27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252'31 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstel 
Onderstaand wijzigingsvoorstel, dat overeenkomstig het Reglement van Orde is ingediend, werd tijdens de 
discussie verworpen: 
Bladzijde 2 
Paragraaf 2.3 te schrappen. 
Motivering 
De in paragraaf 2.2 genoemde stoffen komen niet in de richtlijn als zodanig aan de orde, doch alleen maar 
in de toelichting, waar wordt medegedeeld wat verder ten aanzien van deze stoffen zal gebeuren. 
Daarenboven heeft de Commissie te allen tijde de mogelijkheid een stof uit bijlage III van de basisrichtlijn af 
te voeren. Een herzieningsclausule is hiervoor niet nodig. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 12; tegen: 51; onthoudingen: 5. 
Advies inzake de economische situatie in de Gemeenschap (medio 1982) 
De tekst waarop de adviesaanvrage betrekking heeft is nog niet bekendgemaakt in het 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE GRONDSLAG VAN HET ADVIES 
Beschikking van de Raad van 18 februari 1974 betreffende de verwezenlijking van een hoge 
mate van convergentie van de economische politiek van de Lid-Staten der Europese 
Gemeenschap. 
B. ADVIES VAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft beraadslaagd over zijn advies inzake voornoemd 
onderwerp tijdens zijn op 30 juni en 1 juli 1982 te Brussel gehouden 199e zitting. 
Dit advies luidt als volgt: 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, 
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, in het bijzonder artikel 
198, 
Gezien de Resolutie van de Raad en van de Vertegen­
woordigers van de Regeringen der Lid-Staten van 
22 maart 1971 betreffende de verwezenlijking in etappes 
van de Economische en Monetaire Unie in de Gemeen­
schap, 
Gezien de beschikking van de Raad van 18 februari 1974 
betreffende de verwezenlijking van een hoge mate van 
convergentie van de economische politiek van de Lid-Sta­
ten der Europese Gemeenschap, Gezien zijn op 25 november 1981 uitgebrachte advies 
inzake het Economisch Jaarverslag 1981/1982 ('), 
Gezien het op 27 mei 1980 door zijn Bureau genomen 
besluit, de Afdeling voor economische en financiële 
vraagstukken te belasten met het opstellen van een 
initiatief-advies over de economische situatie in de 
Gemeenschap in het tweede kwartaal van elk jaar, dat 
vergezeld dient te gaan van een studie inzake de econo­
mische situatie van de Lid-Staat die het voorzitterschap 
van de Raad bekleedt, 
Gezien de discussie die op 15 juni 1982 in genoemde 
Afdeling heeft plaatsgevonden, het door de rapporteur, 
(») PB nr. C 348 van 31. 12. 1981, blz. 10. 
Nr. C 252/32 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
de heer Loccufier, voorgelegde rapport en het als bijlage 
hieraan toegevoegde rapport over de economische situa­
tie in België dat op 10 mei 1982 werd afgerond, 
Gezien zijn beraadslagingen tijdens de op 30 juni en 1 juli 
1982 gehouden 199e zitting, 
BRENGT VOLGEND ADVIES UIT, 
dat met 74 stemmen vóór, 8 stemmen tegen, bij 18 
onthoudingen werd goedgekeurd. 
1. Infeiding 
De verslechtering van de economische situatie in de 
Gemeenschap wordt gekenmerkt door twee negatieve 
ontwikkelingen: de concurrentiepositie van Europa heeft 
een ernstige achteruitgang te zien gegeven en vertoont 
geen tekenen van herstel, en de sociale problemen in 
Europa hebben zich aanzienlijk verscherpt. 
Overduidelijk blijkt dan ook dat de economische en 
sociale problemen nauw met elkaar zijn verbonden. 
De adviezen die het Comité zal opstellen over de sociale en 
de economische toestand in de Gemeenschap medio 1982 
dienen daarom als complementair te worden beschouwd 
en als een gezamenlijke meningsuiting van het Comité, 
vooral met het oog op de komende Raadszitting van 
ministers van economische en sociale zaken, waar zowel 
economische, algemeen politieke als sociale vraagstukken 
aan de orde zullen komen. 
2. Analyse van de situatie in 1982 en vooruitzichten 
voor 1983 
2.1. Na een daling van het reële bruto interne produkt 
(BIP) in 1981 met 0,5% verwacht de Commissie voor 
1982 een reële groei van 1,4 %. In de loop van 1982 zal de 
groei volgens de Commissie een verspelling te zien geven; 
voor het tweede halfjaar wordt een groei van 1,7% 
verwacht. 
2.2. De macro-economische vraagcomponenten zul­
len in 1982 echter weinig tot deze groei bijdragen. Het 
particuliere verbruik zal bijna stagneren (+ 0,5%). De 
overheidsconsumptie neemt met 1,2% toe. De investe­
ringen zullen over het gehele jaar genomen met gemiddeld 
1,3% dalen; de Commissie verwacht in het tweede 
halfjaar echter een intensivering van de investeringsacti­
viteit. 
