Het EFDO dekt de financiering van verrichtingen in Afrika en de nabuurschapslanden van de EU en omvat zowel blendingverrichtingen als de EFDO-garantie. De EFDO-garantie is een essentieel innovatief onderdeel dat wordt gebruikt om het risico van investeringen in duurzame ontwikkeling in partnerlanden te verkleinen en dat op die manier het aantrekken van investeringen, het bevorderen van duurzame en inclusieve economische en sociale ontwikkeling, het maximaliseren van additionaliteit, alsook het aantrekken van financiering uit de particuliere sector ondersteunt. De garantie functioneert als een mechanisme voor het verminderen van risico’s, zodat financiering uit de particuliere sector kan worden aangetrokken zonder de markt te verstoren.

De rechtsgrondslag voor dit verslag is Verordening (EU) 2017/1601 tot instelling van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (“EFDO-verordening”). Artikel 16, lid 3, van de EFDO-verordening bepaalt dat de Commissie het Europees Parlement, de Raad en de Rekenkamer een verslag voorlegt over het beheer van het EFDO-garantiefonds tijdens het voorgaande kalenderjaar, met inbegrip van een beoordeling van de toereikendheid van de voorzieningen en de omvang van het EFDO-garantiefonds en van de noodzaak tot aanvulling ervan.

Bij artikel 14 van de EFDO-verordening is het EFDO-garantiefonds ingesteld, dat voorziet in een liquiditeitsbuffer waaruit de in aanmerking komende tegenpartijen worden betaald ingeval een beroep op de EFDO-garantie wordt gedaan. Om haar financiële verplichtingen uit hoofde van het garantiefonds te dekken, heeft de Unie een bedrag van 750 miljoen EUR ter beschikking gesteld, wat overeenkomt met 50 % van haar garantieverplichtingen.

De daadwerkelijke instelling van het EFDO-garantiefonds vond plaats in 2018. Op 31 december 2019 was een bedrag van 600,1 miljoen EUR in het garantiefonds gestort.

Onlangs heeft de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad verslag gedaan over de uitvoering van het EFDO. De conclusie van dit verslag, dat op de resultaten van een onafhankelijke externe beoordeling is gebaseerd, luidt dat het EFDO bijzonder relevant is met het oog op de behoefte aan een nieuw wereldwijd model voor ontwikkelingsfinanciering en ook van grote betekenis is voor de investeringsbehoeften van Sub-Saharaans Afrika en de regio’s in het nabuurschap van de EU.

3. Beheer van het EFDO-garantiefonds in 2019

3.1. Financieel beheer

De beleggingsportefeuille van het EFDO-garantiefonds wordt belegd in overeenstemming met de beheerbeginselen die zijn vervat in Besluit C(2017)7693 van de Commissie van 22 november 2017 tot vaststelling van de richtsnoeren voor het beheer van de activa van het EFDO-garantiefonds.

Volgens deze richtsnoeren voorzien de activa in de beleggingsportefeuille in voldoende liquiditeit met betrekking tot de potentiële garantieverzoeken, maar moeten zij gericht blijven op een niveau van rendement en risico dat verenigbaar is met het behoud van een hoge graad van zekerheid en stabiliteit.

Er zijn strategieën voor investerings- en risicobeheer vastgesteld waarin rekening is gehouden met de beleggingsdoelstellingen en de marktvooruitzichten. De beleggingsstrategie was gericht op een grotere spreiding over verschillende vastrentende activaklassen.

3.2. Samenstelling en belangrijkste kenmerken van de portefeuille

In een beleggingsstrategie wordt met het oog op de beleggingsdoelstellingen richting gegeven aan het beheer van de activa in de beleggingsportefeuille van het EFDO-garantiefonds. Deze beleggingsstrategie is uitgedrukt in de vorm van een benchmark, op basis waarvan voor verschillende categorieën van in aanmerking komende financiële activa in de portefeuille een indicatief streefcijfer wordt vastgesteld.

Op 31 december 2019 bestond de beleggingsportefeuille voornamelijk uit effecten uitgegeven door centrale overheden, lagere overheden, supranationale instellingen, agentschappen en buitenlandse regeringen (45 % van de marktwaarde tegen 52 % voor de benchmark), ongedekte obligaties uitgegeven door bedrijven en financiële instellingen (22 % van de marktwaarde tegen 18 % voor de benchmark) en gedekte obligaties (14 % van de marktwaarde tegen 0 % voor de benchmark). Het restant was hoofdzakelijk toegewezen aan geldmarktfondsen.

Eind 2019 was de blootstelling van de portefeuille aan obligaties die voldeden aan milieu-, sociale en governancecriteria meer dan twee keer groter dan in de benchmark.

De portefeuille had eind 2019 een looptijd van 2,51 jaar. De kredietratings van de effecten in de portefeuille kunnen als volgt worden uitgesplitst:

Het overgrote deel van de portefeuille wordt belegd in liquide effecten en een passend gedeelte daarvan (14 % van de totale portefeuillewaarde) heeft een looptijd van minder dan 12 maanden.

Het profiel van de portefeuille is wat looptijd, kredietrisico en liquiditeit betreft, gekalibreerd in overeenstemming met de verwachte kasstromen die voortvloeien uit de EFDO-verrichtingen die door de EU-garantie worden gedekt (bijv. verwachte garantieverzoeken, opbrengsten).

3.3. Prestatie

De jaarprestatie wordt berekend op een tijdgewogen basis, zodat die geen invloed ondervindt van de omvang van de portefeuille, die in de loop van het jaar aanzienlijk is gegroeid.

In een zeer moeilijke marktomgeving, die werd gekenmerkt door in het algemeen negatieve of historisch lage rendementen in combinatie met significante marktvolatiliteit en onzekerheden, heeft het garantiefonds in 2019 een absolute jaarprestatie van 0,242 % neergezet (tijdgewogen, vóór aftrek van kosten en vergoedingen). Dit rendement komt overeen met de jaarprestatie van de EFDO-benchmark (0,149 %) en werd behaald tegen de achtergrond van negatieve rentetarieven in de eurozone (met name voor wat door de markten in Europa als “kredietrisicovrije” en liquide blootstellingen wordt gepercipieerd).

4. Financiële verslagen