RAPPORT VAN DE COMMISSIE - Europese Stichting voor Opleiding: Jaarverslag 2002

INHOUDSOPGAVE

1. Inleiding

1.1. Rol van de Europese Stichting voor Opleiding

1.2. Structuur van de Stichting

1.3. Evaluatie en kwaliteitsborging van de Europese Stichting voor Opleiding

1.4. Ontwikkeling van de Stichting

2. Activiteiten van de Stichting in 2002

2.1. Het Middellandse-Zeegebied

2.1.1. Steun aan de Commissie

2.1.2. Verzameling en analyse van informatie

2.1.3. Ontwikkelingsactiviteiten

2.2. Westelijke Balkan

2.2.1. Steun aan de Commissie

2.2.2. Verzameling en analyse van informatie

2.2.3. Ontwikkelingsactiviteiten

2.3. Oost-Europa en Centraal-Azië

2.3.1. Steun aan de Commissie

2.3.2. Verzameling en analyse van informatie

2.3.3. Ontwikkelingsactiviteiten

2.4. Kandidaat-landen

2.4.1. Steun aan de Commissie

2.4.2. Verzameling en analyse van informatie

2.4.3. Ontwikkelingsactiviteiten

2.5. Technische bijstand in het kader van het Tempus-programma

2.5.1. Selectie van gezamenlijke Europese projecten voor Tempus Cards, Tacis en Meda

2.5.2. Selectie van individuele mobiliteitsbeurzen voor Tempus Cards en Tacis

2.5.3. Monitoring

2.5.4. Computerprojecten

2.5.5. Informatie en publicaties

2.5.6. Speciale evenementen

3. Samenwerking met andere EU-agentschappen

4. Financieel verslag

4.1. Financieringsbronnen

4.2. Uitvoering van de begroting

4.3. Aankoop

4.4. Financiële en beheersystemen

5. Personeel

5.1. Personeelsbezetting en organisatieschema

5.1.1. Tijdelijke functionarissen

5.1.2. Tabel A: Aantal tijdelijke functionarissen op 31 december 2002 (naar categorie en nationaliteit)

5.1.3. Tabel B: Wijzigingen in het profiel van de tijdelijke functionarissen in 2002

5.1.4. Tabel C: Aantal en type overige personeelsleden werkzaam bij de Stichting aan het eind van 2002

5.2. Initiatieven op het gebied van personeelsbeleid

6. raad van bestuur en adviserend lichaam

6.1. Raad van bestuur

6.2. Adviserend lichaam

6.2.1. Regionale groep Oost-Europa en Centraal-Azië (OECA) - 13-15 juni in Kirgizstan

6.2.2. Regionale groep Zuidoost-Europa - 20-21 juni in Montenegro

6.2.3. Regionale groep van de kandidaat-landen - 6-8 oktober in Bulgarije

BIJLAGE 1: Tabel van resultaten van activiteiten

BIJLAGE 2: Tabel van begrotingsmiddelen en middelen buiten de begroting 2002

BIJLAGE 3: Tabel van Phare- en Tacis-overeenkomsten 2002

BIJLAGE 4: Tabel van technische bijstand in het kader van het Tempus-programma 2002

BIJLAGE 4A: Tabel van Tempus-beurzen 2002

BIJLAGE 5: Organigram van de Europese Stichting voor Opleiding - 31 december 2002

BIJLAGE 6: Leden van de raad van bestuur van de Stichting 2002

BIJLAGE 7: Lijst van evenementen van de Stichting in 2002

BIJLAGE 8: Lijst van publicaties van de Stichting in 2002

BIJLAGE 9: Lijst van landencodes

1. Inleiding

1.1. Rol van de Europese Stichting voor Opleiding

De Europese Stichting voor Opleiding (ETF) ondersteunt, in overeenstemming met het beleid en de operationele prioriteiten van de EC, de hervorming van het beroepsonderwijs, de beroepsopleiding en managementopleidingen in meer dan veertig partnerlanden en -gebieden. Hierbij verleent zij haar diensten aan vijf directoraten-generaal van de Europese Commissie (DG Buitenlandse betrekkingen; DG Uitbreiding; DG Werkgelegenheid en sociale zaken; Dienst voor samenwerking EuropeAid; en DG Onderwijs en cultuur, het DG de tutelle van de Stichting). Zij verleent daarnaast diensten aan de delegaties van de EC in de partnerlanden en aan het Europees Bureau voor wederopbouw.

De diensten worden verleend in vier geografische blokken in drie werelddelen: de mediterrane partners [1]; de landen van de Westelijke Balkan [2]; Oost-Europa en Centraal-Azië [3]; en de kandidaat-landen/toekomstige lidstaten [4].

[1] Marokko, Algerije, Tunesië, Egypte, Jordanië, Israël, de Palestijnse Autoriteit, Libanon, Syrië, Turkije, Cyprus en Malta. De drie laatstgenoemde landen zijn kandidaat voor het lidmaatschap van de Europese Unie en komen als zodanig in aanmerking voor de activiteiten van de Stichting voor kandidaat-landen/toekomstige lidstaten (zie 4 hieronder).

[2] Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, Kosovo, Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro, Servië.

[3] Armenië, Azerbeidzjan, Wit-Rusland, Georgië, Kazachstan, Kirgizstan, Moldavië, Russische Federatie, Tadzjikistan, Turkmenistan, Oekraïne, Oezbekistan en Mongolië.

[4] Bulgarije, Tsjechische Republiek, Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Roemenië, Slowaakse Republiek, Slovenië, Turkije.

De Stichting is een expertisecentrum voor gedetailleerde kennis van specifieke regionale/nationale politieke en economische aspecten; grondige kennis van en ervaring met arbeidsmarktgerelateerde beroepsopleidingskwesties; en een effectief beheer van grote Europese projecten. Zij is volledig betrokken bij het gehele verloop van de projecten van de Europese programma's Phare, Cards, Tacis en Meda. De Stichting heeft als expertisecentrum tot taak:

- expertise, advies en informatie op het gebied van arbeidsmarktgerelateerde opleidingskwesties te leveren;

- diepgaande analyses van de situatie op de terreinen beroepsonderwijs en -opleiding en werkgelegenheid te verrichten;

- informatie van lidstaten over de beste praktijken in de Europese Unie te verspreiden; en

- contacten onder belangrijke actoren te vergemakkelijken en samen te werken met andere donoren.

Aangezien er belangrijke verschillen bestaan tussen de vier regio's en de partnerlanden is er ook een grote diversiteit aan behoeften en verlangens. De Stichting biedt daarom geen standaardproducten of -procedures aan, maar een aanpak die op de afzonderlijke partners is toegesneden.

De Stichting werkt, waar mogelijk, op systeemniveau om te garanderen dat ministeries en sociale partners in partnerlanden zich inzetten voor wijzigingen in de nationale wetgeving, stelsels en maatregelen. Zo probeert zij een optimaal effect te bewerkstelligen en een zo hoog mogelijk rendement op haar investering te behalen.

De Stichting verleent ook technische bijstand aan de Commissie voor het Tempus-programma.

1.2. Structuur van de Stichting

De raad van bestuur van de Stichting (zie hoofdstuk 6) wordt voorgezeten door de directeur-generaal van DG Onderwijs en cultuur en bestaat uit vertegenwoordigers van de lidstaten en de Europese Commissie. De raad van bestuur komt bijeen om het jaarlijkse werkprogramma en de begroting van de Stichting te bespreken en vast te stellen en wordt ook geraadpleegd over kwesties die van belang zijn voor de strategische oriëntering en het beheer van de Stichting.

De raad van bestuur wordt bijgestaan door een adviserend lichaam van meer dan 100 beroepsopleidingsdeskundigen uit de lidstaten, de partnerlanden, de sociale partners en andere internationale organisaties. De voornaamste taak van het adviserend lichaam is de Stichting en de raad van bestuur te adviseren over de opstelling van het jaarlijkse werkprogramma. Het adviserend lichaam fungeert ook als netwerk voor de uitwisseling van goede praktijken op het gebied van beleid en hervorming inzake beroepsopleiding met en tussen landen die zich in een overgangsfase bevinden. In hoofdstuk 6 wordt het werk van het adviserend lichaam in het kort beschreven.

De directeur van de Stichting brengt verslag uit aan de raad van bestuur en is voorzitter van het adviserend lichaam. In 2002 werd hij door circa 100 tijdelijke functionarissen geassisteerd bij de tenuitvoerlegging van het werkprogramma. De begroting van de Stichting voor dat jaar bedroeg EUR 16,8 miljoen.

