ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (84) 120 
 
 
 
Vol. 1984/00 44 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the opening to the public of the historical archives of the European Economic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this file is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation. 
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 1983 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen 
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983, 
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003 
(ABI. L 243 vom 27.9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit 
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5 
der genannten Verordnung freigegeben. 
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
C O M(84) 120 def
Brussel, 2  m ai 1984
M E D E D E L IN G  V A N  D E  C O M M IS S IE  A A N  D E  R A A D  
M E T  B E TR E K K IN G  T O T  A A R D G A S
C O M (84) 120 def

INHOUD
blz.
1. Inleiding 1
2. Huidige toestand 2
3. Toestand in 1990 4
4. Toestand in 2000 6
5- Samenwerking en verbindingsleidingen 1 1
6. Samenvattende conclusies ^
T A B E LLE N
1. Aardgasvoorziening van de Gemeenschap in 1982 14
2. Aardgasvoorziening van de Gemeenschap in 1990 15
3. Aardgasvoorziéning van de Gemeenschap in 2000 16
F IG U U R
I EUR-10 Aardgasvoorziening 17
II D e  ontwikkeling van de Gasvoorziening van de Gemeenschap 18
1960-2000

-  1 -
1. INLEIDING
1.1. In een poging o m  de "Energie" R aad in te Lichten inzake de aardgasvoorziening tot 
in het jaar 2000 en de vraagstukken waarmede de Lidstaten en de Gemeenschap uit 
dien hoofde kunnen worden geconfronteerd, heeft de Commissie bijgestaan door 
deskundigen u it de Lidstaten een nieuwe studie gemaakt. D eze is een vervolg op 
de Mededeling van de Commissie aan de "Energie" R aad van 15 oktober 1982 
(C 0M C 82) 653 def.) inzake aardgasreserves van de Gemeenschap.
In haar studie van 1982 gaf de Commissie een overzicht van de ontwikkeling en voor­
uitzichten m et betrekking tot aardgas in de jaren tachtig en m et nam e de mate 
waarin de Gemeenschap opgewassen b lijk t tegen onderbrekingen in de voorziening, 
werd daarin aangegeven. D e  huidige Mededeling actualiseert de situatie betreffende 
vraag en aanbod in de jaren tachtig die in de voorgaande Mededeling w as onderzocht 
te rw ijl eveneens de ontwikkeling van de bestaande en geprojecteerde maatregelen 
inzake de waarborging van de continuïteit van de voorziening onder de loep wordt 
genomen. D e  door de Lidstaten verstrekte gegevens voor het jaar 1990 tonen de 
beschikbare hoeveelheden aardgas voor dat jaar op basis van verwachte binnenlandse 
produktie en de reeds gecontracteerde importen.
Teneinde de lange termijn invoerbehoeften van de Gemeenschap te kunnen vaststellen, 
werden de mogelijke ontwikkeling van vraag en aanbod in de jaren negentig en m et 
na m e voor het jaar 2000, nagegaan. Meer in het bijzonder worden in deze studie 
de potentiële bronnen voor deze extra invoer onderzocht in het lich t van de doel­
stellingen van de Gemeenschap o m  een al te grote afhankelijkheid van andere dan 
OESO-bronnen te voorkomen. Overeenkomstig het verzoek van de Raad in zijn  zittin g  
van 9 november 1982 (PV/CONS/55), bespreekt^de studie van de Commissie ook de 
mogelijkheden tot grotere samenwerking tussen de Lid-staten in het licht van het 
veranderende voorzieningspatroon van de Gemeenschap. Hierbij is speciale aandacht 
gegeven aan de geschiktheid van het gastransportnet.
D e  Commissie heeft, als welkome aanvulling op de informatie die z ij van de Lid­
staten ontving, waardevolle medewerking gehad van deskundigen van de Noorse, de 
Canadese, de Spaanse en de Portugese regering.
D e  hoeveelheden aardgas die in deze studie worden genoemd, zijn  aangegeven in 
miljoenen tonnen olie-equivalent (mtoe). Bij vergelijking van gas met een hoge 
BTU-waarde, zoals aardgas u it Noorwegen en de U S S R , is 1  miljoen toe ongeveer 
g e lijk aan 1  miljard kubieke meter dO^m^).

