Nr. C 7712 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 30. 3. 77 
II 
(Voorbereidende  besluiten) 
ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Advies  inzake  een  voorstel  voor  een  richtlijn  van  de Raad  betreffende  de vereiste 
kwaliteit  van  voor  het leven  van  vissen  geschikt  zoet  water 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in het Publikatie-
blad van  de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 202  van 28 augustus  1976,  blz.  3. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 11 augustus  1976  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  over-
eenkomstig  de bepalingen  van  artikel  100  van  het Verdrag  tot oprichting  van  de Euro-
pese Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 23 en 24 februari  1977  te Brussel  gehouden  146e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  de adviesaanvrage  van  de Raad  van  de Euro-
pese  Gemeenschappen  van 11 augustus  1976, 
Gezien  artikel  100  van  het  Verdrag  van  Rome  tot 
oprichting  van de Europese  Gemeenschappen, 
Gezien  het  besluit  van  het  Bureau  van  het  Econo-
misch  en Sociaal  Comité  van  28 september  1976,  de 
Afdeling  voor  milieu,  volksgezondheid  en consumptie 
met het opstellen  van  een  advies  en een  rapport  ter 
zake  te belasten, 
Gezien  het  door  de Afdeling  voor  milieu,  volksge-
zondheid  en consumptie  tijdens  haar  vergadering  van 
23 februari  1977  opgestelde  advies, 
Gezien  het door  de rapporteur,  Sir John  Peel,  voor-
gelegde  rapport, Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  op 23 en 24 
februari  1977  gehouden  146e  zitting  (vergadering  van 
23 februari  1977), 
BRENGT  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  grote  meerderheid  van  stemmen  (4 stemmen 
tegen  en 14 onthoudingen]  is goedgekeurd. 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  stemt  in met  de 
voorgestelde  richtlijn,  doch  tekent  hierbij  het  vol-
gende  aan: 
1. Algemene  opmerkingen 
1.1. Het  Comité  heeft  reeds  eerder  zijn  instemming 
betuigd  met  een  aantal  richtlijnen  betreffende  de ver-
eiste  kwaliteit  van  voor  velerlei  doeleinden  bestemd 
30. 3. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 77/3 
water  en het voorkomen  van  verontreiniging  die ver-
oorzaakt  wordt  door  het lozen  van  bepaalde  gevaar-
lijke  stoffen  in het aquatisch  milieu  (*). 
1.2. Deze  richtlijn  verschilt  van  de  andere  in 
zoverrre  dat  zij niet  betrekking  heeft  op de recht-
streekse  gevolgen  voor  de menselijke  gezondheid, 
doch  in de eerste  plaats  gericht  is op de bescherming 
van zoetwatervis  en in de tweede  plaats  op andere 
componenten  van  het  aquatische  ecosysteem  welke 
van invloed  zijn  op het  welzijn  van  vissen.  Het 
Comité  kan  instemmen  met  de algemene  doeleinden 
van de richtlijn  en met  name  met  het  gebruik  van 
doelstellingen  ten  aanzien  van  de waterkwaliteit  in 
plaats  van  vaste  emissienormen  om  deze  doeleinden 
te bereiken.  Aangezien  de Commissie  ten aanzien  van 
een groot  aantal  chemische  stoffen  die in het  water 
van de Gemeenschap  mogen  worden  geloosd,  thans 
emissienormen  uitwerkt,  is het Comité  echter  van  oor-
deel dat  het gevaar  bestaat  dat  op het  gestelde  doel, 
de bescherming  van  het  water,  wordt  vooruitgelopen 
door  vaststelling  van  onnodig  restrictieve  normen  in 
afzonderlijke  en bijzondere  richtlijnen  (b.  v. voor 
temperatuur  en cadmium). 
1.3. Hoewel  enige  onduidelijkheid  bestaat  ten aan-
zien van  de Engelse  titel  van  de richtlijn,  heeft  het 
Comité  uit een  verklaring  van  de Commissie  begre-
pen dat de titel  betrekking  heeft  op water  dat,  al dan 
niet verontreinigd,  geschikt  is voor  vissen.  Indien  het 
aan de Lid-Staten  wordt  overgelaten  om nader  aan  te 
duiden  welke  wateren  geschikt  zijn  voor  het  leven 
van zoetwatervis  (art.  4), kan  dit maatregelen  ter ver-
betering  van  de kwaliteitsnormen  voor  het water  van 
talrijke  rivieren  in de Gemeenschap  vertragen  of zelfs 
onmogelijk  maken. 
