16. 3. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 68/17 
ten bevorderen en de nuttige rol van het Europees Netwerk 
voor de uitwisseling van informatie (ELISE) moeten uitbou­
wen en blijven aanmoedigen. 
2.7.6. Alle in PWI's werkzame zelfstandigen of werkne­
mers zouden, zowel in het geval van faillissement als bij 
tijdelijke stillegging van de activiteiten, aanspraak moeten 
kunnen maken op de in de nationale wettelijke regelingen 
voorziene werkloosheidsuitkeringen en andere sociale zeker­
heidsprestaties. 
2.7.7. Overname van insolvente of failliete bedrijven 
door werknemers zou vergemakkelijkt kunnen worden als de 
werknemers officieel bij de faillissementsprocedures betrok­
ken werden en als een (oneconomische) bedrijfssluiting 
voorkomen werd door middel van een gezamenlijk overeen­
gekomen beheers- en onderhoudscontract, dan wel door de 
nodige gerechtelijke procedures waarbij de belangen van alle 
partijen in aanmerking worden genomen en er vooral naar 
gestreefd wordt levensvatbare arbeidsplaatsen te behou­
den. 
Gedaan te Brussel, 17 december 1986. 
1. Inleiding 
1.1. De geïntegreerde maatregelen staan bij het Econo­
misch en Sociaal Comité al jarenlang in de belangstelling. Het 
Comité is nl. van oordeel dat de Gemeenschap onderontwik­
kelde of sterk achterop geraakte regio's te hulp dient te 
komen en daarbij niet alleen de diverse communautaire 
instrumenten onderling, maar ook het communautaire 
instrumentarium en de nationale instrumentaria met elkaar 
moet coördineren en combineren. 
1.2. Zo heeft het Comité op 30 april 1980 met algemene 
stemmen een studie van de hand van de heer Bornard over een 
geïntegreerde maatregel in Lotharingen goedgekeurd. 
13. In 1982 heeft de heer Bornard de gehele problema­
tiek rond de geïntegreerde maatregelen grondig doorgelicht. 2.7.8. De sociale partners van hun kant zouden de PWI's 
kunnen stimuleren en ervoor kunnen zorgen dat zij behoor­
lijke arbeidsvoorwaarden bieden door overal in Europa 
plaatselijke en regionale tripartite comités op te zetten, 
bestaande uit: 
— werkgevers, werknemers en afgevaardigden van andere 
sociale en beroepsgroepen; 
— afgevaardigden van plaatselijke overheden; 
— plaatselijke groepen van initiatiefnemers en afgevaardig­
den van PWI-projecten. 
Deze comitées zouden gezamenlijk PWI's die in hun eigen 
gemeenschap worden opgezet, hulp kunnen bieden, kunnen 
adviseren en op constructieve wijze kunnen begeleiden, mede 
met het oog de arbeidsplaatsen die kunnen worden gecreëerd 
door de uitvoering van de grootscheepse infrastructuurpro­
gramma's welke door de Raad zijn opgezet om de produk-
tieactiviteiten en de werkgelegenheid te bevorderen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
A. MARGOT 
In het door de heer Bornard zelf opgestelde deel van de studie 
worden de algemene aspecten van de geïntegreerde 
maatregelen onder de loep genomen, waarna in een aantal 
bijlagen — opgesteld door de co-rapporteurs Masprone (J), 
Hall (2), Ognibene (3) en Kolbenschlag (4) — nader wordt 
ingegaan op de reeds ten uitvoer gelegde maatregelen (Napels 
en Belfast) en op enkele maatregelen voor andere regio's die 
op dat moment in voorbereiding waren. 
1.4. Later heeft het Comité — op verzoek van enkele 
leden van de Afdeling voor regionale ontwikkeling — de heer 
(») Napels. 
(2) Belfast. 
(3) Achtergebleven plattelandsgebieden. 
(4) Beierse Woud. Advies inzake de criteria voor en werking van geïntegreerde maatregelen 
(87/C 68/10) 
Nr. C 68/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 3. 87 
Regaldo een informatief rapport over een geïntegreerde 
maatregel voor het graafschap Clwyd in Noord-Wales laten 
opstellen. 