-  2 -
2. '  :  HUIDIG E T O E S T A N D  i
2 . 1 ‘Aardgas b lijft· een belangrijke, «rol spelen in'de energievoorziening ; thans wórdt 
. '  in ongeveer 18' %  van de energiebehoeften van de Gemeenschap door aardgas voorzien. 
Uit de stijging van dit· aandeel, dat in 1972, dus ju is t vóór'dé eerste o lie c ris is , 
12 %  bedroeg, b lijk t de aanzienlijke bijdrage die door aardgas wordt geleverd 
aan de d iversifica tie  van de energievoorziening van de Gemeenschap en aan de 
vermindering van de te grote afhankelijkheid van de Gemeenschap van o lie .
2.2. D e  sinds 1973 snel gestegen vraag naar aardgas in de Gemeenschap, bereikte een
piek van 172 miljoen toe in 1979. In 1980 en 1981 begon deze vraag echter voor het 
eerst af te nem en (met 2  %  per jaar). In 1982 daalde het verbruik m et nog eens 
4,5 %  tot 159 miljoen tóe.
2.3'. Dit dalend verbruik weerspiegelde het effect van de economische recessie, de
energiebesparende maatregelen en de vervanging van gas door alternatieve energie.
In 1982 werd de achteruitgang bovendien nog in de hand gewerkt door een zachte 
winter.
2.4. D e  dalende vraag ging vergezeld van een verandering in het verbruikspatroon.
In tegenstelling tot de afname van de vraag' in Het algemeen, bleef het verbruik 
in de huishoudelijke sector toenemen, d it was vooral het geval in de periode 
1979-1981. Terwijl in' de industriële sector de .vraag slechts in geringe mate 
afnam, waarbij het marktaandeel ongewijzigd bleef, daalde het gebruik van gas als 
epergiegrondstof door de chemische industrie van 1979 tot 1982 met bijna de h e lft. 
(Aardgas wordt als energiegrondstof gebruikt bij' de bereiding van methanol en 
ammoniak, een basisprodukt b ij de kunstróestafabricage).
Voorts werd aardgas in’  e le c tric ite its  centrales op grote schaal door zware stook­
olie en steenkool vervangen. Onlangs kon evenwel in bepaalde lid-staten een ombuiging 
van deze tendens worden waargenomen. Iri Nederland veerden aan centrales extra 
hoeveelheden gas geleverd ter vervanging van stookolie vooruitlopend op een 
geplande overgang naar'steenkool. In Ita lië  en België zijn de leveringen aan 
e le tric ite its  centrales verhoogd ten einde de gasoverschotten in deze markten die 
resulteren uit minimum afname verplichtingen in importcontracten, w e g  te werken«

- 3 -
2.5. In 1983 steeg de vraag weer (met 3,4 7. in de eerste acht maanden). Het beeld is 
evenwel niet overal g e lijk . Terwijl de meeste lid-staten een aanzienlijke stijging 
vertoonden, trad er weinig' verandering op in het Duitse en Italiaanse verbruik en 
werd in Luxemburg een significante teruggang geconstateerd.
2.6. D e  snelle groei van het aandeel van dé invoer u it derde landen in de totale
aardgasvoorziéning, -js  vertraagd, Het aandeel van dé invoer steeg van
1 1  %  van het totale aanbod in 1977 tot 26 % in 1980, maar daarna n a m  het slechts 
weinig toe en bereikte 30 %  in 1983.
2.7. In Tabel I is voor iedere Lid-staat de vraag naar aardgas in het jaar 1982 en de 
u its p lit sing van het aanbod tussen binnenlandse produktie en invoer u it derde landen 
aangegeven. D e  in totaal u it derde landen ingevoerde hoeveelheden in %  van het 
totale gasaanbod, lopen sterk uiteen tussen de lid-staten (0 '/· to t 35 /O.

- 4 -
3. ·  TOESTAND·IN-1990 ■  ,
'3.1:t '  Vraag en aanbod:in 1990 v
3.1.1: 'De prognoses betreffende het totale aardgasverbruik in de Gemeenschap in
1990 zijn de laatste paar jaren voortdurend verlaagd. Terwijl in 1981 nog 
van 221 miljoen toe kon worden gesproken, bedroeg de prognose in  oktober 1982 
nog maar 206 miljoen toe (C 0M C82) 653 def.). M e n  schat thans dat het 
verbruik in 1990 niet meer dan 197 miljoen toe zal bedragen. Dit' teruglopen 
is voornamelijk toe te schrijven aan een verlaging van de aangenomen percentages 
voor de economische groei in de lid-staten.
3.1.2. A an de zijde van het aanbod hebben de lagere vooruitzichten in verband m et 
de vraag tot lagere prognoses betreffende binnenlandse produktie' en invoer 
geleid. Aangezien de invoercontracten dié in de periode 1970 tot 1981 m et 
A lgerije, de U S S R  en Noorwegen zijn gesloten op hogere vraagprognoses waren 
gebaseerd, wordt thans aangenomen dat tot het begin van de jaren negentig, de be­
schikbare hoeveelheden de vraag zullen overtreffen. D e  binnenlandse produktie zal 
dan ook lager zi jn dan vroeger is voorspeld terwi j l dé invoercontracten op minimum 
afname- niveau zullen worden afgenomen. Het u it een en ander resulterende 
patroon van het voor 1990 voorziene aardgasaanbod van de Gemeenschap is weergegeven 
in Tabel 2. '  Daaruit b lijk t dat voor ongeveer 57 %  van het totale verbruik in  
de Gemeenschap een beroep zal worden gedaan op de binnenlandse produktie'. Dit' 
betekent geen verandering ten opzichte van de studie van 1982, omdat de 
binnenlandse produktie' en dé invoer beidé in' dezelfde mate zijn afgnomen.
3.1.3'. M et uitzondering van additionele exporten van de U S S R  naar Ita lië  waarover
nog wordt onderhandeld, zijn voor alle importen u it derde landen die opgenomen 
zijn in de prognose van het^aanbod voor 1990, contracten gesloten. Het aldus 
verwachte aandeel van de invoer in het totale verbruik bedraagt 43% .
D e  invoer u it de U S S R  zal ongeveer 19 %  vertegenwoordigen van de totale aard- 
gasvoorziéning van de Gemeenschap en 4,5 % van de totale energievoorziening.
D e  invoer uit' Noorwegen zal ongeveer 14 %  uitmaken van de aard gasvoorziening 
van de Gemeenschap en die uit Algerije ongeveer 10 % .

