Voorstel voor een akte van de Raad tot vaststelling van een overeenkomst betreffende de regels voor de toelating van onderdanen van derde landen tot de lidstaten (97/C 337/03) (Voor de EER relevante tekst) COM(97) 387 def. - 97/0227(CNS)

(Door de Commissie ingediend krachtens artikel K.3, lid 2, onder c), van het Verdrag betreffende de Europese Unie op 30 juli 1997)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, inzonderheid op artikel K.3, lid 2, eerste streepje en punt c),

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Europees Parlement,

Overwegende dat de lidstaten, met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie, het immigratiebeleid, en met name de voorwaarden inzake het verblijf van onderdanen van derde landen op het grondgebied van de lidstaten, met inbegrip van gezinshereniging en toegang tot de arbeidsmarkt, als aangelegenheden van gemeenschappelijk belang beschouwen die onder de bij titel VI van het Verdrag ingestelde samenwerking vallen;

BESLUIT dat de overeenkomst waarvan de tekst is bijgevoegd en die heden door de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van de Unie wordt ondertekend, is vastgesteld;

BEVEELT aan dat de lidstaten deze overeenkomst overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen aannemen.

OVEREENKOMST betreffende de regels voor de toelating van onderdanen van derde landen tot de lidstaten van de Europese Unie

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN bij deze overeenkomst, lidstaten van de Europese Unie,

ONDER VERWIJZING naar de Akte van de Raad van de Europese Unie van . . .,

(1) OVERWEGENDE dat krachtens artikel K.1, lid 3, onder a) en b), van het Verdrag betreffende de Europese Unie het immigratiebeleid van de lidstaten, en met name de voorwaarden inzake het verblijf van onderdanen van derde landen op het grondgebied van de lidstaten, met inbegrip van gezinshereniging en toegang tot de arbeidsmarkt, onverminderd de bevoegdheden van de Europese Gemeenschap, aangelegenheden van gemeenschappelijk belang zijn die onder de bij titel VI van dit Verdrag ingestelde samenwerking vallen;

(2) OVERWEGENDE dat de regels welke de voorwaarden inzake verblijf, met inbegrip van de toegang tot de arbeidsmarkt, van burgers van de Unie en van andere onder het Gemeenschapsrecht begrepen personen beheersen, onder het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap vallen en dat bij de onderhavige overeenkomst de regels die op de niet onder het Gemeenschapsrecht begrepen personen van toepassing zijn, worden vastgesteld;

(3) OVERWEGENDE dat reeds resoluties zijn aangenomen welke regels inzake toelating behelzen, evenals een resolutie betreffende de rechten van duurzaam gevestigde onderdanen van derde landen; dat het nuttig is op deze politieke verworvenheid voort te bouwen door een intensievere samenwerking welke, met inachtneming van de factoren van openbare orde en openbare veiligheid, tot vaststelling van gemeenschappelijke rechtsregels betreffende het immigratiebeleid, leidt;

(4) OVERWEGENDE dat deze regels, die zodanig moeten zijn dat naar behoren met de belangen van alle lidstaten rekening wordt gehouden, met name de voorwaarden voor de toelating met het oog op arbeid in loondienst en met het oog op de uitoefening van een economische activiteit als zelfstandige dienen te bevatten;

(5) OVERWEGENDE dat deze regels eveneens ten doel hebben de openheid van de lidstaten ten opzichte van de rest van de wereld en de intensiteit van, met name, hun culturele en wetenschappelijke uitwisselingen en van het handelsverkeer met de andere landen in stand te houden door gemeenschappelijke bepalingen betreffende de toelating voor onderwijsdoeleinden, met inbegrip van beroepsopleiding;

(6) OVERWEGENDE dat deze regels de uitoefening van het recht om in gezinsverband te leven mogelijk moeten maken door vastlegging van het raam waarin de gezinshereniging haar beslag zal krijgen;

(7) OVERWEGENDE dat deze gemeenschappelijke regels dienen te worden aangevuld met de omschrijving van rechten die de op wettige wijze in een lidstaat verblijvende onderdanen van derde landen, met name degenen die in die lidstaat duurzaam gevestigd zijn, genieten; dat in dit verband tevens de voorwaarden dienen te worden vastgesteld waaronder zij in een ander lidstaat dan in die waarin zij als duurzaam gevestigd zijn erkend, rechten kunnen genieten;

(8) OVERWEGENDE dat deze gemeenschappelijke regels in overeenstemming dienen te zijn met de gemeenschappelijke internationale verbintenissen op dit gebied, met name het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden van 4 november 1950 en het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen, van 28 juli 1951, gewijzigd bij het Protocol van New York van 31 januari 1967, en met gunstigere grondwettelijke bepalingen inzake asiel;

(9) OVERWEGENDE dat deze gemeenschappelijke regels voor toelating, met uitzondering van die welke betrekking hebben op gezinshereniging en van die welke van toepassing zijn op als duurzaam gevestigd erkende personen, geen recht op verblijf scheppen en dat de lidstaten ten aanzien van daadwerkelijke besluiten over de toelating van onderdanen van derde landen hun discretionaire bevoegdheid behouden,

HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT OMTRENT DE VOLGENDE BEPALINGEN:

HOOFDSTUK I DEFINITIES EN WERKINGSSFEER

Artikel 1 Definities

Voor de doeleinden van deze overeenkomst wordt verstaan onder:

a) "toelating": de mogelijkheid voor een onderdaan van een derde land om het grondgebied van een lidstaat binnen te komen teneinde aldaar langer dan drie maanden te verblijven;

b) "verblijfsvergunning": het door een lidstaat genomen besluit, dat de in zijn wetgeving voorgeschreven vorm aanneemt, waarbij deze lidstaat een persoon machtigt voor een tijdvak van meer dan drie maanden op zijn grondgebied te verblijven, voorlopige vergunningen die de lidstaten in bepaalde gevallen kunnen afgeven, evenwel niet inbegrepen.