De organisatiestructuur van de Stichting heeft een geografische basis, met drie afdelingen die belast zijn met respectievelijk de toekomstige lidstaten en de Westelijke Balkan; Oost-Europa en Centraal-Azië; en het Middellandse-Zeegebied. Een afzonderlijke afdeling beheert de technische bijstand die de Stichting aan de Commissie verleent voor het Tempus-programma. De activiteiten op het gebied van managementopleiding worden gecoördineerd door de eenheid Managementopleiding, die met de geografische afdelingen samenwerkt. De acties van de Stichting worden gesteund door de afdeling Administratie en centrale diensten. Deze afdeling biedt technische en administratieve ondersteuning aan de organisatie als geheel.

1.3. Evaluatie en kwaliteitsborging van de Europese Stichting voor Opleiding

In 2002 heeft de Stichting kunnen profiteren van een aantal interne en externe analyses van haar sterke en zwakke punten en ontwikkelingsbehoeften.

Als voorgeschreven door de ETF-verordening (EG) nr. 1572/98 heeft de Europese Commissie, in samenwerking met externe deskundigen, een driejaarlijkse evaluatie uitgevoerd van de doeltreffendheid en de efficiency van de Stichting. In mei 2003 heeft de Commissie de resultaten van deze procedure bekendgemaakt in een mededeling aan het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité.

Ondersteund door professioneel extern advies heeft de Stichting een eigen proces in gang gezet voor de planning en het beheer van de lopende overgang van een organisatie die zich hoofdzakelijk bezighoudt met projectbeheer naar een expertisecentrum dat adviezen verstrekt aan de Europese Commissie en de regeringen van partnerlanden. Dit "overgangsbeheer"-initiatief leverde een aantal aanbevelingen op (zie 1.4 hierna), die in een reeks actieplannen zijn opgenomen. Deze punten zullen een vervolg krijgen in een actieplan van de Stichting, waarin ook aanbevelingen uit de hierboven beschreven externe evaluatie zullen worden opgenomen. Verdere acties zullen tot eind 2003 lopen.

In 2002 heeft de Stichting als integraal onderdeel van het "overgangsbeheer"-initiatief haar 'Strategie 2002-2004' gepubliceerd, die in gestructureerde discussies met alle afdelingen en eenheden is besproken. Op weg naar meer kwaliteit en doeltreffendheid zijn de belangrijkste stappen die de "overgangsbeheer"-groep met betrekking tot "kwaliteit van dienstverlening" heeft voorgesteld ingevoerd.

1.4. Ontwikkeling van de Stichting

De omstandigheden waarin de Stichting opereert veranderen snel, zowel wat betreft de aard van de diensten waarom de Europese Commissie verzoekt als ten aanzien van de behoeften en aspiraties van de partnerlanden. Verder blijven belangrijke kwesties inzake beroeps- en managementopleiding, arbeidsmarktomstandigheden en culturele factoren zich snel ontwikkelen, met name in overgangseconomieën.

De Stichting is zich zeer bewust van de noodzaak om deze ontwikkelingen voor te blijven. In 2002 heeft zij aanzienlijke vorderingen geboekt bij het veranderingsproces dat in 2001 werd gestart. De resultaten van dit initiatief zullen ertoe leiden dat de werkzaamheden van de Stichting als expertisecentrum gebaseerd zullen zijn op de meest recente inschatting van de gevolgen van de veranderingen die bepalend zijn voor de hervorming van het onderwijs- en opleidingsstelsel, zowel in Europa als in de partnerlanden.

Dit intensieve, de gehele Stichting omvattende proces, ondersteund door externe consultants, heeft een aantal significante resultaten opgeleverd:

- een ETF-strategie - de rol van de Stichting en haar prioriteiten in 2003-2005;

- een complete personeelsstrategie ter ondersteuning van de ETF-strategie;

- een "stappenplan" voor de ontwikkeling van klantgerichte kwaliteitsdiensten;

- een blauwdruk voor een nieuwe strategie voor externe communicatie met een actieplan om de zichtbaarheid van de Stichting te vergroten; en

- een strategie en een actieplan voor het ontwikkelen, beheren en uitwisselen van kennis binnen de Stichting.

De resultaten van dit proces geven aan hoe de Stichting in de toekomst kan inspelen op het groeiende aantal verzoeken om steun van de diensten van de Commissie, met name van EuropeAid, het Europees Bureau voor wederopbouw, de delegaties in de partnerlanden en de partnerlanden zelf.

Daarnaast heeft de Stichting, om te garanderen dat zij de eerste aanspreekpartner blijft voor bovengenoemde diensten, drie kerngebieden voor levenslang leren aangewezen waarop zij zich met name zal richten:

- beroepsopleiding in het kader van levenslang leren - met name de nadere omschrijving van dit begrip en de gevolgen voor de tenuitvoerlegging van actieplannen in de betrokken landen/regio's;

- beoordeling en evaluatie van de vorderingen bij de hervorming van beroepsopleidingssystemen - ontwikkeling van een methodologie en instrumenten voor deze beoordeling, waaronder benchmarking; en

- ontwikkeling van opleiding en vaardigheden op bedrijfsniveau, met name voor het MKB.

Naast deze maatregelen bleef de Stichting haar expertise op andere belangrijke kerngebieden consolideren, waaronder opleiding van docenten en opleiders, kwalificaties en normen, en arbeidsmarktanalyses.

2. Activiteiten van de Stichting in 2002

Hieronder volgt een korte uiteenzetting van de activiteiten die de Stichting in 2002 heeft verricht. Deze activiteiten worden overeenkomstig het werkprogramma 2002 in drie categorieën ingedeeld: steun aan de Commissie, verzameling en analyse van gegevens, en ontwikkelingsactiviteiten. Bijlage I bevat een overzichtstabel van deze activiteiten per regio.

2.1. Het Middellandse-Zeegebied

2.1.1. Steun aan de Commissie

De Stichting heeft de ontwikkeling voortgezet van een reeks ondersteunende diensten voor de Europese Commissie die zij in 2001 was begonnen. EuropeAid was de belangrijkste 'afnemer' van de diensten van de Stichting, zowel voor de operationele behoeften op de korte termijn als, met name, voor middellangetermijnanalyses inzake de toekomstige oriëntaties van de EC op het terrein van beroepsopleiding- en arbeidsmarktinterventies in de landen van het Middellandse-Zeegebied.

DG Buitenlandse betrekkingen maakt ook gebruik van de diensten van de Stichting, met name ter ondersteuning van de dialoog tussen geassocieerde partnerlanden in het Middellandse-Zeegebied en de EC. Daarnaast heeft DG Onderwijs en cultuur de hulp van de Stichting gevraagd bij de ontwikkeling van een initiatief om de beste praktijken in de EU op het gebied van beroepsopleiding (gebaseerd op met name het programma Leonardo da Vinci) te bevorderen in partnerlanden in het Middellandse-Zeegebied.

De belangrijkste resultaten in 2002 kunnen als volgt samengevat worden:

- de opstelling van een analytisch overzicht van de situatie op het gebied van beroepsopleiding en de arbeidsmarkt is voltooid in Marokko en van start gegaan in Tunesië en Egypte. Bijzondere aandacht is geschonken aan de rol van beroepsopleiding als deel van een actief arbeidsmarktbeleid;

- de capaciteit van partnerlanden om responsieve hervormingen op het gebied van beroepsopleiding te ontwikkelen en uit te voeren is verder uitgebouwd, met name door continue technische ondersteuning voor de ontwikkeling van een proefproject voor een leerlingstelsel in Syrië, overeenkomstig de strategie van de EC-delegatie;

- de Stichting heeft de Europese Commissie start- en haalbaarheidsverslagen geleverd om haar te helpen een project voor de hervorming van de beroepsopleiding in Marokko en Egypte te ontwikkelen. De EC-delegaties in deze landen hebben de Stichting daarop gevraagd hen te steunen in de startfase van deze projecten;

- de Stichting werd verzocht de Europese Commissie bij te staan bij de ontwikkeling van de politieke dialoog tussen de EU en de partnerlanden door bij te dragen aan de uitwerking van een kader voor de dialoog over werkgelegenheidsbeleid en door technische back-up te verstrekken voor de dialoog tussen de EG en Tunesië over opleidingskwesties.

Als teken van haar inzet voor een intensievere dialoog tussen de EU en de partners in het Middellandse-Zeegebied en op verzoek van DG Onderwijs en cultuur heeft de Stichting, voor zover relevant, voorbeelden opgenomen van beste praktijken uit het programma Leonardo da Vinci in de hierboven genoemde activiteiten.

2.1.2. Verzameling en analyse van informatie

De globale doelstelling in de ontwikkeling van de waarnemingstaak is het vergroten van de capaciteiten van de verschillende partners in het Middellandse-Zeegebied, met name door het creëren van netwerken van bestaande nationale structuren. Deze aanpak is gevalideerd door een inventarisatie van de bestaande capaciteiten in de regio, die wat de Maghreb betreft in 2002 is voltooid, en door vernieuwende initiatieven voor capaciteitsopbouw in Algerije.