1.5. In april 1985 heeft het Comité overeenkomstig 
artikel 20, vierde alinea, van het Reglement van Orde de 
Afdeling voor regionale vraagstukken opgedragen, in het 
licht van bovenvermelde studies en ervaringen een initiatief­
advies over „de criteria voor en werking van geïntegrerende 
maatregelen" op te stellen. 
1.6. Het advies van de afdeling is op 12 september 1986 
goedgekeurd. Rapporteur was de heer Della Croce. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 242e 
zitting (vergadering van 17 december 1986) het volgende 
advies uitgebracht, dat met ruime meerderheid van stemmen 
(2 stemmen tegen, bij 2 onthoudingen) is goedgekeurd: 
2. De lopende maatregelen 
2.1. Tot nog toe zijn Napels en Belfast de enige regio's die 
de Gemeenschap met geïntegreerde maatregelen te hulp is 
gekomen. Deze maatregelen lopen al sinds verscheidene jaren 
en zijn destijds opgezet bij wijze van experiment. Naast deze 
twee experimenten — die hoofdzakelijk door het EFRO 
worden gefinancierd — moeten nog de „geïntegreerde ont­
wikkelingsprogramma's" t.b.v. plattelandsgebieden — 
waarvan de financiering voornamelijk via het EOGFL loopt 
— worden vermeld. Dergelijke programma's vallen echter 
buiten het bestek van dit advies. 
2.2. De Commissie heeft meermaals verklaard dat zij met 
deze geïntegreerde aanpak wilde doorgaan, maar zij heeft 
nog steeds geen nieuwe regio gekozen. 
2.3. Mede in het licht van de experimenten in Napels en 
Belfast, beschouwt het Comité dergelijke maatregelen als een 
efficiënt middel om de ontwikkeling van bepaalde regio's te 
stimuleren. Essentiële voorwaarde voor het welslagen van 
geïntegreerde maatregelen is dat zij uit een heel pakket 
projecten bestaan, dat zowel de plaatselijke als de nationale 
instanties bij de tenuitvoerlegging ervan worden betrokken 
en dat alle nationale en communautaire financieringsinstru­
menten worden ingeschakeld. De tenuitvoerlegging van de 
diverse projecten dient te geschieden in het kader van een 
ontwikkelingsplan, waarbij de diverse maatschappelijke 
kringen een doorslaggevende rol te vervullen krijgen en 
rekening wordt gehouden met de werkelijke behoeften van de 
gebieden in kwestie alsmede met het belang van de Gemeen­
schap. 
2.4. Het Comité is van oordeel dat de experimentele fase 
nu als afgesloten moet worden beschouwd en dat geïnte­
greerde maatregelen voortaan als een volwaardig instrument 
van het regionaal ontwikkelingsbeleid moeten worden inge­
schakeld. Dit instrument mag evenwel alleen worden ge­
bruikt in gevallen die aan welbepaalde criteria voldoen. 3. Rechtsgrond van de geïntegreerde maatregelen 
3.1. Artikel 34 van die nieuwe EFRO-verordening van 
1984 handelt over „geïntegreerde ontwikkelingsacties" en 
„geïntegreerde ontwikkelingsprojecten", waaraan een aan­
zienlijke betekenis wordt toegekend aangezien wordt 
bepaald dat de investeringen en maatregelen die er deel van 
uitmaken voorrang kunnen krijgen bij de toekenning van de 
EFRO-middelen. 
3.2. Volgens bovengenoemd artikel gaat het hier om „een 
samenhangend geheel van openbare en particuliere acties en 
investeringen" ten behoeve van „een beperkt geografisch 
gebied dat lijdt onder bijzonder ernstige problemen, met 
name ontwikkelingsachterstand, industriële achteruitgang of 
stedelijk verval". Van fundamenteel belang is dat gebruik 
wordt gemaakt van verscheidene financiële instrumenten met 
structurele oogmerken en dat bij de tenuitvoerlegging van de 
projecten nauw overleg wordt gepleegd en nauwe coördina­
tie plaatsvindt tussen de communautaire instanties en de 
nationale en plaatselijke overheden. 