-  5  -
3.1.4'. Ten gevolge van een verzoek dat Europese gastransport maatschappijen a fzo n d e rlijk 
to t A lg e rije  en de USSR'hebben g e rich t om  de contractuele vastgelegde .uitvoer te 
verminderen en/of het tempo van de leveranties te vertragen zou het z o ju is t 
genoemde aandeel van die landen in  de to ta le  leveranties aan de Gemeenschap in 
1990 in  w erkelijkheid z e lfs nog ie ts  lager 'kunnen liggen.
3 .1 .5 . D e  zo ju ist aangehaalde c ijfe r s  z ijn  evenwel een to ta a l voor de Gemeenschap in' haar 
geheel. Voor wat b e tre ft deJafzonderlijkè lid s ta te n , va rie e rt de afh a nke lijkhe id  
van de voorziening van de grootste , n ie t to t de O E C D  behorende, leverancier 
a a n zie n lijk (van 0 % to t 36 %).
3.2. C o n tin u ïte it■van de aardgasvoorziening van de Gemeenschap
3 .2 .1 .' In de Mededeling van de C om m i ssie' van november 1982, die i s' gebaseerd op
door de lid -s ta te n  ve rstre kte  in fo rm a tie , werd gesteld dat het aan de hand 
van de thans voorgenomen maatregelen m ogelijk zou z ijn  een aan zie nlijke  onderbreking 
in  de leveranties (ten miste 25 % gedurende een periode van zes achtereenvolgende 
maanden) op te vangen met minimale gevolgen voor de eindverbruiker.
D e  Commissie gaat door met het voLgen van de ontw ikkeling met betrekking to t 
de v e ilig s te llin g  van de aardgasvoorziening een en ander in overleg met de 
Lid-Staten.
3«2.2. Gedurende de 1983 controle e x e rc itie , meldden de Lid-Staten dat de ontw ikkeling 
van de maatregelen te r v e ilig s te llin g  van de gasvoorziening plaatsvond volgens 
plan.
D e  verlaagde afzetprognoses hebben n ie t geresulteerd in’  énige teruggang op het 
gebied van de voorgenomen maatregelen te r waarborging. van de c o n tin u ïte it van de 
aardgasvoorziéning. O p  deze 'wijze is' de 'v o o r 1990 voorziene zekerheid van de.gas­
voorziening nog gestegen, omdat de binnenlandse produktie lager zal z ijn  dan 
werd verwacht doch b ij een onderbreking van de leveranties van buiten de 
Gemeenschap snel kan worden ópgetrokken naar: het p e il .dat in de studie 
van 1982 werd voorzien. '

-  6 -
4. T O E S T A N D  2000
4.1.' ' Vraag in het jaar 2000
4.1.1’ .; A an de hand van de door de lid-staten verstrekte ramingen komt de Commissie 
tot een prognose van de vraag voor. het jaar 2000 die zich beweegt tussen 
193 en 2 2 Ó  miljoen toe (Tabel 3). Het grote verschil tussen deze twee waarden 
weerspiegelt de bestaande onzekerheden m et betrekking■tot toekomstige ontwikke­
lingen zoals de economische groei, de doelstellingen van het energiebeleid 
op langere termijn en de ontwikkeling van de energieprijzen.
4.1.2. O p  het niveau van de eindverbruiker zal aardgas moeten blijven concurreren 
m et stookolie, gasolie en steenkool. Indien de huidige re la tie  tussen
de p rijs  van aardgas en die van de concurrerende brandstoffen een verandering 
ondergaat die u itv a lt in het nadeel van aardgas, m a g  verwacht worden dat de 
vraag naar aardgas de onderste waarde van genoemde range niet,zal over­
schrijden.
4.1.3'. In een parallelstudie die'de Commissie aan het m aken is over de vooruit­
zichten voor de energiemarkten van de Gemeenschap - "Scenario's' voor het 
jaar 2000" - die'binnenkort wordt gepubliceerd, heeft zij zeer zorgvull.ig 
de aardgasmarkt bekeken in het kader vari de gehele energiemarkt, rekening 
houdend m et een groot aantal sociaal-economische factoren. D e  drie' scenario's’  
die oorspronkelijk werden onderzocht, leverden een aardgasverbruik voor het 
jaar 2000 op van respectievelijk 206, 211 en 218·.miljoen toe. D e  range vermeld 
onder 4.1.11· is in grote mate verenigbaar m et deze resultaten.
4.2. Aanbod in het jaar 2000
4.2.1. '  Het aanbod dat in' het jaar 2000 beschikbaar zal zijn ter voldoening van de
vraag, zal bestaan uit' :  i ) 'binnenlandse produktie',
i i )  '  invoer die thans reeds is vastgelegd via’  contracten op lange termijn en
i i i )  'nieuwe' invoer waarvoor nog geen contracten zijn gesloten.
4.2.2. Met betrekking to t de binnenlandse produktie is’  aangenomen dat deze in het 
jaar 20Ö 0 makimaal op het peil van 1990 zal b lijve n , dat 'wil zeggen 
ongeveer 108 miljoen toe en minimaal' in  dat jaar zal 'zijn afgenomen tot een 
niveau van ongeveer 89 miljoen toe (zie' Tabel 3).