Vergelijkbare maatregelen voor capaciteitsopbouw, aangepast aan de institutionele situatie van elk land, zijn van start gegaan in Jordanië en Syrië, met een waarnemersstatus voor de Westelijke Jordaanoever/Gaza en Libanon. Deze eerste fase, de fase van het vestigen van de aandacht op het probleem en het opzetten van nationale taskforces, zal in 2003 leiden tot een gecoördineerd netwerk van nationale actoren die beter tegemoet kunnen komen aan de informatiebehoeften van nationale beleidsmakers en de internationale gemeenschap.

2.1.3. Ontwikkelingsactiviteiten

De meeste werkzaamheden van de Stichting dragen op verschillende manieren bij aan de opbouw van kennis binnen de Stichting over de verschillende dimensies van de hervormingsprocessen op het gebied van beroepsopleiding, maar een aantal initiatieven uit 2002 verdient een afzonderlijke vermelding:

- er is een regionaal onderzoek naar het aanbod van docenten en opleiders in de Maghreb en de Machrak-regio afgerond. Docenten en opleiders zijn essentieel voor een efficiënte tenuitvoerlegging van de hervorming van de beroepsopleidingsstelsels. In het Middellandse-Zeegebied, waar de demografische druk en beperkte financiële middelen dringende problemen zijn, ontbrak een geïntegreerde aanpak voor de leiding van docenten en opleiders. Dit onderzoek, dat is gepubliceerd, is bedoeld om de beschikbare kennis over deze kwesties te verbeteren en een basis te bieden voor beleidsvorming en planning;

- op vergelijkbare wijze is interne opleiding het antwoord op kwesties als voortgezette beroepsopleiding in de Maghreb. Deze landen zijn vaak al verder gevorderd bij de hervorming van de beroepsopleidings- en arbeidsmarktstelsels en zouden baat hebben bij een breder inzicht in de andere dimensie die de voortgezette beroepsopleiding hun stelsels kan bieden, zoals door de Europese Unie in de afgelopen decennia is onderstreept. Om dit proces te stroomlijnen is een specifiek onderzoek verricht naar de situatie en de mogelijkheden voor ontwikkeling van de beroepsopleiding en de arbeidsmarkt in Marokko, Tunesië en Algerije;

- om de daadwerkelijke samenwerking tussen de landen van het Middellandse-Zeegebied te versterken is speciale aandacht besteed aan het voortbouwen op regionale beste praktijken, zoals het scheppen van mogelijkheden voor een dialoog tussen de Maghreb-landen over beleid voor voortgezette beroepsopleiding; zo heeft Tunesië een groep Syrische ambtenaren ontvangen in het kader van een studiebezoek gericht op het leerlingstelsel in het Middellandse-Zeegebied. Voor de ontwikkeling van de waarnemingstaak is een soortgelijke regeling opgezet in de Machrak-regio, waar Jordanië een kerngebied is voor Syrië, de Westelijke Jordaanoever/Gaza en Libanon.

Tijdens de tweede helft van 2002 heeft de Stichting met de Wereldbank een reeks eventueel te verrichten thematische studies besproken, waarmee een bijdrage geleverd zou kunnen worden aan discussies over de hervorming van de beroepsopleiding in de landen van de regio. Er werden drie punten van bijzonder belang vastgesteld, waaraan vaak te weinig aandacht wordt besteed:

- bestuur en financiering van opleidingsinstituten, met name de bevordering van flexibel en gedecentraliseerd management;

- vergroten van de betrokkenheid van sociale partners bij het ontwerpen, financieren en aanbieden van opleiding; en

- de rol van de informele sector in de verwerving en ontwikkeling van vaardigheden.

Eind 2002 is een concept uitgewerkt en zijn de contractuele instrumenten ontwikkeld voor de opstelling, in 2003, van landenverslagen over vijf landen in het Middellandse-Zeegebied. Dit werk is door de raad van bestuur van de Stichting in het kader van het werkprogramma 2003 goedgekeurd.

2.2. Westelijke Balkan

2.2.1. Steun aan de Commissie

De Europese Commissie heeft haar investeringen in personeelsontwikkeling in de Westelijke Balkan in 2002 substantieel verhoogd. Als gevolg daarvan is de Stichting nu betrokken bij vijftien, in plaats van vier, Cards-projecten, waardoor de werkdruk aanzienlijk is toegenomen. In elk van de autonome gebieden in de Westelijke Balkan loopt ten minste één Cards-project waarin de Stichting in de voorbereidende fase deelneemt. De Stichting heeft de Commissie projectfiches en/of mandaten voor deze projecten geleverd en heeft deelgenomen aan verschillende aanbestedingsevaluaties. In landen waar de tenuitvoerlegging van Cards-projecten gestart is, zoals Bosnië en Herzegovina en FYROM, heeft de Stichting de taakmanagers van de Commissie advies verstrekt over de ontwikkeling van de inhoudelijke kant van het project.

Op 30 januari 2002 heeft de Stichting een opleidingssessie georganiseerd voor collega's in EuropeAid over personeelsbeleid in relatie tot de projectcyclus. Voortgangsverslagen over hervorming van de beroepsopleiding en de arbeidsmarkt zijn ook naar collega's in de Commissie gezonden.

2.2.2. Verzameling en analyse van informatie

Op basis van de resultaten van de externe evaluatie van de Phare-waarnemingscentra is de Stichting overgeschakeld op financiering van de waarnemingscentra op resultaat-productbasis. Een van de producten in 2002 was het nationaal verslag over beroepsopleiding. Na overleg met de waarnemingscentra werd besloten over te schakelen op een systeem van driejaarlijkse alomvattende nationale verslagen; tijdens de andere twee jaren zal de nadruk liggen op vorderingen en ontwikkelingen gedurende dat jaar. Er zijn substantiële vorderingen gemaakt bij het verzamelen van hoofdindicatoren voor beroepsopleiding in de Westelijke Balkan. Dat heeft geleid tot de publicatie van het document Key indicators on vocational education and training in oktober. Daarnaast is een overeenkomst gesloten met de waarnemingscentra om de set hoofdindicatoren die in 2003 verzameld en geanalyseerd moet worden te verbeteren.

Het Servische waarnemingscentrum, dat in de eerste helft van 2002 is geopend, is nu volledig operationeel. Het heeft verschillende verslagen geproduceerd, waaronder een uitgebreid verslag over beroepsopleiding in Servië.

2.2.3. Ontwikkelingsactiviteiten

In februari 2002 ging in Ljubljana het peer review-project van start, een lichtere versie van de OESO-toetsingen inzake onderwijs en die intercollegiale evaluatie behelst. In nauwe samenwerking met de ministeries van Onderwijs en van Werkgelegenheid werd de aandacht met name gericht op de processen van beleidsimplementatie, decentralisatie en versterking van de inzetbaarheid van werknemers. Vijf peer review-teams bestaande uit deskundigen uit de EU, toekomstige lidstaten en de Westelijke Balkan hebben Albanië, Kroatië, Kosovo, Montenegro en Servië bezocht en verslagen opgesteld waarin beleidsinitiatieven voor de hervorming van de beroepsopleiding worden geëvalueerd en aanbevelingen aan nationale beleidsmakers worden gedaan. Begin 2003 zullen deze aanbevelingen in nationale werkgroepen worden besproken, waarna de eindverslagen opgesteld zullen worden. Het project is er daarnaast op gericht capaciteit op te bouwen, ervaringen uit te wisselen en samen te werken met deskundigen op het gebied van beroepsopleiding, beleidsmakers en andere belanghebbenden; de aanbevelingen kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan de Cards-programmacyclus.

In maart 2002 heeft een eerste bijeenkomst van het TTT-netwerk (Teacher and Trainer Training - opleiding van docenten en opleiders) voor Zuidoost-Europa plaatsgevonden in Sofia. Vertegenwoordigers van ministeries van Onderwijs, opleidingsinstituten voor docenten en scholen uit tien landen bereikten overeenstemming over het grote belang van hervorming van TTT in de regio met het oog op de uitbouw van het TTT-netwerk en de uitwisseling van ervaringen en ideeën over de opleiding van docenten en opleiders. Op de website van de Stichting is een Compendium of Good TTT Practice gepubliceerd. De tweede bijeenkomst van het netwerk zal in februari 2003 in Dubrovnik plaatsvinden.

In Bosnië en Herzegovina is een project van start gegaan over de ontwikkeling van vaardigheden voor het MKB, op basis van de nauwe samenwerking die al tot stand was gebracht in het kader van het bestaande Cards-project voor economische revitalisatie. Binnen de bedrijven die deelnamen aan het Cards-project wordt gewerkt aan de ontwikkeling van management en consultancydiensten op ondernemingsbasis. Ook in Albanië is, met steun van de Italiaanse regering, een MKB-project uitgevoerd.

