Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1612/68 van de Raad betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Gemeenschap (98/C 344/07) (Voor de EER relevante tekst) COM(1998) 394 def. - 98/0229(COD)

(Door de Commissie ingediend op 14 oktober 1998)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 49,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,

Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag,

(1) Overwegende dat dient te worden gewaarborgd dat de rechtspositie van de zich voor hun werk binnen de Gemeenschap verplaatsende werknemers van de lidstaten en die van hun familieleden aan de evolutie van de Europese integratie wordt aangepast;

(2) Overwegende dat bij artikel 8 van het Verdrag het burgerschap van de Unie is gecreëerd; dat een wezenlijk element van dit burgerschap in het onbelemmerde vrije verkeer van werknemers is gelegen;

(3) Overwegende dat de Europese bijdrage aan de nationale werkgelegenheidsbeleidslijnen, zoals vastgelegd in de resolutie van de Raad van 15 december 1997 inzake de werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 1998 (1), de volledige mobiliteit van werknemers verlangt; dat mobiliteit een belangrijk element voor de bevordering van het aanpassingsvermogen en de inzetbaarheid van werknemers vormt door toegang te bieden tot opleiding in andere lidstaten en tot de verwerving aldaar van beroepservaring;

(4) Overwegende dat de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 1612/68 van de Raad (2), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 2434/92 (3) aan de nieuwe sociaal-economische en politieke context van de Gemeenschap dienen te worden aangepast en dat de beginselen die op dit gebied in de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen besloten liggen in de wetgeving dienen te worden opgenomen;

(5) Overwegende dat discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid voor het vrije verkeer van werknemers en van hun familieleden een belemmering vormt dat de integratie in de staat van ontvangst van migrerende werknemers die hun recht op vrij verkeer uitoefenen, en van hun families door deze vormen van discriminatie ernstig kan worden bemoeilijkt en dat het derhalve uiterst belangrijk is deze discriminatie binnen het toepassingsgebied van Verordening (EEG) nr. 1612/68 te verbieden;

(6) Overwegende dat het vrije verkeer van werknemers de volledige en daadwerkelijke integratie van de migrerende werknemers en zijn familieleden impliceert; dat de familiehereniging moet worden uitgebreid om te voorkomen dat het gezin van de werknemer die van zijn recht op vrij verkeer gebruik maakt, door de uitoefening van dit recht uiteen wordt gerukt;

(7) Overwegende dat zonder een werkelijke juridische integratie de integratie van familieleden niet volledig kan zijn; dat aan familieleden derhalve directe rechten dienen te worden toegekend opdat zij hun recht op gelijke behandeling kunnen doen gelden, onverminderd de band tussen deze rechten en hun status van familielid;

(8) Overwegende dat in geval van ontbinding van het huwelijk aan de familieleden, en met name aan die welke geen burgers van de Unie zijn, niet elke juridische bescherming inzake het verblijfsrecht mag worden ontnomen; dat hun derhalve na een periode van ten minste drie jaar wonen dient te worden toegestaan om in de staat van ontvangst te verblijven, aangezien mag worden verondersteld dat zij dan aldaar voldoende zijn geïntegreerd;

(9) Overwegende dat, in het perspectief van de daadwerkelijke uitoefening van het grondrecht van het vrije verkeer van werknemers en in dat van de verbetering van de omstandigheden voor de schepping van werkgelegenheid in de Gemeenschap, alle op het stuk van de individuele rechten op mobiliteit van de werknemers nog bestaande hinderpalen dienen te worden weggenomen, met name die welke voortvloeien uit het feit dat de territorialiteitsvoorwaarde de toepassing van gelijke behandeling beperkt en het moeilijk maakt om met de professionele en persoonlijke omstandigheden van de werknemer rekening te houden wanneer deze zich in een andere lidstaat dan in de lidstaat van tewerkstelling hebben voorgedaan;

