ifMf^r^ 2=r£tfli 
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(93)160 def. 
Brussel, 20 april 1993 
Voorstel voor een 
RICHTLIJN VAN DE RAAD 
tot wijziging van de 
Richtlijn 90/684/EEG van de Raad 
betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw 
(door de Commissie ingediend) 
^H«t]p#' 
">- I n I e I d I ng 
De thans geldende regels voor staatssteun aan de scheepsbouw zijn vervat in 
de Zevende Richtlijn betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw 
(90/684/EEG) (gewijzigd bij Richtlijn 92/68/EEG, waarin een bijzondere 
uitzondering wordt gemaakt voor scheepswerven in de voormalige DDR). De 
Zevende Richtlijn is gebaseerd op artikel 92, lid 3, onder d) en artikel 113 
van het EEG-Verdrag, en werd op 21 december 1990 vastgesteld. Overeenkomstig 
artikel 13 van de richtlijn verstrijkt de geldigheidsduur daarvan op 
31 december 1993. 
In dit document wordt het bestaande beleid in het kort weergegeven, een 
oordeel gegeven over de huidige marktsituatie en worden voorstellen 
geformuleerd over het communautaire beleid voor steunverlening aan de 
scheepsbouw dat de Commissie na het einde van dit Jaar denkt te voeren. 
Voorgesteld wordt dat de Raad besluit de richtlijn voor twaalf maanden, 
namelijk tot 31 december 1994, te verlengen. 
Deze beslissing valt onder de bevoegdheid van de Raad, hoewel de 
verantwoordelijkheid voor de toepassing zowel bij de Lid-Staten als bij de 
Commissie ligt (zie punt 2). 
2. Bestaand beleid 
Hoewel de omvang van de scheepsbouw in de EG in de loop der Jaren is 
afgenomen, is een concurrerende bedrijfstak van vitaal communautair belang 
voor de Gemeenschap, daar deze bijdraagt tot haar economische en sociale 
ontwikkeling. Het bestaande tot dusver gevoerde steunbeleid voor de 
scheepsbouw, zoals neergelegd in de richtlijn, werd bepaald bij een moeilijke 
marktsituatie, die was veroorzaakt door een afnemende vraag naar schepen en 
een snelle toeneming van de scheepsbouwcapaciteit, met name in het Verre 
Oosten waar de concurrentie werd gesteund door nationale kredietregelingen en 
volgens de aldaar heersende toestanden in de scheepsbouw werd gewerkt, 
waardoor schepen onder de kostprijs konden worden aangeboden. Dit alles 
leidde tot een ernstige verstoring van het evenwicht tussen vraag en aanbod 
en sterke druk op de prijzen. De voornaamste doelstellingen van de richtlijn 
waren daarom 
- voorzien in de behoefte aan een defensief instrument tegen oneerlijke 
concurrentie door onverantwoord lage prijsstelling; er bestaat namelijk 
geen doelmatig anti-dump ing instrument, aangezien schepen niet in de normale 
zin van het woord als ingevoerde goederen kunnen worden beschouwd; 
- de bedrijvigheid van de communautaire scheepsbouw op een zodanig niveau 
handhaven dat het concurrentievermogen van de bedrijfstak op lange termijn 
veilig wordt gesteld in die segmenten waarin de communautaire werven 
concurrerend kunnen blijven en dat de scheepsbouw wordt gestimuleerd zich 
structureel in te stellen op de produktie van gespecialiseerde schepen met 
hoge toegevoegde waarde; 
- overeenkomstig de doelstellingen van de interne markt een normale 
marktsituatie tot stand brengen, zodat de intracommunautaire mededinging op 
het gebied van scheepsbouw op billijke en eerlijke wijze kan verlopen; 
- een volledige doorzichtigheid van de steunmaatregelen tot stand brengen. 
_ 2 -
De richtlijn omvat een kaderregeling waarin communautaire regels worden 
gegeven voor de steunverlening van de Lid-Staten, die verplicht zijn 
steunmaatregelen aan te melden en over de toepassing daarvan verslag uit te 
brengen, om de Commissie in staat te stellen toe te zien op de naleving van 
de voorschriften. 
De Commissie Is van oordeel dat het beleid in het algemeen doelmatig Is 
geweest en dat de gestelde doelen ruimschoots zijn bereikt doordat 
bescherming is verleend aan de werven In de Gemeenschap en de EC, ondanks de 
sanering van de bedrijfstak, haar marktaandeel ongeveer heeft kunnen 
handhaven. Een hoeksteen van dit beleid was het gemeenschappelijke plafond 
van de produktlesteun voor scheepsbouw en scheepsverbouw ing dat, 
overeenkomstig de richtlijn, Jaarlijks door de Commissie wordt vastgesteld. 
