ê^D.89 laibhkatiebladvan de Europese Gemeenschappen ^r.G139^B 
Advies over het voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de vrije toegang tot informatie 
met betrekking tot het milieus 
^89BG139B13^ 
löe Raad heeft op 14november 1988 besloten,overeenkomstig de bepalingen van artikel 130 ^ 
van hetVerdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap het Economisch 
en sociaal Comité om advies te vragen intake het bovengenoemde voorstel 
Poe Afdeling voor miheu,volksge^ondheid en consumentenvraagstukken, die met de voorbed 
reiding van de desbetreffende werk^aamhedenv^asbelast, heeft haar advies op^8februan 
1989 goedgekeurd. Rapporteur was de heer BoissereeD 
Plet Economisch en sociaal Gomite heeft tijdens ^im^4e fitting ^vergadering van 31 maart 
1989^ het volgende adviesuitgebracht,dat met 3^ stemmen voor,3stemmentegen,bi^ 13 
onthoudingen is goedgekeurd. 
Plet onderhavige nchthmvoorstel heeft tot doel de bur 
gersrechtopvr^e toegang tot demiheumformatie te 
verschaffen waarover de nationale, regionale en plaatse 
li^ke instanties in de lidstaten beschikken. 
POe meeste lidstaten kennen reeds bekere bepalingen 
betreffendedetoegang vanhetpubhektotdergel^ke 
informatie, maar de^e bepalingen vertonen van land tot 
landgroteverschillen.Alet dit voorstel wordt beoogd 
een uniforme basis voor het informatiesysteem te 
creëren. 
Bovendien is het de bedoeling de lidstaten te verphch 
ten om regelmatig rapporten over het milieu te pu 
bhceren. 
1. Algemene opmerkingen over het ontwerp van de 
Commissie 
LP Plet Economisch en sociaal Gomite micht in 
principe alle maatregelen toe die de milieubescherming 
enhetmilieubewust^imten goedekomen, waaronder 
ook betere informatie aan de burger over hetgeen ^ich 
op milieugebied afspeelt. POaarom heeft het Economisch 
en sociaal Gomite m ^im advies over het „Ontwerp 
voor het vierde actieprogramma milieubescherming^ 
d.d. 13 mei 198^^mde paragrafen ^.1^.4en^.l.^.^ 
het volgende ge^egd^ 
„Plet Gomite pleit voor een openbare discussie over 
de milieuproblematiek, alsmede voor het nauw beD 
trekken van de gehele bevolking bi^ het besluit 
vormingsproces intake milieubeleid. Er dient met 
name op te worden gelet dat bu projecten waarvan 
de gevolgen ^ichoverdelandsgren^en heen bullen 
doen gevoelen, de betrokken bevolking in het desbe 
treffende buurland tijdig inspraak krijgt en daarbij 
gelijke rechten heeft. 
Idet Gomite steunt de voorstellen van de Commissie 
voor uitbreiding van de voorlichting op milieu 
gebied en voor nauwere samenwerking met milieu 
organisaties, metgouvernementele organisaties en 
andere betrokkenen. Vanuit dit oogpunt is het van 
belang de geïnteresseerde burger een blik te gunnen 
op de voorbereidende werkzaamheden van de GomD 
missieophetgebiedvan milieubescherming, maar 
ookopderesultaten vandeEuropese controle op 
milieumaatregelen.^ 1B^. Uitgaande van ^im advies over het vierde milieu 
actieprogramma, brengt het Comité over het onderha 
vige voorstel voor een nchtlun de volgende opmer 
kingen naar voren. 
1.^.1. Communautaireregehng van de toegang tot 
mdieuinformatie li^kt beslistnood^akel^k omgrens 
overschrijdende uitwisseling van milieugegevens moge 
li^k te maken. Bovendien ^im communautaire voor 
schriftennood^akel^komookdeEGinstelhngen tot 
het verschaffen van informatie te verplichten. In de 
overige gevallen gouden ook nationale regelingen m 
aanmerking kunnen komen, te meer daar de vraag 
welke informatie bi^ de overheidsinstanties en openbare 
lichamen in de lidstaten beschikbaar is en dus aan de 
aanvragerkan worden verschaft,hoofd^akel^k in het 
vlak van het nationale recht ligt. Volledige harmonisatie 
kan bijgevolg met de voorgestelde richthm niet worden 
bereikt. 
In dit oplicht ^ou nog eens moeten worden nagegaan of 
aan de voorwaarden voor een communautaire regeling 
overeenkomstig artikel 130 R,vierde hd,van het EEG 
Verdrag is voldaan. 