2.3. De belangrijkste factoren voor een reële groei in 
1982 zijn de voorraadvorming en de lopende rekening 
van de betalingsbalans: de Commissie verwacht een 
voorraadvorming die tot een stijging van het BIP in de 
Gemeenschap met 0,8 % zal bijdragen. De export van de 
Gemeenschap zal duidelijk krachtiger toenemen dan de 
invoer. 
Het geldontwaardingsproces zal in 1982 in de Gemeen­
schap over het geheel genomen iets aan kracht verliezen, 
namelijk van 11,4% (1981) tot 10,3% (1982). Het betalingsbalanstekort van de Gemeenschap zal van 
37,4 miljard dollar in 1980 en 15,5 miljard dollar in 1981 
dalen tot 9,3 miljard dollar in 1982. De handelsbalans 
wordt weer positief. De ruilvoet zal zich ten gunste van de 
Gemeenschap ontwikkelen. 
2.4. De beroepsbevolking zal in 1982 - deels ook als 
gevolg van de demografische ontwikkeling - met 1 % 
toenemen. De produktiviteit zal met 2% stijgen. Aange­
zien de produktiestijging maar op 1,4% wordt geraamd, 
moet een verdere toeneming worden verwacht van de 
werkloosheid tot 9,1 % (meer dan 10 miljoen personen). 
Deze toeneming zal in het tweede halfjaar waarschijnlijk 
echter een lichte vertraging te zien geven. 
2.5. Voor 1983 verwacht de Commissie een geringe 
versnelling van de economische groei; vooral de investe­
ringsactiviteit zal, in tegenstelling tot de situatie in 1981 
en in 1982, een verbetering te zien geven. Deze snellere 
groei zal echter niet voldoende zijn om de demografisch 
bepaalde stijging van de beroepsbevolking (werkloosheid 
in 1983: 9,3%) te compenseren, zodat de werkloosheid 
in de Gemeenschap nog verder zal oplopen. 
3. Economische politiek medio 1982 
3.1. Uit bovenstaande analyse blijkt duidelijk hoe 
ernstig de situatie is waarin onze economische en sociale 
Gemeenschap zich bevindt. Alle economische prognoses 
zijn onzeker. Daarom mag niet worden uitgesloten dat 
de verwachte versnelling van de economische groei ook in 
1983 nog uitblijft. Het is dan ook zeker niet op zijnplaats, 
te wachten en te vertrouwen op een economisch herstel 
dat vanzelf komt. De Lid-Staten en de Gemeenschap 
dienen juist een actieve economische politiek te voeren. 
3.2. De economische ontwikkeling wordt door de 
volgende problemen belemmerd: 
— een beperkte economische groei: de nodige investerin­
gen die voor het extra aanbod dienen te zorgen, 
blijken uit te blijven; 
— doordat de structuurveranderingen zich maar lang­
zaam voltrekken, blijft de concurrentiepositie in 
verschillende landen zorgen baren; 
— deze situatie geeft aanleiding tot nationale reacties, 
die tot uiting komen in een subsidiëringsbeleid ten 
behoeve van het bedrijfsleven of in een protectionisme 
dat indruist tegen zowel internationale als Europese 
overeenkomsten; 
— naast de reeds genoemde redenen blijft de kostprijs 
van ingevoerde energie - ondanks de tijdelijk gedaal­
de olieprijs - een belangrijke factor van de betalings­
balanstekorten; 
— het eigen vermogen van de ondernemingen is zorg­
wekkend geslonken; een adequaat eigen vermogen is 
echter dringend noodzakelijk, vooral ook omdat 
hierdoor de mogelijkheden tot het aantrekken van 
vreemd vermogen worden bepaald. Dit geldt zeer in 
het bijzonder voor de talrijke kleine en middelgrote 
ondernemingen; 
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/33 
— niet minder belangrijk is de situatie van de openbare 
financiën in sommige Lid-Staten. De openbare schuld 
en de schuldenlast zijn in enkele landen zeer sterk 
gestegen. Structurele ombuigingen in de openbare 
uitgaven zijn zeer moeilijk gebleken, aangezien de 
situatie nog verergerd werd doordat belangrijke extra 
uitgaven moesten worden gedaan voor vervangings-
inkomens, o.a. werkloosheidsuitkeringen; 
— de van Lid-Staat tot Lid-Staat sterk uiteenlopende 
inflatie heeft de wisselkoersstabiliteit aangetast, zodat 
de pariteiten dit jaar tweemaal moesten worden 
aangepast; 
— de gevolgen die deze economische situatie — nl. een 
beperkte economische groei en omschakelingen in het 
bedrijfsleven - voor de werkgelegenheid heeft, zijn 
bekend. Daarbij komt nog dat het moeilijk is om 
jongeren in het arbeidsproces in te schakelen; 
— het hoge rentepeil vermindert de investeringsneiging, 
vergroot de schuldenlast van de ondernemingen, de 
gezinnen en de overheid. Risicodragend kapitaal 
wordt ook dikwijls aangetrokken door de overheid en 
dit vaak in concurrentie met de ondernemingen. 