Namens het Economisch en Sociaal Comité is een project voor sociaal partnerschap ten uitvoer gelegd. Tijdens verschillende workshops en conferenties werd de rol van sociale partners versterkt door training in technieken om op verschillende niveaus overleg en onderhandelingen te voeren. Daarnaast biedt een nationaal verslag over de toestand van de sociale dialoog in negen landen de basis voor een grensoverschrijdende analyse die begin 2003 zal worden gepubliceerd.

2.3. Oost-Europa en Centraal-Azië

2.3.1. Steun aan de Commissie

In de loop van 2002 heeft de Stichting, op verzoek van de Dienst voor samenwerking EuropeAid, DG Buitenlandse betrekkingen en de delegaties, ondersteuning geboden in de verschillende stadia van de programmacyclus van de Commissie in de gehele regio van het Tacis-programma. Deze ondersteuning omvatte: bijdragen aan nationale indicatieve programma's en actieprogramma's (in de Russische Federatie, Oekraïne en Centraal-Azië); deelname aan projectbeoordelingsreizen (in Armenië); opstelling van projectfiches en mandaten (in Armenië, de Russische Federatie, Oekraïne en alle landen in Centraal-Azië); en deelname in de beoordeling van aanbestedingen (in de Russische Federatie).

Daarnaast heeft de delegatie van de Europese Commissie in Moskou de Stichting verzocht bij te dragen aan het inhoudelijk toezicht in het kader van het Delphi II-project. Er wordt verwacht dat de toename van deze verzoeken in 2002, ook als gevolg van een overeenkomst over een regionaal kader waarin de steun van de Stichting aan de Commissie in de regio wordt beschreven, een substantiële impact zal hebben op de werklast van de afdeling in 2003.

2.3.2. Verzameling en analyse van informatie

Het netwerk van nationale waarnemingscentra, die in alle landen in Oost-Europa en Centraal-Azië zijn opgericht, fungeert als de belangrijkste bron van actuele gegevens voor de Stichting en levert hoofdindicatoren voor en analyses van trends en ontwikkelingen. Tegelijkertijd verspreidt het netwerk internationale beste praktijken in de regio. Naar aanleiding van de externe evaluatie die eind 2001 werd afgerond, heeft de Stichting in het afgelopen jaar een globale strategie voor het netwerk ontwikkeld, met de bedoeling de impact ervan in de partnerlanden verder te vergroten, de activiteiten meer in lijn te brengen met het beleid en de prioriteiten van de Commissie en de duurzaamheid van de resultaten te vergroten.

Het strategieontwikkelingsproces in 2002 heeft een aantal belangrijke resultaten opgeleverd. De kern en het werkterrein van de nationale waarnemingscentra zijn verduidelijkt in de vorm van landenkaders voor de periode 2003-2005, met directe koppelingen tussen Tacis-prioriteiten, regionale ETF-kaders en jaarlijkse activiteiten van de Stichting en de waarnemingscentra. Er is meer aandacht geschonken aan stuurcomités voor de waarnemingscentra en aan diensten die de waarnemingscentra kunnen leveren aan een bredere groep van cliënten en belanghebbenden, ter ondersteuning van inspanningen gericht op modernisering van de beroepsopleiding en de arbeidsmarkt. Op ad-hocbasis en voor de korte termijn ingestelde taskforces bestaande uit teamleiders van verschillende waarnemingscentra en personeelsleden van de Stichting werd gevraagd de belangrijkste strategische punten te behandelen en aanbevelingen op te stellen wat betreft: de visie en de missie van het netwerk; de modus operandi, de kernproducten en het bedrijfsimago; strategieën voor de verspreiding van resultaten, waaronder de ontwikkeling van een nieuwe netwerkwebsite; een nieuwe benadering voor het verzamelen en analyseren van hoofdindicatoren, enzovoort.

2.3.3. Ontwikkelingsactiviteiten

De slotfase van het driejarige, door donoren gefinancierde bilaterale project voor de hervorming van de beroepsopleiding in Oekraïne is in 2002 ten uitvoer gelegd. Het project heeft geresulteerd in de ontwikkeling van nieuwe onderwijsprogramma's die klaar zijn om in de scholen ingevoerd te worden, de afronding van opleidingen voor docenten en de start van een onderzoek naar de opleiding van docenten met het oog op een bijgewerkt handboek over de opleiding van docenten. Sinds de bijeenkomst van het stuurcomité in november 2002, die ook door een aantal vertegenwoordigers van het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen werd bijgewoond, is duidelijk geworden dat het project ertoe heeft bijgedragen dat beroepsonderwijs en -opleiding in Oekraïne thans op de politieke agenda staan.

De belangrijkste resultaten van het project voor de hervorming van de beroepsopleiding in Noordwest-Rusland zijn besproken en gevalideerd door de raad van het ministerie van Onderwijs. De raad, onder voorzitterschap van de minister van Onderwijs, de heer Filippov, kwam tot de slotsom dat het project de belangrijkste bijdrage aan het moderniseringsproces van de beroepsopleiding in de afgelopen tien jaar is geweest. Via een aantal proefinnovaties heeft het project bijgedragen aan de ontwikkeling van uitgebreide regionale en federale beleidsmaatregelen op het terrein van beroepsonderwijs en -opleiding. De bijeenkomst resulteerde in een besluit dat het ministerie van Onderwijs verplicht de projectresultaten te consolideren en te verspreiden in alle regio's van de Russische Federatie met het oog op een grotere duurzaamheid, en ze beschikbaar te stellen aan niet-deelnemende actoren op het terrein van de beroepsopleiding in Rusland.

De Stichting gaf een internetcursus over de EU-aanpak van consolidering van kennis op het terrein van projectevaluatie via eLearning aan 21 Russische, Armeense en Kazachse cursisten, die gespecialiseerd zijn in volwassenenonderwijs en -opleiding en ervaring hebben met het beheren en ten uitvoer leggen van projecten op nationaal en internationaal niveau. Deskundige opleiders onderrichtten de deelnemers aan de hand van divers studiemateriaal, dat dankzij speciale software via het web toegankelijk is.

Het grensoverschrijdende project 'Training for Enterprise Development' bestond uit een onderzoek onder ongeveer 400 kleine en middelgrote bedrijven in Kazachstan, Kirgizstan en Oezbekistan, waaronder een uniek vaardighedenonderzoek onder meer dan 200 bedrijven in Kirgizstan. De bevindingen van deze onderzoeken legden de basis voor een reeks praktische bedrijfsopleidingworkshops voor honderden ervaren managers in de drie landen. De slotconferentie van het project vond plaats in Kirgizstan in juni 2002, tegelijk met de bijeenkomst van het regionale adviserend lichaam en het netwerk van nationale waarnemingscentra. Onder de deelnemers waren vertegenwoordigers van werkgeversorganisaties, de belangrijkste belanghebbenden en internationale donors die actief zijn in de regio. De conferentie behandelde de verbanden tussen beroepsonderwijs en -opleiding en bedrijfsontwikkeling, die de Stichting heeft geïdentificeerd als een prioriteit voor de hervorming van de beroepsopleiding in de nieuwe onafhankelijke staten en Mongolië.

2.4. Kandidaat-landen

2.4.1. Steun aan de Commissie

De activiteiten van de Stichting in 2002 waarbij de kandidaat-landen waren betrokken, waren er voornamelijk op gericht de landen vertrouwd te maken met de debatten en de beleidsontwikkeling in de EU op het gebied van beroepsopleiding en werkgelegenheid. De Stichting heeft regelmatig bijgewerkte gegevens aan de landen geleverd en bijeenkomsten georganiseerd over de stand van zaken in het "proces van Brugge/Kopenhagen" over versterkte samenwerking op beroepsopleidingsterrein. In de tweede helft van 2002 zijn de kandidaat-landen volwaardige deelnemers in dit proces geworden.

Voorbeelden van bijeenkomsten voor de kandidaat-landen in 2002 zijn:

- conferentie in januari over erkenning en validatie van door werkervaring verworven vaardigheden, in samenwerking met de Franse autoriteiten;

- seminar in februari over mobiliteit en transparantie van kwalificaties;

- seminar in februari over de hervorming van de beroepsopleiding in de context van levenslang leren;

- briefing in september voor toekomstige lidstaten over het proces van Brugge/Kopenhagen.

Daarnaast heeft de Stichting enquêtes gehouden over de validatie van niet-formeel en informeel leren, e-leren en beroepsbegeleiding en -advies. Er zijn discussies gehouden met DG Onderwijs en cultuur en CEDEFOP over de ontwikkeling van een kennisbeheersysteem en de oprichting van een database over levenslang leren met voorbeelden van goede praktijken.

