NL Publicatieblad van de Europese Unie C 426/1

BIJDRAGE VAN DE LV COSAC

Den Haag, 12-14 juni 2016

(2016/C 426/01)

1. Vormen van parlementair toezicht

1.1. Cosac verwelkomt het feit dat de nationale parlementen, zoals vermeld in het 25e halfjaarlijkse verslag van Cosac, de ambitie hebben om een actieve rol te spelen op EU-niveau, met volledige inachtneming van de huidige Verdragen. Bovendien merkt Cosac op dat de belangrijkste parlementaire toezichtsactiviteiten voor nationale parlementen bestaan uit overheidstoezicht, als beleidsmakers en als openbaar forum, en het deelnemen aan een actieve uitwisseling met andere nationale parlementen.

Cosac verzoekt om deze reden de nationale regeringen en de relevante EU-instellingen de vervulling van de ambities van de parlementen op EU-niveau te vergemakkelijken, hieraan bij te dragen en hier zoveel mogelijk en waar nodig rekening mee te houden.

1.2. Cosac wijst erop dat de meeste nationale parlementen informatie uitwisselen over de politieke dialoog en bijdragen met betrekking tot de subsidiariteit aangaande EU-voorstellen. Cosac moedigt de parlementen aan gebruik te maken van alle beschikbare kanalen voor de uitwisseling van informatie, ook over de uitvoering van de EU-wetgeving, om standpunten in te nemen over EU-dossiers. Cosac nodigt de parlementen uit nieuwe manieren te blijven zoeken om de samenwerking op dit gebied te verbeteren.

1.3. Cosac nodigt de toekomstige parlementen die het voorzitterschap bekleden in de eerste helft van het jaar, uit om in samenwerking met het Cosac-secretariaat een jaarlijks overzicht op te stellen van de prioriteiten van de parlementen uit het werkprogramma van de Commissie op basis van gegevens die worden ontvangen van alle nationale parlementen, dit overzicht te delen onder alle parlementen/kamers en het te bezorgen aan de EU-instellingen.

1.4. Cosac merkt op dat het jaarlijkse overzicht van parlementaire prioriteiten nuttig kan zijn om de samenwerking tussen de nationale parlementen en het Europees Parlement te versterken op het gebied van verschillende wetgevingsdossiers. Cosac streeft ernaar dat parlementen die dit willen bijvoorbeeld kunnen samenwerken tijdens de voorbereiding van de parlementaire controle van EU-wetgeving. Met het oog hierop nodigt Cosac de parlementen uit om bijvoorbeeld te experimenteren met nieuwe vormen van samenwerking en uitwisseling ten aanzien van de parlementaire controle van één of twee geselecteerde EU-voorstellen of -beleidsmaatregelen. Dit wordt zoveel als mogelijk vergemakkelijkt binnen het kader van Cosac.

1.5. Cosac verwelkomt het streven van het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie in verband met de jaarlijkse programmering zoals overeengekomen in het interinstitutioneel akkoord „Beter wetgeven”. Cosac nodigt alle EU-instellingen uit om de werkzaamheden in het kader van de jaarlijkse programmering actief te delen en te bespreken met de nationale parlementen.

1.6. Cosac wijst erop dat de Commissie het aantal voorstellen dat zij in haar werkprogramma aankondigt heeft verlaagd, maar dat het totale aantal voorstellen is toegenomen. Cosac benadrukt dat een realistische jaarlijkse programmering door de EU-instellingen ervoor zou kunnen zorgen dat de nationale parlementen hun rol en verantwoordelijkheden optimaal kunnen vervullen.

2. Rapporteurs

2.1. Cosac merkt op dat niet alle parlementen rapporteurs aanwijzen voor aan de EU gerelateerde dossiers, zoals aangegeven in het 25e halfjaarlijkse verslag van Cosac, en erkent dat de parlementen verschillende regels en praktijken hebben aangenomen voor het gebruik van rapporteurs.