De bedoeling hiervan is om de meest concurrerende werven in de Gemeenschap in 
staat te stellen hun werkzaamheden, ondanks de abnormale omstandigheden op de 
wereldmarkt voort te zetten en tevens om de minder concurrerende werven te 
stimuleren om tot de noodzakelijke herstructurering over te gaan. Dit streven 
wordt nog benadrukt door het in de richtlijn opgenomen beginsel van 
geleidelijke vermindering van het plafond. Het plafond, in 1987 nog 28 %, is 
geleidelijk zodanig verlaagd dat het thans, in 1993, nog slechts 9 % 
bedraagt. 
3. Toekomst ig beleid 
Het toekomstige beleid hangt in sterke mate af van de beoordeling van de 
huidige toestand op de markt, de toekomstverwachtingen en de te verwachten 
hervatting van de OESO-onderhandelingen om een multilaterale overeenkomst te 
bereiken waardoor alle belemmeringen voor normale mededinging in de 
scheepsbouw verdwijnen. Beide aspecten worden in dit document nader 
toegelicht. 
4. Marktsituatie 
1991 had enkele tekenen te zien gegeven dat de scheepsbouw na het einde van 
de Golf-crlsis weer begon aan te trekken. Dit werd In 1992 niet bewaarheid en 
er viel daarentegen een duidelijke neerwaartse trend waar te nemen met een 
daling van het aantal orders en van de prijzen, hoewel het communautaire 
marktaandeel, de omstandigheden In aanmerking genomen, redelijk stand hield. 
Volgens de gegevens waarover de Commissie beschikt werd over de gehele wereld 
in totaal voor 8,904 miljoen gbt orders geplaatst, 25 % minder dan in 1991, 
waarvan bij de communautaire werven (met inbegrip van de voormalige werven in 
de DDR) voor 1,821 miljoen gbt, hetgeen een daling van 16 % betekende. Dit 
houdt een verbetering in van het Europese marktaandeel, dat steeg van 18,2 % 
in 1991 tot 20,5 % in 1992. 
BIJ analyse van de types van bestelde vaartuigen blijkt dat de produktie van 
1992 voornamelijk te danken was aan de constante vraag naar olietankers en 
buikschepen (ongeveer 60 % van de mondiale vraag). 
De orderportefeuilles werden beïnvloed doordat de frictie tussen 
vrachttarieven en nieuwbouwprijzen steeds groter werd, waardoor de vraag voor 
de verwachte vernieuwing van de vloot sterk daalde. 
Volgens de gegevens waarover de Commissie beschikt, bedroeg de 
wereldorderportefeuille per 31 december 1992 22,961 miljoen gbt, hetgeen 11,5% 
minder was dan In 1991, maar hoger dan in de tweede helft van de Jaren 
tachtig. De orderportefeuille voor de in de Gemeenschap gelegen werven (met 
inbegrip van de werven in de vroegere DDR) gaf, in vergelijking tot het 
voorgaande Jaar, een daling te zien van circa 16 % en bedroeg 
5,177 miljoen gbt, 22,5 % van de mondiaal uitstaande orders, ofwel 1,2 % 
minder dan in 1991. 
- 3 -
De over de gehele wereld In 1992 opgeleverde tonnage werd geschat op 
11,838 miljoen gbt, een stijging van 2,7 % vergeleken bij 1991 en het hoogste 
niveau sinds 1986. De communautaire produktie (de werven in de voormalige DDR 
inbegrepen) bedroeg 2,771 miljoen gbt, een stijging met 4,5 % ten opzichte 
van het voorgaande jaar en het hoogste niveau sinds 1985 en was met 23,4 % 
van de wereldproduktie iets hoger dan In 1991. 
Wat de prijzen betreft viel er volgens de OESO-gegevens een opgaande tendens 
waar te nemen, met een blijvende stijging van de prijzen, zij het dat deze 
iets langzamer was dan in de laatste Jaren en lager lag dan de niveaus van 
1982 (voor Inflatie gecorrigeerd). Deze trend zette echter In 1992 niet door, 
was zeer ongelijk, en varieerde van schip tot schip. Hierbij waren de 
schommelingen In de wisselkoersen, met name ten opzichte van de Amerikaanse 
dollar, een factor van belang, zoals bleek uit een marktonderzoek van 1992 
dat door de Commissie werd uitgevoerd in samenhang met het Jaarlijkse 
onderzoek naar het in de richtlijn bedoelde gemeenschappelijke steunplafond. 