Op verzoek van DG Werkgelegenheid en sociale zaken zijn monografieën opgesteld over diensten op het gebied van beroepsopleiding en werkgelegenheid voor negen kandidaat-landen en is een voorlopig grensoverschrijdend overzichtsverslag gepubliceerd en op verschillende conferenties gepresenteerd. De monografieën worden gebruikt in het kader van het toezicht op de follow-up van de gezamenlijke evaluatiedocumenten voor werkgelegenheidsbeleid en voor de identificatie van prioriteiten die door het Sociaal Fonds worden gesteund. De monografieën over Bulgarije, Letland en Roemenië, de drie resterende landen, worden naar verwachting in het voorjaar van 2003 afgerond.

De Stichting heeft bijzondere aandacht geschonken aan Bulgarije, Roemenië en Turkije, waar zij de tenuitvoerlegging van Phare-, Meda- of pretoetredingsprojecten heeft gesteund. In Turkije zijn drie omvangrijke projecten voorbereid op het terrein van beroepsopleiding en werkgelegenheid en is een achtergrondstudie over werkgelegenheid voorbereid; deze zullen in februari 2003 in een werkgroep op hoog niveau worden besproken. In Roemenië heeft de Stichting een evaluatie verricht van een aantal onder het Phare-programma voor regionaal beleid en cohesie uit 1998 uitgevoerde personeelsontwikkelingsprojecten; de algemene conclusie is dat de projecten een positieve impact hebben gehad op de ontwikkeling van plaatselijke capaciteit om personeelsinitiatieven ten uitvoer te leggen. In Bulgarije is het Phare-managementopleidingsprogramma op 11 oktober afgesloten met een conferentie in Borovets.

Een project voor institutionele opbouw in de drie landen was gericht op de belangrijkste actoren die betrokken zijn bij de voorbereiding van de toewijzing van middelen uit de Europese structuurfondsen. De activiteiten boden de gelegenheid te zien hoe het beleid en de organisatie inzake de structuurfondsen functioneren in een EU-lidstaat; via nationale werkgroepen zijn deze ervaringen uitgewisseld met andere centrale actoren.

In Turkije zijn de voorwaarden voor de start van het Leonardo da Vinci-programma pas onlangs vervuld; daarom zullen de voorbereidende maatregelen pas in 2003 van start gaan.

2.4.2. Verzameling en analyse van informatie

De nationale waarnemingscentra in de kandidaat-landen hebben actief deelgenomen aan veel van de hierboven beschreven activiteiten en vervullen een sleutelrol als bemiddelaars tussen de Stichting en lokale beleidsmakers. Via een overeenkomst met CEDEFOP heeft de Stichting het mogelijk gemaakt dat de waarnemingscentra deelnemen aan CEDEFOP-activiteiten.

2.4.3. Ontwikkelingsactiviteiten

De Stichting, CEDEFOP en het Deense ministerie van Onderwijs hebben in november in Aalborg een conferentie gehouden over docenten en opleiders in het beroepsonderwijs in de toekomstige lidstaten. De bijeenkomst stond in het teken van de uitdagingen en prioriteiten voor de toekomst, inclusief de aansluiting van toekomstige lidstaten bij het docenten/opleidersnetwerk van CEDEFOP in 2003. In april is het project van de Stichting en Denemarken over de opleiding van docenten en opleiders in Letland en Litouwen afgerond met een slotconferentie, die door de president van Litouwen werd bijgewoond.

Het project betreffende de ontwikkeling van regionaal beleid op het gebied van levenslang leren (LLL) werd afgelast bij gebrek aan cofinanciering. ETF-fondsen zijn aangewend ten behoeve van de themagroep voor levenslang leren van de Stichting, met name voor de opstelling en publicatie van de monografieën, voor de verspreiding van de Sloveense ervaringen met de hervorming van beroepsonderwijs en -opleiding onder Phare naar de landen op de Westelijke Balkan, en voor een vergelijkend onderzoek naar de hervorming van de beroepsopleiding in Letland en Litouwen.

2.5. Technische bijstand in het kader van het Tempus-programma

De Stichting heeft de technische bijstand aan DG Onderwijs en cultuur in het kader van het Tempus-programma voortgezet. In 2002 werd de categorie van landen die in aanmerking komen voor deelname aan het programma uitgebreid tot de volgende partners in het Middellandse-Zeegebied: Algerije, Egypte, Jordanië, Libanon, Marokko, de Palestijnse Autoriteit, Syrië en Tunesië. Israël kan alleen deelnemen aan het Tempus-programma op basis van eigen financiering.

In de huidige fase van het programma draagt Tempus bij tot de hervorming en het beheer van instellingen voor hoger onderwijs door middel van gerichte gezamenlijke Europese projecten (GEP) op duidelijk gespecificeerde terreinen. Deze terreinen zijn onder andere ontwikkeling van onderwijsprogramma's, universitair beheer, institutionele opbouw en multiplierprojecten. Daarnaast zijn individuele mobiliteitsbeurzen (IMB) beschikbaar voor alle partnerlanden die voor Tempus III in aanmerking komen.

2.5.1. Selectie van gezamenlijke Europese projecten voor Tempus Cards, Tacis en Meda

In 2002 was de indieningstermijn voor aanvragen voor gezamenlijke Europese projecten 15 december. Er werden 507 GEP-aanvragen ingediend. Van deze aanvragen waren er 264 afkomstig van Tacis-partnerlanden, 123 van Meda-partnerlanden en 120 van de Cards-partnerlanden.

2.5.2. Selectie van individuele mobiliteitsbeurzen voor Tempus Cards en Tacis

In 2002 werden de individuele mobiliteitsbeurzen gewijzigd en werden nieuwe soorten activiteiten opgenomen, zoals de voorbereiding van GEP, het bijwonen van een bepaald evenement of her- en bijscholing. Er werd tevens een nieuw IMB-tijdschema opgesteld, waardoor maximaal drie aanvraagrondes per jaar kunnen worden gehouden. Voor de termijn van juni 2002 hadden aanvragers voor het eerst de mogelijkheid aanvraagformulieren via internet in te dienen.

Voor de termijnen van juni en oktober 2002 werden in totaal 220 aanvragen ingediend, waarvan 86 voor Cards en 134 voor Tacis. Er werden 47 Cards-IMB toegekend voor een bedrag van in totaal EUR 63 042. Er werden 70 Tacis-IMB toegekend voor een bedrag van in totaal EUR 126 241.

Aanvragen van de Meda-partnerlanden komen vanaf de aanvraagronde van februari 2003 in aanmerking.

2.5.3. Monitoring

De monitoringactiviteiten in het kader van Tempus Cards en Tempus Tacis behelsden de standaardtaken contractbeheer, administratieve controle, preventieve controle en globale ondersteuning voor lopende projecten.

Er werden beurzen voor één jaar verstrekt (in totaal 825 betalingen) voor lopende Tempus-projecten, na de beoordeling van voortgangsverslagen. De voortgangsverslagen (in totaal 136) werden beoordeeld door de administratieve controleurs. Enkele honderden Cards- en Tacis-projecten ontvingen steun en advies.

De Stichting verzorgde tijdens twee bijeenkomsten in februari en oktober 2002 in Brussel logistieke ondersteuning en opleiding voor in totaal 297 projectvertegenwoordigers van nieuwe Cards- en Tacis-projecten. Er werd opleidingsmateriaal ontwikkeld en via het web ter beschikking gesteld en in samenwerking met de Commissie werd Tempus-contractbeheerdocumentatie ontwikkeld.

De controles behelsden ook een financiële evaluatie van de projecten, met name de financiële evaluatie van de staat van uitgaven (van zowel jaarverslagen als financiële verslagen - in totaal 335 verslagen), de voorbereiding van geschillendossiers en de coördinatie van externe auditing van projecten. In 2002 werd een omvangrijke "opschonings"-operatie uitgevoerd en werd het grootste deel van de openstaande dossiers en nog te behandelen verslagen afgerond. Hierbij ging het om alle soorten projecten, waaronder GEP, IMB, CME (aanvullende maatregelen), CP (compacte projecten) en pre-GEP, en om alle landen in de Phare-, Cards- en Tacis-regio's.

2.5.4. Computerprojecten

Na een grondige analyse werd een nieuwe Tempus-website opgezet, die in mei 2002 werd gelanceerd.

Daarnaast werden IT-projecten geïmplementeerd, zoals de Tempus-database (TDB), om een gestructureerde archivering van alle sleutelgegevens over controle en betaling voor GEP-controleprocedures te garanderen. Verder zijn beveiligingsfuncties ontwikkeld om de toegang tot de database te beheersen en de integriteit van de gegevens te garanderen.

Business Objects- (BO), een systeem voor rapportage en ondersteuning van besluitvorming, werd geïmplementeerd om op grote schaal projectgegevens te kunnen terugvinden en vergelijken.

Er zijn met succes internetformulieren voor IMB-aanvragen en een formulier "Expert Call for Applications" (oproep tot het indienen van sollicitaties bestemd voor deskundigen) ingevoerd en geïntegreerd in de TDB en de Tempus-website.

