TOELICHTING

Op 6 juni 2010 heeft de Raad van de Europese Unie, na afsluiting van het overleg krachtens artikel 96 van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst (Besluit 2010/371/EU)[1], besloten om voor een periode van twaalf maanden passende maatregelen te nemen tegen de Republiek Madagaskar. Deze periode werd bij Besluit 2011/324/EU van de Raad van 30 mei 2011[2] verlengd tot 6 december 2011.

De bij Besluit 2010/371/EU genomen passende maatregelen omvatten met name de opschorting van de begrotingssteun, van de uitvoering van het Nationale Indicatieve Programma in het kader van het tiende EOF en van de activiteiten en betalingen in het kader van het negende EOF waarbij de regering en haar instanties direct zijn betrokken. De passende maatregelen omvatten tevens de overname door de Commissie van de taken van de nationale ordonnateur van het EOF. Zij hebben echter geen invloed op de bijdragen aan humanitaire operaties en evenmin op andere projecten die de bevolking direct ten goede komen.

De voortdurende bemiddelingspogingen van de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC) tijdens het hele verloop van de crisis, met steun van de AU, de EU en de andere internationale partners, hebben op 17 september 2011 geleid tot de ondertekening door de meeste politieke actoren in Madagaskar van een routekaart om een uitweg uit de crisis te vinden voor Madagaskar. Dit document omvat de verbintenissen van de ondertekenaren om een neutraal, inclusief en onderling overeengekomen overgangsproces in te leiden met het oog op de organisatie van geloofwaardige, vrije en transparante verkiezingen en een terugkeer naar de grondwettelijke orde in Madagaskar.

De ondertekening van een dergelijke routekaart is een eerste belangrijke stap die echter moet worden bevestigd door een doeltreffende en snelle tenuitvoerlegging volgens de in de routekaart zelf aangegeven stappen. In dat geval zou de Unie, zoals zij steeds heeft betoogd in de loop van de crisis, bereid moeten zijn om het overgangsproces te begeleiden en, voor zover dit gunstig verloopt, eventueel maatregelen kunnen treffen om de ontwikkelingssamenwerking geleidelijk weer op gang te brengen.

In het licht van deze positieve ontwikkelingen en om te vermijden dat er na 6 december 2011 een juridisch vacuüm zou ontstaan, is het gerechtvaardigd de passende maatregelen zoals vastgesteld in de bijlage bij Besluit 2010/371/EU van de Raad van 6 juni 2010, te wijzigen en hun looptijd met twaalf maanden te verlengen.

Om de autoriteiten in Madagaskar en alle andere partijen die betrokken zijn bij de routekaart, aan te moedigen om hun inspanningen voor de uitvoering ervan nog op te voeren, wordt voorgesteld om, als een duidelijk signaal van de Unie, een nieuwe brief te richten aan de voorzitter van de overgangsautoriteit, waarin dit besluit wordt medegedeeld, en waarin door middel van een overzicht van wederzijdse verbintenissen duidelijk wordt gemaakt welke maatregelen de Unie wil treffen zodra de andere partij in Madagaskar heeft voldaan aan de verbintenissen van de eerste stappen van het overgangsproces, of aan die verbintenissen die kunnen voortkomen uit een eventuele politieke dialoog tussen beide partijen.

Het vast te stellen besluit kan op elk ogenblik weer worden getoetst en gewijzigd volgens de politieke situatie in het land en de vooruitgang of achteruitgang met de tenuitvoerlegging van de routekaart.

