Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de statistische gegevens die moeten worden gebruikt voor de aanpassing van de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de Europese Centrale Bank

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

Op 9 juni 1998 [1] heeft de raad van bestuur van de ECB [2] het procentuele aandeel van de nationale centrale banken in de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB vastgesteld. Zoals in artikel 29.3 van de statuten van het ESCB en van de ECB is bepaald, moet deze verdeelsleutel na de oprichting van het ESCB en van de ECB om de vijf jaar worden aangepast om rekening te houden met geactualiseerde statistische gegevens betreffende de bevolking en het BBP tegen marktprijzen. Aangezien de verdeelsleutel in juni 1998 is vastgesteld, zal het bijgevolg weldra nodig zijn om tot een aanpassing ervan over te gaan.

[1] Nadat de Commissie in november 1998 herziene gegevens had verstrekt, werd het besluit van de ECB van 9 juni 1998 vervangen door het besluit van de ECB van 1 december 1998 inzake het procentuele aandeel van de nationale centrale banken in de verdeelsleutel voor het kapitaal van de Europese Centrale Bank (PB L 125 van 19.5.1999, blz. 33).

[2] Op grond van artikel 29.1 van de statuten van het ESCB en van de ECB.

De statistische gegevens die voor de vaststelling van de verdeelsleutel dienden te worden gehanteerd, werden omschreven in de regels die de Raad op 5 juni 1998 heeft aangenomen op grond van artikel 29.2 van de statuten van het ESCB en van de ECB en volgens de procedure van artikel 107, lid 6, van het Verdrag [3]. Het Raadsbesluit van 1998 had echter uitsluitend betrekking op de regels voor de vaststelling van de aanvankelijke verdeelsleutel en niet op latere aanpassingen daarvan. Het was bovendien gebaseerd op het ESER 79 omdat er nog geen rekening kon worden gehouden met de recentste ontwikkelingen op het gebied van de statistische methoden, namelijk de ESR 95-verordening.

[3] en van artikel 42 van de statuten van het ESCB en van de ECB.

In de komende maanden dient derhalve een nieuw Raadsbesluit te worden aangenomen opdat de aanpassing van de verdeelsleutel in 2003 kan plaatsvinden, zoals is voorgeschreven. Met dit doel voor ogen dient de Commissie het voorliggende voorstel in om te bepalen welke statistische methoden en gegevens voor de eerstkomende en daaropvolgende aanpassingen van de verdeelsleutel moeten worden gebruikt.

De eerste aangepaste sleutel zal vanaf 1 januari 2004 worden toegepast [4]. Aangezien de verwachte uitbreiding van de Europese Unie op die datum nog geen feit zal zijn, zal de nieuwe verdeelsleutel gelden voor de huidige 15 nationale centrale banken. Onmiddellijk na de toetreding van nieuwe lidstaten zal de verdeelsleutel voor het kapitaal worden herberekend. Ook bij die gelegenheid zal het nieuwe Raadsbesluit moeten worden toegepast.

[4] IN ARTIKEL 29.3 VAN DE STATUTEN VAN HET ESCB EN VAN DE ECB IS IMMERS HET VOLGENDE BEPAALD: "DE AANGEPASTE SLEUTEL GELDT MET INGANG VAN DE EERSTE DAG VAN HET DAAROPVOLGENDE JAAR".

1. ALGEMENE OVERWEGINGEN

De verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB is niet alleen bepalend voor het aandeel van elke nationale centrale bank in het kapitaal van de ECB, maar ook voor de bijdrage van elke nationale centrale bank in de overgedragen externe reserves, de wegingen van de stemmen in de raad van bestuur van de ECB voor alle besluiten die met gewogen stemmen dienen te worden genomen (zie artikel 10.3 van de statuten van het ESCB en van de ECB) en de toedeling van de monetaire inkomsten van het ESCB aan de nationale centrale banken.

Overeenkomstig artikel 29.1 van de statuten van het ESCB en van de ECB is aan elke nationale centrale bank aanvankelijk een weging in de verdeelsleutel toegekend die gelijk is aan de som van 50% van het aandeel van de lidstaat in kwestie in de bevolking van de Gemeenschap tijdens het voorlaatste jaar voorafgaand aan de oprichting van het ESCB en 50% van het aandeel van de lidstaat in kwestie in het bruto binnenlands product van de Gemeenschap tegen marktprijzen, als vastgesteld tijdens de vijf jaar voorafgaande aan het voorlaatste jaar vóór de oprichting van het ESCB.