Eind 2002 zijn initiële haalbaarheidsonderzoeken en voorbereidende maatregelen opgestart met DG Onderwijs en cultuur inzake het gebruik van het Symmetry-systeem, een IT-systeem dat door de Commissie is ontwikkeld voor project- en gegevensbeheer.

2.5.5. Informatie en publicaties

Er is een nieuwe Gids voor aanvragers geproduceerd voor de periode 2002-2006. Deze gids is beschikbaar in een papieren versie en als elektronisch bestand.

Naar aanleiding van de uitbreiding van het Tempus-programma tot het Middellandse-Zeegebied is een Meda-supplement voor het Tempus-programma uitgebracht in de elf officiële talen van de EU-lidstaten en in het Russisch en Arabisch.

Een "Tempus @ 10"-onderzoek is gepubliceerd om bekendheid te geven aan de resultaten van het Tempus-programma in de tien kandidaat-landen. Het toont aan dat met het Tempus-programma overtuigende resultaten worden bereikt op het gebied van assistentieverlening aan deze landen bij de hervorming van het hoger onderwijs en bij de voorbereiding van hun integratie in de Europese Unie, in sommige gevallen al meer dan tien jaar lang.

Voorts is in 2002 een publicatie Tempus in the Western Balkans opgesteld en gepubliceerd, bedoeld om de resultaten te verspreiden van drie regionale Tempus-seminars, die eind 2000 en in 2001 plaatsvonden in Sarajevo, Skopje en Tirana.

Een ander in 2002 gestart onderzoek gaat in op hervormingen op het gebied van het beheer van universiteiten en het universitair onderwijs, en op steun voor projecten inzake institutionele opbouw in Hongarije, Polen, Bulgarije en Roemenië.

2.5.6. Speciale evenementen

De Tempus-afdeling van de Stichting steunde DG Onderwijs en cultuur bij de organisatie van bijeenkomsten van Tempus-informatiepunten (TIP) en nationale contactpunten (NCP) in april en oktober 2002 in Brussel.

De Tempus-afdeling van de Stichting was vertegenwoordigd op de bijeenkomst van het Comité voor Tempus, die in juni 2002 door de Commissie werd georganiseerd. Personeel van de Tempus-afdeling was aanwezig op verschillende voorlichtingsdagen en nam ook deel aan door de Commissie en partnerlanden georganiseerde voorlichtingsbijeenkomsten.

3. Samenwerking met andere EU-agentschappen

De Stichting blijft nauw samenwerken met andere EU-agentschappen ten aanzien van vraagstukken van gemeenschappelijk belang. De directeur woonde in 2002 de twee vergaderingen van de hoofden van de agentschappen bij. Op deze vergaderingen werd gesproken over punten van zorg die de agentschappen delen, zoals bestuur, financiering, personeel en administratieve aangelegenheden.

De Stichting en CEDEFOP werken reeds diverse jaren nauw samen, met name in het kader van het werk met de kandidaat-landen. De Stichting stemt haar activiteiten in deze landen af op de eisen van het algehele toetredingsproces, waarbij zij de landen onder meer assisteert bij hun voorbereiding op participatie in EU-agentschappen als CEDEFOP. De raden van bestuur van de Stichting en CEDEFOP zijn in 2002 een lijst van gezamenlijke activiteiten voor het jaar 2003 overeengekomen. In 2002 vonden ook diverse gezamenlijke bijeenkomsten van de twee agentschappen plaats.

Eurydice, CEDEFOP en de Stichting zijn het in 2002 eens geworden over een gezamenlijk samenwerkingskader, dat is opgenomen in het jaarlijkse werkprogramma voor 2003 van elk van de drie organisaties. Een nauwere samenwerking is niet alleen noodzakelijk vanwege de uitbreiding van de EU-activiteiten op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding tot de kandidaat-landen, maar meer in het bijzonder omdat deze gebieden binnen Europa in een snel tempo in toenemende mate geïntegreerd worden.

De Stichting werkt nauw samen met het Europees Agentschap voor wederopbouw in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Servië, Montenegro en Kosovo bij Cards-projecten op het terrein van personeelsontwikkeling. De samenwerking behelst voorbereiding van projectfiches en mandaten, deelname in de beoordeling van aanbestedingen en bijdragen aan projecttoezicht.

De Stichting werkt ook op een groot aantal andere terreinen nauw samen met andere agentschappen, onder meer met betrekking tot administratieve en centrale diensten, voorlichtings- en communicatiestrategieën, terreinbeheer en -veiligheid, aanwerving en computer- en informatietechnologieën. De Stichting heeft zitting in het Stuurcomité van de Gemeenschappelijke ondersteuningsdienst. Deze dienst bestaat uit twaalf deelnemende agentschappen en instellingen die samenwerken voor de verdere ontwikkeling van SI2, het systeem voor budgettair en financieel beheer.

4. Financieel verslag

4.1. Financieringsbronnen

De Stichting ontvangt een jaarlijkse bijdrage uit de Gemeenschapsbegroting om haar administratieve en operationele kosten in het kader van haar jaarlijkse werkprogramma te dekken. In 2002 bedroeg de bijdrage EUR 16,8 miljoen.

De Stichting bleef ook zorg dragen voor het beheer van middelen uit hoofde van diverse externe steunprogramma's van de Europese Unie. Deze middelen werden overgedragen via overeenkomsten met de Commissie voor het beheer van Phare/Cards- and Tacis-programma's namens de Commissie. In 2002 beheerde de Stichting circa EUR 2,1 miljoen aan Phare- en Tacis-middelen voor beroepsonderwijs- en -opleidingsprojecten. De Stichting verleende ook technische bijstand aan de Europese Commissie in het kader van het Tempus-programma. Voorts beheerde zij circa EUR 152 miljoen aan Tempus Phare-middelen en EUR 91 miljoen aan Tempus Tacis-middelen.

4.2. Uitvoering van de begroting

Automatische en verplichte stijgingen in de personeelskosten leidden ertoe dat het aantal personeelsleden van de Stichting in 2002 lager was dan oorspronkelijk gepland (-4%). Ook in 2003 zal het aantal personeelsleden daardoor beïnvloed worden. Desondanks is de begroting als geheel volgens plan uitgevoerd.

Er werd iets minder uitgegeven aan vergader- en vertaalkosten; de bespaarde middelen werden door middel van een gewijzigde begroting, in oktober goedgekeurd door de raad van bestuur, opnieuw toegewezen. De besparingen waren het gevolg van de afgelasting van een bijeenkomst van de raad van bestuur en van de voorgestelde bijeenkomst van de regionale groep voor de Meda-regio van het adviserend lichaam. Daarnaast kwamen middelen vrij dankzij een bij het Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie uitstaand krediet.

De details van de overschrijvingen in het jaar 2002 zijn als volgt:

- EUR 20 000 van hoofdstuk 25 (vergaderingen van de raad van bestuur) naar hoofdstuk 31 (activiteiten in het kader van het werkprogramma) om de nieuwe aanvragen van de Europese Commissie voor ondersteuning in de Meda- en Tacis-regio's te dekken;

- EUR 75 000 van hoofdstuk 30 (post 3040, vertaalkosten) naar hoofdstuk 31 (activiteiten in het kader van het werkprogramma) voor dezelfde doeleinden als hierboven vermeld;

- EUR 60 000 van hoofdstuk 30 (post 3050, vergaderingen van het adviserend lichaam) naar hoofdstuk 31 (activiteiten in het kader van het werkprogramma) voor dezelfde doeleinden als hierboven vermeld.

De tabel hieronder toont de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de begroting (in euro) op 31 december 2002. De cijfers zijn exclusief de weggevallen betalingsverplichtingen en "regularisaties" die in 2003 zijn gerealiseerd ter voorbereiding van de jaarrekening 2002.

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

4.3. Aankoop

Aankopen worden bij de Stichting centraal beheerd door de Juridische Dienst. In 2002 werden in totaal 73 openbare aanbestedingen uitgeschreven en 113 contracten afgesloten. Het aantal verstrekte beurzen liep aanzienlijk terug, van 68 in 2001 tot 20 in 2002. Deze terugval werd voornamelijk veroorzaakt doordat de nationale waarnemingscentra van de Stichting op basis van kaderovereenkomsten werden gecontracteerd.

De Aankoop- en gunningsadviescommissie van de Stichting kwam in 2002 driemaal bijeen. Er werden in totaal zeven verslagen en tien informatiebladen besproken.

4.4. Financiële en beheersystemen

De Stichting voltooide de integratie van begrotingssoftware en algemene boekhoudsoftware en nam een geautomatiseerd elektronisch betaalsysteem in gebruik.

Daarnaast is intern een nieuwe toepassing ontwikkeld voor het beheer van de vaste en vlottende niet-financiële activa van de Stichting. Het inventarissysteem is nu operationeel en maakt het mogelijk rekening te houden met de waardevermindering van vaste activa en die te laten uitkomen, in overeenstemming met verordening nr. 2909/2000 van de Commissie en naar aanleiding van recente aanbevelingen van de Rekenkamer.