(10) Overwegende dat, gelet op de werkgelegenheidssituatie in de Gemeenschap en de werkgelegenheidsrichtsnoeren, dient te worden gewaarborgd dat werknemers zich, om werk te zoeken of een beroepsopleidingsstage te volgen, vrijelijk binnen de Gemeenschap moeten kunnen verplaatsen; dat deze werknemers ter vergroting van hun inzetbaarheid en aanpassingsvermogen toegang dienen te krijgen tot alle mogelijkheden voor her-, bij- en omscholing;

(11) Overwegende dat Verordening (EEG) nr. 1612/68 dienovereenkomstig dient te worden gewijzigd,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Verordening (EEG) nr. 1612/68 wordt als volgt gewijzigd:

1. Artikel 1, lid 1, komt te luiden:

"1. Ongeacht zijn woonplaats heeft iedere onderdaan van een lidstaat het recht om op het grondgebied van een andere lidstaat werk te zoeken, een beroepsopleidingsstage of arbeid in loondienst te aanvaarden en deze aldaar te volgen respectievelijk te verrichten overeenkomstig de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die de tewerkstelling van de nationale werknemers in deze staat beheersen.".

2. Het volgende artikel 1 bis wordt ingevoegd:

"Artikel 1 bis

Binnen het toepassingsgebied van deze verordening is iedere vorm van discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid verboden.".

3. Aan artikel 5 wordt de volgende tweede alinea toegevoegd:

"Voorts heeft hij recht op de steun bij indienstneming waarin is voorzien voor de eigen onderdanen om arbeid in loondienst te kunnen verrichten of om een beroepsopleidingsstage te kunnen volgen.".

4. Artikel 7 wordt als volgt gewijzigd:

a) De leden 1, 2 en 3 komen als volgt te luiden:

"1. Een werknemer die onderdaan van een lidstaat is, mag wat de voorwaarden voor tewerkstelling en arbeid betreft, met name op het gebied van gezondheid, veiligheid en hygiëne, en op dat van beloning, ontslag en, indien hij werkloos dan wel gedeeltelijk of volledig arbeidsongeschikt is geworden, van wederaanpassing en wederinschakeling in het beroep of van wedertewerkstelling op grond van zijn nationaliteit, op het grondgebied van andere lidstaten niet anders worden behandeld dan de nationale werknemers.

2. De werknemer die onderdaan van een lidstaat is, geniet dezelfde economische, fiscale, sociale, culturele en andere voordelen die aan de eigen onderdanen worden toegekend.

3. De werknemer die onderdaan van een lidstaat is, geniet op dezelfde grond en onder dezelfde voorwaarden als de nationale werknemers toegang tot alle onderwijsniveaus en tot de beroepsopleiding, al dan niet universitair, tot wederaanpassing en tot her-, bij- en omscholing.".

b) Het volgende lid 5 wordt toegevoegd:

"5. Wanneer in een lidstaat de vaststelling van arbeidsvoorwaarden, het verloop van de beroepsloopbaan of de toekenning van bepaalde voordelen aan werknemers van het plaatsgrijpen van bepaalde feiten of gebeurtenissen afhankelijk wordt gesteld, worden aan vergelijkbare feiten of gebeurtenissen die in een andere lidstaat hebben plaatsgehad, dezelfde gevolgen of dezelfde voordelen toegekend.".

5. Het volgende artikel 7 bis wordt ingevoegd:

"Artikel 7 bis

De lidstaten mogen de in artikel 7, lid 2, bedoelde voordelen niet onthouden aan een op hun grondgebied werkende maar buiten dat grondgebied woonachtige onderdaan van den lidstaat.".

6. Artikel 8, lid 1, eerste alinea, eerste volzin, tweede zinsdeel, komt te luiden:

"hij mag slechts van deelneming aan het bestuur van publiekrechtelijke lichamen worden uitgesloten, alsook van uitoefening van een publiekrechtelijke functie, in de mate waarin de uit te oefenen de uitoefening van overheidsgezag of de bescherming van de algemene belangen van de staat of van de lagere territoriale bestuurslichamen impliceert.".

