COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(90)516 def. 
Brussel, 15 november 1990 
JAARLIJKS VERSLAG 
OVER DE UITVOERING VAN DE HERVORMING VAN DE 
STRUCTUURFONDSEN 
1989 

- 1 
SAMENVATTING 
In februari 1987 heeft de Commissie In haar mededeling "Voor het succes van de 
Europese Akte" de nieuwe koers geschetst die bij het structuurbeleid van de 
Gemeenschap zou kunnen worden gevolgd. 
De eerste concrete stap voor de verwezenlijking van deze Ideeën was de 
toezegging van de Europese Raad in februari 1988 dat de Structuurfondsen 
in 1993 over tweemaal meer financiële middelen zouden kunnen beschikken dan 
in 1987. Deze Fondsen moesten zich toeleggen op een beperkt aantal prioritaire 
doelstel Iingen. 
In juni en december 1988 heeft de Raad van de Europese Gemeenschappen dan de 
basisregelingen goedgekeurd die voortaan gelden voor de bijstandsverlening van 
de Fondsen en voor de combinatie daarvan met de activiteiten van andere 
financIerIngsInstrumenten van de Gemeenschap. 
Het onderhavige verslag heeft betrekking op 1989, het eerste Jaar waarin de 
hervorming In praktijk Is gebracht. Deze hervorming berust op 
drie grondbeginselen : 
. het structuurbeleid moet een Instrument zijn waarmee werkelijke Invloed op de 
economie kan worden uitgeoefend; 
. door een meerJarenprogrammerIng van de uitgaven moet de Lld-Staten een 
stabiele en voorspelbare bijdrage van de Gemeenschap worden gegarandeerd; 
. alle partijen die een rol spelen In het structuurbeleid, en met name de 
regio's, moeten er als partner bij worden betrokken. 
Het verslag zal de In 1990 belangrijke beslissingen weergeven. Het ligt niet In 
de bedoeling te komen tot een beoordeling van het effect van de hervorming, en 
vooral tot een toetsing aan de in artikel 130 A van het Verdrag omschreven 
doelstellingen inzake economische en sociale samenhang. Vóór eind 1991 zal de 
Commissie het structuurbeleid, waaraan de Fondsen een bijdrage leveren die van 
overwegend belang Is, aan een eerste evaluatie onderwerpen. 
In 1989 was het zowel de Lid-Staten als de Commissie erom te doen reële 
betekenis te geven aan de grondbeginselen van de nieuwe verordeningen. 
Daartoe moesten alle partners die bij de activiteiten op structuurgebied zijn 
betrokken, een groot aantal verbintenissen aangaan. Op basis daarvan werd dan 
met name overgegaan tot goedkeuring van de communautaire bestekken, die ervoor 
zullen zorgen dat de structuurmaatregelen In de komende drie à vijf jaar een 
coherent geheel vormen. 
Achttien maanden uitvoering van de hervorming van de fondsen hebben alle 
betrokken partners zowel een belangrijke ervaring over nieuwe methoden van 
bijstandsverlening als een basis voor rationele en vereenvoudigde procedures 
gegeven. 
_ 2 -
Toepassing van de nieuwe beginselen .die ulLde hervormIna voortvloeien 
De uitvoering van de nieuwe verordeningen vergde In de eerste plaats enige 
programmering door de Lld-Staten. Deze moesten meerjarenplannen Indienen die 
enerzijds een uiteenzetting moesten bevatten van hun strategieën voor de Jaren 
waarin de hervorming haar beslag krijgt, en waarin anderzijds moest worden 
aangegeven welke nationale middelen daartoe zouden worden gebruikt en welke 
communautaire bijstand ter ondersteuning van het nationale beleid wenselijk 
werd geacht. Deze plannen zijn over het algemeen binnen de gestelde termijn 
Ingediend. 
Als antwoord op deze plannen heeft de Commissie In overleg met elke Lld-Staat 
en met de door de Lld-Staat aangewezen regionale autoriteiten (het zogenoemde 
partnerschap) de communautaire bestekken (CB's) uitgewerkt. Het communautaire 
antwoord dat In deze bestekken wordt gegeven, betreft zowel de prioritaire 
zwaartepunten voor de bijstandsverlening als de communautaire bijdragen die de 
Commissie voor de ondersteuning van elke doelstelling In de betrokken 
Ud-Staten wil bestemmen. 
De CB's, die Instrumenten zijn voor een echte meerJarenprogrammerIng In het 
structuurbeleid, zijn goedgekeurd binnen de In de verordeningen vastgestelde 
termijnen, afgezien van de bijzondere gevallen die zich ten aanzien van enkele 
landen hebben voorgedaan. Voor doelstelling 5 b) zijn de CB's overeenkomstig 
de verordening in 1990 goedgekeurd. 
De CB's zijn onontbeerlijk voor de programmering van de bijstandsverlening, 
maar garanderen daarom nog niet dat deze programmering een succes zal zijn. De 
effectiviteit ervan kan worden beoordeeld aan de hand van de 
betalingsverplichtingen die elk jaar worden aangegaan. 
Door deze alomvattende aanpak konden de verschillende partners die op 
regionaal, nationaal en communautair niveau bij de structuurmaatregelen zijn 
betrokken, worden samengebracht. De Commissie heeft erop toegezien dat aan de 
onderhandelingen over de CB's werd deelgenomen door alle partners, en vooral 
ook door de regio's, die hebben meebeslist over de prioritaire zwaartepunten 
voor de aan hen te verlenen bijstand. Voor sommige beleidskeuzes, met name op 
financieel gebied, is rechtstreeks met de Lid-Staat samengewerkt. Gedurende de 
gehele looptijd van de CB's zal het overleg in het kader van het partnerschap 
via de toezichtcomités worden voortgezet en geïntensiveerd. 
Eén van de voorwaarden voor het welslagen van de verdubbeling van de Fondsen is 
de inachtneming door de Lid-Staten van het beginsel dat de communautaire 
maatregelen een additioneel karakter dragen. Concreet komt dit beginsel hierop 
neer dat, terwijl de communautaire steun wordt verhoogd, de nationale 
overheidsuitgaven reëel ten minste gelijk moeten blijven zodat de totale steun 
voor structurele doeleinden stijgt. De plannen van de Lld-Staten boden de 
Commissie niet genoeg garanties wat de naleving van dit beginsel betreft. 
Daarom werd het nuttig geacht het onderzoek ter zake ook na de onderhandelingen 
over de CB's voort te zetten. In 1990 zijn hiertoe aan elke Lld-Staat formele 
verzoeken gerIcht. 
- 3 
De verdubbeling van de Fondsen gaat gepaard met een streven naar concentratie 
van de steun. Van een meerjarenbudget ten bedrage van 60,3 miljard ecu In 
prijzen van 1989 Is 38,3 miljard bestemd voor de regio's met een 
ontwikkelingsachterstand, de zogenoemde regio's van doelstelling 1. Dit moet 
er overeenkomstig de toezegging van de Europese Raad toe lelden dat deze 
regio's reeds In 1992 verdubbelde steun uit de Fondsen ontvangen. De Commissie 
heeft ernaar gestreefd om binnen het geografische toepassingsgebied van 
doelstelling 1 de concentratie het meest ten goede te laten komen aan de minst 
welvarende regio's van de betrokken landen. 
Over de verwezenlijking van het concentrâtledoel kan een gunstig oordeel worden 
geveld, dat echter op enkele punten moet worden genuanceerd. Zo kan men 
constateren dat de onder doelstelling 1 vallende Lld-Staten geen optimaal 
gebruik gemaakt hebben van de nieuwe bepaling dat tot 75 % van de totale kosten 
van de maatregelen in het kader van deze doelstelling door communautaire 
bijstand kan worden gedekt. De concentrâtlemogeiIJkheden die deze bepaling 
bood, zijn In de goedgekeurde CB's dan ook onvoldoende benut. De nationale 
begrotingen hebben derhalve meer lasten te dragen. Voor wat betreft 
doelstelling 2 kan de lijst van de in aanmerking komende gebieden als eerste 
stap beschouwd worden naar concentratie. De Commissie heeft de door de Lid­
staten voorgedragen gebieden aanzienlijk Ingekort. Door deze inkorting is het 
geografische toepassingsgebied beperkter geworden dan voorheen (behalve in het 
geval van het Verenigd Koninkrijk). Het uiteindelijke percentage van de 
bevolking in de Gemeenschap ligt tussen de 16 % en 17 %. 
De grotere bijdrage uit de Gemeenschapsbegroting moet gepaard gaan met een 
beter gebruik van de andere financieringsinstrumenten van de Gemeenschap, en 
meer in het bijzonder van de leningen van de E IB. Wegens de nieuwe eisen die 
door de hervorming worden gesteld, hebben de Commissie en de E IB in 1989 nadere 
samenwerkingsafspraken gemaakt over onder meer de maximumpercentages van de 
communautaire subsidies voor investeringen waarvan belangrijke opbrengsten te 
verwachten zijn. Hoewei de Lid-Staten in hun plannen voorai het accent op 
subsidies hebben gelegd, hebben de Commissie en de E IB zich ingespannen om in 
de CB's aan te geven welke projecten in aanmerking zouden kunnen komen voor een 
combinatie van subsidies en leningen. Dankzij deze samenwerking heeft de EIB 
de financieringsplannen voor de maatregelen In de regio's van doelstelling 1 
kunnen aanvullen met Informatie over de leningen die zij aanbiedt. In deze 
beginperiode van de tenuitvoerlegging hangt het succes van de combinatie 
leningen-subsidies echter In zeer belangrijke mate af van de concrete opzet van 
de financieringsplannen voor de verschillende operationele programma's en grote 
projecten. 
In 1989 heeft de uitvoering van de begroting een bevredigend verloop gehad. 
Voor de regio's van doelstelling 1 zijn betalingsverplichtingen ten bedrage van 
6.137 miljoen ecu aangegaan, wat meer Is dan het bedrag dat was vermeld In de 
in de begroting opgenomen Indicatieve verdeling van de kredieten over de 
doelstellingen. De regio's van doelstel Ing 1 hadden een aandeel van 77,8 % In 
de totale betalingsverplichtingen die het EFRO In 1989 heeft aangegaan. Toch 
zal men de mate van concentratie moeten beoordelen over de vijfjaarlijkse 
per lode als geheel. 
- 4 -
SpecifleKe situatie oer doelstelling 
Hoewel de algemene aanpak voor alle doelstellingen met uitzondering van 
doelstelling 5a de/elfde Is, moest bij de onderhandelingen over de 
vei wezenl1JkIng ervan rekening worden gehouden met enkele specifieke 
omstandigheden. 
Bij doelstel I Ing 1 is, afgezien van de verdubbeling van de steun, het streven 
er hoofdzakelijk op gericht de Structuurfondsen om te smeden tot een Instrument 
dat ten dienste staat van de economische ontwikkeling van de regio's met een 
ontwikkelingsachterstand (zeven landen vallen In hun geheel of gedeeltelijk 
onder deze doelstelling). Daarom heeft de Commissie besloten haar bijstand op 
een beperkt aantal prioritaire zwaartepunten te concentreren, waar mogelijk een 
werkelijke synergie tussen de drie Fondsen te ontwikkelen en een groter deel 
van de bijstand te gebruiken ter ondersteuning van produktleve Investeringen. 
Hoewel In deze regio's een belangrijk deel van de steun naar de 
basisinfrastructuur blijft gaan, zijn de CB's over het geheel genomen een 
uiting van het gemeenschappelijke voornemen van de betrokken Lld-Staten en de 
Commissie om de activiteiten van de Fondsen toe te spitsen op vergroting van 
het concurrentievermogen van de respectieve economieën. 
Voor doelstel I Ing 2 moest de Commissie allereerst de lijst van de In aanmerking 
komende gebieden vaststellen. De Lld-Staten hadden 900 gebieden voorgedragen 
die voldeden aan de door de Raad vastgestelde criteria. Uiteindelijk zijn 
daaruit 60 regio's gekozen. In de goedgekeurde CB's ligt het accent 
hoofdzakelijk op maatregelen om de economische bedrijvigheid in deze regio's 
aan te zwengelen, veeleer dan op medefinanciering van basisinfrastructuur­
voorzieningen. Omdat doelstelling 2 zeer duidelijk een regionaal karakter 
draagt, zijn de CB's op een enkele uitzondering na per regio vastgesteld. 
Wat de doelstellingen 3 en 4 betreft, dient er In de eerste plaats op te worden 
gewezen dat een meerjarenprogrammering van de communautaire bijstand hier echt 
nieuw is. Deze doelstellingen van horizontale strekking hebben betrekking op de 
gehele Gemeenschap. Terreinen als de beroepsopleiding en het 
werkgelegenheidsbeleid worden gekenmerkt door snel wisselende omstandigheden, 
wat het maken van prognoses bemoeilijkt. Daarom heeft de Commissie besloten om 
voor beide doelstellingen samen telkens slechts één CB goed te keuren voor een 
periode van drie Jaar. De onderhandelingen die daarover zijn gevoerd, hebben de 
Commissie in staat gesteld zich een oordeel te vormen over het 
werkgelegenheidsbeleid van de Lld-Staten. Toen de communautaire steun nog voor 
projecten werd verleend, was dit beleid moeilijker te beoordelen. Bovendien 
maakten deze onderhandelingen het mogelijk te komen tot een concentratie van 
middelen voor maatregelen die het meest geschikt zijn om de hoofdproblemen op 
de arbeidsmarkt op te lossen. 
Doelstel I Ing 5 omvat twee deeldoelstelIIngen. De eerste daarvan betreft de 
versnelde aanpassing van de landbouwstructuur aan de hervorming van het GLB en 
de aanpassing van verwerking- en afzetstructuren In de visserij (doelstel I Ing 
Sa). 
- 5 -
Met het oog hierop heeft de Raad eind 1989 en In de loop van 1990 op 
voorstellen van de Commissie belangrijke wijzigingen In de 
landbouwstructuurpol it lek goedgekeurd; deze wijzigingen houden In zowel een 
versterking van de complementaire aspecten van het marktbeleid als een betere 
Integratie van aspecten van milieuhygiëne en diversificatie van bedrijven. Bij 
deze gelegenheid zijn eveneens wijzigingen aangebracht aan de reeds geldende 
horizontale maatregelen. Daardoor wordt hun Inpassing In de hervorming 
verzekerd en wordt een betere afstemming bereikt met de regionale maatregelen 
in het kader van doelstelling 1 en 5b. Doelstelling 5a maatregelen zijn in het 
bijzonder van belang In de gebieden van doelstelling 1. In de CB's voor die 
regio's Is een aanzienlijk deel van de kredieten voor de uitvoering van deze 
maatregelen ondergebracht. Meer dan de helft van de betalingsverplichtingen die 
In 1989 voor doelstelling 5a zijn aangegaan, Is bestemd voor de regio's van 
doelstelling 1. Doelstelling 5a Is van toepassing op de hele gemeenschap 
(inclusief de regio's van doelstelling 1 en 5B). ZIJ zal uitgevoerd moeten 
worden In coördinatie met de regionale maatregelen. Dit kan haar effectiviteit 
ten goede komen. In de gebieden bulten doelstelling 1 zal het een financiële 
planning vergen daar haar uitgaven niet verplicht zijn en gedekt worden door 
een vooraf bepaalde begrotingstoewijzing. 
Doelstel I Ing 5b moet een antwoord bieden op de ontwikkelingsproblemen die 
worden ondervonden in vele door de hervorming van het GLB getroffen 
plattelandsgebieden van de Gemeenschap. Voor de verwezenlijking van deze 
doelstelling wordt een aanpak per plattelandsgebied toegepast. De communautaire 
maatregelen zijn erop gericht het streven naar ontwikkeling, diversificatie en 
herstel van de pi at tel andseconomie In de betrokken gebieden te ondersteunen. 
Het gaat doorgaans om vrij kleine gebieden waar de communautaire steun zeer 
gericht wordt verleend. De CB's voor deze doelstelling zijn In Juni 1990 
goedgekeurd. 
Tijdens de onderhandelingen en de goedkeuring van de CB's heeft de Commissie 
een aantal problemen onderkend die van de zijde van de structuurfondsen om een 
extra inspanning vroegen. Op grond hiervan heeft de Commissie besloten tot een 
eerste serie van initiatieven, waarbij de Lid-Staten worden uitgenodigd op de 
volgende onderwerpen programma's In te dienen omschakeling van de 
steenkolenlndustrie; milieubescherming, vooral de kustgebieden; onderzoek en 
technologische ontwikkeling in benadeelde gebieden; ontwikkeling van 
grensregio's; de ontwikkeling van perifere gebieden binnen de gemeenschap. 
Eexste conclusLas over de uitvoering-van de hervorming in 1989 
Een algemene analyse van de tenuitvoerlegging levert een vrij positief beeld 
op. De gestelde termijnen zijn In acht genomen. De onderhandelingen over de 
communautaire bestekken voor de doelstellingen 1, 2, 3 en 4 werden eind 1989 
afgerond. BIJ doelstelling 5b en bij de Initiatieven van de Gemeenschap was dit 
Iets later, wat trouwens van meet af aan was voorzien. 
Deze veelomvattende onderneming heeft overheden die aanvankelijk lang niet 
altijd op één lijn zaten, dichter bij elkaar gebracht. Aan een zelfde 
partnerschapstafel waren drie bestuurslagen vertegenwoordigd (de regio's, de 
nationale overheid en de Gemeenschap). Slechts zelden heeft een dergelijke 
vergadering niet voor alle deelnemers vruchten afgeworpen, hoewel de 
uitgangspunten bij de onderhandelingen soms vrij ver uit elkaar lagen. 