- 7 -
4.2.3. Nederland zal een belangrijke rol blijven spelen bi j de aardqasvoorzieninq van de 
Gemeenschap in de jaren negentig. E e n verandering in de methode van de 
samenvoeging van de reserves van de afzonderlijke aardgasvelden 
onshore en offshore en een nieuwe evaluatie van het Groningse veld resulteerden 
(eind vorig jaar) in een herziening in opwaartse zin van ongeveer 400 miljoen 
toe van de bewezen reserves in Nederland. D e  totale reserves, dat wil zeggen de 
reserves verkregen door optelling van de bewezen en de waarschijnlijke reserves, 
zijn echter m et niet m eer dari 40 miljoen toe toegenomen. Rekening houdend m et 
het besluit van de Nederlandse regering o m  extra reserves beschikbaar te stelten 
voor uitvoer, m a g  worden verwacht dat de huidige exportcontracten nie t andere 
lid-staten, die in de jaren negentig aflopen, ten dele zullen worden verlengd. 
Derhalve is aangenomen dat de binnenlandse produktie van Nederland in het jaar 
2000 een exportvolume zat bestrijken 'van ongeveer 13 miljoen tóe naast de 
voorspelde binnenlandse vraag en 27 miljoen toe, hetgeen resulteert in een totale 
produktie van 40 miljoen toe (52 miljoen toe in 1990). E en dergetijke voortzetting 
van de Nederlandse export zou een belangrijke bijdrage betekenen aan de v e ilig s te l­
ling van de aardgasvoorziening van de Gemeenschap,
4.2.4. E en andere belangrijke bijdrage tot de binnenlandse produktie van de Gemeenschap 
wordt geleverd door het Verenigd Koninkrijk. E en hoger produktiepeil dan het 
huidige zou kunnen worden bereikt dank z ij grotere a c tiv ite it op het gebied 
van de exploratie naar aanleiding van dé in' 1983 opgetreden veranderingen in 
de markt voorwaarden voor aardgasproducenten.
D eze bestonden onder meer u it de noodzaak voor B ritish G as Corporation o m  
nieuwe aankoop contracten af te sluiten, te rw ijl voorts een nieuwe wetgeving 
werd uitgewerkt waarbij B ritish G as Corporation haar koopmonopoiie verloor.
Het m oet worden afgewacht hoe d it de exploratie in de kom ende jaren zal 
beïnvloeden. In het kader van deze studie' is m et betrekking tot het produktiepeil 
in het jaar 2000een maximumwaarde van 40 'miljoen toe en een minimum waarde van 
30 miljoen toe, g e lijk aan het produktiéniveau in 1982, aangenomen.
4.2.5. D e  ontwikkeling van de thans reeds gecontracteerde importen is als volgt :
1982 1990 2000
m  toe
Noorwegen
U S S R
Algerije22
1-8
627
37
2917
40
20

-  8 -
Er lopen thans onderhandelingen over de aankoop van gas afkomstig van het 
Slei’ pner veld tussen de Noorse producenten e ri Britisti Gas, enerzijds, en 
een groep kopers op hét Europese vasteland, anderzijds. Sleiprier Ligt in 
de buurt van een bestaande infrastructuur voor o lie “ en gasproduktie in het 
zuidelijk deel van het Noorse continentaal plat ; de reserves worden er op 
ongeveer 200 toe geraamd. In het kader van deze studie is de van d it veld 
te verwachten jaarproduktie van 1 1  miljoen toe meegerekend in de raming van de _  
reeds contractueel vastgelegdé invoer waarop hierboven is gezinspeeld 
evenals 'in de raming van de contractueel vastqelegde invoer u it Noorwegen die 
in de tabel is weergegeven.
4.2.6. Uit een vergelijking van de vraag m et de binnenlandse produktie en de contractueel 
vastgelegde invoer b lijk t dat in' het jaar 2000 een behoefte aan extra invoer zal 
bestaan. Ten gevolge van de onzekerheden m et betrekking tot de prognoses van 
vraag en aanbod varieert de benodigde extra invoer voor het jaar 2000 van 20 tot 
55 m i Ij .toe. Deze behoefte aan additionele import' zal zich voor 'Het eerst' '  
voordoen op een tijd s tip  tussen 1990 en 1995. D e  grenzen van bovenvermelde 
range in het jaar 2000 werden als volgt berekend. D e  bovengrens 55 miljoen toe 
vertegenwoordigt een combinatie van de maximale vraag m et het aangenomen 
minimum voor de binnenlandse produktie'. Omgekeerd is' in het lage c ijfe r van 
20 miljoen toe het 'cijfe r voor de minimum'vraag gecombineerd met hetgeen wordt 
beschouwd als ee n ' in dat geval realistisch hoog peil' voor de binnenlandse 
produktie. " -  . . .
4.3. Vraag en aanbod in het jaar 2000.
4.3.1. Het toekomstige aanbod uit' derde landen dient te worden bekeken zowel in relatie
tot de afhankelijkheid van de Gemeenschap van dé invoer in haar geheel als 
in relatie tot de d iv e rs ifi cati'e van de voorzieningsbronnen. In d it verband 
is de volgende tabel relevant

