Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de Gemeenschapspositie binnen de ACS-EG Raad van Ministers voor het verlenen van steun aan een financieringsfaciliteit voor industriële- en bedrijfsontwikkeling in ACS landen

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

De vierde overeenkomst van Lomé, zoals herzien door de overeenkomst ondertekend in Mauritius op 4 november 1995, wijst een belangrijke rol toe aan de steun aan de particuliere sector om de economieën van ACS landen te herstructureren, m.n. ten behoeve van het creëren van banen, de groei in inkomens en de integratie van deze economieën in de globale economie [1]. De overeenkomst benadrukt daarom de noodzaak om adequate steun te verlenen aan de particuliere sector.

[1] Zie bijzonder: Hoofdzakelijke voorzieningen: deel twee: Titel V: Industriële ontwikkeling, productie en verwerking (Artikels 77 tot 98); Titel VIII: Bedrijfsontwikkeling (Artikels 110 tot 113), Titel IX: Ontwikkeling van de dienstensector; deel drie: Titel III, Hoofdstuk 3, Sectie 1 (Promotie van investeringen); Sectie 3 (Financiering van investeringen) en Sectie 4 (steun aan investeringen).

Een belangrijke hoeveelheid fondsen is daarom besteed aan investering financiering in zowel publieke als particuliere sector, in de vorm van EUR 1 bio voor risicokapitaal van het Europees Ontwikkelingsfonds (het EOF). Deze middelen worden beheerd door de Europese Investeringsbank (de EIB). Bovendien, zijn andere middelen van het EOF, in de vorm van giften beheerd door de Commissie, ten behoeve van de particuliere sector aangewend voor macro-economische hervormingen, technische en niet-financiële hulp via nationale/regionale indicatieve programma's of ad-hoc initiatieven (zoals CDI) en activiteiten met betrekking tot investeringsbevordering.

Wat betreft de investeringsfinanciering, bedragen de middelen beheerd door de EIB onder de twee Lomé IV financiële protocollen EUR 1825 miljoen voor risicokapitaalverrichtingen (EUR 825 miljoen onder eerste en EUR 1000 miljoen onder het tweede protocol) en EUR650 miljoen voor rentesubsidies. Bovendien, hebben de EU Lidstaten tot aan EUR 2858 miljoen voor het gebruik van de eigen middelen van de EIB toegestaan (EUR1200 miljoen onder eerste en EUR 1658 miljoen onder het tweede protocol). Deze sommen vertegenwoordigen 20% van de totale financiële middelen verstrekt onder de twee financiële protocollen van de overeenkomst [2].

[2] Zie tabel I voor financiële details

De aangegane verplichtingen voor zowel risicokapitaal fondsen als eigen middelen van de EIB sinds de inwerkingtreding van de financiële protocollen is hoog. Op 29 februari 2000, was het totale volume van risicokapitaalverplichtingen, voor de eerste en tweede financiële protocol tesamen, EUR 1405,62 miljoen, ofwel 77,02% van de totale toewijzing verstrekt voor risicokapitaal verrichtingen onder de Overeenkomst [3]. Verdere analyse toont aan dat het verplichtingen van een gemiddelde van EUR 117 miljoen tijdens de periode 1990-97 toenam tot EUR 271 miljoen in 1998 (ondanks de vertraagde inwerkingtreding van het 8ste EOF).

[3] Zie tabel II voor een geheeloverzicht over het gebruik van de middelen (situatie op 29.02.2000)

Het volume van de verplichtingen kan op verscheidene manieren verklaard worden. Van een standpunt van ACS, is het duidelijk dat de structurele hervormingen uitgevoerd door de ACS staten hebben geleid tot de geleidelijke liberalisatie van hun economieën en aan de ontwikkeling van een meer concurrerende productieve sector. Dit heeft in een verhoogde vraag naar financiële middelen geresulteerd. De gelijktijdige inspanningen om de financiële sector en het bankwezen in vele landen van ACS te rationaliseren en te herstructureren hebben ertoe bijgedragen - alhoewel slechts gedeeltelijk -de bestaande, strenge beperkingen voor financiële transacties iets te verlossen. Deze gunstige tendensen, samen met het gunstige effect van flexibelere criteria voor het gebruik van risicokapitaal in het kader van de overeenkomst van Lomé IVbis, hebben geleid tot een snellere uitvoering van de verplichtingen betreffende het risicokapitaal in al zijn bestaande vormen.

