Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende specifieke eisen voor de wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang /* COM/2011/0779 definitief - 2011/0359 (COD) */





TOELICHTING 1. ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL De maatregelen die onmiddellijk na de financiële crisis zowel in Europa als elders zijn genomen, hebben zich hoofdzakelijk gericht op de dringende noodzaak om het financiële stelsel te stabiliseren. Hoewel de door de banken, hedgefondsen, ratingbureaus, toezichthouders en centrale banken gespeelde rol in veel gevallen ter discussie is gesteld en diepgaand is geanalyseerd, is weinig tot geen aandacht geschonken aan de rol die auditors in de crisis hebben gespeeld – of zelfs aan de rol die zij hadden moeten spelen. Aangezien veel banken tussen 2007 en 2009 enorme verliezen hebben bekendgemaakt op de posities die zij zowel binnen als buiten de balans aanhielden, is het voor veel burgers en investeerders moeilijk te begrijpen hoe auditors voor deze perioden goedkeurende controleverklaringen aan hun cliënten (in het bijzonder banken) konden afgeven. Het is belangrijk op te merken dat alle onderdelen van het financiële stelsel moeten worden verbeterd in een crisis waarin tussen oktober 2008 en oktober 2009 4 588,9 miljard EUR van de belastingbetalers is gebruikt om banken te ondersteunen en waarin deze hulp in 2009 39 procent van het bbp van de EU-27 bedroeg[1]. Een krachtige controle is van groot belang voor herstel van het (markt)vertrouwen. Zij draagt bij tot de bescherming van beleggers door gemakkelijk toegankelijke, kosteneffectieve en betrouwbare informatie te verstrekken over de financiële overzichten van ondernemingen. Zij kan ook de kosten van kapitaalverschaffing voor de gecontroleerde ondernemingen verminderen door te zorgen voor meer transparantie en te waarborgen dat financiële overzichten betrouwbaar zijn. Het is ook belangrijk te benadrukken dat auditors bij wet de taak is toevertrouwd om wettelijke controles uit te voeren van de financiële overzichten van ondernemingen met beperkte aansprakelijkheid en/of ondernemingen die gemachtigd zijn om diensten in de financiële sector te verlenen. Zij vervullen zo een maatschappelijke rol door een oordeel te vellen over de getrouwheid van de jaarrekeningen van deze ondernemingen. Sinds 1984, toen Richtlijn 1984/253/EEG de procedures voor de toelating van personen belast met de wettelijke controle heeft geharmoniseerd, wordt de wettelijke controle van financiële overzichten gedeeltelijk gereguleerd door Europese regels. Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 84/253/EEG van de Raad (hierna 'Richtlijn 2006/43/EG') werd in 2006 vastgesteld en heeft het toepassingsgebied van de eerdere richtlijn sterk vergroot. De financiële crisis heeft zwakheden in de wettelijke controle naar voren gebracht, vooral met betrekking tot organisaties van openbaar belang (OOB), organisaties die van groot openbaar belang zijn omdat hun activiteiten, hun grootte, hun aantal werknemers en/of hun bedrijfsstatus zodanig zijn dat ze een groot aantal belanghebbenden hebben. Dit voorstel legt daarom voorwaarden vast voor het uitvoeren van de wettelijke controle van de financiële overzichten van OOB’s. 2. RESULTATEN VAN DE RAADPLEGINGEN VAN DE BELANGHEBBENDE PARTIJEN EN EFFECTBEOORDELINGEN De Commissie heeft van 13 oktober tot en met 8 december 2010 een raadpleging gehouden[2]. In totaal zijn er bijna zevenhonderd antwoorden van verschillende belanghebbenden ontvangen, onder andere van leden van de beroepsgroep, toezichthouders, beleggers, academici, ondernemingen, overheidsinstanties, beroepsorganisaties en particulieren. Uit de raadpleging is gebleken dat er zowel behoefte aan als weerstand tegen verandering is; vooral belanghebbenden die reeds lang gevestigd zijn, zijn tegen veranderingen. Aan de andere kant concludeerden zowel kleine en middelgrote beroepsbeoefenaren als beleggers dat de recente financiële crisis ernstige tekortkomingen naar voren heeft gehaald. Een samenvatting van de ontvangen publieksopmerkingen is te vinden op: http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/docs/2010/controle/summary_responses_en.pdf Tevens bood een door de Commissie op 10 februari 2011 gehouden conferentie op hoog niveau over de controle van financiële overzichten[3] gelegenheid voor een verdere uitwisseling van zienswijzen. Het Europees Parlement heeft op 13 september 2011 in antwoord op het Groenboek van de Commissie zijn initiatiefverslag over dit onderwerp aangenomen en het spoort de Commissie aan om meer transparantie en concurrentie op de auditmarkt te verzekeren[4]. Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) heeft op 16 juni 2011 een vergelijkbaar verslag uitgebracht[5]. De vraagstukken zijn op de bijeenkomst van het Comité financiële diensten van 16 mei 2011 en op de bijeenkomst van het Regelgevend Comité voor accountantscontrole van 24 juni 2011 ook onder de aandacht van de lidstaten gebracht. Conform de beginselen van 'betere regelgeving' identificeert de effectbeoordeling de verschillende probleemgebieden waarop regelgeving nodig kan zijn: · Er is sprake van een verwachtingskloof tussen wat belanghebbenden verwachten van een controle van financiële overzichten en wat auditors werkelijk doen. · De onafhankelijkheid is noch gewaarborgd noch aantoonbaar in een paradigma waarin controle in feite een van de vele commerciële diensten is geworden. Het ontbreken van regelmatige aanbestedingen van controlediensten en periodieke roulatie van auditkantoren heeft de controle haar belangrijkste ethos ontnomen: een professioneel-kritische instelling. · Marktconcentratie en een gebrek aan keus: de markt is zo gepolariseerd dat het maar zelden voorkomt dat het auditkantoor van een OOB niet een van de 'Grote Vier' is. In de meeste lidstaten controleren de Grote Vier meer dan 85 procent van de grote beursgenoteerde ondernemingen. De effectbeoordeling heeft geresulteerd in de volgende aanbevolen beleidsopties: · De reikwijdte van de wettelijke controle van financiële overzichten moet worden verduidelijkt en gespecificeerd, en de informatie die de auditor aan gebruikers, de gecontroleerde entiteiten, auditcomités en toezichthouders verstrekt, moet worden verbeterd. · Een verbod op het leveren van niet-controlediensten aan de gecontroleerde entiteiten en zelfs een verbod op het leveren van niet-controlediensten in het algemeen zou doeltreffend tegemoetkomen aan de noodzaak van versterking van de onafhankelijkheid en de professioneel-kritische instelling. Strengere regels in de procedure voor de benoeming van auditors en de invoering van verplichte roulatie van auditkantoren zouden bovendien bijdragen tot betere controles van hogere kwaliteit. · Om een objectieve keuze van een aanbieder van controlediensten te vergemakkelijken, moeten contractuele clausules die de keuze van het auditkantoor beperken, worden verboden, moet de transparantie op het punt van de kwaliteit van de controle en auditkantoren worden verbeterd en moet een kwaliteitscertificaat voor controles van financiële overzichten worden ingevoerd. · Om de keuze aan aanbieders van controlediensten te vergroten, moeten beperkingen aan de eigendom worden opgeheven. · Nationale autoriteiten die toezicht houden op controles, moeten worden versterkt en er moet op Europees niveau samenwerking binnen de Europese Autoriteit voor effecten en markten (EAEM) tot stand worden gebracht. Het verslag van de effectbeoordeling voor dit voorstel is te vinden op: http://ec.europa.eu/internal_market/auditing/index_en.htm 3. JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL 3.1 Rechtsgrondslag De bestaande Richtlijn 2006/43/EG is gebaseerd op artikel 50 VWEU. De eisen met betrekking tot vestiging (bijvoorbeeld de eisen die gelden voor de toelating/registerinschrijving van auditors) en de wijzigingen daarin blijven binnen de bepalingen van deze richtlijn[6]. In deze verordening, die is gebaseerd op artikel 114 VWEU, worden specifieke aanvullende eisen uiteengezet met betrekking tot de uitvoering van wettelijke controles van de financiële overzichten van OOB’s. 3.2. Subsidiariteit en evenredigheid Tot nu toe hebben de EU-regels de lidstaten een grote discretionaire bevoegdheid gelaten, en zij hebben op hun beurt grotendeels vertrouwd op zelfregulering door de beroepsgroep. De crisis heeft laten zien dat zelfregulering niet toereikend is, wanneer we naar de toekomst kijken. Bovendien kunnen de problemen die in de effectbeoordeling naar voren zijn gehaald, niet op nationaal niveau worden opgelost, omdat dan grote verschillen in het regelgevingskader zouden ontstaan en deze op hun beurt de eengemaakte markt ernstig zouden ondermijnen. Gezien de onderlinge verbondenheid van effectenmarkten en financiële spelers, moeten controles in de hele Unie binnen een geharmoniseerd kader worden uitgevoerd. Het is cruciaal dat de rol en de onafhankelijkheid van auditors en de marktstructuur op het niveau van de Unie worden geregeld, omdat OOB’s in Europa vaak grensoverschrijdende activiteiten ontplooien. Het is de moeite van het opmerken waard dat er op Europees niveau al wetgeving inzake de bescherming van beleggers en financiële instellingen is vastgesteld. Voorts zou een gecoördineerde aanpak op het niveau van de Unie, aangevuld met internationale steun, ook het risico van regelgevingsarbitrage verkleinen. Het voorstel respecteert het evenredigheidsbeginsel en gaat niet verder dan nodig is om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken. 3.3. Gedetailleerde toelichting op het voorstel De artikelen 39 tot en met 43 van Richtlijn 2006/43/EG bevatten al bepaalde eisen die gelden voor de wettelijke controles van de financiële overzichten van OOB’s. Deze eisen zullen niet langer opgenomen zijn in de richtlijn, maar worden geïntegreerd (en verder ontwikkeld) in deze verordening. Een verordening is een geschikt en evenredig rechtsinstrument om controles van de financiële overzichten van OOB’s van hoogwaardige kwaliteit te waarborgen. De rechtstreekse toepasselijkheid van een verordening biedt grotere rechtszekerheid. Ook zou de wetgeving in de hele Unie op dezelfde datum van toepassing worden, zodat problemen met de late omzetting van wetgeving door lidstaten worden vermeden[7]. Voorts biedt een verordening de hoogste mate van harmonisatie: de wettelijke controles van financiële overzichten zouden in alle lidstaten conform in wezen identieke regels worden uitgevoerd. 3.3.1. Titel I (Onderwerp, werkingssfeer en definities) De verordening is van toepassing op auditors die wettelijke controles van financiële overzichten van OOB’s uitvoeren, en op de gecontroleerde OOB’s, bijvoorbeeld regels voor het auditcomité dat een OOB moet hebben. Voor de toepassing van de verordening gelden de definities die van toepassing zijn op de gewijzigde Richtlijn 2006/43/EG, ook hier. Naarmate de financiële sector zich ontwikkelt, worden onder communautair recht nieuwe categorieën financiële instellingen gevormd, en het is dus passend dat de definitie van OOB’s ook beleggingsondernemingen, betalingsinstellingen, instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s), instellingen voor elektronisch geld en alternatieve beleggingsinstellingen omvat. 