NL    NL NL 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 30.5.2008 
SEC(2008)1944 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
Begeleidend document bij de mededeling aan de Raad, het Europees Parlement en het 
Europees Economisch en Sociaal  Comité „Naar een Europese strategie inzake e-justitie” 
 
SAMENVATTING VAN DE  EFFECTBEOORDELING 
COM(2008)329 final 
 SEC(2008)1947  
NL 2   NL WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
Samenvatting van de effectbeoordeling bij de  mededeling aan de Raad, het Europees 
Parlement en het Europees Economisch en So ciaal Comité „Naar een Europese strategie 
inzake e-justitie” 
1. De politieke achtergrond 
In juni 2007 heeft de Raad JBZ (document 10393/07 JURINFO 21) verschillende prioriteiten 
vastgesteld voor de ontwikkeling van e- justitie in de Europese Unie: 
– oprichten van een Europese in terface (e-justitieportaal); 
– scheppen van de voorwaarden voor de koppe ling van verschillende registers, zoals 
strafregisters, insolventieregisters, handels - en bedrijvenregiste rs en kadasters; 
– starten van de voorbereidingen voor he t gebruik van ICT voor de Europese 
betalingsbevelprocedure, in overeenstem ming met Verordening (EG) nr. 1896/2006; 
– verbeteren van het gebruik va n de videoconferentietechniek  in grensoverschrijdende 
procedures, inzonderheid voor  de bewijsverkrijging; 
– ontwikkelen van hulpmiddelen voor  vertolking en vertaling. 
Tijdens het Duitse, het Portugese en het ( huidige) Sloveense voorzi tterschap zijn de 
werkzaamheden in verband met e- justitie gestaag vooruitgegaan. 
Werkzaamheden in dit verband moeten: – prioriteit geven aan ope rationele projecten; 
– de voorkeur geven aan gedecentraliseerde st ructuren, terwijl op Europees niveau voor 
coördinatie wordt gezorgd; 
– gebaseerd worden op bestaande rechtsinstrume nten en gebruik maken van IT-instrumenten 
om hun doeltreffendheid te verhogen. 
Ook het Europees Parlement heeft zich voor het project e-ju stitie uitgesproken. 
Op dit gebied zijn er reeds verschillende initia tieven op Europees en nationaal niveau aan de 
gang (document 6358/08, JURINFO 14). 
Het gebruik van moderne informatietechnol ogieën, zowel op civiel rechtelijk als op 
strafrechtelijk gebied, is steeds door de  Commissie aangemoedigd. Verschillende 
instrumenten die zijn aangenomen in het kader van de justitiële same nwerking in burgerlijke 
zaken voorzien in deze mogelijkheid, zoals he t Europese betalingsbevel, de verordening 
inzake bewijsvoering en de Europese procedur e voor geringe vorderinge n. Voorts beheert de 
Commissie sedert 2003 in nauwe samenwerki ng met de lidstaten het „portaal” van het 
Europese justitiële netwerk in burgerlijke en  handelszaken, dat voor de burgers in 22 talen 
toegankelijk is. De Commissie heeft ook de Europese justitiële atlas ontworpen, een 
NL 3   NL elektronisch instrument dat ter beschikking staat van rechters en  beoefenaars van juridische 
beroepen en waarmee zij online grensovers chrijdende procedures kunnen behandelen. Deze 
twee instrumenten zijn ontegensp rekelijk hoekstenen van een to ekomstig Europees kader voor 
e-justitie. 
Op strafrechtelijk gebied werkt de Commissie aan een instrument waar mee informatie uit de 
strafregisters van de lidstaten kan worden ui tgewisseld. Voorts heeft Eurojust beveiligde 
communicatiesystemen met nationale autoriteiten  ontwikkeld, met name in het kader van het 
projet E-POC. 