-  9 -
1. ' Totale vraag
2. ' Geplande binnenlandse
produktie'
3. invoer waarvoor reeds 
contracten z ijn  gesloten
waarvan Noorwegen 
A lgeri je 
U S S R  ·Geval . 1  : Geval 2 :
Maximufti vraag Minimum vraag
binnenlandse produktie' binnenlandse produktie 
minimaal maximaal ■
mtöe
220
89
77
17
20
40%
100
40
35
8
9
18mtoe
193
*
97
77
17
20
40%
100
50
40
9
10
21
4. invoer waarvoor nog geen 
contracten 'zijn  gesloten
5. to ta le  invoer54
13125
60.19
9710
50
D e  ontwikkeling van vraag en aanbod in de Gemeenschap is weergegeven in fig u u r I 
en fig u u r I I .  Daaruit b l i j k t  dat de afhankelijkheid van de Gemeenschap van 
de invoer in to ta a l zal s tijg e n  van 28 % in  1982 to t 43 % in  1990 en to t 
50-60 % in 2000.
4 .3 .2 . D e  toetreding van Spanje en Portugal to t de Gemeenschap zou geen s ig n ific a n t
ve rsch il teweegbrengen in' de algemene·vraag en aanbod s itu a tie . .  Te zamen 
zullen deze landen een extra vraag van 9 m iljoen toe vertegenwoordigen in' het 
ja a r 2000, waarvan 2 m iIjoeri in  Spanje door de binnenlandse produktie zal 
worden gedekt.
4 .4 . Toekomstige voorzieningsbronnen d ie buiten de Gemeenschap z ijn  gelegen
4 .4 .1 . Hoewel de extra invoer die nodig zal z ijn  in  de jaren negentig misschien op
de ondergrens van de hierboven vermelde range (zie  sub 4.2.6'. >uit zou kunnen 
komen, dienen mogelijke toekomstige leveringen u it landen die buiten de 
Gemeenschap z ijn  'gelegen echter te worden beschouwd in het lic h t 
van de onzekerheden die gepaard gaan mét het prognotiseren van de vraag 
en de mogélijke behoefte aan verdere u itb re id in g  van dé invoer na het ja a r 2000, 
indien de huidige veronderstellingen ten aanzién van het binnenlandse produktiépei l 
op langere te rm ijn  in de Gemeenschap, ju is t  b lijk e n  te 'z ijn  (daling van de 
gasproduktie u it de Noordzee en Groningen).
________ '  ./.."
*)
 108 in geval van een aardgas le i ding tussen het Verenigd K o n in krijk en het Europese 
vasteland (zie  4.3.1 en Tabel 3).
I

-  JU“
4.4.2. Extra invoer zou afkomstig kunnen z ijn  van de tra d itio n e le  aardgasleveranciers, 
van de Gemeenschap, met name Noorwegen, de U S S R  en A lg e rije , dan wel van nieuwe 
leveranciers zoals N ig e ria , Kameroen, Ivoorkust, Canada, Katar en Abu Dhabi.
4 .4 .3 . B ij een analyse van deze toekomstige voorzieningsmoglijkheden komt m en to t de 
volgende conclusies :
- Voor het reusachtige Noorse Trol veld moet met een lange a an lo op tijd  rekening 
worden gehouden. 'In d ie n  d it veld in  de negentiger jaren zou moeten bijdragen 
to t de gasvoorziening van de Gemeenschap, dient de beslissing  om  d it veld te 
ontginnen in de midden ta c h tig e r jaren te worden genomen. Met de winning van 
d it veld zou een begin kunnen worden gemaakt in  de laatste h e lft van de jaren 
negentig, met in een eerste fase een productie van 15 m iljoen toe per ja a r.
In latere fases, na het ja a r 2000, zou een p ro d u ctie p e il van ongeveer 50 m iljoen 
toe per ja a r kunnen worden b e re ik t.
-  D e  U S S R  kan met r e la tie f lage extra kosten en op korte té rm ijn  uitgebréide extra 
hoeveelheden aardgas beschikbaar s te lle n . D e  U S S R  is  in' staat maximaal 20 m iljoen 
toe per ja ar extra naar Europa u it te 'voeren zonder dat er behoefte aan nieuwe 
tra n sp o rtca p a cite it o ntsta a t. Indien wel extra tra n sp o rtca p a cite it beschikbaar 
komt, zouden z e lfs grotere hoeveelheden kunnen worden geleverd.
-  A lg e rije  zou eveneens op korte te rm ijn  tegen r e la tie f lage extra kosten extra hoeveel­
heden kunnen leveren.Door gebruik te maken van de o v e rto llig e  ca p a cite it in de aard- 
gasleidinq van A lg e rije  naar I t a lië  en van de vloeibaarmakingsfabrieken in A lg e rije , wordt 
aangenomen dat een extra hoeveelheid van ongeveer 15 m iljoen toe per ja a r in de 
vorm van LN G  en/of v ia p ijp le id in g  beschikbaar zou 'kunnen worden gesteld.
Nigeria heeft zich gedurende een aantal jaren g ericht op de ontw ikkeling van L N G  
.  in s ta lla tie s  op grote schaal ten behoeve van export, Thans is een minder ambitieus 
LN G  p ro ject aan de orde met een produktie van 5 tó t 10 m iljoen toe per ja a r in de 
jaren negentig voor de eerste fase en een hoger p ro d u ktie p e il in la te re  fases.
In Kameroen en de Ivoorkust worden de mogelijkheden van de ontw ikkeling van 
LN G  projekten g e ric h t op· export naar Europa overwogen. Het moet n ie t onmogeli j kworden 
geacht dat met de leyering vanuit één van deze landen of beide, nog vóór het ja a r 
2000 een aanvang wordt gemaakt.
- Het l i j k t  o nw a a rsch ijn lijk dat export contracten naar Europa vanuit Canada, Quatar
en Abu-Dhabi, nog voor het eind van deze eeuw op gang zouden kunnen komen.