Artikel 2 Werkingssfeer

1. Deze overeenkomst is van toepassing op onderdanen van derde landen, onverminderd gunstigere bepalingen die kunnen voortvloeien uit:

a) bi- en multilaterale overeenkomsten tussen de Gemeenschap of tussen de Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds en derde landen anderzijds die vóór de ondertekening van deze overeenkomst in werking zijn getreden;

b) overeenkomsten tussen een of meer lidstaten met derde landen welke vóór de ondertekening van deze overeenkomst in werking zijn getreden.

Deze overeenkomst is niet van toepassing op:

a) personen die in een lidstaat een verzoek hebben ingediend met het oog op erkenning van de status van vluchteling in de zin van het Verdrag van Genève van 1951;

b) ontheemden die in een lidstaat bij wijze van tijdelijke bescherming tot verblijf zijn toegelaten;

c) personen die bij wijze van uitzondering tot verblijf op het grondgebied van een lidstaat zijn gemachtigd, met name om humanitaire redenen.

2. Deze overeenkomst is niet van toepassing op burgers van de Unie, noch op onderdanen van derde landen die uit hoofde van het Gemeenschapsrecht in een lidstaat mogen verblijven.

TITEL II ALGEMENE REGELS

Artikel 3 Behandeling van de initiële aanvragen om toelating

1. De initiële aanvraag om toelating tot een lidstaat mag door de bevoegde autoriteiten van die lidstaat slechts in behandeling worden genomen indien de onderdaan van een derde land vanaf het tijdstip van de indiening van de aanvraag tot op dat van de kennisgeving van de beslissing buiten het grondgebied van de lidstaten verblijft.

2. De lidstaat waarbij de aanvraag is ingediend, onderwerpt deze aan een grondig onderzoek, mede ten aanzien van de openbare orde, de openbare veiligheid en de volksgezondheid. Voor de behandeling van de aanvragen worden gemeenschappelijke regels vastgesteld volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien.

Artikel 4 Reisdocumenten

Om het grondgebied van de lidstaat waarop hij tot verblijf wordt toegelaten, binnen te komen, moet een onderdaan van een derde land de nodige reisdocumenten bij zich hebben. Hiertoe verstrekt deze lidstaat eventueel de nodige visa.

In voorkomend geval verstrekken de andere lidstaten de transitvisa om bovenbedoelde onderdaan van een derde land in staat te stellen zich naar de lidstaat te begeven waar de toelating is gegeven.

Artikel 5 Mogelijkheid tot afwezigheid

1. Een tot een lidstaat toegelaten onderdaan van een derde land mag deze lidstaat verlaten voor een duur welke, per volledig kalenderjaar dertien volle weken, vermeerderd met de duur van de wettelijke vakantie niet mag overschrijden.

In geval van afwezigheid om dezelfde redenen als die op grond waarvan de persoon is toegelaten, zijn de in de eerste alinea gestelde beperkingen niet van toepassing.

2. In afwijking van lid 1 van het onderhavige artikel mogen onderdanen van derde landen die volgens de artikelen 32 en 33 als duurzaam gevestigd zijn erkend, de lidstaat waar zij als duurzaam gevestigd zijn erkend, voor een periode van niet meer dan 26 achtereenvolgende weken verlaten. Deze periode mag worden overschreden indien zij afwezig zijn om, binnen de voorwaarden van artikel 35, van lidstaat van verblijf te veranderen.

3. De in de leden 1 en 2 bedoelde toegestane perioden van afwezigheid kunnen worden verlengd, wanneer:

a) een door de betrokkene vóór zijn vertrek ingediend en op ernstige redenen gebaseerd verzoek daartoe, is aanvaard;

b) een na zijn vertrek ingediend en op buitengewone redenen gebaseerd verzoek daartoe, is aanvaard.

De lijst van deze redenen wordt vastgesteld volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien.

Artikel 6 Vernieuwing van de verblijfsvergunning

1. Onverminderd het bepaalde in het Verdrag van Genève van 1951 mag de onderdaan van een derde land bij het verstrijken van de toegestane verblijfsduur ter plaatse om vernieuwing van zijn verblijfsvergunning verzoeken indien de omstandigheden op grond waarvan hij werd toegelaten, nog steeds voorhanden zijn.

2. Onverminderd het bepaalde in artikel 31 mag een verzoek om toelating om een andere reden dan die waarom de voorafgaande toelating werd gegeven, door de betrokkene slechts worden ingediend indien deze zich buiten het grondgebied van de lidstaten bevindt. Deze nieuwe aanvraag om toelating mag slechts in behandeling worden genomen indien de onderdaan van het derde land vanaf het tijdstip van de indiening van de aanvraag tot dat van de kennisgeving van de beslissing buiten het grondgebied van de lidstaten verblijft.