3.3. In zij n huidige vorm is dit artikel echter niet meer dan 
een soort algemene „programmaverklaring", zodat enige 
toelichting en aanvulling op zijn plaats is. 
3.4. Daar de Commissie meermaals heeft verklaard van 
plan te zijn een voorstel voor een verordening inzake 
geïntegreerde maatregelen in te dienen, dringt het Comité 
erop aan dat zij die belofte nakomt, ook al lijkt zij het 
intussen over een andere boeg te willen gooien, aangezien zij 
tegenwoordig liever van een „geïntegreerde aanpak" 
spreekt. 
3.5. De Commissie zou niet alleen voor een solidere 
rechtsgrond moeten zorgen, maar bovendien ook nader 
moeten aangeven op welke manier bij de uitwerking, de 
tenuitvoerlegging en het beheer van de geïntegreerde maat­
regelen precies te werk moet worden gegaan. 
Een en ander zou in de verordening duidelijk en gedetailleerd 
moeten worden aangegeven. 
3.6. In een nota van 2 september 1986 heeft de Commis­
sie de Raad en het Parlement nadere informatie verstrekt over 
de geïntegreerde aanpak van de regionale ontwikkelings­
problemen. 
Het gaat hier om een zeer interessant document, waar men 
een aantal ideeën in terugvindt die het Comité vroeger ook al 
naar voren heeft gebracht. De Commissie spreekt echter 
voortdurend over „geïntegreerde aanpak" en rept met geen 
woord over „geïntegreerde maatregelen". Toch mag men 
aannemen dat het vooral over dergelijke maatregelen gaat, 
aangezien zij de definitie van artikel 34 in dit document 
overneemt. 
Ook qua terminologie zou dus voor meer duidelijkheid 
moeten worden gezorgd. 
16. 3. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 68/19 
Het Comité zou graag zien dat het formeel over alle in het 
kader van deze geïntegreerde aanpak genomen en geplande 
maatregelen wordt geraadpleegd. 
4. Financiering van de geïntegreerde maatregelen 
4.1. Bij de tenuitvoerlegging van de geïntegreerde maat­
regelen moeten de Lid-Staten (en eventueel de regionale en 
lokale instanties), de communautaire structuurfondsen en de 
Europese Investeringsbank economische en financiële steun 
verlenen. 
4.2. De financiële steun van de Gemeenschap dient de 
steun van de nationale en plaatselijke overheden aan te vullen 
en mag hiervoor niet in de plaats komen. 
4.3. De Gemeenschap kan gebruik maken van de 
bestaande structuurfondsen, op voorwaarde dat zij voor de 
nodige coördinatie zorgt, de toekenningsvoorwaarden en de 
regels voor het toezicht op het gebruik van het geld gelijktrekt 
en — naar gelang van de situatie op het ogenblik van de 
steunverlening en ter wille van de continuïteit van de 
geïntegreerde maatregelen — de steunmaatregelen over 
langere perioden laat lopen dan momenteel het geval is. 
4.4. De verordeningen van de structuurfondsen dienen 
zodanig te worden gewijzigd dat deze op een rationele manier 
kunnen worden gecoördineerd en op een flexibelere manier 
kunnen worden ingezet, en dat steun kan worden verleend in 
gevallen die momenteel niet in aanmerking komen. 
4.5. Zonder afbreuk te willen doen aan de bepalingen van 
de Europese Akte, wijst het Comité erop dat voor de 
geïntegreerde maatregelen evenals voor de geïntegreerde 
mediterrane programma's méér geld ter beschikking dient te 
worden gesteld (momenteel is alleen voor de haalbaarheids­
studies geld beschikbaar). 
4.6. In het geval van Napels en Belfast heeft de Gemeen­
schap zich weliswaar niet onbetuigd gelaten en heeft zij zelfs 
een krachtige impuls gegeven tot de uitwerking en coördina­
tie van de diverse projecten, maar niettemin was haar 
financiële bijdrage in absolute cijfers en als percentage van de 
totale kosten van beide maatregelen gering. 
