern beleid waarvan de preferentiële douanetariefregelingen tot 
de belangrijkste instrumenten behoren. 
Deze regelingen, die in achtereenvolgende stadia (associatie van de West-Europese 
landen, ontwikkelingshulp, voorbereiding op de toetreding van de voormalige 
Oostbloklanden, Middellandse-Zeebeleid, toenemend handelsverkeer met Aziatische 
landen) steeds in belang hebben toegenomen, zijn momenteel op een zeer groot deel 
van het handelsverkeer van toepassing. Deze regelingen, die eerst de uitzondering 
waren, zijn nu praktisch de regel geworden. Ze zijn van groot belang voor het 
buitenlandse beleid van de Gemeenschap en voor de strategie van het bedrijfsleven. 
Algemene problematiek 
De Commissie is van oordeel dat zelfs indien bij de toepassing van de 
preferentieregelingen misbruiken hebben plaatsgevonden die tot douaneproblemen 
hebben geleid, deze regelingen toch in een breder beleidsverband moeten worden 
gezien. 
Voorts mag bij de nadere bepaling van de voorwaarden waarop deze regelingen 
moeten worden toegepast het doel ervan niet uit het oog worden verloren, namelijk 
de ontwikkeling van de begunstigde landen (in het bijzonder na de Top van 
Singapore), de bevordering van de samenwerking met partnerlanden en de 
voorbereiding van kandidaat-landen op de toetreding. 
Een groot politiek belang voor de Gemeenschap in haar geheel 
Het Europees Parlement heeft zeer veel belangstelling voor twee essentiële aspecten 
van dit vraagstuk: fraudebestrijding en het externe ontwikkelingsbeleid van de 
Gemeenschap. 
De Raad, van zijn kant, heeft, toen de tekortkomingen van de regelingen aan het licht 
kwamen, bij het besluit van 28 mei 1996 aan de Commissie gevraagd een studie in te 
stellen naar de voorwaarden voor de invordering van de verschuldigde 
douanerechten. 
De gevraagde studie moet aan twee doeleinden beantwoorden die niet tegenstrijdig 
zijn: 
- de vergemakkelijking van het handelsverkeer; 
- het tegengaan van misbruiken, zodat alleen degenen voor wie de tariefpreferenties 
zijn bestemd, ervan profiteren. 
?-3 
Analyse van de tekortkomingen van de preferentieregelingen met het oog op een 
verbetering van die regelingen 
De eigenlijke mededeling bestaat uit twee delen. In het eerste deel worden de 
tekortkomingen van de regelingen besproken. In het tweede deel worden voorstellen 
gedaan ter verbetering van die regelingen. 
De actoren van de preferentieregelingen 
De actoren van de preferentieregelingen zijn dikwijls mede-verantwoordelijk voor de 
bestaande misbruiken, maar ze zijn er ook vaak het slachtoffer van. 
- De bedrijven in de Gemeenschap: ze hebben voordeel bij het gebruik van de 
regelingen, maar kunnen als eersten door onregelmatigheden worden getroffen, 
met name de importeurs die de douaneschuld moeten betalen. Volgens een 
constante jurisprudentie dragen de importeurs het handelsrisico dat aan het 
gebruik van die regelingen is verbonden. 
- De douaneautoriteiten van de lidstaten. zij hebben een grote 
verantwoordelijkheid voor de toepassing van de regelingen: ze moeten letten op 
fraude en onregelmatigheden en ontdoken rechten navorderen. 
- De autoriteiten van de begunstigde landen: deze zijn verantwoordelijk voor de 
afgifte van de certificaten van oorsprong; 
- De producenten en exporteurs in derde landen: zij moeten de autoriteiten van de 
derde landen om de afgifte van certificaten van oorsprong verzoeken. 
Oplossingen 
Onder meer kan worden gedacht aan: 
de regeling van gevallen in het verleden op grond van de wetgeving die van 
kracht is op het moment dat de feiten worden geconstateerd, overeenkomstig 
de uitspraak van het Hof dat het vertrouwen in een certificaat van oorsprong 
normalerwijze niet beschermd is, daar dit element een 'normaal handelsrisico' 
is; 
het herstel van het vertrouwen in deze regelingen, met name door ervoor te 
zorgen dat de lidstaten, die op de eerste plaats verantwoordelijk zijn voor de 
toepassing van de regelingen, dit op eenvormige en geharmoniseerde wijze 
doen; 
het verantwoordelijk maken van al degenen die bij de toepassing van de 
preferentieregelingen betrokken zijn, in hun wederzijdse belang, zodat deze 
hun verplichtingen ter zake nakomen en ervoor zorgen dat ze deze kunnen 
nakomen; 
de vaststelling van voorschriften, in de gevallen waarin dit nodig is. 
Inhoudsopgave 
1. Inleiding 
1.1 De preferentiële douanetariefregelingen: de Gemeenschap als middelpunt van het 
grootste netwerk van preferentiële handelsovereenkomsten ter wereld 
1.2 Onregelmatigheden bij de toepassing van de tariefpreferenties 
1.3 Doel van deze mededeling 
2. Achtergronden, vorm en betekenis van de preferentiële douanetariefregelingen 
2.1 Politieke, historische en geografische achtergronden 
2.2 Politieke en economische betekenis 
2.3 Twee verschillende rechtsvormen 
3. Werking van de preferentiële douanetariefregelingen 
3.1 Handelsverkeer dat onder deze regelingen valt 
3.2 Preferentiële oorsprongsregels 
3.2.1 Het doel van de preferentiële oorsprongsregels 
3.2.2 De basismechanismen van de preferentiële oorsprongsregels 
4. Actoren van de preferentiële douanetariefregelingen 
4.1 Economische actoren 
4.1.1. Bedrijven buiten de Gemeenschap 
4.1.2. Importeurs in de Gemeenschap 
4.1.3. Goede trouw van de importeurs en handelsrisico 
4.2. De autoriteiten van de begunstigde landen 
4.3. De autoriteiten van de lidstaten 
5. Onregelmatigheden bij de toepassing van de preferentiële douanetarieven 
5.1. Onregelmatigheden of fraude op het gebied van de preferentiële oorsprong 
5.2 Betrokken producten 
5.3. Verantwoordelijkheid van bedrijven en van autoriteiten voor deze 
onregelmatigheden. 
5.3.1. Bedrijven buiten de Gemeenschap 
5.3.2. Bedrijven in de Gemeenschap 
5.3.3. Autoriteiten van de begunstigde landen 
5.3.4. Autoriteiten van de lidstaten 
5.4 Klachten van importeurs 
5.5 Onregelmatigheden in de bijzondere context van de minst ontwikkelde landen 
6. Gevolgen van de problemen bij de toepassing van de preferentieregelingen 
6.1 Gevolgen voor het beleid van de Gemeenschap 
6.1.1 Gevolgen van de producenten 
6.1.2 Gevolgen voor de importeurs 
6.2 Economische gevolgen voor de derde landen 
6.3 Gevolgen voor de lidstaten en de Commissie 
7. De toekomst van de preferentiële douanetariefregelingen 
7.1 De uitbreiding van de Gemeenschap en de gevolgen daarvan voor de preferentiële 
douanetariefregelingen 
7.2 De vermindering van de tarief voordelen voor bepaalde producten 
7.3 De aanpassing van de oorsprongsregels aan de nieuwe context van de 
wereldhandel 
8. De keuze van de Commissie 
9 Maatregelen om de werking van de preferentieregelingen te verbeteren 
9.1 Maatregelen waaraan reeds wordt gewerkt 
9.1.1 De modernisering van de oorsprongsregels 
9.1.2 Het beheer van de preferentieregelingen door de douanediensten van de begunstigde landen 
9.1.3 Acties in de begunstigde landen 
9.1.4 Controles op de praktische toepassing van de preferentieregelingen in de Gemeenschap 
9.2 Bestaande en ontbrekende instrumenten 
9.2.1 Bestaande instrumenten 
9.2.2 Ontbrekende instrumenten 
9.3 Te nemen maatregelen 
9.3.1 Een strictere toepassing van de bestaande voorschriften 
9.3.2 Maatregelen om in lacunes te voorzien 
9.3.3 Flankerende maatregelen 
9.3.4 Toekomstige ontwikkelingen 
Bijlagen 
I : a) Lijst van overeenkomsten en regelingen op het gebied van tariefpreferenties 
(1.7.1997) 
b) Lijst van douane-unies waarbij de Gemeenschap partij is 
c) Interne maatregelen 
II : Ontdekte fraudegevallen 
1. Inleiding 
Overeenkomstig artikel 152 van het Verdrag (Besluit nr. 96/C 170/01 van 28 mei 
1996 betreffende de boeking achteraf van de douaneschuld1) heeft de Raad de 
Commissie verzocht een studie ui te voeren over de problemen die zich bij de 
toepassing van de preferentiële douanetarieven en met name bij de invordering van 
de douanerechten voordoen, daar de schuld van de invorderingsproblemen deels 
ontstaan door onregelmatigheden in de begunstigde landen die normalerwijze niet 
door de bedrijven in de Gemeenschap ontdekt kunnen worden. 
Bij het opstellen van deze studie heeft de Commissie het wenselijk geacht ook andere 
aspecten van de preferentiële douanetariefregelingen te onderzoeken, omdat ze reeds 
eerder had geconstateerd dat deze tot talrijke onregelmatigheden aanleiding gaven. 
Bij het zoeken naar oplossingen voor deze problemen mag de Commissie echter niet 
uit het oog verliezen dat de Gemeenschap verschillende verplichtingen moet 
nakomen: ze moet ontwikkelingshulp verlenen; de economische betrekkingen met 
haar partners versterken, erop toezien dat de douanewetgeving wordt nageleefd, en 
de legitieme belangen van het bedrijfsleven in het oog houden. Bovendien moet ze 
ervoor zorgen dat de Gemeenschap geen inkomsten derft. 
/ Preferentiële douanetariefregelingen: de Gemeenschap als middelpunt van het 
grootste netwerk van preferentiële handelsovereenkomsten ter wereld 
De Gemeenschap is in het algemeen de meest toegankelijke markt ter wereld. Het is 
overigens voor een groot deel aan haar open handelsbeleid te danken dat de 
Gemeenschap een belangrijke machtpositie in de wereld heeft verworven. 
De Gemeenschap heeft overeenkomsten gesloten met of tariefpreferenties toegestaan 
aan bijna 200 landen of gebieden. Bijna alle landen ter wereld, met uitzondering van 
de Verenigde Staten, Japan en enkele andere landen, komen op die manier, bij de 
invoer van hun producten in de Gemeenschap, voor een preferentiële behandeling in 
aanmerking (zie bijlage I). De producten die voor de preferentiële behandeling in 
aanmerking komen en de preferentiële marge ten opzichte van de rechten voor de 
meestbegunstigde natie verschillen per regeling. Naar raming wordt momenteel 
ongeveer de helft van de goederen die in de Gemeenschap wordt ingevoerd in het 
kader van een preferentieregeling ingevoerd. 
De problemen die zich op dit gebied voordoen, doen zich ook voor in het kader van 
de douane-unies waarbij de Gemeenschap partij is. 
1.2 Onregelmatigheden bij de toepassing van de tariefpreferenties 
De Commissie wordt regelmatig door haar eigen onderzoek- en/of controlediensten, 
de Rekenkamer en de lidstaten in kennis gesteld van onregelmatigheden die zich bij 
de toepassing van de preferentieregelingen voordoen. Sinds enige tijd onderneemt ze 
samen met de lidstaten monitoringacties om de problemen vast te stellen die zich op 
dit gebied voordoen. Gebleken is dat de problemen ontstaan door de wijze waarop 
de verschillende actoren (autoriteiten en bedrijven in de begunstigde landen en in de 
Gemeenschap) deze regelingen toepassen of niet toepassen en door enige lacunes in 
de regelgeving. 
1 PB C nr. 170 van 14.6.1996, blz.l 
Zoals later zal worden beschreven ligt het handelsvoordeel dat door de onterechte 
toepassing van een preferentieel recht wordt verkregen, met name door de niet-
naleving van de oorsprongsregels, aan deze onregelmatigheden ten grondslag. Naast 
de negatieve gevolgen op het gebied van de douanerechten (onterechte toekenning 
van een preferentieel tarief), hebben de onterecht verkregen handelsvoordelen 
schadelijke gevolgen voor het handelsbeleid, ook op de meest gevoelige gebieden 
van de economie van de Gemeenschap (ontduiking van anti-dumpingmaatregelen en 
van kwantitatieve contingenten). 
Bij controles in de begunstigde landen blijkt dat vermoedens van fraude voor een 
groot deel gegrond zijn, daar vaak bij 70 tot 100% van de gecontroleerde 
invoertransacties onregelmatigheden worden vastgesteld. In tabel II wordt een 
overzicht gegeven van de schade die hierdoor ontstaat. 
Deze fraudegevallen, die vanuit politiek en economisch oogpunt onaanvaardbaar zijn, 
vormen bovendien een bedreiging voor de doelstellingen van deze regelingen, voor 
het concurrentievermogen en het voortbestaan van de industrie in de Gemeenschap 
en voor een eerlijke handel. Bovendien is het legitieme vertrouwen dat de bedrijven 
in deze regelingen zouden moeten hebben, hierdoor sterk aangetast. Tenslotte 
betekenen deze fraudegevallen ook een belangrijk verlies aan eigen middelen van de 
Gemeenschap. 
Gezien de omvang van dit probleem heeft de Commissie besloten het in zijn geheel te 
onderzoeken. De conclusies van dit onderzoek zijn in deze mededeling opgenomen. 
1.3 Doel van deze mededeling 
In deze mededeling worden dus de onregelmatigheden besproken die bij de 
toepassing van de preferentieregelingen aan het licht zijn gekomen, en wordt de 
werking van de regeling met de doelstellingen vergeleken. 