1.^. In ieder geval dient er bi^ de formulermgvan de 
in het administratief recht van de lidstaten ingrijpende 
richthm, rekening mee te worden gehouden dat het 
communautairerechtgeen beletsel mag vormen voor 
verdergaande — stringentere — maatregelen van de lid 
staten, ^oals in artikel 130 1 van het EEGVerdrag 
wordt bepaald, te meer daar nauweluks hoeft te worden 
gevreesd voor de door de Gommissiemde toelichting op 
het richthmvoorstel vermelde „ongelijke concurrentie 
voorwaarden^. POe richthm heeft namelijk alleen be 
trekking op het recht op door overheidsinstanties en 
openbare lichamen te verschaffen informatie. 
1.^.3. PletEconomischen^ociaal Gomitevindtde 
actieve voorlichting van de bevolking over miheu^aan 
gelegenhedendoor overheidsinstanties en openbareh 
chamenminstensevenbelangri^kalshetrechtdatde 
mdividueleburger kr^gtop inhchtmgenenop inlage 
van stukken, ^at die actieve voorlichting betreft, wordt 
alleen in artikel9van het nchthmvoorstel bepaald dat 
de lidstaten ten minste eens in de drie baareen rapport 
over de toestandvan het milieu moetenpubhceren. In 
enkele richtlenen van de EG ^evesonchth^,richt 
hm intake miheueffectrapportage^is echter specifieke 
voorlichting van de bevolking door lokale en regionale 
instanties voorgeschreven. Plet Gomitéherhaaltdem 
Nr. C 139/48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5. 6. 89 
zijn advies over het vierde milieu-actieprogramma neer­
gelegde opvatting (zie paragraaf 1.1) dat de lokale en 
regionale instanties moeten worden verplicht, regelma­
tig — volgens uniforme criteria — informatie over de 
toestand van het milieu in de desbetreffende gemeente, 
streek, provincie, etc, te verstrekken. Er zou, voor het 
geven van dergelijke actieve voorlichting, ook gedacht 
kunnen worden aan specifieke, door de lid-staten op te 
richten voorlichtingsbureaus of aan telefonische inlich­
tingendiensten voor vragen over het milieu. Enkele lid­
staten hebben al goede ervaring opgedaan met dergelij­
ke voorzieningen om bezorgheid en onzekerheid bij de 
bevolking weg te nemen. 
1.3. De ontwerp-richtlijn is uitsluitend van toe­
passing op overheidsinstanties, openbare lichamen enz. 
van de lid-staten. Naast behoefte aan een richtlijn zoals 
in het onderhavige ontwerp voorgesteld, bestaat er ech­
ter evenzeer behoefte aan een informatieplicht van de 
instellingen en bureaus van de Gemeenschap. Het valt 
volgens het Comité niet te beredeneren dat een dergelij­
ke regeling tot nader order wordt uitgesteld (zie ook 
paragraaf 2.1.6.5 van het advies over het vierde milieu­
actieprogramma, geciteerd in paragraaf 1.1 van het 
onderhavige document). 
2. Opmerkingen over de afzonderlijke bepalingen 
2.1. Artikel 2 
2.1.1. Uit de tekst onder 2a) blijkt niet duidelijk wat 
onder „gegevens" moet worden verstaan, met name 
onder „juridische gegevens". De formulering wekt de 
indruk dat het alleen om kwantitatieve en numerieke 
informatie gaat. In ieder geval dient concreter te worden 
aangegeven welke inlichtingen de overheidsinstanties 
verplicht zullen zijn te verstrekken. Dan zou ook ge­
waarborgd zijn dat het op grond van de richtlijn verkre­
gen recht op informatie in alle lid-staten ten naaste bij 
gelijk is. Bij nadere concretisering van de tekst zou 
ook moeten worden toegevoegd dat informatie moet 
worden verstrekt over de invloed van milieuschade op 
de gezondheid van de mens (incl. informatie van epide­
miologische aard). 
2.1.2. Na het tweede gedachtenstreepje van artikel 
2a) zou de volgende zin moeten worden toegevoegd: 
„Informatie over particuliere projecten valt ook 
hieronder voor zover deze op grond van wettelijke 
bepalingen op het terrein van milieubescherming 
en -beheer aan de overheid is voorgelegd." 
Alleen op deze wijze kan een overheidsinstantie worden 
verplicht, informatie over particuliere activiteiten te 
verstrekken. 