3. In afwijking van lid 2 mogen de hierna genoemde personen in de, volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien, limitatief opgesomde gevallen, ter plaatse een verzoek indienen om toelating om een andere reden dan die waarvoor de voorafgaande toelating werd gegeven:

a) personen die zijn toegelaten op grond van de artikelen 7 en 8 en een verblijf wensen op grond van hoofdstuk IV;

b) personen die zijn toegelaten op grond van hoofdstuk IV en een verblijf wensen op grond van de artikelen 7 en 8.

4. In afwijking van de leden 2 en 3 behoeven, om een aanvraag tot verlenging van hun verblijfsvergunning in te dienen, de overeenkomstig de artikelen 32 en 33 als duurzaam gevestigd erkende onderdanen van een derde land het grondgebied van de lidstaten niet te verlaten.

HOOFDSTUK III TOELATING MET HET OOG OP ARBEID IN LOONDIENST

Artikel 7 Beginselen

1. Toelating van een onderdaan van een derde land tot het grondgebied van een lidstaat met het oog op arbeid in loondienst kan worden toegestaan wanneer:

a) noch door burgers van de Unie,

b) noch door een onderdaan van een derde land die wettig in deze lidstaat verblijft en reeds deel uitmaakt van de normale arbeidsmarkt in deze lidstaat,

c) noch door een als duurzaam gevestigd erkende onderdaan van een derde land,

aan een in de lidstaat gedaan arbeidsaanbod op korte termijn kan worden voldaan.

2. De toepassingsbepalingen van lid 1 worden vastgesteld volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien.

Artikel 8 Voorwaarden voor toelating

1. Bij diens aanvankelijke toelating met het oog op arbeid in loondienst moet de onderdaan van het derde land reeds een arbeidsovereenkomst voor een duur van ten minste één jaar alsmede de vergunning om deze betrekking op het grondgebied van de betrokken lidstaat te vervullen, hebben verkregen. Zodra deze voorwaarden zijn vervuld en de toelating is gegeven, wordt de onderdaan van het derde land een verblijfsvergunning verstrekt voor een duur welke ten minste gelijk is aan die van de arbeidsovereenkomst. De duur van de eerste verblijfsvergunning is evenwel tot een duur van vier jaar beperkt.

2. De verblijfsvergunning met het oog op arbeid in loondienst kan worden vernieuwd indien bij de indiening van de aanvraag de in artikel 7, lid 1, bedoelde voorwaarden nog vervuld zijn.

3. De toepassingsbepalingen van lid 2 worden vastgesteld volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien.

Artikel 9 Seizoenarbeiders

1. Voor de doeleinden van deze overeenkomst wordt verstaan onder "seizoenarbeider", een onderdaan van een derde land die zijn wettige woonplaats in een derde land behoudt maar werkzaam is op het grondgebied van een lidstaat in een bedrijfssector waar seizoenarbeid wordt verricht, en wel op basis van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur en voor een nauwkeurig omschreven arbeid.

2. Een onderdaan van een derde land wordt als seizoenarbeider toegelaten voor een tijdvak van ten hoogste zes maanden per kalenderjaar, na afloop waarvan hij in een derde land moet terugkeren.

3. Indien voor een periode van minder dan zes maanden een verblijfsvergunning is afgegeven, kan ter plaatse verlenging van de verblijfsduur worden toegestaan om de seizoenarbeider in staat te stellen het werk waarvoor hem de aanvankelijke toelating werd verleend, te voltooien. Het verzoek om verlenging moet met redenen omkleed door de werkgever één maand vóór het verstrijken van de eerste vergunning worden ingediend.

4. Wat de toelating van seizoenarbeiders betreft, geven de lidstaten voorrang aan die onderdanen van derde landen die reeds seizoenwerk in de lidstaat hebben verricht, boven onderdanen van derde landen die voor het eerst een verzoek om toelating voor seizoenarbeid indienen.

Artikel 10 Grensarbeiders

1. Voor de doeleinden van deze overeenkomst wordt verstaan onder "grensarbeider", een onderdaan van een derde land die in het grensgebied van dit derde land woonachtig is maar in het grensgebied van een aangrenzende lidstaat werkzaam is en dagelijks of ten minste eenmaal per week naar het grensgebied van dat derde land terugkeert.

2. Een grensarbeider die onderdaan is van een derde land kan in afwijking van de in artikel 7 vervatte beginselen worden toegestaan in het grensgebied van een aangrenzende lidstaat arbeid in loondienst te verrichten.

HOOFDSTUK IV TOELATING MET HET OOG OP UITOEFENING VAN EEN BEROEPSACTIVITEIT ALS ZELFSTANDIGE

Artikel 11 Definitie

Voor de doeleinden van deze overeenkomst wordt verstaan onder "toelating met het oog op zelfstandige beroepsactiviteit", de binnenkomst in een lidstaat van een natuurlijk persoon die onderdaan van een derde land is, om in die lidstaat een beroepsactiviteit uit te oefenen waarbij ten opzichte van een werkgever geen ondergeschiktheidsverhouding bestaat.