4. Actieve economische politiek in de Lid-Staten 
4.1. Richtsnoeren voor de economische politiek 
4.1.1. In verband met de hierboven uiteengezette 
situatie op sociaal-economisch vlak begint zich in som­
mige landen van de Gemeenschap een duidelijke politieke 
wil te manifesteren om maatregelen te nemen ter bestrij­
ding van de werkloosheid en ter stimulering van de 
noodzakelijke investeringen. In sommige Lid-Staten zijn 
al concrete maatregelen of programma's vastgesteld, 
maar het effect hiervan op de economie en de arbeids­
markt kan momenteel nog niet beoordeeld worden. 
4.1.2. Volgens het Comité moeten de macro-econo­
mische maatregelen erop zijn gericht, een zodanige vraag-
en aanbodsituatie te creëren dat hierdoor economisch 
herstel en terugdringing van de werkloosheid mogelijk 
worden. 
Dit betekent voor de economische politiek in de praktijk 
dat weliswaar naar een etappegewijze vermindering van 
de inflatie moet worden gestreefd, maar dat herstel van de 
effectieve vraag, met name de investeringen, en terugdrin­
ging van de werkloosheid centraal moeten staan. 
4.1.3. Rekening houdend met de concurrentiepositie, 
de noodzakelijke consolidering van de overheidsbegrotin­
gen en de noodzakelijke inkomensmatiging, moet worden 
voorkomen dat de Lid-Staten op de reële inkomens om 
het hardst gaan korten, aangezien dit in internationaal 
verband zou kunnen leiden tot een cumulatief deflatie-
proces. 
4.1.4. De economische en sociale problemen kunnen 
het best worden opgelost indien alle deelnemers aan het 
economische proces instemmen met een verantwoorde 
macro-economische politiek. In dit verband moet opnieuw worden verwezen naar het 
standpunt dat het Comité in zijn advies over de econo­
mische situatie in de Gemeenschap medio 1981 heeft 
voorgelegd, namelijk dat er beslist overleg moet komen 
tussen de sociale partners (1). Daar waar dit overleg 
verbroken is, dient het dringend te worden hersteld. 
4.2. Werkgelegenheidspolitiek 
Verscheidene Lid-Staten hebben in het kader van zoge­
naamde banenplannen onlangs een actief beleid voorge­
steld om de werkgelegenheid op te voeren. Sommige 
regeringen hebben maatregelen genomen waardoor per­
sonen kunnen worden aangesteld in overheidsdienst en in 
het bedrijfsleven. Ook hebben sommige regeringen wijzi­
gingen aangebracht in de arbeidsduur of zullen zij dit op 
korte termijn doen. 
De voorgestelde of reeds genomen nationale maatregelen 
voor het creëren van werkgelegenheid dwingen de betrok­
ken regeringen tot verdere financiële inspanningen. Uit 
zuiver economisch oogpunt (2) gezien veroorzaakt de 
werkloosheid toch al aanzienlijke kosten voor de over­
heid in de vorm van gederfde inkomstenbelasting, sociale 
premies en andere belastingen (op verbruiksgoederen), 
werkloosheidsuitkeringen en andere aanvullende sociale 
uitkeringen. 
4.3. Investeringspolitiek 
4.3.1. De Regeringen van de Lid-Staten zouden een 
zodanige situatie moeten creëren dat investeringen wor­
den bevorderd, waarbij selectieve nadruk moet worden 
gelegd op investeringen in groeisectoren die voor nieuwe 
arbeidsplaatsen zorgen. Tot nog toe zijn de investeringen 
gekenmerkt door het feit dat hiermee de werkloosheid 
niet kan worden teruggedrongen. Daarom worden in de 
diverse regeringsprogramma's prikkels ingebouwd voor 
de investeringsactiviteit. Dit beleid kan al op korte 
termijn vruchten afwerpen, maar belangrijke resultaten 
kunnen pas zichtbaar worden naarmate het vertrouwen 
in het economisch herstel - een factor van doorslagge­
vende betekenis in het economisch verkeer — toeneemt. 
Met overheidsinvesteringen, die op sommige gebieden 
noodzakelijk zijn, kan niet worden volstaan om het 
gebrek aan vertrouwen te compenseren. 
4.3.2. Bij nieuwe investeringen wordt gebruik 
gemaakt van nieuwe technologie. Dit verschijnsel brengt 
ons ertoe, bijzondere aandacht te besteden aan twee 
belangrijke problemen: 
— voorwaarde voor 'de invoering van nieuwe technolo­
gie is dat beschikt kan worden over hooggekwalifi­
ceerde arbeidskrachten. Deze kwalificatie kan verkre­
gen worden door her- of bijscholing van reeds inge­
schakelde arbeidskrachten, of door aanstelling van 
nieuwe arbeidskrachten die al overeenkomstig 
geschoold zijn. Daartoe zijn programma's voor 
H PB nr. C 230 van 10. 9. 1981, blz. 62. 