4.7. Wanneer in de toekomst nieuwe geïntegreerde maat­
regelen worden opgezet, zou de Gemeenschap haar aandeel 
in de financiering ervan (t.o.v. de bijdrage van de nationale 
overheid) moeten optrekken. De plaatselijke instanties zou­
den dan meer initiatief aan de dag leggen, zodat de commu­
nautaire bijdrage een soort multiplicatoreffect zou teweeg­
brengen. 
4.8. In dit verband wijst het Comité er nogmaals op dat de 
financiële armslag van de communautaire structuurfondsen 
te beperkt is. 
4.9. Zoals uit het verslag betreffende de tenuitvoerlegging 
van de structuurmaatregelen blijkt, heeft ook de benarde begrotingssituatie in de Gemeenschap een negatieve weerslag 
op het EFRO. 
5. Geïntegreerde steunverlening via de communautaire 
structuurfondsen 
5.1. Tot nog toe liep de communautaire steunverlening 
voor geïntegreerde maatregelen via het EFRO en — zij het in 
mindere mate — via het ESF. Ook via de afdeling „Oriënta­
tie" van het EOGFL is enige steun verleend, maar dit bedrag 
was zeer gering en — behalve bij de „geïntegreerde ontwik­
kelingsprogramma's" — was hier van enige coördinatie met 
de steunverlening uit andere bronnen geen sprake. 
5.2. Het zou echter niet realistisch zijn de moeilijkheden 
te onderschatten die zich in de praktijk voordoen wanneer 
men de steunverlening uit het EOGFL en die uit de andere 
structuurfondsen wil coördineren. Daarom moet er met klem 
op worden gewezen dat de Commissie zelf in haar Groen­
boek heeft verklaard dat de steunmaatregelen t.b.v de 
landbouwsector op die in het kader van het regionaal beleid 
moeten worden afgestemd. 
5.3. Daar ook de Commissie van oordeel is dat alle 
beschikbare middelen moeten worden gebruikt voor het 
verwezenlijken van algemene economische — en dus niet 
alleen agrarische — doelstellingen in de regio's, en ook zij 
overtuigd is van het nut van een geïntegreerde aanpak, zou bij 
steunverlening voor geïntegreerde maatregelen in gebieden 
waar de landbouw van grote betekenis is, ook steeds het 
EOGFL moeten worden ingeschakeld. 
5.4. Om langs deze weg krachtiger te kunnen optreden, 
zouden de middelen van de afdeling Oriëntatie echter moeten 
worden uitgebreid. 
6. Uitwerking van de geïntegreerde maatregelen 
6.1. De uitwerking van een geïntegreerde maatregel moet 
beginnen met het opstellen van een ontwikkelingsplan, 
d.w.z. een samenhangend geheel van projecten en investe­
ringen van particuliere en overheidsinstanties waarmee de 
achterstand en de problemen van de betrokken regio in 
belangrijke mate kunnen worden weggewerkt. 
6.2. Men dient er echter rekening mee te houden dat een 
dergelijke geïntegreerde maatregel niet zo maar een pakket 
van projecten, maar een belangrijke gebeurtenis met verrei­
kende gevolgen is. In het ontwikkelingsplan dient dan ook 
nauwkeurig — en met het nodige cijfermateriaal — te 
worden aangegeven welke voordelen de geïntegreerde aan­
pak biedt in vergelijking met afzonderlijke steunmaatregelen, 
waarvan het effect uiteraard veel geringer zou zijn. 
6.3. Een essentieel aspect van het ontwikkelingsplan is 
bijgevolg de coödinatie van de diverse nationale en commu­
nautaire financieringsinstrumenten. 
6.4. Die financieringsinstrumenten dienen bovendien zo 
te worden gebruikt dat zij een krachtige stimulans vormen 
voor particuliere investeringen. 
6.5. Reeds bij de uitwerking van de geïntegreerde maat­
regel moet ervan worden uitgegaan dat alle instellingen, 
Nr. C 68/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 16. 3. 87 
instanties, organisaties en ondernemers waarvoor de maat­
regel van belang is, actief bij de zaak moeten worden 
betrokken en met elkaar moeten samenwerken om de 
gewenste resultaten te bereiken. 