7. Artikel 9, lid 1, komt te luiden:

"1. Een werknemer die onderdaan van een lidstaat is en op het grondgebied van een andere lidstaat is tewerkgesteld, geniet alle rechten en alle voordelen die aan de nationale werknemers op het stuk van huisvesting zijn toegekend, met inbegrip van de mogelijkheid de woongelegenheid die hij nodig heeft, in eigendom te verwerven, alsmede alle financieringsmiddelen en subsidies."

8. Het volgende artikel 9 bis wordt ingevoegd:

"Artikel 9 bis

De bepalingen van de artikelen 7, 8 en 9 zijn van toepassing op iedere onderdaan van een lidstaat die op het grondgebied van een lidstaat werkzaamheden uitoefent, respectievelijk die door zijn werkgever op het grondgebied van een andere lidstaat of in een derde land is gedetacheerd, alsmede op iedere onderdaan van een lidstaat zijnde werknemer die in een derde land is tewerkgesteld, mits diens arbeidsverhouding op toereikende wijze met het recht van een lidstaat is verbonden.".

9. De artikelen 10 en 11 komen als volgt de luiden:

"Artikel 10

1. Ongeacht hun nationaliteit mogen met de onderdaan van een lidstaat zijnde werknemer die op het grondgebied van een andere lidstaat is tewerkgesteld, in die andere lidstaat wonen:

a) diens echtgenoot en eenieder die volgens de wetgeving van de lidstaat van ontvangst met de echtgenoot wordt gelijkgesteld alsmede hun bloedverwanten in neergaande lijn;

b) diens bloedverwanten in opgaande lijn en de bloedverwanten in opgaande lijn van diens echtgenoot;

c) elk ander familielid van hem of van diens echtgenoot, indien deze te zijnen laste is of in de lidstaat van herkomst onder diens dak huist.

2. De lidstaten vergemakkelijken de toelating van elk familielid dat niet onder de bepalingen van lid 1 is begrepen, indien dat familielid ten laste van bovenbedoelde werknemer is of in het land van herkomst onder diens dak huist, als bedoeld in lid 1.

3. De familieleden die op grond van de leden 1 en 2 het recht om in een lidstaat te verblijven hebben verworven, genieten alle economische, fiscale, sociale, culturele en andere voordelen die aan de onderdanen van deze lidstaat worden toegekend.

4. De in dit artikel bedoelde familieleden die geen onderdaan van een lidstaat zijn, behouden bij ontbinding van het huwelijk het recht om in de lidstaat van hun woonplaats te blijven mits zij ten minste drie opeenvolgende jaren krachtens dit artikel in de betrokken lidstaat hebben gewoond.

De voorwaarden voor de afgifte van een verblijfstitel aan deze familieleden na de ontbinding van het huwelijk zijn in artikel 4 bis van Richtlijn 68/360/EEG van de Raad (*) vervat.

Artikel 11

De in artikel 10 bedoelde familieleden van een werknemer die op het grondgebied van een lidstaat al dan niet in loondienst arbeid verricht, hebben het recht, zelfs indien zij niet de nationaliteit van een lidstaat bezitten, om op het gehele grondgebied van die lidstaat iedere arbeid, al dan niet in loondienst, te aanvaarden en te verrichten, overeenkomstig de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen inzake de tewerkstelling van de nationale werknemers van deze staat. Zij behouden dit recht in geval van ontbinding van het huwelijk, mits zij op grond van artikel 10, lid 1, ten minste vijf opeenvolgende jaren op het grondgebied hebben gewoond.

(*) PB L 257 van 19.10.1968, blz. 13.".

10. Artikel 12, eerste alinea, komt te luiden:

"De in artikel 10 bedoelde familieleden van een onderdaan van een lidstaat zijnde werknemer die op het grondgebied van een andere lidstaat arbeid verricht of heeft verricht, worden, indien zij aldaar woonachtig zijn, onder dezelfde voorwaarden tot het algemene onderwijs, tot het leerlingstelsel en tot de beroepsopleiding, al dan niet universitair, toegelaten als de eigen onderdanen van die lidstaat.".

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

(1) PB C 30 van 28.1.1998, blz. 1.

(2) PB L 257 van 19.10.1968, blz. 2.

(3) PB L 245 van 26.8.1992, blz. 1.