Artikel 12 Voorwaarden voor toelating

Toelating tot het grondgebied van een lidstaat van een onderdaan van een derde land die zich wenst te vestigen om een zelfstandige activiteit uit te oefenen, kan worden toegestaan indien de volgende voorwaarden zijn vervuld en mits de betrokkene de regels voor de uitoefening van deze activiteit in acht neemt:

a) de onderdaan van het derde land moet over toereikende middelen beschikken om met de activiteit waarvoor hij zijn verzoek om toelating indient, in deze lidstaat te kunnen aanvangen;

b) de activiteiten van degene die is toegelaten, moeten binnen de geldigheidstermijn van zijn eerste verblijfsvergunning op de werkgelegenheid van de lidstaat waar hij verblijft, een positief effect hebben.

De toepassingsmaatregelen van de eerste alinea worden vastgesteld volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien.

Artikel 13 Verblijfsvergunning

1. De verblijfsvergunning met het oog op uitoefening van een economische activiteit als zelfstandige door een onderdaan van een derde land zoals bedoeld in artikel 12, wordt voor een tijdvak van ten minste twee jaar toegekend.

2. Een verzoek om vernieuwing kan ter plaatse worden ingediend voor dezelfde activiteit als die waarvoor de oorspronkelijke vergunning werd toegekend, of voor een activiteit die de voortzetting of de ontwikkeling daarvan vormt.

Wanneer de onderdaan van het derde land de aanvraag om vernieuwing indient, moet hij:

a) de activiteit waarvoor de toelating was gegeven, daadwerkelijk hebben uitgeoefend;

b) de regelmatige voortzetting van de activiteit kunnen verzekeren;

c) aan de voorwaarden van artikel 12, onder b), voldoen.

Artikel 14 Dienstverlening

De toelating van onderdanen van derde landen tot de lidstaten om aldaar activiteiten die onder de dienstverlening vallen, te verrichten, zal, onverminderd het Gemeenschapsrecht, worden geregeld volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien.

HOOFDSTUK V TOELATING VOOR STUDIE- EN BEROEPSOPLEIDINGSDOELEINDEN

Artikel 15 Toelating voor studiedoeleinden

Toelating van onderdanen van derde landen tot het grondgebied van een lidstaat voor studiedoeleinden kan worden verleend wanneer zij tot een openbare of tot een erkende instelling voor hoger onderwijs zijn toegelaten om daar:

a) aan cursussen deel te nemen ter voorbereiding op een specifieke vorm van hoger onderwijs;

b) een studie voort te zetten;

c) een scriptie of een proefschrift voor te bereiden;

d) in het raam van de beroepsopleiding of van de voortgezette beroepsopleiding een onderzoeksactiviteit uit te oefenen na een hogere opleiding te hebben voltooid en daarin een diploma te hebben behaald, met dien verstande dat het hoofddoel niet eruit mag bestaan betrokkene een inkomen te verzekeren.

Artikel 16 Verblijfsvergunning

1. Het verblijf moet beperkt blijven tot de studieduur die met het gekozen onderwijs overeenkomt. De duur van de verstrekte verblijfsvergunning is gelijk aan die van de geldigheid van de inschrijving in de bezochte onderwijsinstelling.

2. De verblijfsvergunning kan jaar op jaar worden verlengd. De vergunning wordt verlengd indien de houder aantoont dat hij nog steeds aan de voorwaarden die voor de afgifte van de oorspronkelijke vergunning zijn vereist, voldoet en heeft voldaan aan de vormen van controle die door de bezochte instelling voor hoger onderwijs zijn vereist.

3. Verandering van onderwijs wordt na het eerste studiejaar niet meer toegestaan. In geval van verandering van onderwijs na dat eerste jaar moet de student een nieuwe vergunning aanvragen om voor studiedoeleinden te worden toegelaten.

4. De toepassingsmaatregelen van de leden 1, 2 en 3 worden vastgesteld volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien.

Artikel 17 Arbeidsvergunning voor studenten

Het wordt onderdanen van derde landen die voor studiedoeleinden op het grondgebied van een lidstaat zijn toegelaten, niet toegestaan aldaar een winstgevende activiteit, hetzij in loondienst, hetzij als zelfstandige, uit te oefenen. Bijkomstige werkzaamheden of activiteiten van korte duur blijven mogelijk, met name, in afwijking van artikel 9, die van seizoenarbeider, voorzover zulks aan de voortzetting van de studie geen afbreuk doet.

Artikel 18 Einde van de studie

1. Indien de onderdaan van een derde land aan het einde van tot één van de in artikel 15 genoemde categorieën behorende studies zijn verblijf wenst te verlengen als student in een andere van die categorieën, mag hij ter plaatse een nieuwe verblijfsvergunning aanvragen.

2. Indien de onderdaan van het derde land na beëindiging van zijn studie om een andere reden in de lidstaat wenst te blijven, moet hij zich opnieuw aan een procedure voor initiële toelating onderwerpen.

Artikel 19 Stagiairs

1. In deze overeenkomst wordt verstaan onder "stagiair", een werknemer wiens aanwezigheid op het grondgebied van een lidstaat nauw verband houdt met de wens zijn bekwaamheden en kwalificaties in het door hem gekozen beroep te verbeteren teneinde dit beroep in een derde land voort te zetten.