3.3.2. Titel II (Voorwaarden voor het uitvoeren van de wettelijke controle van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang) Hoofdstuk I (Onafhankelijkheid en het vermijden van belangenconflicten) Een auditor moet adequate gedragslijnen en procedures vaststellen om te verzekeren dat de verplichtingen uit hoofde van de verordening op het punt van onafhankelijkheid, interne kwaliteitsbeheersingssystemen en het toezicht op werknemers worden nagekomen. Voormalige auditors, voornaamste vennoten of hun werknemers mogen geen centrale leidinggevende functie in de gecontroleerde entiteit aanvaarden, noch lid worden van het auditcomité van de gecontroleerde entiteit, een niet bij het dagelijks bestuur betrokken lid van het leidinggevend orgaan worden of toetreden tot het toezichthoudend orgaan van de gecontroleerde entiteit binnen twee jaar na afloop van de controleopdracht. De honoraria voor het leveren van gerelateerde financiële controlediensten aan de gecontroleerde entiteit moeten beperkt blijven tot 10 procent van de door deze entiteit betaalde honoraria voor controles van financiële overzichten. Wanneer de door een auditor van een OOB ontvangen totale honoraria voor controles van financiële overzichten en gerelateerde financiële controlediensten echter een significant percentage van zijn of haar totale jaarlijkse honoraria uitmaken, moeten passende veiligheidsmaatregelen worden toegepast. De wettelijke auditor, het auditkantoor of een lid van het netwerk van het auditkantoor mogen bepaalde niet-controlediensten die fundamenteel onverenigbaar zijn met de onafhankelijke functie die controle in het algemeen belang vervult, in geen geval leveren aan de door hen gecontroleerde entiteiten. Voor andere niet-controlediensten die niet fundamenteel onverenigbaar zijn met controlediensten, zal het auditcomité of de bevoegde autoriteit bevoegd zijn naargelang van de concrete omstandigheden te beoordelen of deze al dan niet aan de gecontroleerde entiteit mogen worden geleverd. Er mogen echter wel gerelateerde financiële controlediensten worden geleverd. De Commissie krijgt de bevoegdheid om de lijsten van toegelaten diensten en van verboden diensten aan te passen overeenkomstig de in titel VI vastgelegde voorwaarden. Voorts moeten auditkantoren van aanzienlijke omvang hun beroepsactiviteiten concentreren op het uitvoeren van wettelijke controles van financiële overzichten en mogen zij niet-controlediensten verlenen. Voordat een auditor een opdracht aanvaardt of voortzet, moet hij of zij alle potentiële bedreigingen voor zijn of haar onafhankelijkheid beoordelen en zijn of haar onafhankelijkheid bevestigen aan het auditcomité. Hoofdstuk II (Vertrouwelijkheid en beroepsgeheim) Auditors mogen geen beroep doen op regels op het gebied van beroepsgeheim om de toepassing van de bepalingen van dit voorstel te verhinderen. Artikel 13 verzekert dat tijdens de uitvoering van een controle de noodzakelijke informatie kan worden uitgewisseld. Deze regels staan een auditor echter niet toe om buiten de samenwerkingskanalen als voorzien in hoofdstuk XI van Richtlijn 2006/43/EG samen te werken met autoriteiten van derde landen. Hoofdstuk III (Uitvoering van de wettelijke controle) De verordening bepaalt dat de auditor de noodzakelijke stappen moet nemen om een oordeel te vormen over de vraag of de financiële overzichten een getrouw beeld geven en zijn opgesteld in overeenstemming met het relevante stelsel inzake financiële verslaglegging. Dit houdt geen zekerheid in over de toekomstige levensvatbaarheid van de gecontroleerde entiteit, noch over de efficiëntie of doeltreffendheid waarmee het leidinggevende of bestuursorgaan het werk van de organisatie heeft uitgevoerd of zal uitvoeren. Dit mag echter noch de taken die een auditor ter hand moet nemen om de controle goed uit te voeren, noch de verslagleggingseisen ondermijnen. De professioneel-kritische instelling wordt versterkt. De auditor moet altijd alert blijven op de mogelijkheid van een afwijking van materieel belang als gevolg van fouten of van fraude, ondanks eerdere ervaringen van de auditor met de organisatie. Er worden basiseisen voor de uitvoering van de wettelijke controle vastgesteld. Het auditkantoor dient ten minste een voornaamste partner aan te wijzen die actief betrokken moet zijn bij de uitvoering van de wettelijke controle. Er moeten ook voldoende middelen worden toegewezen. Er moet een cliëntdossier worden bijgehouden en een controledossier worden aangelegd. De auditor moet er bovendien voor zorgen dat op de juiste wijze aan alle organisatorische eisen wordt voldaan. Indien zich een incident voordoet dat ernstige gevolgen voor de integriteit van de wettelijke controlewerkzaamheden heeft of kan hebben, moet de auditor passende maatregelen nemen om de gevolgen van het incident te beperken en herhaling te voorkomen. In het geval van een controle van geconsolideerde jaarrekeningen, waarbij de groepsauditor de door (een) auditor(s) van derde landen verrichte controlewerkzaamheden niet kan documenteren, moet hij of zij passende maatregelen nemen, met inbegrip van aanvullende controlewerkzaamheden, en de bevoegde autoriteit inlichten. Een auditor/auditkantoor moet zijn of haar eigen interne kwaliteitsbeoordeling uitvoeren, voordat hij de controleverklaring indient. De beoordeling moet de verantwoordelijkheid zijn van een auditor die niet betrokken is bij de uitvoering van de wettelijke controle waarop de interne kwaliteitsbeoordeling betrekking heeft. Hoofdstuk IV (Controleverklaringen) De inhoud van de controleverklaring die openbaar wordt gemaakt, wordt uitgebreid, zodat de verklaring de gebruikte methodologie toelicht, in het bijzonder de wijze waarop de balans direct is geverifieerd en hoeveel is gebaseerd op systeem- en nalevingsgerichte controles, de gebruikte niveaus van relatief belang om de controle uit te voeren, de belangrijkste risicogebieden voor afwijkingen van materieel belang in de jaarrekeningen, of de wettelijke controle was opgezet om fraude op te sporen, en in geval van een controleverklaring met beperkingen of een afkeurende verklaring of een verklaring van oordeelonthouding, de redenen voor het afgeven van een dergelijke verklaring. De controleverklaring moet ook een toelichting geven op de verschillen in de weging van gegevensgerichte controles en nalevingsgerichte controles ten opzichte van het voorgaande jaar. De auditor moet bovendien een langere en gedetailleerdere verklaring opstellen voor het auditcomité. Deze verklaring moet gedetailleerdere informatie verschaffen over de uitgevoerde controle, over de situatie van de onderneming als zodanig (bijvoorbeeld over de continuïteit van de bedrijfsactiviteiten) en over de bevindingen van de controle, tezamen met de nodige toelichtingen. In deze aanvullende verklaring moeten ook de verrichte controlewerkzaamheden aan het auditcomité worden gepresenteerd (en gemotiveerd). Deze langere verklaring moet worden ingediend bij het auditcomité en het management van de gecontroleerde entiteit, maar niet aan het publiek (aangezien de inhoud bedrijfsgeheimen en potentieel prijsgevoelige informatie zal bevatten). Op verzoek moet de auditor deze verklaring echter beschikbaar stellen aan de bevoegde autoriteit. In de meeste richtlijnen betreffende financiële diensten wordt van de auditor al geëist dat hij of zij de bevoegde autoriteiten die toezicht houden op de OOB, elk feit of besluit meldt dat betrekking heeft op de OOB. Deze verplichting wordt nu uitgebreid naar alle OOB’s. De bevoegde autoriteiten die toezicht houden op kredietinstellingen en verzekeringsondernemingen, moeten bovendien een regelmatige dialoog met de auditors opzetten. Hoofdstuk V (Transparantieverslagen door wettelijke auditors en auditkantoren en het bijhouden van gegevens) Auditors worden verplicht om financiële informatie openbaar te maken waaruit met name hun totale omzet blijkt, uitgesplitst naar door OOB’s betaalde honoraria voor controles van financiële overzichten, door andere organisaties betaalde honoraria voor controles van financiële overzichten en honoraria ontvangen voor andere diensten. Zij moeten tevens financiële informatie openbaar maken op het niveau van het netwerk waartoe zij behoren. De transparantieverslagen van auditors van OOB’s moeten worden aangevuld met een verklaring inzake de eigen corporate governance van het kantoor. Aanvullende supplementaire informatie over honoraria voor controles moet worden verstrekt aan de bevoegde autoriteiten, om de toezichthoudende taken van deze autoriteiten te vergemakkelijken. De auditor dient bepaalde documenten en informatie gedurende een periode van vijf jaar te bewaren. 3.3.3. Titel III (De benoeming van wettelijke auditors of auditkantoren door organisaties van openbaar belang) Om de onafhankelijkheid en capaciteit van het auditcomité te vergroten, moet het comité bestaan uit niet bij het dagelijks bestuur betrokken leden, moet ten minste één lid ervaring en kennis hebben op het gebied van controle en een ander lid op het gebied van boekhouding en/of controle. Het voorstel voor de benoeming van de auditor aan de aandeelhoudersvergadering moet zijn gebaseerd op een aanbeveling van het auditcomité. De aanbeveling moet altijd een motivering van het voorgestelde besluit bevatten. Tevens moet de aanbeveling, tenzij het een verlenging van een controleopdracht betreft, ten minste twee keuzemogelijkheden bevatten (buiten de zittende auditor) en moet het auditcomité een naar behoren gemotiveerde voorkeur voor één daarvan uitspreken. De aanbeveling van het auditcomité mag pas worden gedaan na afronding van een passende aanbestedingsprocedure. In het geval van kredietinstellingen of verzekeringsondernemingen moet het auditcomité zijn aanbeveling indienen bij de autoriteit die belast is met het bedrijfseconomisch toezicht, die het recht moet hebben om haar veto uit te spreken over de voorgestelde keuze. Contractuele clausules met derde partijen die de keuze van een gecontroleerde entiteit voor een auditor beperken, moeten worden verboden. Om de bedreiging als gevolg van vertrouwdheid aan te pakken die zich kan voordoen wanneer de gecontroleerde onderneming decennialang steeds weer hetzelfde auditkantoor benoemt, introduceert de verordening verplichte roulatie van auditkantoren na een maximumperiode van zes jaar die in bepaalde uitzonderlijke omstandigheden kan worden verlengd tot acht jaar. Wanneer een organisatie van openbaar belang twee of meer wettelijke auditors of auditkantoren heeft benoemd, is de maximumduur van de opdrachten negen jaar; uitzonderlijk kan deze duur tot twaalf jaar worden verlengd. De verordening voorziet ook in een 'afkoelingsperiode', voordat het auditkantoor weer de wettelijke controle van financiële overzichten voor dezelfde organisatie mag uitvoeren. Om een soepele overgang te waarborgen, moet de voormalige auditor de nieuwe auditor een overdrachtsdossier met relevante informatie verstrekken. Het auditcomité, een of meer aandeelhouders, de bevoegde autoriteiten en de voor het toezicht op de OOB’s bevoegde autoriteiten krijgen de bevoegdheid om bij een nationale rechtbank een eis voor ontslag van de auditor in te dienen, wanneer daartoe goede gronden zijn. 3.3.4. Titel IV (Toezicht op de activiteiten van auditors en auditkantoren die wettelijke controles van jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang uitvoeren) Hoofdstuk I (Bevoegde autoriteiten) Elke lidstaat moet een bevoegde autoriteit aanwijzen die verantwoordelijk is voor het toezicht op auditors en auditkantoren die OOB’s controleren. Deze autoriteiten dienen te beschikken over voldoende personeel en onafhankelijk te zijn van auditors. Voor de werknemers van de bevoegde autoriteiten gelden de verplichtingen van het beroepsgeheim. De bevoegde autoriteiten moeten beschikken over alle toezichthoudende en onderzoeksbevoegdheden die nodig zijn om hun functie uit te oefenen, maar mogen zich niet bemoeien met de inhoud van een controleverklaring. De bevoegde autoriteiten dienen op nationaal niveau samen te werken met de autoriteit die verantwoordelijk is voor de toelating en registerinschrijving van wettelijke auditors en auditkantoren (Richtlijn 2006/43/EG) en met andere toezichthouders van OOB’s, bijvoorbeeld de banken- of verzekeringstoezichthouder. Hoofdstuk II (Kwaliteitsborging, onderzoek, monitoren van de markt, noodplannen en transparantie van de taken van bevoegde autoriteiten) De taken van de bevoegde autoriteiten omvatten: · het maken van kwaliteitsbeoordelingen van de uitgevoerde wettelijke controles van financiële overzichten. Deze beoordelingen moeten evenredig zijn met de schaal en dimensie van de activiteiten van de beoordeelde auditor; · het verrichten van onderzoek om ontoereikende wettelijke controles van financiële overzichten van OOB’s op te sporen, te bestraffen en te voorkomen; · het monitoren van de ontwikkelingen in de markt voor het leveren van wettelijke controlediensten aan OOB’s; · het regelmatig monitoren van de mogelijke bedreigingen voor de continuïteit van de werkzaamheden van grote auditkantoren, met inbegrip van de risico’s die voortvloeien