7. Rol van de maatschappelijke kringen en van de commu­
nautaire instellingen 
7.1. Zowel in Napels als in Belfast blijken de diverse 
maatschappelijke kringen maar weinig bij de geïntegreerde 
maatregelen betrokken te zijn, hetgeen de draagwijdte ervan 
beperkt heeft. 
7.2. De vertegenwoordigers van de Gemeenschap daar­
entegen hebben de zaak op de voet gevolgd en actief 
meegewerkt. Zij hebben niet alleen een duidelijk bewijs 
geleverd van de belangstelling van de Gemeenschap voor de 
resultaten van de geïntegreerde maatregelen, maar hebben er 
ook — en vooral — voor gezorgd dat deze de stempel van het 
regionaal beleid van de Gemeenschap hebben meegekregen. 
Verder hebben zij nog zeer deskundig hulp verleend bij het 
gebruik van de uit de structuurfondsen verleende steun. 
7.3. Men kan dan ook stellen dat de communautaire 
instanties en de diverse maatschappelijke en economische 
kringen van meet af aan actief aan de geïntegreerde maatre­
gelen moeten meewerken. 
7.4. Wanneer een geïntegreerde maatregel wordt opge­
zet, moeten de representatieve organisaties van alle belan­
gengroepen om advies worden gevraagd. 
Hoewel dit advies niet bindend kan zijn, moeten de bevoegde 
instanties er bij de keuze van de projecten toch terdege 
rekening mee houden. 
8. Beheer van de geïntegreerde maatregelen 
8.1. Alles wat planning, toezicht en beheer aangaat, is 
van het allergrootste belang. 
8.2. Met name zou er een Raadgevend Comité — 
bestaande uit vertegenwoordigers van alle betrokken orga­
nisaties en instanties — moeten worden ingesteld. Dat 
Comité zou permanent toezicht moeten uitoefenen op het 
beheer van iedere geïntegreerde maatregel, en zou moeten 
nagaan of de diverse steunmaatregelen wel in overeenstem­
ming zijn met de oorspronkelijke opzet van de geïntegreerde 
maatregel en of er eventueel aanpassingen of varianten nodig 
zijn. Verder zou het op geregelde tijdstippen moeten bekijken 
welke concrete resultaten de geïntegreerde maatregel heeft 
opgeleverd. 
8.3. Het beheer van de geïntegreerde maatregelen zou 
moeten worden toevertrouwd aan goed gestructureerde 
organen die in staat zijn om de toepassing van een zo 
ingewikkeld instrument op de voet te volgen. 
Dergelijke overheidsorganen (of in de publiekrechtelijke 
sfeer opererende organen) zouden over efficiënte administra­
tieve en organisatorische structuren moeten beschikken en op 
dezelfde manier als moderne particuliere ondernemingen 
moeten kunnen opereren en geleid worden. 8.4. Het welslagen van de geïntegreerde maatregelen 
hangt grotendeels af van de relaties tussen de plaatselijke en 
de nationale overheden en van de samenwerking tussen deze 
overheden en de communautaire instanties. Een harmonisch 
samenspel tussen de diverse overheden en een geïntegreerde 
aanpak van de steunverlening zijn bij het beheer van de 
geïntegreerde maatregelen — en met name bij de werkzaam­
heden van bovengenoemde beheersorganen en van de toe­
zichthoudende raadgevende comités — dan ook beslist 
noodzakelijk. In dit verband is het van het grootste belang 
dat de Lid-Staten hun volledige medewerking verlenen. 
9. Fundamentele kenmerken van de geïntegreerde maatre­
gelen 
9.1. Geïntegreerde maatregelen dienen tot doel te hebben 
de sociaal-economische ontwikkeling van de betrokken 
regio's te stimuleren. Concreet betekent dit dat zij moeten 
bijdragen tot een verbetering van de werkgelegenheid, het 
BIP, de levensstandaard en de levensomstandigheden. 
9.2. In de allereerste plaats dienen zij gericht te zijn op het 
verbeteren van de werkgelegenheidssituatie en dus op het 
scheppen van nieuwe stabiele arbeidsplaatsen. Om de 
geïntegreerde maatregelen zo veel mogelijk effect te doen 
sorteren, zou moeten worden bepaald dat de winst die met 
het geïnvesteerde kapitaal is geboekt, opnieuw in hetzelfde 
gebied moet worden geïnvesteerd, ten einde de werkgelegen­
heidssituatie te kunnen blijven verbeteren. 