Het begrotingsboekhoudsysteem werd verder ontwikkeld, zodat personeel van de Stichting bij elke begrotingstransactie in SI2 alle gerelateerde ondersteunende documentatie in elektronische vorm kan bijvoegen. Daardoor worden een nog grotere financiële discipline, transparantie en doeltreffendheid mogelijk, omdat elke financiële actor on line en direct elke begrotingstransactie kan zien en toegang heeft tot de onderliggende ondersteunende documentatie.

5. Personeel

Aan het einde van 2002 had de Stichting 94 tijdelijke functionarissen in dienst. Hieronder volgen de bijzonderheden over de categorie en de nationaliteit van het personeel.

5.1. Personeelsbezetting en organisatieschema

5.1.1. Tijdelijke functionarissen

5.1.2. Tabel A: Aantal tijdelijke functionarissen op 31 december 2002 (naar categorie en nationaliteit)

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Toelichting:

(1) In de ETF-publicatie Mid-term perspective on staff resources 2002-2004 (ETF-GB00-043) worden 105 tijdelijke functionarissen (TA) aangegeven voor 2002, een aantal dat vanaf 1 januari 2003 terugloopt naar 99.

(2) Halverwege 2002 werden voor 2003 vijf aanvullende posten toegekend voor technische bijstand in het kader van het Tempus Meda-programma. Dit bracht het totaal aantal tijdelijke functionarissen met ingang van 1 januari 2003 op 104. Dit cijfer is in overeenstemming met het aantal tijdelijke functionarissen voor 2003 (104) in het organigram van de Stichting.

(3) In 2002 zijn de niet bezette posten (105 posten in de Mid-term perspective on staff resources 2002-2004 versus 94 tijdelijke functionarissen in dienst) in afwachting van de benoeming van nieuwe personeelsleden vervuld door 11 hulpfunctionarissen.

5.1.3. Tabel B: Wijzigingen in het profiel van de tijdelijke functionarissen in 2002

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

5.1.4. Tabel C: Aantal en type overige personeelsleden werkzaam bij de Stichting aan het eind van 2002

Plaatselijke functionarissen // 11

Gedetacheerde nationale deskundigen // 7

5.2. Initiatieven op het gebied van personeelsbeleid

In 2002 heeft de Stichting de volgende initiatieven ontplooid:

- vaststelling van een personeelsstrategie;

- invoering van het nieuwe systeem voor functioneringsgesprekken voor het personeel van de Stichting, gebaseerd op individuele doelstellingen die het personeelslid en zijn superieur zijn overeengekomen, inclusief individuele behoeften met betrekking tot capaciteiten en opleiding;

- vaststelling van een capaciteitenoverzicht met kerncapaciteitsterreinen voor alle personeelsleden en specifieke capaciteitsterreinen voor alle functionele posities binnen de Stichting;

- evaluatie van individuele capaciteiten van alle personeelsleden op basis van het capaciteitenoverzicht;

- doorvoering van de eerste jaarlijkse promotie onder het personeel van de Stichting;

- invoering van het jaarlijkse opleidingsplan onder het personeel van de Stichting.

6. raad van bestuur en adviserend lichaam

6.1. Raad van bestuur

De raad van bestuur van de Europese Stichting voor Opleiding kwam op 26 november 2002 bijeen. De vergadering werd ook bijgewoond door waarnemers uit alle kandidaat-landen.

De raad van bestuur:

- hechtte zijn goedkeuring aan het ontwerpwerkprogramma 2003 van de Stichting en aan de Rolling Frameworks for Foundation action (Doorlopende kaders voor acties van de Stichting) in de Westelijke Balkan en de nieuwe onafhankelijke staten 2003-2005;

- nam het ontwerp van begroting voor 2003 aan, behoudens goedkeuring door de begrotingsautoriteit;

- keurde de tenuitvoerlegging van artikel 21 van het Financieel Reglement goed;

- verleende kwijting aan de directeur van de Europese Stichting voor Opleiding voor de begroting voor 2001;

- verleende kwijting aan de rekenplichtige en de adjunct-rekenplichtige van de Europese Stichting voor Opleiding voor transacties die betrekking hebben op de jaarrekening 2001;

- nam nota van toekomstige wijzigingen in het Financieel Reglement van de Stichting;

- besprak de resultaten van de externe evaluatie over 2002 van de Stichting;

- nam nota van de follow-up van het personeelsbeleid en de personeelsontwikkeling van de Stichting;

- nam nota van de hervorming van het financieel beheer van de Stichting; en

- nam nota van het syntheseverslag van de monografieën over de kandidaat-landen.

6.2. Adviserend lichaam

Het adviserend lichaam heeft tot voornaamste taak de raad van bestuur te adviseren over het ontwerpwerkprogramma van de Stichting voor het volgende jaar.

De leden van het adviserend lichaam zijn verdeeld over vier regionale groepen die respectievelijk de kandidaat-landen, Zuidoost-Europa, Oost-Europa en Centraal-Azië en de mediterrane partners vertegenwoordigen. Gedurende de eerste twee jaar van de driejarige termijn van het adviserend lichaam komen deze regionale groepen ieder jaar eenmaal bijeen. In 2003 zal er in Turijn een plenaire vergadering van het adviserend lichaam plaatsvinden waarbij alle vier groepen vertegenwoordigd zullen zijn.

In 2002 zijn drie regionale groepen bijeengekomen om de vorderingen inzake de strategie en de activiteiten van de Stichting in hun regio na te gaan en te beginnen met de uitwerking van het werkprogramma 2003 door adviezen op te stellen over de regionale behoeften. De bijeenkomsten van de regionale groepen in 2002 hadden plaats op de volgende data:

6.2.1. Regionale groep Oost-Europa en Centraal-Azië (OECA) - 13-15 juni in Kirgizstan

De bijeenkomst werd gecombineerd met de jaarlijkse bijeenkomst van het netwerk van nationale waarnemingscentra van de Stichting en de slotconferentie van het door de Stichting gefinancierde project over opleiding ten behoeve van ondernemingsgroei (Training for Enterprise Development - TED). Ongeveer 100 deelnemers van alle OECA-landen en de EU waren aanwezig, zodat deze bijeenkomst het grootste internationale evenement was dat de Stichting in OECA heeft georganiseerd. De combinatie van werkgevers, werkgeversorganisaties, beleidsmakers op de terreinen onderwijs en werkgelegenheid, vertegenwoordigers van internationale projecten en internationale organisaties alsmede deskundigen uit de EU en de OECA-landen pakte gunstig uit en leverde een vruchtbare conferentie op.

6.2.2. Regionale groep Zuidoost-Europa - 20-21 juni in Montenegro

De voorgestelde prioriteiten voor het werkprogramma 2003 van de Stichting, met name de nadruk op regionale samenwerking en het proces van doorgeven van ervaringen van de kandidaat-landen aan de landen van de Westelijke Balkan, wisten de steun van de regionale groep te verwerven. Opleiding van docenten en opleiders, levenslang leren en voorgestelde initiatieven betreffende de structuur van nationale kwalificatie werden als de belangrijkste elementen voor de regio aangemerkt. De gezamenlijke bijeenkomst met de nationale waarnemingscentra was zinvol voor het smeden van banden tussen het adviserend lichaam en de nationale waarnemingscentra.

6.2.3. Regionale groep van de kandidaat-landen - 6-8 oktober in Bulgarije

De groep steunde de voorgestelde prioriteiten voor het werkprogramma 2003 van de Stichting, met name de nadruk op samenwerkingsregelingen met CEDEFOP en het doorgeven van ervaringen van de kandidaat-landen aan de landen van de Westelijke Balkan, zoals voorgesteld.

De deelnemers bespraken de mogelijke integratie van de nationale waarnemingscentra van de kandidaat-landen in het REFER-netwerk van CEDEFOP en waren ingenomen met het verslag over de recente EU-ontwikkelingen op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding en met de presentatie van de belangrijkste uitkomsten van het door de Stichting verrichte werk met betrekking tot de monografieën.

BIJLAGE 1: Tabel van resultaten van activiteiten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE 2: Tabel van begrotingsmiddelen en middelen buiten de begroting 2002

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE 3: Tabel van Phare- en Tacis-overeenkomsten 2002

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE 4: Tabel van technische bijstand in het kader van het Tempus-programma 2002

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bijlage 4 (vervolg) - Tabel van technische bijstand in het kader van het Tempus-programma 2002

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE 4A: Tabel van Tempus-beurzen 2002

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bijlage 4A (vervolg) - Tabel van Tempus-beurzen 2002

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE 5: Organigram van de Europese Stichting voor Opleiding - 31 december 2002

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

BIJLAGE 6: Leden van de raad van bestuur van de Stichting 2002

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE 7: Lijst van evenementen van de Stichting in 2002

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

BIJLAGE 8: Lijst van publicaties van de Stichting in 2002

Jaarverslag 2001

Verslag over de activiteiten van de Stichting in 2001 en de bereikte resultaten.