De oorzaken van deze tekortkomingen worden besproken, alsmede de gevolgen, 
zowel voor de Gemeenschap als voor de begunstigde landen, zowel voor de 
bedrijven als voor de begroting van de Gemeenschap. Daarna worden oplossingen 
voorgesteld, met een tweeledig doel: 
een doelmatiger toepassing van deze regelingen: de verschillende actoren in de 
lidstaten en de begunstigde landen dienen aan hun verantwoordelijkheid te 
worden herinnerd, zonder dat de schuld van de onregelmatigheden te veel op 
een bepaalde actor wordt gelegd; 
de handhaving van het handelsbeleid van de Gemeenschap: gezorgd dient te 
worden dat dit op evenwichtige wijze wordt toegepast en dat het doel, 
namelijk de ontwikkeling van de partnerlanden, en met name de minst 
ontwikkelde landen, wordt bereikt. 
2. Achtergronden, vorm en betekenis van de preferentiële douanetariefregelingen 
2.1 Politieke, historische en geografische achtergronden 
Door middel van deze regelingen tracht de Gemeenschap een bijdrage te leveren aan 
de ontwikkelingshulp. Ze heeft in dit verband de Overeenkomst van Lomé gesloten 
en heeft regelingen vastgesteld voor landen en gebiedsdelen overzee. Onder 
auspiciën van de Verenigde Naties heeft de Gemeenschap het belangrijkste schema 
van algemene preferenties (SAP) ter wereld opgezet, dat voornamelijk Aziatische en 
Latijns-Amerikaanse landen ten goede komt. 
De toetreding van elke nieuwe lidstaat wordt sinds het begin van de jaren 70 
voorafgegaan door handelsovereenkomsten waarbij geleidelijk een vrijhandel tot 
stand wordt gebracht, als voorbereiding op de eigenlijke toetreding. Dergelijke 
handelsovereenkomsten zijn gesloten met de EVA-landen en vervolgens met de 
Midden- en Oost-Europese landen. De toetreding van nieuwe lidstaten wordt dus 
altijd voorafgegaan door overeenkomsten die in preferentiële douanetarieven 
voorzien. 
Voorts onderhoudt de Gemeenschap nauwe economische betrekkingen met haar 
buurlanden, zoals Noorwegen en IJsland (in het kader van de Europese Economische 
Ruimte - EER), Zwitserland (in het kader van de EVA), de Middellandse-Zeelanden 
en enkele landen waarmee ze een douaneunie heeft gesloten (Andorra, San Marino, 
Turkije). 
2.2 Politieke en economische betekenis 
In het kader van de preferentiële douanetariefregelingen kunnen goederen, en vooral 
industrieproducten, vrij van rechten of tegen verminderde rechten in de 
Gemeenschap worden ingevoerd. 
Deze regelingen zijn een onderdeel van het handelsbeleid van de Gemeenschap en 
vormen een belangrijke ondersteuning van haar buitenlandse beleid. Ze spelen een 
belangrijke rol bij het totstandbrengen van speciale banden met partnerlanden, zoals 
bijv. de derde landen die lid zijn van de EER. De tariefpreferenties vormen een 
belangrijke stimulans voor de bedrijven om in de partnerlanden aan te kopen. Voorts 
zijn deze preferenties een instrument van het ontwikkelingsbeleid omdat de 
producten uit de ontwikkelingslanden hierdoor gemakkelijker op de EG-markt 
kunnen worden afgezet, terwijl de industralisering van de ontwikkelingslanden en de 
investeringen in die landen hierdoor worden gestimuleerd. Met deze regelingen wil 
de Gemeenschap op geleidelijk en harmonieuze wijze bijdragen tot een duurzame 
economische en sociale ontwikkeling van die landen. 
In dit verband wordt erop gewezen dat de Commissie, in haar Mededeling 
betreffende de verbetering van de markttoegang yoor de minst ontwikkelde landen 
(COM 97/156 def van 16 april 1997) haar doelstellingen heeft uiteengezet wat de 
toegang van deze landen tot de EG-markt betreft, namelijk de integratie van deze 
landen in de wereldeconomie. Tevens heeft de Commissie een Groenboek 
10 
gepubliceerd over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de ACS-landen op de 
drempel van de XXIe eeuw, ten einde de politieke en economische banden tussen de 
Europese Unie en deze landen te versterken. 
2.3 Twee verschillende rechtsvormen 
Overeenkomstig de internationale voorschriften inzake de handel, kunnen 
preferentiële douanetariefregelingen een van de volgende rechtsvormen aannemen, 
hetgeen voor de toepassing ervan niet zonder belang is. Het gaat ofwel om 
- conventionele regelingen (overeenkomsten), die doorgaans geheel of 
gedeeltelijk wederkerig zijn (Europese Economische Ruimte, overeenkomsten 
met de EVA-landen, de Midden- en Oost-Europese landen, de Middellandse-
Zeelanden, de Overeenkomst van Lomé, douane-unies); of om 
autonome regelingen. Er is geen overeenkomst gesloten en er is geen 
sprake van wederkerigheid (regelingen ten gunste van de overzeese landen en 
gebiedsdelen, stelsel van algemene preferenties, regelingen ten gunste van de 
landen op het grondgebied van het voormalige Joegoslavië). 
3. Werking van de preferentiële douanetariefregelingen 
3.1. Handelsverkeer dat onder deze regelingen valt 
Het is niet zo dat de gehele handel met de begunstigde derde landen in het kader van 
deze regelingen plaatsvindt. 
Het feit dat bepaalde producten uit een bepaald land voor tariefpreferenties in 
aanmerking komen, betekent niet dat de gehele uitvoer van deze producten naar de 
Gemeenschap een preferentiële behandeling verkrijgt. In alle preferentiële 
overeenkomsten en regelingen zijn economische criteria en douanecriteria 
opgenomen (nomenclatuur, douanewaarde en vooral oorsprongsregels) waaraan de 
producten moeten voldoen om voor de preferentiële behandeling in aanmerking te 
komen. Voor producten die niet onder de regeling vallen en voor producten die niet 
aan de criteria voldoen, moeten bij invoer in de Gemeenschap de normale rechten 
van het gemeenschappelijk douanetarief worden betaald. 
Voorts wordt erop gewezen dat de toepassing van deze regelingen facultatief is. 
3.2 Preferentiële oorsprongsregels 
Zoals hierboven vermeld, dienen de producten aan bepaalde criteria te voldoen, 
waarvan de zogenaamde 'oorsprongsregels' de belangrijkste zijn. Gewoonlijk zijn 
deze regels in een afzonderlijk protocol of besluit opgenomen dat meestal aan de 
desbetreffende overeenkomst of regeling is gehecht. 
3.2.1 Doel van de preferentiële oorsprongsregels 
Doel van deze regels is het voordeel van de preferentiële behandeling aan de 
producten van de partnerlanden of de begunstigde landen voor te behouden, 
zonder dat deze behandeling aanleiding geeft tot een verlegging van het 
11 
handelsverkeer ten nadele van de Gemeenschap. Deze regels zijn zo opgesteld 
dat ze enerzijds de economische integratie bevorderen door wederzijdse 
voordelen in het kader van conventionele betrekkingen en anderzijds bijdragen 
aan de industriële ontwikkeling van de begunstigde landen, door deze landen in 
staat te stellen hun middelen ten eigen bate te exploiteren. Daarom bevatten de 
oorsprongsregels, die per regeling slechts weinig uiteenlopen, normen die ten 
doel hebben het gebruik van grondstoffen uit niet-begunstigde landen te 
beperken en ervoor te zorgen dat belangrijke bedrijfstakken zich blijvend in het 
partnerland of het begunstigde land vestigen. 
Met het oog op de economische integratie bevatten de oorsprongsregels ook 
bepalingen inzake 'cumulatie', wat wil zeggen dat het begunstigde land bij het 
vervaardigen van producten ook gebruik kan maken van materialen die uit een 
ander begunstigd land en/ of de Gemeenschap afkomstig zijn. De reikwijdte 
van de 'cumulatiebepalingen' is aan het nagestreefde integratieniveau 
aangepast. 
3.2.2 De basismechanismen van de preferentiële oorsprongsregels 
Bij wijze van voorbeeld: op grond van de protocollen inzake de 
oorsprongsregels bij de overeenkomsten tussen de Gemeenschap, de EVA-
landen en de Midden- en Oost-Europese landen1, die in het begin van dit jaar 
in werking zijn getreden, wordt een preferentiële behandeling toegekend aan 
goederen uit die landen : 
die daar geheel en al verkregen zijn, of die daar een toereikende be- of 
verwerking hebben ondergaan. (De criteria op dit gebied zijn per product 
opgenomen in een bijlage bij de protocollen.) 
- waarover douanerechten zijn geheven die niet zijn terugbetaald (wat de 
materialen uit derde landen betreft die zijn gebruikt ter verkrijging van de 
producten die een toereikende be- of verwerking hebben ondergaan); 
die rechtstreeks naar de Gemeenschap zijn vervoerd; 
die vergezeld gaan van een certificaat waarin wordt verklaard dat ze met 
inachtneming van de gestelde voorwaarden zijn geproduceerd. 
Komen eveneens voor een preferentiële behandeling in aanmerking: 
- goederen bij de vervaardiging waarvan producten uit twee partnerlanden 
zijn gebruikt. Bijv. de Gemeenschap en Slowakije (bilaterale cumulatie); 
- goederen bij de vervaardiging waarvan producten uit drie of meer 
partnerlanden zijn gebruikt. Bijv. de Gemeenschap, Zwitserland en Slovenië 
(diagonale cumulatie); 
- goederen bij de vervaardiging waarvan producten uit verschillende landen 
van een regionale groepering zijn gebruikt. Bijv. Vietnam, Indonesië en 
Singapore, die alle lid zijn van de ASEAN (regionale cumulatie); 
1 Zie, bijvoorbeeld, PB nr. L343 van 31.12.1996 betreffende de Europa-Overeenkomst EG/Tsjechic 
12 
- goederen die door achtereenvolgende be- of verwerkingen binnen de EER 
zijn verkregen, bijvoorbeeld (totale cumulatie). 
4. De actoren van de preferentiële douanetariefregelingen 
4.1 Economische actoren 
Een preferentiële behandeling wordt niet automatisch toegekend. De bedrijven 
moeten stappen ondernemen om voor de preferentiële behandeling in aanmerking te 
komen: de exporteur moet op eigen initiatief of op verzoek van de afnemer voor een 
certificaat zorgen op grond waarvan de preferentie wordt verleend, terwijl de 
importeur dit certificaat bij invoer aan de douane moet voorleggen. 
4.1.1. Bedrijven buiten de Gemeenschap 
Na gecontroleerd te hebben dat de producten voor een preferentiële 
behandeling in aanmerking te komen, dient de exporteur bij de bevoegde 
autoriteiten van het exportland een certificaat van oorsprong aan te vragen en 
deze autoriteiten alle nuttige gegevens mede te delen. Gezien de daaraan 
verbonden financiële voordelen speelt de verstrekking van een certificaat van 
oorsprong een rol bij de onderhandelingen met de importeur in de 
Gemeenschap (of met de tussenpersoon, agent of wederverkoper). 
Na afgifte wordt het certificaat van oorsprong rechtstreeks door de exporteur 
of via een tussenpersoon aan de importeur toegezonden. 
4.1.2. Importeurs in de Gemeenschap 
In de praktijk is het zo dat de importeur, op grond van de hierboven onder 
punt 4.1.1 vermelde onderhandelingen, weet of de goederen hem met of 
zonder certificaat van oorsprong verkocht zullen worden, zelfs voordat de 
aanvraag bij de autoriteiten van het exportland is ingediend. 
De importeur is verantwoordelijk voor de juistheid van alle gegevens op de 
aangifte ten invoer (soort, oorsprong, waarde, hoeveelheid, aanvraag voor een 
preferentiële behandeling enz.). Hij wordt door de instanties van de lidstaten 
aansprakelijk gesteld indien deze gegevens niet juist zijn. 
4.1.3 Goede trouw van de importeurs en handelsrisico 
Om evidente commerciële en technische redenen (organisatie van de service­
verlening, veiligheidsoverwegingen enz.) gaat de importeur meestal na wat de 
kenmerken van het product zijn alvorens hij een contract sluit en tijdens de 
looptijd van een contract, zodat de gegevens over de oorsprong van de 
goederen hem bekend moeten zijn. Zijn kennis op dit gebied kan passief zijn 
(hij heeft de gegevens van de exporteur gekregen) of actief (hij heeft van zijn 
leverancier geëist dat deze bepaalde onderdelen of grondstoffen gebruikt of 
heeft deze zelf aangeleverd). 
De Commissie herinnert eraan dat het vertrouwen in de geldigheid van een 
certificaat van oorsprong, volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie van 
13 
de Europese Gemeenschappen, normalerwijze niet beschermd wordt. Dit 
element vormt een 'normaal handelsrisico1 . 
Een importeur kan slechts een beroep doen op zijn goede trouw indien er 
sprake is van een actieve vergissing van de bevoegde autoriteiten die de 
certificaten van oorsprong hebben afgegeven, dat wil zeggen "indien de 
bevoegde autoriteiten zelf de basis hebben gecreëerd waarop dit vertrouwen 
berust" (zie Hof van Justitie; arrest van 14 mei 1996, Gevoegde zaken C 
153/94 en C 204/94 - "Faeroe - Seafood"). 
Op te merken valt echter dat echte gevallen van 'goede trouw', waarop de 
importeurs regelmatig een beroep doen om zich aan de betaling van rechten te 
onttrekken, slechts zelden voorkomen. Het is dan echter niet zo, gezien het 
bestaan van het 'handelsrisico', dat de importeurs hun verplichtingen op grond 
van het Communautair Douanewetboek niet behoeven na te komen. 
Bovendien kunnen de importeurs beschermingsclausules in hun contracten 
opnemen om de verantwoordelijkheid voor de financiële consequenties van 
onjuiste oorsprongverklaringen op de leverancier af te wentelen, zoals voor 
vele andere elementen van de transactie gebeurt (kwaliteit, kwantiteit, 
leveringsvoorwaarden enz.) 