1.4. Bij  het vaststellen  van  de vereiste  kwaliteit  van 
voor  het leven  van  vissen  geschikt  zoet  water  maakt 
het richtlijnvoorstel  geen  onderscheid  tussen  vispopu-
laties  die  uitsluitend  voor  sportvisserij  bestemd  zijn 
en die welke  als voedselbron  dienen.  In beide  geval-
len moeten  de vispopulaties  kunnen  gedijen  en de 
mogelijkheid  hebben  zich  te vermenigvuldigen,  doch 
in het laatste  geval  dient  de te verkopen  vis goed  van 
smaak  te zijn  en geen  bekend  gevaar  voor  de gezond-
heid op te leveren.  Het  feit  dat aspecten  van  volksge-
zondheid  bij de bescherming  van  vis niet  in aanmer-
king  zijn  genomen,  dient  in de richtlijn  duidelijk  naar 
voren  te komen.  Verontreinigende  stoffen  die  ver-
kleuring  van  de vis veroorzaken  moeten  apart  worden 
behandeld.  Zo zouden  bij voorbeeld  chloorfenolen  en 
koolwaterstoffen  op oliebasis  bij elkaar  en gescheiden 
van de andere  parameters  voor  waterkwaliteit  moeten 
worden  ingedeeld.  Dit  zou  ook  nodig  zijn  voor  die 
(») PB nr. C 109  van  19.  9. 1974  ; PB nr. C 108  van  15.  5. 
1975;  PB nr. C 248  van  29. 10. 1975;  PB nr. C 286  van 
15. 12.  1975;  PB  nr.  C 131  van  12.  6. 1976;  PB  nr. 
C 197  van  23. 8. 1976. parameters  welke  verband  houden  met  eutrofiëring 
en die  niet  van  rechtstreekse  invloed  op de vis zijn. 
1.5. Het  Comité  heeft  van  de Commissie  de inlich-
ting ontvangen  dat  deze  richtlijn  ook  van  toepassing 
zou kunnen  zijn  op rivieren  waarin  industrieel  afval-
water  wordt  geloosd,  mits  dit reeds  voldoet  aan  de in 
de bijlage  genoemde  I-normen.  Het  Comité  is ver-
heugd  over  dit feit,  aangezien  in sommige  rivieren  in 
de Gemeenschap  momenteel  vis voorkomt  alhoewel 
er afvallozing  in plaatsvindt. 
1.6. Wateren  die bestemd  zijn  voor  visteelt  worden 
uitdrukkelijk  van  de richtlijn  uitgesloten,  doch  er 
wordt  geen  gewag  gemaakt  van  het brakke  getijwater 
in riviermondingen.  De kwaliteit  van  het water  in de-
ze gebieden,  die in vele  gevallen  de ergste  verontreini-
ging  te verduren  hebben,  is van  vitaal  belang  voor  het 
welzijn  van  trekvissen  (b.v.  zalm  en zeeforel).  Vol-
gens  het Comité  zou  het voor  deze  vis geen  zin heb-
ben wanneer  voor  de hoger  gelegen  gedeeltes  van  een 
rivier  zeer  strenge  kwaliteitsnormen  worden  toege-
past,  indien  de vis door  de vervuiling  de rivier  niet 
kan binnenzwemmen  of verlaten;  het  stelt  derhalve 
voor  dat het brakke  water  in riviermondingen  in een 
afzonderlijke  richtlijn  aan  de orde  komt,  welke  zo 
spoedig  mogelijk  zou  moeten  worden  ingediend. 
1.7. In  haar  memorie  van  toelichting  erkent  de 
Commissie  dat de met  betrekking  tot bepaalde  aspec-
ten van  de  waterkwaliteit  beschikbare  gegevens 
momenteel  te onvolledig  zijn  om op basis  hiervan  cij-
ferwaarden  te kunnen  voorstellen  en dat  het  dus 
noodzakelijk  zal  zijn  het  onderzoek  op dit  gebied 
voort  te zetten,  hetgeen  reeds  wordt  gedaan.  Dit 
stemt  het Comité  tot tevredenheid. 