-  11  -
5. SA M E N W E R K IN G  E N  VERBINDINGSLEIDINGEN
Het vraagstuk van de d iv e r s ific a tie  is to t dusverre hoofdzakelijk door de 
lid -s ta te n  a fz o n d e rlijk  bestudeerd en afgehandeld.Aangezien de a fh a n k e lijk ­
heid van de Gemeenschap van de invoer van aardgas zal s tijg e n  van thans 
30 %  naar 50-60% in het ja ar 2000, zal een d iv e r s ific a tie  van de voorzienings­
bronnen steeds belangrijken worden«
In een v o lle d ig  onderling verbonden communautaire markt, 
die er thans nog n ie t is , zou het voldoende z ijn 'in d ie n  er een ade­
quate d iv e r s ific a tie  bestond op communautair 'niveau, maar 'dan wel op voor­
waarde dat de lid -s ta te n  zich in de toekomst bereid zouden tonen - zoals 
thans reeds het geval is  met betrekking to t aardolie - o m  elkaar b ij te 
staan b ij onderbrekingen in de aardgasvoorziening. Ten einde d it te 
bereiken is een grotere onderlinge samenwerking tussen de aardgasbedrijven 
in de lid -s ta te n  ve re ist evenals een adequaat aardgas transportsysteem. O p  
beide eisen wordt in de hiernavolgende paragrafen nader ingegaan.
5.1« Grotere samenwerking tussen de lid -s ta te n  
'  ·
5.1.1« In z ijn  z ittin g  van 9 november 1982 verzocht de Raad de Commissie o m  in
samenwerking met de vertegenwoordigers van de lid -s ta te n , waar nodig b ijg e ­
staan door deskundigen u it de aardgasindustrie, de mogelijkheden na te 
gaan om  to t een grotere samenwerking tussen de lid -s ta te n  te komen.
5.1.2« Tegen de achtergrond van een toenemende in vo e r-a fh a n ke lijkh e id  van de 
Gemeenschap, heeft de Commissie mogelijkheden to t grotere samenwerking 
op de volgende gebieden vastgesteld :
- ten aanzien van de voorraden, de m ogelijkheid o m
«  grensoverschrijdend gebruik te laten maken van de voorraden van een 
lid -s ta a t die n ie t door onderbrekingen in de voorziening is  g e tro ffe n ;
. voorraden voor grensoversschrijdend gebruik in meer dan één lid -s ta a t 
aan te leggen;
- ten aanzien van de afzet de m ogelijkheid o m  een grensoverschrijdend 
gebruik te laten maken van afschakelbaarheid van in d u s trië le  afnemers van 
een n ie t door een onderbreking'van de aardgasvoorziening g e tro ffe n  lid -s ta a t;
- ten aanzien van de p ro d u ktie , de m ogelijkheid om  de binnenlandse produktie 
b ij onderbrekingen in de voorziening snel op te voeren, ook voor grens- * 
overschrijdend gebruik waar nodig.

-  12 -
5 .1 .3 . A fhankelijk van waar de benodigde a d d itio ne le  aardgasinvoer zal worden 
betrokken, zullen in de toekomst naast de reeds genoemde, verdere maat­
regelen moeten worden besproken teneinde de bestaande mate van zekerheid 
van de gasvoorziening te handhaven.
Tot die maatregelen zou de v a s ts te llin g  kunnen behoren van minimumniveaus 
inzake ve rp lich te  aardgasvoorraden voor de gehele Gemeenschap.
5.2. Aardgastransportsysteem
(1)5.2.1. D e  Commissie ontving van de Raad als specifieke opdracht om  in samen­
werking met vertegenwoordigers van de 'Lid-staten en, waar nodig, deskun­
digen u it de in d u s trie  de toereikendheid van het aardgastransportsysteem te 
bestuderen.
5.2.2. Voor de leveranties to t 1990 is het transportsysteem reeds aanwezig. Het is 
toereikend voor de leveranties u it' de binnenlandse velden, die overigens reeds 
vo lle d ig  in contracten z ijn  vastgelegcj.
5 .2 .3 . Uit de studie van 1982 en de thans door de Commissie in  samenwerking met 
deskundigen u it de Lid-staten uitgevoerde studie b lijk t  dat ook indien 
met de m ogelijkheid van onderbrekingen rekening wordt gehouden de gas­
in d u strie  van de Gemeenschap voor voldoende tra n s p o rtc a p a c ite it to t in 
de periode van de 'negentiger jaren heeft gezorgd. Na 1990 zal de Gemeen- .... 
schap echter veel a fh a n ke lijke r worden van invoer u it derde landen.
Het is d u id e lijk  dat de Europese gasindustrie nieuwe gas im portcontracten moet 
s lu ite n  voor de gasvoorziening in de jaren negentig. D e  mate waarin deze 
importen additionele tra n s p o rtc a p a c ite it vereisen is a fh a n ke lijk van de plaats 
van herkomst van genoemde importen. Vanwege de toenemende import afhankelijkheid 
moeten de aspekten verband houdende met de vei liq s te llin g  van de gasvoorziening een 
grotere ro l gaan spelen in de planning van nieuwe verbindingsleidingen . Aangezien 
nieuwe gascontracten in toenemende mate worden onderhandeld door consortia van 
gasmaatschappijen 'u it verschillende lid -S ta te n , is  é r ruimte om  een Gemeenschaps- 
dimensie toe te voegen aan de besluitvorm ing van de betreffende gasmaatschappijen. 
Dit zou n ie t alleen de o p tim a lis a tie  van het gasleidingnet in de Gemeenschap 
bevorderen maar bovendien een e ffic ie n te re  aanpak' ten aanzien van de 
v e ilig s te llin g  van de gasvoorziening m ogelijk maken.
(1) Raad "Energie" van 9.11.1982 (Doe. 10743/82 PV/CONS 55 E N E R  184).