2.2. De actieve uitwisseling tussen parlementaire rapporteurs betreffende EU-dossiers wordt verwelkomd door Cosac en zij moedigt de parlementen derhalve aan om de actieve uitwisseling verder te bevorderen teneinde de parlementaire controle binnen de parlementen te verbeteren.

3. De „gele kaart” en de „groene kaart” (versterkte politieke dialoog)

3.1. Cosac wijst opnieuw op de bijdrage van de 54e Cosac in Luxemburg over de „gele kaart”-procedure (paragraaf 4) en de behoefte aan verandering zonder de Verdragen te wijzigen. Cosac wijst bovendien opnieuw op het tot de Europese Commissie gerichte voorstel om te overwegen bepaalde perioden uit te sluiten van de termijn van acht weken. Cosac is verheugd over de huidige uitsluiting van de maand augustus en dringt er bij de Europese Commissie op aan het bovengenoemde voorstel op dezelfde wijze te behandelen.

3.2. Cosac steunt de inspanningen van de Europese Commissie om te zorgen voor snellere antwoorden van betere kwaliteit op met redenen omklede adviezen en bijdragen van nationale parlementen.

3.3. Cosac neemt er nota van dat ten aanzien van het Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1996 betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (COM(2016) 128), met redenen omklede adviezen werden aangenomen door de nationale parlementen van 11 lidstaten, die samen goed zijn voor 22 stemmen, wat betekent dat de drempel van een derde van de stemmen is bereikt voor het starten van de zogenaamde gelekaartprocedure.

Cosac herinnert de Europese Commissie aan haar eigen toezegging om de rol van de nationale parlementen te consolideren, onder meer door middel van het „opzetten van een nieuw partnerschap met de nationale parlementen”.

3.4. Wat de invoering van de „groene kaart” (versterkte politieke dialoog) betreft, wijst Cosac opnieuw op de bijdrage van de 54e Cosac in Luxemburg (paragraaf 5). Cosac merkt op dat de parlementen verschillende meningen hebben over de vaststelling van de minimumdrempel voor het invoeren van een „groene kaart”, de uiterlijke termijn om deel te nemen aan de „groene kaart” en het tijdschema voor het aannemen van een „groene kaart”.

3.5. Cosac zou verdere „groene kaart”-initiatieven verwelkomen van de parlementen die dit willen om dit instrument verder vorm te geven en het gebruik hiervan te verkennen in het kader van de politieke dialoog met de Commissie, zonder nieuwe formele procedures in te voeren. Zij nodigt de toekomstige voorzitterschappen van Cosac uit om een follow-up uit te voeren van de vorige initiatieven op dit gebied en ernaar te streven conclusies te presenteren aan Cosac over onder meer de drempel, de uiterlijke termijn en het tijdschema voor een „groene kaart”, zodra meer informatie is verzameld over het potentieel van de versterkte politieke dialoog.

4. Trialoogbijeenkomsten

4.1. Cosac moedigt de parlementen aan informatie uit te wisselen over trialogen, bijvoorbeeld tijdens interparlementaire vergaderingen of tussen rapporteurs, aangezien deze uitwisseling een nuttig instrument is om de parlementaire controle op EU-zaken te verbeteren.

4.2. Cosac is verheugd over het interinstitutioneel akkoord „Beter wetgeven” van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, waarin zij afspreken te zorgen voor de transparantie van wetgevingsprocedures, op basis van relevante wetgeving en jurisprudentie, met inbegrip van een passende afhandeling van trilaterale onderhandelingen.

4.3. Cosac is bovendien verheugd over het feit dat deze drie instellingen zijn overeengekomen dat de verstrekking van informatie aan de nationale parlementen laatstgenoemden in staat moeten stellen hun bevoegdheden uit hoofde van de Verdragen volledig uit te oefenen. Cosac verzoekt daarom deze drie instellingen, evenals de nationale regeringen, in het kader van hun respectievelijke taken relevante informatie te verstrekken aan nationale parlementen en het publiek over trialogen.

