Europese verklaring over digitale rechten en beginselen voor het digitale decennium

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie kondigen plechtig de volgende gezamenlijke verklaring over digitale rechten en beginselen voor het digitale decennium af

Preambule

Overwegende hetgeen volgt:

(1)De digitale transformatie heeft invloed op alle aspecten van het leven van mensen. De transformatie biedt aanzienlijke kansen voor een betere levenskwaliteit, innovatie, economische groei en duurzaamheid, maar zorgt ook voor nieuwe uitdagingen als het gaat om de samenstelling, veiligheid en de stabiliteit van onze samenlevingen en economieën. Nu de digitale transformatie versnelt, is het tijd dat de Europese Unie uiteenzet hoe haar waarden en grondrechten in de onlinewereld moeten worden toegepast.

(2)Het Parlement heeft er meermaals toe opgeroepen dat de aanpak van de Unie inzake digitale transformatie volledig in overeenstemming moet zijn met grondrechten zoals gegevensbescherming en non-discriminatie, en met beginselen zoals technologische neutraliteit, netneutraliteit en inclusiviteit . Het Parlement heeft ook aangedrongen op een betere bescherming van gebruikersrechten in de digitale omgeving .

(3)Voortbouwend op eerdere initiatieven, zoals de “Verklaring van Tallinn inzake e‑overheid” en de “Verklaring van Berlijn over een digitale samenleving en een op waarde gebaseerde digitale overheid”, heeft de Raad in de “Verklaring van Lissabon – Een digitale democratie met een doel” opgeroepen tot een model van digitale transformatie dat de menselijke dimensie van het digitale ecosysteem versterkt, met de digitale eengemaakte markt als kern. Daarnaast verlangde de Raad dat dit model van digitale transformatie ervoor zorgt dat technologie een bijdrage aan het beschermen van het klimaat en het milieu levert.

(4)De visie van de EU op digitale transformatie stelt mensen centraal, zorgt dat mensen sterker staan en stimuleert innovatieve ondernemingen. De Commissie heeft onlangs een voorstel ingediend voor een besluit over een “traject naar het digitale decennium”, met concrete digitale doelstellingen op basis van vier kernpunten (digitale vaardigheden, digitale infrastructuur, digitalisering van ondernemingen en digitalisering van overheidsdiensten), om ons te helpen deze visie te verwezenlijken. De EU-benadering van de digitale transformatie van onze samenlevingen en economie moet betrekking hebben op digitale soevereiniteit, inclusie, gelijkheid, duurzaamheid, veerkracht, veiligheid, vertrouwen, verbetering van de levenskwaliteit en eerbiediging van de rechten en ambities van mensen, en bijdragen tot een dynamische, hulpbronnenefficiënte en eerlijke economie en samenleving in de Unie.

(5)In de verklaring worden de gedeelde beleidsvoornemens uitgelegd. Er wordt herinnerd aan de meest relevante rechten in het kader van de digitale transformatie, maar de verklaring dient ook als referentiepunt voor ondernemingen en andere relevante actoren als zij nieuwe technologieën ontwikkelen en uitrollen. Daarnaast moet de verklaring ook als richtsnoer dienen voor beleidsmakers, als zij nadenken over hun visie op de digitale transformatie: het centraal stellen van de mens in de digitale transformatie; de onderliggende solidariteit en inclusie; het onderstrepen van het belang van keuzevrijheid; de deelname aan de digitale openbare ruimte; veiligheid, beveiliging en empowerment, en duurzaamheid.

(6)Het democratische toezicht op de digitale samenleving en economie moet verder worden versterkt, waarbij de beginselen van de rechtsstaat, doeltreffende justitie en rechtshandhaving volledig in acht moeten worden genomen. Deze verklaring doet geen afbreuk aan rechtmatige beperkingen van wettelijke rechten om de uitoefening van deze rechten in overeenstemming te brengen met de uitoefening van andere rechten, of aan noodzakelijke en evenredige beperkingen in het algemeen belang. De Unie moet deze verklaring tot uitdrukking brengen in haar betrekkingen met andere internationale organisaties en derde landen, zodat de in deze verklaring opgenomen beginselen een inspiratiebron voor internationale partners vormen voor een digitale transformatie die mensen en hun mensenrechten in de hele wereld centraal stelt.

(7)Deze verklaring bouwt in het bijzonder voort op het primaire EU-recht, met name het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EU, alsook op afgeleid recht. Ze bouwt ook voort en vormt een aanvulling op de Europese pijler van sociale rechten. De verklaring is van declaratoire aard en heeft als zodanig geen invloed op de inhoud van rechtsregels of de toepassing daarvan.

(8)De bevordering en uitvoering van de digitale beginselen is een gedeelde politieke inzet en verantwoordelijkheid van de Unie en haar lidstaten, binnen hun respectieve bevoegdheden en in volledige overeenstemming met het recht van de Unie. De Commissie heeft voorgesteld dat in het jaarverslag over de “staat van het digitale decennium”, dat aan het Parlement en de Raad moet worden voorgelegd, ook op het toezicht op de digitale beginselen wordt ingegaan.

Gezamenlijke verklaring over digitale rechten en beginselen voor het digitale decennium

Wij streven naar een Europese benadering van de digitale transitie waarbij de mens centraal staat. De transitie moet gebaseerd zijn op Europese waarden en goed zijn voor alle mensen en ondernemingen.

Daarom verklaren wij het volgende:

Hoofdstuk I: het centraal stellen van de mens in de digitale transformatie

Mensen staan centraal in de digitale transformatie in de Europese Unie. Technologie moet ten dienste staan en ten goede komen aan alle Europeanen en hen in staat stellen hun ambities na te streven, met volledige inachtneming van de veiligheid en eerbiediging van hun grondrechten.