De komende jaren zal e-justitie ruime gelege nheid bieden om de Europese rechtsruimte 
concreter te maken voor de burgers. Om een  globale strategie voor deze belangrijke 
aangelegenheid vast te stellen, wenst de Commissie in mei een  mededeling inzake e-justitie 
aan te nemen. In deze mededeli ng zullen objectieve criteria  worden vastgesteld om de 
prioriteiten te bepalen, vooral  voor toekomstige projecten op Europees niveau, met de 
bedoeling binnen een redelijke termijn concrete resultaten te bereiken. 
2. Vaststelling van het probleem 
Terwijl de vraag naar justitie in heel Europa toeneemt en de grensoverschrijdende dimensie 
daarvan gestaag aan belang wint  ingevolge de grotere mobili teit van marktdeelnemers en 
burgers, slagen de traditionele rechtsstelsels er niet in doeltreffend te reageren op nieuwe 
behoeften. Grensoverschrijdende justitie heeft geheel eigen kenmerken en brengt specifieke 
uitdagingen mee waarvoor passende en innovati eve oplossingen moeten worden gevonden. 
De voornaamste nadelen van grensoverschri jdende justitie kunnen als volgt worden 
samengevat: 
– te weinig bekendheid met procedures in andere lidstaten; 
– taalbarrières; 
– moeilijkheden bij de uitwisseling van informa tie tussen gerechtelijke autoriteiten van 
verschillende lidstaten; 
– gebrek aan vertrouwen tussen gerechtelijke autoriteiten van versch illende lidstaten; 
– onvoldoende tenuitvoerlegging van bestaande EU-instrumenten; 
– problemen in verband met de beveiliging en authenticatie van documenten. 
De diversiteit van de bestaande  nationale initiatieven op dit gebied wijst weliswaar op het 
belang van het fenomeen, maar kan er ook to e leiden dat er op na tionaal niveau voor 
verschillende en uiteenlopende technische  oplossingen wordt gekozen. Hierdoor kan de 
interoperabiliteit ernstig in de problemen kome n. Het initiatief e-jus titie wil dit risico 
voorkomen door een gemeenschappe lijke aanpak voor te stellen. 
NL 4   NL 3. Doelstellingen van het initiatief 
In de mededeling worden de volge nde doelstellingen vastgesteld: 
– informatie gemakkelijker toegankelijk maken, door  deze online te plaatsen en op gezette 
tijden bij te werken; 
– procedures versnellen, met name door het gebr uik van videoconferentie te stroomlijnen en 
de gecoördineerde ontwikkeling van e-justitie te ondersteunen; 
– het wederzijdse vertrouwen tussen gerechtel ijke autoriteiten verbeteren, met name door 
taalbarrières weg te nemen en betrouwbare inst rumenten aan te reiken om de beveiliging 
en authenticatie van gegevens te garanderen; 
– de mechanismen voor grensoverschrijdende ju stitiële samenwerking versterken, met name 
door praktische instrumenten te ontwikke len en de toepassing van bestaande 
EU-instrumenten te vergemakkelijken; 
– bestaande projecten coördineren en zorgen voor hun samenhang. 
4. Beleidsopties 
In het verslag van de effect beoordeling worden vier versch illende beleidsopties om de 
problemen aan te pakken, onderzocht, waaronder het status quo (optie 1). 
