De oorspronkelijk in het financieringsbesluit vastgestelde begrotingsmiddelen die via begrotingslijn 05 08 06 voor voorlichtingsacties ter beschikking waren gesteld, bedroegen 8 miljoen EUR in 2013 en 11 miljoen EUR in 2014 (met inbegrip van de bijdrage van DG AGRI aan de institutionele communicatiecampagne van de Commissie "EU: working for you"). De verdeling tussen overheidsopdrachten (acties op initiatief van de Commissie) en subsidies (gecofinancierde acties) was als volgt (voorlopige cijfers):

Voorts waren de voorlichtingsacties die in de verslagperiode werden uitgevoerd, gebaseerd op een in 2010 goedgekeurde "Strategie voor de externe communicatie voor het GLB 2010-2015" van DG Landbouw en Plattelandsontwikkeling (DG AGRI) en werd voor de uitvoering gebruikgemaakt van jaarlijkse actieplannen, waarin werd aangegeven welke voorlichtingsacties in de loop van het jaar moesten worden uitgewerkt.

In artikel 45, lid 1, eerste alinea, van Verordening (EU) nr. 1306/2013 is bepaald dat de gefinancierde voorlichting met name gericht is "op de verduidelijking, uitvoering en ontwikkeling van het GLB en op de bewustmaking van het publiek van de inhoud en doelstellingen ervan, op het herstel van het consumentenvertrouwen na een crisis via voorlichtingscampagnes, op de verstrekking van informatie aan landbouwers en andere partijen die actief zijn in landelijke gebieden en op het promoten van het Europese landbouwmodel en de bevordering van het inzicht van de burgers in dit model". In artikel 45, lid 2, laatste alinea, staat: "De [...] maatregelen dragen ook bij aan de communicatie van de instellingen over de politieke prioriteiten van de Unie voor zover deze prioriteiten verband houden met de algemene doelstellingen van deze verordening".

Dit verslag gaat over de uitvoering van de voor 2013 en 2014 geplande voorlichtingsacties op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Tot 1 januari 2014 vormde Verordening (EG) nr. 814/2000 van de Raad van 17 april 2000 betreffende voorlichtingsacties op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid hiervoor de rechtsgrondslag. Intussen is deze rechtsgrondslag gewijzigd door de inwerkingtreding van Verordening (EU) nr. 1306/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 352/78, (EG) nr. 165/94, (EG) nr. 2799/98, (EG) nr. 814/2000, (EG) nr. 1290/2005 en (EG) nr. 485/2008 van de Raad. Nu is de verwijzing naar de voorlichtingsmaatregelen op het gebied van het GLB die voordien onder Verordening (EG) nr. 814/2000 vielen, opgenomen in artikel 45 van Verordening (EU) nr. 1306/2013.

1.Subsidies (gecofinancierde voorlichtingsacties op initiatief van derdenorganisaties)

Verordening (EU) nr. 1306/2013 voorziet in twee soorten maatregelen die via subsidies worden gefinancierd: gerichte voorlichtingsacties en jaarlijkse werkprogramma's. Onder een gerichte voorlichtingsactie worden voorlichtingsevenementen met een eigen aparte begroting verstaan die beperkt zijn in tijd en ruimte. Een jaarlijks werkprogramma is een reeks van twee tot vijf gerichte voorlichtingsacties. Voor 2013 en 2014 is (net als in de voorgaande jaren) besloten om ter vereenvoudiging van de subsidieregeling en ter bevordering van de samenhang tussen de verschillende communicatieacties alleen gerichte voorlichtingsacties te cofinancieren.

De uitnodigingen tot het indienen van voorstellen voor gecofinancierde acties in 2013 en 2014 waren gericht op, enerzijds, het grote publiek, met bijzondere aandacht voor jongeren in stedelijke gebieden, en, anderzijds, de plattelandsactoren, voor wie de acties op specifiekere onderwerpen moesten zijn gericht, met name de uitvoering van de nieuwe maatregelen in het kader van de hervorming van het GLB, zoals de vergroening van de steun en verplichte maatregelen voor jonge landbouwers.

Voor de bovenbedoelde acties wordt ten hoogste 50 % van de subsidiabele kosten gefinancierd. In artikel 2 van Verordening (EG) nr. 814/2000 van de Raad is evenwel bepaald dat dit percentage tot 75 % kan worden verhoogd in uitzonderlijke gevallen die in de uitvoeringsverordening zijn vastgesteld en in de uitnodiging tot het indienen van voorstellen zijn omschreven.

In het kader van de uitnodiging tot het indienen van voorstellen voor 2013 zijn 14 gerichte voorlichtingsacties voor 50 % gecofinancierd. De aan de Commissie gevraagde subsidiebedragen lagen tussen 100 500 EUR en 341 659 EUR. In het kader van de uitnodiging tot het indienen van voorstellen voor 2014 zijn 13 gerichte voorlichtingsacties gecofinancierd; voor drie daarvan bedroeg de cofinanciering 75 % omdat zij voldeden aan de voorwaarden die in de uitnodiging tot het indienen van voorstellen waren vastgesteld voor voorlichtingsacties met een uitzonderlijk karakter. Voor 2014 hield dit in dat de actie in ten minste drie lidstaten van de EU werd uitgevoerd, dat de actie werd voorgesteld door een op Europees niveau opgezet netwerk of tot doel had een dergelijk Europees netwerk op te zetten en/of te ontwikkelen, en dat de actie vergezeld ging van een verspreidingsplan waarmee in elke lidstaat ten minste 5 % van de met de actie beoogde doelgroep (het grote publiek en/of plattelandsactoren) werd bereikt. De aan de Commissie gevraagde subsidiebedragen lagen tussen 133 397 EUR en 374 119 EUR. In totaal werden in de verslagperiode 2013-2014 dus 27 voorlichtingsacties gecofinancierd. De subsidies werden vooral toegekend voor voorlichtingscampagnes, audiovisuele producties, conferenties, seminars, projecten om schoolkinderen te informeren over het GLB en instrumenten en workshops voor belanghebbenden.