- 13 -
6. SA M ENVATTEN D E CONCLUSIES
6.1. D e  te verwachten vraag naar aardgas in de Gemeenschap in het jaar 1990 
wordt vo lle d ig  gedekt door de binnenlandse p ro d u ktie ca p a cite it en de 
contractueel vastgelegde invoer u it derde landen.
6.2. D e  ontw ikkeling van de maatregelen te r waarborging van de c o n tin u ïte it 
van de gasvoorziening die waren voorzien in de gasstudie van de 
Commissie van 1982 en op grond waarvan werd geconcludeerd dat de gas- 
in u s trie  in de periode to t 1990 het hoofd zou kunnen bieden aan een 
onderbreking in de voorziening van 25%  van de to ta le  aardgasleveranties 
aan de Gemeenschap, vindt p laa ts volgens plan.
6.3 Er zal behoefte aan extra invoer b lijk e n  te bestaan. Vanaf het midden
van de jaren negentig zu lle n  extra importen nodig z ijn  die op grond van 
de huidige verwachtingen in het ja a r 2000 een p e il zullen bereiken van 
20 to t 55 m iljoen t.o .e . per jaar» D e afh a nke lijkhe id  van de Gemeenschap 
van invoer zal dientengevolge toenemen van de huidige 30 %  to t 50-60% 
in het jaar 2000.
6.4. M ogelijke bronnen voor extra invoer in de jaren negentig b lijv e n
beperkt to t Noorwegen ( T r o ll) ,  de USSR, A lg e rije  en N ig e ria . Het aanbods- 
p ote n tie e l van deze landen o v e rtre ft de te verwachten invoerbehoefte 
ruimschoots. Een b eslissing  ten aanzien van T ro ll moet spoedig worden 
genomen (met name in de midden ta ch tig e r jaren) indien d it veld een bijdrage 
moet leveren aan de gasvoorziening van de Gemeenschap in  de jaren negentig.
6.5 Naarmate de Gemeenschap to t een gemeenschappelijke aardgasmarkt kan u it ­
groeien en de lid -s ta te n  bereid z ijn  elkaar ingeval van nood te helpen 
zal d it de last die op de a fzo n d e rlijke  lid -s ta te n  drukt voor wat b e tre ft 
de c o n tin u ïte it van de verzorging van in d ivid u e le  gebruikers b ij onder­
brekingen in de voorziening, b e la n g rijk v e rlic h te n .
6.6. D e  grensoverschrijdende samenwerking tussen gastransportmaatschappijen
zou verder ontw ikkeld kunnen worden, met name op het gebied van :
-  opslag;
-  afschakelbare contracten met eindverbruikers;
-  f l e x i b i l i t e i t  van de binnenlandse pro du ktie.
I

-  14 -
6,7. Evenzeer zouden de betrokken gasmaatschappijen te g e lijk e r tijd  met het in 
overweging nemen van nieuwe import contracten, de planning en aanleg van 
verbindingsleidingen tussen de bestaande Europese aardgasleidingén met 
elkaar kunnen afstemmen waarbij vo lle d ig  rekening gehouden zou kunnen worden 
met het aspect van de v e ilig s te llin g  van de voorziening.

Tabel 1  AARDGASVOORZIENING VAN DE GEM EENSCHAP IN 1982
mtoe
T o taa l
aardgas­
v e rb ru ikBinnen­
landse 
produkt i eIntracommu-
n a u ta i re
handel 
(e x p o rt -  
im port +):
In vo e r u it  derde landenInvoer van aardgas u it 
u it  derde landen in
T o ta a l A lg e r ije L ib ië Noorweg« n USSR% van het
to ta le
ene rg ie ­
v e rb ru ik%  van 
het aard -  
g a sv e rb ru ik
Bondesrupubliek 
' Duitsland38,4 12,6 13,3 14,3- - 6,4 7,9 5 ,8 37,2
' Frankrijk 21,2 5,5 4,3 10,8-5 ,6 - 2,1 3,1 6,1 5 0 ,9
•  Itc lië 22,0 12,0 * ,o 7,1 0,1 7,0 5,4 3 2,3
:  Nederland 27,6 52,5 -  26,9 2 ,6 - - 2 ,6 - 4,0 9 ,4
België 6,8 - 5,0 2,0 0,3 - 1,7 - 4 ,8 29,4
Luxemburg 0,3 - 0,3 - - - - —
Verendigd
Koninkrijk 40,7 31,8 - 8,9 - - 8,9 - 4,7 2 1 ,9
Ierlant^ 1,7 1,7 - - - - ■* ·
'
Denemarken- - -—"
Griekenland - .  0,1 - -  : —-
|  EUR 10 158,7 * 116,2 0 45,7 5,9‘ ■ v21,7 18,0 5,1 2 3 ,8
*  De ondergrondse opslag en de v e rlie z e n  bedroegen 32 m iljo e n  t . o . e .
een v o lle d ig  evenwicht tussenvraag en aanbod te  v e rk rijg e n .Deze moeten worden meegerekend, te n  einde