a) Optie 1 (status quo): e-justitie wordt aan de lidstaten overgelaten en de bestaande 
projecten worden voortgezet 
+ Er zijn geen middelen nodig − Het is onwaarschijnlijk dat de huidige problemen worden opgelost. Er bestaat 
een gevaar van uiteenlopende technische oplossingen 
b) Optie 2 (steun voor grensoverschrijd ende maatregelen en aanmoedigen van 
uitwisselingen van beproefde methoden) 
+ Nationale projecten zullen waarschijnlijk  een grotere dynamiek krijgen. Er zijn 
weinig middelen nodig 
− Beperkte ambitie en pr obleemoplossende capaciteit 
c) Optie 3 (Europees initiatief inzake e-just itie): op basis van vier criteria kan de 
strategie op de volgende maatregelen geconcen treerd worden: gebruik van videoconferentie, 
oprichting van een e-justitieportaal, betere hul p bij vertaling door de ontwikkeling van online 
geautomatiseerde vertaalhulpmiddelen, verbetering van de communicatie tussen gerechtelijke autoriteiten, meer koppelingen tu ssen nationale registers, onlin e-instrumenten voor Europese 
procedures (bijvoorbeeld het Europese betalingsbevel) 
+ Combineert Europese dimensie en nationale bevoegdheid. Levert 
schaalvoordelen op 
NL 5   NL − Verschillende projecte n vereisen afzonderlijke beoordelingen van de 
haalbaarheid 
d) Optie 4 (wetgevend optreden): horizontal e instrumenten waarbij gemeenschappelijke 
technische en juridische norme n voor e-justitie worden opgelegd 
+ Gemeenschappelijke oplossingen die uiterst doeltreffend zijn − Rechtsgrondslag, politieke gevoe ligheid van de aangelegenheid 
5. Optie die de voorkeur geniet 
Optie 3, die elementen van optie 2 bevat, is  de beleidsoptie di e de voorkeur geniet. 
Waarom? 
• De ontwikkeling van concrete projecten ter ve rbetering van de justitiële samenwerking 
(vertalingen, videoconferentie enzovoort) wordt aangemoedigd. 
• Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel wordt initiatief inzake e-justitie op nationaal 
niveau aangemoedigd, terwijl de samenhang op  Europees niveau gegarandeerd wordt door 
de uitwisseling van beproefde methoden. 
• Het gevaar van uiteenlopende technische op lossingen wordt vermeden, zonder dat er een 
enkele norm hoeft te worden opgelegd. 
• Er kunnen schaalvoordelen tot stand worden ge bracht en nationale overheden en burgers 
kunnen kosten besparen, zonder dat er een buite nsporige financiële la st op de schouders 
van de EU en de lidstaten wordt gelegd. 
• Er wordt een basis voor een scharnierfunctie va n de instellingen van de EU gelegd, terwijl 
de (juridische en politieke ) valkuilen van een wetgevend optreden worden vermeden. 
6. Wie worden met het probleem geconfronteerd? 
• De lidstaten, bij wie de primaire verantw oordelijkheid berust om te zorgen voor 
doeltreffende en betrouwbare justitie. 
• De Europese Commissie, al s hoedster van de verdragen. 
• De gerechtelijke autoriteiten van de lidstaten, die meer gesofisticeerde instrumenten nodig 
hebben om te communiceren, vooral in  grensoverschrijdende gevallen. 
• De beoefenaars van juridisc he beroepen, de burgers en  de ondernemingen, die allen 
voorstander zijn van een beter gebruik van IT -instrumenten, zodat beter gereageerd kan 
worden op hun behoeften op het gebied van justitie. 
NL 6   NL 7. Wie zijn geraadpleegd? 
Bij de voorbereiding van de effectbeoordeli ng werd rekening gehouden met de reacties van 
lidstaten, gerechtelijke autoriteiten, beoefe naars van juridische beroepen, burgers en 
ondernemingen. Voorafgaand aan het opstellen van deze effectbeoordeling werden al deze actoren direct of i ndirect geraadpleegd. 
Om de behoeften van de burgers op het gebied van ci viele justitie te meten, is gebruikgemaakt 
van het resultaat van een Eurobarometeronderz oek in verband met civiele justitie. De 
standpunten van de beoefenaars van juridische  beroepen werden verzameld door middel van 
een vragenlijst die via het justi tiële netwerk in burgerlijke zaken en het justitiële netwerk in 
strafzaken werd verspreid. De standpunten van de gerechtelijke autoriteiten van de lidstaten 
werden verzameld door middel van vragenlijsten over het gebruik van ICT in de gerechtelijke 
stelsels van de lidstaten, over insolventieregisters en  over videoconferentie, die door de Raad 
werden verspreid. 
Bij de interne raadpl eging heeft het leidende DG nauw e contacten onderhouden met de DG’s 
DIGIT, DGT, ENTR, INFSO, MARKT, TREN, OLAF, OPOCE en SG.