De voor de toepassing van deze bepaling benodigde statistische gegevens werden door de Commissie verstrekt overeenkomstig de regels die door de Raad werden vastgesteld volgens de procedure van artikel 107, lid 6, van het Verdrag. Gezien het feit dat de aan de nationale centrale banken toegekende wegingen om de vijf jaar moeten worden aangepast naar analogie van de bepalingen die voor de bepaling van de verdeelsleutel zijn vastgesteld, zal de Commissie weldra een nieuwe reeks gegevens moeten verstrekken voor de volgende aanpassing van deze verdeelsleutel. Zij zal zich daarbij moeten voegen naar het aan te nemen Raadsbesluit.

2. INHOUD VAN HET NIEUWE BESLUIT

In het voorliggende Raadsbesluit worden de regels vastgesteld waaraan de Commissie zich zal moeten houden wanneer zij statistische gegevens verstrekt voor de eerstkomende en daaropvolgende bijstellingen van de verdeelsleutel, hetzij in het kader van de vijfjaarlijkse aanpassing, hetzij bij de toetreding van nieuwe nationale centrale banken tot het ESCB. Net als in het verleden zullen in de regels de definitie en de bronnen van de gegevens betreffende het BBP en de bevolking, alsmede de te volgen berekeningsmethode worden neergelegd. Deze regels zijn grotendeels geënt op die welke krachtens Besluit 98/382/EG van de Raad van 5 juni 1998 [5] op de ECB van toepassing zijn.

[5] PB L 171 van 17.6.1998, blz. 33.

De regels die de Commissie in acht dient te nemen wanneer zij de statistische gegevens voor een toekomstige bijstelling van de verdeelsleutel voor de inschrijving op het ECB-kapitaal verstrekt, zijn zodanig opgesteld dat er een permanente regeling wordt ingesteld die niet alleen de toekomstige regelmatige aanpassingen van de verdeelsleutel, maar ook eventuele uitbreidingen van de Europese Unie bestrijkt:

- het nieuwe Raadsbesluit zal niet meer op de berekening van een specifieke verdeelsleutel betrekking hebben teneinde verdere wijzigingen in de komende jaren te vermijden, met uitzondering van die welke het gevolg zijn van ingrijpende herzieningen van met name de nationale registratienormen en -praktijken. In het voorstel zal daarom een analoge formulering worden gebruikt als in artikel 29.1 van de statuten van het ESCB en van de ECB [6], zonder dat melding wordt gemaakt van specifieke periodes of jaren;

[6] "Bevolking van de Gemeenschap tijdens het voorlaatste jaar voorafgaand aan de aanpassing van de verdeelsleutel - BBP van de Gemeenschap tegen marktprijzen, als vastgesteld tijdens de vijf jaar voorafgaande aan het voorlaatste jaar vóór de aanpassing van de verdeelsleutel".

- wanneer nieuwe lidstaten tot de EU toetreden, gaan hun nationale centrale banken deel uitmaken van het ESCB en worden zij derhalve uit hoofde van artikel 28.2 van de statuten van het ESCB en van de ECB inschrijvers op het kapitaal van de ECB en aandeelhouders van de ECB. De verdeelsleutel voor de inschrijving op het ECB-kapitaal moet bijgevolg ook worden aangepast bij een uitbreiding van de EU. Ook bij deze gelegenheid zal het nieuwe Raadsbesluit van toepassing zijn;

- overeenkomstig artikel 17 van de Akte van toetreding zullen naar analogie van artikel 29.1 en conform artikel 29.2 van de statuten van het ESCB en van de ECB voor alle landen de nieuwe wegingen van de centrale banken in de verdeelsleutel van het verhoogde kapitaal worden berekend. Voor de statistische gegevens zullen dezelfde referentieperiodes dienen te worden gebruikt als die welke werden gehanteerd voor de laatste vijfjaarlijkse aanpassing van de wegingen op grond van artikel 29.3 van de statuten van het ESCB en van de ECB.

In het voorliggende voorstel wordt tevens rekening gehouden met de recentste ontwikkelingen in de statistische methoden, en met name met het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR 95), zoals vastgesteld door de Raad bij Verordening (EG) nr. 2223/96 van 25 juni 1996 en de latere wijzigingen daarvan.

Aangezien de ESR 95-verordening deel uitmaakt van het "acquis communautaire", wordt van de toetredende landen verwacht dat zij uiterlijk op de datum van de uitbreiding de in het ESR 95 neergelegde methoden toepassen. Dit houdt onder meer ook in dat zij voor langere tijdreeksen volgens het ESR 95 opgestelde gegevens moeten verstrekken. Op het tijdstip van de uitbreiding moeten de toetredende landen derhalve in staat zijn de volgens de methoden van het ESR 95 opgestelde gegevens betreffende het BBP tegen marktprijzen en de bevolking mede te delen.

3. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING

Artikel 1

In artikel 1 wordt het toepassingsgebied van het Raadsbesluit omschreven. Indien van een enge interpretatie was uitgegaan, dan zouden de regels voor de verstrekking van de statistische gegevens alleen de concepten en gegevensbronnen specificeren die voor de bevolking en het BBP dienen te worden gebruikt. Tussen de verstrekking van de gegevens voor de afzonderlijke landen en de berekening van de percentages zullen evenwel onvermijdelijk methodologische problemen rijzen. Met het oog op de samenhang en de nauwkeurigheid worden daarom ook deze methodologische problemen door dit besluit bestreken.

Artikel 2

In dit artikel worden de bevolkingsgegevens gedefinieerd.

De passende definitie van bevolking is die welke wordt gehanteerd in het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen dat door de Raad is neergelegd in zijn Verordening (EG) nr. 2223/96 van 25 juni 1996 (ESR 95) en de latere wijzigingen daarvan.

De bevolkingsgegevens zullen volgens de geijkte procedures door de Commissie (Eurostat) worden ingewonnen.

Aangezien de BBP-gegevens op een stroom over een periode van één jaar betrekking hebben, dienen de bevolkingsgegevens waarmee zij in verband worden gebracht, overeen te stemmen met de gemiddelde totale bevolking in de loop van het jaar.

Voor de vaststelling van de verdeelsleutel werden de bevolkingsgegevens voor 1996 gebruikt. Het is derhalve logisch om voor de daaropvolgende vijfjaarlijkse bijstellingen de gegevens voor 2001, 2006, 2011 enz. te hanteren. Om het besluit over een langere periode te kunnen toepassen, verdient het evenwel de voorkeur een soortgelijke formulering als in artikel 29.1 van het Protocol betreffende de statuten van het ESCB en van de ECB te gebruiken.

Artikel 3

In dit artikel worden de BBP-gegevens gedefinieerd.

De BBP-gegevens zullen die zijn welke voortvloeien uit de toepassing van Verordening (EG) nr. 2223/96 van de Raad van 25 juni 1996, bijlage A, punt 8.89, betreffende het BBP tegen marktprijzen.

Voor de vaststelling van de verdeelsleutel werden de BBP-gegevens van de vijf jaar voorafgaande aan het voorlaatste jaar vóór de oprichting van de ECB (1991-1995) gebruikt. Het is derhalve logisch om voor de daaropvolgende vijfjaarlijkse aanpassingsperiodes de gegevens voor de jaren 1996 tot en met 2000, de jaren 2001 tot en met 2005 enz. te hanteren. Om het besluit over een langere periode te kunnen toepassen, verdient het evenwel de voorkeur een soortgelijke formulering als in artikel 29.1 van het Protocol betreffende de statuten van het ESCB en van de ECB te gebruiken.

Artikel 4

Dit artikel bevat de regels betreffende de toe te passen wisselkoersen.

Voor de periode vóór 1999 zijn de dagelijkse wisselkoersen de door de Commissie berekende referentiekoersen van de ecu. Vanaf 1999 betreft het de door de ECB berekende referentiekoersen van de euro.

Artikel 5

Dit artikel bevat de regels voor de berekening van het aandeel van de afzonderlijke lidstaten in de bevolking en het BBP van de Gemeenschap. Het bevat ook de regel voor de berekening van de weging van een lidstaat in de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB en de regel voor de afronding.

Artikel 6

De Commissie zal de bevolkingsgegevens valideren na raadpleging van het Comité statistisch programma, dat is opgericht bij artikel 1 van Besluit 89/382/EEG, Euratom van de Raad van 19 juni 1989 (PB L 181 van 28.6.1989, blz. 47).

De Commissie zal de BBP-gegevens valideren na raadpleging van het comité dat is ingesteld bij artikel 6 van Richtlijn 89/130/EEG, Euratom van de Raad van 13 februari 1989 (BNP-richtlijn) (PB L 49 van 21.2.1989, blz. 26-28).

De raadpleging van deze comités zal ertoe leiden dat alle voor de berekening van de verdeelsleutel voor de inschrijving gehanteerde gegevens op adequate wijze zijn gevalideerd.

Artikel 7

Dit artikel zorgt ervoor dat het besluit op nieuwe lidstaten van toepassing is door de in geval van een uitbreiding te hanteren referentieperiodes voor de statistische gegevens voor te schrijven.