(2) Zie het advies over de sociale ontwikkeling voor de overwe­
gingen van sociale aard (blz. 39 van dit Publikatieblad). 
Nr. C 252/34 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
beroepsopleiding nodig, met name voor werknemers 
in kleine en middelgrote bedrijven die geen eigen 
bedrijfsopleiding verzorgen; 
— de programma's voor toegepast en fundamenteel 
onderzoek dienen te worden gestimuleerd zodat de 
Lid-Staten kunnen beschikken over hun eigen geavan­
ceerde technologie. Door oprichting van adviesdien­
sten voor technologie dient het midden- en kleinbe­
drijf de toegang tot geavanceerde technologie te 
worden vergemakkelijkt. 
4.4. Begrotingstekorten 
4.4.1. Door de moeilijke begrotingssituatie is er in een 
aantal landen maar weinig ruimte voor beïnvloeding van 
de conjunctuur. 
4.4.2. In sommige landen gaat men wel over tot 
belastingverlaging om de bedrijvigheid in de industriële 
en ambachtelijke sector te stimuleren. De beperkte 
beleidsombuigingen in de Lid-Staten hebben tot nog toe 
niet geleid tot een sanering van de openbare financiën en 
evenmin tot herstel van het begrotingsevenwicht. De 
ruimte om via de overheidsbegroting conjuncturele maat­
regelen te nemen, is derhalve kleiner geworden. Ook hier 
zijn er echter verschillen te signaleren tussen de diverse 
Lid-Staten. Terwijl het peil van de staatsschuld van 
sommige Lid-Staten geen verdere stijging meer toelaat, is 
er in andere Lid-Staten nog ruimte om de conjunctuur te 
stimuleren via overheidsuitgaven, op voorwaarde dat 
deze uitgaven leiden tot produktieve en arbeidscheppende 
investeringen. Daarbij komt nog dat de mogelijkheden ter 
beïnvloeding van de rentestand beperkt blijven. 
4.4.3. Hoewel aan consolidering van de overheids­
begrotingen op middellange termijn niet te ontkomen 
valt, moet echter voorkomen worden dat besparings­
maatregelen op korte termijn leiden tot een versterking 
van de deflatoire tendensen. Men mag namelijk niet 
vergeten dat besparingsmaatregelen meer dan gecompen­
seerd kunnen worden door de als gevolg van dergelijke 
maatregelen veroorzaakte daling van inkomens en pro-
duktie en daardoor ook van de belastingopbrengsten, 
zodat het begrotingstekort, ondanks en juist door de 
besparingsmaatregelen, nog verder groeit. 
4.5. Sectorproblemen 
Herstructurering van diverse bedrijfstakken, zoals de 
ijzer- en staal-, de textiel- en de papiersector, blijft het 
grote zorgenkind van de Lid-Staten. Sommige landen 
hebben reeds maatregelen genomen om de situatie in deze 
sectoren te verbeteren. Een van de grootste problemen is 
nog altijd de hoge rentestand, die vooral de woningbouw­
sector treft. Sommige Lid-Staten hebben reeds maatrege­
len van fiscale aard genomen om de woningbouw te 
stimuleren. Ook de bevordering van investeringen voor 
energiebesparing in de industrie en bij woningbouw en 
stadsvernieuwing kan bijdragen tot een stabilisering van 
de bouwnijverheid. 5. Economische politiek van de Gemeenschap 
5.1. Algemene richtsnoeren 
5.1.1. De ernst van de sociaal-economische situatie 
noopt de Gemeenschap tot snel en doeltreffend handelen. 
Bovendien wordt hierdoor duidelijk, welke grenzen er 
zijn aan de politieke manoeuvreerruimte van de Lid-Sta­
ten. In zijn eentje kan geen van de Lid-Staten de 
problemen oplossen. Voor enkele problemen kunnen 
oplossingen worden gevonden in onderling overleg op 
Gemeenschapsniveau, of in het kader van de verplichtin­
gen van het EEG-Verdrag en de daaruit voortvloeiende 
besluiten. 
5.1.2. In een dergelijke economische politiek dient de 
Gemeenschap te zorgen voor de coördinatie en de 
onderlinge afstemming van de nationale economische en 
sociale beleidsmaatregelen. Op die wijze moet worden 
voorkomen dat de economische maatregelen van de 
diverse Lid-Staten tegen elkaar indruisen of elkaar zelfs 
opheffen. 
5.2. Bijzondere problemen op Gemeenschaspsniveau 
5.2.1. Versteviging en uitbouw van de 
gemeenschappelijke markt 
Het streven, de economische mogelijkheden van een grote 
interne markt als die van de Gemeenschap volledig te 
benutten, moet intensief worden voortgezet. Er mag niet 
worden toegegeven aan de tendens, nationale economi­
sche problemen op te lossen door protectionistische 
maatregelen te nemen. Daarom moet alles in het werk 
worden gesteld om de nog resterende technische handels-, 
belemmeringen en fiscale verschillen weg te werken om 
zodoende tot identieke concurrentieverhoudingen voor 
alle ondernemingen op de gemeenschappelijke markt te 
komen. 