4.2. De autoriteiten van de begunstigde landen 
De douanekantoren van de lidstaten kunnen bij invoer niet altijd zelf vaststellen of de 
goederen voor een preferentiële behandeling in aanmerking komen. In de 
overeenkomsten en de verordeningen van de Gemeenschap is bepaald dat de 
begunstigde landen verantwoordelijk zijn voor de afgifte van certificaten van 
oorsprong in het kader van een systeem dat op samenwerking en vertrouwen is 
gebaseerd. 
De autoriteiten van de derde landen moeten de instanties aanwijzen die tot taak 
hebben bij de uitvoer van de producten te controleren of die voor een preferentiële 
behandeling in aanmerking komen, alvorens ze de door de exporteurs aangevraagde 
certificaten afgeven Deze autoriteiten zijn ook verplicht de lidstaten binnen een 
bepaalde termijn de nodige gegevens te verstrekken zodat deze, in geval van twijfel 
bij of na invoer van de goederen, kunnen nagaan of de goederen inderdaad voor de 
preferentieregeling in aanmerking komen. 
De voorwaarden waaronder de begunstigde landen medewerking moeten verlenen 
zijn in alle overeenkomsten en regelingen betreffende preferentieregelingen in het 
hoofdstuk "methoden van administratieve samenwerking" opgenomen. 
4.3. De autoriteiten van de lidstaten 
De douaneautoriteiten van de lidstaten dienen de aangiften ten invoer te controleren 
en te aanvaarden en met het oog hierop alle controles te verrichten die zij nodig 
achten zodra de goederen het douanegebied van de Gemeenschap binnenkomen. 
1 Zaak Van Gend & Loos NV; Gevoegde zaken 98 en 230/83; Arrest van het HJEG van 13.11.1984. 
14 
De autonome controlebevoegdheden waarover ze volgens de wet beschikken zijn 
ook van toepassing op producten die in het kader van preferentieregelingen worden 
ingevoerd. Daar het moeilijk is ter plaatse te verifiëren of de producten de 
aangegeven oorsprong hebben, kunnen de douaneautoriteiten van de lidstaten de 
begunstigde landen om bijstand verzoeken, zoals in punt 4.2. vermeld. 
De autoriteiten van de lidstaten vragen de autoriteiten van de begunstigde landen 
enerzijds de echtheid en de inhoud van de certificaten te controleren die door hen 
zouden zijn afgegeven en anderzijds om mededeling van gegevens aan de hand 
waarvan ze kunnen nagaan of de goederen inderdaad voor de tariefpreferentie in 
aanmerking komt. 
De gegevens die in het kader van steekproeven of in geval van gegronde twijfel 
worden aangevraagd, moeten binnen een bepaalde termijn worden medegedeeld. 
Wordt geen of geen bevredigend antwoord ontvangen, dan staan de lidstaten de 
tariefpreferentie niet toe en moeten de normale rechten worden betaald. 
Indien de autoriteiten van de lidstaten besluiten een controle in te stellen, wachten ze 
met de toekenning van de tariefpreferentie tot de resultaten van het onderzoek 
bekend zijn. Ondertussen doen ze de importeur het voorstel de goederen, na het 
nemen van de nodige conservatoire maatregelen, vrij te geven. Dit betekent in de 
praktijk dat in geval van twijfel zekerheid moet worden gesteld ter hoogte van het 
bedrag van de eventueel verschuldigde rechten. 
De bevoegdheid van de lidstaten om een beroep te doen op de administratieve 
samenwerking is dus een doorslaggevend element bij de controle op de correcte 
toepassing van de preferentieregelingen. Uit de ervaring is echter gebleken dat de 
controles die in dit verband worden verricht doelmatiger zijn indien ze worden 
voorafgegaan, begeleid of gevolgd door controles door de lidstaten zelf, alleen of in 
het kader van de communautaire samenwerking. 
Indien de oorsprongsregels niet worden nageleefd, betekent dit dat er sprake is van 
een onregelmatigheid of van fraude. De lidstaten dienen de Commissie hun 
vermoedens of constateringen ter zake mede te delen, zodra dit voor de 
Gemeenschap van belang is, overeenkomstig het bepaalde in Verordening (EG) nr. 
1468/81 (gewijzigd) betreffende de wederzijdse bijstand tussen de administratieve 
autoriteiten van de lidstaten en de samenwerking tussen deze autoriteiten en de 
Commissie met het oog op de juiste toepassing van de douane- en 
landbouwvoorschriften1. 
Zoals het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschap recentelijk heeft bevestigd 
(voornoemd Arrest Faeroer Seafood), kunnen de rechten worden nagevorderd 
wanneer bij een communautaire onderzoeksmissie niet wordt bevestigd dat de 
betrokken goederen voor de preferentiële behandeling in aanmerking komen. 
De administratieve samenwerking speelt dus een belangrijke rol bij de toepassing van 
de preferentieregelingen, maar de doelmatigheid van deze samenwerking hangt af 
van de volledige benutting van de desbetreffende bepalingen door de autoriteiten van 
de begunstigde landen en de lidstaten. 
PB L 144 van 2.6.1981, gewijzigd bij PB L 90 van 2.4.1987. 
15 
5. Onregelmatigheden bij de toepassing van de preferentiële douanetarieven 
Ondanks het bestaan van een systeem van administratieve samenwerking tussen 
partnerlanden, dat bij de verlenging van overeenkomsten en in het kader van het 
nieuwe SAP-schema werd verbeterd en uitgebreid, vinden nog steeds talrijke 
onregelmatigheden plaats. Het aantal onregelmatigheden zou bovendien eerder nog 
toe- dan afnemen. Het voornaamste gevolg hiervan is dat preferenties worden 
verleend voor producten waarvoor ze niet zijn bedoeld. 
Goederen komen ten onrechte voor het preferentiële recht in aanmerking door een 
onjuiste vermelding van de tariefpost of de douanewaarde, maar vaker nog doordat 
de betrokken bedrijven de oorsprongsregels niet naleven. 
De onregelmatigheden komen voornamelijk bij onderzoeken en/of controlemissies 
aan het licht, of ze nu op EG-niveau worden gecoördineerd of door de lidstaten 
afzonderlijk worden uitgevoerd (voorbeeld: textielproducten uit Bangladesh). Aan de 
hand van de resultaten van deze controles kan worden vastgesteld waar de 
problemen zich hoofdzakelijk voordoen. 
Bij die onderzoeken, die worden voornamelijk ingesteld naar de meest 
fraudegevoelige producten, is gebleken dat onregelmatigheden bij alle regelingen 
voorkomen, maar dat er niet noodzakelijkerwijs een rechtstreeks verband bestaat 
tussen de kwaliteit van de administratieve infrastructuur en fraude. 
5.1. Soorten onregelmatigheden of fraude op het gebied van de preferentiële 
oorsprong 
De tot nu toe vastgestelde gevallen van fraude en onregelmatigheden kunnen in 
verschillende categorieën worden onderverdeeld, die hieronder worden beschreven. 
Het spreekt vanzelf dat de moeilijkst te ontdekken gevallen het meest voorkomen. 
certificaten die niet in orde zijn (onvolledig, niet voorzien van de handtekening 
en/of niet afgetekend door de bevoegde instanties), certificaten die wel in orde 
zijn maar die betrekking hebben op producten waarop de 
overeenkomst/regeling niet van toepassing is, valse of vervalste certificaten. 
Het is in het algemeen niet moeilijk dergelijke gevallen te ontdekken. 
de certificaten zijn in orde, maar gelden voor producten die in het begunstigde 
land niet worden gemaakt. Het kan moeilijk zijn deze gevallen door middel van 
de administratieve samenwerking op te sporen indien de autoriteiten die de 
certificaten afgeven of controleren medeplichtig zijn; 
de certificaten zijn in orde, maar de producten zijn in het begunstigde land 
gemaakt zonder dat de oorsprongsregels in acht werden genomen: dit is het 
meest voorkomende geval (voorbeeld: sinaasappelsap uit Israël). 
De administratieve samenwerking speelt een belangrijke rol bij de ontdekking van 
dergelijke gevallen, maar kan niet in de plaats treden van de controles die de lidstaten 
in ieder geval ook bij de bedrijven moeten uitvoeren. 
16 
5.2. Betrokken producten 
In alle categorieën vinden onregelmatigheden plaats, maar de controles zijn vooral op 
de meest gevoelige producten gericht, rekening houdend met de specialisatie van de 
exportindustrie van het begunstigde land dat voor de een of andere regeling in 
aanmerking komt, en waarvoor fraude het meeste oplevert (voorbeeld: Turkse 
televisietoestellen). 
De tabellen in bijlage II geven een overzicht van de fraudegevallen en de 
invorderingspercentages. Deze geven een idee van de omvang van het probleem, de 
producten het meest fraudegevoelig zijn en van de nadelige gevolgen van een 
ontoereikende benutting van de verkregen resultaten voor de goede werking van de 
regelingen in het algemeen. 
5.3. Verantwoordelijkheid van bedrijven en van autoriteiten voor deze 
onregelmatigheden. 
5.3.1. Bedrijven buiten de Gemeenschap 
De oorsprongsregels zijn zo opgesteld dat de fabrikanten kunnen weten of hun 
producten daaraan beantwoorden. Voorts is het zo dat de meeste fabrikanten 
een beperkt gamma producten voor dezelfde markt maken, dus ze hebben 
steeds met dezelfde regels te maken. Bij de controles is gebleken dat de 
fabrikanten de oorsprongsregels meestal wel kennen. Er zijn echter enkele 
interpretatieproblemen en soms is er verwarring tussen verschillende 
preferentieregelingen. 
Indien fabrikanten ervoor zorgen dat de importeurs in de Gemeenschap 
certificaten van oorsprong verkrijgen voor producten die niet aan de regels 
beantwoorden, behoeven deze importeurs de normaal verschuldigde rechten 
niet te betalen. Door de onderhandelingen die aan verkoop voorafgaan weten 
ze dat de voorlegging van een certificaat van oorsprong een voordeel betekent 
voor de importeur. 
Bij de meerderheid van de vastgestelde onregelmatigheden werden de 
certificaten van oorsprong verkregen doordat weinig scrupuleuze bedrijven de 
werkelijke status van hun producten eenvoudigweg verzwijgen. Bij controles 
oefenen bepaalde bedrijven druk uit op de autoriteiten om de controle te 
vertragen of in andere banen te leiden 
5.3.2. Bedrijven in de Gemeenschap 
Daar zij verantwoordelijk zijn voor de juistheid van de douane-aangiften, 
worden de importeurs geacht de oorsprongsregels te kennen, zoals zij ook 
geacht worden de tariefnomenclatuur en de andere douanevoorschriften te 
kennen. 
Door het op vrijwillige basis aanbieden van een certificaat van oorsprong bij de 
invoeraangifte, is de importeur verantwoordelijk als schuldenaar van het 
eventueel bij invoer niet-betaalde recht. 
17 
De importeur dient, met name bij het sluiten van contracten, aan deze 
verantwoordelijkheid te denken. De importeur kan ook, voordat hij een 
handelscontract sluit, bij de douaneautoriteiten van de Gemeenschap 
inlichtingen inwinnen over de oorsprong van het betrokken product door 
middel van de nieuwe procedure van de bindende oorsprongsinlichtingen. Hij 
verkrijgt hierdoor niet alleen meer zekerheid, maar met zijn aanvraag voor een 
bindende tariefinlichting kan hij zijn goede trouw bewijzen, mocht het tot een 
betwisting met de douane komen1. 
Bij de controles is gebleken dat er een zekere solidariteit kan ontstaan tussen 
de bedrijven in de begunstigde landen en de bedrijven in de Gemeenschap, 
omdat zij er beide baat bij hebben hun handelsbetrekkingen in het kader van 
tariefpreferenties te beschermen en voort te zetten. Deze solidariteit komt 
dikwijls tot uiting wanneer het erom gaat druk uit te oefenen op de autoriteiten 
van de begunstigde landen om aan een controle of aan de gevolgen ervan te 
ontsnappen. 
5.3.3. De autoriteiten van de begunstigde landen 
De belangrijkste fraudegevallen die de afgelopen jaren werden ontdekt, hadden 
betrekking op producten uit landen met de meest uiteenlopende 
ontwikkelingsniveaus (voorbeeld, weefsels uit de Maldiven en garnalen uit de 
Faeroer). Ze zijn het gevolg van het niet-naleven van de bepalingen inzake 
administratieve samenwerking en soms van een zwakke administratieve 
structuur. 
5.3.4. De autoriteiten van de lidstaten 
Daar de bepalingen inzake administratieve samenwerking op zeer 
uiteenlopende wijze door de begunstigde landen worden nageleefd, wat 
betekent dat de resultaten van die samenwerking onzeker zijn, gaan de 
lidstaten er niettemin te vaak van uit dat ze erop kunnen vertrouwen, zonder 
hun controles en invorderingsprocedures aan de realiteit aan te passen. 
De lidstaten moeten in geval van twijfel conservatoire maatregelen nemen, 
maar dit gebeurt in de verschillende lidstaten op uiteenlopende wijze, waardoor 
de bedrijven in de verleiding komen het handelsverkeer te verleggen en 
waardoor de invordering van de rechten wordt bemoeilijkt wanneer de douane 
tot de conclusie komt dat deze toch betaald moeten worden. Bovendien leidt 
deze situatie tot een ongelijke behandeling van de bedrijven. 
Ondanks de coördinatie-inspanningen van de Commissie worden de resultaten 
van de onderzoekmissies van de Gemeenschap niet altijd goed gebruikt, 
waardoor de bedrijven de gewraakte invoerpraktijken zonder veel risico 
kunnen voortzetten. 
Een ander probleem doet zich voor wanneer de lidstaten zich erop beroepen 
dat de derde landen de certificaten niet ongeldig hebben verklaard om de 
rechten niet te hoeven invorderen nadat een onregelmatigheid is vastgesteld. 
1 Verordening (EG) nr. 82/97 van 19.12.1996, PB (EG) nr. L 17 van 21.1.1997, blz.l, en nr. 12/97 van 
18.12.1996, PB (EG) nr. L9 van 13.1.1997, blz.l 
18 
Dit is echter een onaanvaardbaar voorwendsel. Het Hof van de Europese 
Gemeenschappen heeft steeds weer bevestigd dat de rechten moeten worden 
ingevorderd wanneer het om goederen gaat die niet voor een tariefpreferentie 
in aanmerking komen. 