2011/0343 (NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

tot wijziging van en tot verlenging van de looptijd van Besluit 2010/371/EU van 6 juni 2010 betreffende afsluiting van de overlegprocedure met de Republiek Madagaskar overeenkomstig artikel 96 van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000[3] en gewijzigd te Ouagadougou (Burkina Faso) op 22 juni 2010[4], hierna de "ACS-EG-partnerschapsovereenkomst" genoemd, en met name artikel 96,

Gezien het intern akkoord tussen de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, inzake maatregelen en procedures voor de tenuitvoerlegging van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst[5], en met name artikel 3,

Gezien het voorstel van de Commissie,

In overleg met de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid,

Overwegende hetgeen volgt:

1. Besluit 2010/371/EU[6] van 6 juni 2010 houdende afsluiting van het overleg met de Republiek Madagaskar overeenkomstig artikel 96 van de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst werd vastgesteld met het oog op de uitvoering van de passende maatregelen na de schending van de in artikel 9 van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst bedoelde essentiële elementen.

2. Deze maatregelen werden bij Besluit 2011/324/EU[7] van 30 mei 2011 verlengd tot 6 december 2011, aangezien na een tijdspanne van twaalf maanden door de partijen in Madagaskar geen routekaart voor een onderling overeengekomen overgang was ondertekend, noch goedgekeurd door de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika, de Afrikaanse Unie of de internationale gemeenschap.

3. Dankzij de bemiddeling van de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika konden door alle politieke partijen in Madagaskar belangrijke inspanningen worden gedaan, waardoor op 17 september 2011 door de meeste politieke actoren in het land de routekaart werd ondertekend om een uitweg uit de crisis te vinden in Madagaskar. De routekaart omvat de verbintenissen van de ondertekenaren om een neutraal, inclusief en onderling overeengekomen overgangsproces in te leiden met het oog op de organisatie van geloofwaardige, vrije en transparante verkiezingen en een terugkeer naar de grondwettelijke orde.

4. Het is bijgevolg dienstig om de thans geldende passende maatregelen te wijzigen om de Unie in staat te stellen het overgangsproces te begeleiden, mits de partijen in Madagaskar hun verbintenissen volgens de voornaamste stappen van de routekaart nakomen, of de verbintenissen die kunnen voortkomen uit een eventuele politieke dialoog tussen de regering van Madagaskar en de Europese Unie.

5. De looptijd van Besluit 2010/371/EU, zoals verlengd bij Besluit 2011/324/EU, verstrijkt op 6 december 2011. De passende maatregelen zoals gewijzigd bij onderhavig besluit dienen voor een periode van twaalf maanden van kracht te blijven, onverminderd regelmatige toetsing tijdens die periode,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Besluit 2010/371/EU, verlengd bij Besluit 2011/324/EU, wordt als volgt gewijzigd:

1) De maatregelen die in de brief in de bijlage bij Besluit 2010/371/EU van 6 juni 2010 worden vermeld, worden vervangen door de maatregelen in de bijlage bij dit besluit.

2) In artikel 3 van Besluit 2010/371/EU wordt de tweede zin vervangen door: "Dit besluit blijft tot 6 december 2012 van kracht en wordt in die periode regelmatig getoetst".

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

BIJLAGE

Brussel,

ONTWERP-BRIEF AAN DE VOORZITTER VAN DE OVERGANGSAUTORITEIT

Excellentie,

De Europese Unie hecht het grootste belang aan de bepalingen van artikel 9 van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst. De eerbiediging van de mensenrechten, de democratische instellingen en de rechtsstaat zijn essentiële elementen van de partnerschapsovereenkomst en vormen als zodanig de basis van onze betrekkingen.

Bij brief van 16 juni 2011 heeft de Europese Unie u in kennis gesteld van Besluit 2011/324/EU van 30 mei 2011 om de passende maatregelen, op 7 juni 2010 tegen Madagaskar genomen in de zin van artikel 96, lid 2, onder c), van deze overeenkomst, te verlengen tot 6 december 2011.

Sinds die datum heeft de Europese Unie de politieke situatie in uw land van nabij gevolgd en actief steun verleend aan de bemiddelingsinspanningen van de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC) en andere Afrikaanse partners, waardoor uiteindelijk op 17 september 2011 de routekaart, als gewijzigd op de top van de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC) van 11 en 12 juni 2011, kon worden ondertekend.