Over het geheel genomen is de prognose voor een opleving van de markt op 
korte termijn thans nog onzeker. Wel is men algemeen van mening dat de 
situatie op middellange tot lange termijn aanzienlijk zal verbeteren, gezien 
de behoefte aan vernieuwing van de verouderende wereIdvloot. 
In samenhang daarmee valt te verwachten dat de recente initiatieven om het 
slopen van schepen die niet aan de milieu- en veiligheidsnormen voldoen te 
stimuleren, moeten leiden tot een stijgende vraag naar nieuwe schepen. Naar 
schatting Is 50 % van de wereIdvloot ouder dan 15 Jaar (15-19 Jaar : 19 %; 
20-24 jaar : 15 %; ouder dan 25 Jaar : 20 %). Gezien deze leeftijdsopbouw van 
de vloot ligt het voor de hand dat er een stijgende behoefte zal zijn aan 
vervang i ngsn i euwbouw. 
De prognoses ten aanzien van het tijdstip waarop de scheepsbouw een opleving 
te zien zal geven lopen uiteen. De OESO heeft medegedeeld dat de Association 
of West European Shipbuilders (AWES) verwacht dat de Jaarlijkse wereldvraag 
naar nieuwe schepen tot 1995 constant zal blijven op een gemiddelde van circa 
12 miljoen gbt per Jaar, daarna rond het Jaar 2000 snel zal stijgen tot 
18 miljoen gbt om in 2005 weer te dalen tot 17 miljoen gbt. Ook het Japanse 
Ministerie van Vervoer voorspelt een geleidelijke stijging van de vraag, maar 
verwacht dat deze in 1998 een hoogtepunt van circa 13 miljoen gbt bereikt. 
5. OESO-onderhandelingen 
Het lijkt waarschijnlijk dat de onderhandelingen over een internationale 
overeenkomst betreffende de opheffing van alle bestaande belemmeringen voor 
normale mededingingsvoorwaarden op de scheepsbouwmarkt medio 1993 zullen 
worden hervat. Toen de vorige onderhandelingen in april 1992 werden 
afgebroken, had de Gemeenschap reeds verklaard bereid te zijn 1 Januari 1995 
te kunnen aanvaarden als uiterste datum voor het opheffen van alle subsidies 
aan de scheepsbouw, op voorwaarde dat ook de andere partijen hun 
concurrentlebelemmerende maatregelen en regelingen, zoals onverantwoord lage 
prijsstelling, nationale kredietregelingen en al te soepele bouwvoorschriften 
zouden opheffen. 
Volgens de Commissie is een dergelijke internationale overeenkomst van vitaal 
belang voor de normalisering van de wereldscheepsbouwmarkt; dit blijft dan 
ook een belangrijke doelstelling van de Gemeenschap. De vooruitzichten voor 
het welslagen van de onderhandelingen zijn echter tot dusver onzeker. 
- 4 -
6. Voorstel 
Tegen deze achtergrond is het niet mogelijk om In dit stadium een kader aan 
te geven voor het lange-termijnbeleld In de scheepsbouw. Volledige 
afschaffing van de steun is bij de gegeven marktsituatie waarschijnlijk nog 
niet verantwoord. Anderzijds wordt op niet te lange termijn een opleving van 
de markt verwacht. Ook de te verwachten hervatting van de OESO-
onderhandelingen Is bemoedigend, hoewel het niet zeker is of en wanneer een 
aanvaardbare multilaterale overeenkomst kan worden gesloten. Duidelijk Is dat 
een beIeIdsvacuüm na het verstrijken van de richtlijn moet worden vermeden. 
Daarom wordt voorgesteld de bestaande richtlijn voor korte tijd te verlengen 
en wel voor twaalf maanden, d.w.z. tot 31 december 1994. 
Hierdoor zou de Gemeenschap haar bestaande beleid kunnen voortzetten (dat 
onder meer het beginsel van geleidelijk afnemende produktiesteun omvat) 
totdat de toestand duidelijker wordt. Bovendien zou het, indien deze lijn 
wordt gevolgd, volledig stroken met het standpunt dat de Gemeenschap inneemt 
bij de OESO-onderhandelingen en zou een duidelijk signaal worden afgegeven 
dat wij bereid blijven positief en constructief aan de totstandkoming van een 
overeenkomst mee te werken. Tevens zou de Commissie dan voldoende ruimte 
behouden om haar steunbeleid ten aanzien van de scheepsbouw naar bevind van 
zaken aan te passen. 