9.3. Van groot belang voor het welslagen van de geïnte­
greerde maatregelen is dat de steunmaatregelen een multisec-
torieel karakter hebben, zodat de steun uit verschillende 
hoeken komt en op diverse terreinen positieve resultaten 
kunnen worden geboekt. 
9.4. De beschikbare middelen moeten behoorlijk worden 
verdeeld over projecten op het vlak van de infrastructuur, in 
de secundaire en de tertiaire (diensten)sector, en in de 
landbouw. Bijzondere aandacht verdient verder de bescher­
ming van landschap en milieu en van het regionaal kunstbe­
zit. Ten slotte moet ook voor de beroepsopleiding voldoende 
geld worden uitgetrokken, omdat men over goedgeschoolde, 
bekwame mensen moet beschikken om de ontwikkelingsstra­
tegie ten uitvoer te kunnen leggen. 
9.5. Het spreekt vanzelf dat in dergelijke onderontwik­
kelde of achterop geraakte regio's speciale aandacht dient te 
worden besteed aan de woningbouw. 
Toch mag steunverlening t.b.v. de woningbouw niet de 
hoofdmoot vormen, omdat zulks zou neerkomen op een 
onderschatting van het belang van maatregelen ter bevor­
dering van de investeringen in de produktieve sectoren, 
waardoor het welslagen van de geïntegreerde maatregelen in 
het gedrang zou komen. 
9.6. Hoofddoel van de geïntegreerde maatregelen is het 
scheppen van duurzame arbeidsplaatsen. Er moet dan ook 
voor worden gezorgd dat de arbeidskrachten die tijdelijk 
worden gebruikt voor de uitbouw van de infrastructuur, de 
oprichting van bedrijfsgebouwen en de uitvoering van spe­
ciale woningbouwprojecten later een definitieve baan krijgen 
in de produktieve sector of de dienstensector. 
16. 3. 87 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 68/21 
10. Geografische afbakening en uitvoeringstermijnen van de 
geïntegreerde maatregelen 
10.1. Voor de tenuitvoerlegging van de geïntegreerde 
maatregelen moeten middellange of lange termijnen worden 
vastgesteld. Dit vereist echter een aantal garanties. 
Zo is het van groot belang dat — zoals reeds in de vorige 
paragrafen is gezegd — een aantal normen en een procedure 
worden vastgesteld, de structuurfondsen worden ingescha­
keld, de diverse directoraten-generaal van de Commissie hun 
werkzaamheden coördineren en de bevoegde diensten van de 
Commissie behoorlijk worden gestructureerd. 
Wanneer wordt besloten een geïntegreerde maatregel op te 
zetten, moeten degenen voor wie deze maatregel van belang 
is de zekerheid hebben dat de tenuitvoerlegging ervan niet 
door administratieve rompslomp of procedurekwesties zal 
worden belemmerd en dat de toegekende steun tijdig ter 
bestemming zal komen. 
10.2. Ook de geografische afbakening van de te onder­
steunen regio's vormt een delicaat en ingewikkeld probleem 
omdat het gebied in kwestie een homogeen geheel moet 
vormen en de geïntegreerde maatregel de gehele regio ten 
goede moet komen. 
De resultaten van de maatregel moeten duidelijk zichtbaar 
zijn voor de gehele plaatselijke bevolking. 
11. Slotopmerkingen 
11.1. In het rapport van de Afdeling voor regionale 
ontwikkeling (doe. CES 706/86 fin) wordt het standpunt 
van het Comité t.a.v. de geïntegreerde maatregelen in 
Belfast en Napels uitvoering uiteengezet. Over het geheel 
genomen is dit nog steeds positief, maar het Comité is wel van 
oordeel dat nog een lange weg zal moeten worden afgelegd 
voordat optimale resultaten zullen worden bereikt. 