De Europese Unie heeft zich verheugd getoond over deze ondertekening en eraan herinnerd dat zij bereid blijft het overgangsproces politieke en financieel te steunen, indien de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC) en de Afrikaanse Unie daarom verzoeken en in nauwe samenwerking met de internationale gemeenschap.

De verbintenis van de Europese Unie wordt afhankelijk gesteld van de naleving door Madagaskar van zijn verbintenissen, als volgt:

Verbintenissen van Madagaskar | Verbintenissen van de Europese Unie |

Ondertekening van de routekaart | Verklaring van de woordvoerder van de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter (positief antwoord i.v.m. de ondertekening en verklaring van engagement voor politieke en financiële begeleiding van de overgang, mits deze wordt uitgevoerd) Eerste contacten op hoog niveau met de autoriteiten van Madagaskar (bezoek van twee ministers uit Madagaskar) Vaststelling/formulering van de steunprogramma's voor kwetsbare bevolkingsgroepen in het kader van het tiende EOF en begrotingslijnen Vaststelling van de programma's voor ontwikkelingssamenwerking en steun aan de overgang in het kader van het tiende EOF en begrotingslijnen |

Benoeming bij consensus van de eerste minister en de regering van nationale eenheid | Erkenning van de legitimiteit van de president en de overgangsregering van Madagaskar, waardoor de presentatie van geloofsbrieven van de ambassadeur van de Unie in Madagaskar mogelijk wordt Bijeenroeping van de eerste plenaire vergadering van de politieke dialoog volgens art. 8 van de Overeenkomst van Cotonou (bespreking van de voorwaarden en modaliteiten voor de geleidelijke hervatting van de samenwerking) Overleg met SADC en AU om de overgang te begeleiden (steun voor de routekaart en de eerste maatregelen ter omzetting ervan) en/of bijeenroeping van de internationale contactgroep inzake Madagaskar, positief antwoord en actieve deelname van de Unie voor een gezamenlijk antwoord aan de internationale gemeenschap Vaststelling van de projecten voor ontwikkelingssamenwerking en steun aan de overgang in het kader van het tiende EOF en begrotingslijnen |

Installering van het overgangsparlement en de onafhankelijke nationale kiescommissie (CENI) en uitwerking en uitvoering met steun van de VN (evaluatieverslag verkiezingen) van een geloofwaardig kader voor verkiezingen | Indien het evaluatieverslag van de verkiezingen van de VN als voldoende wordt beschouwd en de verkiezingskalender realistisch is: Opname van Madagaskar in de lijst van prioritaire landen voor een verkiezingswaarnemingsmissie van de EU in 2012, bijgevolg bevestiging van de bereidheid van de Unie een verkiezingswaarnemingsmissie te sturen, afhankelijk van de financiële mogelijkheden, alsook een verkenningsmissie Vaststelling en formulering van de maatregelen voor verkiezingssteun in het kader van diverse instrumenten, met name het Stabiliteitsinstrument, afhankelijk van de financiële mogelijkheden |

Goedkeuring van een amnestiewet door het overgangsparlement en goedkeuring door het parlement van een wet tot vaststelling van de voorwaarden voor het ontslag van de overgangspresident, de eerste minister en de leden van de regering, indien deze besluiten zich kandidaat te stellen voor de verkiezingen | Tweede plenaire vergadering van de politieke dialoog volgens art. 8 van de Overeenkomst van Cotonou (voortzetting van de bespreking van de voorwaarden en modaliteiten voor de geleidelijke hervatting van de samenwerking) Vaststelling/formulering van de steunmaatregelen voor nationale verzoening en democratisering |

Organisatie van wetgevende en presidentsverkiezingen | Zending van een verkiezingswaarnemingsmissie van de EU, afhankelijk van de financiële mogelijkheden |