Lidstaten die aldus handelen wentelen hun verantwoordelijkheid zonder enige 
rechtsgrond af op de begunstigde landen. 
5.4 Klachten van de importeurs 
De importeurs in de Gemeenschap klagen eveneens vaak over de gebrekkige werking 
van de preferentieregelingen, en in het bijzonder over het feit dat de rechten soms 
twee of drie jaar na de invoer worden nagevorderd. 
In de vele gevallen die werden gecontroleerd werden de importeurs echter door de 
betrokken lidstaat van de controle in kennis gesteld zodra deze begon, of werden ze 
tijdens de controle door de betrokken exporteurs gewaarschuwd. Hierdoor waren ze 
eerder van de resultaten van de controle op de hoogte dan de autoriteiten de controle 
hadden aangevraagd, maar de importeurs namen desondanks niet altijd maatregelen 
om de situatie in orde te brengen, daar ze belang hebben bij de lange termijnen van 
de navorderingsprocedures, zo die er zijn. Hierdoor dragen ze ertoe bij dat de 
nadelen die aan de gebrekkige werking van de preferentieregeling zijn verbonden, 
blijven voortduren ten nadele van importeurs die de voorschriften wel in acht nemen 
en van de producenten in de Gemeenschap. 
5.5 Onregelmatigheden in de bijzondere context van de minst ontwikkelde landen 
Hoewel geconstateerd werd dat de bedrijven en de betrokken autoriteiten 
medeverantwoordelijk zijn voor het gebrekkige functioneren van de 
preferentieregelingen, betekent dit niet dat de Gemeenschap ervan afziet de diepere 
oorzaken hiervan te onderzoeken, met name in het licht van het ontwikkelingsbeleid. 
Op te merken valt dat de begunstigde landen in het kader van de 
preferentieregelingen niet gelijk zijn. Veel van deze landen, met name de opkomende 
industrielanden in Azië, hebben kunnen profiteren van de voordelen die de 
Gemeenschap hen heeft geboden en hebben, overeenkomstig de doelstellingen van de 
oorsprongsregels, hun industralisatieproces door een verticale integratie van de 
productieketens kunnen versterken, welke proces ondersteund werd door interne en 
externe investeringsstromen en, zo nodig, door regionale samenwerking. Er zijn 
niettemin andere landen, met name de minstontwikkelde landen en andere landen met 
een laag ontwikkelingsniveau (Afrika bezuiden de Sahara, niet aan zee grenzende 
landen), die niet volledig hebben kunnen profiteren van de aanzienlijke 
handelsvoordelen, die de Gemeenschap hun heeft geboden daar hun economische, 
institutionele, administratieve of financiële structuren een belemmering vormden voor 
hun industrialisatieproces. Vanwege deze belemmeringen trachten sommige van deze 
landen een industriële basis te ontwikkelen door zich op arbeidsintensieve 
afwerkingswerkzaamheden te concentreren, die echter aan de vervaardigde 
producten geen oorsprong verlenen. De Commissie heeft deze problematiek onlangs 
behandeld in haar mededeling over de toegang tot de EG-markt voor de 
minstontwikkelde landen. 
19 
Er moet een initiatief worden genomen om verbetering te brengen in deze situatie. 
Enerzijds kan men niet toestaan dat de regels niet worden nageleefd, want hierdoor 
zou de gehele opzet van de preferentieregelingen op losse schroeven komen te staan, 
waardoor de nagestreefde ontwikkelingsdoeleinden gevaar zouden lopen. Anderzijds 
is het onaanvaardbaar dat juist de armste landen niet van voordelen kunnen profiteren 
die voor hen van levensbelang zijn. De Commissie heeft in haar bovengenoemde 
Mededeling reeds concrete voorstellen gedaan om de oorsprongsregels te 
vereenvoudigen en de voorwaarden waarin ze van toepassing zijn te verduidelijken. 
Bij de omschrijving van de maatregelen die in dit verband nodig zijn, in punt 9, heeft 
men eveneens rekening gehouden met deze situatie om de zwakke punten van de 
regelingen te verbeteren. 
6. Gevolgen van de moeilijkheden bii de toepassing van de preferentieregelingen 
6.1 Gevolgen voor het beleid van de Gemeenschap 
Deze beschreven onregelmatigheden zijn van invloed op de politieke en economische 
betrekkingen met de betrokken landen. Deze onregelmatigheden hebben vooral 
negatieve gevolgen voor het handelsbeleid van de Gemeenschap. Ze doen afbreuk 
aan de doelmatigheid van dit handelsbeleid, en brengen de ontwikkeling en de 
economische integratie van de begunstigde landen in gevaar, terwijl de 
preferentieregelingen juist bedoeld zijn om ontwikkeling en integratie te bevorderen. 
6.1.1 Gevolgen voor de producenten 
De producenten in de Gemeenschap die de gevolgen ondervinden van de 
concurrentievervalsing die door een onjuist gebruik van de 
preferentieregelingen ontstaat, klagen erover dat de maatregelen die hiertegen 
worden genomen niet streng genoeg zijn of niet streng genoeg worden 
toegepast. Zij benadrukken de ernstige gevolgen van deze 
concurrentievervalsing voor de werkgelegenheid en het voortbestaan van 
bedrijven in de Gemeenschap. 
De EG-producenten ondervinden door dit onjuiste gebruik van de 
preferentieregelingen een oneerlijke concurrentie: niet alleen kunnen goederen 
tegen lagere rechten in de Gemeenschap worden ingevoerd, maar aan de 
voorwaarden die aan een dergelijke concessie zijn verbonden, wordt niet 
voldaan (er worden bijv. materialen gebruikt die nog goedkoper zijn dan de 
materialen die in het begunstigde land zelf worden geproduceerd). Op deze 
wijze kan de prijs van die goederen op de EG-markt kunstmatig laag worden 
gehouden en dreigen de producenten in de Gemeenschap van dezelfde of 
soortgelijke goederen failliet te gaan. 
De industriële bedrijven in de Gemeenschap kunnen soms al moeilijk 
aanvaarden dat de Gemeenschap concessies verleent aan derde landen, maar ze 
hebben echter wel gelijk indien ze eisen dat die concessies beperkt worden tot 
die producten en die landen waarvoor ze werkelijk bedoeld zijn en die aan de 
voorwaarden voldoen. Dit is des te meer het geval indien het bedrog inzake de 
oorsprong voornamelijk ten doel heeft handelsmaatregelen zoals contingenten 
en anti-dumpingrechten te ontduiken. 
20 
Veel producenten hebben hierover al klachten ingediend bij de lidstaten en de 
Commissie en rekenen erop dat deze een einde kunnen maken aan deze voor 
hen zo nadelige toestand of de gevolgen ervan kunnen beperken. 
6.1.2 Gevolgen voor de importeurs 
De importeurs die de regelingen correct toepassen hebben rechtstreeks te 
lijden onder de oneerlijke concurrentie van bedrijven die producten ten 
onrechte met tariefpreferenties invoeren. Het voortbestaan van eerlijk 
werkende importbedrijven kan zelfs gevaar lopen indien de oneerlijke 
concurrentie blijft voortduren. Men mag niet uit het oog verliezen dat deze 
bedrijven een sleutelrol vervullen bij de uitvoering van de preferentieregelingen 
die voor een aantal ontwikkelingslanden van levensbelang zijn. 
6.2 Economische gevolgen voor de derde landen 
Gezien het doel van de oorsprongsregels in het kader van de preferentiële 
behandeling van goederen, kan worden gesteld dat transacties waarbij deze regels 
niet in acht worden genomen niet werkelijk bijdragen tot de economische 
ontwikkeling van de exportlanden, omdat dit betekent dat goederen worden 
uitgevoerd waarvan de plaatselijk toegevoegde waarde zeer gering is. Dit is 
overduidelijk het geval wanneer de producten niet in het begunstigde landen worden 
vervaardigd, maar slechts overgeladen. Ook indien de uitgevoerde producten in het 
begunstigde land slechts zijn afgewerkt of in onderaanneming vervaardigd, is de 
bijdrage aan de ontwikkeling slechts gering, omdat dergelijke werkzaamheden 
meestal niet gepaard gaan met duurzame investeringen, de overdracht van 
technologie of de opleiding van plaatselijke arbeidskrachten. 
In een aantal minstontwikkelde landen is de situatie echter zo dat daar geen andere 
werkzaamheden kunnen worden verricht dan die met een zeer geringe toegevoegde 
waarde. Daar de producten die hierdoor worden verkregen niet voor preferenties in 
aanmerking komen, behalve in uitzonderingsgevallen, op grond van afzonderlijke 
besluiten van de Commissie tot afwijking van de oorsprongsregels (Mededeling over 
de toegang tot de EG-markt, punt 1.2, "oorsprongsregels"), is het van belang dat de 
Gemeenschap het stimulerende effect van de preferenties zoveel mogelijk uitbuit 
door de vestiging van meer volledige bedrijfsketens in deze landen. 
6.3 Gevolgen voor de lidstaten en de Commissie 
Gezien de tekortkomingen van de administratieve samenwerking, waardoor deze niet 
als betrouwbaar wordt beschouwd, is het voor de douanediensten zeer moeilijk de 
voorschriften door de bedrijven te doen naleven. 
Het handhaven van de bepalingen van de administratieve samenwerking en de 
volledige benutting van de conclusies van de onderzoek- en controlemissies van de 
Gemeenschap, hetgeen tot de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten behoort, 
kunnen er slechts toe bijdragen dat er verbetering intreedt in de huidige situatie en 
weinig scrupuleuze bedrijven worden ontmoedigd. 
De Commissie, die met de coördinatie van het beheer van de preferentieregelingen en 
met onderzoek- en controlewerkzaamheden is belast, moet dikwijls meer doen dan 
21 
de taken waarmee ze officieel is belast en moet voor rekening van de lidstaten bij de 
begunstigde landen interveniëren. 
Dikwijls is het de Commissie echter niet mogelijk de nadelige gevolgen van de 
onregelmatigheden voor het handelsbeleid, het andere beleid en de begroting van de 
Gemeenschap, die door het niet-naleven van de regelingen door de rechtstreeks 
betrokken worden veroorzaakt, tegen te gaan, daar haar bevoegdheden om op te 
treden en te controleren op dit gebied zeer beperkt zijn. 
Wat de begroting van de Gemeenschap betreft valt op te merken dat de inkomsten 
die ze door onregelmatigheden op het gebied van de preferentieregelingen derft op 
de een of andere manier door andere Europese belastingbetalers worden gedragen, in 
plaats van door de importeurs die ze hadden moeten betalen. 
7. De toekomst van de preferentieregelingen 
7.1 De uitbreiding van de Gemeenschap en de gevolgen daarvan voor de 
preferentieregelingen 
De laatste jaren is de druk op deze regelingen toegenomen vanwege de 
noodzakelijke uitbreiding of versterking van de preferenties ten behoeve van landen 
die een aanvraag om toetreding hebben ingediend. 
De voorbereiding op de toetreding is een buitengewone gelegenheid om de bedrijven 
en de autoriteiten van de betrokken landen aan te moedigen de preferentieregelingen 
in een samenwerkingskader met de Unie correct te beheren en te controleren. Door 
deze procedures zo vlug mogelijk aan te vangen, zullen deze landen goed op de 
toekomst zijn voorbereid. 
Aldus zal, via een goed beheer van deze regelingen en door te beschikken over 
effectieve middelen die toelaten om een situatie te beoordelen en in alle transparantie 
te handelen of te reageren naargelang de omstandigheden, de Unie er nog beter in 
slagen om de passende voorwaarden vast te stellen voor een progressieve overgang 
die deze landen een volledige deelname aan de Unie verzekert. 
7.2 De vermindering van de tariefvoordelen voor bepaalde producten 
Ten gevolge van de Uruguay-Ronde zijn de rechten van het gemeenschappelijk 
douanetarief in het algemeen verlaagd. Het gehele programma ter verlaging van de 
rechten moet in 2004 volledig zijn gerealiseerd. Voor producten waarop een 
douanerecht van niet meer dan 2 of 3% van toepassing is, zal het op den duur niet 
meer de moeite lonen een beroep te doen op de preferentieregelingen. De 
preferentieregelingen blijven evenwel nog steeds aantrekkelijk voor gevoelige 
producten waarop een hoog recht van toepassing is, zoals bepaalde landbouw- en 
visserijproducten, textielproducten en schoenen. 
Het zal daarom noodzakelijk zijn de oorsprongsregels aan de situatie op middellange 
en lange termijn aan te passen. Voor de nabije toekomst hebben de 
preferentieregelingen van de Gemeenschap echter nog steeds voldoende 
aantrekkingskracht. Maar er moet naar middelen worden gezocht om ervoor te 
zorgen dat de preferentieregelingen in de komende jaren aan hun doel beantwoorden. 
22 
7.3 De aanpassing van de oorsprongsregels aan de nieuwe context van de 
wereldhandel 
Men zou zich kunnen afvragen of er een band is tussen bepaalde soorten 
onregelmatigheden en de structuur van de preferentiële oorsprongsregels. Een eerste 
analyse over dit onderwerp is opgenomen in voornoemde mededeling van de 
Commissie van 16 april 1997, waarin ook de richtlijnen zijn aangegeven om de 
situatie te verbeteren, met name door een meer coherent en gericht gebruik van de 
afwijkingen op de regels en door een vereenvoudiging van de regels. 
8. De keuze van de Commissie 
Gezien de geconstateerde onregelmatigheden kan een oplossing van de problemen er 
niet in bestaan het begrip 'goede trouw' op te rekken, omdat weinig scrupuleuze 
bedrijven dan vrijer spel zouden hebben en de bedrijven die de regels wel naleven 
onrechtstreeks gestraft zouden worden. De Commissie gaat ervan uit dat de enige 
oplossing in een verbeterde toepassing van de regelingen bestaat, in het belang van 
alle betrokkenen. Wat in het verleden is gebeurd kan slechts worden behandeld op 
grond van de voorschriften die bestonden op het moment dat de feiten zich 
voordeden. 