Aangezien het thans gevolgde beleid over het algemeen bevredigend heeft 
gewerkt, bestaat er op het ogenblik geen behoefte aan verdere wijzigingen in 
de richtlijn. 
7. Cone Ius Ie 
Voorgesteld werd dan ook dat de Raad, na raadpleging van het Europese 
Parlement en het Economisch en Sociaal Comité, zijn goedkeuring verleent aan 
bijgevoegde wijziging van de richtlijn, waarbij de geldigheidsduur van de 
richtlijn tot 31 december 1994 wordt verlengd. 
Om onnodige onzekerheid bij de scheepsbouw in de Gemeenschap te voorkomen en 
de geloofwaardigheid van onze onderhandelingspositie bij de OESO-
onder handel ingen te vergroten, verzoekt de Commissie de Raad zich op zo kort 
mogelijke termijn uit te spreken. 
Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van de 
Richtlijn 90/684/EEG van de Raad 
betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw 
"DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
inzonderheid op artikel 92, lid 3, onder d), en op artikel 113, 
Gezien het voorstel van de Commissie, 
Gezien het advies van het Europese Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, 
Overwegende dat de geldigheidsduur van Richtlijn 90/684/EEG van de Raad van 
21 december 1990 betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw, gewijzigd bij 
Richtlijn 92/68/EEG van de Raad van 20 juli 1992 op 31 december 1993 verstrijkt; 
Overwegende dat dank zij het in genoemde richtlijn vervatte steunbeleid de bij 
aanvaarding daarvan vastgestelde doelstellingen in het algemeen konden worden 
verwezenli Jkt; 
Overwegende echter dat de wereldmarkt voor scheepsbouw, ondanks de voorspelde 
verbetering in verband met een op handen zijnde opleving in de nieuwbouwvraag, 
niet volledig genormaliseerd is; 
Overwegende dat het bestaande communautaire beleid moet worden voortgezet 
terwiI Ie van het voortbestaan op lange termijn van een efficiënte en 
concurrerende Europese scheepsbouw; 
Overwegende dat de Gemeenschap in het kader van de Organisatie voor Economische 
Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) blijft streven naar een multilaterale 
overeenkomst tussen de belangrijkste scheepsbouw landen in de wereld over snelle 
afschaffing van alle rechtstreekse en zijdelingse overheidssteun voor 
scheepsbouw, -verbouwing en -reparatie en opheffing van andere belemmeringen die 
het herstel van normale en eerlijke concurrentieverhoudingen in deze sector in 
de weg staan; 
Overwegende dat de overeenkomst eerlijke concurrentie op internationaal niveau 
tussen de scheepswerven tot stand moet brengen door middel van een evenwichtige 
en billijke opheffing van alle belemmeringen die normale 
concurrentieverhoudingen in de weg staan en dat die overeenkomst een adequaat 
instrument moet verschaffen ter bestrijding van alle prijsstellingspraktijken 
waardoor de concurrentie wordt geschaad en welke niet stroken met de 
overeenkomst ; 
Overwegende dat deze en bovengenoemde richtlijnen de mogelijkheid onverlet laat 
om wijzigingen aan te brengen die nodig blijken om te voldoen aan door de 
Gemeenschap aangegane internationale verplichtingen, 
HEEFT DE VOLGENDE RICHT UN VASTGESTELD : 
Artikel 1 
Artikel 13 van Richtlijn 90/684/EEG van de Raad zai als volgt worden gewijzigd : 
"Deze richtlijn is van toepassing van 1 Januari 1991 tot 31 december 1994." 
- 6 
Artikel 2 
1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen in 
werking treden om uiterlijk per 31 december 1993 aan deze richtlijn te 
voI doen. 
In de getroffen maatregelen wordt verwezen naar deze richtlijn, of bij de 
officiële bekendmaking van de maatregelen wordt een zodanige verwijzing 
vermeld. De wijze waarop verwijzing plaatsvindt, wordt aan de Lid-Staten 
overgelaten. 
2. De Lid-Staten doen de Commissie mededeling van de tekst van de door hen 
getroffen maatregelen op het gebied waarop deze richtlijn van toepassing is. 
Artikel 3 
Deze richtlijn Is gericht tot de Lid-Staten. 

ISSN 0254-1513 
COM (93) 160 def. 
DOCUMENTEN 
NL 10 
Catalogusnummer : CB-CO-93-184-NL-C 
ISBN 92-77-54807-X 
Kurean voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
i -2985 Luxemburg