uit een hoge concentratie, en het van grote auditkantoren eisen dat zij noodplannen opstellen om zulke bedreigingen het hoofd te bieden; · transparant zijn over hun activiteiten, met inbegrip van de publicatie van afzonderlijke kwaliteitsbeoordelingsverslagen. Hoofdstuk III (Samenwerking tussen bevoegde autoriteiten en relaties met de Europese toezichthoudende autoriteiten) De verordening schrijft voor dat de samenwerking in de EU tussen bevoegde autoriteiten plaatsvindt binnen de EAEM, waarmee dus het huidige mechanisme voor samenwerking in de EU onder de hoge bescherming van de Europese Groep van accountantstoezichthouders (European Group of Auditors' Oversight Bodies, EGAOB), een groep van deskundigen onder voorzitterschap van de Europese Commissie, wordt overgenomen. De EAEM is al werkzaam op het gebied van controle (en boekhouding) voor OOB’s, en het rechtskader voorziet in de samenwerking van de EAEM, de Europese Bankautoriteit (EBA) en de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EAVB) in hun gemengde commissie op het gebied van controle. De EAEM wordt verplicht om een vaste interne commissie op te richten die ten minste moet bestaan uit de nationale bevoegde autoriteiten. De EAEM moet richtsnoeren met betrekking tot verschillende kwesties verstrekken, bijvoorbeeld over de inhoud en de presentatie van de controleverklaring en de aanvullende verklaring aan het auditcomité, over het toezicht op het auditcomité en over het maken van kwaliteitsbeoordelingen. Er wordt een 'vrijwillige' pan-Europese kwaliteitscertificering voor controles van financiële overzichten ingevoerd om de zichtbaarheid, herkenning en reputatie van alle auditkantoren die beschikken over capaciteiten om goede controles van OOB’s uit te voeren, te vergroten. De EAEM moet de eisen voor het verkrijgen van het certificaat publiceren, tezamen met de daaraan verbonden administratieve gevolgen en vergoedingen. De nationale bevoegde autoriteiten moeten worden betrokken bij het onderzoek van de aanvraag van het certificaat. Wat betreft onderzoek en inspecties ter plaatse, moeten de bevoegde autoriteiten de bevoegde autoriteit van de andere lidstaat een kennisgeving sturen, wanneer zij tot de conclusie komen dat er activiteiten worden of zijn uitgevoerd die in strijd zijn met de bepalingen van de verordening. Een bevoegde autoriteit van een lidstaat kan de bevoegde autoriteit van een andere lidstaat bovendien verzoeken om op het grondgebied van laatstgenoemde een onderzoek te verrichten. Voorts kunnen door de EAEM op verzoek van een of meer bevoegde autoriteiten colleges van bevoegde autoriteiten worden gevormd, om de uitoefening van bepaalde taken te vergemakkelijken. Hoofdstuk IV (Samenwerking met autoriteiten van derde landen en met internationale organisaties en organen) De bevoegde autoriteiten en de EAEM kunnen uitsluitend samenwerkingsovereenkomsten over de uitwisseling van informatie sluiten met de bevoegde autoriteiten van derde landen, als de openbaar te maken informatie valt onder garanties van beroepsgeheim en mits de regels op het gebied van gegevensbescherming worden gerespecteerd. 3.3.5. Titel V (Administratieve sancties en maatregelen) Teneinde de naleving van de voorschriften van deze verordening te verbeteren en naar aanleiding van de mededeling van de Commissie van 9 december 2010 met de titel 'Het versterken van sanctieregelingen in de financiële sector'[8], worden de bevoegdheden van bevoegde autoriteiten om toezichtmaatregelen vast te stellen en hun sanctiebevoegdheden uitgebreid. Er wordt voorzien in administratieve geldboeten voor auditors en OOB’s voor vastgestelde schendingen. De autoriteiten moeten transparant zijn over de sancties en maatregelen die zij toepassen. 3.3.6. Titel VI (Gedelegeerde handelingen, verslaglegging en overgangs- en slotbepalingen) Er wordt een overgangsregeling ingevoerd met betrekking tot de inwerkingtreding van de verplichting om auditkantoren te rouleren, de verplichting om een selectieprocedure voor de keuze van het auditkantoor op te zetten en de oprichting van auditkantoren die uitsluitend controlediensten leveren. 3.3.7. Technische regelgevingsnormen en naleving van artikel 290 VWEU Om rekening te houden met de ontwikkelingen op het gebied van controle en de auditmarkt, wordt de EAEM verzocht om bij de Commissie technische regelgevingsnormen in te dienen om technische voorschriften te specificeren voor de inhoud van het overdrachtsdossier dat een nieuwe auditor moet ontvangen, en de totstandkoming van een Europees kwaliteitscertificaat voor auditors die wettelijke controles van financiële overzichten van OOB’s uitvoeren. De Commissie krijgt de bevoegdheid om deze technische normen als gedelegeerde handelingen vast te stellen. Op 23 september 2009 heeft de Commissie voorstellen aangenomen voor verordeningen tot oprichting van de EBA, de EAVB en de EAEM[9]. In dit verband wenst de Commissie te herinneren aan de uitspraken met betrekking tot de artikelen 290 en 291 VWEU die zij heeft gedaan bij de vaststelling van de verordeningen tot oprichting van de Europese toezichthoudende autoriteiten: ''Wat het proces voor de vaststelling van de regelgevingsnormen betreft, benadrukt de Commissie het unieke karakter van de financiële-dienstensector, dat voortvloeit uit de Lamfalussy-structuur en expliciet erkend wordt in verklaring 39 bij het VWEU. De Commissie twijfelt er evenwel sterk aan of de beperkingen van haar rol bij het vaststellen van gedelegeerde handelingen en uitvoeringsmaatregelen in overeenstemming zijn met de artikelen 290 en 291 VWEU”. 4. GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING Het voorstel van de Commissie heeft geen directe of indirecte gevolgen voor de begroting van de Europese Unie. In het bijzonder zouden de taken die aan de in het voorstel genoemde toezichthoudende organen van de EU worden toevertrouwd, geen aanvullende financiering door de EU noodzakelijk maken. 2011/0359 (COD) Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende specifieke eisen voor de wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité[10], Na raadpleging van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming[11], Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1) De wet heeft aan wettelijke auditors en auditkantoren de uitvoering van de wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang toevertrouwd, teneinde het vertrouwen van het publiek in de jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen van deze organisaties te vergroten. De verantwoordelijkheid van de wettelijke auditors voor het openbaar belang houdt in dat een grotere kring van personen en instellingen vertrouwt op de kwaliteit van het werk van deze wettelijke auditors. Controles van de financiële overzichten van goede kwaliteit dragen bij aan een behoorlijke werking van de markten door de integriteit en efficiëntie van de jaarrekeningen te vergroten. Auditors vervullen zo een bijzonder belangrijke maatschappelijke rol. (2) De wetgeving van de Europese Unie schrijft voor dat de financiële overzichten, die bestaan uit jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, van kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen, emittenten van effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt, betalingsinstellingen, instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s), instellingen voor elektronisch geld en alternatieve beleggingsinstellingen moeten worden gecontroleerd door een of meer personen die bevoegd zijn tot het uitvoeren van dergelijke controles overeenkomstig de wetgeving van de Unie, met name: artikel 1, lid 1, van Richtlijn 86/635/EEG van de Raad van 8 december 1986 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van banken en andere financiële instellingen[12], artikel 1, lid 1, van Richtlijn 91/674/EEG van de Raad van 19 december 1991 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van verzekeringsondernemingen[13], artikel 4, lid 4, van Richtlijn 2004/109/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 2004 betreffende de transparantievereisten die gelden voor informatie over uitgevende instellingen waarvan effecten tot de handel op een gereglementeerde markt zijn toegelaten en tot wijziging van Richtlijn 2001/34//EG[14], artikel 15, lid 2, van Richtlijn 2007/64/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2007 betreffende betalingsdiensten in de interne markt tot wijziging van de Richtlijnen 97/7/EG, 2002/65/EG, 2005/60/EG en 2006/48/EG, en tot intrekking van Richtlijn 97/5/EG[15], artikel 73 van Richtlijn 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s)[16], artikel 3, lid 1, van Richtlijn 2009/110/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de toegang tot, de uitoefening van en het prudentieel toezicht op de werkzaamheden van instellingen voor elektronisch geld, tot wijziging van de Richtlijnen 2005/60/EG en 2006/48/EG en tot intrekking van Richtlijn 2000/46/EG[17], en artikel 22, lid 3, van Richtlijn 2011/61/EU van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2011 inzake beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen en tot wijziging van de Richtlijnen 2003/41/EG en 2009/65/EG en van de Verordeningen (EG) nr. 1060/2009 en (EU) nr. 1095/2010[18]. Voorts schrijft artikel 4, lid 1, onder 1), van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de Richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad[19] ook voor dat de jaarrekeningen van beleggingsondernemingen moeten worden gecontroleerd, wanneer de Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad van 25 juli 1978 betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen[20] en de Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad van 13 juni 1983 betreffende de geconsolideerde jaarrekening[21] niet van toepassing zijn. (3) De voorwaarden voor de toelating van de personen die belast zijn met het uitvoeren van de wettelijke controle van financiële overzichten, alsmede de minimumeisen voor het uitvoeren van deze wettelijke controle zijn vastgelegd in Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad en houdende intrekking van Richtlijn 84/253/EEG van de Raad[22]. (4) Tijdens de recente financiële crisis hebben talloze banken tussen 2007 en 2009 enorme verliezen bekendgemaakt op de posities die zij zowel binnen als buiten de balans aanhielden. Dit heeft niet alleen de vraag doen rijzen hoe auditors aan hun cliënten voor deze perioden controleverklaringen zonder beperkingen konden afgeven, maar ook vragen over de geschiktheid en toereikendheid van het huidige wetgevingskader. De Commissie heeft op 13 oktober 2010 het Groenboek 'Beleid inzake controle van financiële overzichten: lessen uit de crisis'[23] gepubliceerd, dat een brede openbare raadpleging van start deed gaan, in de algemene context van de hervorming van de regulering van de financiële markt, over de rol en het bereik van de auditfunctie en de manier waarop de auditfunctie kan worden verbeterd om bij te dragen tot meer financiële stabiliteit. Uit de openbare raadpleging is naar voren gekomen dat de regels van Richtlijn 2006/43/EG betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang aanzienlijk zouden kunnen worden verbeterd. Het Europees Parlement heeft op 13 september 2011 een initiatiefverslag over het Groenboek aangenomen. Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft op 16 juni 2011 ook een advies over dit Groenboek aangenomen. (5) Het is belangrijk om gedetailleerde regels vast te stellen om te verzekeren dat de wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang van voldoende kwaliteit zijn en worden uitgevoerd door wettelijke auditors en auditkantoren waarvoor strenge eisen gelden. Een gemeenschappelijke regelgevingsaanpak moet de integriteit, onafhankelijkheid, objectiviteit, verantwoordelijkheid, transparantie en betrouwbaarheid verbeteren van wettelijke auditors en auditkantoren die wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang uitvoeren, wat bijdraagt tot de kwaliteit van de wettelijke controle in de Unie, en daarmee tot het soepel functioneren van de interne markt, en tegelijkertijd een hoog niveau van bescherming van de consument en belegger waarborgt. De ontwikkeling van een aparte wet voor organisaties van openbaar belang moet ook zorgen voor consistente harmonisatie en uniforme toepassing en zo bijdragen tot een effectiever functioneren van de interne markt. (6) De financiële sector ontwikkelt zich, en onder het recht van de Unie worden nieuwe categorieën financiële instellingen gevormd. Het belang van nieuwe entiteiten en activiteiten buiten het reguliere bankwezen neemt toe en hun invloed op de financiële stabiliteit is groter geworden. Het is daarom juist dat de definitie van een organisatie van openbaar belang ook andere financiële instellingen en entiteiten omvat, zoals beleggingsondernemingen, betalingsinstellingen, instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s), instellingen voor elektronisch geld en alternatieve beleggingsinstellingen. (7) De controle van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen is bedoeld als een wettelijke veiligheidsmaatregel voor beleggers, kredietverleners en tegenpartijen die een belang hebben in organisaties van openbaar belang. Wettelijke auditors en auditkantoren moeten daarom volledig onafhankelijk zijn, wanneer zij wettelijke controles van de financiële overzichten van zulke organisaties uitvoeren, en belangenconflicten moeten worden vermeden. Bij het bepalen van de onafhankelijkheid van auditors en auditkantoren moet rekening worden gehouden met het 'netwerk' waarvan auditors en auditkantoren deel uitmaken. (8) Een adequate interne organisatie van wettelijke auditors en auditkantoren draagt bij tot het voorkomen van bedreigingen voor hun onafhankelijkheid. De eigenaren of aandeelhouders van een auditkantoor, alsmede zijn leidinggevenden, mogen daarom geen zodanige bemoeienis hebben met de uitvoering van een wettelijke controle dat daardoor afbreuk wordt gedaan aan de onafhankelijkheid en objectiviteit van de wettelijke auditor die namens het auditkantoor de wettelijke controle uitvoert. Bovendien moeten wettelijke auditors en auditkantoren passende interne beleids- en proceduremaatregelen nemen met betrekking tot werknemers en andere personen die bij de wettelijke controlefunctie binnen hun organisaties betrokken zijn, om de naleving van hun wettelijke verplichtingen te verzekeren. Deze beleids- en proceduremaatregelen moeten in het bijzonder bedreigingen voor de onafhankelijkheid helpen voorkomen en aanpakken, alsmede de kwaliteit, integriteit en grondigheid van de wettelijke controle waarborgen. Deze beleids- en proceduremaatregelen moeten evenredig zijn met de schaal en complexiteit van de activiteiten van de wettelijke auditor of het auditkantoor. (9) Auditors, auditkantoren en hun werknemers moeten met name afzien van het uitvoeren van de wettelijke controle van een entiteit, als zij een zakelijk of financieel belang in de entiteit hebben, en van het sluiten van transacties in financiële instrumenten die worden uitgegeven, gegarandeerd of anderszins ondersteund door een gecontroleerde entiteit, met uitzondering van rechten van deelneming in instellingen voor gediversifieerde collectieve belegging. De wettelijke auditor of het auditkantoor mag niet deelnemen aan de interne besluitvormingsprocessen van de gecontroleerde entiteit. Wettelijke auditors of hun werknemers mogen pas taken op leidinggevend of bestuurlijk niveau bij de gecontroleerde entiteit aanvaarden, nadat een passende periode is verstreken na afloop van de controleopdracht. (10) De hoogte van de honoraria die van een gecontroleerde entiteit worden ontvangen, en de structuur van de honoraria kunnen ook een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van een wettelijke auditor of auditkantoor. Het is daarom belangrijk ervoor te zorgen dat de honoraria voor controles niet resultaatgebonden zijn en dat, wanneer de honoraria voor controles van één enkele cliënt aanzienlijk zijn, een specifieke procedure wordt vastgesteld om de kwaliteit van de controles te waarborgen. Als de afhankelijkheid van één enkele cliënt buitensporig is, dient de wettelijke auditor of het auditkantoor af te zien van het ter hand nemen van de wettelijke controle in kwestie. (11) Het leveren van andere diensten dan wettelijke controles aan gecontroleerde entiteiten door wettelijke auditors, auditkantoren of leden van hun netwerken kan hun onafhankelijkheid in het gedrang brengen. Het is daarom gepast te eisen dat de wettelijke auditor, het auditkantoor en de leden van hun netwerk geen niet-controlediensten aan hun gecontroleerde entiteiten leveren. Het leveren van niet-controlediensten door een auditkantoor aan een onderneming zou het auditkantoor ervan weerhouden een wettelijke controle van de financiële overzichten van de betreffende onderneming uit te voeren, waardoor minder auditkantoren beschikbaar zouden zijn om wettelijke controles uit te voeren, in het bijzonder met betrekking tot de controle van de financiële overzichten van grote organisaties van openbaar belang, indien de markt geconcentreerd is. Om te verzekeren dat een minimumaantal auditkantoren controlediensten kan leveren aan grote organisaties van openbaar belang, is het daarom passend te verzoeken dat auditkantoren van aanzienlijke omvang hun beroepswerkzaamheden concentreren op het uitvoeren van wettelijke controles van financiële overzichten, en dat zij geen andere diensten leveren die geen verband houden met hun wettelijke controlefunctie, zoals adviesdiensten. (12) Teneinde belangenconflicten te vermijden, is het belangrijk dat de wettelijke auditor of het auditkantoor, voordat de auditor of het kantoor een opdracht voor een wettelijke controle van de financiële overzichten van een organisatie van openbaar belang aanvaardt of voortzet, beoordeelt of is voldaan aan de onafhankelijkheidseisen, en in het bijzonder of zich bedreigingen voor de onafhankelijkheid voordoen als gevolg van de relatie met deze organisatie. Om deze onafhankelijkheid te bewaren, is het ook belangrijk dat zij alle bedreigingen voor hun onafhankelijkheid en die van hun werknemers en overige personen die betrokken zijn bij het wettelijke controleproces, alsook de veiligheidsmaatregelen die zijn toegepast om deze bedreigingen in te perken, registreren. Wanneer de bedreigingen voor hun onafhankelijkheid, zelfs na toepassing van veiligheidsmaatregelen om deze bedreigingen in te perken, te groot zijn, dienen zij de controleopdracht neer te leggen of daarvan af te zien. De wettelijke auditor of het auditkantoor moet jaarlijks aan het auditcomité van de gecontroleerde entiteit zijn of haar onafhankelijkheid bevestigen en met dit comité alle bedreigingen voor zijn of haar onafhankelijkheid, alsook de toegepaste veiligheidsmaatregelen om deze bedreigingen in te perken bespreken. (13) Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens[24] regelt de verwerking van persoonsgegevens die in de lidstaat plaatsvindt in het kader van deze verordening en onder toezicht van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, in het bijzonder de door de lidstaten aangewezen onafhankelijke overheidsautoriteiten. Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens[25] regelt de verwerking van persoonsgegevens door de EAEM in het kader van deze verordening en onder toezicht van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming. Elke uitwisseling of doorgifte van informatie door bevoegde autoriteiten dient te geschieden in overeenstemming met de regels voor de overdracht van persoonsgegevens als neergelegd in Richtlijn 95/46/EG, en elke uitwisseling of doorgifte van informatie door de EAEM dient te geschieden in overeenstemming met de regels voor de overdracht van persoonsgegevens als neergelegd in Verordening (EG) nr. 45/2001. (14) Het is belangrijk dat wettelijke auditors en auditkantoren het recht op eerbiediging van het privéleven en het recht op gegevensbescherming van hun cliënten respecteren. Zij moeten daarom worden gehouden aan strenge regels op het gebied van vertrouwelijkheid en beroepsgeheim, die echter de goede handhaving van deze verordening of de samenwerking met de groepsauditor tijdens de uitvoering van de controle van geconsolideerde jaarrekeningen, wanneer de moederonderneming in een derde land is gevestigd, niet in de weg mogen staan, mits Richtlijn 95/46/EG wordt nageleefd. Deze regels staan een wettelijke auditor of een auditkantoor echter niet toe om buiten de samenwerkingskanalen als voorzien in hoofdstuk XI van Richtlijn 2006/43/EG samen te werken met autoriteiten van een derde land. Deze regels op het gebied van vertrouwelijkheid moeten ook gelden voor een wettelijke auditor die of een auditkantoor dat niet langer betrokken is bij een specifieke controletaak. (15) De wettelijke controle leidt tot een oordeel over de getrouwheid van de financiële overzichten van de gecontroleerde entiteiten. De belanghebbenden zijn zich echter mogelijk niet bewust van de beperkingen van een controle (materialiteit, steekproeftechnieken, de rol van de auditor bij het opsporen van fraude en de verantwoordelijkheid van leidinggevenden), wat kan leiden tot een verwachtingskloof. Het is van belang meer duidelijkheid te geven over de reikwijdte van de wettelijke controle, teneinde deze kloof te verkleinen. (16) Hoewel de primaire verantwoordelijkheid voor het verstrekken van financiële informatie moet liggen bij het management van de gecontroleerde entiteiten, spelen auditors een rol door het management actief te bevragen vanuit het perspectief van een gebruiker. Om de kwaliteit van controles te verbeteren, is het daarom van belang dat de professioneel-kritische instelling van auditors ten aanzien van de gecontroleerde entiteit wordt versterkt. Auditors moeten onderkennen dat er sprake kan zijn van een afwijking van materieel belang als gevolg van fraude of van fouten, ongeacht eerdere ervaringen van de auditor met de eerlijkheid en integriteit van het management van de gecontroleerde entiteit. Borging van de kwaliteit van de controles moet het belangrijkste criterium zijn bij de organisatie van de controlewerkzaamheden en het toewijzen van de benodigde middelen aan de taken. De integriteit van de wettelijke auditor, het auditkantoor en hun personeel is essentieel om het vertrouwen van het publiek in wettelijke controles en financiële markten te waarborgen. Elk incident dat ernstige gevolgen kan hebben voor de integriteit van de wettelijke controlewerkzaamheden, moet daarom passend worden beheerst. De wettelijke auditor of het auditkantoor moet de controlewerkzaamheden op passende wijze documenteren. (17) In het geval van geconsolideerde jaarrekeningen is het van belang dat de verantwoordelijkheden van de wettelijke auditors die verschillende entiteiten van de groep controleren, duidelijk worden afgebakend. De groepsauditor moet daartoe de volledige verantwoordelijkheid voor de controleverklaring dragen. (18) Een grondige interne kwaliteitsbeoordeling van de werkzaamheden die worden verricht voor elke wettelijke controleopdracht, moet bijdragen tot controles van hoge kwaliteit. De wettelijke auditor of het auditkantoor mag daarom zijn of haar controleverklaring pas afgeven, nadat deze interne kwaliteitsbeoordeling is afgerond. (19) De resultaten van de wettelijke controle moeten worden aangeboden aan de belanghebbenden bij de controleverklaring. Om het vertrouwen van de belanghebbenden in de financiële overzichten van de gecontroleerde entiteit te vergroten, is het in het bijzonder van belang dat de controleverklaring op feiten is gebaseerd, van goede gronden is voorzien en dat haar inhoud ook aanvullende informatie bevat die specifiek is voor de uitgevoerde controle. De controleverklaring moet in het bijzonder voldoende informatie bevatten over de voor de controle gebruikte methodologie, in het bijzonder informatie over het deel van de balans dat direct is geverifieerd en hoeveel is gebaseerd op systeem- en nalevingsgerichte controles, over de gebruikte niveaus van relatief belang om de controle uit te voeren, over de belangrijkste gebieden waarop zich afwijkingen van materieel belang in de jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen zouden kunnen voordoen, over de vraag of de wettelijke controle was opgezet om fraude op te sporen, en in het geval van een verklaring met beperkingen, een afkeurende verklaring of een verklaring van oordeelsonthouding, over de redenen voor het afgeven van een dergelijke verklaring. (20) De waarde van wettelijke controles voor de gecontroleerde entiteit zou in het bijzonder worden vergroot, als de communicatie tussen de wettelijke auditor of het auditkantoor enerzijds en het auditcomité anderzijds wordt versterkt. Behalve de regelmatige dialoog tijdens de uitvoering van de wettelijke controle, is het van belang dat de wettelijke auditor of het auditkantoor het auditcomité ook een aanvullende en gedetailleerdere verklaring over de resultaten van de wettelijke controle verstrekt. Het moet mogelijk zijn om deze aanvullende, gedetailleerde verklaring beschikbaar te stellen aan de toezichthouders van organisaties van openbaar belang, maar niet aan het publiek. (21) Wettelijke auditors of auditkantoren verstrekken toezichthouders van organisaties van openbaar belang al informatie over feiten of besluiten die een schending van de regels voor de werkzaamheden van de gecontroleerde entiteit of een bedreiging voor de bedrijfscontinuïteit van de gecontroleerde entiteit zouden kunnen vormen. De toezichthoudende taken zouden ook worden vergemakkelijkt als de toezichthouders van kredietinstellingen en financiële instellingen werden verplicht om een regelmatige dialoog met hun wettelijke auditors en auditkantoren op te zetten. (22) Om het vertrouwen in en de aansprakelijkheid van de wettelijke auditors en auditkantoren die de wettelijke controle van de financiële overzichten van organisaties van openbaar belang uitvoeren, te vergroten, is het van belang dat de verslaglegging met betrekking tot de transparantie door wettelijke auditors en auditkantoren wordt uitgebreid. Wettelijke auditors en auditkantoren moeten daarom worden verplicht om gecontroleerde financiële informatie bekend te maken, waarbij zij met name hun totale omzet moeten laten zien, uitgesplitst naar door organisaties van openbaar belang betaalde honoraria voor controles van financiële overzichten, door andere entiteiten betaalde honoraria voor controles, en ontvangen honoraria voor overige diensten. Zij moeten ook financiële informatie op het niveau van het netwerk waartoe zij behoren, bekendmaken. De transparantieverslagen van auditkantoren moeten worden aangevuld met een verklaring over corporate governance, om duidelijk te maken of het auditkantoor regelingen voor gezonde corporate governance heeft. Aan de bevoegde autoriteiten moet aanvullende supplementaire informatie over honoraria voor controles worden verstrekt, om hun toezichthoudende taken te vergemakkelijken. (23) Auditcomités, of organen die soortgelijke bevoegdheden hebben binnen de gecontroleerde entiteit, spelen een doorslaggevende rol in het leveren van een bijdrage aan wettelijke controles van hoge kwaliteit. Het is met name belangrijk de onafhankelijkheid en technische deskundigheid van het auditcomité te vergroten door te eisen dat een meerderheid van de leden van het comité onafhankelijk is en dat ten minste één lid van het comité beschikt over de nodige deskundigheid op het gebied van controle en een ander lid op het gebied van controle en/of boekhouding. De aanbeveling van de Commissie van 15 februari 2005 betreffende de taak van niet bij het dagelijks bestuur betrokken bestuurders of commissarissen van beursgenoteerde ondernemingen en betreffende de comités van de raad van bestuur of van de raad van commissarissen[26] zet uiteen hoe auditcomités moeten worden opgericht en moeten functioneren. Gezien de omvang van de raden van ondernemingen met beperkte beurswaarde en van kleine en middelgrote organisaties van openbaar belang, zou het echter passend zijn dat de functies die worden toegewezen aan het auditcomité van deze organisaties, of aan een orgaan dat soortgelijke bevoegdheden heeft binnen de gecontroleerde entiteit, ook mogen worden uitgevoerd door het leidinggevende of toezichthoudende orgaan als geheel. Organisaties van openbaar belang die een icbe of alternatieve beleggingsinstelling zijn, moeten ook worden vrijgesteld van de verplichting om een auditcomité te hebben. Deze vrijstelling houdt rekening met het feit dat de oprichting van een auditcomité niet passend is, wanneer de functie van deze instellingen uitsluitend bestaat in het bijeenbrengen van activa. Icbe’s en alternatieve beleggingsinstellingen, alsmede hun beheersmaatschappijen, opereren in een strak afgebakende regelgevingsomgeving en zijn onderworpen aan specifieke governance-mechanismen, zoals controles die door hun bewaarder worden uitgevoerd. (24) Het is eveneens van belang dat de rol van het auditcomité in de selectie van een nieuwe wettelijke auditor of een nieuw auditkantoor wordt versterkt, zodat de algemene aandeelhouders- of ledenvergadering van de gecontroleerde entiteit een weloverwogen besluit kan nemen. Wanneer dus een voorstel wordt gedaan aan de algemene vergadering, moet de raad uitleggen of hij de aanbeveling van het auditcomité volgt, en indien dat niet het geval, waarom niet. De aanbeveling van het auditcomité moet ten minste twee keuzemogelijkheden voor de controleopdracht bevatten en een naar behoren gemotiveerde voorkeur voor een daarvan, zodat de algemene vergadering ook echt wat te kiezen heeft. Om in zijn aanbeveling een eerlijke en afdoende motivering te kunnen geven, moet het auditcomité gebruikmaken van de resultaten van een verplichte selectieprocedure die door de gecontroleerde entiteit is georganiseerd onder de verantwoordelijkheid van het auditcomité. In deze selectieprocedure moet de gecontroleerde entiteit wettelijke auditors en auditkantoren, met inbegrip van kleinere kantoren, uitnodigen tot het indienen van voorstellen voor de controleopdracht. De aanbestedingsdocumenten moeten transparante en niet-discriminerende selectiecriteria bevatten die voor de evaluatie van de voorstellen moeten worden gebruikt. Omdat deze selectieprocedure echter onevenredige kosten met zich mee kan brengen voor ondernemingen met een beperkte beurswaarde of kleine of middelgrote organisaties van openbaar belang, gezien hun omvang, is het passend om deze organisaties van deze verplichting te ontslaan. (25) Het recht van de algemene aandeelhouders- of ledenvergadering van de gecontroleerde entiteit om de wettelijke auditor of het auditkantoor te kiezen zou van geen enkele waarde zijn als de gecontroleerde entiteit een contract zou sluiten met een derde partij die deze keuze beperkt. Elke contractuele bepaling met een derde partij waartoe de gecontroleerde entiteit zich verbindt, betreffende de benoeming van of houdende een beperking van de keuze tot een bepaalde auditor of bepaald auditkantoor moet daarom als nietig worden beschouwd. (26) De benoeming van meer dan een wettelijke auditor of auditkantoor door de organisaties van openbaar belang zou de professioneel-kritische instelling versterken en bijdragen tot een hogere kwaliteit van de controles. Deze maatregel in combinatie met de aanwezigheid van kleinere auditkantoren zou ook de ontwikkeling van de capaciteit van zulke kantoren bevorderen en dragen zo bij tot verruiming van de keuze aan wettelijke auditors en auditkantoren voor organisaties van openbaar belang. Deze moeten daarom worden aangemoedigd en geprikkeld om meer dan één wettelijke auditor of auditkantoor te benoemen voor de uitvoering van de wettelijke controle. (27) Om de bedreiging als gevolg van vertrouwheid aan te pakken en zo de onafhankelijkheid van auditors en auditkantoren te versterken, is het van belang om een maximumduur vast te stellen voor de controleopdracht van een wettelijke auditor of auditkantoor bij een bepaalde gecontroleerde entiteit. Er moet ook een geschikt geleidelijk roulatiemechanisme worden ingevoerd met betrekking tot het hoogstgeplaatste personeel dat betrokken is bij de wettelijke controle, met inbegrip van de voornaamste vennoten die namens het auditkantoor de wettelijke controle uitvoeren. Het is tevens belangrijk om te voorzien in een passende periode waarbinnen deze wettelijke auditor of dit auditkantoor geen wettelijke controles van financiële overzichten van dezelfde organisatie mag uitvoeren. Om een soepele overgang te verzekeren, moet de voormalige auditor een dossier met relevante informatie overdragen aan de nieuwe auditor. (28) Om de onafhankelijkheid van de wettelijke auditor te beschermen, is het van belang dat deze alleen kan worden ontslagen wanneer daar gegronde redenen toe zijn, die aan de voor het publiek toezicht verantwoordelijke autoriteit of autoriteiten dienen te worden meegedeeld. Wanneer er gegronde redenen zijn, maar de gecontroleerde entiteit geen actie onderneemt, moeten het auditcomité, de aandeelhouders, de bevoegde autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op auditors en auditkantoren, of de bevoegde autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op de organisatie van openbaar belang, de bevoegdheid krijgen om bij een nationale rechtbank een procedure te starten voor het ontslag van de auditor. (29) Om een hoog niveau van vertrouwen in de interne markt bij beleggers en consumenten te verzekeren door belangenconflicten te vermijden, moeten wettelijke auditors en auditkantoren worden onderworpen aan passend toezicht door bevoegde autoriteiten die onafhankelijk zijn van de beroepsgroep van de auditors en die beschikken over voldoende capaciteit, expertise en middelen. De nationale bevoegde autoriteiten moeten beschikken over de benodigde bevoegdheden om hun toezichthoudende taken ter hand te nemen, met inbegrip van de bevoegdheid om toegang te krijgen tot documenten, informatie te eisen van elke persoon en inspecties uit te voeren. Zij moeten zich specialiseren in het toezicht op financiële markten, op de naleving van financiële verslaggevingsverplichtingen of in het toezicht op wettelijke controles van financiële overzichten. Het moet evenwel mogelijk zijn dat het toezicht op de naleving van de aan organisaties van openbaar belang opgelegde verplichtingen wordt uitgevoerd door de bevoegde autoriteiten die belast zijn met het toezicht op deze organisaties. De financiering van de bevoegde autoriteiten moet vrij zijn van elke overmatige invloed van wettelijke auditors of auditkantoren. (30) De kwaliteit van het toezicht zou moeten verbeteren, als er effectieve samenwerking is tussen de autoriteiten die op nationaal niveau zijn belast met verschillende taken. De autoriteiten die bevoegd zijn voor het toezicht op de naleving van de verplichtingen met betrekking tot de wettelijke controle van de financiële overzichten van organisaties van openbaar belang, moeten samenwerken met de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de toelating en registerinschrijving van wettelijke auditors en auditkantoren, met de autoriteiten die toezicht houden op organisaties van openbaar belang, en met de financiële inlichtingeneenheden als bedoeld in Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2006 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme[27]. (31) Externe kwaliteitsborging voor wettelijke controles is essentieel voor controles van hoge kwaliteit. Zij verhoogt de geloofwaardigheid van gepubliceerde financiële informatie en biedt een betere bescherming aan aandeelhouders, beleggers, kredietverleners en andere belanghebbende partijen. Wettelijke auditors en auditkantoren moeten daarom worden onderworpen aan een kwaliteitsborgingsstelsel onder verantwoordelijkheid van de bevoegde autoriteiten, zodat de objectiviteit en onafhankelijkheid van de beroepsgroep van de auditors wordt gewaarborgd. Kwaliteitsbeoordelingen moeten op zodanige wijze worden georganiseerd dat elke wettelijke auditor en elk auditkantoor dat controles van organisaties van openbaar belang uitvoert, ten minste elke drie jaar wordt onderworpen aan een kwaliteitsbeoordeling. De aanbeveling van de Commissie van 6 mei 2008 inzake de externe kwaliteitsborging voor wettelijke auditors en auditkantoren die jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang controleren[28] bevat informatie over de wijze waarop inspecties moeten plaatsvinden. Kwaliteitsbeoordelingen moeten evenredig zijn met de schaal en de complexiteit van de werkzaamheden van het beoordeelde auditkantoor of de beoordeelde wettelijke auditor. (32) Onderzoeken helpen om een onjuiste uitvoering van de wettelijke controle van de financiële overzichten van organisaties van openbaar belang op te sporen, te voorkomen en te bestraffen. De bevoegde autoriteiten moeten daarom beschikken over de bevoegdheid om onderzoeken van wettelijke auditors en auditkantoren te verrichten. (33) De markt voor het leveren van wettelijke controlediensten aan organisaties van openbaar belang ontwikkelt zich in de loop van de tijd. Het is daarom noodzakelijk dat de bevoegde autoriteiten de ontwikkelingen in de markt volgen, in het bijzonder de ontwikkelingen met betrekking tot een mogelijk beperkte keuze van auditor en de risico’s die voortvloeien uit een hoge marktconcentratie. (34) De sluiting van grote auditkantoren kan de levering van controlediensten in de markt verstoren en zou kunnen leiden tot verdere structurele risicoaccumulatie in de markt. De bevoegde autoriteiten moeten daarom, als preventieve maatregel, de grootste auditkantoren in elke lidstaat verzoeken om noodplannen op te stellen waarin wordt ingegaan op een mogelijke gebeurtenis die de continuïteit van de werkzaamheden van het betrokken kantoor bedreigt. Deze plannen kunnen maatregelen bepalen ter voorbereiding op een ordelijk faillissement van het betrokken kantoor. (35) De transparantie van de activiteiten van de bevoegde autoriteiten moet het vertrouwen van beleggers en consumenten in de interne markt helpen vergroten. De bevoegde autoriteiten moeten daarom worden verplicht om regelmatig verslag te doen van hun activiteiten en om afzonderlijke inspectieverslagen te publiceren. (36) De samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten kan een belangrijke bijdrage leveren aan het waarborgen van wettelijke controles van financiële overzichten in de Unie die constant van hoge kwaliteit zijn. De bevoegde autoriteiten van de lidstaten moeten daarom, indien nodig, onderling samenwerken ten behoeve van de uitvoering van hun toezichthoudende taken met betrekking tot wettelijke controles. Zij respecteren het beginsel dat de regelgeving en het stelsel van publiek toezicht van de lidstaat van herkomst van toepassing zijn, dat wil zeggen de lidstaat waar de wettelijke auditor of het auditkantoor is toegelaten en waar de statutaire zetel van de gecontroleerde entiteit is gevestigd. De samenwerking tussen bevoegde autoriteiten zal met name worden verbeterd als deze wordt georganiseerd in het kader van het Gemengd Comité van de Europese toezichthoudende autoriteiten (ETA), onder leiding van de Europese Autoriteit voor effecten en markten (EAEM) opgericht bij Verordening (EU) nr. 1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor effecten en markten)[29]. De EAEM kan met hulp van de Europese Bankautoriteit (EBA), opgericht bij Verordening (EU) nr. 1093/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Bankautoriteit)[30], en de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EAVB), opgericht bij Verordening (EU) nr. 1094/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen)[31], aan deze samenwerking bijdragen door nationale bevoegde autoriteiten advies en richtsnoeren te verstrekken. (37) De samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten moet onder andere bestaan uit informatie-uitwisseling, samenwerking met betrekking tot kwaliteitsbeoordelingen, bijstand bij onderzoeken die verband houden met de uitvoering van wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang, ook in gevallen waarin het onderzochte gedrag geen schending vormt van wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen die van kracht zijn in de betrokken lidstaten, en het opstellen van noodplannen. De modaliteiten van de samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten kunnen de vorming van colleges van bevoegde autoriteiten en de onderlinge delegatie van taken omvatten. Bij deze samenwerking moet rekening worden gehouden met het 'netwerk' waartoe auditors en kantoren behoren. De bevoegde autoriteiten en de Europese toezichthoudende autoriteiten moeten passende regels op het gebied van vertrouwelijkheid en beroepsgeheim in acht nemen. (38) Erkenning van de geschiktheid van wettelijke auditors en auditkantoren om wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang uit te voeren moet de toegang van auditors en kantoren tot andere cliënten vergemakkelijken. Het is daarom van belang te voorzien in een kwaliteitscertificaat op Europees niveau dat door de EAEM moet worden ontwikkeld. De nationale bevoegde autoriteiten moeten worden betrokken bij het onderzoek van de aanvragen van het certificaat. (39) De onderlinge verbondenheid van kapitaalmarkten maakt het wenselijk om nationale bevoegde autoriteiten en de Europese toezichthoudende autoriteiten de bevoegdheid te geven om samen te werken met toezichthoudende autoriteiten en organen van derde landen op het gebied van de uitwisseling van informatie of kwaliteitsbeoordelingen. Wanneer de samenwerking met autoriteiten van derde landen echter betrekking heeft op werkdocumenten van een controle of op andere documenten die in het bezit zijn van wettelijke auditors of auditkantoren, moeten de procedures van Richtlijn 2006/43/EG gelden. (40) Duurzame auditcapaciteit en een concurrerende markt voor wettelijke controlediensten met voldoende keuze aan auditkantoren die in staat zijn wettelijke controles van organisaties van algemeen belang uit te voeren, zijn noodzakelijk voor een goede werking van de kapitaalmarkten. De EAEM moet verslag doen van de door deze verordening aangebrachte wijzigingen in de structuur van de auditmarkt. Bij het maken van deze analyse moet de EAEM rekening houden met het effect van de nationale voorschriften inzake burgerlijke aansprakelijkheid voor wettelijke auditoren op de structuur van de auditmarkt. Op basis van dit verslag en andere passende informatie moet de Commissie een verslag indienen over het effect van de nationale voorschriften inzake de aansprakelijkheid van wettelijke auditors op de structuur van de auditmarkt en de stappen ondernemen die zij op grond van haar bevindingen passend acht. (41) Om de naleving van de eisen van deze verordening te verbeteren, en gezien de mededeling van de Commissie van 9 december 2010 met de titel 'Het versterken van sanctieregelingen in de financiële sector'[32], moeten de bevoegdheid om toezichtmaatregelen te nemen en de sanctiebevoegdheden van de bevoegde autoriteiten worden uitgebreid. Er moet worden voorzien in administratieve geldboeten voor wettelijke auditors, auditkantoren en organisaties van openbaar belang bij vastgestelde schendingen. De bevoegde autoriteiten moeten transparant zijn over de sancties en maatregelen die zij toepassen. Bij de vaststelling en publicatie van sancties moeten de grondrechten als vastgelegd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, met name het recht op eerbiediging van het privéleven en van het familie- en gezinsleven (artikel 7), het recht op de bescherming van persoonsgegevens (artikel 8) en het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht (artikel 47) worden gerespecteerd. (42) Klokkenluiders kunnen nieuwe informatie onder de aandacht van de bevoegde autoriteiten brengen die hen helpt bij het opsporen en beboeten van onregelmatigheden, met inbegrip van fraude. Klokkenluiders kunnen echter ervan weerhouden worden dit te doen uit vrees voor vergelding, en stimulansen om dit te doen kunnen ontbreken. De lidstaten moeten er daarom voor zorgen dat er geschikte regelingen van kracht zijn om klokkenluiders aan te moedigen om hen te attenderen op mogelijke schendingen van deze verordening en om hen te beschermen tegen vergelding. De lidstaten kunnen hen ook stimuleren om dit te doen; klokkenluiders mogen echter uitsluitend in aanmerking komen voor dergelijke incentives, wanneer zij nieuwe informatie aan het licht brengen die zij niet bij wet verplicht zijn te melden, en wanneer deze informatie leidt tot een sanctie wegens schending van deze verordening. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat de klokkenluidersregelingen die zij ten uitvoer leggen, mechanismen bevatten die een aangegeven persoon passende bescherming biedt, in het bijzonder wat betreft het recht op bescherming van zijn of haar persoonsgegevens en procedures om het recht van de aangegeven persoon op verdediging en om te worden gehoord, voordat een hem of haar aangaand besluit wordt genomen, alsook zijn of haar recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel voor een tribunaal tegen een hem of haar aangaand besluit te waarborgen. (43) Om rekening te houden met de ontwikkelingen op het gebied van controle en de auditmarkt, moet de Commissie de bevoegdheid krijgen om technische voorschriften te specificeren op het gebied van de situaties waarin de wettelijke controle gezamenlijk moet worden uitgevoerd door de benoemde wettelijke auditors of auditkantoren, de inhoud van het overdrachtsdossier dat de nieuwe wettelijke auditor of het nieuwe auditkantoor moet ontvangen, en de invoering van een Europees kwaliteitscertificaat voor wettelijke auditors en auditkantoren die wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang uitvoeren. (44) Om rekening te houden met de technische ontwikkelingen in de financiële markten en in de auditpraktijk en het auditberoep, en om de in deze verordening neergelegde eisen te specificeren, moet de Commissie worden gemachtigd om gedelegeerde handelingen vast te stellen overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Het gebruik van gedelegeerde handelingen is in het bijzonder noodzakelijk om de lijst van gerelateerde controlediensten en niet-controlediensten vast te stellen, alsmede om de hoogte van de vergoedingen vast te stellen die de EAEM aan wettelijke auditors en auditkantoren in rekening mag brengen voor het verstrekken van het Europees kwaliteitscertificaat. Het is van bijzonder belang dat de Commissie tijdens haar voorbereidende werkzaamheden passende raadplegingen houdt, met inbegrip van raadplegingen op het niveau van deskundigen. De Commissie moet bij de voorbereiding en formulering van gedelegeerde handelingen zorgen voor een gelijktijdige, tijdige en passende doorgifte van relevante documenten aan het Europees Parlement en de Raad. (45) Om rechtszekerheid en de soepele overgang naar de bij deze verordening ingevoerde regeling te waarborgen, is het van belang dat een overgangsregeling wordt ingevoerd voor de inwerkingtreding van de verplichting om auditkantoren te rouleren, de verplichting om een selectieprocedure voor de keuze van een auditkantoor te organiseren, en voor de omvorming van auditkantoren tot kantoren die uitsluitend controlediensten leveren. (46) Daar de doelstellingen van deze verordening, te weten, het verduidelijken en beter definiëren van de rol van wettelijke controles van financiële overzichten met betrekking tot organisaties van openbaar belang, het verbeteren van de informatie die de wettelijke auditor of het auditkantoor verstrekt aan de gecontroleerde entiteit, beleggers en andere belanghebbenden, het verbeteren van de communicatiekanalen tussen auditors en toezichthouders van organisaties van openbaar belang, het voorkomen dat zich belangenconflicten voordoen als gevolg van het leveren van niet-controlediensten aan organisaties van openbaar belang, het inperken van het risico van een mogelijk belangenconflict als gevolg van het bestaande systeem van 'de gecontroleerde selecteert en betaalt de auditor' of de bedreiging als gevolg van vertrouwheid, het vergemakkelijken van de overgang naar een andere wettelijke auditor of ander auditkantoor en de keuze van een aanbieder van controles aan organisaties van openbaar belang, het vergroten van het aanbod van aanbieders van controlediensten aan organisaties van openbaar belang en het verbeteren van de doeltreffendheid, onafhankelijkheid en consistentie van de regelgeving en het toezicht op wettelijke auditors en auditkantoren die wettelijke controles leveren aan organisaties van openbaar belang, inclusief samenwerking op communautair niveau, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve wegens hun omvang beter door de Europese Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Europese Unie overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in dat artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze onderhavige verordening niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. (47) Deze verordening respecteert de grondrechten en is in overeenstemming met de beginselen die met name worden erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, in het bijzonder het recht op eerbiediging van het privéleven en van het familie- en gezinsleven (artikel 7), het recht op de bescherming van persoonsgegevens (artikel 8), de vrijheid van ondernemerschap (artikel 16), het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht (artikel 47), het vermoeden van onschuld en rechten van de verdediging (artikel 48), het legaliteitsbeginsel en evenredigheidsbeginsel inzake delicten en straffen (artikel 49) en het recht om niet tweemaal in een strafrechtelijke procedure voor hetzelfde delict te worden berecht of gestraft (artikel 50), en zij dient te worden toegepast overeenkomstig deze rechten en beginselen, HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Titel I Onderwerp, werkingssfeer en definities Artikel 1 Onderwerp Deze verordening stelt eisen vast voor de uitvoering van de wettelijke controle van de jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen van organisaties van openbaar belang, regels voor de organisatie van en de selectie van wettelijke auditors en auditkantoren door organisaties van openbaar belang om hun onafhankelijkheid te bevorderen en belangenconflicten te vermijden, alsmede regels voor het toezicht op de naleving van deze eisen door wettelijke auditors en auditkantoren. Artikel 2 Werkingssfeer 1. Deze verordening is van toepassing op: a) wettelijke auditors en auditkantoren die wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang uitvoeren; b) organisaties van openbaar belang. 2. Deze verordening is van toepassing onverminderd Richtlijn 2006/43/EG. Artikel 3 Definities Voor de toepassing van deze verordening gelden de definities van artikel 2 van Richtlijn 2006/43/EG, behalve de definities van 'controleverklaring' en 'bevoegde autoriteit'. Artikel 4 Grote organisaties van openbaar belang Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder 'grote organisaties van openbaar belang': a) met betrekking tot organisaties als gedefinieerd in artikel 2, lid 13, onder a), van Richtlijn 2006/43/EG, de tien grootste emittenten van aandelen in elke lidstaat, gemeten naar de beurswaarde op basis van de eindejaarskoersen, en in elk geval alle emittenten van aandelen die op basis van de eindejaarskoersen van de voorgaande drie kalenderjaren een gemiddelde beurswaarde hadden van meer dan 1 000 000 000 EUR; b) met betrekking tot organisaties als gedefinieerd in artikel 2, lid 13, onder b) tot en met f), van Richtlijn 2006/43/EG, elke entiteit die op haar balansdatum een balanstotaal heeft staan van meer dan 1 000 000 000 EUR; c) met betrekking tot organisaties als gedefinieerd in artikel 2, lid 13, onder g) en h), van Richtlijn 2006/43/EG, elke entiteit die op haar balansdatum een beheerd vermogen heeft van meer dan 1 000 000 000 EUR. Titel II Voorwaarden voor het uitvoeren van de wettelijke controle van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang HOOFDSTUK I ONAFHANKELIJKHEID EN HET VERMIJDEN VAN BELANGENCONFLICTEN Artikel 5 Onafhankelijkheid en objectiviteit Een wettelijke auditor of auditkantoor neemt alle noodzakelijke maatregelen om te waarborgen dat de uitvoering van een wettelijke controle van financiële overzichten van een organisatie van openbaar belang niet wordt beïnvloed door een bestaand of potentieel belangenconflict of een zakelijke of andere relatie waarbij de wettelijke auditor of het auditkantoor dat de wettelijke controle uitvoert, en, voor zover van toepassing, zijn of haar netwerk, leidinggevenden, auditors, werknemers en alle andere natuurlijke personen van wie de diensten ter beschikking worden gesteld aan of onder beheer worden gesteld van de wettelijke auditor of het auditkantoor, of een persoon die direct of indirect door zeggenschap verbonden is met de wettelijke auditor of het auditkantoor, betrokken is. Artikel 6 Interne organisatie van auditors en auditkantoren 1. Een wettelijke auditor of auditkantoor voldoet aan de volgende organisatorische eisen: a) een auditkantoor stelt adequate gedragslijnen en procedures vast om te waarborgen dat noch de eigenaren of aandeelhouders van een auditkantoor, noch de leden van de leidinggevende, bestuurs- en toezichtorganen van het betrokken kantoor, noch verbonden entiteiten een zodanige bemoeienis met de uitvoering van een wettelijke controle van financiële overzichten hebben dat daardoor afbreuk wordt gedaan aan de onafhankelijkheid en objectiviteit van de wettelijke auditor die namens het betrokken auditkantoor de wettelijke controle van de financiële overzichten uitvoert; b) een wettelijke auditor of een auditkantoor heeft goede administratieve en boekhoudprocedures, interne beheersingsmechanismen, effectieve procedures voor risicobeoordeling, en effectieve beheersings- en veiligheidsmaatregelen voor informatieverwerkingssystemen. Deze interne beheersingsmechanismen zijn zodanig opgezet dat zij de naleving van besluiten en procedures op alle niveaus van het auditkantoor of van de werkstructuur van de wettelijke auditor verzekeren. Een wettelijke auditor of een auditkantoor legt besluitvormingsprocedures en organisatiestructuren ten uitvoer, en onderhoudt deze, die op duidelijke en gedocumenteerde wijze verslagleggingslijnen specificeren en taken en verantwoordelijkheden toewijzen; c) een wettelijke auditor of een auditkantoor stelt adequate gedragslijnen en procedures vast om te waarborgen dat zijn of haar werknemers en alle andere natuurlijke personen van wie de diensten tot zijn of haar beschikking of onder zijn of haar beheer worden gesteld en die direct betrokken zijn bij de wettelijke controlewerkzaamheden, beschikken over de juiste kennis en ervaring voor de toegewezen taken; d) een wettelijke auditor of een auditkantoor stelt adequate gedragslijnen en procedures vast om te waarborgen dat belangrijke controletaken niet op zodanige wijze worden uitbesteed dat dit afbreuk doet aan de kwaliteit van de interne beheersing van de wettelijke auditor of het auditkantoor of aan het vermogen van de bevoegde autoriteiten om toe te zien op de naleving van de in deze verordening neergelegde verplichtingen door de wettelijke auditor of het auditkantoor; e) een wettelijke auditor of een auditkantoor stelt passende en effectieve organisatorische en administratieve regelingen vast om bedreigingen voor de onafhankelijkheid als bedoeld in artikel 11, lid 2, te voorkomen, vast te stellen, weg te nemen of te beheersen, en bekend te maken; f) een wettelijke auditor of een auditkantoor stelt passende procedures en normen vast voor het uitvoeren van wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang, het begeleiden van, het houden van toezicht op en het beoordelen van de werkzaamheden van werknemers en het opzetten van de structuur van het controledossier als bedoeld in artikel 15, lid 5; g) een wettelijke auditor of een auditkantoor voert een intern kwaliteitsbeheersingssysteem in om de kwaliteit van de wettelijke controle van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang te waarborgen. Het kwaliteitsbeheersingssysteem bestrijkt ten minste de procedures en normen als bedoeld onder f). In het geval van een auditkantoor ligt de verantwoordelijkheid voor het interne kwaliteitsbeheersingssysteem bij een persoon die bevoegd is als wettelijke auditor; h) een wettelijke auditor of een auditkantoor gebruikt passende systemen, middelen en procedures om de continuïteit en regelmatigheid van zijn wettelijke controlewerkzaamheden te waarborgen; i) een wettelijke auditor of een auditkantoor stelt een beleid vast om zijn of haar betrokkenheid en die van zijn of haar werknemers bij een strafbaar feit of een inbreuk op het gemene recht tijdens de uitoefening van hun werkzaamheden te voorkomen. De wettelijke auditor of het auditkantoor stelt ook passende en effectieve organisatorische en administratieve regelingen vast voor het omgaan met en registreren van incidenten die ernstige gevolgen hebben of kunnen hebben voor de integriteit van zijn of haar wettelijke controlewerkzaamheden; j) een wettelijke auditor of een auditkantoor heeft een passend beloningsbeleid dat voldoende prestatieprikkels verschaft om de kwaliteit van controles te verzekeren. Met name mogen de beloning en prestatiebeoordeling van werknemers niet afhangen van de hoogte van de inkomsten die de wettelijke auditor of het auditkantoor ontleent aan de gecontroleerde entiteit; k) een wettelijke auditor of een auditkantoor ziet toe op en evalueert de toereikendheid en doeltreffendheid van zijn of haar systemen, interne beheersings- en interne kwaliteitsbeheersingsmechanismen en regelingen die zijn vastgesteld in overeenstemming met deze verordening, en neemt passende maatregelen om eventuele tekortkomingen aan te pakken. Een wettelijke auditor of een auditkantoor voert in het bijzonder jaarlijks een evaluatie uit van het interne kwaliteitsbeheersingssysteem als bedoeld onder g). Een wettelijke auditor of een auditkantoor documenteert de bevindingen van deze evaluaties en de voorgestelde maatregelen om het interne kwaliteitsbeheersingssysteem aan te passen. De gedragslijnen en procedures als bedoeld in de eerste alinea worden gedocumenteerd en aan de werknemers van de wettelijke auditor of het auditkantoor bekendgemaakt. Een eventuele uitbesteding van controletaken als bedoeld onder d) is niet van invloed op de aansprakelijkheid van de wettelijke auditor of het auditkantoor tegenover de gecontroleerde entiteit. 2. De wettelijke auditor of het auditkantoor houdt bij de naleving van de eisen van lid 1 van dit artikel rekening met de omvang en de complexiteit van zijn of haar activiteiten. De wettelijke auditor of het auditkantoor kan de bevoegde autoriteit als bedoeld in artikel 35, lid 1, aantonen dat deze naleving evenredig is met de omvang en de complexiteit van de activiteiten van de wettelijke auditor of het auditkantoor. Artikel 7 Onafhankelijkheid van de gecontroleerde entiteit 1. Een wettelijke auditor of een auditkantoor en elke houder van stemrechten in een auditkantoor is onafhankelijk van de gecontroleerde entiteit en mag niet betrokken zijn bij de besluitvorming van de gecontroleerde entiteit. 2. Wettelijke auditors, auditkantoren, hun voornaamste vennoten, hun werknemers, alsmede alle overige natuurlijke personen van wie de diensten ter beschikking van of onder het beheer van een wettelijke auditor of auditkantoor worden gesteld en die direct betrokken zijn bij wettelijke controlewerkzaamheden, en personen die nauw met hen gelieerd zijn, in de betekenis van artikel 1, lid 2, van Richtlijn 2004/72/EG van de Commissie[33], mogen geen financiële instrumenten kopen of verkopen die worden uitgegeven, gegarandeerd of anderszins ondersteund door een gecontroleerde entiteit binnen hun gebied van wettelijke controlewerkzaamheden, met uitzondering van rechten van deelneming in instellingen voor gediversifieerde collectieve belegging, met inbegrip van beheerde fondsen zoals pensioenfondsen of levensverzekeringen, noch betrokken zijn bij het sluiten van een transactie in dergelijke financiële instrumenten. 3. Personen of kantoren als bedoeld in lid 2 mogen niet deelnemen in of op andere wijze invloed uitoefenen op de vaststelling van een wettelijke controle van financiële overzichten van een bepaalde gecontroleerde entiteit, indien zij: a) financiële instrumenten van de gecontroleerde entiteit bezitten, met uitzondering van rechten van deelneming in instellingen voor gediversifieerde collectieve belegging; b) financiële instrumenten bezitten van een entiteit die verbonden is met een gecontroleerde entiteit waarvan de eigendom een belangenconflict kan veroorzaken of over het algemeen kan worden opgevat als een belangenconflict veroorzakend, met uitzondering van rechten van deelneming in instellingen voor gediversifieerde collectieve belegging; c) onlangs een dienstverband bij de gecontroleerde entiteit hebben gehad dat of een zakelijke of andere relatie hebben gehad met de gecontroleerde entiteit die een belangenconflict kan veroorzaken of over het algemeen kan worden opgevat als een belangenconflict veroorzakend. 4. Personen of kantoren als bedoeld in lid 2 mogen geen geld, geschenken of gunsten vragen of accepteren van personen met wie de wettelijke auditor of het auditkantoor een contractuele relatie heeft. 5. Nationale maatregelen met betrekking tot beroepsethiek die zijn vastgesteld uit hoofde van artikel 21, lid 1, van Richtlijn 2006/43/EG en niet verenigbaar zijn met de leden 2, 3 en 4, zijn niet van toepassing. Artikel 8 Dienstverband van voormalige wettelijke auditors of van werknemers van wettelijke auditors of auditkantoren bij organisaties van openbaar belang 1. Een wettelijke auditor of een belangrijke controlepartner die namens een auditkantoor een wettelijke controle van financiële overzichten van een organisatie van openbaar belang uitvoert, mag pas nadat een periode van ten minste twee jaar is verstreken sinds hij of zij zich als wettelijke auditor of voornaamste controlepartner uit de controleopdracht heeft teruggetrokken: a) een centrale leidinggevende functie in de gecontroleerde entiteit aanvaarden; b) lid worden van het auditcomité van de gecontroleerde entiteit of, wanneer een dergelijk comité niet bestaat, van het orgaan dat soortgelijke bevoegdheden heeft als een auditcomité; c) een niet bij het dagelijks bestuur betrokken lid van het leidinggevende orgaan en/of lid van het toezichthoudende orgaan van de gecontroleerde entiteit worden. 2. Werknemers van een wettelijke auditor of een auditkantoor die een wettelijke controle van financiële overzichten van een organisatie van openbaar belang uitvoeren, alsmede andere natuurlijke personen van wie diensten ter beschikking of onder beheer van een dergelijke auditor of kantoor worden gesteld, mogen, wanneer deze werknemers of andere natuurlijke personen persoonlijk toegelaten zijn als wettelijke auditors, pas functies als bedoeld in lid 1, onder a), b) en c), aanvaarden nadat een periode van ten minste één jaar is verstreken sinds hij of zij direct betrokken was bij de wettelijke controleactiviteiten. Artikel 9 Honoraria voor controles 1. De honoraria voor de levering van wettelijke controles van financiële overzichten aan organisaties van openbaar belang mogen geen voorwaardelijke honoraria zijn. Voor de toepassing van de eerste alinea, wordt onder een voorwaardelijk honorarium verstaan een honorarium voor controleopdrachten berekend op een vooraf vastgelegde basis die verband houdt met de uitkomst of het resultaat van een transactie of het resultaat van het uitgevoerde werk. Een honorarium wordt niet als voorwaardelijk beschouwd, als een rechtbank of een bevoegde autoriteit het heeft vastgesteld. 2. Wanneer de wettelijke auditor of het auditkantoor de gecontroleerde entiteit gerelateerde financiële diensten levert als bedoeld in artikel 10, lid 2, mogen de honoraria voor deze diensten niet meer bedragen dan 10 procent van de door de gecontroleerde entiteit betaalde honoraria voor de wettelijke controle van financiële overzichten. 3. Wanneer de totale honoraria die van een organisatie van openbaar belang worden ontvangen voor de wettelijke controle van financiële overzichten, meer dan 20 procent vormen of, voor twee opeenvolgende jaren, meer dan 15 procent vormen van de totale jaarlijkse honoraria die de wettelijke auditor die of het auditkantoor dat de wettelijke controle uitvoert, ontvangt, meldt de auditor of het kantoor aan het auditcomité dat het totaal van deze honoraria meer dan 20 dan wel 15 procent, al naargelang het geval, van de totale door het kantoor ontvangen honoraria uitmaakt, en worden de besprekingen als bedoeld in artikel 11, lid 4, onder d), gevoerd. Het auditcomité overweegt of de controleopdracht moet worden onderworpen aan een kwaliteitsbeoordeling door een andere wettelijke auditor of ander auditkantoor, voordat de controleverklaring wordt afgegeven. Wanneer de totale honoraria die van een organisatie van openbaar belang worden ontvangen voor de wettelijke controle van financiële overzichten, voor twee opeenvolgende jaren 15 procent of meer vormen van de totale jaarlijkse honoraria die de wettelijke auditor die of het auditkantoor dat de wettelijke controle uitvoert, ontvangt, brengt de auditor of het kantoor deze situatie ter kennis van de in artikel 35, lid 1, bedoelde bevoegde autoriteit. De in artikel 35, lid 1, bedoelde bevoegde autoriteit besluit op objectieve gronden die zijn aangereikt door de wettelijke auditor of het auditkantoor of de wettelijke auditor of het auditkantoor van deze entiteit de wettelijke controle mag voortzetten gedurende een aanvullende periode die in elk geval niet langer dan twee jaar mag duren. Wanneer de gecontroleerde entiteit is vrijgesteld van de verplichting om een auditcomité te hebben, beslist de gecontroleerde entiteit welk orgaan van de entiteit zich met de wettelijke auditor of het auditkantoor zal bezighouden voor de doeleinden van de in dit lid uiteengezette verplichtingen. Artikel 10 Verbod op het leveren van niet-controlediensten 1. Een wettelijke auditor of een auditkantoor die de wettelijke controle van financiële overzichten van organisaties van openbaar belang uitvoeren, mag de gecontroleerde entiteit, haar moederonderneming en de door haar gecontroleerde ondernemingen wettelijke controlediensten en gerelateerde financiële controlediensten leveren. Wanneer de wettelijke auditor tot een netwerk behoort, mag een lid van dit netwerk aan de gecontroleerde entiteit, haar moederonderneming of haar gecontroleerde ondernemingen binnen de Unie wettelijke controlediensten of gerelateerde financiële controlediensten leveren. 2. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder 'gerelateerde financiële controlediensten' verstaan: a) de controle of beoordeling van tussentijdse financiële overzichten; b) de verstrekking van betrouwbaarheidsverklaringen met betrekking tot corporate governance; c) de verstrekking van betrouwbaarheidsverklaringen met betrekking tot maatschappelijk verantwoord ondernemen; d) de verstrekking van betrouwbaarheidsverklaringen met betrekking tot of attestatie van de verslaglegging aan regelgevers van financiële instellingen uit hoofde van het regelgevingskader die verder gaat dan de wettelijke controle van financiële overzichten en bedoeld is om regelgevers bij te staan bij het vervullen van hun taak, zoals verklaringen over kapitaalvereisten of specifieke solvabiliteitsratio’s die bepalen hoe waarschijnlijk het is dat een onderneming aan haar schuldverplichtingen zal kunnen blijven voldoen; e) de verstrekking van certificering inzake de naleving van belastingvoorschriften indien een dergelijke attestering door de nationale wetgeving wordt voorgeschreven; f) elke andere wettelijke taak die verband houdt met controlewerkzaamheden die door de wetgeving van de Unie is opgelegd aan de wettelijke auditor of het auditkantoor. 3. Een wettelijke auditor die of een auditkantoor dat de wettelijke controle van organisaties van openbaar belang uitvoert, mag noch direct noch indirect niet-controlediensten verstrekken aan de gecontroleerde entiteit, haar moederonderneming en de door haar gecontroleerde ondernemingen. Indien de wettelijke auditor tot een netwerk behoort, mag geen enkel lid van dit netwerk niet-controlediensten verstrekken aan de gecontroleerde entiteit, haar moederonderneming en de door haar gecontroleerde ondernemingen binnen de Unie. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder niet-controlediensten verstaan: a) diensten die te allen tijde belangenconflicten teweegbrengen: i) diensten van deskundigen die geen verband houden met de controle, diensten inzake belastingadvies, algemene bedrijfsvoering en andere adviesdiensten; ii) boekhouding en het opstellen van administratieve vastleggingen en financiële overzichten; iii) het ontwikkelen en ten uitvoer leggen van de interne beheersings- of risicobeheersprocedure die verband houdt met de opstelling en/of controle van financiële informatie in de financiële overzichten, alsook risicoadvies; iv) waarderingsdiensten, het geven van een oordeel over de getrouwheid of verklaringen over inbreng in natura; v) actuariële en juridische diensten, waaronder de beslechting van rechtsgeschillen; vi) het ontwikkelen en ten uitvoer leggen van in artikel 2, lid 13, onder b) tot en met j), van Richtlijn 2006/43/EG bedoelde financiële informatietechnologiesystemen voor organisaties van algemeen belang; vii) het deelnemen aan de interne beheersing van de auditcliënt en het leveren van diensten die verband houden met de interne beheersingsfunctie; viii) diensten van een makelaar of handelaar, beleggingsadviseur of investeringsbank; het voor de auditcliënt optreden bij de beslechting van rechtsgeschillen; b) diensten die belangenconflicten kunnen teweegbrengen: i) personeelsdiensten, met inbegrip van het werven van hogere leidinggevenden; ii) het verschaffen van zachte garanties aan beleggers in het kader van de emissie van effecten van een onderneming; iii) het ontwikkelen en ten uitvoer leggen van in artikel 2, lid 13, onder a), van Richtlijn 2006/43/EG bedoelde financiële informatietechnologiesystemen voor organisaties van algemeen belang; iv) due diligence-diensten aan de verkopende of kopende partij over potentiële fusies en acquisities en het verstrekken van betrouwbaarheidsverklaringen over de gecontroleerde entiteit aan andere partijen in een financiële of zakelijke transactie. In afwijking van de eerste en tweede alinea mogen de onder b), iii) en iv) vermelde diensten door de wettelijke auditor of het auditkantoor worden verstrekt, op voorwaarde dat de in artikel 35, lid 1, bedoelde bevoegde autoriteit hiervoor haar voorafgaande toestemming heeft verleend. In afwijking van de eerste en tweede alinea mogen de onder b), i) en ii) vermelde diensten door de wettelijke auditor of het auditkantoor worden verstrekt, op voorwaarde dat het in artikel 31 van deze verordening bedoelde auditcomité hiervoor zijn voorafgaande toestemming heeft verleend. 4. Wanneer een lid van het netwerk waartoe de wettelijke auditor die of het auditkantoor dat de wettelijke controle van financiële overzichten van een organisatie van openbaar belang uitvoert, behoort, niet-controlediensten levert aan een onderneming met rechtspersoonlijkheid in een derde land die wordt beheerst door de gecontroleerde organisatie van openbaar belang, beoordeelt de betrokken wettelijke auditor of het betrokken auditkantoor of zijn of haar onafhankelijkheid in het gedrang wordt gebracht door de levering van zulke diensten door het lid van het netwerk. Als zijn of haar onafhankelijkheid in het gedrang wordt gebracht, past de wettelijke auditor of het auditkantoor veiligheidsmaatregelen toe om de bedreigingen als gevolg van het leveren van zulke diensten in een derde land in te perken. De wettelijke auditor of het auditkantoor mag de wettelijke controle van financiële overzichten van de organisatie van openbaar belang uitsluitend blijven uitvoeren als hij, zij of het conform artikel 11 kan rechtvaardigen dat het verlenen van deze diensten zijn of haar professionele oordeelsvorming en de controleverklaring niet beïnvloedt. Betrokkenheid bij de besluitvorming van de gecontroleerde entiteit en het leveren van de diensten als bedoeld onder a), ii) en iii) van lid 3, worden in alle gevallen geacht deze onafhankelijkheid in het gedrang te brengen. De levering van de diensten als bedoeld onder a), i) en iv) tot en met viii) van lid 3, alsook elke uitbesteding in verband met deze diensten wordt verondersteld de onafhankelijkheid in het gedrang te brengen. De wettelijke auditor of het auditkantoor kan bij de bevoegde autoriteit te rade gaan voor een oordeel over deze kwestie. 5. Wanneer meer dan één derde van de jaarlijkse inkomsten van een auditkantoor uit controles afkomstig is van grote organisaties van openbaar belang en het auditkantoor behoort tot een netwerk waarvan de gezamenlijke jaarlijkse inkomsten van de leden uit controles binnen de Europese Unie me