2. Om als stagiair tot het grondgebied van een lidstaat te worden toegelaten, moet een onderdaan van een derde land aan de volgende twee voorwaarden voldoen:

a) een opleidingsovereenkomst hebben met de ontvangende organisatie, welke overeenkomst hem een toereikende beloning moet verzekeren om in zijn levensonderhoud te voorzien;

b) over een sociale bescherming beschikken welke de risico's dekt die in de lidstaat van ontvangst kunnen voorkomen.

3. De verblijfsvergunning voor stagiairs is tot één jaar beperkt. Indien het tijdvak dat nodig is om de betrokken beroepskwalificatie te verwerven, langer is dan één jaar, kan de verblijfsvergunning jaar op jaar worden verlengd. In geen geval wordt een verlenging toegestaan om de betrokkene in staat te stellen een betrekking te vervullen.

Artikel 20 Specifieke programma's

De lidstaten vergemakkelijken in het raam van door de Gemeenschap gefinancierde samenwerkingsprogramma's de toelating van studenten, stagiairs en onderzoekers die onderdaan van derde landen zijn.

Hiertoe worden specifieke toepassingsmaatregelen vastgesteld volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien.

Artikel 21 Beperking van de werkingssfeer

Dit hoofdstuk is niet van toepassing op leerlingen in:

a) het basis- en het secundair onderwijs,

b) het leerlingstelsel.

HOOFDSTUK VI TOELATING VOOR ANDERE DOELEINDEN

Artikel 22 Toelatingsvoorwaarden

Een onderdaan van een derde land op wie het bepaalde in de hoofdstukken III, IV, V en VII niet van toepassing is, kan slechts tot het grondgebied van een lidstaat worden toegelaten indien de volgende voorwaarden zijn vervuld:

a) hij moet over toereikende middelen beschikken om in zijn levensonderhoud te voorzien zonder een van de in de hoofdstukken III en IV bedoeld winstgevende activiteiten te behoeven te verrichten;

b) hij moet over een sociale bescherming beschikken die in de lidstaat tot welke hij zijn verzoek om daar te worden toegelaten richt, geldig is;

c) hij moet het bewijs van een rechtmatige oorsprong van zijn middelen kunnen leveren;

d) hij moet in de lidstaat waar hij zijn verzoek indient, over huisvesting beschikken.

De toepassingsmaatregelen van de eerste alinea worden vastgesteld volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien.

Artikel 23 Verblijfsvergunning

1. De initiële verblijfsvergunning van een onderdaan van een derde land wordt toegekend voor een tijdvak van te minste één jaar.

2. De verblijfsvergunning kan voor een periode van ten minste één jaar worden vernieuwd. Wanneer de onderdaan van een derde land de aanvraag tot vernieuwing indient, moet hij aantonen dat hij nog steeds aan de in artikel 22 bedoelde voorwaarden voldoet.

HOOFDSTUK VII TOELATING MET HET OOG OP GEZINSHERENIGING

Artikel 24 Beginselen

1. Een onderdaan van een derde land die sedert ten minste één jaar wettig in een lidstaat verblijf houdt en die op de datum van indiening van de in artikel 28 bedoelde aanvraag over een verblijfsrecht in deze lidstaat beschikt dat nog ten minste één jaar geldig is, mag zijn recht op gezinshereniging uitoefenen.

2. In afwijking van het bepaalde in lid 1 mag een onderdaan van een derde land op wie het bepaalde in artikel 15 van toepassing is, de in artikel 28 bedoelde aanvraag indienen wanneer hij sedert ten minste twee jaar wettig in een lidstaat verblijf houdt en nog één jaar recht heeft in die lidstaat te verblijven.

Artikel 25 Situatie van gezinsleden van burgers van de Unie die hun recht van vrij verkeer niet uitoefenen

In afwijking van het bepaalde in dit hoofdstuk gelden voor de gezinshereniging van onderdanen van een derde land die gezinsleden zijn van een burger van de Unie die in de lidstaat waarvan hij de nationaliteit bezit, verblijf houdt, dezelfde voorwaarden als die in de artikelen 10, 11 en 12 van Verordening (EEG) nr. 1612/68 van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Gemeenschap (1) en in de overige relevante bepalingen van het Gemeenschapsrecht.

Artikel 26 Categorieën personen die uit hoofde van gezinshereniging kunnen worden toegelaten

1. Indien het huwelijk verenigbaar is met de fundamentele rechtsbeginselen van de lidstaat, worden de volgende personen met het oog op gezinshereniging toegelaten:

a) de echtgenoot, respectievelijk echtgenote van de verblijfhoudster, respectievelijk verblijfhouder;

b) de kinderen van de verblijfhoudster, respectievelijk verblijfhouder en of van diens echtgenoot, respectievelijk echtgenote, met inbegrip van de kinderen die overeenkomstig een door de bevoegde autoriteit van de lidstaat genomen, dan wel een door deze autoriteit erkend besluit zijn geadopteerd;

c) de kinderen, geadopteerde kinderen inbegrepen, van de verblijfhouder, respectievelijk verblijfhoudster en/of van diens echtgenoot, respectievelijk echtgenote, wanneer een van beiden als enige over de ouderlijke macht beschikt, hem of haar het gezag over deze kinderen is toegewezen en hij of zij daadwerkelijk voor deze kinderen zorgt.