Deze keuze ligt geheel in de lijn van de verklaring die de Commissie heeft laten 
opnemen in de Notulen van de zitting van de Raad van 28 mei 1996, waarvan 
hieronder een uittreksel volgt: 
De Commissie "... heeft goede nota genomen van het verzoek van de Raad een 
studie uit te voeren. 
Zij stelt niettemin vast dat de oriëntaties die uit het verzoek van de Raad 
voortvloeien tot een substantiële wijziging van de huidige wetgeving leiden. 
De Commissie wijst op de rol van de importeurs die volgens de huidige stand van 
het recht, zoals zij in haar werkprogramma ter bestrijding van fraude en 
onregelmatigheden (COM (96) 17) heeft vermeld, ook overeenkomstig de 
rechtspraak van het Europese Hof van Justitie in principe wettelijk en financieel 
verantwoordelijk blijven. 
Zij zal het verzoek echter op constructieve wijze behandelen, met inachtneming van 
de recente rechtspraak van het Hof, alsmede rekening houdend met de criteria voor 
een goede werking van het communautaire beleid door in de eerste plaats de 
samenhang van de huidige voorschriften en bepalingen te vergroten, en de 
financiële belangen van de Unie in het oog te houden. " 
9. Maatregelen om de werking van de preferentieregelingen te verbeteren 
De maatregelen die de Commissie en de lidstaten reeds hebben genomen, zullen er 
zeker toe bijdragen de situatie te verbeteren, maar ze zijn niet voldoende. Er moeten 
nog andere acties worden ondernomen. 
Voor een groot deel dienen deze acties te worden geïnspireerd op de verschillende 
werk- of actieprogramma's, met name op douanegebied ("Douane 2000") die er 
23 
onder meer op zijn gericht de voorwaarden voor de toepassing van het 
gemeenschappelijk handelsbeleid eenvormiger en duidelijker te maken en de 
financiële belangen van de Gemeenschap te beschermen. 
9.1 Maatregelen waaraan reeds wordt gewerkt 
9.1.1 De modernisering van de oorsprongsregels 
Op initiatief van de Commissie heeft de Gemeenschap enkele jaren geleden een 
actie gelanceerd voor de vernieuwing, uniformisering en vereenvoudiging van 
de preferentiële oorsprongsregels gezien het grote aantal conventionele 
preferentieregelingen die sinds de jaren 90 tot stand zijn gekomen en de 
noodzaak de begrijpelijkheid en de transparantie van de desbetreffende 
voorschriften te verbeteren. 
De preferentiële oorsprongsregels die de Gemeenschap momenteel ten 
opzichte van meer dan 30 Europese landen toepast (EER, EVA, Midden- en 
Oost-Europese landen) zijn sinds 1 juli 1997 identiek. Dezelfde tekst is aan 
twaalf Middellandse-Zeelanden voorgesteld en enkele van die landen staan op 
het punt deze tekst te aanvaarden. 
Deze actie tot uniformisering en verbetering van de preferentiële 
oorsprongsregels gaat onder meer uit van een vereenvoudiging van de voor te 
leggen documenten (afschaffing van de EUR.2- en APR. 1-certificaten, 
veralgemening van de factuurverklaringen), het algemeen gebruik van een 
grotendeels geharmoniseerde tekst (bijv. voor basisdefinities zoals die voor 
'geheel en al verkregen producten' enz.), en de bevordering van een nieuwe 
soort betrekkingen met de bedrijven (veralgemening van het begrip 'toegelaten 
exporteur'). 
Voorts zijn enkele nieuwe regels, voor zover mogelijk, overgenomen in de 
ACS-Overeenkomst en de Overeenkomst met de landen en gebieden overzee 
en in het SAP. 
9.1.2 Het beheer van de preferentieregelingen door de douanediensten van de 
begunstigde landen 
De voornaamste taak van de douanediensten van de lidstaten op dit gebied is 
de controle van de certificaten van oorsprong, zowel bij in- als bij uitvoer. Ze 
behoeven niet elk certificaat te controleren: het verdient aanbeveling dat deze 
controle volgens de methoden van de risico-analyse geschiedt. De 
douanediensten moeten ook bindende oorsprongsinlichtingen afgeven. De 
afgifte van dergelijke inlichtingen is begin 1997 in de douanewetgeving van de 
Gemeenschap opgenomen. 
De taken van de douanediensten nemen dus toe, maar het systeem van 
preferentiële oorsprongsregels kan alleen worden toegepast indien de douane 
haar rol nauwgezet vervult. Daar het de douane is die in de Gemeenschap 
verantwoordelijk is voor het beheer van de oorsprongsregels, moet dit beheer 
in de partnerlanden ook bij de douane berusten, mits de douane in die landen 
over bevoegdheden beschikt die zij daadwerkelijk kan uitoefenen, met name de 
controle van de bedrijven. Hierdoor zou de gemeenschappelijke kennis van de 
24 
douanediensten op het gebied van het op internationaal vlak reeds grotendeels 
geharmoniseerde doaunerecht (nomenclatuur, waarde ...) volledig benut 
kunnen worden. Binnenkort zal een actie op dit gebied worden gelanceerd. 
9.1.3 Acties in de be gunstige landen 
De eerste preferentieregelingen dateren van de jaren 70. Sindsdien heeft de 
Gemeenschap veel moeite gedaan om de inhoud en de toepassing van de 
oorsprongsregels uit te leggen en heeft ze gewezen op het belang van een 
nauwe administratieve samenwerking. 
Deze uitleg wordt in de eerste plaats aan de centrale autoriteiten van de 
betrokken derde landen verstrekt. Daarna worden cursussen georganiseerd 
voor de personen die zich met de praktische toepassing van de 
oorsprongsregels bezig houden. Zo heeft de Gemeenschap de afgelopen drie 
jaar een twintigtal seminars gehouden in verschillende delen van de wereld. 
De Gemeenschap heeft tevens een beroep gedaan op gespecialiseerde 
organismen om de oorsprongsregels van de Gemeenschap uit te leggen en te 
wijzen op het onderscheid met de oorsprongsregels van andere landen die 
preferenties verlenen. 
Van de onderzoek- en controlemissies van de Gemeenschap gaat, als 
neveneffect, ook een zekere pedagogische werking uit. Hetzelfde geldt voor de 
voorlichtingsseminars die in die landen worden georganiseerd om de 
plaatselijke autoriteiten een beter inzicht te geven in de wijze waarop de 
controles worden uitgevoerd. 
Tenslotte heeft de Commissie sinds 1994 een tiental vergaderingen 
georganiseerd in het kader van het Comité Douanewetboek (afdeling 
'Oorsprong') waarop vertegenwoordigers uit de EVA-landen, de Midden- en 
Oost-Europese landen, de Baltische staten en de Middellandse-Zeelanden 
aanwezig waren. 
9.1.4 Controles op de praktische toepassing van de preferentieregelingen in de 
Gemeenschap 
De afgelopen jaren zijn verschillende controle- en monitoringacties inzake de 
preferentiële oorsprongsregels in de lidstaten georganiseerd ten einde alle 
aspecten van de toepassing van die regels, zowel bij in- als bij uitvoer, te 
onderzoeken. Tijdens deze acties - die in de jaren 1992/1995 werden 
ondernomen - werden verschillende tekortkomingen vastgesteld, waarvan de 
voornaamste hieronder worden opgesomd: 
de oorsprongsregels worden niet altijd op eenvormige wijze door de 
lidstaten geïnterpreteerd; 
de douanediensten van sommige lidstaten zijn zeer gedecentraliseerd, 
waardoor een algemeen overzicht van de fraudegevallen op centraal 
niveau soms ontbreekt; 
de vereenvoudigde procedures bieden de bedrijven een grotere 
flexibiliteit, maar beperken de controlemogelijkheden van de douane, 
25 
het is soms moeilijk binnen de vastgestelde termijnen bevredigende 
antwoorden te krijgen in het kader van de controles achteraf van de 
oorsprongsbewijzen, hetgeen enorme problemen met zich brengt wat 
de invordering van de rechten betreft. 
Deze acties vormen een aanvulling op soortgelijke controles die de Commissie 
uitvoert in antwoord op de jaarverslagen van de Rekenkamer. 
26 
9.2 Bestaande en ontbrekende instrumenten 
9.2.1 Bestaande instrumenten 
• Alle overeenkomsten bevatten een protocol inzake wederzijdse bijstand in 
douanezaken, welke bijstand van belang is in het kader van de fraudepreventie en 
-bestrijding en bij de controle op de preferentiële oorsprong. 
• Er zijn verordeningen met horizontale werking (Verordeningen nr. 1468/81 en 
515/97) die in een intracommunautaire coördinatie en samenwerking op 
douanegebied (wederzijdse bijstand, het doorgeven van inlichtingen enz.) 
voorzien. 
• Zowel de autonome regelingen (SAP, regeling ten voordele van het voormalige 
Joegoslavië enz.) als de conventionele regelingen (met de Midden- en Oost-
Europese landen, de EVA-landen enz.) voorzien in een controle achterafin geval 
van gegronde twijfel. Indien er binnen tien maanden geen antwoord is, of indien 
dit antwoord niet bevredigend is, wordt de preferentie geweigerd. 
• Wanneer er, in het kader van het SAP, sprake lijkt te zijn van een inbreuk op de 
voorschriften, kan de Unie tot een onderzoek overgaan in samenwerking met de 
autoriteiten van de begunstigde landen. 
• Wat het SAP betreft, voorzien de Verordeningen (EG) nr. 3281/94 en 1256/96 
(artikel 9) in de mogelijkheid de preferentiële behandeling te schorsen in geval 
van fraude en bij het ontbreken van administratieve samenwerking; 
• Geschillen tussen de douaneautoriteiten van partijen bij een overeenkomst over 
de toepassing van de controle achteraf kunnen aan het Associatiecomité worden 
voorgelegd, onverminderd de nationale bepalingen inzake geschillen. 
9.2.2 Ontbrekende instru menten 
• De Unie beschikt niet over een juridisch dwingend instrument om te voorkomen 
dat de conservatoire maatregelen, die de lidstaten in geval van gegronde twijfel 
moeten nemen, op uiteenlopende wijze worden toegepast, waardoor het risico van 
een verlegging van het handelsverkeer aanwezig blijft. 
• In het kader van het SAP kan artikel 9 ten aanzien van de begunstigde landen 
worden toegepast, maar op dit artikel wordt geen beroep gedaan bij het ontbreken 
van administratieve samenwerking, omdat het om een omslachtige procedure gaat 
die overigens op initiatief van de lidstaten moet worden geopend. Het artikel 
voorziet niet in de mogelijkheid dat de Commissie ondertussen voorlopige 
maatregelen neemt die aan de ernst en de aard van het probleem zijn aangepast. 
• In het kader van de andere regelingen bestaat er evenmin een juridisch instrument 
om op initiatief van de Commissie of de lidstaten voorlopige maatregelen te 
nemen en zijn er geen bepalingen die met artikel 9 van het SAP vergelijkbaar zijn. 
Het gevolg hiervan is : 
27 
• dat, indien het Associatiecomité, in het geval van overeenkomsten, geen oplossing 
vindt, er geen andere instrumenten zijn om het geschil te beslechten; 
• dat het, in het geval van overeenkomsten, niet altijd mogelijk is te controleren of 
een partnerland de voorschriften wel naleeft (geval van Turkse televisietoestellen) 
of dat de douaneautoriteiten van een derde land de juridische bevoegdheid hebben 
de oorsprong te controleren van de goederen waarvoor zij een certificaat afgeven, 
maar voorwenden dat ze die niet hebben (geval van sinaasappelsap uit Israël). 
9.3 Te nemen maatregelen 
Al degenen die bij het gebruik en het beheer van die regelingen betrokken zijn, zowel 
in de Unie als in derde landen, of het nu om bedrijven of overheidsinstanties gaat, 
dienen mede te werken aan het herstel van het vertrouwen in de 
preferentieregelingen. 
Er dient een beroep te worden gedaan op de verantwoordelijkheden, rechten en 
plichten van de betrokkenen. Op de naleving van de bestaande voorschriften moet 
strikter worden toegezien en niet-naleving moet worden gestraft. De Unie dient 
echter ook over aanvullende instrumenten te beschikken die nodig zijn om in enkele 
lacunes te voorzien. 
De Raad en de Commissie moeten in nauwe samenwerking de prioriteiten en het 
tijdschema van de te nemen maatregelen vaststellen. 
De te ondernemen acties zijn voornamelijk de volgende: 
9.3.1 een striktere toepassing van de bestaande voorschriften 
een stride toepassing van de voorschriften. De voorgeschreven termijnen bij 
het niet-functioneren van de administratieve samenwerking mogen niet worden 
overschreden; indien nodig moet worden geëist dat de certificaten ongeldig 
worden verklaard of moeten strengere sancties worden genomen ten opzichte 
van de staten die hun verplichtingen in het algemeen niet nakomen; 
wat de preferenties in het kader van overeenkomsten betreft, dienen alle 
middelen tot dialoog en alle bestaande mechanismen te worden benut om de 
begunstigde landen ervan te overtuigen de nodige maatregelen te nemen indien 
onregelmatigheden worden vastgesteld; 
de lidstaten moeten ertoe worden aangezet alle onregelmatigheden die zij 
vermoeden of constateren aan de Commissie mede te delen; 
er moet op worden toegezien dat de maatregelen die de contractpartners 
volgens de door hen ondertekende overeenkomst zouden nemen inderdaad 
worden genomen; 
geëist moet worden dat onze partners ons in kennis stellen van hun interne 
wetgeving; eventueel kunnen wij helpen bij het opstellen van wetgeving, zodat 
ze over de wettelijke middelen beschikken om aan hun verplichtingen uit 
hoofde van de overeenkomsten of regelingen te voldoen. 
28 
9.3.2. Maatregelen om lacunes te voorzien 
Een verbetering van de communautaire teksten door een horizontaal besluit 
om het optreden van de lidstaten, op het gebied van de invordering van 
rechten en het nemen van conservatoire maatregelen eenvormiger te maken, 
onder meer aan de hand van de conclusies van een communautaire onderzoek­
of controlemissie. 