- 6 -
De onderhandelingen over de communautaire bestekken waren ook de eerste 
belangrijke gelegenheid voor gedachtenwlsseiIngen tussen de diensten van de 
Commissie, die vooral op technisch gebied deskundig zijn, en de regionale 
overheden, die meer Inzicht kunnen verschaffen In de politieke aspecten. Deze 
besprekingen zijn voor alle betrokkenen verrijkend geweest en hebben tot een 
beter wederzijds begrip geleld. Een analyse van partnerschap moet rekening 
houden met de verschillende Institutionele structuren van de Lld-Staten. Dit 
betekende dat In sommige gevallen men niet zo ver gegaan Is als men zou hebben 
gehoopt. 
Voor enkele kleine landen die op regionaal niveau een relatief weinig 
ontwikkeld ambtelijk apparaat hebben, zijn de besprekingen over de 
communautaire bestekken en over operationele programma's een gelegenheid 
geweest om zich te verdiepen In de problemen die zijn verbonden aan een 
alomvattende planning en aan de toepassing van programmeringstechnieken waarmee 
zij soms nog niet erg vertrouwd waren. 
Dit hele proces van vergaderingen en uitvoeringsmaatregelen voor de 
activiteiten waartoe in die vergaderingen Is besloten, is echter veel 
omvangrijker gebleken dan oorspronkelijk was verwacht. Dit trekt de waarde in 
twijfel van een Identieke procedure voor alle CB's. 
Bovendien Is het moeilijk geweest de In het algemeen krappe tijdlimieten te 
verzoenen met de andere verplichtingen In de verordeningen; in het bijzonder 
geldt dit de evaluatie vooraf van de communautaire bijstandsverlening. 
Een van de hoofdzaken bij de hervorming Is weliswaar een zo groot mogelijke 
deconcentratie van de beslissingen over de toekenning van kredieten; echter, 
nog steeds moet een groot aantal (soms vrij kleine) budgetten op het hoogste 
niveau worden goedgekeurd. 
De onderhandelingen van de CB's leidde tot belangrijke wijzigingen In 
vergelijking met de oorspronkelijk Ingediende programma's. Vooral de balans 
tussen basisinfrastructuren en productieve Investeringen werd aangepast; de 
beroepsopleidingen werden beter Ingepast In de economische 
ontwikkelIngsprlor I tel ten; een grotere nadruk werd gelegd op telecommunicatie, 
onderzoek en ontwikkeling en milieubescherming. 
Dankzij de voor de fol low-up getroffen regelingen, en met name In de 
vergaderingen van de Toezlchtcomltés voor de CB's en de operationele 
programma's, zal kunnen worden nagegaan of de geprogrammeerde activiteiten ook 
werkelijk worden uitgevoerd. Dit Is een belangrijk onderdeel van de gehanteerde 
steunverleningstechniek, die anders dan in het verleden niet Inhoudt dat de 
Commissie over elke maatregel uitvoerig wordt geïnformeerd . Het beheer van de 
communautaire bijstand wordt derhalve gedecentraliseerd, wat bij het 
communautaire structuurbeleid een nieuwe ontwikkeling is. Het is nog te vroeg 
om de gevolgen ervan te evalueren. 
Een van de moeilijkste onderdelen van de tenuitvoerlegging van de hervorming Is 
tenslotte een echte Integratie van de Fondsen. Dit vergt een andere aanpak bij 
de samenwerking tussen nationale overheidsinstanties en bij de uitstIppelIng 
van het beleid. In de CB's is aangegeven op welke punten een synergie tussen de 
Fondsen mogelijk Is. Van deze synergie moet nu werk worden gemaakt zodat de 
Structuurfondsen echt instrumenten worden voor de verwezenlijking van de 
prioritaire doelstellingen die de Gemeenschap met haar structuurbeleid beoogt. 
Gebeurtenissen In 199Q 
Tenslotte heeft de Commissie sinds de hervorming de mogelijkheid om, ter 
aanvulling van de maatregelen die op voorstel van de Lld-Staten worden 
gefinancierd, Initiatieven Yan do Gemeenschap te bevorderen. 
- 7 -
In dit verband heeft zij de Lid-Staten voorgesteld bijstandsaanvragen In te 
dienen voor maatregelen die van bijzonder belang zijn voor de Gemeenschap. Voor 
deze initiatieven Is 3.800 miljoen ecu beschikbaar voor de periode 1989-1993. 
Op deze wijze kan de Commissie Initiatieven op gang brengen op gebieden die 
naar haar oordeel voorrang moeten krijgen of van essentieel belang zijn met het 
oog op de voltooiing van de Interne markt en de versterking van de economische 
en sociale samenhang. 
Als aanvulling op de reeds In 1989 goedgekeurde initiatieven heeft de Commissie 
in 1990 een aantal andere Initiatieven afgerond welke zij denkt na ontvangst 
van de adviezen van het Europese Parlement, het Economisch en Sociaal Comité 
alsmede de Comités goed te keuren. 
Deze nieuwe groep van initiatieven zijn gewijd aan de volgende drie 
prioriteiten : 
- uitbreiding van basisinfrastructuren; 
- versterking van de menselijke hulpbronnen; 
- Integratie van de pi at tel andszones. 
Recente politieke gebeurtenissen, en met name de hereniging van Duitsland, 
zullen de rol doen toenemen die de Gemeenschap kan spelen bij het reeds 
begonnen proces van structurele aanpassingen. 
De Commissie heeft overeenkomstig het mandaat dat de Europese Raad haar heeft 
gegeven, aanpassingen in de Verordeningen voorgesteld om vanaf 1991 bijstand 
van de Fondsen te kunnen verlenen aan de gebieden in het voormalige DDR. Het 
voornemen bestaat om In de periode 1991-1993 financiële bijstand ten bedrage 
van 3 miljard ecu voor dit doel toe te kennen. Dit bedrag Is additioneel t.o.v. 
de bestaande middelen. 
De opgedane ervaring In het opstellen van CB's zal het gemakkelijker maken deze 
wijze van planning toe te passen op de regio's die binnen de Gemeenschap pas 
zijn geïntegreerd alsmede een effectief programma van maatregelen op te stellen 
en onverwijld uit te voeren. 
JAARLIJKS VERSLAG OVER DE UITVOERING VAN DE HERVORMING 
YAN DE STRUCTUURFONDSEN - JAAR 1989 
INHOUDSOPGAVE 
INLEIDING 
HOOFDSTUK I : BEGINSELEN VAN DE HERVORMING EN FEITELIJKE TOEPASSING ERVAN 
1 : RATIONALISATIE VAN DE METHODEN VAN BIJSTANDSVERLENING 
1.1. De programmering 
1.2. Toepassing van het partnerschapsbeginsel 
1.3. Het additionele karakter van de communautaire maatregelen 
1.4. Samenhang van het structuurbeleid met het andere beleid 
van de Gemeenschap 
2 : VERHOGING EN CONCENTRATIE VAN DE FINANCIËLE MIDDELEN 
2.1. Bepaling van de nieuwe financiële middelen die voor de 
periode van vijf jaar beschikbaar zijn 
2.2. Verdeling van de kredieten over de doelstellingen 
2.3. Indicatieve verdeling van 85 X van de EFRO-kredieten 
2.4. Bepaling van de totale bedragen voor de verschillende 
per loden die voor de onderschelden doelstellingen zijn 
vastgesteld 
2.5. Nakoming van de In de verordeningen aangegane verbintenissen 
2.6. Verdeling van de kredieten over de Lld-Staten 
3 : COMBINATIE VAN DE VERSCHILLENDE COMMUNAUTAIRE SUBSIDIE- EN 
LENINGSINSTRUMENTEN 
3.1. Beginselen 
3.2. Overeenkomst tussen Commissie en E IB 
3.3. Combinatie van subsidies en leningen In de CB's 
HOOFDSTUK II : DE OPERATIONELE FASE 
1. BEVORDEREN VAN DE ONTWIKKELING EN DE STRUCTURELE AANPASSING 
VAN REGIO'S MET EEN ONTWIKKELINGSACHTERSTAND (DOELSTELLING 1) 
1.1. Bepaling van de algemene richtsnoeren voor het regionale 
beleid 
1.2. Toetsing van de plannen voor regionale ontwikkeling aan de 
richtsnoeren van de Gemeenschap 
1.3. Voorbereiding en goedkeuring van de vormen van 
blJstandsverlening 
1.4. Integratie van de maatregelen voor landbouw en 
pI at telandsontw i kkeIIng 
2 : OMSCHAKELING VAN REGIO'S EN GRENSREGIO'S DIE ZWAAR DOOR DE 
ACHTERUITGANG VAN DE INDUSTRIE ZIJN GETROFFEN 
(DOELSTELLING 2) 
2.1. Bepaling van de betrokken gebieden en van de prioriteiten 
2.2. Toetsing van de plannen aan de richtsnoeren van de 
Gemeenschap 
2.3. Het verloop van de onderhandelingen 
2.4. Voorbereiding en goedkeuring van de vormen van 
blJstandsverlening 
3 : BESTRIJDING VAN LANGDURIGE WERKLOOSHEID EN INSCHAKELING 
VAN JONGEREN IN HET ARBEIDSPROCES (DOELSTELLINGEN 3 EN 4) 
3.1. Meerjarige richtsnoeren voor het beheer van het ESF 
3.2. Kenmerken van de door de Lld-Staten Ingediende plannen 
3.3. Overleg in het kader van het partnerschap en ombuigingen 
als gevolg van dit overleg 
3.4. Specifieke problemen 
4 : AANPASSING VAN DE STRUCTUUR VOOR DE PRODUKTIE, DE VERWERKING 
EN DE AFZET VAN DE PRODUKTEN IN DE SECTOREN LANDBOUW, 
BOSBOUW EN VISSERIJ (DOELSTELLING 5 A)) 
4.1. De voornaamste wijzigingen die In 1989 zijn aangebracht 
4.2. Ontwikkeling van de uitgaven voor doelstelling 5 a) 
In 1989 en verdeling van deze uitgaven over de 
verschillende maatregelen 
4.3. Tenuitvoerlegging van de maatregelen 
5 : BEVORDERING VAN DE PLATTELANDSONTWIKKELING 
(DOELSTELLING 5B)) 
5.1. Selectie van de plattolandszones 
5.2. Looptijd van de plannen en geografische spreiding 
5.3. Gegevens over de prioritaire zwaartepunten voor 
de bijstandsverlening 
6 : MODELACTIES VOOR REGIONALE ONTWIKKELING OP COMMUNAUTAIR 
NIVEAU 
7 : INITIATIEVEN VAN DE GEMEENSCHAP 
HOOFDSTUK III : DE COMMUNAUTAIRE BIJSTANDSVERLENING PER THEMA 
1 : VERSTERKING VAN DE BASISINFRASTRUCTUUR 
1.1. De vervoersinfrastructuur 
1.2. Telecommunlcat Ie-infrastructuur 
1.3. Energie 
1.4. Verbetering en bescherming van het milieu 
2 : VERSTERKING VAN DE PRODUKTIEVE SECTOREN 
2.1. Verbetering van de concurrentiepositie van ondernemingen 
2.2. Stimulering van het toeristisch potentieel 
2.3. Stimulering van het technologisch potentieel 
3 : BIJSTELLING VAN HET COMMUNAUTAIRE BELEID TEN AANZIEN VAN 
DE MENSELIJKE HULPBRONNEN 
3.1. Een nieuwe aanpak ter verbetering van het opleidingsniveau 
3.2. Ondersteuning van het opleidingsapparaat 
3.3. Aanpassing van het beroepsgerichte onderwijs 
3.4. Bestrijding van de langdurige werkloosheid als prioritair 
actiepunt 
4 : VERBETERING VAN DE LANDBOUWSTRUCTUUR EN ONTWIKKELING VAN 
HET PLATTELAND 
4.1. Verbetering van de produktloomstandIgheden en valorisatie 
van het landbouwpotentleel 
4.2. Milieubescherming en bosbouwmaatregel en 
4.3. Omschakeling, diversificatie en aanpassing van het 
produktlepotentleel van de landbouw 
4.4. Vervroegde uittreding en vestiging van Jonge landbouwers 
HOOFDSTUK IV MAATREGELEN VOOR DE PRAKTISCHE UITVOERING VAN DE HERVORMING 
VAN DE STRUCTUURFONDSEN 
1 : UITVOERINGSBEPALINGEN 
1.1. Financiële bepalingen 
1.2. Instelling van de toezIchtcomités 
1.3. Gebruik van de verschillende vormen van 
bi jstandsverlening 
2 : TECHNISCHE BIJSTAND 
3 : UITWERKING VAN EEN METHODOLOGIE VOOR DE EVALUATIE 
VAN DE COMMUNAUTAIRE BESTEKKEN EN DE VERSCHILLENDE VORMEN 
VAN BIJSTANDSVERLENING 
HOOFDSTUK V : UITVOERING VAN DE BEGROTING 1989 
1 : UITVOERING PER DOELSTELLING 
2 : BESTEDING PER FONDS 
- 1 -
INLEIDING 
Dit verslag wordt uitgebracht ter uitvoering van artikel 16 van Verordening 
nr. 2052/88(1> van de Raad van 24 Juni 1988, dit Is de "kaderverordening" 
waarbij de taken van de Fondsen met structurele strekking zijn hervormd, en 
artikel 31 van Verordening nr. 4253/88(2> van de Raad van 19 december 1988. de 
/oyonoomdo "coördInötloverordonIng" dlo toopaooIngobopaIIngon van do 
eerstgenoemde verordening bevat. 
Met dit verslag wordt niet beoogd de In artikel 25 van de coördinatie-
verordening bedoelde specifieke verslagen over de werkzaamheden van de Fondsen 
te vervangen, maar wel nader In te gaan op de uitvoering van de hervorming In 
1989. Teneinde een beter beeld te geven, zijn sommige In 1990 genomen 
beslissingen ook genoemd. 
In 1989 moesten twee zaken worden gerealiseerd : zowel de continuïteit van de 
communautaire bijstandsverlening voor het structuurbeleid moest worden 
gewaarborgd alsmede moest de eerste fase van de hervorming worden 
verwezenlijkt. Deze eerste fase behelsde de opstelling van de plannen door de 
Lld-Staten, op basis waarvan de Commissie dan de communautaire bestekken (CB's) 
heeft goedgekeurd. Het gaat om een ambitieuze hervorming die niet alleen beslag 
zal leggen op een zeer groot deel van de financiële middelen van de 
Gemeenschap, maar die ook een belangrijke verandering vergt In de houding van 
alle betrokken partners, zowel bij de Commissie zelf als op alle niveaus in de 
Lld-Staten. 
Met inachtneming van het partnerschapsbeginsei heeft de Commissie een aantal 
initiatieven genomen om de financiële middelen sterker te concentreren en 
doeltreffender te besteden. 
In het onderhavige verslag wordt gepoogd de feitelijke toepassing van de in de 
verordeningen neergelegde grondbeginselen te beschrijven en tevens een oordeel 
te geven over het functioneren van het partnerschap en over de wijze waarop de 
communautaire bestekken tot stand zijn gekomen. Meer dan een beperkte eerste 
indruk kan dit oordeel niet zijn, aangezien de hervorming geleidelijk verloopt. 
Bij het toezicht op de communautaire bijstandsverlening, bij toekomstige 
aanpassingen van de CB's en bij de goedkeuring van de vormen van 
bijstandsverlening (het moment waarop werkelijke verplichtingen worden 
aangegaan), zal informatie worden verkregen die het mogelijk maakt geleidelijk 
tot een meer afgewogen oordeel te komen over de doeltreffendheid van de nieuwe 
werkwijzen en over het effect dat de Fondsen uitoefenen op het proces dat tot 
meer samenhang moet leiden. 
Alvorens nader In te gaan op de feitelijke uitvoering in 1989 van de 
voornaamste onderdelen van de hervorming, dient In het koi t de politieke on 
economische context te worden geschetst. De hervorming Is een essentiële factor 
In de versterking van de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap. 
Volledig succes Is echter slechts mogelijk In het kader van een strategie die 
Is gericht op aanhoudende economische groei. 
(1) PB EG nr. L 185 van 15.7.1988. 
(2) PB EG nr. L 374 van 31.12.1988 
1. De economische en sociale samenhang en de hervorming van de Structuurfondsen 
Het streven naar economische en sociale samenhang van de Gemeenschap Is vla 
de Europese Akte opgenomen In artikel 130 A van het Verdrag. Volgens deze 
bepaling Is de versterking van de economische en sociale samenhang een taak 
voor de gehele Gemeenschap : de Lld-Staten voeren en coördineren hun 
economisch beleid met inachtneming van deze doelstelling en de Gemeenschap 
ondersteunt dit, hoofdzakelijk via de Fondsen met structurele strekking, de 
Europese Investeringsbank en de andere bestaande financieringsinstrumenten. 
Bij al deze op meer samenhang gerichte Inspanningen gaat het er in het 
bijzonder om het verschil tussen de onderscheiden regio's en de achterstand 
van de minst begunstigde regio's te verkleinen, maar ook een rol te spelen 
ten voordele van alle regio's in de Gemeenschap. 
Het belang van de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap is 
toegenomen zowel door het programma voor de voltooiing van de interne markt 
in 1992 alsmede door de uitbreiding met Spanje en Portugal. Het wegvallen 
van de binnengrenzen zal structurele gevolgen hebben voor de economieën van 
de Gemeenschap, waarbij In de eerste plaats de meest kwetsbare onderdelen 
zullen worden getroffen. Bovendien zijn door de toetreding van nieuwe 
landen de verschillen In ontwikkeling binnen de Gemeenschap groter geworden. 
Om volledig van de economische voordelen van de Interne markt te kunnen 
profiteren, moet steun worden verleend voor de aanpassing van de zwakste 
economische structuren. Daarbij moet het concurrentievermogen van deze 
structuren worden versterkt, zodat zij kunnen groeien naar het niveau van 
modernere structuren die betere prestaties leveren. 
