VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Verordening (EU) nr. 995/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010 tot vaststelling van de verplichtingen van marktdeelnemers die hout en houtproducten op de markt brengen (de EU-houtverordening)

Tweejaarlijks verslag voor de periode maart 2017 – februari 2019

1.Inleiding

De Europese Unie (EU) heeft Verordening (EU) nr. 995/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010 tot vaststelling van de verplichtingen van marktdeelnemers die hout en houtproducten op de markt brengen, vastgesteld (hierna “de EU-houtverordening”) als onderdeel van de uitvoering van het actieplan van de EU voor wetshandhaving, governance en handel in de bosbouw (FLEGT).

De houthandel speelt een belangrijke rol in de EU. Volgens Eurostat werd in de periode 2008‑2018 2,3 miljard ton hout en houtproducten (met een waarde van meer dan 1,3 biljoen EUR) op de interne markt gebracht; 25 % van dit hout werd van buiten de EU ingevoerd, en een deel van de resterende intra-EU-handel kan bestaan uit hout of houtproducten die oorspronkelijk in de EU werden ingevoerd. In 2018 bedroeg de bruto toegevoegde waarde van de houtsector in de EU 129 miljard EUR en stelde de sector 3,1 miljoen werknemers tewerk (respectievelijk 7,1 % en 10,5 % van het totaal van de verwerkende industrie), met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk.

De EU-houtverordening is sinds maart 2013 van kracht in de EU. De verordening is als handelsmaatregel relevant voor de Europese Economische Ruimte (EER) en is derhalve van toepassing in IJsland, Liechtenstein en Noorwegen.

In de EU-houtverordening zijn drie kernverplichtingen opgenomen:

1.krachtens de verordening is het verboden in het kader van handelsactiviteiten illegaal gekapt hout (d.w.z. hout dat is gekapt in strijd met de toepasselijke wetgeving in het land waar het is gekapt) of houtproducten die van dergelijk hout zijn gemaakt, voor het eerst op de markt te brengen (“verbod”);

2.het verplicht de marktdeelnemers die hout en houtproducten op de interne markt brengen, een stelsel van zorgvuldigheidseisen in te voeren en op basis daarvan zorgvuldigheid te betrachten. Marktdeelnemers moeten risicobeheersmaatregelen nemen om ervoor te zorgen dat uitsluitend legaal gekapt hout (d.w.z. hout dat is gekapt overeenkomstig de toepasselijke wetgeving in het land waar het is gekapt) of houtproducten van dergelijk hout op de interne markt voor hout en houtproducten worden gebracht, waarbij het risico van illegale houtkap hoogstens verwaarloosbaar is, en dit documenteren (“zorgvuldigheidsverplichtingen”);

3.krachtens de verordening zijn handelaren in hout en houtproducten die al op de interne markt zijn gebracht, verplicht een register van leveranciers en klanten bij te houden (“verplichte traceerbaarheid”).

Tot de huidige verslagperiode, van maart 2017 tot en met februari 2019, diende de Commissie krachtens artikel 20, lid 2, van de EU-houtverordening op basis van de door de lidstaten in hun tweejaarlijkse verslagen verstrekte informatie om de twee jaar een verslag op te stellen en aan het Europees Parlement en de Raad voor te leggen. Dit verslag bevat een analyse van de verslagen over de uitvoering van de EU-houtverordening, die zijn ingediend door alle 28 landen die gedurende de hele verslagperiode lid waren van de EU, en door Noorwegen. In dit verslag wordt in detail beschreven hoe de EU-houtverordening in de EU en de EER (hierna “de interne markt”) wordt uitgevoerd en er worden conclusies geschetst. Daarnaast wordt in dit verslag aandacht besteed aan de vooruitgang die is geboekt met betrekking tot de FLEGT-VPA’s (vrijwillige partnerschapsovereenkomsten), wettelijk bindende handelsovereenkomsten tussen de EU en houtproducerende landen buiten de EU, en de bijdrage daarvan aan het zoveel mogelijk beperken van de aanwezigheid van illegaal gekapt hout en producten daarvan op de interne markt.

2.Uitvoering — stand van zaken

2.1 Aanwijzing van bevoegde autoriteiten

Overeenkomstig artikel 7, lid 1, van de EU-houtverordening moeten de landen één of meer bevoegde autoriteiten aanwijzen die met name verantwoordelijk zijn voor het uitvoeren van regelmatige controles op de naleving van de EU-houtverordening door de marktdeelnemers overeenkomstig artikel 4 (verbod) en artikel 6 van de EU-houtverordening juncto artikel 5 van de Uitvoeringsverordening betreffende de zorgvuldigheidseisen en toezichthoudende organisaties (zorgvuldigheidsverplichtingen). Alle rapporterende landen, alsmede Liechtenstein en IJsland, hebben gedetailleerde informatie over de aangewezen bevoegde autoriteiten verstrekt. De institutionele structuren, wettelijke bevoegdheden en status van de aangewezen autoriteiten verschillen van land tot land als gevolg van de verschillende juridische en institutionele kaders.

Volgens de verslagen zijn voor ingevoerd hout uitsluitend de nationale bevoegde autoriteiten verantwoordelijk voor de controle van marktdeelnemers in 18 landen; voor binnenlands hout is dit in 11 landen het geval. De verantwoordelijkheid voor de controle van de marktdeelnemers is geheel of gedeeltelijk gedelegeerd aan regionale bevoegde autoriteiten in 10 landen voor binnenlands hout en in 7 landen voor ingevoerd hout. In sommige gevallen kunnen andere autoriteiten, zoals de douane en de politie, de controles ondersteunen.

2.2 Sancties zoals gedefinieerd in de nationale rechtsstelsels

Overeenkomstig artikel 19 van de EU-houtverordening moeten landen de regels vaststellen voor de sancties die kunnen worden opgelegd bij inbreuken op de bepalingen van de verordening; de sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikwekkend zijn. Zij moeten ook alle nodige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat deze regels ten uitvoer worden gelegd. Alle rapporterende landen hebben gedetailleerde informatie over hun wettelijk kader verstrekt.

Alle rapporterende landen hebben informatie verstrekt over de mogelijke sancties voor eventuele inbreuken op de EU-houtverordening. In 9 landen kunnen sancties zowel administratief als strafrechtelijk zijn, in 11 landen alleen administratief en in 7 landen alleen strafrechtelijk.