Terwijl op de goederenmarkt sedert de oprichting van de 
Gemeenschap aanzienlijke integratiesuccessen zijn ge­
boekt, blijft grote vooruitgang in de dienstverleningssec­
tor vooralsnog uit. Het streven naar een uniforme interne 
markt in de Gemeenschap in de vervoers-, de verzeke-
rings- en de banksector dient te worden geïntensiveerd. 
Opnieuw moet ten aanzien van de internationale situatie 
de aandacht worden gevestigd op het hand over hand 
toenemende protectionisme in de wereldhandel, dat 
uitbreiding van het internationale handelsverkeer sterk 
belemmert. Het Comité kant zich tegen deze ontwikke­
ling en spreekt de wens uit dat deze handelsbelemmerin­
gen door onderhandelingen in GATT-verband of bij 
andere instellingen worden verminderd. 
Verwezenlijking van een gemeenschappelijke markt voor 
goederen en diensten en een op convergentie gerichte 
coördinatie van de economische politiek der Lid-Staten 
moet vergezeld gaan van coördinatie van de monetaire 
politiek. De pariteitswijzigingen van de afgelopen maan­
den hebben aangetoond dat het Europees Monetair 
Stelsel dringend moet worden uitgebouwd en dat zulks 
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/35 
vergezeld dient te gaan van een versterking van de 
economische convergentie, zoals het Comité reeds ver­
klaard heeft in zijn advies van 29 april inzake de verdie­
ping van het EMS (ESC 390/82). 
5.2.2. Subsidiebeleid 
Van zeer bijzondere betekenis zijn de subsidies die in de 
Lid-Staten in de vorm van tijdelijke of permanente steun 
worden verstrekt aan bepaalde sectoren of groepen. Het 
is duidelijk dat iedere vorm van subsidie in de nationale 
politiek een rechtvaardiging heeft gevonden. Wel moet 
deze subsidiëring stroken met de voorschriften van het 
EEG-Verdrag: in artikel 92 e.v. van het Verdrag van 
Rome worden bepaalde voorwaarden verbonden aan 
nationale steunverlening. 
Subsidies, die in de vorm van rechtstreekse uitkeringen, 
faciliteiten voor fiscale afschrijvingen of kredieten tegen 
gunstige rentevoorwaarden worden verleend, hebben tot 
doel: 
— arbeidsplaatsen veilig te stellen of te scheppen; 
— tot investeringen aan te zetten (door nieuwe produk-
tiecapaciteit of door herstructurering van bedrijfstak­
ken); 
— innovatie te bevorderen; 
— nieuwe technologieën in oude en met name in groei­
sectoren mogelijk te maken; 
— energiebesparende investeringen te bevorderen. 
Het Comité is van mening dat een dergelijke steunverle­
ning gerechtvaardigd is wanneer zij tijdelijk van aard is en 
gefaseerd wordt verminderd. Het subsidiebeleid van de 
diverse Lid-Staten mag echter niet tot gevolg hebben dat 
in een bepaald land van de Gemeenschap verleende steun 
voor behoud of schepping van arbeidsplaatsen of in 
verband met de andere genoemde doelstellingen, arbeids­
plaatsen in de andere landen van de Gemeenschap in 
gevaar brengen of de concurrentiepositie van de onder­
nemingen in deze landen schaden. Daarom dient het 
steunbeleid van de Lid-Staten overeenkomstig de voor­
schriften van de Gemeenschapsverdragen door de Raad te 
worden gecoördineerd. De Commissie zou bij de toetsing 
van de subsidiemaatregelen van de Lid-Staten op basis 
van artikel 92 e.v. van het EEG-Verdrag moeten nagaan 
of met het subsidiëringsbeleid van de betrokken Lid-Staat 
de in deze artikelen genoemde doelstellingen als geheel 
(gecoördineerde economische en industriepolitiek) wor­
den verwezenlijkt. De Raad van Ministers voor Econo­
mische en Financiële Zaken, die overeenkomstig de 
convergentiebeschikking van 1974 bevoegd is voor coör­
dinatie van deze beleidsterreinen, zou in kennis kunnen 
worden gesteld van de beoordelingen van de Commissie, 
alsook van de door haar genomen maatregelen overeen­
komstig artikel 92 e. v. Tijdens de periodieke Raadsver­
gaderingen moet onderzocht worden, in hoeverre bepaal­
de maatregelen de convergentie van de economische 
politiek der Lid-Staten verstoren of bevorderen. 
Communautaire maatregelen tot steunverlening moeten 
worden onderscheiden van nationale steunmaatregelen. Communautaire interventies, bij voorbeeld in het kader 
van het Regionaal en het Sociaal Fonds, of ten aanzien 
van de bevordering van onderzoek, zijn namelijk reeds 
afhankelijk van instemming van de Gemeenschap en 
staan in dienst van communautaire doelstellingen. 