De invoering van een systeem om de importeurs tijdig in kennis te stellen van 
gegronde twijfels over de oorsprong van een product om te voorkomen dat 
later ten onrechte een beroep op de goede trouw wordt gedaan. 
Invoering van de mogelijkheid monitoringacties in de begunstigde landen uit 
te voeren door in de teksten de bepaling op te nemen dat de Gemeenschap in 
die landen controles kan uitvoeren over de toepassing van de in de 
overeenkomsten opgenomen oorsprongsregels. 
Invoering van horizontale juridische instrumenten waarmee in de gehele 
Gemeenschap op uniforme en snelle wijze kan worden opgetreden tegen derde 
landen die niet aan hun verplichtingen voldoen, met name door in de 
mogelijkheid te voorzien dat de Commissie voorlopige maatregelen neemt 
(bijv.: zekerheidstelling, tijdelijke schorsing van de preferenties, tijdelijke 
kwantitatieve controles enz..), op eigen initiatief of op verzoek van een of 
meer lidstaten, terwijl de definitieve maatregelen later door de Raad zullen 
worden vastgesteld; bij het vaststellen van dergelijke bepalingen moet evenwel 
wel rekening worden gehouden, afhankelijk van de betrokken 
preferentieregeling, van de internationale verbintenissen van de Gemeenschap 
op dit gebied. 
Het verantwoordelijk maken van de autoriteiten van de landen die voor het 
SAP in aanmerking komen door de effectieve toepassing van artikel 9 van de 
SAP-verordening, wat tot een gehele of gedeeltelijke schorsing van de 
regeling kan leiden in geval van fraude en het niet-nakomen van de 
voorschriften inzake administratieve samenwerking. 
Het invoeren van de mogelijkheid, in de teksten over preferentieregelingen, 
van bepalingen over bijv. tijdelijke beperkingen of schorsingen van bepaalde 
preferenties. Zo nodig zou kunnen worden overgegaan tot de schorsing van de 
toepassing van de preferenties in verhouding tot de omvang en de ernst van 
het betrokken geval, doch rekening houdend met de internationale 
verplichtingen van de Gemeenschap op dit gebied. 
9.3.3 Flankerende maatregelen 
De organisatie van voorlichtingsacties over de administratieve samenwerking 
voor de vertegenwoordigers van de begunstigde landen ; 
De organisatie van opleidings- en voorlichtingsprogramma's in de 
verschillende derde landen, en in de lidstaten van de Gemeenschap, voor de 
nationale instanties en de bedrijven. 
29 
De regelmatige organisatie, in het kader van het Comité Douanewetboek en in 
het kader van de Gemengde Comité's Douanesamenwerking, van 
werkvergaderingen waaraan vertegenwoordigers van de begunstigde landen 
deelnemen, ten einde de toepassing van de preferentieregelingen, toekomstige 
ontwikkelingen en eventueel aan te brengen verbeteringen te bespreken. 
Het verantwoordelijk maken van de bedrijven in de Gemeenschap en het meer 
persoonlijk maken van hun betrekkingen met de douaneautoriteiten. 
Het toezenden van toelichtingen over de preferentieregelingen aan de 
bedrijven. 
Het opstellen van een "Vademecum" voor de verschillende 
preferentieregelingen ten behoeve van de bedrijven (ACS/ Midden- en Oost-
Europese landen/ SAP / Middellandse-Zee-landen). 
Het beschikbaar maken van gegevens (wetgeving, handleidingen, bindende 
oorsprongsinlichtingen) op moderne informatiedragers (diskettes, CD-Rom, 
Internet), ten behoeve van de derde landen en het publiek in het algemeen. 
De publicatie in de C-serie van het Publicatieblad van de Europese 
Gemeenschappen van een bericht waarin de bedrijven erop worden gewezen 
dat ze verbindende oorsprongsinlichtingen kunnen aanvragen voor in te 
voeren goederen, en waarin gewezen wordt op de risico's van de aanvaarding 
van valse certificaten van oorsprong. 
9.3.4 Voorbereiding op de toekomst: 
Uitvoering van de maatregelen die zijn voorzien in de "Mededeling 
betreffende de verbetering van de markttoegang voor de minst ontwikkelde 
landen " en met name, indien dit verantwoord is, het toestaan van afwijkingen 
op de oorsprongsregels. 
Bevordering van de opzet van structuren voor regionale samenwerking, met 
name van structuren die de samenwerking mogelijk maken, ook wat 
investeringen betreft, tussen meer ontwikkelde en minder ontwikkelde landen; 
stimulering van het gebruik van de regionale cumulatie in dit kader. 
Voorbereiding van een overdenking op EG-niveau van de wereldwijde 
harmonisering van de SAP-oorsprongsregels die door de UNCTAD is 
aangekondigd. 
Vereenvoudiging van de preferentiële oorsprongsregels om rekening te 
houden met het toekomstige kader van de wereldhandel als gevolg van de 
Uruguay-Ronde. 
Afhankelijk van de resultaten van het hierboven genoemde beleid ter 
bevordering van de regionale samenwerking, onderzoeken of het nuttig is zo 
veel mogelijk afwijkingen op de oorsprongsregels toe te staan ten gunste van 
de minstontwikkelde landen en van de landen met een niet veel hoger 
ontwikkelingsniveau. 
30 
Bijlage I 
a) Lijst van overeenkomsten en regelingen op het gebied van tariefpreferenties (1.7.1997) 
OORSPRONG 
EER 
94/1/EEG Besluit van de Raad en van de Commissie van 13 december 1994 -
(PB LI, 03/01/94) Protocol 4 over de oorsprongsregels bij de Europa-Overeenkomst 
Besluit EER Besluit van de Raad EER nr. 1/95 van 10 maart 1995 over de 
(PB L86, 20/4/95) inwerkingtreding van de EER-Overeenkomst voor het Vorstendom 
Liechtenstein. 
Besluit EER Besluit van het Gemengd Comité van de EER nr. 71/96 van 22 
(PB L21, 23/1/97) november 1996 tot wijziging van protocol 4 inzake de oorsprongsregels 
bij de EER-Overeenkomst 
Noorwegen , 
nog niet gepubliceerd Besluit 1/96 van het Gemengd Comité EEG/Noorwegen van 20 
december 1996 tot wijziging van Protocol 3 bij de Overeenkomst tussen 
de Europese Economische Gemeenschap en Noorwegen betreffende de 
definitie van het begrip 'producten van oorsprong' en de methoden van 
administratieve samenwerking 
IJsland 
nog niet gepubliceerd Besluit 1/96 van het Gemengd Comité EEG/IJsland van 19 december 
1996 tot wijziging van Protocol 3 bij de Overeenkomst tussen de 
Europese Economische Gemeenschap en IJsland betreffende de 
definitie van het begrip 'producten van oorsprong' en de methoden van 
administratieve samenwerking 
Zwitserland 
nog niet gepubliceerd Besluit 1/96 van het Gemengd Comité EEG/Zwitserland van 19 
december 1996 lot wijziging van Protocol 3 bij de Overeenkomst tussen 
de Europese Economische Gemeenschap en Zwitserland betreffende de 
definitie van het begrip 'producten van oorsprong' en de methoden van 
administratieve samenwerking 
Polen 
nog niet gepubliceerd Besluit nr. 1/97 van de Associatieraad tussen de Europese 
Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en Polen, anderzijds, van 
30 juni 1997 tot wijziging van Protocol 4 bij de Europa-Overeenkomst 
waarbij een associatie tot stand komt tussen de Europese 
Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en Polen anderzijds 
Hongarije 
97/230/EGKS, EG, Euratom Besluit nr. 3/96 van de Associatieraad tussen de Europese 
(PB L92, 7/4/97) Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en Hongarije, anderzijds, 
van 28 december 1996 tot wijziging van Protocol 4 bij de Europa-
Overeenkomst waarbij een associatie tot stand komt tussen de Europese 
Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en Hongarije anderzijds 
Tsjechië 
96/75 l/Euratom, EGKS, EG Besluit nr. 3/96 van de Associatieraad, Associatie tussen de Europese 
(PB L 343, 31/12/96) Gemeenschappen en hun Lid-Staten Enerzijds en de Tsjechische 
Republiek anderzijds, van 29 november 1996 tot wijziging van Protocol 
nr. 4 bij de Europa-Overeenkomst waarbij een associatie tot stand komt 
tussen de Europese Gemeenschappen en hun Lid- Staten enerzijds, en 
de Tsjechische Republiek anderzijds 
I Slowakije | . 
31 
nog niet gepubliceerd Besluit nr. 2/97 van de Associatieraad tussen de Europese 
Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en Slowakije, anderzijds, 
van 9 januari 1997 tot wijziging van Protocol 4 bij de Europa-
Overeenkomst waarbij een associatie tot stand komt tussen de Europese 
Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en Slowakije anderzijds 
Roemenië 
97/127/EGKS, EG, Euratom Besluit nr. 1/97 van de Associatieraad tussen de Europese 
(PB L54, 24/2/97) Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en Roemenië, anderzijds, 
van 31 januari 1997 tot wijziging van Protocol 4 bij de Europa-
Overeenkomst waarbij een associatie tot stand komt tussen de Europese 
Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en Roemenië anderzijds 
Bulgarije 
97/302/ EGKS, EG, Euratom Besluit nr. 1/97 van de Associatieraad tussen de Europese 
(PB L134, 24.5.1997) Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en Bulgarije, anderzijds, 
van 6 mei 1997 tot wijziging van Protocol 4 bij de Europa-
Overeenkomst waarbij een associatie tot stand komt tussen de Europese 
Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en Bulgarije anderzijds 
Letland 
97/268/ EGKS, EG, Euratom Besluit nr. 1/97 van het Gemengd Comité tussen de Europese 
(PB L 111, 28.4.1997) Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Letland, 
anderzijds, van 20 maart 1997 tot wijziging van Protocol 4 bij de 
Europa-Overeenkomst waarbij een associatie tot stand komt tussen de 
Europese Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en de Republiek 
Letland anderzijds 
Litouwen \ 
97/309/ EGKS, EG, Euratom Besluit nr. 1/97 van het Gemengd Comité tussen de Europese 
(PB L 136,27.5.1997) Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek 
Litouwen, anderzijds, van 25 februari 1997 tot wijziging van Protocol 4 
bij de Europa-Overeenkomst waarbij een associatie tot stand komt 
tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en de 
Republiek Litouwen anderzijds 
Estland 
97/267/ EGKS, EG, Euratom Besluit nr. 1/97 van het Gemengd Comité tussen de Europese 
(PB L 111, 28.4.1997) Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Estland, 
anderzijds, van 6 maart 1997 tot wijziging van Protocol 4 bij de 
Europa-Overeenkomst waarbij een associatie tot stand komt tussen de 
Europese Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en de Republiek 
Estland anderzijds 
Slovenië ; 
96/752/Euratom, EGKS, EG Besluit van de Raad en van de Commissie van 25 november 1996 
(PB L 344, 31/12/96) betreffende de sluiting van een Interimovereenkomst betreffende de 
handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, de 
Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de Europese 
Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en de Republiek Slovenië, 
anderzijds 
Protocol 4 betreffende de definitie van het begrip "producten van 
oorsprong" en methoden van administratieve samenwerking 
Faeroer . 
97/126/EG Besluit van de Raad van 6 december 1996 - Protocol 3 bij de 
(PB L 53, 22/2/97) Overeenkomsten met de Faeroe betreffende de definitie van het begrip 
"producten van oorsprong" en methoden van administratieve 
samenwerking 
Ceuta en Meilila 
88/1135/EEG Verordening van de Raad van 7 maart 1988 betreffende de definitie van 
(PB L 114, 02/05/88) het begrip "producten van oorsprong" en methoden van administratieve 
samenwerking tussen de EEG en Ceuta en Mellila. 
ACS I 
32 
90/523/EEG Besluit van de Raad van 8 oktober 1990 tot vaststelling van de I 
(PB L 290, 30/10/90) procedure met betrekking tot de afwijkingen van de regels van 
oorsprong, vastgesteld in Protocol nr. 1 van de Vierde ACS-EEG-
Overeenkomst 
91/400/EGKS, EEG Besluit van de Raad en van de Commissie van 25 februari 1991 
(PB L 229, 17/08/91) betreffende de sluiting van de Vierde ACS-EEG-Overeenkomst. 
93/514/EEG Besluit 2/93 van het Comité Douanesamenwerking ACS/EEG 
(PB L 242, 28/09/93) houdende afwijking van de definitie van het begrip 'producten van 
oorsprong' in verband met de bijzonder situatie van Mauritius wat 
tonijn in blik betreft. j 
93/514/EEG Besluit 3/93 van het Comité Douanesamenwerking ACS/EEG 
(PB L 242, 28/09/93) houdende afwijking van de definitie van het begrip 'producten van 
oorsprong' in verband met de bijzonder situatie van Senegal wat tonijn 
in blik betreft 
94/18/EG Besluit 4/93 van het Comité Douanesamenwerking ACS/EEG] 
(PBL 12, 15/01/94) houdende afwijking van de definitie van het begrip 'producten van 
oorsprong' in verband met de bijzonder situatie van de Seychellen wat 
tonijn in blik betreft 
94/386/EG Besluit 1/94 van het Comité Douanesamenwerking ACS/EEG 
(PB L 176, 09/07/94) houdende afwijking van de definitie van het begrip 'producten van 
oorsprong' in verband met de bijzonder situatie van Fiji wat bepaalde 
kledingstukken betreft. 
94/946/EG Besluit 2/94 van het Comité Douanesamenwerking ACS/EEG tot 
(PB L 371, 31/12/94) wijziging van Besluit nr. 4/93 houdende afwijking van de definitie van 
het begrip 'producten van oorsprong' in verband met de bijzonder 
situatie van de Seychellen wat tonijn in blik betreft. 
96/557/ EG Besluit 1/96 van het Comité Douanesamenwerking ACS/EEG 
(PB L 243, 24/09/1996) houdende afwijking van de definitie van het begrip 'producten van 
oorsprong' in verband met de bijzonder situatie van Swaziland wat 
bepaalde garens betreft (GS-codes 5402.52 en 5402 62). 