De Gemeenschap moest dus de nodige maatregelen nemen om op een bevredigende 
wijze aan de in artikel 130 A gestelde eisen te kunnen voldoen. Op het 
Institutionele vlak was een hervorming van de Structuurfondsen nodig die 
deze Fondsen efficiënter maakte en ervoor zorgde dat zij berekend zouden 
zijn op hun nieuwe taken. Wat het financiële aspect betreft, dienden 
voldoende middelen beschikbaar te zijn opdat het structuurbeleid van de 
Gemeenschap, en In het bijzonder de bijstand van de Fondsen, werkelijke 
economische invloed kon uitoefenen. Aan belde verlangens werd voldaan : de 
hervorming van de Fondsen werd aangepakt en eind 1988 vol tooid^1^, terwijl 
de Europese Raad In februari 1988 besloot om in 1993 de financiële middelen 
van de Fondsen reëel te verdubbelen ten opzichte van 1987. 
De beoogde verkleining van de achterstand van de minst begunstigde regio's 
en van het verschil in ontwikkeling tussen de onderschelden regio's is in 
( l ) De hervorming van de Structuurfondsen kreeg concreet gestalte In de 
volgende verordeningen : 
- Verordening (EEG) nr. 2052/88 van de Raad van 24.6.1988 
- Verordening (EEG) nr. 4253/88 van de Raad van 19.12.1988 
- Verordening (EEG) nr. 4254/88 van de Raad van 19.12.1988 
- Verordening (EEG) nr. 4255/88 van de Raad van 19.12.1988 
- Verordening (EEG) nr. 4256/88 van de Raad van 19.12.1988 
- 3 -
het kader van de hervorming van de Fondsen vertaald In vijf nauwkeurig 
omschreven doelstellingen, namelijk -. 
- doelstelling 1 : 
het bevorderen van de ontwikkeling en de structurele aanpassing van 
regio's met een ontwikkelingsachterstand. Deze doelstelling geldt voor 
zeven landen van de Gemeenschap (hun gehele grondgebied of een deel 
daarvan) en betreft ongeveer 21,5 % van de communautaire bevolking; 
- doelstel I ing 2 : 
het omschakelen van regio's, die zwaar door de achteruitgang van de 
industrie worden getroffen. Deze doelstelling heeft betrekking op 
60 regio's of deel regio's van de Gemeenschap en ongeveer 16 % van de 
communautaire bevolking; 
- doelstel I Ing 3 : 
het bestrijden van langdurige werkloosheid; 
- doelstel I Ing 4 : 
het vergemakkelijken van de inschakeling van jongeren in het 
arbeidsproces; 
- doe Iste111ng 5 : 
met het oog op de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid : 
a) het bespoedigen van de aanpassing van de landbouwstructuren, en de 
verbetering van de verwerking en afzet in de visserij; 
b) het bevorderen van de ontwikkeling van het platteland. Deze 
doelstelling 5 b) betreft 56 regio's of deelreglo's en bestrijkt 
ongeveer 5 X van de bevolking. 
Naast vijf prioritaire doelstellingen zijn er ook nog 
meerJarenverplIchtIngen die de Commissie vóór de hervorming had aangegaan 
ten behoeve van regio's die nu niet langer In aanmerking komen. Om deze 
communautaire verplichtingen te kunnen honoreren, worden er kredieten 
beschikbaar gesteld voor "overgangsmaatregelen", die echter niet als een 
zesde doelstelling kunnen worden beschouwd. 
In de periode 1989-1993 zullen de Fondsen zich bij het verlenen van steun 
door deze doelstellingen laten lelden. De doelstellingen 1, 2 en 5b) zijn 
gericht op beperkte geografische gebieden, zodat een beslissing moest worden 
genomen over de in aanmerking komende regio's/gebieden, terwijl de overige 
doelstellingen veeleer horizontaal van aard zijn. Overeenkomstig 
artikel 130 A van het Verdrag zal de bijstand van de Fondsen worden 
geconcentreerd op de minst begunstigde regio's. Op grond van de gehanteerde 
criteria worden drie landen in hun geheel als regio van doelstelling 1 
beschouwd (Griekenland, Ierland en Portugal). Voor doelstelling 1 komen 
voorts in aanmerking : de Italiaanse Mezzogiorno, ongeveer 70 X van het 
Spaanse grondgebied, de DOM en Corsica In Frankrijk en Noord-Ier land In het 
Verenigd Koninkrijk. Voor al deze onder doelstelling 1 vallende regio's 
zullen de in de communautaire bestekken (CB's) In het vooruitzicht gestelde 
overdrachten van middelen uit de Fondsen een echte macro-economische 
betekenis hebben. Het gaat om ongeveer 1,6 X van hun BBP. Voor de landen 
die In hun geheel onder deze doelstelling vallen, Is dit zelfs 2,5 à 3,5 X. 
Hoewel de bijstand van de Structuurfondsen voor de doelstellingen 2 en 5 b) 
uiteraard niet dezelfde macro-economische betekenis heeft In verhouding tot 
Indicatoren van de nationale economie, kan deze bijstand toch plaatselijk 
(Qmolaleord ««n huJIeatoien op dat niveau) «on Invloed ultoornnon dlo 
beslist niet te verwaarlozen is. In het streven naar convergentie en 
sociaal-economische samenhang is dit een belangrijke factor. Zo levert deze 
bijstand de nodige micro-economische bijdragen tot de uitvoering van het 
algemene economische beleid. 
De horizontale doelstellingen (3 en 4 en, op een geheel andere manier, ook 
5 a) moeten tot soortgelijke resultaten lelden als de drie eerder genoemde 
doelstellingen. Het macro-economische effect ervan Is echter minder 
duidelijk omdat het gaat om maatregelen die als katalysator kunnen dienen 
voor nationaal beleid dat niet tot bepaalde geografische gebieden beperkt 
blijft. Doelstelling 5a (aanpassing van de landbouwstructuur) houdt verband 
met de hervorming van het GLB. De bijstand In het kader van deze 
doelstelling moet de nieuwe beleldskoers voor het platteland helpen 
uitvoeren. De visserijaspecten binnen doelstelling 5a laten zich eveneens 
vertalen In het onderdeel structuur van het gemeenschappelijk 
visser Ijbeleid. 
De communautaire steun is op zichzelf niet voldoende om een dynamiek van 
economische ontwikkeling op gang te brengen. Op de geïntegreerde markt 
zullen ook de ondernemingen en alle andere betrokkenen een essentiële rol 
spelen. Daarnaast wordt erop gewezen dat de hervorming niet het beoogde 
reële economische effect kan opleveren als niet tevens wordt gestreefd naar 
verbetering van de macro-economische context waarin de Structuurfondsen hun 
activiteiten ontplooien. De aandacht wordt In dit verband gevestigd op de 
totstandbrenging van de Interne markt. Dit proces heeft bijgedragen tot de 
economische groei In de Gemeenschap en zo ook tot de economische 
ontwikkeling van de meest achtergebleven regio's. 
2. Economische situatie In de Gemeenschap bij de hervorming van de Fondsen 
In 1989 is een begin gemaakt met de uitvoering van de hervorming van de 
Fondsen. De omstandigheden waaronder dit gebeurde, worden gekenmerkt door 
de groei die de economie van de Gemeenschap In de tweede helft van de Jaren 
tachtig te zien heeft gegeven. In deze periode zijn de prestaties van de 
communautaire economie aanzienlijk en fundamenteel verbeterd. Het BBP van 
de Gemeenschap ging steeds sneller groeien. In 1988 bedroeg deze groei 
3,8 X. De Investeringen waren de belangrijkste motor van dit herstel. Er 
werden arbeidsplaatsen geschapen en de werkloosheid liep terug maar bleef 
toch nog te hoog. Het Inflatietempo nam aanzienlijk af, namelijk van 12 X 
In 1981 tot 4,8 X in 1989. 
De in vrijwel alle landen van de Gemeenschap tot stand gebrachte 
beleidsombuigingen (het monetaire beleid werd meer op stabiliteit gericht en 
het begrotingsbeleid op sanering van de overheidsfinanciën) en de 
vooruitgang die is geboekt bij het flexibeler maken van de markten, hebben 
in zeer ruime mate tot deze goede resultaten bijgedragen. Door de 
verkleining van de overheidstekorten is ruimte ontstaan voor een herstel van 
de particuliere investeringen, ook al moeten In enkele landen nog 
belangrijke vorderingen worden gemaakt op dit gebied. 
- 5 -
Voorts heeft de loonmatiging bijgedragen tot de daling van de inflatie en 
tot een opmerkelijk herstel van de rentabiliteit. De nieuwe dynamiek bij de 
opbouw van Europa, de perspectieven die de Interne markt voor het 
bedrijfsleven biedt, en het voornemen een krachtig beleid te voeren om de 
achterstand van de minder begunstigde landen en regio's weg te werken hebben 
eveneens tot de opbloei van de communautaire economie bijgedragen. 
Dit zijn gunstige omstandigheden voor de versterking van de economische en 
sociale samenhang in de Gemeenschap. Daarbij komen nog de goede prestaties 
van de nieuwe Lld-Staten, die in vergelijking met de communautaire 
gemiddelden toch een minder ontwikkelde economische structuur hebben. 
Spanje en Portugal lijken Inderdaad een vrij goed gebruik te hebben gemaakt 
van de kansen die hun zijn geboden door de Integratie van hun economie In de 
Europese Gemeenschap. Tussen 1986 en 1989 heeft zowel Portugal als Spanje 
een door de Investeringen gestimuleerde krachtige groei te zien gegeven : 
gemiddeld 4,7 X over deze periode, wat meer Is dan het cijfer voor de 
Gemeenschap als geheel, on vooral ook meer dan dat voor de acht meest 
ontwikkelde landen. In belde landen vertoonden de Investeringen, waarvan 
een toenemend deel uit het buitenland afkomstig Is, een zeer dynamische 
ontwikkeling. In 1989 kwamen de Investeringen In Spanje overeen met 24,0 X 
(19,2 X In 1985). In Portugal was dit 27,1 X (21,8 X In 1985). 
Dit was niet het geval In de andere twee minder ontwikkelde economieën van 
de Gemeenschap, die eveneens tot de voornaamste begunstigden van de 
hervormde Structuurfondsen behoren. In Ierland werd In de periode 1986-1989 
een economische groei van 3,3 X per Jaar genoteerd, die te danken was aan de 
buitenlandse vraag. De Investeringen kwamen pas In 1989 weer op gang. In 
dat Jaar bedroeg de Investeringsquote 17,7 X tegen 19,6 X in 1985. De 
resultaten van de Griekse economie In de periode 1986-1989 waren 
teleurstellend (behalve In het Jaar 1988). De reële achterstand van dit 
land ten opzichte van de communautaire gemiddelden is zelfs groter geworden. 
Ook hier was het In 1988 begonnen herstel van de Investeringen niet 
toereikend om de investeringsquote weer uit te tillen boven het niveau van 
1985. 
Nu de economische basis over het algemeen weer steviger Is, moet de 
Gemeenschap toch de goede prestaties uit het recente verleden volhouden en 
zelfs nog verbeteren om de economische en sociale samenhang te kunnen 
versterken. Dit Is een taak die door de Gemeenschap ais geheel moet worden 
aangepakt in het kader van de samenhangende economische strategie die de 
laatste Jaren Is uitgewerkt : de totstandbrenging van de Interne markt, het 
op groei en werkgelegenheid gerichte beleid en het structuurbeleid. 
De economische ontwikkelingen die onlangs buiten de Gemeenschap hebben 
plaatsgevonden, mogen geen reden zijn om van deze aanpak af te wijken. Met 
name de stijging van de olieprijzen als gevolg van de Golfcrisis moet door 
de economische politiek van de Gemeenschap zo worden verwerkt dat het 
economische klimaat gunstig blijft voor de versterking van de economische en 
sociale samenhang In de Gemeenschap. 
In de landen waar de Structuurfondsen ruime steun verlenen voor het 
wegwerken van de achterstand, moet een macro-economisch beheer worden 
gevoerd waardoor de gunstige effecten van deze steun volledig tot uiting 
kunnen komen. De communautaire steun Is op zichzelf niet voldoende om een 
dynamiek van economische ontwikkeling op gang te brengen. Een economische 
strategie die op een snelle, evenwichtige en aanhoudende groei Is gericht en 
- e -
waarin de bijstand van de Fondsen op Juiste wijze wordt Ingepast, zal het 
mogelijk maken dit doel te bereiken. Daarnaast moet ook worden doorgegaan 
met passende mlcro-economlsche hervormingen die de economie efficiënter 
maken, zodat volledig kan worden geprofiteerd van de voordelen van de grote 
interne markt van 1992. 
_ 7 -
HOOFDSTUK I : BEGINSELEN VAN DE HERVORMING EN FEITELIJKE TOEPASSING ERVAN 
1 : RATIONALISATIE VAN DE METHODEN VAN BIJSTANDSVERLENING 
Een van de nieuwe facetten van de verordeningen is de belangrijke 
rationalisatie die de Commissie aan de Lld-Staten heeft voorgesteld en zich 
ook zelf heeft voorgenomen. Hoewel het nog te vroeg is om te beoordelen In 
hoeverre deze rationalisatie het beheer en de doeltreffendheid van de 
Fondsen heeft verbeterd, kon in 1989 toch reeds worden nagegaan of de 
nieuwe begrippen "programmering", "partnerschap" en "additioneel karakter 
van de bijstand" als een realiteit mogen worden beschouwd en of het 
structuurbeleid de nodige samenhang vertoont met het andere beleid van de 
Gemeenschap. 
1.1. De programmerIna 
1.1.1. indiening van de plannen 
Overeenkomstig artikel 5 van de coördinatieverordening hebben de twaalf 
Lid-Staten in de loop van 1989 plannen ingediend voor de vijf 
prioritaire doelstellingen. Voor veel Lid-Staten was dit een volkomen 
nieuwe aanpak. Tot dan was er alleen het bijzondere geval van de 
programma's voor regionale ontwikkeling die onder de oude regeling aan 
het EFRO moesten worden voorgelegd, terwijl ook bij de GMP's^1^ en de 
GOP's^2) reeds ervaring met een meerjarige programmering was opgedaan. 
Niet alleen moesten de Lid-Staten een nieuwe werkwijze volgen, zij 
hadden ook weinig tijd om de plannen In te dienen : tegen 31 maart 1989 
voor doelstelling 1, tegen 24 Juni 1989 voor de doelstellingen 3 en 4, 
In de loop van Juni 1989 voor doelstelling 2 en tegen 28 oktober 1989 
voor doelstellIng 5 b). 
In de onderschelden landen Is de uitwerking van de plannen op 
verschillende wijze aangepakt. Van de landen waarvoor doelstelling 1 
geldt, heeft alleen Frankrijk hiervoor vijf plannen Ingediend (één per 
In aanmerking komende regio). Alle andere landen hebben zich beperkt tot 
één enkel plan (met aparte gedeelten voor de doelstellingen 3 en 4 zoals 
de geldende bepalingen vereisen). Deze keuze kan worden betreurd omdat 
de regio's niet altijd op adequate wijze hebben kunnen deelnemen aan de 
vaststelling van hun prioriteiten en omdat deze landen van 
doelstelling 1 nu ook elk maar één CB hebben, weliswaar met belangrijke 
regionale hoofdstukken. Opgemerkt moet echter worden dat het met het 
plan beoogde doel, namelijk de economische ontwikkeling van het gehele 
land of van het grootste deel ervan, zo belangrijk Is dat bepaalde 
strategische keuzen niet konden worden gedecentraliseerd. Van de zeven 
landen waarvoor doelstelling 1 geldt, heeft de Commissie derhalve op 
31 oktober 1989 10 CB's goedgekeurd; de voor de doelstellingen 3 en 4 
ingediende plannen waren verwerkt in het ene CB van elk betrokken land. 
Het CB voor Griekenland is goedgekeurd op 30 maart 1990. 
Voor de doelstellingen 2 en 5b hebben alle Lid-Staten behalve Spanje 
regionale plannen Ingediend. Aangezien de lijst van de voor 
doelstelling 2 In aanmerking komende gebieden op 21 maart 1989 door 
(1) Geïntegreerde mediterrane programma's. 
(2) Geïntegreerde ontwikkelingsprogramma's 
- 8 -
de Commissie Is goedgekeurd, hebben sommige Lid-Staten hun plannen na 
31 maart Ingediend. Ook bij doelstelling 5b was dit de gang van zaken. 
Voor deze doelstelling werd de uiterste datum voor de indiening van de 
plannen vastgesteld op 28 oktober 1989. 
De plannen voor de doelstellingen 3 en 4 tenslotte zijn per land 
Ingediend met regionale hoofdstukken voor belde doelstellingen. 
De programmering heeft zich vertaald In de opstelling van In totaal 
140 plannen voor de twaalf Lid-Staten, als volgt verdeeld : 
- 18 voor doelstelling 1 
- 57 voor doelstelling 2 
- 9 voor de doelstellingen 3 en 4 (buiten de landen van doelstelling 1) 
- 56 voor doelstelling 5b. 
De IndlenlngstermiJnen zijn over het algemeen In acht genomen, zodat de 
Commissie de CB's binnen zes maanden na de Indiening van de plannen 
heeft kunnen goedkeuren behalve In de specifieke gevallen waarin de 
Lld-Staat het niet met het CB eens was, wat de definitieve goedkeuring 
ervan heeft vertraagd. 