5. Interactie binnen Cosac

5.1 Cosac merkt op dat de plenaire vergaderingen van Cosac een uniek platform bieden voor de parlementen om standpunten en zienswijzen uit te wisselen over belangrijke beleidsuitdagingen van de Europese Unie. Cosac benadrukt het belang van besprekingen op hoog niveau tijdens de plenaire vergaderingen van Cosac; dergelijke besprekingen zouden onder meer actuele informatie, deskundigheid en dus ook input van de Europese Commissie omvatten.

Cosac merkt ook op dat de meeste parlementen verdere verbeteringen van de plenaire vergaderingen ondersteunen om voldoende ruimte te bieden voor informeel netwerken, zoals aangegeven in het 25e halfjaarlijkse verslag van de Cosac. Cosac nodigt toekomstige trojka's daarom uit te voorzien in voldoende tijd voor debat en besprekingen tijdens de plenaire vergaderingen en voldoende tijd voor informele uitwisselingen onder afgevaardigden.

6. Parlementen en rechtsstatelijkheid

6.1. Cosac merkt op dat de institutionele verantwoordelijkheid voor het waarborgen van de mensenrechten en de opname hiervan in de nationale wetgeving, evenals voor het in stand houden en bevorderen van de rechtsstatelijkheid en het democratische bestuur, een verantwoordelijkheid is die wordt gedeeld door de nationale parlementen, de uitvoerende macht en de rechterlijke macht en verankerd is in de nationale constitutionele tradities.

6.2. Cosac merkt op dat de EU gebaseerd is op gedeelde waarden, zoals rechtsstatelijkheid, democratisch bestuur en mensenrechten, zoals vastgelegd in de Verdragen en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en dat dit verantwoordelijkheden met zich meebrengt voor elke EU-lidstaat, terwijl bedreigingen en schendingen van deze waarden tegelijkertijd een gemeenschappelijke zorg zijn voor diegenen die deze waarden delen en zich houden aan de overeengekomen verplichtingen en normen.

6.3. Cosac benadrukt dat de eerbiediging van de rechtsstatelijkheid in de Unie een voorwaarde voor wederzijdse erkenning en wederzijds vertrouwen onder de lidstaten en tussen de lidstaten en de Unie is, die essentieel is voor een Unie die op alle beleidsgebieden goed functioneert.

6.4. Cosac steunt initiatieven om permanente dialoogmechanismen op te zetten over deze kwesties op relevante fora. Deze mechanismen zouden, eens ingesteld, nuttig kunnen zijn bij het bespreken van politiek gevoelige schendingen van de mensenrechten en bedreigingen van de rechtsstatelijkheid.

6.5. Cosac kan als platform dienen voor dergelijke interparlementaire dialogen en een cultuur bevorderen van eerbiediging van de mensenrechten, democratisch bestuur en rechtsstatelijkheid binnen de Europese Unie en haar lidstaten, en zodoende de werkzaamheden van andere platforms en vergaderingen aanvullen zoals de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa.

6.6. Cosac is verheugd over de dialoog over de rechtsstatelijkheid tussen de lidstaten in de Raad van de Europese Unie, die is gericht op het versterken van de rechtsstatelijkheid in de EU en haar lidstaten. Cosac neemt nota van het initiatiefverslag inzake de invoering van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en de grondrechten dat overeenkomstig artikel 225 VWEU door het Europees Parlement wordt opgesteld en is voorstander van uitwisselingen met de nationale parlementen over dergelijke kwesties.

6.7. Cosac benadrukt de belangrijke en steeds grotere rol van de parlementen bij de bescherming en het tot stand brengen van rechtsstatelijkheid, democratisch bestuur en mensenrechten. De parlementen hebben vanwege hun primaire rol als wetgever een uitgesproken rol in het ter verantwoording roepen van de uitvoerende macht ten aanzien van de uitvoering en naleving van internationaal overeengekomen normen en verplichtingen inzake rechtsstatelijkheid en mensenrechten op nationaal niveau, en in het versterken van de democratische legitimiteit en de eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van de normen voor rechtsstatelijkheid en mensenrechten.

