8.4

Het EESC wenst de potentiële bijdrage van enkele van de belangrijkste stakeholders te benadrukken: — De sociale dialoog is een belangrijk hulpmiddel voor de totstandbrenging van de kennismaatschappij. Het is van belang dat het MKB bij deze dialoog wordt betrokken. Levenslang leren, innovatie en aanvullende sociale bescherming zijn enkele van de belangrijke thema's die in de sociale dialoog aan bod kunnen komen. — In veel lidstaten hebben de sociale partners een aanzienlijke bijdrage geleverd, vooral met hun gemeenschappelijke verklaringen en cao's inzake levenslang leren. Toch vallen nog lang niet alle werknemers onder dergelijke gezamenlijke overeenkomsten. Hoewel zeer verschillend van aard hebben de acties ook veel gemeen, zoals het recht voor alle werknemers om deel te nemen aan permanente opleidingsmaatregelen, de uitstippeling van carrièreplannen en kaders voor de beoordeling van kwalificaties. De toepassing op nationaal niveau van de in 2002 gesloten raamovereenkomst tussen de Europese sociale partners dient te worden geëvalueerd. — Collectieve onderhandelingen kunnen het marktfalen van bedrijven die niet genoeg investeren in opleiding, corrigeren. (14) Door middel van sectorale en nationale collectieve overeenkomsten wordt een level playing field tot stand gebracht, waardoor ondernemingen meer kunnen investeren in opleidingen voor laagopgeleide werknemers. De toegang tot levenslang leren is verbeterd door de investeringen in menselijke hulpbronnen te spreiden. — Bedrijven zijn belangrijke actoren als het erom gaat meer en betere banen te scheppen in de Gemeenschappelijke Europese Kennisruimte. Zij zouden moeten anticiperen op veranderingen door strategische investeringen te doen in de productie en toepassing van kennis, en die veranderingen op die manier in de hand moeten houden. Ook zouden zij openhartig verslag moeten doen van hun activiteiten op het gebied van levenslang leren, innovatie en onderzoek alsmede van herstructurering als onderdeel van hun maatschappelijk verantwoord ondernemerschap. — Instellingen voor financiële kredieten en risicokapitaal kunnen particulier aandelenkapitaal en risicokapitaal en fondsen beschikbaar stellen voor innovatieve ondernemingen, met name van het MKB, en kunnen samen met de overheid geïntegreerde steunmaatregelen ontwikkelen. Zij zouden daarvoor gebruik moeten maken van de nieuwe faciliteiten die worden geboden door het programma voor concurrentievermogen en innovatie (PCI) (15) en het Europees Investeringsfonds (EIF), en nieuwe financiële oplossingen moeten aandragen. — Op solidariteit gebaseerde organisaties van de sociale economie kunnen zowel economische als sociale innovaties bevorderen om werkgelegenheid te creëren en door de integratie van kansarme groepen sociale uitsluiting te bestrijden. — Informele onderwijsorganisaties buiten het openbaar onderwijs — zoals onderwijsorganisaties die door de sociale partners of verenigingen worden gerund — zijn zeer efficiënt gebleken voor het aanbieden en aanpassen van structuren en methoden voor levenslang leren, ten einde alle sociale groepen in staat te stellen aan de kennismaatschappij deel te nemen. — Consumenten kunnen een impuls geven aan innovatie en technologieën die de kwaliteit van het bestaan verhogen, waarbij de sociale en ethische gevolgen de nodige aandacht krijgen. — Vooral jongeren kunnen hiervan profiteren, omdat zij openstaan voor nieuwe kennis en technologieën. In het kader van de Lissabonstrategie kunnen zij bijdragen d.m.v. het „Europees pact voor de jeugd”. (16) Belangrijke actieterreinen zijn het scheppen van arbeidsmogelijkheden voor studenten in het hoger onderwijs, en maatregelen om het aantal vroegtijdige schoolverlaters terug te dringen. — Voor vrije beroepen en zelfstandigen is er eveneens een rol in de kennismaatschappij, door de invoering van toegangskwalificaties en acties voor levenslang leren op hun respectieve werkterreinen. — Universiteiten en instellingen voor hoger onderwijs moeten actief deelnemen aan de strategie, omdat zij de sleutel zijn voor de overgang op de kennismaatschappij. De samenwerking tussen het bedrijfsleven en de universiteiten moet worden aangemoedigd, zodat de resultaten van toegepast onderzoek worden verspreid en de transnationale mobiliteit van studenten wordt bevorderd. — De onderzoekswereld kan samen met de lidstaten het beroep van onderzoeker meer aanzien geven, en onderzoekers betrekken bij grensoverschrijdende samenwerking overeenkomstig het Europees Handvest voor Onderzoekers en de gedragscode voor de aanwerving van onderzoekers, waardoor een onderzoekscarrière aantrekkelijker wordt gemaakt.