2.1.3. Blijkens artikel 2b) behoeft over „onvoltooide 
documenten" geen informatie te worden verstrekt. Het 
Comité gaat ervan uit dat hiermee documenten worden 
bedoeld waarover de interne besluitvorming nog niet is 
voltooid, en die nog niet — geheel of gedeeltelijk — 
door het bestuursapparaat of door beleidsmakers wor­
den gebruikt. Bij „door andere personen overgelegde gegevens" lijkt 
geheimhouding bijzonder belangrijk om misbruik van 
dergelijke gegevens tegen te gaan. Daarom zou, in over­
eenstemming met het voorstel onder paragraaf 2.1.2, 
de zin als volgt moeten worden geformuleerd: 
„ ... indien het ontvangende lichaam deze gegevens 
op grond van wettelijke bepalingen op het terrein 
van milieubescherming en -beheer rechtens zelf had 
kunnen verzamelen ..." 
2.1.4. Volgens het Comité dient deze informatie­
plicht ook voor de EG-autoriteiten te gelden (zie para­
graaf 1.3 van dit advies). Ook beschouwt het Comité 
het als niet consequent om de instellingen van de wet­
gevende macht van de informatieplicht uit te sluiten. 
De burger en de belanghebbende organisaties zouden 
juist wel eens een legitiem belang bij de hier aanwezige 
deskundigenrapporten kunnen hebben. 
2.2. Artikel 3 
Volgens het richtlijnvoorstel moet er een recht van 
toegang tot informatie komen „zonder de verplichting 
een belang te doen gelden", hoewel een aantal lid-staten 
het recht op informatie t.o.v. de overheid om duidelijke 
redenen van een „legitiem belang" afhankelijk maken. 
Het Comité kan met de idee van de Commissie in­
stemmen indien in de richtlijn (bijvoorbeeld in artikel 5) 
zou worden bepaald dat het verzoek om milieu-infor­
matie dient te worden gemotiveerd. Alleen zo kan wor­
den nagegaan of van een eventueel misbruik van het 
recht op informatie of een oneigenlijk gebruik van 
verkregen gegevens sprake is (artikel 8). Met de mo­
tiveringsplicht wordt ook bereikt dat burgers, maar ook 
verenigingen en organisaties, de informatie ontvangen 
die voor hen van individueel of algemeen belang is. 
2.3. Artikel 4 
Het Economisch en Sociaal Comité acht het juist dat 
de aanvrager de keuze wordt geboden tussen inzage in 
de stukken of toezending van de gevraagde informatie. 
Het Comité legt het voorstel zo uit dat de instanties 
bijvoorbeeld niet worden verplicht tot het geven van 
omvangrijke toelichtingen, die hun administratieve taak 
zouden verzwaren. 
Volgens het Comité wordt met de door de Commissie 
voorgestelde kostenvergoeding het in rekening brengen 
van de in een individueel geval ontstane concrete ad­
ministratiekosten (b.v. voor fotokopieën, documenten 
e.d.) bedoeld, waarbij de nationale voorschriften betref­
fende aanvullende administratiekosten en heffing van 
leges onverlet moeten blijven, ook al zou in het al­
gemeen belang of om redenen van billijkheid van het 
in rekening brengen van kosten worden afgezien. 
2.4. Artikel 5 
Het Comité leidt uit artikel 5.1 af dat het „onderwerp" 
van de informatie-aanvraag in het verzoek om toegang 
5. 6. 89 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 139/49 
tot milieu-informatie zo nauwkeurig mogelijk dient te 
worden aangegeven. Dit lijkt een zinvolle bepaling. 
Met betrekking tot artikel 5.2 wijst het Comité erop 
dat de hier voorgeschreven overheidsmaatregelen de 
activiteiten van de bevoegde instanties nooit in die mate 
mogen belemmeren dat zij praktisch niet meer aan 
hun primaire taak, nl. de eigenlijke milieubescherming, 
toekomen. 
2.5. Artikel 6 
In aansluiting op het commentaar t.a.v. artikel 5 (zie 
paragraaf 2.4) dient de behandelingstermijn tot 6 weken 
te worden verlengd om overhaaste klachten of proces­
sen te vermijden. 
2.6. Artikel 8 
Tegen het voorgestelde artikel 8 wordt om verscheidene 
redenen bezwaar gemaakt. De formulering zou op de 
volgende punten kunnen worden verbeterd: 
2.6.1. In artikel 8.1 (vijfde gedachtenstreepje) moet 
het niet alleen gaan om geheimhouding bij gerechtelijke 
procedures, maar ook bij „onderzoeks- en instruc­
tieprocedures" (d.w.z. bij politieinstanties of het open­
baar ministerie). 
2.6.2. De tekst achter het zevende gedachtenstreepje 
dient als volgt te worden geformuleerd: 
„ ... de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, 
met name ook aan de naleving van de nationale 
bepalingen inzake bescherming van gegevens tegen 
misbruik." 