Tabel 2  AARDGASVOORZIENING V A N  D E  G E M E E N S C H A P  IN 1990
mtoe
Totaal
aardgas­
verbruikBinnen­
landse
produktieIntracommu­
nautaire 
handel 
(export - 
import +)Invoer u it derde landen waarvoor contracten 
z ijn  geslotenInvoer van aardgas u it 
derde landen in
Totaal A lgeri j e L ib ië Noor­
wegenU S S R
•7. van het 
to ta le  
energie­
verbruik% van het 
aardgas­
verbruik
Bordes republiek 
-Duitsland 52,9 13,8 15,9 23,5 - - 7,8 15,7 7,9 44,4
Frankrijk 26,3 2,3 3,5 20,57 ,7- 3,4 9,4 9,9 78,0
Italië 32,9 6,3 3,9 20,4 8,6 - - 5,5+(6,3? 11,4 62,0
Nederland 26,6 52,2 - 27,1 (1) 1,6 - - 1,6 ’ - 2,1 6,0
België 8,5 - 3,4 6,0 3,7 - 2,3 - 11,9 70,6
Luxem burg •  0,6 - 0,6 - - - - - - -
Verendigd 
Koninkrijk 45,4 33,7 0,2 11,7 - - 11,7 -*
5,4 25,8
Ierland 1,5 1,7 -  0,2 - - - - - - -
D enem arken 1,6*
2,0 -  0,2 - - - - - - -
Griekenland 0,1 0,1 - - —  \ - - - -
E U R  10 196,5 112;1 0 83,7 20,0 - 26,8 36,9 7,8 42,6
:_____________ '.
(1) Gebaseerd op ramingen van importeurs» * 1,8 voor gebruik in de Gemeenschap (2,0 tota a l
' (2) D it contract is  nog n ie t door de regering goedgekeurd» waarvan 0,2 wordt uitgevoerd naar Zweden)«

· > !
Tabel 3 AARDGASVOORZIENING V A N  D E  G E M E E N S C H A P  IN 2000
mtoe
Totaal BinnenlandseIntracommu­
nautaire 
handel 
(export - 
import +)
VInvoer u it derde landen waarvoor contracten 
z ijn  gesloten
aardgas­
verbruik"produktie
Totaal A lg e rije Libië Noor­
wegenU S S R
Bondesrepubliek 
Duitsland 56,1 - 58,7 9,2 -  14,2 6,7 20,1 - - 2,8 17,3
Frankrijk 18,7 - 28,5 1.3 2,2 16,0 4,9 - 1,7 9,4
Italië 36,9 4,3 - 8,5 2,0 23,7 10,9 - - 6 ,0 ♦  6,8
Nederland 27,6 40,3 -  13,6 0,9 - - 0,9 -
België 9 ,0  -  11,9 - 2,6 5 ,0 4 ,2 - 0,8 -
Luxemburg 0 ,7 - 0,1 - - - - -
Verendigd
K o n in krijk40,0 -  50,0 30,0 -  40,0 0,2 o -  11,0* - 0 -  11,0*k t —
Ie rla n d 1,8 2 .0 -  0,2 - - - - -
Denemarken 2.0 2,3* - - -  · - - -
Griekenland 0 ~ 1,8 - -
•- - -
EUR 10 192,8-219,9 89,1 -  108,30 76,7-  20,0 - 17,2 39,5
* 2,0 voor gebruik in de Gemeenschap (2,3 to ta a l waarvan 0,3 wordt uitgevoerd naar Zweden)»
** D it contract is nog n ie t d o o r  de regering goedgekeurd»
* * *  In deze tabel is SLEIPNER toebedeeld aan het Verenigd Koninkrijk. H e t j ^ 0^ !jed® a^ te U n i! ten dele naar het  afgesloten onderhandelingen resulteren in hoeveelheden die ten dele naar het Europese vastetan ,
■'ereniad Koninkrijk of volledig naar het Europese vasteland gaan.

EUR-10AARDGASVOORZIENING
INVOER WAARVOOR NOG CONTRACTEN MOETEN WORDEN GESLOTEN
INVOER WAARVOOR CONTRACTEN ZIJN GESLOTEN
BINNENLANDSE PRODüKTIEHoge vraag
Lage vraag
mio t,o,e.
Hoge
binnenlandse
produktie Lage
binnenlandse
produktie

- 19 -
Fig: n
De ontwikkeling van de Gasvoorziening van de Gemeenschap  
1960-2000.
1960-1982: Eurostat
Lags
V r a a g
Hoge produktie
Produkt ie