1-1-2. Analyse van de gemelde behoeften 
Overeenkomstig de regeling zijn In de plannen "de elementen die aan de 
onderschelden fondsen eigen zijn en het bedrag van de gevraagde steun" 
vermeld. Dank zij de programmering kon de Commissie derhalve voor het 
eerst voor alle landen beschikken over een nauwkeurig, gekwantificeerd 
en met argumenten gestaafd overzicht van de prioritaire doelstellingen 
en de bijbehorende financiële behoeften van de Lld-Staten. Zij kon ook 
meten In hoeverre de Lld-Staten tot een eigen financiële inspanning 
bereid zijn, ook al betreft het hier nog slechts ramingen. 
Bovendien was bij deze programmering geen sprake van een vertekening die 
in het verleden ais gevolg van quota kon ontstaan, ook al hebben veel 
Lid-Staten gepoogd de financiële programmering af te stemmen op de 
Indicatieve verdeling van de EFRO-kredleten. 
Over de tot uiting gebrachte behoeften kunnen twee algemene opmerkingen 
worden gemaakt. Allereerst gaat het bij de gevraagde steun om een zeer 
hoog totaalbedrag dat de beschikbare middelen ver overtreft. In de 
tweede plaats kan worden geconstateerd dat het EFRO het meest populaire 
fonds blijft. In de plannen voor doelstelling 1 en in mindere mate in 
die voor doelstelling 2 hebben de Lld-Staten behoeften geuit die nog te 
vaak uitgaan van een sterk op de infrastructuur gerichte aanpak van het 
regionale beleid. Bij de doelstellingen 1, 2 en 5b is een dergelijke 
aanpak niet voldoende om de nieuwe problemen op het gebied van 
economische ontwikkeling of omschakeling op te lossen. 
Wat doelstelling 2 betreft, zijn de aan het EFRO gerichte aanvragen voor 
een deel te verklaren uit de omvang van de reeds bestaande 
verplIchtIngen. 
BIJ het ESF hebben de verruiming van de criteria Inzake ontvankelijkheid 
en prioriteit en de afschaffing van sommige beperkingen, met name ten 
aanzien van de looptijd van de maatregelen, tot de nodige belangstelling 
voor steunverlening geleld, vooral bij de doelstellingen 3 en 4 maar ook 
bij doelstel I Ing 1. 
BIJ het EOGFL tenslotte houdt de omvang van de aanvragen voor 
doelstelling 1 ten dele verband met de verplichting voor de Lld-Staten 
- 9 -
om plannen In te dienen waarin de horizontale structuurmaatregelen van 
doelstelling 5 a) zijn opgenomen. 
1-2. Toepassing van het partnerschapsbeginsel 
In de kaderverorden Ing wordt het partnerschap omschreven als "nauw overleg 
tussen de Commissie, de betrokken Lld-Staat en de door de Lld-Staat 
aangewezen nationale, regionale, lokale of andere bevoegde autoriteiten" 
over "de voorbereiding, de financiering, het toezicht en de evaluatie van 
de act les". 
Het partnerschap vloeit voort uit het In artikel 4 van die verordening 
neergelegde complementarIteltsbeglnsel. In dit artikel staat namelijk dat 
"de actie van de Gemeenschap wordt opgevat als aanvulling op de acties van 
de Lld-Staten". 
Bij de beoordeling van de wijze waarop het partnerschap functioneert, moet 
rekening worden gehouden met de verschillende aard van de nagestreefde 
prioritaire doelstellingen. Ook mag nooit uit het oog worden verloren dat 
de Commissie altijd optreedt binnen de grenzen die worden aangegeven door 
de Lid-Staat tot welke zij zich richt. 
1.2.1. Het partnerschap bli de uitwerking van de plannen 
In deze fase gaat het om keuzen die door de Lid-Staat alleen worden 
gemaakt. De Commissie is daar nog niet bij betrokken. De toepassing van 
het partnerschap tussen nationale en lokale autoriteiten is dus moeilijk 
te beoordelen. De vorm van de plannen geeft daaromtrent echter wel 
enige indicatie : 
- In artikel 8 van de kaderverordening Is bepaald dat de Lld-Staten voor 
al hun regio's van doelstelling 1 een algemeen plan voor regionale 
ontwikkeling kunnen Indienen. Met uitzondering van Frankrijk en het 
Verenigd Koninkrijk hebben alle Lld-Staten van deze mogelijkheid 
gebruik gemaakt, wat ook In de lijn der verwachting lag; 
- anderzijds lag voor de doelstellingen 2 en 5 b) In verband met de In 
de regeling gestelde eisen een regionale presentatie het meest voor de 
hand. Doorgaans werd dan ook voor die oplossing gekozen. Alleen Spanje 
heeft algemene plannen Ingediend. 
1-2.2. üej partnerschap tlldens de onderhandelingen over de communautaire 
bestekken 
In deze fase heeft de Commissie een aantal initiatieven kunnen nemen om 
de regionale partners volledig bij het onderhandelingsproces te 
betrekken. De verantwoordelijkheid voor het structuurbeleid is 
tegenwoordig immers in alle Lld-Staten een gedeelde bevoegdheid van 
nationale en regionale overheden. Voor de voortzetting van de 
structuurmaatregelen van de Gemeenschap moet derhalve zowel met de 
regionale als met de nationale autoriteiten worden samengewerkt. 
Met Inachtneming van het institutionele kader van elk land en telkens 
- 10 -
met de Instemming van het desbetreffende land heeft de Commissie daarom 
gepoogd tot een ruimere toepassing van haar eigen opvattingen over het 
partnerschap te komen. Het voornaamste doel dat daarbij werd 
nagestreefd, was tweeledig : 
- In de eerste plaats ging het erom het regionale aspect In de CB's tot 
uiting te laten komen. Daarom bestaan alle CB's voor doelstelling 1 
uit twee delen : enerzijds de muitIregionale acties en anderzijds de 
acties die betrekking hebben op de regio's van het land. Deze 
verdeling In twee grote categorieën van acties is van bijzonder 
belang. Daarmee wordt immers aangegeven welke bijdrage de Commissie 
wenst te leveren aan het beleid dat wordt gefinancierd uit 
respectievelijk kredieten van de staat en kredieten van andere 
overheidsorganen dan de staat. 
- In de tweede plaats leek het van essentieel belang de regio's 
rechtstreeks bij de onderhandelingen zelf te betrekken, vooral wanneer 
het erom ging de prioritaire zwaartepunten voor de bijstandsverlening 
en een evenwichtige verdeling over de fondsen vast te stellen. Daarom 
heeft de Commissie In overleg met de betrokken Lld-Staat een groot 
aantal partnerschapsvergaderingen beiegd om vanaf de formulering van 
het communautaire bestek een rechtstreekse dialoog aan te knopen met 
de regionale autoriteiten die de maatregelen zullen moeten uitvoeren 
en, wanneer het gaat om maatregelen die tot hun takenpakket behoren, 
ook zullen moeten financieren. 
Deze samenwerking moet gedurende de gehele periode worden voortgezet, 
met name vla de toezlchtcomltés voor de CB's en bij de uitvoering van de 
operationele programma's of andere vormen van bijstandsverlening. 
Het partnerschap met de regio's bestond reeds vóór de hervorming van de 
Fondsen. Deze hervorming heeft er een Juridische grondslag voor 
verschaft en met Instemming van alle betrokken partijen heeft de 
Commissie de toepassing van dit beginsel nog verruimd. 
1•?•3. De rol van de sociale partners 
Krachtens artikel 17 van de kaderverordening wordt de Commissie bij de 
tenuitvoerlegging van de hervorming bijgestaan door drie comités. Eén 
van deze comités Is het Comité van het Europees Sociaal Fonds, 
gewoonlijk het Comité van artikel 124 van het Verdrag genoemd, dat voor 
het partnerschap van bijzonder belang Is omdat drie partijen erin zijn 
vertegenwoordigd de Lld-Staten, de vakbonden en de werkgevers-
organisatles. 
In 1989 heeft dit Comité advies uitgebracht over de richtsnoeren voor 
het beheer van het ESF, en tevens over de ontwerpen van communautaire 
bestekken voordat deze door de Commissie waren goedgekeurd. 
Dat het Comité over dit soort aangelegenheden wordt geraadpleegd, is 
niet nieuw. Het was echter wel de eerste maal dat de sociale partners 
direct of Indirect kennis konden nemen van de activiteiten van de drlo 
fondsen, en niet alleen maar van de acties die worden medegefinancierd 
door het EFS. 
Op nationaal niveau is er een passend institutioneel kader voor de 
formulering van adviezen door de sociale partners, maar op regionaal 
niveau IIgt dit anders. 
Omdat de Commissie zich van deze leemte bewust Is, heeft zij besloten om 
vanaf eind 1989 een begin te maken met een programma van bijeenkomsten 
- 11 -
met de sociale partners op regionaal niveau over de tenuitvoerlegging 
van de hervorming van de Structuurfondsen, en met name van de 
communautaire bestekken voor de regio's van de doelstellingen 1 en 2. 
Tenslotte Is de Commissie voornemens om In overleg met elke betrokken 
Lld-Staat de sociale partners In bepaalde gevallen ook te betrekken bij 
de follow-up van de programma's. 
1-3. Het additionele karakter van de communautaire maatregelen 
De verhoging van de aan de Structuurfondsen toegekende financiële middelen 
en de concentratie ervan op bepaalde landen en regio's van de Gemeenschap 
kunnen slechts echt effect sorteren als de Lid-Staten niet tegelijkertijd 
hun eigen structurele bijstand verlagen. Om te bereiken dat die dubbele 
maatregel wel effect sorteert, Is het beginsel van het additionele 
karakter van de communautaire bijstand juridisch vastgelegd in artikel 9 
van de coördinatieverordening. Krachtens dit artikel moeten de Commissie 
en de Lld-Staten er namelijk zorg voor dragen dat de verhoging van de 
communautaire middelen In de betrokken regio's een versterkt reëel effect 
heeft en tot een tenminste overeenkomstige verhoging van de totale 
overheidsfinanciering of daarmee gelijkgestelde financieringen met 
structurele strekking In de betrokken Lld-Staat leidt. 
Dit houdt In dat de nationale overheidsuitgaven reëel gesproken ten minste 
constant dienen te blijven. 
Krachtens het genoemde artikel 9 dient de controle op het additionele 
karakter te geschieden bij de opstelling en de tenuitvoerlegging van de 
communautaire bestekken. In dit verband wordt erop gewezen dat de door de 
Lid-Staten Ingediende plannen op dit punt onvoldoende nauwkeurig werden 
geacht. BIJ de onderhandelingen over de CB's heeft de Commissie zich 
voorts Ingespannen om van elke Lld-Staat aanvullende gegevens te 
verkrijgen over de omvang van de uitgaven met structurele strekking In het 
Jaar of de Jaren vóór het eerste Jaar van de hervorming, en met name van 
de andere nationale overheidsuitgaven met structurele strekking dan die 
welke In de CB's In aanmerking zijn genomen. 
In het kader van het partnerschap Is overeengekomen de controle op het 
additionele karakter voort te zetten gedurende de periode waarin de CB's 
worden uitgevoerd. Dit Is uitdrukkelijk vermeld In een standaardbepaling 
die is opgenomen In alle communautaire bestekken, ongeacht het land of de 
doelstelling. Volgens deze bepaling bevestigt de Lid-Staat dat hij zijn 
uit de regelgeving voortvloeiende verplichting ter zake zal nakomen. 
Gedurende de gehele periode waarin het CB wordt uitgevoerd, zal de 
Commissie regelmatig controleren of Inderdaad aan deze verplichting wordt 
voldaan. Hiertoe zal de nationale steun met structurele strekking in het 
referentiejaar op reële basis worden vergeleken met die in de periode 
waarop het CB betrekking heeft. In 1990 heeft de Commissie de Lid-Staten 
dan ook gegevens gevraagd die noodzakelijk zijn voor deze controle. 
1•4• Samenhang van het structuurbeleid met het andere beleid van de Gemeenschap 
BIJ de opstelling van de CB's zijn overeenkomstig artikel 7 van de 
kaderverordening de structuurmaatregelen geïntegreerd In het communautaire 
beleid als geheel. 
- 12 
In elk communautair bestek zijn ter zake gemeenschappelijke bepalingen 
opgenomen om te garanderen dat de Lld-Staten zich hieraan houden. Door met 
de CB's In te stemmen heeft elke Lid-Staat opnieuw bevestigd dat hij zich 
heeft verbonden tot naleving van bepaalde voorschriften die zijn vervat In 
de communautaire verdragen en beleidsmaatregelen. 
1.4.1. Mededingingsregels 
in het kader van de Structuurfondsen zal de Commissie steunmaatregelen 
van de Lid-Staten medefinancleren. Het leek dan ook wenselijk om bij de 
opstelling van de CB's de aandacht van de Lid-Staten te vestigen op het 
feit dat alleen steunmaatregelen die overeenkomstig de artikelen 92 en 
93 van het Verdrag van Rome zijn aangemeld en goedgekeurd, voor 
medefinanciering in aanmerking kunnen komen. 
Hiertoe Is in elk CB een standaardbepaling opgenomen. Daarin wordt de 
Lld-Staten met name gevraagd om, wanneer zij bij de Commissie een 
bijstandsaanvraag indienen, de steunmaatregelen duidelijk aan te geven 
en tevens de nieuwe steunmaatregelen en de wijzigingen In bestaande 
steunmaatregelen aan te melden. In deze bepaling staat voorts dat de 
Commissie haar standpunt over de aldus aangemelde steunmaatregelen zal 
bepalen wanneer zij over de betrokken bijstandsaanvraag beslist. 
Voor de regio's van doelstelling 1 zijn deze steunmaatregelen van 
bijzonder belang, aangezien het de bedoeling Is er over de periode van 
vijf Jaar 4.640 miljoen ecu voor beschikbaar te stellen. 
BIJ de doelstellingen 2 en 5 b) vallen de In aanmerking komende regio's 
niet altijd samen met de gebieden waarvoor steunmaatregelen gelden die 
zijn genomen overeenkomstig het bepaalde In voornoemde artikelen. Wat 
meer In het bijzonder de steun in de niet voor regionale steun In 
aanmerking komende regio's betreft, Is besloten dat de Commissie telkens 
een tweeledig onderzoek zal Instellen om voor de nodige samenhang tussen 
het regionale beleid en het mededingingsbeleid te zorgen. 
Wat tenslotte de doelstellingen 3 en 4 betreft, heeft de Commissie 
verzocht om aanmelding van de nlet-algemene en nlet-automatIsche 
maatregelen inzake werkgelegenheldssteun. 
1.4.2. overheidsopdrachten 
BIJ het onderzoek van medegefinancierde acties die het plaatsen van 
overheidsopdrachten behelzen, zal bijzondere aandacht worden besteed aan 
deze overheidsopdrachten. Met het oog op naleving van de betrokken 
richtlijnen zijn drie maatregelen genomen. 
In de eerste plaats heeft de Commissie In elke beschikking tot 
goedkeuring van een project of programma een specifieke bepaling 
opgenomen over de naleving van de voorschriften Inzake 
overheldsopdrachten. 
Voorts heeft de Commissie aan de Lld-Staten een mededeling (C(88)2510 
van 4.5.1988) doen toekomen waarin is aangegeven hoe op deze naleving 
- 13 -
toezicht wordt uitgeoefend bij de door de Structuurfondsen te 
flnnnclnren r)roJ«ct»n on nnernt lonol» nroqr nmma " n. A*«n d»/« m«d**de l I na 
Is een vragenlijst gehecht die, na te zijn Ingevuld door de autoriteiten 
die verantwoordelijk zijn voor de betrokken actie, samen met de 
bijstandsaanvraag bij de Commissie moet worden ingediend. 
Tenslotte behoudt de Commissie zich het recht voor om In specifieke 
gevallen een nader onderzoek In te stellen naar de naleving van de 
richtlijnen bij projecten die door de Structuurfondsen worden 
medegef inanclerd. 
In 1990 zal In de Lld-Staten een voor IIchtIngs- en opleidingsprogramma 
van start gaan om de overheidsinstanties te helpen hun programma's aan 
de nieuwe richtlijnen Inzake overheidsopdrachten aan te passen. 
i.4.3. BlIstandsverlening In gevoelige of in een crisis verkerende sectoren 
Bijstandsaanvragen voor acties In deze sectoren zullen met de nodige 
aandacht worden onderzocht om contraproduktleve effecten te voorkomen. 
Met name mogen de op Ie ldIngs- en werkgelegenheidsmaatregel en er niet toe 
lelden dat de begunstigden zich op dergelijke sectoren richten. Dit 
sluit niet uit dat communautaire steun verleend kan worden voor 
herstructurerIngsmaatregelen. 
Ook zal bij het onderzoek van de bijstandsaanvragen rekening worden 
gehouden met de situatie die zich in de industrie voordoet ten aanzien 
van bepaalde produkten en sectoren, alsmede met de afschaffing van de 
controles die voor de toepassing van,artikel 115 van het Verdrag van 
Rome aan de intracommunautaire grenzen worden verricht. 
1.4.4. Ml Ileubeschermlng 
Volgens artikel 130R van de Europese Akte heeft het optreden van de 
Gemeenschap op milieugebied niet alleen tot doel de kwaliteit van het 
milieu te behouden, te beschermen en te verbeteren en bij te dragen tot 
de bescherming van de gezondheid van de mens, maar ook zorg te dragen 
voor een behoedzaam en rationeel gebruik van de natuurlijke hulpbronnen. 
Om deze doelstellingen te kunnen bereiken Is in hetzelfde artikel 
bepaald dat de eisen ter zake van milieubescherming een bestanddeel van 
de andere takken van Gemeenschapsbeleid vormen. 
In de regeling Inzake de hervorming van de Structuurfondsen Is dan weer 
bepaald dat het milieubeleid behoort tot de takken van beleid waarmee de 
door de Fondsen gesteunde maatregelen In overeenstemming moeten zijn. 