96/558/EEG Besluit 2/96 van het Comité Douanesamenwerking ACS/EEG van 
(PB L 243, 24/09/96) 2.9.1996 houdende afwijking van de definitie van het begrip 
'producten van oorsprong' in verband met de bijzonder situatie van 
Fiji, Mauritius en Senegal wat tonijn in blik en 'loins' betreft 
Overzeese landen en gebieden. 
91/0482/ EEG Besluit van de Raad van 25 juli 1991 betreffende de associatie van de 
(PB L 263, 19/09/91) landen en gebieden overzee met de Europese Economische 
Gemeenschap. 
94/724/EG Besluit van de Commissie van 31 October 1994 houdende afwijking 
(PB L 288, 09/11/94) van de definitie van het begrip 'producten van oorsprong' in verband 
met de bijzonder situatie van Montserrat wat goederen van GS-code 
8536 90 10 betreft. 
95/375/EG Besluit van de Commissie van 8 septembre 1995 tot wijziging van 
(PB L 222, 20/9/95) Besluit 94/724/EG houdende afwijking van de definitie van het begrip 
'producten van oorsprong' in verband met de bijzonder situatie van 
Montserrat met betrekking tot aansluittoestellen en 
contactverbindingen voor draad en kabels van GN-code 8536 90 10 
96/529/ EG Besluit van de Commissie van 29 juli 1996 houdende afwijking van de 
(PB L 223, 04/09/1996) definitie van het begrip 'producten van oorsprong' in verband met de 
bijzonder situatie van Saint Pierre en Miquelon wat bevroren 
kabeljauwfilets van GS-post 0304 20 betreft. 
Cyprus — | 
73/1246/ EEG Besluit van de Raad van 14 mei 1973 betreffende de sluiting van een 
(PB L 133, 21/05/73) Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen 
de EEG en de Republiek Cyprus 
77/2907/ EEG Besluit van de Raad van 20 december 1977 betreffende de sluiting van 
(PB L 339, 28/12/77) een aanvullend protocol bij de Overeenkomst waarbij een associatie tot 
stand wordt gebracht tussen de EEG en de Republiek Cyprus . 
33 
87/607/ EEG Besluit van de Raad van 21 december 1987 betreffende de sluiting van 
(PB L 393, 31/12/87) het protocol houdende vaststelling van de voorwaarden en procedures 
voor de tenuitvoerlegging van de tweede etappe van de Overeenkomst 
waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Republiek Cyprus en houdende 
aanpassing van een aantal bepalingen van de Overeenkomst. 
88/4264/ EEG Verordening van de Raad van 13 december 1988 inzake de toepassing 
(PB L 378, 31/12/88) van Besluit nr. 1/88 van de Associatieraad EEG-Cyprus tot wijziging 
van het Protocol betreffende de definitie van het begrip "produkten van 
oorsprong" en de methoden van administratieve samenwerking 
ingevolge de invoering van het geharmoniseerde systeem. 
89/2428/ EEG Verordening van de Raad van 28 juli 1989 betreffende de toepassing 
(PB L 230, 08/08/89) van Besluit nr. 1/89 van de Associatieraad EEG-Cyprus houdende 
afwijking van de bepalingen met betrekking tot de definitie van het 
begrip produkten van oorsprong" van de Overeenkomst waarbij een 
associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Republiek Cyprus . 
90/3203/EEG Verordening van de Raad van 22 oktober 1990 betreffende de 
(PB L 307, 07/11/90) toepassing van Besluit nr. 4/90 van de Associatieraad EEG-Cyprus tot 
hernieuwde wijziging van de artikelen 6 en 17 van het Protocol 
betreffende de definitie van het begrip "produkten van oorsprong" en 
de methoden van administratieve samenwerking 
95/576/ EG Besluit van de Raad nr. 1/95 van de Associatieraad EEG/Cyprus van 
(PB L 326, 30/12/95) 22 december 1995 houdende afwijking van de bepalingen met 
betrekking tot de definitie van het begrip 'producten van oorsprong' 
van de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht 
I tussen de EEG en de Republiek Cyprus 
95/3056/EG Verordening van de Raad van 30 oktober 1995 betreffende de 
(PB L 326, 30/12/95) toepassingsmodaliteiten van Besluit nr. 1/95 van de Associatieraad EG-
Cyprus houdende afwijking van de bepalingen met betrekking tot de 
definitie van het begrip "produkten van oorsprong" van de 
Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de 
j Europese Economische Gemeenschap en de Republiek Cyprus 
Malta 
76/939/ EEG Verordening van de Raad van 23 april 1976 houdende sluiting van het 
(PB L 111, 28/04/76) Financieel Protocol en van het Protocol houdende vaststelling van 
enkele bepalingen betreffende de Overeenkomst waarbij een associatie 
tot stand wordt gebracht tussen de Europese Economische 
Gemeenschap en Malta 
89/2229/EEG Verordening van de Raad van 18 juli 1989 inzake de toepassing van 
(PB L 217, 27/07/89) Besluit nr. 1/89 van de Associatieraad EEG/Malta tot wijziging van 
Protocol nr. 2 betreffende de definitie van het begrip "produkten van 
oorsprong " en de methoden van administratieve samenwerking 
ingevolge de invoering van het geharmoniseerde systeem 
90/2175/EEG Verordening van de Raad van 23 juli 1990 betreffende de toepassing 
(PB L 198, 28/07/90) van Besluit nr. 2/90 van de Associatieraad EEG/Malta tot hernieuwde 
wijziging van de artikelen 6 en 17 van het Protocol betreffende de 
definitie van het begrip "produkten van oorsprong" en de methoden 
van administratieve samenwerking 
91/3451/EEG Verordening van de Raad van 25 november 1991 tot vaststelling van 
(PB L 327, 29/11///91) de bepalingen voor de toepassing van de aan Besluit nr. 1/89 van de 
Associatieraad EEG/Malta gehechte gemeenschappelijke verklaring. 
91/607/EEG Besluit nr.1/91 van de Associatieraad EEG/Malta van 25 november 
(PB L 331, 03/12/91) 1991 tot wijziging van bijlage III bij Protocol 2 betreffende de definitie 
van het begrip "producten van oorsprong" en de methoden van 
administratieve samenwerking 
Israel j 
34 
96/206/CECA, CE Besluit van de Raad en de Commissie van 22 december 1995 j 
PB L71,20/03/96) houdende sluiting door de Europese Gemeenschap van de 
Interimovereenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken 
tussen de Europese Gemeenschap en de Europese Gemeenschap 
voor Kolen en Staal, enerzijds, en de Staat Israël, anderzijds 
Protocol 3 betreffende de definitie van het begrip "producten van 
I oorsprong" en de methoden van administratieve samenwerking 
Algerije 
78/2210/EEG Verordening van de Raad van 26 september 1978 betreffende de 
(PB L 263, 27/09/78) sluiting van de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Democratische Volksrepubliek 
Algerije. 
Protocol 2 betreffende de definitie van het begrip "producten van 
oorsprong" en de methoden van administratieve samenwerking 
EzVPte 
78/2213/EEG Verordening van de Raad van 26 september 1978 betreffende de 
(PB L 266, 27/09/78) sluiting van de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Arabische Republiek Egypte. 
Protocol 2 betreffende de definitie van het begrip "producten van 
oorsprong" en de methoden van administratieve samenwerking 
89/3171/ EEG Verordening van de Raad van de Raad van 16 oktober 1989 inzake de 
(PB L310, 26/10/89) toepassing van Besluit nr. 1/89 van de Samenwerkingsraad EËG-
Egypte tot wijziging van Protocol nr. 2 betreffende de definitie van het 
begrip "produkten van oorsprong" en de methoden van 
administratieve samenwerking ingevolge de invoering van het 
geharmoniseerde systeem 
(PB L310, 26/10/89) Besluit nr. 1/89 van de Samenwerkingsraad EEG/Egypte van 30 
augustus 1989 tot wijziging van Protocol nr. 2 betreffende de definitie 
van het begrip "produkten van oorsprong" en de methoden van 
administratieve samenwerking ingevolge de invoering van het 
geharmoniseerde systeem 
89/3172/EEG Verordening van de Raad van 16 oktober 1989 betreffende de 
(PB L310,26/10/89) toepassing van Besluit nr. 2/89 van de Samenwerkingsraad 
EEG/Egypte tot wijziging van het Protocol betreffende de definitie van 
het begrip "produkten van oorsprong" en de methoden van 
administratieve samenwerking in verband met de toetreding van 
Spanje en Portugal tot de Europese Gemeenschappen 
(PB L310, 26/10/89) Besluit nr. 2/89 van de Samenwerkingsraad EEG/Egypte van 30 
augustus 1989 tot wijziging van het Protocol betreffende de definitie 
van het begrip "produkten van oorsprong" en de methoden van 
administratieve samenwerking in verband met de toetreding van 
Spanje en Portugal tot de Europese Gemeenschappen 
Libanon 
78/2214/EEG Verordening van de Raad van 26 september 1978 betreffende de 
(PB L267, 27/0978) sluiting van de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Republiek Libanon. 
Protocol Nr. 2 betreffende de definitie van het begrip "producten van 
oorsprong" en de methoden van administratieve samenwerking 
80/2742/EEG Verordening van de Raad van 27 oktober 1980 betreffende de 
(PB L286, 29/10/80) toepassing van Besluit nr. 3/89 tot wijziging van het Protocol 
betreffende de definitie van het begrip "produkten van oorsprong" en 
de methoden van administratieve samenwerking bij de 
Samenwerkingsovereenkomst lussen de Europese Economische 
Gemeenschap en de Republiek Libanon. 
Besluit 3/80 Besluit nr. 3/80 van de Samenwerkingsraad EEG/Libanon tot 
(PB L286, 29/10/80) wijziging van het Protocol betreffende de definitie van het begrip 
"produkten van oorsprong" en de methoden van administratieve 
samenwerking bij de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Republiek Libanon. j 
35 
Marokko 
78/2211/EEG Verordening van de Raad van 26 september 1978 betreffende de 
(PB L 264, 27/09/78) sluiting van de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en Marokko 
Protocol nr. 2 betreffende de definitie van het begrip "producten van 
oorsprong" en de methoden van administratieve samenwerking 
Syrië 
78/2216/EEG Verordening van de Raad van 26 september 1978 betreffende de 
(PB L269, 27/09/78) sluiting van de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Arabische Republiek Syrië. 
Protocol 2 betreffende de definitie van het begrip "producten van 
oorsprong" en de methoden van administratieve samenwerking 
Tunisie 
78/2212/EEG Verordening van de Raad van 26 september 1978 betreffende de 
(PB L265, 2709/78) sluiting van een Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Republiek Tunesië. 
Protocol 2 betreffende de definitie van het begrip "producten van 
oorsprong" en de methoden van administratieve samenwerking 
79/0561/ EEG Verordening van de Raad van 5 maart 1979 betreffende de toepassing 
(PB L80, 31/03/79) van Besluit nr. 3/89 van de Samenwerkingsraad EEG/Tunesië tot 
wijziging van het Protocol betreffende de definitie van het begrip 
"produkten van oorsprong" en de methoden van administratieve 
samenwerking bij de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Republiek Tunesië. 
PB L80,31.03.79 Besluit nr. 3/78 van de Samenwerkingsraad EEG/Tunisië tot 
wijziging van het Protocol betreffende de definitie van het begrip 
"produkten van oorsprong" en de methoden van administratieve 
samenwerking bij de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese 
Economische Gemeenschap en de Republiek Tunesië 
89/3900/EEG Verordening van de Raad van 4 december 1989 betreffende de 
(PB L375,23/12/89) toepassing van Besluit nr. 2/89 van de Samenwerkingsraad 
EEG/Tunesië tot wijziging van het Protocol betreffende de definitie 
van het begrip "produkten van oorsprong" en de methoden van 
administratieve samenwerking in verband met de toetreding van 
Spanje en Portugal tot de Europese Gemeenschappen. 
(PB L 375, 23/12/89) Besluit nr. 2/89 van de Samenwerkingsraad EEG/Tunesië lot 
wijziging van het Protocol betreffende de definitie van hel begrip 
"produkten van oorsprong" en de methoden van administratieve 
samenwerking in verband met de toetreding van Spanje en Portugal 
tot de Europese Gemeenschappen 
Jordanië 
78/2215/EEG Verordening van de Raad van de Raad van 26 september 1978 
(PB L 268, 27/09/78) betreffende de sluiting van de Samenwerkingsovereenkomst tussen de 
Europese Economische Gemeenschap en het Hasjemitische Koninkrijk 
Jordanië. 
Protocol 2 betreffende de definitie van het begrip "producten van 
oorsprong" en de methoden van administratieve samenwerking 
91/3579/EEG Verordening van de Raad van 25 november 1991 betreffende de 
(PB L345, 14/12/91) toepassing van het Besluit nr.3/91 van de Samenwerkingsraad 
EEG/Jordanie tot wijziging van Protocol nr . 2 betreffende de definitie 
van het begrip "produkten van oorsprong" en de methoden van 
administratieve samenwerking ingevolge de invoering van het 
geharmoniseerde systeem . 
(PB L 345, 14/12/91) Besluit nr. 3/91 van de Samenwerkingsraad EEG/Jordanie lot 
wijziging van Protocol nr . 2 betreffende de definitie van het begrip 
"produkten van oorsprong" en de methoden van administratieve 
samenwerking ingevolge de invoering van het geharmoniseerde 
systeem __| 
36 
91/3580/EEG Verordening van de Raad van 25 november 1991 betreffende de 
(PB L345, 14/12/91) toepassing van Besluit nr. 4/91 van de Samenwerkingsraad 
EEG/Jordanië tot wijziging van het Protocol betreffende de definitie 
van het begrip "produkten van oorsprong" en de methoden van 
administratieve samenwerking in verband met de toetreding van 
Spanje en Portugal tot de Europese Gemeenschappen.. 