Afkondiging van de verkiezingsresultaten en terugkeer naar de grondwettelijke orde | Verklaring van hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter Ashton over het verloop en de resultaten van de verkiezingen, en beoordeling van de geloofwaardigheid ervan In het geval van een positief scenario, inleiding van de procedure tot intrekking van het besluit volgens artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou en van het besluit van de Europese Commissie tot overname van de taken van de nationale ordonnateur Tenuitvoerlegging van maatregelen tot hervatting van de ontwikkelingssamenwerking (EOF en begrotingslijnen) |

Nieuwe president, nieuwe regering en nieuw parlement in functie | Verklaring van de Unie bij monde van de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter Ashton en commissaris Piebalgs over de terugkeer naar de grondwettelijke orde en tot bevestiging van de volledige normalisering van de betrekkingen EU-Madagaskar en de integrale hervatting van de ontwikkelingshulp Intrekking van het besluit krachtens art. 96 van de Overeenkomst van Cotonou en van het besluit van de Europese Commissie tot overname van de taken van de nationale ordonnateur |

Wij raden u en alle politieke partners in Madagaskar aan met de grootste volharding uw inspanningen voort te zetten voor een zo spoedig mogelijke uitvoering van de routekaart, zodat de Europese Unie in staat wordt gesteld het overgangsproces te begeleiden om de crisis in Madagaskar op basis van consensus en op een neutrale manier te beëindigen, met het oog op de organisatie van vrije en geloofwaardige verkiezingen die de terugkeer naar de grondwettelijke orde mogelijk maken.

In het licht van het voorgaande heeft de Europese Unie besloten de in de brief bij Besluit 2010/371/EU van 6 juni 2010 (verstuurd op 16 juni 2010) genoemde maatregelen te vervangen door de volgende passende maatregelen:

- Humanitaire hulp en noodhulp ondervinden geen gevolgen.

- De Commissie kan bepaalde projecten en programma’s uitvoeren die de bevolking rechtstreeks ten goede komen.

- Begrotingssteun op basis van nationale indicatieve programma’s ("NIP") van het negende en tiende Europees Ontwikkelingsfonds ("EOF") blijft geschorst.

- De projecten en programma's die reeds gaande zijn in het kader van het negende EOF, worden verder uitgevoerd, met uitzondering van maatregelen en betalingen die direct betrekking hebben op de regering en haar instanties; daarbij is een herziening mogelijk naar gelang van de politieke situatie. De wijzigingen in en de toevoegingen aan de lopende contracten worden per geval beoordeeld.

- Regionale projecten worden per geval beoordeeld.

- De tenuitvoerlegging van het Nationale Indicatieve Programma in het kader van het tiende EOF wordt afhankelijk gesteld van de naleving van de verbintenissen door Madagaskar, zoals in bovenstaande tabel wordt aangegeven, waarna de Europese Unie geleidelijk aan de steunprogramma's aan de bevolking, de begeleiding van de overgang, en ten slotte de volledige hervatting van de ontwikkelingshulp voor Madagaskar zal inleiden.

Deze maatregelen blijven van kracht tijdens een periode van twaalf maanden, maar zij kunnen op elk ogenblik worden herzien naar gelang van positieve of negatieve ontwikkelingen van de politieke situatie in Madagaskar.

Met de meeste hoogachting,

Voor de Europese Unie

Catherine ASHTON Andris PIEBALGS

[1] PB L 169 van 3.7.2010, blz. 13.

[2] PB L 146 van 1.6.2011, blz. 2.

[3] PB L 317 van 15.12.2000, blz. 3.

[4] PB L 287 van 4.11.2010, blz. 3.

[5] PB L 317 van 15.12.2000, blz. 376.

[6] PB L 169 van 3.7.2010, blz. 13.

[7] PB L 146 van 1.6.2011, blz. 2.