Voor maatregelen die een belangrijk effect op het milieu kunnen hebben, 
dienen de aanvragen om communautaire financiering vergezeld te gaan van 
de nodige gegevens om dit effect op het milieu te kunnen beoordelen. 
Een praktische consequentie van de Integratie van de milieu-aspecten In 
het regionale beleid is de noodzaak om doelstellingen op het gebied van 
de milieubescherming te formuleren bij de uitwerking van de maatregelen 
waarvoor om communautaire financiering zal worden gevraagd, dus bij de 
opstelling van CB's en operatlonale programma's. 
Een en ander komt aan de orde In de ml I leubepal Ingen van het hoofdstuk 
over de coördinatie en de toepassing van het beleid van de Gemeenschap 
In de communautaire bestekken voor de doelstel Ingen 1, 2 en 5 b). In 
deze bepalingen wordt gevraagd de doelstellingen van de milieuvoor-
- 14 -
schriften In acht te nemen en de nodige gegevens te verstrekken om de 
effecten van de voorgestelde maatregelen op het milieu te kunnen 
beoordelen. 
Dit is uiteraard niet voldoende om naleving van de desbetreffende 
communautaire regelgeving te garanderen. Om er zeker van te kunnen zijn 
dat de te financieren maatregelen verenigbaar zijn met die regelgeving 
Is nog een speciaal onderzoek nodig. Bovendien la In de CB's bepaald 
dat prioriteit aan het bereiken van de doelstellingen van de 
milieuvoorschriften moet worden toegekend Indien in dit opzicht leemten 
worden geconstateerd op de gebieden die onder de bijstandsverlening van 
de communautaire Fondsen vallen. 
1.4.5. interne markt 
De Commissie heeft de Lld-Staten ervan In kennis gesteld dat zij geen 
financiële steun kan verlenen voor projecten betreffende de 
Infrastructuur van vliegvelden en havens die niet stroken met het 
bepaalde In artikel 8A van het Verdrag. 
VERHOGING EN CONCENTRATIE VAN DE FINANCIËLE MIDDELEN 
De voor de periode 1989-1993 beschikbare middelen zijn bepaald vla een 
ingewikkeld proces dat verscheidene fasen omvatte : 
- verdubbeling van de kredieten voor de Fondsen ten opzichte van 1987; 
- indicatieve verdeling van deze kredieten over de doelstellingen van de 
hervorming; 
- indicatieve verdeling van 85 % van de EFRO-kredleten over de Lid-Staten; 
- verdeling van de voor de drie Fondsen beschikbare middelen over de 
twaalf Lld-Staten. 
2.1. Bepaling van de nieuwe financiële middelen die voor de periode van viif 
iaar beschikbaar zlIn 
Overeenkomstig de conclusies die de Europese Raad in februari 1988 te 
Brussel heeft bereikt, zijn in artikel 12 van de kaderverordening in 
prijzen van 1988 de bedragen vastgesteld van de Jaarlijkse kredieten die 
het mogelijk maken om tussen 1988 en 1993 de kredieten van de 
Structuurfondsen te verdubbelen ten opzichte van 1987. 
De bepalingen van dit artikel 12 zijn als volgt toegepast ten aanzien van 
de jaarlijks in de algemene begroting der Europese Gemeenschappen 
opgenomen kredieten : 
1 ) De in de begroting 1987 opgenomen kredieten voor de Structuurfondsen 
bedroegen 6.962 ml IJoen ecu (HOGFL-OrlëntatIe : 1.017 ml IJoen ecu; 
EFRO : 3.342 ml IJoen ecu; ESF : 2.603 miljoen ecu). In prijzen van 
1988(1) komt dit neer op 7.233 miljoen ecu. Dit laatste bedrag vormt 
de grondslag voor de verdubbeling, zodat voor 1993 In prijzen van 1988 
een bedrag van 14.466 miljoen ecu moet worden uitgetrokken. 
2) De In de begroting 1988 opgenomen kredieten voor de Structuurfondsen 
bedroegen 7.684 miljoen ecu (E0GFL-0rlëntatIe : 1.131 miljoen ecu; 
(1) Stijging 1988/1987 : + 3,9 %. 
15 -
EFRO : 3.684 miljoen ecu; ESF : 2.865 miljoen ecu). In de 
bijlagen II 1 en II 2 Is een beknopt overzicht van de uitvoering van 
deze begroting opgenomen. 
3) De prijsstijging tussen 1988 en 1989 die Is gehanteerd voor de 
aanpassing van alle In constante prijzen uitgedrukte 
begrotIngsgegevens, waaronder de kredieten van de Structuurfondsen, 
bedraagt 3,5 %. 
De kredieten waarover de Structuurfondsen kunnen beschikken, zijn 
derhalve (miljoen ecu) : 
Pri Izen 1988 Lopende prl Izen 
1987 
1988 
1989 
1990 
1991 
1992 
1993 7.233 
7.684 
8.980 
10.280 
11.580 
12.900 
14.466 6.962 
7.684 
9.295 
De kredieten die In de begroting 1988 aan de Structuurfondsen zijn 
toegewezen, hadden betrekking op het eerste jaar van de periode waarin 
deze kredieten worden verdubbeld. De drie Fondsen zijn in dat jaar 
echter blijven functioneren volgens de regelingen die vóór de 
hervorming golden. 
Om de voor de gehele periode 1989-1993 beschikbare kredieten in prijzen 
van 1989 te berekenen heeft de Commissie rekening gehouden met de 
eind 1989 bekende gegevens over de prijsstijging 1988/1989, volgens 
welke het ging om een stijging met 4,6 %. Op grond van deze berekening 
is het voor de periode van vijf jaar beschikbare totaalbedrag geraamd 
op 60.315 miljoen ecu. 
2.2. Verdeling van de kredieten oyer de doelstellingen 
Gelet op de In het kader van de hervorming gestelde prioriteiten heeft de 
Commissie In oktober 1989 de verdeling over de doelstellingen voor de 
periode 1989-1993 als volgt bepaald : 
doelstel 
doelstel 
doelstel 
doelstel 
doelstel Ing 1 
Ing 2 
Ingen 
Ing 5 
Ing 5 3 en 
a) 
b) 38.300 
7.205 
7.450 
3.415 
2.795 
overgangs- en Innoverende 
maatregelen^1) 
Totaal 1.150 
60.315 miljoen ecu (prijzen van 1989) 
Op dat moment was nog geen besluit genomen over het aandeel van elk Fonds 
in de kredieten voor de doelstellingen 1, 2 en 5 b). In de 
partnerschapsvergaderingen tussen de Lid-Staten en de Commissie moest 
namelijk na de vaststelling van de prioritaire zwaartepunten voor de 
bijstandsverlening worden bepaald welke bedragen beschikbaar dienden te 
worden gesteld voor de verwezenlijking van deze zwaartepunten. 
(1) Van vóór de hervorming daterende verp 
doelstelling kunnen worden ondergebracht. Ichtlngen die niet bij een 
- 16 -
De aldus vastgestelde verdeling over de doelote 1IIngen komt overeen met de 
In de Voorontwerpen vnn begroting 1989 en 1990 vermelde afgeronde 
gegevens, aangepast met 3,5 %, behalve wat de kredieten voor 
doelstelling 2 betreft, die met 600 miljoen ecu zijn verhoogd door 
overschrijving van de begrotingslijn overgangs- en innoverende 
maatregelen. 
Dit laatste besluit Is genomen omdat tijdens de onderhandelingen Is 
gebleken dat de bestaande verplichtingen met betrekking tot de voor deze 
doelstelling In aanmerking komende gebieden omvangrijker zijn dan was 
geraamd. 
2.3. indicatieve verdeling van 85 X van de EFRQ-kredleten 
De Commissie diende ook te beslissen over de Indicatieve verdeling over de 
Lld-Staten van 85 % van de EFRO-kredieten voor de doelstellingen 1, 2 en 
5 b) voor een periode van vijf Jaar. 
Omdat de plannen voor regionale ontwikkeling (PRO'S) voor doelstelling 1 
uiterlijk op 31 maart 1989 moesten worden Ingediend, diende voor deze 
doelstelling snel te worden beslist teneinde de programmering door de 
Lid-Staten te vergemakkelijken. 
Daarom heeft de Commissie de Indicatieve verdeling voor de onder deze 
doelstelling vallende regio's vastgesteld bij beschikking van 
25 januari 1989^1K Deze verdeling is gebaseerd op het aandeel van elke 
betrokken regio of staat In de voor de doelstelling in aanmerking komende 
bevolking, welk aandeel bovendien is aangepast door in dezelfde mate 
rekening te houden met het regionaal BBP per inwoner en het BNP per 
inwoner van de Lid-Staat. 
Voor doelstelling 2 moest nog de eerste lijst van In aanmerking komende 
regio's worden vastgesteld. Aan de hand van deze lijst heeft de Commissie 
dan bij beschikking van 8 maart 1989^2^ de Indicatieve verdeling 
vastgesteld. Voor de bepaling van deze verdeling is zij uitgegaan van de 
volgende criteria : het aandeel in de in aanmerking komende bevolking, 
aangepast met behulp van het werkloosheidscijfer van de betrokken regio's 
van de Lid-Staat. Deze doelstelling heeft betrekking op meer dan 16 % van 
de bevolking van de Gemeenschap. 
Voor doelstelling 5 b) tenslotte heeft de Commissie op 10 mei 1989(3) 
tegelijk met de in aanmerking komende gebieden ook de indicatieve 
verdeling vastgesteld. Zij heeft zich daarbij gebaseerd op het aandeel van 
elk land in de voor de doelstelling in aanmerking komende bevolking, welk 
aandeel is aangepast op grond van het aandeel van de landbouw in de totale 
werkgelegenheid in de betrokken plattelandsgebieden. Deze doelstelling 
bestrijkt 5 % van de bevolking en 17 % van de oppervlakte van de 
Gemeenschap. 
Er zij nogmaals op gewezen dat het bij deze Indicatieve verdeling niet 
gaat om quota die elke Lld-Staat een van tevoren bepaald deel van de 
bijstand garanderen. Op Jaarbasis kunnen de aandelen In de bijstand van 
het EFRO dus aanzienlijk verschillen van de Indicatieve verdeling over 
vijf Jaar. 
Voorts geldt deze verdeling niet voor de 15 % aan resterende kredieten die 
beschikbaar zijn voor Initiatieven van de Gemeenschap, studies en 
proefprojecten. 
(1) PBEG nr. L 101 van 13 april 1989. 
(2) PBEG nr. L 113 van 26 april 1989. 
(3) PBEG nr. L 180 van 27 juni 1989. 
- 17 -
2.4. Bepaling yan de totale bedragen voor de j^ochl I lende POrlQdon die VQOr dB 
onderscheiden OoeUtsl l inuen ilin vastuaateld 
In het kader van de verdeling van da totale kredieten In prijzen van 1989 
is tenslotte ook bepaaid weSfca bedragen beschikbaar zijn voor de perioden 
waarvoor de verschillende CB's geiden : 
- De beschikkingen betreffende de CB's voor de regio's van doelstelling 1, 
die de gehele periode 1989-1993 bestrijken, hebben betrekking op een 
totaalbedrag van 38.200 ml Ijoen ©cu, terwijl tevens een reserve van 
2.100 miljoen ecu S s gevormd voor nieuwe Initiatieven van de 
Gemeenschap. Bij deze initiatieven gaat het om projecten van 
communautair belang waartoe de Commissie rechtstreeks het Initiatief 
neemt overeenkomstig de nieuwe mogelijkheden die de verordeningen haar 
terzake bieden. Deze Initiatieven zuilen worden geïntegreerd In de 
maatregelen die zijn opgenomen In de communautaire bestekken. 
- Voor doelstelling 5 b) Is, eveneens voor de gehele periode van vijf 
Jaar, 2.607 miljoen ecu beschikbaar gesteld en een reserve van 
188 miljoen ecu gevormd voor nieuwe Initiatieven van de Gemeenschap. 
Terwijl voor de doelstellingen 1 en 5 b) de CB's dezelfde periode 
bestrijken als de meerjarige budgettaire programmering (vijf Jaar), ligt 
dit bij de doelstellingen 2, 3 en 4 anders : 
- Met betrekking tot doelstelling 2 Is in artikel 9 van de 
kaderverordening bepaald dat drie jaar na de inwerkingtreding van die 
verordening de criteria voor de vaststelling van de in aanmerking 
komende gebieden op voorstel van de Commissie door de Raad kunnen worden 
gewijzigd en dat de Commissie de lijst van die gebieden periodiek 
herziet. Besloten Is alle CB's goed te keuren voor de periode 1989-1991. 
De Commissie heeft voor deze eerste fase een bedrag van 
4.400 miljoen ecu beschikbaar gesteld, waarvan 500 miljoen ecu Is 
gereserveerd voor initiatieven van de Gemeenschap. 
- Voor de doelstellingen 3 en 4 Is de situatie als volgt : omdat voor 1989 
reeds verplichtingen waren aangegaan bij beschikking van 23 maart 1989, 
zulks overeenkomstig artikel 9 van Verordening nr. 4255/88 van 
19 december 1988, heeft de Commissie besloten aile CB's goed te keuren 
voor de periode 1990-1992. De financlerIngsmogelIJkheden voor het 
laatste begrotingsjaar, d.i. 1993, heeft zij nog In het midden gelaten 
omdat het nationale werkgelegenhelds- en opleidingsbeleid moeilijk te 
programmeren Is voor een periode van meer dan drie Jaar. De 
goedgekeurde CB's voor de doelstellingen 3 en 4 In andere regio's dan 
die van doelstelling 1 hebben betrekking op een totaalbedrag van 
4.128 miljoen ecu, waarvan 134 miljoen ecu voor maatregelen als bedoeld 
In art Ike! 1, Md 2, van Verordening nr. 4255/88. In het kader van de 
Initiatieven van de Gemeenschap als bedoeld In artikel 11 van de 
Coördinatieverordening. zal voorts van het totale bedrag van 
600 miljoen ecu dat de Commissie voor nieuwe Initiatieven In de sector 
menselijke hulpbronnen heeft bestemd, een bedrag van 310 miljoen ecu aan 
de doelstellingen 3 en 4 worden besteed, waarvan 217 miljoen ecu tijdens 
de looptijd van de goedgekeurde CB's. 
- De procedure voor doelstelling 5 a) verschilt van die voor de andere 
doelstellingen. Voor deze doelstelling wordt geen meerjarige verdeling 
van de kredieten over de Lld-Staten vastgesteld, behalve in het geval 
van maatregelen krachtens de verordeningen van de Raad nr. 4042/89 
(verwerking en afzet van vis), 866/90 (verwerking en afzet van 
landbouwprodukten) en 867/90 (bosbouw)). 
- 18 -
2.5. Nakoming van de In de verordeningen aangegane verbintenissen 
In artikel 12 van de kaderverordening zijn nog twee andere toezeggingen 
gedaan wat de concentratie van de kredieten op de regio's van 
doelstel I Ing 1 betreft : 
- De bijstand van de Structuurfondsen moet er tussen 1987 en 1992 reëel 
worden verdubbeld. In 1987 waren voor deze regio's communautaire 
verplichtingen aangegaan ten bedrage van 4.084 miljoen ecu, afgerond 
op 4.100. 
In 1988 heeft de Commissie bij wijze van indicatie de volgende 
verhogingen voorgesteld om 
kredieten voor doelstelling 1 te komen tot een verdubbeling van de 
x 1 mld ecu (1989-1993 in prijzen van 1988) 
1987 1989 1990 1991 1992 1993 TOTAAL 89-93 
4,1 5,6 6,6 7,4 8,2 9,2 37,0 
Deze verhogingen garanderen een reële verdubbeling vanaf 1992. Om deze 
bedragen In prijzen van het lopende jaar te kunnen uitdrukken, moet elk 
jaar een aanpassing aan de hand van het inflatietempo worden uitgevoerd, 
in 1989 had 5.918 miljoen ecu (prijzen van 1989) voor de regio's van 
doelstelling 1 moeten worden bestemd. De feitelijk voor deze 
doelstelling aangegane verplichtingen waren hoger zij bedroegen 
6.137 milJoen ecu. 
Het EFRO 
besteden. mag ongeveer 80 % van zijn kredieten aan doelstelling 1 
In bijlage IX zijn de In 1989 door het EFRO aangegane verplichtingen 
verdeeld over de Lid-Staten en over de doelstellingen. Het aandeel van 
doelstelling 1 bedraagt 77,8 % van het totaal. Dit totaal is inclusief 
overgangsmaatregelen d.w.z. de onder de oude regelingen goedgekeurde 
maatregelen voor gebieden die niet meer In aanmerking komen. Op basis 
van bijstand voor de regio's die thans In aanmerking komen geldt voor de 
gebieden van doelstelling 1 een percentage van 80.6 %. 
Dit betekent dat de door het EFRO aan de regio's van doelstelling 1 
bostede middelen aanzienlijk zijn gestegen, aangezien in 1988 de voor 
deze regio's aangegane verplichtingen slechts 68,6 % van de middelen van 
het Fonds uitmaakten. Voor een deel Is dit een gevolg van het feit dat 
de CB's voor doelstelling 1 In oktober 1989 zijn goedgekeurd, zodat in 
1989 voor deze regio's nog een groot aantal nieuwe programma's kon 
worden goedgekeurd. Voor de komende Jaren zullen meer middelen dan in 
1989 als bijstand verleend worden aan doelstelling 2 en 5(b) gebieden. 
De Commissie is van mening dat deze concentratie moet worden beoordeeld 
over de gehele periode van vijf Jaar en niet voor elk Jaar afzonderlijk. 