Tabel 1 laat zien aan welke categorieën begunstigden subsidies werden verleend.

Tabel 1

Net als in het verleden nemen sociaal-professionele organisaties die actief zijn op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling op nationaal niveau (vaak leden van organisaties op EU-niveau) een prominente plaats in op de lijst met begunstigden. Doordat de uitnodigingen tot het indienen van voorstellen voor 2013 en 2014 meer op audiovisuele projecten gericht waren, kwamen evenwel ook drie mediaorganisaties, met name uit de audiovisuele sector, voor subsidies voor multinationale acties in aanmerking. Het werkdocument van de diensten van de Commissie bij dit verslag bevat nadere informatie over de in de verslagperiode toegekende subsidies.

De aanvragen werden beoordeeld op basis van rigoureuze subsidiabiliteits-, uitsluitings-, selectie- en toekenningscriteria, zoals vastgesteld in de uitnodiging tot het indienen van voorstellen. Dit was in overeenstemming met het Financieel Reglement en vormde tevens een weerslag van de doelstelling van de Commissie om gelijke behandeling en eerlijke concurrentie tussen de aanvragers te bereiken.

Tabel 2 geeft een overzicht van het aantal succesvolle aanvragen per lidstaat. In de verslagperiode waren vijf van de in totaal 27 succesvolle subsidieaanvragen afkomstig van nieuwe lidstaten. Voorts was er nog steeds een grote belangstelling van de zuidelijke EU-lidstaten. Vijf succesvolle aanvragen werden ingediend door organisaties op EU-niveau.

Tabel 2

Succesvolle aanvragen per lidstaat (met inbegrip van organisaties op EU-niveau)

Er zij op gewezen dat, net zoals in het verleden, een aanzienlijk aantal gecofinancierde voorlichtingsacties een breder publiek heeft bereikt dan alleen de direct betrokkenen, dankzij het sneeuwbaleffect van de vakpers en de audiovisuele media en het toegenomen gebruik van het internet en de sociale netwerken als verspreidingsinstrument.

2.Rechtstreekse acties/overheidsopdrachten (voorlichtingsacties op initiatief van de Commissie)

Net als in de voorgaande jaren is in de verslagperiode een aanzienlijk aantal voorlichtingsacties uitgevoerd op initiatief van de Commissie. Voor de uitvoering is vaak een beroep gedaan op externe technische bijstand. In de periode 2013-2014 is ongeveer 66 % van het budget naar deze acties gegaan.

Binnen dit budget zijn voorlichtingsacties uitgevoerd op het gebied van netwerkactiviteiten met journalisten (netwerkvorming bij de media) en belanghebbenden (netwerkvorming onder belanghebbenden). Met die acties werd beoogd in de sector meer synergie tussen de verschillende communicatoren tot stand te brengen en de impact van de voorlichtingsacties van DG AGRI te verveelvoudigen, met name wat het hervormde GLB betreft. In de verslagperiode heeft DG AGRI zijn rechtstreekse voorlichtingsacties immers op het grote publiek gericht met de lancering en uitvoering van een communicatiecampagne over het hervormde GLB onder de slogan "Het gemeenschappelijk landbouwbeleid van Europa: samen zorgen voor onze roots". Andere voorlichtingsacties in 2013 en 2014 hadden betrekking op regelmatig voorkomende horizontale communicatieactiviteiten, zoals de organisatie van briefings over het GLB, presentaties voor bezoekersgroepen en de organisatie van de aanwezigheid van de Europese Commissie op de Expo van Milaan, die plaatsvond van mei tot oktober 2015. In 2014 heeft DG AGRI ook deelgenomen aan een proefcampagne op het gebied van institutionele communicatie, onder leiding van DG Communicatie. Doel van deze campagne was de rol en de bijdrage van de landbouw in het dagelijks leven van de mensen en het belang van het GLB voor de EU-burger, ook voor groei en werkgelegenheid, efficiënt te belichten. De campagne ging van start in 2014 ("EU: working for you") en werd voortgezet tot medio 2015. Via de massamedia liet de campagne de toegevoegde waarde van de EU op concrete en levendige wijze zien en werden de burgers rechtstreeks bereikt. De campagne maakt deel uit van een algemene inspanning om een duidelijker boodschap te brengen over hoe de EU, via haar programma’s en beleid, helpt bij het creëren van economische groei en banen.

Het werkdocument van de diensten van de Commissie bevat meer details over deze voorlichtingsacties, inclusief de kosten ervan.

a) netwerkvorming bij de media 2013-2014