2. Om te voldoen aan de voorwaarden voor toelating met het oog op gezinshereniging mogen de kinderen de wettige meerderjarigheid van de betrokken lidstaat nog niet hebben bereikt en zij mogen niet gehuwd zijn.

3. De lidstaten onderzoeken de hereniging van ten laste komende bloedverwanten in opgaande lijn en andere ten laste komende bloedverwanten in neergaande lijn met welwillendheid voorzover de in artikel 28 vervatte voorwaarden zijn vervuld.

Artikel 27 Fraude

1. De lidstaten weigeren de toelating uit hoofde van gezinshereniging van de echtgenoot, respectievelijk echtgenote of van een kind, dan wel trekken hun verblijfsvergunning in wanneer wordt aangetoond dat hun toelating door fraude of vervalsing is verkregen.

2. De lidstaten kunnen de toelating van de echtgenoot, respectievelijk echtgenote of van een geadopteerd kind uit hoofde van gezinshereniging weigeren dan wel de verblijfsvergunning intrekken wanneer wordt aangetoond dat het huwelijk of de adoptie uitsluitend zijn geschied om de betrokkenen in staat te stellen tot een lidstaat te worden toegelaten.

Artikel 28 Huisvesting en middelen van bestaan

1. Om zijn recht op gezinshereniging uit te oefenen, moet de onderdaan van het derde land een aanvraag indienen in de lidstaat waar hij verblijft en terzelfder tijd het bewijs leveren dat hij over passende huisvesting beschikt en over toereikende middelen van bestaan om in de behoeften van zijn herenigde gezin te voorzien. Deze aanvraag mag zes maanden na aankomst van de aanvrager in de lidstaat waar hij verblijft, worden ingediend.

2. De toepassingsmaatregelen van lid 1 worden vastgesteld volgens de procedure waarin bij artikel 36 is voorzien.

Artikel 29 Verblijfsvergunning

Zodra een lidstaat het verzoek om gezinshereniging goedkeurt, verstrekt deze aan de leden van het te herenigen gezin de verblijfsvergunningen, waarvan de duur overeenkomt met de nog niet verstreken duur van de lopende verblijfstitel van degene die de aanvraag om hereniging heeft ingediend.

Artikel 30 Deelneming aan het arbeidsproces van uit hoofde van gezinshereniging toegelaten personen

1. Het wordt personen die uit hoofde van gezinshereniging zijn toegelaten, niet toegestaan om vóór het verstrijken van een termijn van zes maanden te rekenen vanaf hun aankomst een activiteit in loondienst of als zelfstandige uit te oefenen.

2. In afwijking van lid 1 behoeft de termijn van zes maanden niet te worden nageleefd indien onvoorziene wijzigingen in de gezinssamenstelling of in de inkomsten van het gezin ertoe nopen dat voor de uit hoofde van gezinshereniging toegelaten personen de mogelijkheid wordt geopend een activiteit uit te oefenen.

Artikel 31 Verwerving van een autonome rechtspositie door de uit hoofde van gezinshereniging toegelaten persoon

1. In geval van weduwnaar- of weduwschap, scheiding, scheiding van tafel en bed of overlijden van ouders, dan wel bereiken van de meerderjarige leeftijd mogen personen die uit hoofde van gezinshereniging zijn toegelaten, een verzoek indienen om een verblijfsvergunning uit anderen hoofde, die in de lidstaat waar zij zijn toegelaten, zal worden behandeld.

2. De betrokkenen moeten de aanvraag ten laatste drie maanden vóór het verstrijken van hun verblijfstitel indienen. Indien de verblijfsvergunning echter minder dan drie maanden verstrijkt nadat het feit op grond waarvan toelating is geschied, heeft opgehouden te bestaan, wordt deze termijn tot drie maanden verlengd.

Voor de periode vanaf het begin van het onderzoek van de aanvraag totdat de beslissing is medegedeeld, verstrekt de betrokken lidstaat hun voorzover nodig een voorlopige verblijfsvergunning.

HOOFDSTUK VIII DUURZAAM GEVESTIGDE ONDERDANEN VAN DERDE LANDEN

Artikel 32 Definitie

Een onderdaan van een derde land wordt als duurzaam in een lidstaat gevestigd erkend wanneer hij aan de twee volgende voorwaarden voldoet:

a) sedert ten minste vijf jaar op regelmatige en wettige wijze in een lidstaat verblijfhouden;

b) een vergunning bezitten op grond waarvan een totale verblijfsduur van ten minste tien jaar sedert de eerste toelating is toegestaan.

Artikel 33 Verblijfsvergunning

1. Zodra een onderdaan van een derde land als duurzaam gevestigd wordt erkend, dient dit te worden geconcretiseerd in een specifieke vermelding in, respectievelijk op het document dat tot verblijf machtigt.

2. Bij het verstrijken van de verblijfstitel bedoeld in artikel 32, onder b), heeft de duurzaam gevestigde onderdaan van een derde land recht op een verblijfstitel voor de in de lidstaat waar hij verblijf houdt, geldende maximale duur, welke niet minder dan tien jaar mag bedragen.