Er bestaat geen twijfel over het bereiken van de verdubbeling van de 
bijstandsverlening van de Fondsen voor doelstelling 1 In 1992 vergeleken 
met 1987. De verdeling van deze middelen tussen de Fondsen was 
overeengekomen via het partnerschap tegen de achtergrond van de 
bijzondere noden van iedere regio. 
- 19 -
2.6. Verdeling van de kredieten over de Ud-staten 
2.6.1. Het bijzondere geval van de voor doelstelling 1 in aanmerking komende 
gebieden 
Vóór de laatste fase in de onderhandelingen met de Lid-Staten heeft de 
Commissie voor elk van de betrokken zeven landen een totaalbedrag 
vastgesteld. Daarbij is rekening gehouden met het feit dat krachtens 
artikel 12, lid 4, van de kaderverordening een bijzondere inspanning 
moet worden geleverd ten behoeve van de minst welvarende regio's. 
Tijdens de onderhandelingen over dit artikel had de Commissie 
verklaard^1) dat zij naast het regionale BBP ook het BNP per inwoner 
van de betrokken Lid-Staat in aanmerking zou nemen. Bovendien zou zij 
rekening houden met de omvang van de problemen die aan de ontwikkeling 
van deze regio's zijn verbonden, zodat de communautaire programma's 
deze regio's In staat zouden stellen hun achterstand weg te werken. 
2.6.2. Da. ten aanzien van.de doelstel IIngen_2. en S p) ondervonden problemen 
Voor belde doelstellingen was het streven van de Commissie er vooral op 
gericht te komen tot een verdeling van de kredieten die zo weinig 
mogelijk afwijkt van die welke voortvloeit uit toepassing van de voor 
de berekening van de Indicatieve verdeling gebruikte criteria, rekening 
houdend met de bestaande verbintenissen van voor de hervorming. 
Tegelijk moest worden voldaan aan bestaande verplichtingen die vóór de 
hervorming ten behoeve van de voor deze twee doelstellingen In 
aanmerking komende regio's waren aangegaan. 
In een zeer beperkt aantal gevallen - in het bijzonder voor 
doelstelling 5b - was het niet mogelijk de Indicatieve verdeling strikt 
toe te passen, omdat zulks betekend zou hebben dat voor sommige regio's 
absoluut geen nieuwe maatregelen meer konden worden genomen. 
2.6.3. Verdeling van de financiële middelen voor de doelstel IIngen 3 en 4 
bulten de regio's van doelstelling 1 
De verdeling van het totale bedrag over de doelstellingen 3 en 4 
weerspiegelt ongeveer het aandeel van de volwassen werklozen en van de 
werklozen van minder dan 25 jaar in de totale werkloosheid in de 
Gemeenschap (respectievelijk ± 45 % en ± 55 %). Deze verdeling komt 
trouwens overeen met het aandeel van respectievelijk de maatregelen 
voor langdurig werklozen en de maatregelen voor jongeren van minder dan 
25 Jaar In de totale financiering die is gevraagd In de plannen van 
al Ie Lid-Staten. 
(1) Verklaring nr. XII, die na de vergadering van de Raad van 20 Juni 1988 
- 20 -
BIJ elke doelstelling Is de verdeling per Lld-Staat gebaseerd op 
objectieve criteria, waarbij voornamelijk Is uitgegaan van op 
communautair niveau geharmoniseerde statistieken waaruit de ernst blijkt 
van de werkgelegenheidsproblemen die de Gemeenschap bij voorrang wil 
aanpakken (langdurige werkloosheid en werkloosheid van Jongeren). Voor 
doelstelling 3 Is het aan elke Lld-Staat toegewezen bedrag bepaald aan 
de hand van het aandeel van de betrokken Lld-Staat In het totale aantal 
langdurig werklozen dat in de Gemeenschap Is geteld. 
BIJ doelstelling 4 Is voor de verdeling over de Lld-Staten dezelfde 
werkwijze gevolgd : aantal werklozen van minder dan 25 jaar in elk van 
de Lld-Staten in vergelijking met het totale aantal jonge werklozen in 
de Gemeenschap als geheel. 
2.6.4. Verdeling van de financiële middelen over de Fondsen 
Bij de nieuwe aanpak waartoe de hervorming heeft geleld, worden voor de 
Fondsen prioritaire doelstellingen vastgesteld. Voor de begroting 
betekent dit dat de meerjarenraming beperkt blijft tot de 
doelstel Iingen. 
Daarom heeft de Commissie niet reeds bij voorbaat een verdeling over de 
drie Fondsen vastgesteld. Het zijn in eerste instantie de bij het 
partnerschap betrokken partijen die de prioritaire zwaartepunten voor de 
communautaire bijstandsverlening en de bijbehorende financiële middelen 
voor elk Fonds bepalen. 
De huidige verdeling over de verschillende instrumenten vloeit voort uit 
de onderhandelingen die over elk van de communautaire bestekken zijn 
gevoerd. Aangezien de looptijd van deze bestekken per doelstelling 
verschilt, kan geen overzicht voor de vijf Jaren 1989-1993 worden 
gegeven. 
In bijlage I is de verdeling opgenomen die voortvloeit uit de 
goedgekeurde CB's. 
COMBINATIE VAN DE VERSCHILLENDE COMMUNAUTAIRE SUBSIDIE- EN 
LENINGSINSTRUMENTEN 
3.i. Beginselen 
Een van de hoofdkenmerken van de hervorming van de Structuurfondsen Is dat 
een beroep wordt gedaan op uiteenlopende fInanclerIngsvormen al naar de 
aard van de maatregelen en, meer In het bijzonder, dat bij de 
communautaire bijstandsverlening wordt gestreefd naar een passende 
combinatie van subsidies en leningen. 
Krachtens artikel 5 van de kaderverordening moeten - met gebruikmaking van 
de bestaande financieringstechnieken - de bijstand van de Structuurfondsen 
en die van de E IB en de overige communautaire I en ings instrumenten (in 
hoofdzaak die van de EGKS) worden gecombineerd om het stimulerende effect 
van de aangewende begrotingsmiddelen zo groot mogelijk te maken. 
De EGKS-leningen moeten beter worden ingepast In de programmering voor de 
verwezenlijking van doelstelling 2. Van belang hierbij zijn met name de 
nieuwe criteria die voor de toekenning van deze leningen /Ijn 
vastgesteld^) en de tilt de EGKS-begrot Ing gefinancierde rentesubsidies, 
eventueel aangevuld met EFRO-mlddelen. 
(I) PBEG nr. C 188 van 28.7.1990 
- 21 -
De Commissie heeft er in haar mededeling over de rol van de EIB en de 
andere financierIngsInstrumenten In de versterking van de economische en 
sociale samenhang (COM(88)244 def. van 23.12.1988) op gewezen dat bij het 
streven naar deze combinatie van subsidies en leningen moet worden gelet 
op de financiële rentabiliteit van de eventueel voor communautaire 
bijstand In aanmerking komende projecten en op het volledige 
financieringsplan voor deze projecten. In het algemeen geldt het 
volgende : 
- voor voorgenomen investeringen met belangrijke opbrengsten moet een 
minimaal gebruik van begrotingsmiddelen worden gemaakt en moet in plaats 
daarvan met leningen worden gewerkt; de communautaire subsidies die toch 
voor dergelijke projecten worden toegekend, dienen erop te zijn gericht 
de budgettaire bijdrage van de begunstigde Lid-Staat zo klein mogelijk 
te houden; 
-als het gaat om investeringen met beperkte opbrengsten of zonder 
specifieke opbrengsten, Is integendeel een grotere budgettaire 
inspanning op haar plaats waarbij dan minder leningen worden verstrekt; 
in dit geval hebben de communautaire subsidies tot doel een grotere 
budgettaire bijdrage van de begunstigde Lid-Staat te ondersteunen. 
3.2. overeenkomst tussen Commissie en EIB 
BIJ de voorbereiding van de communautaire bestekken Is dit standpunt, dat 
met name voor InfrastructuurInvesterIngen geldt, nader uitgewerkt In 
richtsnoeren die In mei 1989 tussen de Commissie en de EIB zijn 
overeengekomen met betrekking tot de praktische gang van zaken bij de 
coördinatie van communautaire financieringen die zowel leningen als 
subsidies omvatten. 
Daarin zijn de InfrastructuurInvesterIngen In klassen Ingedeeld op grond 
van de opbrengsten die ervan te verwachten zijn : 
- voor Investeringen met belangrijke opbrengsten geldt er een (naar regio 
gedifferentieerd) maximumpercentage voor de communautaire subsidie, 
zodat nog de nodige ruimte wordt gelaten voor financieringen door middel 
van leningen; 
- voor Investeringen met beperkte opbrengsten of zonder specifieke 
opbrengsten gelden alleen de algemene maxima die bij alle 
blJstandsmaatregel en van de Structuurfondsen in acht moeten worden 
genomen (cf. bijlage III 1). 
3.3. Combinatie van subsidies en leningen In de CB's 
In de teksten over de hervorming van de Structuurfondsen Is uitdrukkelijk 
het volgende bepaald : 
- bij de opstelling van het CB wordt in overleg met de EIB beslist over de 
combinatie van leningen en subsidies; 
- elk CB moet een Indicatief financieringsplan bevatten waarin de voor de 
diverse vormen van bijstandsverlening uit te trekken middelen zijn 
vermeld, met Inbegrip van die van de fondsen en de communautaire 
I enIngsInstrumenten wanneer deze rechtstreeks aan het betrokken 
financieringsplan bijdragen. 
- 22 -
Met betrekking tot concrete procedures die het mogelijk moeten maken om bij 
de uitvoering van de communautaire bestekken tot een oordeelkundige 
combinatie van de bijstand van Commissie en EIB te komen, zijn pragmatische 
afspraken gemaakt. De diensten van de Commissie en van de EIB hebben 
overeenstemming bereikt over een aantal gemeenschappelijke maatregelen voor 
een gecoördineerde uitvoering van de CB's er zullen rechtstreekse 
contacten worden onderhouden tussen degenen die zijn belast met het 
onderzoek van operationele programma's of grote projecten; In een zeer 
vroeg stadium zal Informatie worden uitgewisseld over de programmering en 
de voorafgaande beoordeling van de verschillende projecten; de behandeling 
van de dossiers zal parallel geschieden; enz. 
Bij de voorbereiding van de CB's Is het moeilijk gebleken om in de 
financieringsplannen de bovenvermelde bepalingen strikt na te leven en de 
bijdrage In de vorm van communautaire leningen op dezelfde wijze te 
programmeren als de subsidies. 
In de financieringsplannen voor de CB's zijn de nationale bijdragen in 
feite (met de totale kosten minus de communautaire subsidies 
overeenkomende) financieringsbehoeften waarvoor niet kon worden 
geprogrammeerd op welke wijze zij zullen worden gedekt (nationale 
overheidssubsidies, eigen middelen van de particuliere sector, 
communautaire leningen of andere fInancierIngsvormen). Deze nationale 
financieringsbehoeften kunnen gedeeltelijk worden gedekt met de In het 
financieringsplan aangeboden communautaire leningen. In de CB's voor 
doelstelling 1 kon voor deze aangeboden leningen een bedrag worden vermeld, 
maar in de CB's voor doelstelling 2 is deze mogelijkheid doorgaans alleen 
"pro memorie" genoemd. 
Zelfs waar de financiële bijdragen van de EIB en de andere communautaire 
I eningsInstrumenten zijn vermeld, betreft het slechts ramingen. De 
werkelijke leningsbedragen zullen afhangen van de door de 
projectontwikkelaars met Instemming van de bevoegde nationale autoriteiten 
Ingediende projecten die bij de uitvoering van de CB's door de diensten van 
EIB en Commissie worden goedgekeurd. 
Er kunnen verschillende verklaringen worden gegeven voor het feit dat de 
bijdrage van de communautaire leningen In de financiering van de totale 
kosten van de prioritaire zwaartepunten zo moeilijk te programmeren Is. 
In de eerste plaats moet erop worden gewezen dat blijkens het onderzoek 
waaraan de diensten van de Commissie de door de Lld-Staten Ingediende 
plannen voor regionale ontwikkeling hebben onderworpen, er meestal meer 
middelen uit de Structuurfondsen worden gevraagd dan de bijstandsbedragen 
waarvan de toekenning redelijkerwijs kan worden overwogen. Daarentegen 
waren In de voorgestelde financieringsplannen doorgaans te weinig leningen 
opgenomen, vooral gezien de voorgenomen InfrastructuurInvesterIngen met 
opbrengsten. 
Wegens de budgettaire beperkingen voor de Structuurfondsen enerzijds, en de 
economische aard van de betrokken investeringen anderzijds, was er dus een 
algemene aanpassing van de omvang en de combinatie van de te gebruiken 
financieringsmiddelen nodig. 
BIJ de onderhandelingen over de CB's hebben de communautaire Instanties 
gepoogd de onvermijdelijke keuzes bij de toewijzing van middelen uit de 
Structuurfondsen vergezeld te doen gaan van passende voorstellen voor 
financieringen door middel van leningen. Omdat er voor de onderhandelingen 
erg weinig tijd was en omdat het ook allemaal nieuw was, Is het echter niet 
gelukt binnen de gestelde termijnen volledige financieringsplannen rond te 
krijgen. Met name wat doelstelling 1 betreft, heeft de Gemeenschap er zich 
- 23 -
dan toe beperkt communautaire leningen aan te bieden op basis van de totale 
kosten van de gekozen prioritaire zwaartepunten. Gedurende de uitvoering van de 
CB's zullen de Commissie en de EIB erop toezien dat de nationale autoriteiten 
duidelijk rekening houden met de aangeboden leningen, zodat In de definitieve 
financieringsplannen voor de verschillende maatregelen sprake zal zijn van een 
passende combinatie van subsidies en leningen. 
Dit neemt niet weg dat bij deze eerste poging om uitvoering te geven aan de 
hervorming van de Fondsen de combinatie subs ld les/leningen niet geheel 
bevredigend zou kunnen zijn als de Lld-Staten, de Commissie en de EIB zich niet 
de benodigde Inspanningen getroosten, immers : 
-de In de CB's vermelde percentages voor de communautaire subsidies lijken 
vrij hoog, ook voor de Investeringen die opbrengsten opleveren zonder dat 
daarbij overigens kan worden gegarandeerd dat de budgettaire bijdrage van de 
begunstigde Lld-Staten dan zeer beperkt zal blijven; 
- in de praktijk zal de combinatie leningen/subsidies vooral afhangen van de 
leningsaanvragen In de programma's en de projecten die de Lid-Staten op grond 
van de CB's indienen-, 
- tussen de Commissie en de EBI zijn er verschillen wat het 
besluitvormingsproces en de wijze van bijstandsverlening betreft. 
Tot dusver lijkt er in bevredigende mate gebruik te worden gemaakt van de in de 
CB's aangeboden leningen, aangezien ongeveer een kwart van de in 1989 
goedgekeurde Individuele leningen aan een communautaire subsidie voor het 
gehele project of een deel daarvan was gekoppeld. 
Voorts dient erop te worden gewezen dat, ongeacht of de door de EIB ontplooide 
activiteiten op het gebied van regionale ontwikkeling al dan niet in een CB 
zijn opgenomen, zij voor een zeer groot deel zijn gericht op in de strategieën 
en prioritaire zwaartepunten van de CB's passende projecten In de regio's die 
onder de doelstellingen 1, 2 en 5 b) vallen. Zo had in 1989 meer dan 85 % van 
de in het kader van de regionale ontwikkeling toegekende leningen betrekking op 
projecten in deze regio's^1), hetgeen bijna neerkomt op 6 miljard Ecu. 
(1) Cf. verslag over de werkzaamheden van de EIB in 1989 
- 24 -
HOOFDSTUK II : DE OPERATIONELE FASE 
1 : BEVORDEREN VAN DE ONTWIKKELING EN DE STRUCTURELE AANPASSING VAN REGIO'S MET 
EEN ONTWIKKELINGSACHTERSTAND (DOELSTELLING 1) 
i•i. Bepaling van de algemene richtsnoeren voor het regionale beleid 
Overeenkomstig artikel 8 van Verordening nr. 4254/88 heeft de Commissie 
richtsnoeren voor het regionale beleid vastgesteld voordat de Lld-Staten 
hun plannen hadden ingediend. Met het oog op de partnerschapsgedachte zijn 
deze richtsnoeren niet bedoeld om de regio's van de Lld-Staten voor te 
schrijven wat hun plannen dienen te bevatten. Zij moeten de partners van 
de Commissie duidelijkheid verschaffen over de beginselen en prioriteiten 
waarvan de Commissie uitgaat in de verschillende stadia van de planning 
van haar eigen beleidsmaatregelen. 
Volgens deze opzet heeft de Commissie op 15 februari 1989 haar goedkeuring 
gehecht aan richtsnoeren voor de bijstandsverlening In de regio's van de 
doelstel IIngen 1 en 2. 
In dit kader is bij de opstelling van de communautaire bestekken met name 
gestreefd naar een evenwicht tussen Infrastructuurvoorzieningen (die in 
het verleden verreweg het grootste deel van de bijstand van het EFRO In de 
probleemgebieden voor hun rekening hebben genomen) en produktieve 
investeringen. 
Wat meer in het bijzonder doelstelling 1 betreft, heeft de Commissie bij 
haar onderzoek van de aanvragen van de Lid-Staten met name bekeken welke 
bijdrage de voor medefinanciering voorgedragen infrastructuurvoorzieningen 
kunnen leveren aan de vergroting van het economische potentieel van de 
regio's. Op grond van dit criterium is prioriteit toegekend aan 
infrastructuurvoorzieningen op het gebied van het vervoer, 
telecommunicatie, beroepsopleiding en energie. 