Work programme 2002 (Werkprogramma 2002)

Informatie en gedetailleerde gegevens over de toekomstige acties van de Stichting en de prioriteiten voor 2002. Het werkprogramma weerspiegelt het evolutionaire proces waardoor de reikwijdte en inhoud van de werkzaamheden van de Stichting momenteel worden beïnvloed.

General information leaflet (Algemene informatiefolder)

Beknopte informatie over de taken, expertise en diensten van de Stichting.

Central and Eastern Europe Key Indicators - Summary report (Hoofdindicatoren voor Midden- en Oost-Europa - Samenvattend verslag)

Samenvatting van statistische gegevens over en indicatoren voor de stelsels van beroepsonderwijs en -opleiding en de arbeidsmarkt in de toekomstige lidstaten en in de Westelijke Balkan.

Central and Eastern Europe Key Indicators (Hoofdindicatoren voor Midden- en Oost-Europa)

Statistische gegevens over en indicatoren voor de stelsels van beroepsonderwijs en -opleiding en de arbeidsmarkt in de toekomstige lidstaten en in de Westelijke Balkan.

Candidate countries monographs - Summary report (Monografieën van de kandidaat-landen - Samenvattend verslag)

Overzicht van de synthese van het monografieproject dat de Stichting op verzoek van DG Werkgelegenheid en sociale zaken heeft uitgevoerd als bijdrage aan de monitoring van het gezamenlijke evaluatiedocument over prioriteiten op het terrein van de werkgelegenheid. Het verslag levert actuele gegevens over de ontwikkeling van systemen en structuren voor beroepsonderwijs en -opleiding en over de openbare en particuliere werkgelegenheidsdiensten in de kandidaat-landen. Bij de analyse is rekening gehouden met de prioriteiten voor levenslang leren die door de Europese Unie zijn vastgesteld.

The challenges of lifelong learning - Report of a seminar involving Eastern Europe and Central Asia (De uitdagingen van levenslang leren - Verslag van een seminar betreffende Oost-Europa en Centraal-Azië)

Resultaten van een internationaal seminar dat in februari 2002 in Nyköping (Zweden) heeft plaatsgevonden en waar de conceptuele aspecten van levenslang leren in Oost-Europa en Centraal-Azië werden besproken. In het verslag wordt het concept van levenslang leren gepresenteerd en verklaard ten behoeve van deskundigen op het gebied van onderwijs, opleiding en arbeidsmarkt en worden de huidige situatie en de relevantie van deze thema's in deze landen toegelicht.

Innovatieve praktijken in de opleiding van docenten en opleiders - Maghreb (FR)

Strategische aanbevelingen voor de opleiding van docenten en opleiders in de Maghreb.

Overview of vocational education and training and its relevance to the labour market - Mediterranean region (Overzicht van beroepsonderwijs en -opleiding en van het belang ervan voor de arbeidsmarkt - het Middellandse-Zeegebied)

Serie verslagen, opgesteld door de Stichting op verzoek van de Europese Commissie, waarin de toestand van beroepsonderwijs en -opleidingssystemen in de landen van het Middellandse-Zeegebied wordt beschreven. In deze verslagen wordt niet alleen een volledig overzicht gegeven van de nationale stelsels voor beroepsonderwijs en -opleiding, maar worden ook de belangrijkste problemen gesignaleerd waarmee de stelsels worden geconfronteerd indien ze ingebed worden in een bredere strategie van sociaal-economische ontwikkeling. Ook worden de verbanden geanalyseerd tussen stelsels voor beroepsonderwijs en -opleiding en de arbeidsmarkt en de ontwikkeling van personeelsvaardigheden.

Vocational education and training against social exclusion (Beroepsonderwijs en -opleiding als instrument ter bestrijding van sociale uitsluiting)

In deze serie studies die zijn uitgevoerd in Midden- en Oost-Europese landen wordt geprobeerd de aandacht van nationale autoriteiten te vestigen op beroepsonderwijs en -opleiding als een manier om sociale uitsluiting tegen te gaan. In de studies worden de kwalitatieve en kwantitatieve kenmerken van de groepen die door sociale uitsluiting worden getroffen, verzameld en geanalyseerd met de volgende doelen: i) evalueren van de impact van de macro-economische ontwikkeling op sociale uitsluiting en armoede; ii) identificeren van groepen waarbij sprake is van langetermijnrisico's en nieuwe risico's van sociale uitsluiting en armoede; iii) evalueren van bestaand beleid, sociale bijstand en arbeidsmarktprogramma's ter ondersteuning van deze risicogroepen; iv) voorstellen uitwerken voor proefprojecten om deze doelgroepen te reïntegreren.

Human resources in the context of regional development - company skills survey (Personele middelen in de context van regionale ontwikkeling - overzicht van vaardighedenbehoeften van ondernemingen)

Het doel van het project dat in deze serie verslagen besproken wordt is nationale waarnemingscentra en regionale vertegenwoordigers in Midden- en Oost-Europa terzijde staan bij een grondige kwalitatieve evaluatie van de vaardighedenbehoeften van nieuwe regionale kleine en middelgrote ondernemingen; de vraagzijdeperspectieven onderzoeken in de context van de plaatselijke infrastructuur aan de aanbodzijde; en de context voor de ontwikkeling van interventiestrategieën voorbereiden. Deze procedure strekte zich uit tot bedrijven in verschillende sectoren in vijf verschillende regio's van de Tsjechische Republiek, Estland, Hongarije, Litouwen en Polen, binnen economieën die zich in verschillende stadia van het overgangsproces bevinden.

A management tool kit on training needs assessment and programme design (Een management-'toolkit' inzake de evaluatie van opleidingsbehoeften en het ontwikkelen van programma's)

Deze 'gereedschapsset' oftwel 'toolkit' voor evaluatie van opleidingsbehoeften en ontwikkeling van programma's is een geïntegreerd instrument voor managementontwikkeling in overgangseconomieën. De 'toolkit' is het resultaat van een project van de Stichting in Oekraïne, Kazachstan en Kirgizstan, dat aanbieders van opleidingen en bedrijven samen heeft gebracht. De management-'toolkit' is bedoeld als planningsinstrument voor bedrijfsmanagers, opleiders en consultants ter ondersteuning van het ontwerp en de tenuitvoerlegging van interne managementontwikkeling en bredere programma's voor strategisch personeelsmanagement. De 'toolkit' is ontwikkeld voor economieën in een overgangsfase of in ontwikkeling en met name voor bedrijven die actief zijn in de nieuwe onafhankelijke staten.

Beheerverslag beroepsonderwijs en -opleiding - NIS (delen 1 en 2) (RU)

Handleiding voor het beheer van scholen voor beroepsonderwijs en -opleiding bedoeld voor bestuurders, ambtenaren van ministeries, regionale autoriteiten en deskundigen die betrokken zijn bij de planning en het beheer van stelsels voor beroepsonderwijs en -opleiding in Oost-Europa en Centraal-Azië. In het eerste deel worden de belangrijkste kenmerken van beroepsonderwijs en -opleiding als managementtaak beschreven. Er worden thema's behandeld als de verlening van diensten in beroepsonderwijs en -opleiding, beroepsonderwijs en -opleiding als een terrein van openbaar bestuur, beroepsonderwijs en -opleiding en de markteconomie en modernisering van managementmethodes en organisatorische structuren in beroepsonderwijs en -opleiding. In het tweede deel worden de belangrijkste planningsfasen in beroepsonderwijs en -opleiding gepresenteerd, van organisatorische voorbereiding en prognoseanalyse tot toezicht en evaluatie, en wordt aangegeven hoe deze kunnen leiden tot een nieuwe planningscyclus. De onderwijselementen betreffen onderwerpen als de organisatie van het planningsproces, evaluatie van de situatie en perspectieven. De twee delen zijn alleen in het Russisch verschenen; wel is een samenvatting in het Engels beschikbaar

Factsheets Midden- en Oost-Europa

Een serie factsheets met de belangrijkste gegevens over beroepsonderwijs en -opleiding in Midden- en Oost-Europa.

Landenverslagen van de nationale waarnemingscentra (kandidaat-landen, Westelijke Balkan, Oost-Europa en Centraal-Azië)

Een serie verslagen opgesteld door de nationale waarnemingscentra. De verslagen zijn geschreven volgens een door de Stichting vastgestelde structuur en bevatten gedetailleerde gegevens over het stelsel voor beroepsonderwijs en -opleiding in het betreffende land.

BIJLAGE 9: Lijst van landencodes

>RUIMTE VOOR DE TABEL>