Wanneer één of meer nieuwe lidstaten tot de Europese Unie toetreden, zal de verdeelsleutel voor het kapitaal opnieuw moeten worden aangepast. Bij die gelegenheid zullen dezelfde referentieperiodes voor de statistische gegevens betreffende de bevolking en het bruto binnenlands product tegen marktprijzen moeten worden gebruikt als die welke werden gehanteerd bij de laatste vijfjaarlijkse aanpassing van de verdeelsleutel overeenkomstig artikel 29.3 van de statuten van het ESCB en van de ECB.

Artikel 8

Dit artikel verplicht de Commissie ertoe de gegevens lang genoeg van tevoren aan de ECB mede te delen opdat de raad van bestuur van de ECB in staat is te gepasten tijde een besluit ten aanzien van de verdeelsleutel voor het kapitaal te nemen.

2003/0050 (CNS)

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de statistische gegevens die moeten worden gebruikt voor de aanpassing van de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de Europese Centrale Bank

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 107, lid 6, en artikel 29.2 van het aan het Verdrag gehechte Protocol betreffende de statuten van het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB) en van de Europese Centrale Bank (ECB) (hierna de "statuten" te noemen),

Gezien het voorstel van de Commissie [7],

[7] PB C XXX van yy.yy.yy, blz. zz.

Gezien het advies van het Europees Parlement [8],

[8] Advies uitgebracht op xxxxxxx (Publicatieblad).

Gezien het advies van de Europese Centrale Bank [9],

[9] Advies uitgebracht op xxxxxxx (Publicatieblad).

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Bij Besluit 98/382/EG van 5 juni 1998 [10] heeft de Raad regels vastgesteld betreffende de statistische gegevens die voor de vaststelling van de aanvankelijke verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB dienden te worden gebruikt.

[10] PB L 171 van 17.6.1998, blz. 33.

(2) Overeenkomstig artikel 29.3 van de statuten van het Europees Stelsel van Centrale Banken en van de Europese Centrale Bank moet de weging van de nationale centrale banken in de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB om de vijf jaar worden aangepast.

(3) Wanneer één of meer landen lidstaten van de Europese Unie worden, worden hun nationale centrale banken leden van het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB) en inschrijvers op het kapitaal van de ECB. De weging van de nationale centrale banken in de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB moet dienovereenkomstig worden aangepast.

(4) Er dienen regels te worden vastgesteld voor de verstrekking van de statistische gegevens die moeten worden gebruikt voor de aanpassingen van de weging van de nationale centrale banken in de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB.

(5) De aard en de bronnen van de te gebruiken gegevens, alsmede de wijze van berekening van de weging van de nationale centrale banken in de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB dienen te worden omschreven.

(6) Verordening (EG) nr. 2223/96 van de Raad van 25 juni 1996 inzake het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen in de Gemeenschap [11] (ESR 95) bevat methoden betreffende gemeenschappelijke normen, definities, classificaties en registratieregels die bestemd zijn voor de opstelling van statistische rekeningen en tabellen op een vergelijkbare grondslag ten behoeve van de Gemeenschap, en voorziet tevens in een programma voor de indiening ten behoeve van de Gemeenschap van de overeenkomstig de verordening samengestelde rekeningen en tabellen volgens een precies tijdschema. Daar in deze verordening met de recentste normen en ontwikkelingen op het gebied van de statistische methoden rekening is gehouden, dienen voor de toepassing van dit besluit de in de verordening vervatte definities te worden gehanteerd.

[11] PB L 310 van 30.11.1996, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 359/2002 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 58 van 28.2.2002, blz. 1).

(7) Aangezien de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB niet alleen bepalend is voor het aandeel van elke nationale centrale bank in het kapitaal van de ECB, maar ook voor de bijdrage van elke nationale centrale bank in de overgedragen externe reserves, de wegingen van de stemmen in de raad van bestuur van de ECB voor alle besluiten die met gewogen stemmen dienen te worden genomen (op grond van artikel 10.3 van de statuten) en de toedeling van de monetaire inkomsten van het ESCB aan de nationale centrale banken, is het van belang dat de berekening van hun respectieve wegingen in deze verdeelsleutel op accurate wijze geschiedt. De Commissie dient bijgevolg de relevante comités te raadplegen over de gegevens betreffende de bevolking en het bruto binnenlands product tegen actuele marktprijzen,

BESLUIT:

Artikel 1

Voorwerp

De statistische gegevens die voor de aanpassing van de weging van de nationale centrale banken in de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de Europese Centrale Bank (ECB) moeten worden gebruikt, worden door de Commissie verstrekt overeenkomstig de in dit besluit neergelegde regels.