5.2.3. Midden- en kleinbedrijf 
De economische crisis en de hoge rentestand betekenen 
een bijzonder zware belasting voor kleine en middelgrote 
ondernemingen (*). Dit blijkt wel uit het toenemende 
aantal bedrijfssluitingen en gevallen van insolventie. 
Hiermee wordt de trend naar onnodige concentratie, die 
in een markteconomie juist moet worden tegengegaan, 
niet alleen versterkt, maar verdwijnen er met de onder­
nemingen ook arbeidsplaatsen, zodat de werkloosheid 
nog verder oploopt. 
Daarom is het volgens het Comité de taak van de 
Gemeenschap en de Lid-Staten, in het kader van de 
concurrentievoorschriften (b.v. art. 92 e.v. van het 
EEG-Verdrag) bestaande kleine en middelgrote onderne­
mingen te ondersteunen en oprichting van nieuwe bedrij­
ven, met name kleine ondernemingen van welke rechts­
vorm dan ook (eenmansbedrijven, produktiecoöperaties 
enz.), te bevorderen, en wel door: 
— het aantrekken van risicodragend kapitaal en vreemd 
vermogen via rentesubsidie en kredietborgstelling 
gemakkelijker te maken; 
— via de oprichting van regionale adviesdiensten voor 
innovatie nieuwe technologie en onderzoeksresulta­
ten voor nieuwe produkten toegankelijk te maken; 
— daartoe een databank (b.v. INSIS) op te richten, ook 
voor betere informatie over particuliere en openbare 
aanbestedingen; 
— opleidingen voor bedrijfsleiders en nascholing van 
werknemers in centra te verzorgen die door een aantal 
bedrijven gezamenlijk worden georganiseerd. 
De Gemeenschap en de Lid-Staten zouden meer maatre­
gelen moeten overwegen om sanering mogelijk te maken 
van kleine en middelgrote ondernemingen die in een 
kritische financiële of afzetsituatie zijn gekomen. Daarbij 
zou met name gedacht moeten worden aan voortzetting 
van ondernemingen in de vorm van produktiecoöpera­
ties. 
5.3. De op Gemeenschapsniveau te nemen maatregelen 
van economisch beleid 
5.3.1. Doel van het economisch beleid en het finan­
cieringsbeleid is het scheppen en veilig stellen van arbeids­
plaatsen en verbetering van de concurrentiepositie, zowel 
intern als extern. 
De door het Comité in zijn advies inzake de economische 
situatie in de Gemeenschap (medio 1981) (2) genoemde 
(') Zie het advies van het Comité (PB nr. C 205 van 9. 8. 1982, 
blz. 16). 
(2) PB nr. C 230 van 10. 9. 1981, blz. 62. 
Nr. C 252/36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
eisen waaraan het economisch beleid van de Gemeen­
schap moet voldoen, blijven geldig. 
5.3.2. De Gemeenschap kan bij haar beleid inhaken 
op: 
— het beleid dat reeds gevoerd of voorbereid wordt in de 
diverse Lid-Staten; 
— de reeds bestaande instrumenten waarover de 
Gemeenschap beschikt en die onmiddellijk kunnen 
worden ingezet. 
Dit dient te geschieden in overeenstemming met de in 
1974 door de Raad genomen besluiten betreffende eco­
nomische beleidsconvergentie O). Ingezien wordt dat elke 
Lid-Staat deze problemen niet alléén tot een oplossing 
kan brengen. Daarom moet de Gemeenschap, om aan 
geloofwaardigheid te winnen, het volgende urgentiepro­
gramma goedkeuren: uitbreiding van de investeringen in 
het kader van een in communautair verband geformuleer­
de industriepolitiek en sociale maatregelen, die beide 
ertoe kunnen bijdragen, voornoemde situaties te verbete­
ren. 
5.3.3. De economische en sociale politiek van de 
Gemeenschap zou er derhalve als volgt moeten uitzien: 
5.3.3.1. Werkloosheidsbestrijding 
Bestrijding van de werkloosheid door goedkeuring en 
ondersteuning op communautair niveau van de in een 
aantal Lid-Staten genomen maatregelen voor een actief 
arbeidsmarktbeleid: 
— door versnelde uitvoering van de reeds door het 
Comité aanbevolen maatregelen betreffende de coör­
dinatie van de arbeidsmarkten (2); 
— door invoering van directe of indirecte gecoördineer­
de stimuli ten behoeve van de groeisectoren. Hulp aan 
zogenaamde probleemsectoren (het Comité heeft zich 
hierover reeds uitgesproken, nl. bouw, textiel, papier) 
moet de herstructurering ten goede komen. Deze 
hulpverlening dient aan voornoemde eisen te vol­
doen; 
— het is noodzakelijk dat de Gemeenschap de jongste 
maatregelen die in een aantal Lid-Staten ten behoeve 
van de zo arbeidsintensieve bouwsector zijn genomen, 
zoals rentesubsidies voor leningen voor de woning­
bouw en fiscale maatregelen, niet alleen coördineert, 
maar ook bij de andere Lid-Staten aanbeveelt; 
— door voortzetting van de tot nog toe in het Comité 
verrichte analyses van verschillende economische sec­
toren, welke als uitgangspunt zouden kunnen funge­
ren voor de verdere uitbreiding van de zogenaamde 
„structuurrapportage" in de Gemeenschap; 
f1) Resolutie van de Raad van 18 februari 1974 betreffende de 
verwezenlijking van een hoge mate van convergentie van de 
economische politiek van de Lid-Staten der Europese Eco­
nomische Gemeenschap (PB nr. L 63 van 5. 3. 1974, 
blz. 16). 