Naast deze endogene redenen heeft is steun aan de ontwikkeling van een sterke, concurrerende particuliere sector een hoofdrol toegewezen in het kader van de gemeenschappelijke ontwikkelingsbeleid. Alle donors, de Gemeenschap en haar lidstaten inbegrepen, houden in hun beleid alsmaar meer rekening met het uiterst belangrijke feit, voldoende en aangepaste steun aan de particuliere sector te geven, omdat deze een essentiële bron van groei en werkgelegenheid in ontwikkelingslanden is [4].

[4] Resolutie van de Raad van Ministers betreffende een EK strategie voor de ontwikkeling van de particuliere sector in ontwikkelingslanden (Vergadering van de EU Raad voor Ontwikkeling, Brussel, 21 mei 1999).

De Gemeenschap in het bijzonder werkt met een nieuwe strategie voor de ontwikkeling van de particuliere sector in ontwikkelingslanden, waarbij ze niet alleen nadruk zet op het beleid van makroeconomische hervormingen, maar ook op de steun op intermediair en microeconomisch niveau. Als gevolg hiervan werden voor de ACS-staten aan de middelen van risicokapitaal andere, door het EOF gefinancierde initiatieven gevoegd, zoals, bij voorbeeld, "demand driven / cost sharing" instrumenten, die tot doel hebben, de concurrentie- capaciteit van bedrijven in ACS-staten te verhogen en de capaciteit van de particuliere sector en niet-financiële instellingen te versterken.

In het kader van dit beleid is het noodzakelijk dat de consistentie, de integratie en de complementariteit verzekerd blijft tussen zowel de verschillende instellingen van de Gemeenschap, die bij de ontwikkelingssamenwerking betrokken zijn als ook met alle andere bilaterale en multilaterale donors. Hieruit volgt een betere integratie van de verschillende instrumenten, die van de Europese Commissie, van de Europese Investeringsbank en het Centrum voor de Industriële Ontwikkeling (CIO) ter beschikking gesteld werden. In de volgende Overeenkomst zal dit samenspel nog versterkt worden door het aantal bestaande middelen te verhogen en voor alle sectoren de uitvoeringsprocedures voor initiatieven te verbeteren.

Om een dergelijke consistentie te verzekeren, is het noodzakelijk dat de instrumenten en initiatieven, in het bijzonder voor de financiering van investeringen, die uit het 8. EOF gefinancierd worden, niet door een tekort aan middelen gehinderd worden. Als het huidige verplichtingenniveau gehandhaafd wordt, zou het geheel van de middelen, die in de Lomé IV Overeenkomst voor risicokapitaal operaties bestemd zijn, volledig kunnen opgebruikt worden voor de inwerkingtreding van de volgende Overeenkomst en voor de middelen van de nieuwe investeringsfaciliteit ter beschikking staan.

In het licht van deze situatie en gebaseerd op de informatie van de EIB, overweegt de Commissie de financiële middelen voor de particuliere sector te verhogen en wil voorkomen, dat deze middelen uitgeput geraken en de financieringsstroom onderbroken wordt. Na discussies met de EIB schat de Commissie, dat gedurende de komende drie jaar, buiten de miljard Euro, die van de EIB in het tweede protocol al voorzien is, een bijkomend bedrag van 300 miljoen Euro aan investeringsoperaties in ACS-staten zou kunnen worden besteed.

Vandaar dat de Commissie voorstelt, dat de ACS-EG-Raad het besluit neemt om maximaal 300 miljoen Euro zowel uit onbestede programmeerbare middelen uit het achtste EOF en uit vroegere fondsen als ook onbestede middelen voor de subsidies van interesten en risicokapitaal operaties uit het zesde en zevenste EOF voor risicokapitaal operaties in ACS-staten te gebruiken. De Commissie zal de opdracht krijgen om aangepaste maatregels voor de uitvoering van dit besluit te nemen.

De financiële middelen zullen zoals volgt ter beschikking gesteld worden:

- door de toewijzing van het equivalent van de 183 miljoen Euro aan dit programma uit de onbestede programmeerbare middelen uit het achtste EOF;

- door de toewijzing van het equivalent van de 55 miljoen Euro aan dit programma uit de onbestede middelen voor risicokapitaal uit het achtste EOF;

- door de toewijzing van het equivalent van de 62 miljoen Euro aan dit programma uit de onbestede middelen voor subsidies van interesten uit het zevenste EOF.