In het  Verenigd  Koninkrijk  zijn  door  waterstaats-
diensten  uitgebreide  onderzoekingen  verricht,  die aan-
tonen  dat  in veel  rivieren  een  groot  visbestand  voor-
komt,  ondanks  het  feit  dat  het  water  niet  in alle 
opzichten  voldoet  aan  de I- en G-grenswaarden  die 
zijn vastgelegd  in de bijlage  bij de richtlijn.  Dit doet 
het sterke  vermoeden  ontstaan  dat  de normen  in de 
bijlage  niet  voor  elk geval  volledig  op de werkelijk-
heid zijn  afgestemd;  het Comité  is dan  ook  van  oor-
deel dat  meer  tijd  ter beschikking  moet  worden  ge-
steld  voor  verder  onderzoek  en overleg,  alvorens 
strikte  en bindende  normen  worden  vastgesteld.  In-
dien dit niet  wordt  gedaan,  is het zeer  waarschijnlijk 
dat de  Lid-Staten  alleen  die  wateren  aanduiden 
welke  momenteel  voldoen  aan  de in bijlage  opge-
somde  normen  en de andere  wateren  uitsluiten. 
1.8. Aangezien  de voorgestelde  waarden  van  bin-
dende  aard  zullen  zijn,  stelt  het Comité  voor  dat  de 
Commissie  onmiddellijk  stappen  onderneemt  om  de 
noodzakelijke  vergelijking  van  gegevens  betreffende 
de vispopulaties  en het  door  de Lid-Staten  op de 
waterkwaliteit  uitgeoefende  toezicht  op gang  te bren-
gen en te coördineren  en de resultaten  hiervan  aan  een 
Nr. C 77/4 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 30. 3. 77 
kritische  evaluatie  te onderwerpen  en bekend  te 
maken,  ten  einde  ervoor  te zorgen  dat  zo spoedig 
mogelijk  realistische  en volledig  bijgewerkte  normen 
worden  opgesteld.  De normen  moeten  zijn  gebaseerd 
op de limietwaarden  van  de afzonderlijke  parameters 
voor  de waterkwaliteit  waarbij  een  goed  gedijende 
vispopulatie  nog  kan  bestaan  en waarbij  een  toene-
ming  van  de verontreiniging  schade  aan  de vis zou 
toebrengen. 
2. Bijzondere  opmerkingen 
2.1. Vastlegging  van  eenvoudige  cijferwaarden 
voor  het  niveau  van  elke  afzonderlijke  parameter 
voor  de waterkwaliteit  kan  soms  leiden  tot enerzijds 
nodeloos  stringente  normen,  met  alle  geldverspilling 
van dien,  en anderzijds  ontoereikende  normen  waar-
door  de visgronden  niet  voldoende  zouden  worden 
beschermd.  De reden  hiervoor  is dat de natuurlijke 
verschillen  in waterkwaliteit,  zoals  hardheid,  tempe-
ratuur,  pH-waarde,  opgeloste  organische  stoffen  en 
gesuspendeerde  stoffen  van zeer  grote  invloed  kunnen 
zijn op het  toxische  effect  dat stoffen  zoals  zware 
metalen  en ammonium  op vis hebben,  en dat hiermee 
in de normen  duidelijk  rekening  moet  worden  gehou-
den. De manier  waarop  men  heeft  getracht,  bij zink 
en ammoniak  deze  factor  in aanmerking  te nemen, 
vindt  ruimschoots  de goedkeuring  van het Comité. 
2.2. Voor  de doeleinden  van  de richtlijn  worden  de 
binnen  het toepassingsgebied  van  de richtlijn  vallende 
wateren  door  de Commissie  in twee  categorieën  ver-
deeld:  water  voor  zalmachtigen  en water  voor  karper-
achtigen.  Het  verheugd  het Comité  dat de Commissie 
inziet  dat iedere  vissoort  zijn  eigen  milieu-eisen  stelt; 
niettemin  is het  van  oordeel  dat  deze  verdeling  in 
slechts  twee  categorieën  enigszins  kunstmatig  aandoet 
en weinig  exact  en onvolledig  is, daar  er tussen  de 
diverse  soorten  grote  verschillen  in gevoeligheid  be-
staan.  Er zijn  rivieren  waarin  vele  vissoorten  goed 
kunnen  leven  en in de praktijk  behoeft  niet  altijd  vast 
te staan  welke  maatstaven  moeten  worden  aangelegd. 