6.8. Cosac benadrukt het belang van de maatschappelijke betrokkenheid van nationale parlementen op het gebied van het toezicht op en het waarborgen van de waarden, normen en verplichtingen inzake rechtsstatelijkheid, democratisch bestuur en mensenrechten, bijvoorbeeld door een follow-up uit te voeren van de aanbevelingen van zowel internationale mensenrechtenmechanismen als verslagen en aanbevelingen van onder meer nationale instituten voor de mensenrechten, ngo's en het maatschappelijk middenveld.

6.9. De rechtsstatelijkheid, het democratisch bestuur en de mensenrechten verdienen voortdurende aandacht en Cosac moedigt de nationale parlementen aan hieraan voortdurend aandacht te besteden bij hun werkzaamheden en deel te nemen aan de nationale en internationale dialogen over deze waarden en deze dialogen te bevorderen. Beste praktijken, controlelijsten van andere parlementen en gemeenschappelijke normen en richtsnoeren van instellingen zoals de Raad van Europa moeten ondersteuning bieden en moeten verder worden ontwikkeld.

7. Parlementaire diplomatie in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid

7.1. Cosac merkt op dat, zoals aangegeven in het 25e halfjaarlijkse verslag van Cosac, alle parlementen zich bezighouden met parlementaire diplomatie, meestal om de fundamentele waarden te bevorderen (democratie, rechtsstatelijkheid en mensenrechten), wederzijds begrip tussen landen te verbeteren en informatie en kennis uit te wisselen.

7.2. Cosac verwelkomt activiteiten die deel uitmaken van de parlementaire diplomatie en die een bijdrage leveren aan het Europees nabuurschapsbeleid, met het oog op het intensifiëren van de betrekkingen, het verbeteren van de samenwerking en het versterken van de EU-partnerschappen met zowel de oostelijke als de zuidelijke buurlanden, teneinde vrede, veiligheid en welvaart te ondersteunen en te bevorderen.

7.3. Cosac is van mening dat de parlementen, als instellingen, en parlementsleden door middel van het gebruik van hun parlementaire contacten de parlementen van buurlanden kunnen ondersteunen bij overgangsprocessen, het slaan van bruggen tussen strijdende partijen en het uiten van zorgen of het bevorderen van de universele waarden, op een manier die volgens de traditionele diplomatie misschien niet mogelijk is. Cosac moedigt de parlementen derhalve aan om op het gebied van het Europees nabuurschapsbeleid de parlementaire diplomatieke werkzaamheden voort te zetten, als aanvullende vorm van diplomatie naast de traditionele diplomatie.

7.4. Met het oog op de verbetering van de parlementaire diplomatie en om de verschillen in de werkwijzen van de parlementen beter te begrijpen, moedigt Cosac alle parlementen aan om beste praktijken op dit gebied te delen en om regelmatig informatie uit te wisselen met en bezoeken te organiseren naar en van landen die vallen onder het Europees nabuurschapsbeleid.

7.5. Cosac moedigt de parlementen bovendien aan om onderling samen te werken en informatie uit te wisselen, evenals met het Europees Parlement en de uitvoerende macht, teneinde te zorgen voor meer samenhang op het gebied van de parlementaire diplomatie in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid.

8. Migratie

8.1. Cosac benadrukt het belang van de uitvoering van de Europese migratieagenda, waarbij de mensenrechten en alle internationale verdragen en overeenkomsten moeten worden geëerbiedigd, evenals van inspanningen om de onderliggende oorzaken van vluchtelingen- en migratiestromen aan te pakken, en de noodzaak om prioriteiten op korte en lange termijn uit te voeren door de nadruk op de externe dimensie van migratie te versterken in de geest van partnerschap met de landen van herkomst en doorreis. Cosac vraagt daarom een gestructureerde strategie voor de externe dimensie van het EU-migratiebeleid die is gericht op de ontwikkeling en stabilisatie van de landen van herkomst van migranten.

Cosac erkent de noodzaak van solidariteit met de lidstaten die te maken hebben met een ongekende stroom van vluchtelingen en migranten.

Cosac is verheugd over het streven van de Commissie om het gemeenschappelijk Europees asielstelsel te herzien en neemt met name nota van de uitgebreide herschikking van de Dublinverordening.