(2) Zie het advies van het Comité (PB nr. C 112 van 3. 5. 1982, 
blz. 12). — het Comité constateert dat in een aantal Lid-Staten 
daadwerkelijk voorstellen zijn gedaan tot arbeidstijd­
verkorting in verschillende vormen. Dienaangaande is 
het beslist noodzakelijk dat bij overigens noodzake­
lijke initiatieven van de Gemeenschap op dit gebied 
rekening wordt gehouden met de collectieve onder­
handelingsmethodes en -usances in de diverse Lid-Sta­
ten; 
— tegelijkertijd dient de Gemeenschap beslist een strate­
gie voor de industriepolitiek vast te leggen; 
— de Gemeenschap zou het initiatief moeten nemen, er 
bij de Lid-Staten op aan te dringen dat alle schoolver­
laters een opleidings- of arbeidsplaats wordt gegaran­
deerd. 
5.3.3.2. Investeringsprogramma's 
Op de volgende manieren kunnen de voor het economisch 
herstel noodzakelijke investeringen worden gestimu­
leerd: 
— versnelde uitvoering van de nationale programma's 
voor energiebesparing met hulp van de Gemeen­
schap; 
— bevordering van investeringsprogramma's: 
— uitbreiding van het streekvervoer; 
— bouw van extra huurwoningen, modernisering 
van oude woningen en sanering van bouwvallige 
woonwijken; 
— herstel en bescherming van het milieu; 
— streven in internationaal verband naar verlaging van 
de rentestand; 
— de programma's voor technologische vernieuwing 
moeten in de strategie van een Europese industriepo­
litiek worden opgenomen, op basis van door de 
Gemeenschap uitgevoerde of gecoördineerde weten­
schappelijke onderzoekprogramma's. Hierbij dienen 
ook de kleine en middelgrote ondernemingen te 
worden betrokken. Adviesdiensten voor innovatie 
zouden met name het midden- en kleinbedrijf een 
actueel overzicht kunnen bieden van de nieuwe 
technologieën en deze sector bij invoering van die 
technologie kunnen helpen; 
— de Gemeenschap zou die investerings- en onderzoek­
programma's van de Gemeenschap moeten coördine­
ren en financieel moeten steunen welke met name de 
economische en sociale infrastructuur en de werkge-
legenheidscheppende groeisectoren ten goede ko­
men. Voorkomen moet dus worden dat de economi­
sche maatregelen van de diverse Lid-Staten tegen 
elkaar indruisen of elkaar zelfs opheffen, waardoor 
openbare middelen verspild zouden worden zonder 
dat de werkloosheid in haar geheel daardoor wordt 
verminderd. 
5.3.3.3. Financiering van de investeringen 
De Lid-Staten dienen beslist onderling overleg te plegen 
om hun houding tegenover de financiering van investe-
27. 9. 82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 252/37 
ringen op elkaar af te stemmen. Zowel op nationaal als op 
Europees niveau moet hierbij worden gedacht aan alle 
financieringsmiddelen die de kapitaalmarkt ons biedt en 
aan iedere andere nieuwe vorm van financiering. De 
Commissie dient de tot haar beschikking staande midde­
len uit de Gemeenschapsbegroting en uit opgenomen 
kredieten in overleg met de Europese Investeringsbank 
onverwijld in te zetten, m.a.w. door gecoördineerde en 
doelgerichte inzet van Gemeenschapsinstrumenten die­
nen de nationale maatregelen ter bevordering van inves­
teringen en werkgelegenheid te worden gesteund. 
Uitbreiding en selectieve toepassing van het Nieuw 
Communautair Instrument (NCI) kan daartoe bijdragen. 
Het Comité bekrachtigt in deze zin zijn advies inzake het 
NCK1). 
In dit verband is het Economisch en Sociaal Comité 
ingenomen met het voorstel van de Commissie met 
betrekking tot de eerste toepassing van het besluit waarbij 
de Commissie gemachtigd werd leningen op te nemen 
voor de bevordering van investeringen in de Gemeen­
schap. 