Het risicodragend kapitaal van de EIB in heet kader van dit besluit dient worden aangevuld met substantiële bijdragen uit de particuliere sector en ook bijdragen tot de verhoging van lokale kennis en bekwaamheden; een deel van de fondsen bestemd voor risicodragend kapitaal verrichtingen in het kader van dit besluit dient te worden gebruikt ter ontwikkeling van lokale financiële inrichtingen.

De ACS-EG zou ook het besluit moeten nemen om de EIB voor de toezicht over dit programma verantwoordelijk te maken en ook voor de uitvoering van de operaties volgens de momentele procedures and financiële criteria, zoals vastgelegd in de Overeenkomst voor het gebruik en de toewijzing van "risicokapitaal" [5].

[5] Titel VIII (Artikels 110 tot 113): bedrijfsontwikkeling Artikel 229: interventiesectors Artikel 230 (2(a) tot (d): Verkiezingscriteria voor financieringen, begunstigde Artikel 233 (1,3 en 4): Voorwaarden en condities voor financieringen Artikel 234: risico kapitaal Artikels 258 tot 259: promotie van investeringen Artikels 263 tot 272: financiering en steun van investeringen.

De ACS-EG Raad zal later beslissen, hoe de middelen, die na afbetaling van de leningen na het fonds terugstromen, gebruikt zullen worden.

Tabel I

Analyse van de middelen geleid door de EIB onder Lomé IV

(Risicokapitaal en eigen middelen van de EIB)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Tabel II

Risicokapitaal en de rentesubsidies : financiële situatie (situatie op 29.02.2000)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de Gemeenschapspositie binnen de ACS-EG Raad van Ministers voor het verlenen van steun aan een financieringsfaciliteit voor industriële- en bedrijfsontwikkeling in ACS landen

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikels 310 en 300, paragraaf 2, tweede onderparagraaf,

Gezien het voorstel van de Commissie [6],

[6] PB C (...), P (...)

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Artikel 30 van de Vierde ACS-EG Overeenkomst, zoals gewijzigd door de overeenkomst ondertekend in Mauritius op 4 november 1995, en verlengd door besluit 1/2000 van het comité van Ambassadeurs, richt een Ministerraad op, die bevoegd is, beslissingen in overeenkomst met de Commissie te nemen;

(2) De positie van de Gemeenschap binnen de ACS-EG-Raad zou worden bepaald m.b.t. het nemen van een besluit door deze Raad betreffende de toewijzing van financiële steun aan een financieringsplan voor investeringen in het kader van de ontwikkeling van industrie en handel in ACS-staten,

BESLUIT:

Artikel 1

De positie, die de Gemeenschap binnen de ACS-EG-Raad zal innemen in verband met de toewijzing van financiële steun aan een financieringsplan voor investeringen in het kader van de ontwikkeling van industrie en handel in ACS-staten, zal zich op het bijgevoegde ontwerp van het besluit van het Raad van Ministers baseren.

Artikel 2

Kleine veranderingen aan het bespuitingontwerp mogen zonder een verder besluit van de Raad uitgevoerd worden.

Gedaan te Brussel, op

Voor de Raad

De Voorzitter

BIJLAGE

Ontwerp

BESLUIT VAN DE ASC-EG-RAAD VAN MINISTERS

over de toewijzing van financiële steun voor een financieringsplan voor investeringen in het kader van de ontwikkeling van industrie en handel in ACS-landen

DE ACS-EG-RAAD VAN MINISTERS,

Gelet op de Vierde ACS-EG Overeenkomst, zoals gewijzigd door de overeenkomst ondertekend in Mauritius op 4 november 1995, en verlengd door besluit 1/2000 van het comité van Ambassadeurs en in het bijzondere door Artikel 282(5) hiervan,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De Vierde Overeenkomst van Lomé, zoals gewijzigd door de overeenkomst ondertekend in Mauritius op 4 november 1995, en verlengd door besluit 1/2000 van het comité van Ambassadeurs, geeft de privé sector een belangrijke rol erin, de economie van ACS-staten te herstructureren, in het bijzonder door het creëren van werkgelegenheid, inkomstengroei en door de integratie van deze economische systemen in de wereldeconomie.

(2) Het Europese Ontwikkelingsfonds (EOF) stelde 1.825 miljoen EUR voor risicokapitaal operaties ter beschikking, waarvan een groot deel aan investeringsfinancieringen zowel in de openbare als in de particuliere sector besteed werd.

(3) Het geheel aan risicokapitaal verplichtingen uit het 1e en 2e protocol bedraagt 1405,62 miljoen EUR. Dit is het equivalent van de 77,02 % van het totaalbedrag, dat de EIB voor risicokapitaal operaties in de Overeenkomst voorzien heeft.