Artikel 34 Rechten in de lidstaat van verblijf

1. Onverminderd het Gemeenschapsrecht, geldt voor een als duurzaam gevestigd erkend onderdaan van een derde land dat hij in de lidstaat waarin hij verblijf houdt:

a) toegang heeft tot het gehele grondgebied van die lidstaat;

b) elke, in de hoofdstukken III, IV en V genoemde activiteit mag uitoefenen;

c) om elk van de in de hoofdstukken VI en VII genoemde redenen aldaar mag verblijven;

d) verhoogde bescherming geniet tegen verwijdering, onder voorbehoud van dwingende factoren in verband met openbare orde en binnenlandse veiligheid;

e) op dezelfde wijze wordt behandeld als die welke de burgers van de Unie genieten ten aanzien van:

i) toegang tot de arbeidsmarkt, in loondienst of als zelfstandige,

ii) beroepsopleiding,

iii) het vakverenigingsrecht,

iv) het recht van vereniging,

v) de toegang tot huisvesting, zowel in de particuliere als in de overheids- of semi-overheidssector,

vi) sociale bescherming,

vii) onderwijs.

2. De toepassingsvoorwaarden van lid 1 worden vastgesteld volgens de procedure waarbij in artikel 36 is voorzien.

Artikel 35 Rechten in de andere lidstaten

1. Een onderdaan van een derde land die als duurzaam gevestigd is erkend, mag:

a) naar een betrekking in een andere lidstaat solliciteren door in te gaan op een aanbieding van werk waarvan hij kennis draagt met inachtneming van de beginselen in artikel 7;

b) om voortzetting, in een andere lidstaat, van studies als omschreven in artikel 15 verzoeken.

Indien de betrokkene een arbeidsovereenkomst of een inschrijving in een instelling voor hoger onderwijs heeft verkregen, laat de betrokken lidstaat in de in de eerste alinea bedoelde gevallen de onderdaan van het derde land toe en verstrekt hem de nodige vergunningen, waaronder een verblijfsvergunning.

2. Een onderdaan van een derde land die onder de in lid 1 bedoelde voorwaarden in een andere lidstaat is gevestigd dan in die waarin hij als duurzaam gevestigd is erkend, wordt na afloop van een periode van twee jaar verblijfhouden in een andere lidstaat van verblijf eveneens als duurzaam gevestigd erkend. Dit wordt geconcretiseerd door afgifte van een verblijfsvergunning waarvan de duur gelijk is aan die van de verblijfsvergunning op grond waarvan hij werd erkend als duurzaam gevestigd in de vorige lidstaat.

3. Een als duurzaam in een lidstaat gevestigd erkend onderdaan van een derde land wordt aldaar niet meer als zodanig erkend zodra hij overeenkomstig het bepaalde in lid 2 in een andere lidstaat als duurzaam gevestigd wordt erkend.

HOOFDSTUK IX SLOTBEPALINGEN

Artikel 36 Procedure van vaststelling van de toepassingsmaatregelen

1. Onverminderd de leden 2 en 3 worden de toepassingsmaatregelen waarin deze overeenkomst voorziet, door de Raad aangenomen met een meerderheid van twee derde van de hoge verdragsluitende partijen.

2. De toepassingsmaatregelen bedoeld in artikel 6, lid 3, artikel 7, lid 2, artikel 8, lid 3, en in de artikelen 12 en 34, worden in onderlinge overeenstemming door de hoge verdragsluitende partijen aangenomen binnen een termijn van twee jaar te rekenen vanaf de bekendmaking van de akte tot vaststelling van deze overeenkomst in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Na afloop van de in de eerste alinea bedoelde termijn worden deze toepassingsmaatregelen vastgesteld overeenkomstig lid 1.

3. De toepassingsmaatregelen bedoeld in de artikelen 14 en 22, evenals die waarin in deze overeenkomst niet uitdrukkelijk is voorzien, worden in onderlinge overeenstemming door de hoge verdragsluitende partijen aangenomen.

4. De in de leden 1, 2 en 3 bedoelde toepassingsmaatregelen worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 37 Bevoegdheid van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen

1. Ieder geschil tussen lidstaten of tussen een lidstaat en de Commissie betreffende de uitlegging of de toepassing van deze overeenkomst moet met het oog op een regeling, in een eerste fase, in de Raad worden besproken. Na verloop van een termijn van zes maanden wenden partijen zich, indien geen oplossing kon worden gevonden, tot het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen.

2. Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen is bevoegd bij wijze van prejudiciële beslissing over de uitlegging van deze overeenkomst uitspraak te doen. Iedere rechterlijke instantie van een lidstaat waarvan de beslissingen naar nationaal recht niet meer voor beroep vatbaar zijn, heeft de mogelijkheid het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen te verzoeken bij wijze van prejudiciële beslissing een uitspraak te doen over een vraag die in een bij die instantie aanhangige zaak aan de orde is gekomen en die betrekking heeft op de uitlegging van deze overeenkomst indien die rechterlijke instantie voor het wijzen van haar vonnis een beslissing op dit punt noodzakelijk acht.

Artikel 38 Betrekkingen met derde landen

Een lidstaat die voornemens is met een derde land onderhandelingen te voeren betreffende de vaststelling van regels inzake bevoorrechte toelating van onderdanen van deze staat, stelt de andere lidstaten en de Commissie daarvan tijdig in kennis.