Het verstrekken van leningen door de Gemeenschap voor 
de bevordering van investeringen dient niet alleen ten 
goede te komen aan openbare infrastructuurprojecten -in het bijzonder voor een rationeler gebruik van energie 
- , maar ook aan investeringsprojecten in de industrie en 
de agrarische infrastructuur. Daarbij dient de aandacht 
met name uit te gaan naar de herstructurering van de in de 
produktiesector van groot belang zijnde kleine en mid­
delgrote ondernemingen. 
Het Comité zou graag zien dat de kredietverlening door 
de Europese Investeringsbank gecoördineerd wordt met 
en gekoppeld wordt aan de leningen die in het kader van 
het Nieuw Communautair Instrument worden ver­
strekt. 
Ook de overige financiële instrumenten van de Gemeen­
schap dienen bij te dragen tot een duidelijke opleving van 
de investeringsactiviteit. Gezien de doelstellingen van het 
Europees Regionaal Fonds, het Europees Sociaal Fonds 
en het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de 
Landbouw, afdeling Oriëntatie, moet hiernaar met name 
bij deze Fondsen worden gestreefd en is dat vooral ook 
hier te verwezenlijken. De middelen waarover deze 
Fondsen kunnen beschikken, zijn gezien de grote werk­
gelegenheidsproblemen echter ontoereikend. Het Comité 
sluit zich daarom aan bij het standpunt van het Europese 
Parlement dat het Regionaal en het Sociaal Fonds aan­
zienlijk moeten worden uitgebreid. 
Gedaan te Brussel, 1 juli 1982. 
(0 PB nr. C 138 van 9. 6. 1981, blz. 11. De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Tomas ROSEINGRAVE 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
Verworpen wijzigingsvoorstellen 
Volgende, overeenkomstig het Reglement van Orde ingediende wijzigingsvoorstellen werden tijdens de 
beraadslagingen afgewezen: 
Bladzijde 6, paragraaf 4.1.3 
De tekst door de volgende passage vervangen: 
„Aangezien de reële lonen de laatste jaren sterk zijn gestegen vergeleken met de kapitaalopbrengst tegen 
vaste prijzen, is het noodzakelijk dat thans een actief inkomensbeleid wordt gevoerd om het 
internationale concurrentievermogen van de communautaire industrie te herstellen.". 
Motivering 
Spreekt voor zichzelf. 
Nr. C 252/38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 27. 9. 82 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 13; tegen: 55; onthoudingen: 17. 
Bladzijde 11 
Derde alinea vervangen door: 
„Gedurende de periode van 31/2 jaar, waarin het EMS functioneert, zijn zesmaal koerswijzigingen 
binnen dit stelsel aangekondigd, waarbij veertienmaal een nationale wisselkoers werd gere- of 
gedevalueerd. Met de aan het bedrijfsleven toegezegde bescherming tegen koersrisico's is het nog maar 
slecht gesteld, indien men moet vaststellen, dat bij voorbeeld de verhouding tussen de Belgische frank en 
de Nederlandse gulden binnen 3/4 jaar met 18,25 % is gewijzigd. 
De communautaire instanties dienen zich op maatregelen ter versterking van de economische en 
institutionele coördinatie te concentreren. Hier zullen verdere fundamenten moeten worden gelegd, 
voordat een „uitbouw" van monetaire regelingen nuttig kan zijn.". 
Motivering 
De derde alinea van bladzijde 11 vaa het door de Afdeling opgestelde advies brengt tevredenheid tot 
uitdrukking met het functioneren van het EMS en pleit voor „uitbouw" van monetaire regelingen. 
In het bijzonder de jongste ontwikkeling op het monetaire vlak geeft aanleiding tot een kritischer 
opstelling. 
Het lijkt nodig: 
a) aandacht te vragen voor het cumulatief effect van de koerswijzigingen, die tijdens het functioneren van 
het EMS zijn aangebracht; 
b) de nadruk nogmaals te leggen op de nqodzakelijke versterking van de economische en institutionele 
coördinatie. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 14; tegen: 53; onthoudingen: 19. 
Bladzijde 17 onmiddellijk na punt 5.3.3.2 „Investeringsprogramma's" 
De navolgende tekst invoegen: 
„Gezien het feit dat de landen gezamenlijk meer mogelijkheden hebben voor een anti-cyclische 
investeringspolitiek, acht het Comité het wenselijk dat zij een gezamenlijke investeringsimpuls in de 
orde van grootte van 1 % van het BNP geven.". 
Motivering 
Er is alle aanleiding voor een „concerted action" in Europa, gericht op het stimuleren van de investeringen. 
Ervaringen in 1978/1979 en berekeningen van o.a. de OESO en de Europese Commissie wijzen uit dat een 
goed gecoördineerde investeringsimpuls (tegelijkertijd in alle landen gegeven) zeer gunstige resultaten kan 
opleveren in termen van produktiegroei en werkgelegenheid. Het effect is globaal gesproken twee keer zo 
groot als bij een actie die door een land afzonderlijk wordt ondernomen. 
Uitslag van de stemming 
Vóór: 38; tegen: 58; onthoudingen: 5.