(4) De Gemeenschap werkt met een vernieuwde strategie voor de ontwikkeling van de particuliere sector in ontwikkelingslanden en geeft zowel aan de steun voor een macro-economisch hervormingsbeleid als ook aan de steun op een intermediair en micro-economisch niveau prioriteit.

(5) Volgens de ACS-EG Raad van Ministers is het van essentieel belang, dat de huidige instrumenten en initiatieven, in het bijzonder investeringen, die uit het 8. EOF gefinancierd worden, niet door een tekort aan middelen gehinderd mogen worden. Als het huidige verplichtingen niveau gehandhaafd wordt, zou het geheel van de middelen, die in de Lomé IV Overeenkomst voor risicokapitaal operaties bestemd zij, volledig kunnen opgebruikt worden voor de inwerkingtreding van de ACS-EG Partnership Overeenkomst en voordat de middelen van de nieuwe investeringsfaciliteit ter beschikking staan.

(6) Het Comité van Ambassadeurs zal de overgangsmaatregelen beslissen, die voor afloop van de bestaande Overeenkomst (1 augustus 2000) en de inwerkingtreding van de volgende Overeenkomst, waarschijnlijk begin 2002, genomen moeten worden. Dit besluit zal met het noodzakelijke bestaan van een doorlopende financiële samenwerking rekening houden.

(7) De financiële middelen voor de particuliere sector moeten versterkt worden, om te vermijden dat deze middelen uitgeput geraken en op deze manier de financieringsstroom onderbroken wordt.

(8) In de komende drie jaar, zou buiten de 1825 miljoen Euro, die al voorzien zijn, een bijkomend bedrag van 300 miljoen Euro aan investeringsoperaties in ACS-staten besteed kunnen worden. Deze middelen zouden gebruikt kunnen worden, om een financierings programma voor investeringen te creëren voor de particuliere sector in alle ACS-staten.

(9) De EIB zou voor het beheer van dit programma verantwoordelijk zijn en de operaties zullen volgens de huidige procedures en financieringscriteria, die in de Overeenkomst vastgelegd zijn voor het gebruik en de toewijzing van "risicokapitaal" uitgevoerd worden.

(10) Het risicodragend kapitaal van de EIB in het kader van dit besluit dient te worden aangevuld met substantiële bijdragen uit de particuliere sector en ook bijdragen tot de verhoging van lokale kennis en bekwaamheden; een deel van de fondsen bestemd voor risicodragend kapitaal verrichtingen in het kader van dit besluit dient te worden gebruikt ter ontwikkeling van lokale financiële instellingen.

(11) De Raad zal later beslissen, hoe de middelen, die na afbetaling van de leningen na het fonds terugstromen, gebruikt zullen worden.

BESLUIT:

Artikel 1

Een maximum van 300 miljoen EUR mag uit de volgende, ongebruikte programmeerbare middelen uit het achtste EOF en vroegere fondsen zowel uit ongebruikte fonds voor rentesubsidies en risicokapitaal operaties uit het zesde en zevenste EOF ingezet worden, om risicokapitaal operaties in ACS-staten uit te voeren:

- 183 miljoen EUR uit ongebruikte programmeerbare middelen van het 8. EOF voor het boven vermelde doel;

- 55 miljoen EUR uit ongebruikte programmeerbare middelen uit het 6. EOF voor risicokapitaal voor dit programma;

- 62 miljoen EUR uit ongebruikte programmeerbare middelen uit het 7. EOF voor rentesubsidies voor dit programma;

Dit fonds is complementair aan de middelen die in het achtste EOF voor risicokapitaal operaties voorzien zijn en waarvoor de Europese Investeringsbank het beheer zal voeren.

Artikel 2

De EIB zal voor het beheer van dit programma verantwoordelijk zijn en operaties volgens de huidige procedures en financieringscriteria, die in de Overeenkomst vastgelegd zijn voor het gebruik en de toewijzing van "risicokapitaal" uitvoeren.

De Raad zal later beslissen, hoe de middelen, die na afbetaling van de leningen na het fonds terugstromen, zullen gebruikt worden.

Artikel 3

De Commissie wordt gevraagd om de nodige maatregels voor de uitvoering van dit besluit te nemen, die op de dag van zijn aanvaarding in werking treedt.

Gedaan te

Voor de ACS-EG Raad van Ministers

De Voorzitter