11.2. De ervaringen met deze twee experimenten zouden 
de Gemeenschap ertoe moeten aanzetten nieuwe initiatieven 
te ontplooien in toepassing van artikel 34 van de EFRO-ver-
ordening en zich daarbij niet te beperken tot stedelijke 
agglomeraties. Ook eilandgebieden, bergstreken en onder­
ontwikkelde plattelandsgebieden dienen nl. in aanmerking te 
komen. 
Bijzondere aandacht verdienen verder een aantal grensgebie­
den met structurele problemen waar pogingen om de in­
vesteringen te stimuleren een reële kans van slagen hebben. In 
dergelijke gebieden zou men door het opzetten van geïn­
tegreerde maatregelen moeten trachten de steunverlening 
door de betrokken Lid-Staten beter te organiseren en zo 
mogelijk ook op supranationaal niveau te coördineren. 
11.3. De rechtsgrond van de geïntegreerde maatregelen 
dient duidelijk en meer in detail te worden aangegeven en er 
Gedaan te Brussel, 17 december 1986. moet met bekwame spoed worden gereageerd op de infor­
matieve nota die de Commissie op 2 september 1986 heeft 
uitgebracht. Dat er op het organisatorische vlak nog een 
aantal tekortkomingen zijn heeft de Commissie intussen al 
ingezien, want zij heeft een nieuw directoraat-generaal (DG 
XXII) opgericht en dit speciaal belast met het coördineren 
van de structuurfondsen. Nu is het te hopen dat dit nieuwe 
directoraat-generaal het nodige gezag zal hebben om zich van 
deze taak te kunnen kwijten. 
Het Comité heeft de Commissie ongeveer vijfjaar geleden een 
aantal suggesties voor een nauwkeurigere omschrijving van 
de rechtsgrond van de geïntegreerde maatregelen gedaan. De 
aanbevelingen van het Comité zijn grotendeels verwerkt in 
artikel 34 van de nieuwe EFRO-verordening, dat duidelijke­
re richtsnoeren geeft voor de bestemming van de communau­
taire steun. 
11.4. Op korte termijn is het van het grootste belang dat 
alle structuurfondsen worden ingeschakeld, dat voldoende 
steun wordt verleend en dat de steunverlening uit de diverse 
fondsen een complementair karakter heeft. Bovendien moe­
ten de desbetreffende verordeningen aan de geïntegreerde 
aanpak van de regionale problemen worden aangepast. Het 
ligt nl. voor de hand dat bij de tenuitvoerlegging van een 
gecoördineerd programma ter bevordering van de ontwikke­
ling van een bepaalde regio de diverse fondsen op elkaar 
moeten worden afgestemd, want alleen op die manier 
kunnen goede resultaten worden bereikt. Verder moet 
duidelijk worden aangegeven onder welke omstandigheden 
een geïntegreerde maatregel kan worden goedgekeurd en aan 
welke vereisten bij de indiening van een voorstel moet 
worden voldaan. 
11.5. Van essentieel belang is bovendien ook dat de 
plaatselijke, nationale en communautaire instanties en de 
representatieve sociaal-economische organisaties in alle 
belangensectoren ruimschoots bij de geïntegreerde maatrege­
len worden betrokken en actief aan de tenuitvoerlegging 
hiervan meewerken. 
11.6. Daar de geïntegreerde maatregelen in Napels en 
Belfast niet tot een noemenswaardige verbetering van de 
werkgelegenheidssituatie in de betrokken gebieden hebben 
geleid, vestigt het Comité er nogmaals de aandacht op dat een 
geïntegreerde maatregel in de eerste plaats een aanzienlijke 
toeneming van de werkgelegenheid op lange termijn ten doel 
moet hebben. 
11.7. Ten slotte wijst het Comité erop dat dit advies kort 
is gehouden omdat er niet veel tijd was en ook een grondige 
analyse van de geïntegreerde maatregelen in Napels en 
Belfast moest worden gemaakt. 
Het hoopt evenwel dat het zijn werkzaamheden op dit terrein 
zal kunnen voortzetten en zich meer in het bijzonder zal 
kunnen verdiepen in de situatie van enkele gebieden waar­
voor haalbaarheidsstudies zijn of worden verricht (zoals b.v. 
het Beierse Woud en het eiland Réunion). 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
A. MARGOT