Omdat het in sommige landen niet mogelijk is een ontwikkelingsbeleid te 
voeren zonder de ontwikkeling van de landbouwgebieden erbij te betrekken, 
heeft de Commissie voorts bijzondere aandacht besteed aan de 
bijstandsverlening In de bewuste landbouwgebieden. 
i.2. Toetsing van, de plannen voor regionale ontwikkeling aan de richtsnoeren 
van de Gemeenschap 
1.2.1. Kenmerken van de Ingediende plannen 
De plannen voor regionale ontwikkeling bevatten naast gegevens over de 
gevraagde bijstand, waarbij het om hoge bedragen gaat, ook een 
uitvoerige analyse van de regionale problemen. 
De In de subsidieaanvragen vermelde behoeften bleken de beschikbare 
middelen aanzienlijk te overtreffen. 
Wanneer doelstelling 5a) als bijzonder geval buiten beschouwing wordt 
gelaten, blijft het EFRO voor alle landen het instrument waar het meest 
een beroep op wordt gedaan. 
- 25 -
De gevraagde EFRO-steun maakt echter niet overal een even groot deel van 
de totale gevraagde steun uit. Wat dit betreft, kunnen twee categorieën 
worden onderschelden : 
- de landen of regio's die aan het EFRO een overheersende rol 
toekennen : dit geldt voor SPANJE, ITALIE, PORTUGAL en het VERENIGD 
KONINKRIJK; 
- de landen die een andere aanpak voorstaan : FRANKRIJK en GRIEKENLAND 
verkeren In dit geval. 
De plannen moesten ook gegevens bevatten over het beoogde gebruik van 
leningen van de EIB en de andere financieringsInstrumenten. Sommige 
landen hebben In hun PRO In het geheel geen beroep gedaan op deze 
financieringswijze. Dit geldt voor SPANJE, GRIEKENLAND en IERLAND. 
Andere landen (ITALIE, PORTUGAL) hebben reeds bij de Indiening van hun 
plan om leningen verzocht, ook al gaat het om marginale bedragen In 
vergelijking met de gevraagde subsidies. Als In het plan geen leningen 
zijn gevraagd, betekent dit echter nog niet dat de betrokken Lld-Staat 
geen gebruik maakt van ElB-kredleten. 
De gevolgde ontwikkelingsstrategie Is over het algemeen goed beschreven. 
Dat het opstellen van plannen een moeilijke zaak is, blijkt wanneer aan 
een algemene ontwikkelingsstrategie concreet gestalte moet worden 
gegeven In de vorm van prioritaire zwaartepunten voor de 
bijstandsverlening. Vaak was het dan ook absoluut noodzakelijk de Inhoud 
van deze zwaartepunten grondig met de Lld-Staat te bespreken. 
In de tweede plaats verschilden de in de plannen opgenomen 
ontwikkelingszwaartepunten uiteraard per land, wat de plannen van de 
onderscheiden Lid-Staten minder goed vergelijkbaar maakte en ook de 
follow-up kon bemoeilijken. Daarom heeft de Commissie gepoogd om, met 
inachtneming van de specifieke kenmerken van elke betrokken regio, de 
hoofdlijnen van haar bijstandsverlening toch tot op zekere hoogte te 
harmoniseren. 
1.2.2. De richtsnoeren van de Commissie en de verrichte aanpassingen 
Na een evaluatie van de plannen voor regionale ontwikkeling is de 
Commissie de onderhandelingen met de Lld-Staten begonnen. Deze 
onderhandelingen over kwalitatieve aspecten waren een van de nieuwe 
elementen die een doorslaggevende rol hebben gespeeld bij de 
tenuitvoerlegging van de hervorming. Het ging erom te bepalen welke 
bijdrage de Commissie als partner dient te leveren bij het gezamenlijk 
maken van keuzes om te komen tot een ontwikkelingsstrategie waarmee 
beide partijen kunnen instemmen. Dit laatste is vereist krachtens de 
kaderverorden i ng. 
De Commissie is partij bij een echte contractpol it lek. Daarmee is reeds 
ervaring opgedaan In het kader van de GMP's, waarvoor een 
programmacontract Is opgesteld. De Commissie heeft deze op 
onderhandelingen gebaseerde aanpak nu dus tot alle betrokken landen 
uitgebreid. 
Hiertoe heeft zij gepoogd de grote lijnen aan te geven van de manier 
waarop zij, In de geest van de verordeningen, de problemen van het 
structuurbeleid dichter bij een oplossing wil brengen, waarbij tevens de 
communautaire activiteiten, die voortaan worden ontplooid op basis van 
medefinanciering van het nationale beleid, doeltreffender dienen te 
worden gemaakt. Die grote lijnen kunnen als volgt worden samengevat : 
versterking van de synergie tussen de Fondsen, een meer evenwichtige 
verdeling van de EFRO-kredleten over basisinfrastructuurvoorzieningen en 
- 26 -
produktieve Investeringen, concentratie van de bijstandsverlening op een 
beperkt aantal prioritaire zwaartepunten, een betere verdeling van de 
financiële middelen over het centrale en het regionale niveau en een 
oordeelkundige keuze van de vormen van bijstandsverlening. 
BIJ de opstelling van de CB's Is de nodige aandacht besteed aan het feit 
dat een passende macro-economische context een voorwaarde Is om van de 
verdubbeling van de steun uit de Structuurfondsen In de betrokken 
regio's een succes te kunnen maken. Dit aspect Is aan de orde gesteld 
tijdens de onderhandelingen over de CB's met de Lid-Staten. 
a) Versterking van de synergie tussen de Fondsen 
Een van de prioriteiten bij de opstelling van de CB's was ervoor te 
zorgen dat de Fondsen elkaar zoveel mogelijk aanvullen. 
Om deze complementariteit van de Fondsen maximaal te kunnen benutten, 
heeft de Commissie ervoor gezorgd dat nog vóór de voorbereiding van 
de programma's bekend was welke bijstandszwaartepunten mogelijkheden 
voor een werkelijke synergie boden. Dit komt tot uiting in de 
structuur van de CB's. Binnen een zelfde prioritair zwaartepunt voor 
de bijstandsverlening zijn er Immers tal van deel zwaartepunten 
waarvoor een beroep op twee of alle drie de Fondsen wordt gedaan. Op 
drie gebieden die van essentieel belang zijn, is naar een dergelijke 
synergie gestreefd : 
- om de produktieve sectoren te versterken worden 
Investeringsmaatregelen gecombineerd met maatregelen inzake 
beroepsopleiding; 
- als er ergens behoefte Is aan bijstand met een veelzijdig karakter, 
dan wel bij de ontwikkeling van landbouw en platteland. 
Daarom zullen bijvoorbeeld de maatregelen van het EFRO op 
toeristisch gebied worden aangevuld met steun van het EOGFL voor 
het agro-toerIsme en met bijstand van het ESF; 
-om de menselijke hulpbronnen beter te kunnen benutten zal 
medefinanciering van opleldlngsvoorzleningen door het EFRO worden 
gecombineerd met bijstand van het ESF voor opleidingsmaatregelen. 
b) Een mfiej: evenwichtige verdel Ina van de EFRO-kredieten over 
baslslnfrastructuurvoorzleningen en produktieve Investeringen 
Om de verschillen tussen regio's in de Gemeenschap te helpen 
verkleinen stimuleert het regionale beleid In hoofdzaak produktieve 
Investeringen die arbeidsplaatsen scheppen en 
InfrastructuurInvesterIngen ten behoeve van de ontwikkeling van 
economische bedrijvigheid. De regionale verschillen op het gebied van 
produktIviteit, werkgelegenheid en Inkomens zullen immers alleen dan 
kleiner worden als de produktie en het aantal nieuwe arbeidsplaatsen 
in de achtergebleven Lid-Staten en regio's een groei vertonen die 
duidelijk groter Is dan de gemiddelde stijging in de Gemeenschap. 
Op grond van de richtsnoeren voor het regionale beleid heeft de 
Commissie er bij de onderhandelingen voor gezorgd dat een groter deel 
van de kredieten van de Fondsen voor produktieve Investeringen werd 
bestemd. In het kader van dit algemene streven werd wegens de plaats 
die de basisinfrastructuurvoorzieningen In de aan het EFRO gerichte 
aanvragen Innamen, bijzondere aandacht besteed aan het noodzakelijke 
herstel van het evenwicht ten gunste van de produktieve 
InvesterIngen. 
- 27 -
Na deze onderhandelingen is de basisinfrastructuur weliswaar nog 
steeds de eerste prioriteit van de onder doelstelling 1 vallende 
regio's, maar toch zal een belangrijk deel van de In de CB's In het 
vooruitzicht gestelde bijstandsbedragen naar de produktieve sectoren 
gaan. In de CB's is de basisinfrastructuur goed voor de helft van de 
EFRO-mlddelen (10.381 van de 20.960 min ecu) en 29 % van het totale 
bodrag dat uit do drie rondaon voor doelute I I Ing 1 is beatemd. Het 
aandeel van de steun voor de produktieve sectoren bedraagt ongeveer 
18 % voor het EFRO en 17 % voor het ESF. BIJ deze laatste categorie 
van uitgaven gaat het om directe Investeringen In ondernemingen, 
dienstverlening aan ondernemingen, onderzoek en ontwikkeling en 
technische opleidingen. Voorts is het de bedoeling ongeveer 9% van 
de bijstand uit het EFRO te bestemmen voor rechtstreeks met de 
produktieve sectoren verbonden InfrastructuurInvesterIngen en 
activiteiten. Daarmee komt voor de betrokken zeven Lld-Staten het 
totale bedrag voor deze twee categorieën van bijstand op 27 % van de 
steun uit het EFRO en 21 % van de steun uit de drie Fondsen voor 
doel stel I ing 1. 
De situatie op dit gebied verschilt echter aanzienlijk per Lld-Staat. 
In IERLAND en ITALIE ligt het aandeel van belde uitgavencategorieën 
In de toegewezen middelen aanzienlijk boven het communautaire 
gemiddelde. Voor PORTUGAL is daarentegen een grote inspanning nodig 
geweest om de voor basisinfrastructuurvoorzieningen bestemde bijstand 
uit het EFRO te beperken. In dit land zijn de behoeften op dit gebied 
nog aanzienlijk. In SPANJE blijft de versterking van de 
basisinfrastructuur een zeer belangrijk deel van de steun opeisen 
(67 % van de bijstand uit het EFRO of 4.173 miljoen ecu). In geen 
enkele Lid-Staat is het aandeel van de produktieve investeringen en 
de rechtstreeks daarmee verbonden activiteiten echter kleiner dan 
10%. (Cf. bijlagen IV-2 tot IV-9). 
o concentratie van de pi istand op een beperkt aantal prioritaire 
zwaartepunten 
Met het oog op een betere concentratie van de communautaire bijstand 
is bij de onderhandelingen een beperkt aantal prioritaire 
zwaartepunten afgesproken die betrekking hebben op beleidslijnen 
welke alle betrokken Lid-Staten gemeen hebben. Deze zwaartepunten 
vormen de grote prioriteiten voor de structuurmaatregelen die de 
Commissie in deze landen wil steunen : 
- ontsluiting, in hoofdzaak versterking van de basisinfrastructuur; 
- steun voor de Industrie, de ambachten en de dienstverlening aan het 
bedr i Jfsleven; 
- toer Isme; 
- benutting van de agrarische hulpbronnen en plattelandsontwikkeling; 
- infrastructuur ter ondersteuning van de economische bedrijvigheid; 
- benutting van de menselijke hulpbronnen. 
Alvorens in te gaan op de verdeling van de kredieten, wordt erop 
gewezen dat de bestaande verplichtingen (GMP's, GOP's) in de CB's 
zijn opgenomen. ZIJ vormen een belangrijk onderdeel van de CB's, 
aangezien het voor de zeven landen gaat om 3.632 miljoen ecu op een 
totaal beschikbaar bedrag van 36.200 miljoen ecu. Het merendeel van 
de In de looptijd van de CB's nog na te komen verplichtingen is voor 
rekening van het EFRO (2.930 miljoen ecu). BIJ de twee andere Fondsen 
gaat het om relatief kleine bedragen (ESF 426 miljoen ecu en E0GFL 
276 ml Ijoen ecu). 
- 28 -
Voor alle CB's samen zijn de kredieten van de drie Fondsen, namelijk 
36.200 miljoen ecu, als volgt over de prioriteiten verdeeld : 
- Aan de ontsluiting moet 10.657 miljoen ecu worden besteed, d.l. 
29 % van de totale toewijzing uit de Fondsen voor doelstelling 1. 
Het leeuwedeel hiervan komt voor rekening van het EFRO. De bijdrage 
van dit Fonds wordt op 10.381 miljoen ecu geraamd. Dit zwaartepunt 
omvat maatregelen om de basisinfrastructuur te versterken : 
- verkeersinfrastructuur (wegen, snelwegen, spoorwegen, waterwegen, 
havens, luchthavens, stadsvervoer), 
- telecommunicatie, 
- voorzieningen op het gebied van energie en waterhuishouding, 
- voorzieningen voor het geven van opleidingen, 
- sociale en op de gezondheidszorg gerichte infrastructuur. 
- Voor industrie, ambachten en toerisme moet 15 % van het 
meerJarenbudget beschikbaar komen, namelijk bijdragen van 
3.755 miljoen ecu uit het EFRO en 1.712 miljoen ecu uit het ESF. 
BIJ dit zwaartepunt gaat het om de verbetering van de 
concurrentiekracht van het bedrijfsleven. Hiertoe zullen 
maatregelen worden genomen ter ondersteuning van produktieve 
investeringen In industrie, ambachten, dienstverlening en 
toeristische Infrastructuur. Voorts zullen dienstverlenende 
activiteiten ten behoeve van het bedrijfsleven worden ontplooid, 
met name op het gebied van advisering en technologieoverdracht. 
Tenslotte wordt gedacht aan maatregelen ten behoeve van onderzoek, 
ontwikkeling en Innovatie en aan maatregelen Inzake technische 
scholing en beroepsopleiding. 
- Om de benutting van de agrarische- en visseriJhulpbronnen te 
bevorderen wordt 6.364 miljoen ecu uitgetrokken, d.l. 18 % van de 
beschikbare kredieten. Hier komt de grootste bijdrage van het 
EOGFL, namelijk 4.978 ml IJoen ecu. Dit wordt aangevuld met 
1.204 miljoen ecu uit het EFRO en 182 miljoen ecu uit het ESF. 
In veel regio's van doelstelling 1 zijn er problemen ten aanzien 
van de plattelandsontwikkeling. Het gaat vaak om afgelegen 
plattelandsgebieden die moeten worden ontsloten en die worden 
gekenmerkt door een gebrekkige en onvoldoende gediversifieerde 
produktlestructuur. Het accent ligt op maatregelen voor de 
benutting van de agrarische hulpbronnen, maatregelen op het gebied 
van plattelandsontwikkeling en horizontale maatregelen In het kader 
van doelstelling 5a) (verbetering van de doeltreffendheid van de 
structuur van land- en bosbouw, verbetering van verwerking en 
afzet). Dit pakket zal worden aangevuld met maatregelen ten behoeve 
van het pi at tel andstoer Isme om de economische bedrijvigheid te 
diversifiëren, en maatregelen ten behoeve van agrarische 
beroepsopI e IdIngen. 
- 29 
- Voor Infrastructuur ter ondersteuning van de economische 
bedrijvigheid is 2.184 ml 1 joen ecu toegewezen, d.l. 6% van het 
totale bedrag. Het EFRO zal hieraan verreweg de grootste bijdrage 
leveren (1.976 ml IJoen ecu). Het gaat bij dit zwaartepunt In 
hoofdzaak om de volgende maatregelen : 
- aanleg van terreinen waar Industriële en ambachtelijke bedrijven 
kunnen worden gevestigd, 
- dienstverlening op het gebied van telecommunicatie en technieken 
ten behoeve van de Informatievoorziening, 
- maatregelen voor milieubescherming. 
- Bij de benutting van de menselijke hulpbronnen gaat het om 
7.748 miljoen ecu, d.l. 21 % van het totale beschikbare bedrag. De 
bijstand van het ESF voor dit zwaartepunt wordt op 
7.159 miljoen ecu geraamd. Het EFRO zal de steun voor de 
verbetering van de opleidingsstructuur voor zijn rekening nemen. 
Dit zwaartepunt betreft maatregelen voor het technisch onderwijs, 
het middelbaar onderwijs en het leerlingstelsel, maatregelen om de 
op Ie ld Ingsvoorz leningen te moderniseren en de voor een of meer 
sectoren van de economische bedrijvigheid geldende maatregelen die 
niet bij een ander ontwikkelingszwaartepunt zijn ondergebracht. 
Ook de maatregelen voor de doelstellingen 3 en 4 vallen onder dit 
zwaartepunt. 
BIJ de onderhandelingen is bijzondere aandacht geschonken aan 
maatregelen inzake opleiding en werkgelegenheid die nuttig zijn om 
de produktieve sectoren te versterken, maar ook aan maatregelen die 
passen in de voor het Europees Sociaal Fonds vastgestelde 
rIchtsnoeren. 
De Commissie heeft er tevens naar gestreefd impulsen te geven aan 
programma's ter verbetering van de opleidingsstructuur, aan 
opleidingen die de voor de onderzoekprogramma's benodigde vakkennis 
verschaffen, en aan maatregelen ten behoeve van specifieke 
categorieën. Dit laatste geldt bijvoorbeeld voor maatregelen ten 
behoeve van vrouwen, waarvan de Invoering In sommige Lld-Staten, en 
met name In Ierland, door de Commissie Is aangemoedigd. 
In alle Lld-Staten waarvoor doelstelling 1 geldt, hebben de 
onderhandelingen over de CB's het mogelijk gemaakt een regionale 
aanpak van de op Ie ldIngs- en werkgelegenheidsproblemen te 
bevorderen, waarbij uiteraard rekening Is gehouden met de eigen 
structuren van elk land. 