Artikel 2

Bevolking

1. Onder bevolking wordt de "totale bevolking" in de zin van Verordening (EG) nr. 2223/96 [12] (ESR 95) verstaan. Deze wordt berekend als een gemiddelde over het jaar en afgerond op het naaste duizendtal.

[12] en de latere wijzigingen daarvan.

2. Voor de aanpassing overeenkomstig artikel 29.3 van de statuten van de aan de nationale centrale banken toegekende wegingen worden de gegevens betreffende de bevolking genomen voor het voorlaatste jaar voorafgaand aan het jaar waarin de verdeelsleutel wordt aangepast.

Artikel 3

Bruto binnenlands product tegen actuele marktprijzen

1. Onder bruto binnenlands product tegen marktprijzen wordt het bruto binnenlands product tegen actuele marktprijzen in de zin van Verordening (EG) nr. 2223/96 [13] (ESR 95) verstaan voor een kalenderjaar, dat zo accuraat mogelijk in de nationale munteenheid is uitgedrukt om de respectieve aandelen met de vereiste nauwkeurigheid te kunnen berekenen.

[13] en de latere wijzigingen daarvan.

2. Voor de aanpassing overeenkomstig artikel 29.3 van de statuten van de aan de nationale centrale banken toegekende wegingen worden de gegevens betreffende het bruto binnenlands product tegen actuele marktprijzen genomen voor de vijf jaar voorafgaande aan het voorlaatste jaar vóór het jaar waarin de verdeelsleutel wordt aangepast.

Artikel 4

Wisselkoersen

1. De jaarlijkse wisselkoers voor de omrekening van het bruto binnenlands product tegen actuele marktprijzen is het rekenkundige gemiddelde van de dagelijkse wisselkoersen van alle werkdagen in een kalenderjaar.

2. Vóór 1999 zijn de dagelijkse wisselkoersen de door de Commissie berekende referentiekoersen van de ecu. Vanaf 1999 betreft het de door de ECB berekende referentiekoersen van de euro.

Artikel 5

Berekening en nauwkeurigheid

1. Het aandeel van een lidstaat in de bevolking van de Gemeenschap is zijn aandeel in de som van de bevolking van de lidstaten, uitgedrukt in procenten.

2. Het aandeel van een lidstaat in het BBP van de Gemeenschap tegen actuele marktprijzen is zijn aandeel in de som van het BBP van de lidstaten tegen actuele marktprijzen over vijf jaar, uitgedrukt in procenten.

3. De weging van een nationale centrale bank in de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB is gelijk aan het rekenkundige gemiddelde van de respectieve aandelen van de betrokken lidstaat in de bevolking en in het BBP van de Gemeenschap tegen actuele marktprijzen.

4. Bij de verschillende berekeningsfasen geschiedt de berekening op voldoende cijfers nauwkeurig om de accuraatheid ervan te waarborgen. De weging van de nationale centrale banken in de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB wordt uitgedrukt in een getal met vier decimalen.

Artikel 6

Raadpleging van de comités

Wat de gegevens betreffende de bevolking betreft, raadpleegt de Commissie het Comité statistisch programma, opgericht bij artikel 1 van Besluit 89/382/EEG, Euratom van de Raad [14].

[14] PB L 181 van 28.6.1989, blz. 47.

Wat de gegevens betreffende het BBP tegen actuele marktprijzen betreft, raadpleegt de Commissie het bij artikel 6 van Richtlijn 89/130/EEG, Euratom van de Raad [15] ingestelde comité.

[15] PB L 49 van 21.2.1989, blz. 26.

Artikel 7

Nieuwe lidstaten

Wanneer één of meer landen lidstaten worden en hun respectieve nationale centrale banken onderdeel worden van het ESCB, dan zijn de voor de statistische gegevens betreffende de bevolking en het bruto binnenlands product tegen actuele marktprijzen te hanteren referentieperiodes gelijk aan die welke voor de laatste vijfjaarlijkse aanpassing van de verdeelsleutel zijn gebruikt en in de artikelen 29.1 en 29.3 van de statuten zijn omschreven.

Artikel 8

Verstrekking van de gegevens

De in dit besluit bedoelde gegevens betreffende de bevolking, het bruto binnenlands product tegen actuele marktprijzen en de jaarlijkse wisselkoersen worden uiterlijk twee maanden vóór de datum waarop de aanpassing van de weging van de nationale centrale banken in de verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB van kracht wordt, voor alle lidstaten afzonderlijk door de Commissie aan de ECB medegedeeld.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De Voorzitter