Zo zouden  bij voorbeeld  in sommige  rivieren  forellen 
terecht  kunnen  komen  in water  waarvan  de kwaliteit 
zodanig  is dat het  eigenlijk  als voor  karperachtigen 
bestemd  wordt  beschouwd;  indien  dergelijke  wateren 
ook bedoeld  worden,  zou  hiervan  in de richtlijn  ge-
wag moeten  worden  gemaakt.  Ook  zwemmen  trekvis-
sen van  de soort  der zalmachtigen  rivieren  op die in 
hun benedenloop  wellicht  voornamelijk  karperachti-
gen bevatten.  Het  Comité  heeft  van  de Commissie 
vernomen  dat  de rivieren  kunnen  worden  ingedeeld 
in gebieden  met  water  voor  zalmachtigen  en gebieden 
met water  voor  karperachtigen,  doch  het voorziet  dat 
moeilijkheden  ontstaan  op de grenzen  tussen  deze  ge-
bieden,  bij voorbeeld  wat  de bepaling  van de plaatsen 
voor  bemonsteringsstations  betreft. 
2.3. In  paragraaf  4.3  van  de memorie  van  toelich-
ting is sprake  van  concentraties  van  schadelijke  stof-fen die nihil  of gering  zijn.  De term  „nihil"  is wellicht 
weinig  exact.  In de praktijk  zijn  dit de concentraties 
die beneden  het detectieniveau  liggen,  hetgeen  in alle 
gevallen  zou  moeten  worden  aangegeven.  Ook  het 
gebrek  aan  duidelijkheid  in de artikelen  van  het richt-
lijnvoorstel  is opgevallen,  daar  deze  betrekking  heb-
ben zowel  op de tenuitvoerlegging  van  de richtlijn  als 
op uitzonderingen  op de in de technische  bijlage 
neergelegde  normen. 
2.4. Artikel  1, lid 1 
2.4.1.  Dit  lid heeft  betrekking  op de vereiste  kwali-
teit van  voor  het  leven  van  vissen  geschikt  zoet 
water;  aan  het Comité  is meegedeeld  dat het gaat  om 
water  dat,  al dan  niet  verontreinigd,  geschikt  is voor 
zoetwatervissen.  De tekst  van  dit lid dient  naar  de 
mening  van  het  Comité  in die zin te worden  gewij-
zigd. 
2.5. Artikel  1, lid 2 
2.5.1.  De  Commissie  heeft  meegedeeld  dat  het 
tekstgedeelte  „soorten  waarvan  de  aanwezigheid 
wenselijk  wordt  geacht  voor  het waterbeheer"  dient 
te worden  gelezen  als „...  wordt  geacht  door  de in-
stanties  voor  het waterbeheer"  en dat hiertoe  ook  uit-
heemse  soorten  behoren.  De tekst  moet  dienovereen-
komstig  worden  gewijzigd. 
2.6. Artikel  2 
2.6.1.  Met  het  zinsdeel  „waters  intended  to sup-
port the life  of fresh  water  fish"  in de Engelse  versie 
wordt  eigenlijk  water  bedoeld  dat geschikt  is voor  het 
leven  van  vissen.  Duidelijk  moet  worden  gesteld  dat 
hiermee  ook  wateren  kunnen  worden  bedoeld  waarin 
momenteel  geen  vis voorkomt. 
2.7. Artikelen  4 en 5 
2.7.1.  Het  Comité  is van  mening  dat  een  periode 
van vijf jaar,  die overigens  ook  afwijkt  van de tienja-
rige periode  welke  werd  toegestaan  in de richtlijn  be-
treffende  de kwaliteit  van  het  voor  baden  geschikt 
water,  te kort  is. Niet  alleen  zal een etappegewijze  be-
nadering  noodzakelijk  zijn,  doch  de hoeveelheid  tijd 
die nodig  is om de normen  van  kracht  te laten  wor-
den, zal ook  afhangen  van  de vraag  welke  wateren 
door  de Lid-Staten  worden  aangeduid.  In sommige 
gevallen  zou  het gemakkelijk  zijn  de normen  veel  eer-
der ten  uitvoer  te leggen,  doch  in het  geval  van 
momenteel  sterk  verontreinigende  wateren  zou  een 
periode  van  vijf jaar  wel  eens  te kort  kunnen  blijken. 