(PB L345, 14/12/91) Besluit nr. 4/91 van de Samenwerkingsraad EEG/Jordanië tot 
wijziging van het Protocol betreffende de definitie van het begrip 
"produkten van oorsprong" en de methoden van administratieve 
samenwerking in verband met de toetreding van Spanje en Portugal 
tot de Europese Gemeenschappen. 
Palestina 
nog niet gepubliceerd Besluit van de Raad betreffende de sluiting van een interim­
associatieovereenkomst inzake handel en samenwerking tussen de EG 
en de Palestijnes overheid. 
SAP 
93/2454/ EEG Verordening van de Commissie van 2 juli 1993 houdende vaststelling 
(PB L 253, 11/10/93 ) van enkele bepalingen ter uitvoering van de Verordening van de Raad 
(EEG) nr. 2913/92 tot vaststelling van het communautair 
gewijzigd bij : douanewetboek (artikelen 67 t/m 97) betreffende de definitie van het 
97/12/EG begrip "producten van oorsprong" en de methoden van 
(PB L 9, 13/1/97) administratieve samenwerking die van toepassing zijn op bepaalde 
producten die vanuit ontwikkelingslanden in de Gemeenschap worden 
ingevoerd. 
Bosnië-Herzegovina en 
Kroatië; Fed. Rep. Joegoslavië; 
voormalige Joegoslavische Rep. 
Macedonië 
93/2454/ EEG Verordening van de Commissie van 2 juli 1993 houdende vaststelling 
(PB L 253, 11/10/93 ) van enkele bepalingen ter uitvoering van de Verordening van de Raad 
(EEG) nr.2913/92 tot vaststelling van het communautair 
gewijzigd bij douanewetboek (artikelen 98 t/m 123) betreffende de definitie van het 
97/12/EG begrip "producten van oorsprong" en de methoden van 
(PB L 9, 13/1/97) administratieve samenwerking die van toepassing zijn op producten 
die vanuit Bosnië-Herzegovina, Kroatië; de Fed. Rep. Joegoslavië, de 
voormalige Joegoslavische Rep. Macedonië, de Westelijke 
IJordaanoever en de Gazastrook in de Gemeenschap worden 
ingevoerd. 
37 
Bijlage I 
b) Douane-unies waarbij de Gemeenschap partij is 
Turkije 
64/732/ EEG Besluit van de Raad van 23 december 1963 betreffende de sluiting van 
(PB L 217, 29/12/64) een overeenkomst waarbij een associatie tussen de EEG en Turkije tot 
stand wordt gebracht 
Verord. 2760/72 Besluit van de Raad van 23 november 1970 betreffende de sluiting van 
een aanvullend protocol bij de overeenkomst waarbij een associatie 
[tussen de EEG en Turkije tot stand wordt gebracht 
(PB L 59, 5/3/72) Besluit nr.4/72 van de Associatieraad betreffende de definitie van het 
begrip "product van oorsprong" uit Turkije voor de toepassing van 
Hoofdstuk 1 van Bijlage 6 bij het aanvullend protocol bij de 
I Overeenkomst van Ankara. 
(PB L 142, 4/6/75) Besluit nr. 1/75 van de Associatieraad tot wijziging van Besluit nr. 4/72 
betreffende de definitie van het begrip "product van oorsprong" uit 
Turkije voor de toepassing van Hoofdstuk 1 van Bijlage 6 bij het 
aanvullend protocol bij de Overeenkomst van Ankara . 
96/142/ EEG • Besluit nr. 1/95 van de Associatieraad EG/Turkije betreffende de 
(PB L 35, 13/2/96) inwerkingtreding van de eindfase van de Douane-unie. 
96/488/ EEG Besluit nr. 1/96 van het Douanesamenwerkingscomité EG/Turkije van 
(PB L 200, 9.8.1996) 20 mei 1996 tot vaststelling van de voorschriften voor de toepassing van 
Besluit nr. 1/95 van de Associatieraad EG/Turkije. 
96/528/ EGKS Besluit van de Commissie van 29 februari 1996 betreffende de sluiting 
(PB L 227, 07/09/96) van een overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap voor Kolen en 
Staal en de Republiek Turkije over de handel in onder de EGKS 
vallende producten. 
Protocol nr. 1 over de oorsprongsregels. 
Andorra 
90/0680/ EEG Besluit van de Raad van 26 november 1990 betreffende de sluiting van 
(PB L 374, 31/12/90) een overeenkomst tussen de EEG en Andorra. 
Aanhangsel betreffende de definitie van het begrip "producten van 
oorsprong" en de methoden van administratieve samenwerking. 
92/116/EEG Besluit nr. 7/91van het Gemengd Comité van 31 december 1991 
(PBL43, 19/2/92) houdende afwijking van de definitie van het begrip "produkten van 
oorsprong" ten einde rekening te houden met de bijzondere situatie van 
het Prinsdom Andorra wat de vervaardiging van bepaalde verwerkte 
landbouwprodukten betreft. 
91/3915/EEG Verordening van de Raad van 19 december 1991 van 19 december 
(PB L 372, 31/12/91) 1991 betreffende de uitvoeringsbepalingen van Besluit nr. 7/91 van het 
Gemengd Comité EEG/Andorra houdende afwijking van de definitie 
van het begrip "produkten van oorsprong" ten einde rekening te 
houden met de bijzondere situatie van het Prinsdom Andorra wat de 
vervaardiging van bepaalde verwerkte landbouwprodukten betreft. 
95/502/EG Besluit nr. 2/95 van het Gemengd Comité van 6 novembre 1995 
(PB L 288, 1/12/95) houdende afwijking van het begrip "produkten van oorsprong" in 
verband met de bijzondere situatie van het Prinsdom Andorra wat de 
rundveehouderij betreft. 
96/465/EG Besluit nr. 3/96 van het Gemengd Comité tot wijziging van Besluit nr. 
(PB L 192, 2/8/96) 7/91 van het Gemengd Comité van 31 december 1991 houdende 
afwijking van de definitie van het begrip "produkten van oorsprong" ten 
einde rekening te houden met de bijzondere situatie van het Prinsdom 
Andorra wat de vervaardiging van bepaalde verwerkte 
landbouwprodukten betreft. 
San Marino 
92/561/ EEG Besluit van de Raad van 27 november 1992 betreffende het sluiten van 
(PB L 359, 9/12/92) de Interimovereenkomst inzake handel en een douane-unie tussen de 
Europese Economische Gemeenschap en de Republiek San Marino 
38 
Büla2C I 
(c) Interne maatregelen 
Interne maatregelen 
83/3351/EEG Verordening van de Raad van 14 november 1993 betreffende de regelin 
(PB L 339,05/12/83) ter vergemakkelijking van de afgifte van certificaten inzak 
goederenverkeer EUR 1 en het opstellen van formulieren EUR 2 in h 
kader van de bepalingen die voor het preferentiële handelsverkeer tusse 
de Europese Economische Gemeenschap en sommige landen gelden. 
91/1911/ EEG Verordening van de Raad van 26 juni 1991 betreffende de toepassing va 
(PB L171, 29/06/91) | communautaire bepalingen ten gunste van de Canarische Eilanden. 
39 
1. AANTAL GEVALLEN EN FINANCIËLE GEVOLGEN 
In de verslagen van de Commissie over de bestrijding van onregelmatigheden en 
fraude in 1995 en 1996 zijn vele gevallen beschreven die de hiervoor aangegeven 
problemen illustreren. Enkele algemene aspecten dienen evenwel te worden vermeld: 
Onregelmatigheden en fraude in verband met de preferentieregelingen hebben 
gevolgen voor de traditionele eigen middelen van de Gemeenschap. Deze gevallen 
worden hetzij door de lidstaten behandeld en uit hoofde van Verordening nr. 1552/89 
aan de Commissie medegedeeld, hetzij ontdekt en/of behandeld door de Commissie 
in samenwerking met de lidstaten (wederzijdse bijstand op grond van de 
Verordeningen nr. 1468/81 en 515/97). Daar deze onregelmatigheden dikwijls op 
meerdere lidstaten betrekking hebben en het onderzoek vaak een controle in een 
derde land inhoudt, zijn het doorgaans de gevallen met grotere financiële gevolgen 
die door de Commissie in samenwerking met de lidstaten worden behandeld. 
In de periode 1989-1995 hebben de lidstaten 796 onregelmatigheden in verband met 
de preferentieregelingen aangemeld die van invloed waren op de traditionele eigen 
middelen. Deze gevallen tezamen waren goed voor een bedrag van 111 miljoen ecu. 
Alleen al voor 1995 hebben de lidstaten 322 onregelmatigheden in verband met de 
preferentieregelingen bij de Commissie aangemeld. Hierbij ging het in totaal voor een 
bedrag van 52,6 miljoen ecu. Dit stemt overeen met 18% van het bedrag van alle 
onregelmatigheden die bij de Commissie in verband met de eigen middelen worden 
aangemeld (zie grafiek 1). (Daar de onregelmatigheden op halfjaarbasis worden 
aangemeld, zijn de volledige cijfers voor 1996 nog niet beschikbaar.) 
De Commissie heeft in 1996, in samenwerking met de lidstaten in het kader van de 
wederzijdse bijstand, 391 gevallen behandeld die verba nd hielden met preferentie­
regelingen. Alleen al voor die gevallen werd de invloed op de traditionele eigen 
middelen (douanerechten en anti-dumpingrechten) op 220 miljoen ecu2 geraamd. Dit 
bedrag komt overeen met 49% van het totale geraamde bedrag van alle 
onregelmatigheden die door de Commissie in 1996 in het kader van de wederzijdse 
bijstand zijn behandeld (zie grafiek 2) en met 47% van het totale geraamde bedrag 
van alle gevallen die van invloed zijn op de traditionele eigen middelen die de 
Commissie in 1996 heeft behandeld (zie grafiek 1). 
Deze cijfers hebben uiteraard slechts betrekking op de onregelmatigheden die door 
een lidstaat zijn ontdekt (en medegedeeld aan de Commissie) of door de Commissie 
zijn ontdekt. Het topje van de ijsberg dus! 
Dan moet nog worden gewezen of het feit dat de lidstaten niet alle ontdekte 
onregelmatigheden bij de Commissie aanmelden. De verplichting van de lidstaten de 
Commissie in kennis te stellen van de voortgang die bij de invorderingsprocedures 
1 nieuwe gevallen of nieuwe onderzoeken 
2 bijna de helft van dit bedrag (104 miljoen ecu) heeft betrekking op rechten die officieel zijn 
vastgesteld en die dus kunnen worden ingevorderd 
40 
wordt gemaakt, is bij de laatste wijziging van Verordening nr. 1552/891 nog 
versterkt. De lidstaten stellen de Commissie evenwel nog steeds niet systematisch in 
kennis van het feit of de invorderingsprocedures met succes zijn afgesloten. De 
ervaring heeft echter geleerd dat het percentage dat de lidstaten invorderen laag blijft 
(ongeveer 10%). 
2. PRODUCTEN 
Onregelmatigheden bij de toepassing van de preferentieregelingen hebben betrekking 
op de volgende producten: 
a) Door de lidstaten in 1995 aangemelde gevallen (zie grafiek 3): 
Aantal gevallen Financiële weerslag 
landbouwproducten: 20 15% 
visserijproducten: 30 17% 
electronische producten: 97 32% 
textielproducten: 94 24% 
andere industrieproducten 81 12% 
100% 
b) In 1996 door de Commissie in samenwerking met de lidstaten behandelde gevallen 
(zie grafiek 4): 
• landbouwproducten: 2 8% 
• visserijproducten: 8 26% 
• electronische producten: 7 6% 
• textielproducten: 15 34% 
• andere industrieproducten: 7 26% 
bij Verordening nr. 1355/96 
41 
Table 1 
TRADITIONAL OWN RESOURCES 
A 93^-1996 
IRRBGULARITIEO FORMALLY 
COMMUNICATED'(#) by 
MEMBER STATES INQUIRIES carried out by 
the COMMISSION together 
with MEMBER STATES 
NUMBER of CASES 
. 2.500 
2.000 
T.5Q0 2.213 2.296 
•1.000 \ I 2.500 
2.000 A 
1.500 
1.000 
500 A 
tdS i20 111_ 
scssi | h^«™ j BW™ | 
1993 1994 1995 1996 1993 1994 1995 1996 
AMOUNTS in MILLIONS of ECU 
600 -, 
400 GOO 
&00 467 
300 A 
200 \ 
100 
1993 1994 1995 1996 1993 1994 1995 1996 
(#) under Regulation (6EC) 15S2/99 : Jncludingeslîmatc for the second half/ear 1396. 
ii\ 
INQUIRIES CARRIED OUT BY THE COMMISSION TOGETHER WITH MEMBER STATES 
IN 1996 
( IN THE CONTEXT OF MUTUAL ASSISTANCE) 
TOTAL estimated financial impact on Community budget : 
448 Million ECU ( Customs and Antidumping duties) 
OTHER SCHEMES 
04% TRANSIT 
17% 
PREFERENTIAL SCHEMES 
49% 
Graph 3 ^r 
PREFERENTIAL SCHEMES : 
cases communicated by Member States for 1995 
TOTAL FINANCIAL IMPACT ; 52,8 Million ECU 
ELECTRONIC PRODUCTS 
32% 
OTHER INDUSTRIAL PRODUCTS 
12% TEXTILE PRODUCTS 
24% 
AGRICULTURAL PRODUCTS 
15% 
FISHERY PRODUCTS 
!7% 
Graph 4 v 
PREFERENTIAL SCHEMES; 
Inquiries carried out by the Commission together with Member States in 1996 
( in the .context of Mutual Assistance ) 
TOTAL ESTIMATED FIN. IMPACT : 220 Million ECU 
FISHERY PRODUCTS 
26% 
AöRICULTURAi PRODUCTS OTHER INDUSTRIAL PRODUCTS 
ELECTRONIC PRODUCTS 
TEXTILE PROOUCTS 
34%' 
ISSN 0254-1513 
COM(97) 402 def. 
DOCUMENTEN 
NL 02 09 10 
Catalogusnummer : CB-CO-97-427-NL-C 
ISBN 92-78-23780-9 
Bureau voor officiële publikaties der Huropese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg