1.Inleiding

Tussen 2007 en 2013 is het aantal mensen in Europa dat meer dan een jaar werkloos is verdubbeld. Tijdens de piek van deze sterke stijging van de langdurige werkloosheid werden ongeveer 12 miljoen mensen in de hele Europese Unie getroffen. Dit was een van de belangrijkste uitdagingen voor de agenda voor banen en groei, zoals destijds uiteengezet in de politieke beleidslijnen van voorzitter Juncker .

Met het economisch herstel dat volgde, verbeterde de ontwikkeling van de werkloosheid, maar het aantal langdurig werklozen dat een baan vond bleef laag. In de meeste lidstaten bleef het aandeel langdurig werklozen onder de werklozen toenemen, met ernstige sociale gevolgen.

De aanbeveling van de Raad betreffende de integratie van langdurig werklozen op de arbeidsmarkt van 2016 is bedoeld om deze uitdagingen aan te pakken door het bevorderen van maatregelen op korte of middellange termijn om te zorgen dat werklozen sneller aan het werk kunnen. In de aanbeveling worden de lidstaten opgeroepen om:

1.de inschrijving van langdurig werklozen bij een arbeidsvoorzieningsdienst te bevorderen;

2.meer geïndividualiseerde steun te bieden aan langdurig werklozen met behulp van een gedetailleerde beoordeling van de behoeften en ervoor te zorgen dat binnen 18 maanden een herintegratieovereenkomst wordt gesloten;

3.de continuïteit van de steun te verbeteren door het dienstenaanbod voor langdurig werklozen te coördineren via een centraal contactpunt;

4.partnerschappen aan te moedigen en te ontwikkelen tussen werkgevers, sociale partners, arbeidsvoorzieningsdiensten, overheden, sociale diensten en aanbieders van onderwijs en opleidingen, en diensten voor werkgevers te ontwikkelen.

Op die manier beoogt de aanbeveling niet alleen de Europese werkgelegenheidsstrategie en het besluit van de Raad betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten te versterken , maar ook de aanbeveling van de Commissie over de actieve inclusie van personen die van de arbeidsmarkt zijn uitgesloten van 2008 en de aanbeveling van de Raad van 2013 tot invoering van een jongerengarantie aan te vullen .

De afgelopen vijf jaar heeft de EU ononderbroken economische groei doorgemaakt, die gepaard ging met een herstel van de investeringen, een grotere vraag van de consument, een verbetering van de openbare financiën en het scheppen van banen, waarbij een recordaantal van 240 miljoen mensen aan het werk is. In overeenstemming met deze trends is de langdurige werkloosheid blijven dalen, van 5,2 % in 2013 tot gemiddeld 3,5 % in de EU in 2017 . Sinds de goedkeuring van de aanbeveling is het aantal langdurig werklozen met meer dan 2,5 miljoen gedaald. De situatie verschilt echter in de EU en in sommige lidstaten is het niveau van voor de crisis nog niet bereikt. Het aandeel van langdurig werklozen in het totale aantal werklozen bedraagt nog steeds ongeveer 45 %.

2.Belangrijkste bevindingen van de evaluatie

In de aanbeveling is bepaald dat de Commissie in 2019 aan de Raad verslag moet uitbrengen over de uitvoering in de lidstaten en op EU-niveau. De evaluatie heeft betrekking op alle vijf criteria van de vereisten inzake betere regelgeving – doeltreffendheid, efficiëntie, samenhang, relevantie en EU-meerwaarde . De onderzochte periode loopt van de eerste helft van 2015 tot en met november 2018.

Uit de evaluatie is gebleken dat de lidstaten in de hele EU in overeenstemming met de aanbeveling maatregelen hebben getroffen. De belangrijkste beleidswijzigingen hebben plaatsgevonden in de lidstaten met minder ontwikkelde steun voor langdurig werklozen, wat heeft geleid tot een grotere convergentie van de beleidsbenaderingen in de hele EU. Aangezien de aanbeveling oproept tot veranderingen die vaak structureel zijn, waarvoor politieke steun vereist is en die tijd nodig hebben om voelbaar te worden, is het echter te vroeg om conclusies te trekken over de volledige gevolgen ervan, waaronder het effect op de werkloosheid. Externe effecten op deze percentages, met name de over het algemeen gunstige economische ontwikkelingen, spelen ook een rol. In algemene zin is het belangrijk op te merken dat de gevolgen van de aanbeveling pas volledig kunnen worden beoordeeld wanneer gegevens over minstens drie volledige jaren van uitvoering beschikbaar zijn .

2.1Doeltreffendheid

Aanmoedigen van proactieve benadering

Inschrijving bij openbare diensten voor arbeidsvoorziening (ODA's) is van essentieel belang voor het ontvangen van steun voor de integratie op de arbeidsmarkt. Een gemeenschappelijk kenmerk van lidstaten met hoge inschrijvingspercentages is het stellen van voorwaarden aan uitkeringen.