2.6.3. Aan het slot van het eerste lid dient te worden 
bepaald dat de plicht van de overheid tot informatie-
Gedaan te Brussel, 31 maart 1989. verstrekking kan worden beperkt indien de aanvraag 
betrekking heeft op informatie die de instantie als „ver­
trouwelijk" van derden heeft ontvangen of waarvan 
openbaarmaking de doeltreffendheid van overheids­
maatregelen in gevaar zou brengen. 
Anders moet worden gevreesd dat milieu­
beschermingsinstanties minder slagvaardig kunnen op­
treden, hetgeen juist niet met het richtlijnvoorstel wordt 
beoogd. 
2.6.4. Het Comité verzoekt de Commissie de verta­
lingen van artikel 8.4 nog eens te controleren. Met 
de Duitse versie kan het instemmen. Afwijzing van 
aanvragen is alleen toelaatbaar wanneer „kennelijk 
sprake is van misbruik" van het recht op informatie. 
Het Comité geeft een zodanige uitleg aan de regeling 
van artikel 8 dat voor een afwijzing op grond van de 
hier vermelde motieven de procedure overeenkomstig 
de artikelen 6 en 7 dient te worden toegepast. 
2.7. Artikel 9 
Een groot aantal lid-staten van de Gemeenschap pu­
bliceert nu al regelmatig milieurapporten. Het Comité 
acht het een goede zaak deze rapportage te harmonise­
ren. Deze rapporten zullen beter bij de actualiteit aan­
sluiten indien zij eens in de twee jaar worden uitge­
bracht. Ook dient ervoor te worden gezorgd dat de 
milieurapporten op het ogenblik van publikatie nog 
actueel zijn. Daarnaast dienen de actieve informatie-
maatregelen van de lagere (d.w.z. gewestelijke en plaat­
selijke) overheden te worden verbeterd (zie 
paragraaf 1.2.3 van het advies). 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Alberto MASPRONE 
Nr. C 139/50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 5. 6. 89 
BIJLAGE 
bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité 
De volgende wijzigingsvoorstellen, waarop ten minste één kwart van de stemmen vóór is uitgebracht, zijn 
tijdens de beraadslagingen verworpen: 
Paragraaf 2.2, artikel 3 
De tweede alinea schrappen. 
Motivering 
Er dient duidelijk te worden aangegeven dat niet alleen zij die een persoonlijk of rechtstreeks belang hebben, 
toegang tot de informatie hebben. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 18, stemmen tegen: 24, onthoudingen: 2. 
Paragraaf 2.6.3 
De gehele paragraaf schrappen. 
Motivering 
Het Commissievoorstel biedt al garanties voor de bescherming van de vertrouwelijkheid van gegevens. De 
„doeltreffendheid van de overheidsmaatregelen" is een ambivalent begrip in dit verband. 
Uitslag van de stemming 
Stemmen vóór: 16, stemmen tegen: 28, onthoudingen: 4. 
Advies over de betrekkingen van de Europese Gemeenschap met de NIC 
(„nieuwe industrielanden") in Zuidoost-Azië (!) 
(89/C 139/14) 
Op 7 juli 1988 heeft het Economisch en Sociaal Comité (ESC), overeenkomstig artikel 20, 
vierde alinea, van het Reglement van Orde, besloten een advies uit te brengen over de 
betrekkingen van de Europese Gemeenschap met de NIC in Zuidoost-Azië. 
De Afdeling voor externe betrekkingen, handels- en ontwikkelingsbeleid, die met de voorberei­
ding van de desbetreffende werkzaamheden belast was, heeft haar advies op 10 maart 1989 
opgesteld. Rapporteur was de heer Collas. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 264e zitting (vergadering van 31 maart 
1989) zonder stemmen tegen (vier onthoudingen) het volgende advies goedgekeurd. 
1. De situatie 
1.1. De economische groei van de meeste landen in 
Zuidoost-Azië [d.w.z. de landen van de Associatie van 
Zuidoost-aziatische Staten (ASEAN): Brunei, Indo­
nesië, Maleisië, de Filippijnen, Singapore en Thailand, 
waarbij dan ook nog Korea, Hongkong en Taiwan 
komen] moet spectaculair worden genoemd. Sedert 20 
(') NIC = newly industrialized countries. jaar heeft deze groei [op basis van het bruto nationaal 
produkt (BNP) per inwoner] in deze landen van 2,3 % 
voor de Filippijnen tot 7,6 % voor Singapore bedragen, 
met een gemiddelde dat tussen 4 en 5 % schommelt. 
Sommige van deze landen en gebieden (Zuid-Korea, 
Taiwan, Singapore en Hongkong) hebben thans een 
hoger BNP pro capita bereikt dan de minder welvarende 
landen van de Organisatie voor Economische Samen­
werking en Ontwikkeling (OESO) of zelfs van de EG.