In ieder  geval  dient  het  tijdsbestek  te worden  afge-
stemd  op de in de richtlijn  „lozing  gevaarlijke  stof-
fen"  genoemde  tijd;  dwingende  economische  eisen 
dienen  in aanmerking  te worden  genomen.  De Com-
missie  heeft  thans  echter  aangeduid  dat zij een etap-
pegewijze  tenuitvoerlegging  van  de richtlijn  plant  en 
zij heeft  ingestemd  met  de suggestie  van  het Comité 
dat de rivieren  of riviergebieden  voor  dit doel  worden 
30. 3. 77 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen Nr. C 77/5 
ingedeeld  in diverse  categorieën,  waaronder  één  voor 
de rivieren  met  een goedgedijende  vispopulatie  en één 
voor  de rivieren  waarin  zich  momenteel  geen  vis be-
vindt,  zodat  prioriteiten  kunnen  worden  vastgelegd. 
Het Comité  beveelt  de Commissie  aan  zich  ook  ver-
der aan deze  opzet  te houden. 
2.8. Artikel  6 
2.8.1.  Krachtens  dit artikel  dienen  de bemonsterin-
gen volgens  de in de bijlage  aangegeven  frequentie  op 
een zelfde  plaats  en gedurende  een periode  van  twaalf 
maanden  te worden  uitgevoerd.  Hoewel  dit een moei-
lijk oplosbaar  probleem  is, meent  het Comité  dat een 
stringent  toegepaste  formule  niet  de aangewezen  weg 
is, doch  de bemonsteringsfrequentie  meer  in overeen-
stemming  zou  moeten  worden  gebracht  met  het be-
staande  vervuilingsrisico.  Het  Comité  heeft  met  vol-
doening  vernomen  dat  de Commissie  dit probleem 
momenteel  bestudeert. 
2.9. Artikel  9 
2.9.1.  Het  Comité  zou  erop  willen  wijzen  dat zich 
in sommige  Lid-Staten  nog  een  bijzonder  probleem 
voordoet,  namelijk  dat hun  grondgebied  grenst  aan 
staten  die geen  lid van  de Europese  Gemeenschappen 
zijn;  de Commissie  wordt  verzocht  hiervan  nota  te 
nemen. 2.10.  Artikel  10 
2.10.1.  Wat  de gevallen  betreft  waarin  ontheffing 
van de bepalingen  van  de richtlijn  kan  worden  ver-
leend,  en met  name  het geval  waarin  het  water  op 
natuurlijke  wijze,  zonder  tussenkomst  van  de mens, 
met bepaalde  stoffen  wordt  verrijkt,  verzoekt  het 
Comité  de Commissie  duidelijk  te stellen  dat  hier 
geen  stoffen  worden  bedoeld  die  als  gevolg  van 
moderne  landbouwmethodes  in  het  rivierwater 
terechtkomen. 
2.11.  Artikel  12 
2.11.1.  Volgens  het Comité  hebben  de Lid-Staten 
in de huidige  omstandigheden  niet  genoeg  aan  twee 
jaar om de wettelijke  en bestuursrechtelijke  bepalin-
gen die nodig  zijn  voor  aanpassing  aan  deze  richtlijn, 
van kracht  te laten  worden. 
2.12.  Bijlage 
2.12.1.  Voor  een  aantal  uitvoerige  opmerkingen 
over de bijlage  verwijst  het Comité  naar  het rapport 
van de Afdeling  voor  milieu,  volksgezondheid  en 
consumptie.  In het algemeen  werd  gesteld  dat in ver-
schillende  Lid-Staten  rivieren  met  een  goede  vispopu-
latie voorkomen  waarvan  de  waterkwaliteit  toch 
lager  is dan  in de bijlage  is aangegeven.  Het  Comité  is 
daarom  van  mening  dat de waarden  in de bijlage  zo 
spoedig  mogelijk  aan  de werkelijke  situatie  dienen  te 
worden  aangepast. 
Gedaan  te Brussel,  23 februari  1977. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
Basil  de FERRANTI 
Advies  inzake  een  voorstel  voor  een  richtlijn  van  de Raad  betreffende  toxische  en 
gevaarlijke  afvalstoffen 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is bekendgemaakt  in het Publikatie-
blad van  de Europese  Gemeenschappen  nr.  C 194  van 19 augustus  1976,  blz.  2. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 5 augustus  1976  heeft  de Raad  besloten  het Economisch  en Sociaal  Comité  over-
eenkomstig  de bepalingen  van  artikel  100  van  het Verdrag  tot oprichting  van  de Euro-
pese Economische  Gemeenschap  over  bovengenoemd  voorstel  te raadplegen.