Geen lidstaat sluit zonder voorafgaande toestemming van de Raad dergelijke overeenkomsten met één of meer derde landen.

Artikel 39 Vrijwaringsclausule

De bepalingen van deze overeenkomst beletten niet dat een lidstaat, op grond van het bepaalde in artikel K.2, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, van de bepalingen van deze overeenkomst kan afwijken. Deze afwijking heeft een uitzonderingskarakter en moet tot de strikt noodzakelijke duur beperkt blijven.

De lidstaat die van deze mogelijkheid gebruik maakt, houdt daarbij rekening met de belangen van de andere lidstaten, die hij, evenals de Commissie, nauwgezet op de hoogte houdt.

Artikel 40 Voorbehouden

Ten aanzien van deze overeenkomst kunnen geen voorbehouden worden gemaakt.

Artikel 41 Goedkeuring en inwerkingtreding

1. Deze overeenkomst wordt aan de lidstaten voorgelegd ter goedkeuring overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen. Iedere lidstaat gaat uiterlijk zes maanden na de bekendmaking van de akte tot vaststelling van deze overeenkomst in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen over tot de nationale goedkeuringsprocedure.

2. De lidstaten stellen de depositaris in kennis van de voltooiing van de procedures die krachtens hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen voor de goedkeuring van deze overeenkomst vereist zijn.

3. Deze overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de maand die volgt op het verstrijken van een tijdvak van twee maanden na de in lid 2 bedoelde kennisgeving door de staat die op het tijdstip van aanneming van de akte tot vaststelling van deze overeenkomst door de Raad lid is van de Europese Unie en als laatste deze handeling verricht.

4. De in deze overeenkomst vervatte bepalingen zijn van toepassing met ingang van de eerste dag van de maand die volgt op het verstrijken van een tijdvak van twee maanden na de inwerkingtreding van deze overeenkomst.

In afwijking van de eerste alinea zijn de bepalingen betreffende de procedure voor het aannemen van de toepassingsmaatregelen bedoeld in artikel 36 van toepassing vanaf de bekendmaking van de akte tot vaststelling van deze overeenkomst in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

De toepassingsmaatregelen treden ten vroegste in werking op de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst.

Artikel 42 Wijziging van deze overeenkomst

1. Elke lidstaat die hoge verdragsluitende partij is, alsmede de Commissie, kan wijzigingen van deze overeenkomst en van de toepassingsmaatregelen ervan voorstellen. Ieder voorstel tot wijziging wordt aan de Raad en, zo nodig, aan de Commissie voorgelegd.

2. Wijzigingen van deze overeenkomst worden met eenparigheid van stemmen door de Raad vastgesteld, die goedkeuring ervan door de lidstaten overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen aanbeveelt. Wijzigingen van deze overeenkomst worden na vaststellingen ervan door de Raad in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendgemaakt. Iedere lidstaat vangt uiterlijk zes maanden na de bekendmaking van deze wijzigingen in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen met de nationale goedkeuringsprocedure aan.

3. De overeenkomstig lid 2 van het onderhavige artikel vastgestelde wijzigingen treden in werking overeenkomstig het bepaalde in artikel 41, lid 3.

4. Wijzigingen van de toepassingsmaatregelen van deze overeenkomst worden door de Raad vastgesteld volgens de voor de vaststelling van de desbetreffende toepassingsmaatregelen voorgeschreven procedures. Tenzij de akte van de Raad betreffende de vaststelling ervan andersluidende bepalingen bevat, treden dergelijke wijzigingen in werking op de eerste dag van de maand die volgt op het verstrijken van een tijdvak van twee maanden na de vaststelling ervan door de Raad.

Artikel 43 Toetreding van nieuwe lidstaten

1. Elke staat die lid wordt van de Europese Unie, kan tot deze overeenkomst toetreden.

2. De door de Raad vastgestelde tekst van de overeenkomst in de taal, respectievelijk talen van de toetredende lidstaat is authentiek.

3. De akten van toetreding worden neergelegd bij de depositaris.

4. Deze overeenkomst treedt ten aanzien van de toetredende lidstaat in werking op de eerste dag van de maand die volgt op het verstrijken van een periode van twee maanden na de datum van nederlegging van diens akte van toetreding of op de datum van inwerkingtreding van de overeenkomst indien deze bij het verstrijken van genoemde periode nog niet in werking is getreden.

Artikel 44 Depositaris

1. De secretaris-generaal van de Raad van de Europese Unie is depositaris van deze overeenkomst.

2. De depositaris maakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen de stand van de kennisgevingen, toetredingen en wijzigingen alsmede, de inwerkingtreding en iedere andere mededeling in verband met deze overeenkomst bekend.

Ten blijke waarvan de ondergetekende gevolmachtigden hun handtekening onder deze overeenkomst hebben gesteld.

Gedaan te . . . , . . . , opgesteld in één exemplaar in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Ierse, de Italiaanse, de Nederlandse, de Portugese, de Spaanse en de Zweedse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek, welk exemplaar wordt nedergelegd in het archief van het secretariaat-generaal van de Raad van de Europese Unie.

(1) PB L 257 van 19. 10. 1968, blz. 2.