Telkens wanneer dit mogelijk was, heeft de Commissie de combinatie 
van bijstand uit verscheidene Fondsen gestimuleerd. Alle CB's voor de 
regio's van doelstelling 1 bevatten dan ook meer fondsenprogramma's. 
De mate waarin dit het geval Is, verschilt naargelang van - met 
name - de Institutionele structuur van de betrokken Lld-Staat. 
d) Het streven naar een betere verdeling van de financiële middelen over 
het centrale en het regionale niveau 
De Commissie heeft er in de eerste plaats voor gezorgd dat, behalve 
voor Ierland en de twee landen waar de plannen van meet af aan op 
regionale leest waren geschoeid (Frankrijk en het Verenigd 
Koninkrijk, waar het om Noord-Ier land gaat), alle CB's uit twee delen 
bestonden : 
- 30 
- een deel dat de muitireglonale maatregelen bevat, 
- een ander deel met regionale deel bestekken. 
BIJ de multireglonale maatregelen gaat het om op centraal niveau 
genomen maatregelen waarvan het effect doorgaans het regionale niveau 
overstijgt. Het tweede deel omvat de maatregelen die op regionaal of 
lokaal niveau worden geprogrammeerd en uitgevoerd. 
Via onderhandelingen is voor een dergelijke tweeledige aanpak 
besloten voor SPANJE, GRIEKENLAND, ITALIE en PORTUGAL. 
De Commissie wilde tegelijk ook tot een nieuw evenwicht in de 
bestemming van de middelen van EFRO en ESF komen door het aandeel van 
de maatregelen van de regio's te vergroten. In dit verband Is 
overeenstemming bereikt over belangrijke aanpassingen voor SPANJE, 
waar een groter deel van de bijstand naar niet onder de centrale 
overheid vallende maatregelen zal gaan dan In het plan was gevraagd 
(42 % In plaats van 35 %). In ITALIE moesten volgens het PRO de 
kredieten voor nieuwe maatregelen gelijkelijk over multIreglonale en 
regionale maatregelen worden verdeeld. De onderhandelingen hebben In 
deze verhouding niet veel verandering kunnen brengen (over het geheel 
genomen 49 % voor de mul t Ireglonale maatregelen en 51 % voor de 
regio's, maar toch respectievelijk 45 % en 55 % wanneer alleen naar 
de nieuwe maatregelen wordt gekeken). 
Door Iets minder nadruk op de basisinfrastructuur te leggen heeft de 
Commissie meer ruimte gegeven aan regionale initiatiefnemers van 
economische ontwikkeling die zich In hun regio Inzetten voor 
Investeringssteun, voor steun aan kleine en middelgrote ondernemingen 
en Industrieën en voor maatregelen op het gebied van lokale 
ontwikkel ing. 
Dankzij de onderhandelingen wordt In de CB's nu gemiddeld ongeveer 
5 % van de middelen bestemd voor bijstand aan lokale ontwikkeling, 
terwijl dit soort maatregelen in de plannen van sommige Lld-Staten 
vol ledig ontbrak. 
e) Bepaling van de vormen van bi Jstandsverlening 
Volgens artikel 8 van de kaderverordening moesten in de CB's de 
vormen van bijstandsverlening worden vermeld die door de Lid-Staten 
zouden worden gekozen voor de feitelijke uitvoering van het CB. Deze 
vormen van bijstandsverlening zijn omschreven in artikel 5 van 
dezelfde verordening (medefinanciering van operationele programma's, 
van een nationale steunregeling en van passende projecten, toekenning 
van globale subsidies en steun ten behoeve van technische bijstand). 
Goedkeuring van de vorm van bijstandsverlening geldt als besluit tot 
het aangaan van een betalingsverplichting voor de bijstand, terwijl 
het CB overeenkomstig de kaderverordening slechts een verklaring van 
Intentie Is. 
Tijdens de onderhandelingen heeft de Commissie gepoogd om van elke 
Lld-Staat nauwkeurige gegevens te verkrijgen op dit punt, aangezien 
deze In onvoldoende mate In de PRO's waren verstrekt. 
Aangezien de Lld-Staten weinig gebruik hebben gemaakt van de hun 
geboden gelegenheid om de bijstandsaanvragen tegelijk met de plannen 
- 31 -
In te dienen, heeft de Commissie In het kader van het Initiatiefrecht 
dat zij op grond van het voornoemde artikel 5 bezit, eigen Ideeën 
over de vormen van bijstandsverlening ontwikkeld. ZIJ heeft er bij de 
Lld-Staten sterk op aangedrongen om In de gevallen waar werkelijk 
sprake was van economische Interrelaties, meer fondsenprogramma's uit 
te werken. Krachtens artikel 14, Md 3, van de coördinatieverordening 
Is voor het aangaan van de betalingsverplichting voor een dergelijk 
programma slechts één bijstandsbeschikking nodig. Een 
meer fondsenprogramma Is een efficiëntere methode voor het beheer van 
de bijstand omdat in een dergelijk programma maatregelen worden 
gegroepeerd die elkaar zullen versterken. Groepering van de 
maatregelen In één programma maakt het ook mogelijk de problemen in 
hun geheel aan te pakken. 
Reeds bij de onderhandelingen over de CB's heeft een aantal 
Lld-Staten met een dergelijke aanpak Ingestemd. Het betreft met name 
Griekenland, Spanje, Ierland en Portugal. 
Blijkens de door de Lld-Staten Ingediende aanvragen zullen de CB's 
overeenkomstig de regeling voor het grootste deel worden uitgevoerd 
In de vorm van operationele programma's. Op de tweede plaats komen de 
zeer omvangrijke basisinfrastructuurvoorzieningen, waarvoor aanvragen 
om bijstand voor een groot project worden Ingediend. Voor dit type 
van Investeringen is dit een zeer geschikte vorm van 
blJstandsverlening. 
Van globale subsidies wordt nog vrij weinig gebruik gemaakt. Een 
eerste reden hiervoor kan zijn dat het gaat om een nieuw 
bijstandstype waarvan de voordelen nog niet volkomen duidelijk zijn. 
Een andere reden kan zijn dat decentralisatie van het beheer door 
Inschakeling van een bemiddelende Instantie op administratieve 
weerstanden stuit die verband houden met de Interne organisatie van 
sommige Lld-Staten. 
1.3. voorbereiding en goedkeuring van de vormen van biIstandsverlening 
In 1989 werd het aangaan van betalingsverplichtingen door de fondsen 
gekenmerkt door de gelijktijdige toepassing van verschillende regelingen. 
Wat het ESF betreft, is in artikel 9 van Verordening nr. 4255/88 bepaald 
dat de voor het jaar 1989 Ingediende bijstandsaanvragen blijven vallen 
onder Besluit 83/516 van de Raad betreffende de taken van het Fonds. 
Krachtens dit artikel zijn bij Beschikking van 23 maart de 
betalingsverplichtingen ten laste van de begroting 1989 aangegaan 
overeenkomstig de oude regeling. Deze betalingsverplichtingen zijn 
volledigheidshalve In de CB's vermeld. 
Bij het EFRO Is Verordening nr. 1787/84 ingetrokken, waarbij echter wel de 
in de artikelen 15 en 33 van de coördinatieverordening opgenomen 
overgangsmaatregelen van toepassing zijn, die tot doel hebben de 
continuïteit van de werkzaamheden van de Fondsen in de periode van 
1 Januari tot en met 1 oktober 1989 te garanderen. Voor het EOGFL geldt 
hetzelfde. Hier Is de oude Verordening nr. 729/70 Ingetrokken, maar deze 
verordening blijft nog van toepassing overeenkomstig het bepaalde in de 
voornoemde twee artikelen. 
Het onderhavige verslag zal worden aangevuld met een uitvoerig verslag 
over de werkzaamheden van de Fondsen, zulks ter uitvoering van artikel 25, 
lid 1, tweede alinea, van de coördinatieverordening, waarin is bepaald dat 
aan de raadgevende comités verslag moet worden uitgebracht over de 
voortgang bij de tenuitvoerlegging van de bijstand van de Fondsen. De 
conslusles van dit verslag zullen ook ter Informatie aan het Europese 
Parlement worden medegedeeld. 
- 32 -
Hoewel de werkzaamheden van de Fondsen nog grotendeels onder de oude 
regeling vielen, dienden de Lid-Staten reeds in 1989 operationele 
programma's voor te bereiden om snel met de nieuwe maatregelen te kunnen 
beginnen. De Commissie moest gereed zijn om met Inachtneming van de 
budgettaire mogelijkheden een aantal van deze programma's goed te keuren. 
Daarom heeft de Commissie er tijdens de onderhandelingen over de CB's 
voortdurend bij de Lld-Staten op aangedrongen de bijstandsaanvragen zo 
spoedig mogelijk In te dienen, in de ESF-Verordening is bepaald dat de 
aanvragen voor de In 1990 uit te voeren maatregelen uiterlijk op 
31 augustus 1989 moesten zijn ingediend, maar bij de twee andere Fondsen 
waren er geen specifieke termijnen voor de Indiening van de dossiers. 
Zoals eerder is vermeld, aarzelden de Lld-Staten vaak om programma's in te 
dienen zolang de onderhandelingen over de CB's nog niet waren afgerond. 
ZIJ gaven er de voorkeur aan met de operationele fase te wachten totdat de 
onderhandelingen voldoende waren gevorderd of zelfs waren beëindigd. 
Ondanks deze moeilijkheden Is de Commissie erin geslaagd om eind 1989 
programma's voor nieuwe maatregelen uit de CB's goed te keuren. 
Kennelijk was het voor de Lld-Staten gemakkelijker om In eerste instantie 
nationale programma's in te dienen, waarbij minder partners zijn betrokken 
dan bij de programma's voor de regio's. 
Afgaande op de gegevens voor alle fondsen, blijken er voorts 
tempoverschillen te zijn tussen de onderscheiden landen van 
doelstelling 1, en soms zelfs tussen de regio's van een zelfde land. 
Hoewel nagenoeg alle CB's op hetzelfde tijdstip zijn goedgekeurd, worden 
de werkelijke communautaire verplichtingen aangegaan in een tempo dat 
afhangt van het vermogen van de betrokken regio's of landen om zo snel 
mogelijk operationele programma's In te dienen. 
Bij de follow-up en de uitvoering van de CB's zal dus bijzondere 
waakzaamheid zijn vereist om ervoor te zorgen dat de 
betalingsverplichtingen in een harmonisch tempo worden aangegaan. 
1.4. Integratie van de maatregelen voor landbouw en plattelandsontwikkeling 
i.4.i. Algemene context 
Om de problemen van de plattelandsgebieden In de Gemeenschap te helpen 
aanpakken, heeft de Commissie besloten een beleid ten aanzien van de 
plattelandsontwikkeling uit te stippelen dat erop Is gericht de 
economische ontwikkeling van deze gebieden te verbeteren. Dit houdt In 
dat de maatregelen ter verbetering van de landbouwstructuur worden 
voortgezet, maar dat ook maatregelen worden genomen om de produktIe van 
het platteland te diversifiëren (b.v. bosbouw, plattelandstoerIsme), de 
pi at tel andseconomie te stimuleren en de lokale Infrastructuur te 
ontwikkelen. Het EOGFL beschikt hiertoe voor de periode 1989-1993 over 
een totaal bedrag van 5.427 min ecu. 
In het kader van het partnerschap Is In overleg met de Lld-Staten en de 
regio's aan de hand van de behoeften beslist welk deel van de fondsen 
voor horizontale maatregelen (doelstelling 5a) wordt bestemd en welk 
deel voor andere maatregelen. 
In de meeste regio's van doelstelling 1 lopen er reeds specifieke 
regionale acties voor de ontwikkeling van landbouw en platteland. De 
Lid-Staten konden kiezen tussen voortzetting van de bestaande 
maatregelen (met opneming van de betrokken bijstand In de CB's) totdat 
deze maatregelen verstrijken, of invoering van nieuwe maatregelen 
waarvoor zij operationele programma's zullen moeten Indienen. 
Bovendien zijn bij de hervorming van de Structuurfondsen bepaalde taken 
- 33 -
van het EOGFL overgedragen aan de twee andere fondsen. Het betreft onder 
meer do beroepsopleiding voor de landbouw, die voortaan onder het ESF 
valt, en de financiering van de plattelandsinfrastructuur, die nu ten 
laste van het EFRO komt. 
Krachtens het gewijzigde artikel 21 van Verordening nr. 797/85 van de 
Raad van 12 maart 1985, kan het EOGFL echter ook steun voor 
IandbouwopI e IdIngen verlenen, maar alleen voor zover het gaat om 
maatregelen die niet door het ESF kunnen worden medegefinancierd en die 
betrekking hebben op een beroepsopleiding In het kader van een 
specifieke regeling (vestigingspremie voor Jonge landbouwers, premie 
voor het beginnen van een boekhouding). 
1-4.2. integratie LD. de CB's van reeds osnaamn ol LfiuuQdfl—specifieke 
maatregelen van het EOGFL 
Alle CB's voor doelstelling 1 bestaan voor een deel uit specifieke en 
regionale maatregelen waartoe vroeger Is besloten en waarvan de 
voortzetting zal lelden tot betalingsverplichtingen in de periode 
1989/1993. Zo Is de bijdrage van het EOGFL voor de periode 1989-1993 
bestemd voor de horizontale maatregelen (doelstelling 5a), die 48,5 % 
van de communautaire financiering voor hun rekening nemen, de bestaande 
regionale maatregelen die worden voortgezet (25,2 %), en nieuwe 
regionale maatregelen (26,3 %). Daarom wordt onderscheid gemaakt tussen 
de maatregelen die in 1989 reeds van toepassing zijn, waartoe ook de 
GMP's behoren, en de voorgenomen maatregelen, die het hoofdbestanddeel 
van de CB's vormen. Naar aard en doelstellingen kunnen drie groepen van 
bestaande maatregelen worden onderschelden : 
Specifieke maatregelen voor bepaalde produktlesectoren 
Deze maatregelen betreffen : 
- verbetering van de produktie en afzet van citrusvruchten. Deze 
regeling geldt voor Griekenland, Italië en Corsica^1). Er Is ook 
steun verleend aan door de natuurrampen van 1987 getroffen telers in 
Grlekenland^2) en in drie Italiaanse regio's^3). 
Deze maatregel verstrijkt eind 1990 voor Griekenland en in juni 1991 
voor Italië. Voor Corsica is de basisverordening reeds verstreken, 
maar in de periode 1989-1993 zullen er nog geringe financiële 
consequent les zijn; 
- verbetering van de wijnbouw : In twee Lld-Staten gelden er maatregelen 
voor de herstructurering van wijngaarden, namelijk In Grlekenland^4) 
en In Portugal<5). De oorspronkelijke geldigheidsduur van deze 
maatregelen strekt zich uit tot na 1993, zodat zij uiteraard 
financiële consequenties zullen hebben In de looptijd van de CB's 
(1989-1993); 
- verbetering van de olljventeelt : binnen de regio's van doelstelling 1 
Is Griekenland het enige land waarvoor een specifieke actie geldt^6'. 
Voor Portugal Is echter een maatregel tot herstructurering van de 
(1) Verordening (EEG) nr. 2511/69 - PB nr. L 318 van 18.12.1969 - Gewijzigd bij 
Verordening (EEG) nr. 1204/82 - PB nr. L 140 van 20.5.1982. 
(2) Verordening (EEG) nr. 3223/88 - PB nr. L 288 van 21.10.1988. 
(3) Verordening (EEG) nr. 1130/89 - PB nr. L 119 van 29.4.1989. 
(4) Verordening (EEG) nr. 895/85 - PB nr. L 97 van 4.4.1985. 
(5) Verordening (EEG) nr. 2239/86 - PB nr. L 196 van 18.7.1986. 
(6) Verordening (EEG) nr. 3222/88 - PB nr. L 288 van 21.10.1988. 
- 34 
olijventeelt opgenomen op grond van het desbetreffende specifieke 
programma dat deel uitmaakt van het PEDAP<1). Hetzelfde geldt voor de 
diversificatie van bepaalde produktletakken In het kader van de 
landbouwontwikkeling In de Franse DOM. 
Als gevolg van de hervorming van de Structuurfondsen zijn deze 
maatregelen opgenomen In de CB's. Op een enkele uitzondering na zuilen 
zij worden voortgezet overeenkomstig de vóór de hervorming geldende 
bepalIngen. 
Regionale maatregelen VQQr agrarische en Plattelandsontwikkeling In 
sommige probleemgebieden 
Het betreft een aanpak op geografische grondslag veeleer dan per sector, 
waarbij wordt uitgegaan van een alomvattend beeld van de structurele 
problemen In de betrokken regio's. Hieronder vallen een breed scala van 
maatregelen voor landbouwontwikkeling In probleemgebieden van 
Grlekenland^2), Ierland^3) en Spanje^4), de landbouwvoorlichting in 
Italië^5) en de ontwikkeling van de landbouw In de Franse DOM^6), in 
Noord-1erland^7) en op het gehele Portugese grondgebied (PEDAP). 
Deze maatregelen hebben met name betrekking op : 
- de plattelandsinfrastructuur (Griekenland, Portugal, Spanje, Ierland, 
Noord-Ier land, de Franse DOM), 
- irrigatie (Griekenland, Portugal, Spanje, de Franse DOM), 
-grondverbetering (Griekenland, Spanje, Portugal, Ierland, Noord-
Ier land, de Franse DOM), 
- steun aan bepaalde produktiesectoren zoals de veehouderij en/of 
sommige sectoren van de plantaardige produktie (fruit, groenten, 
olijventeelt, enz.) waarvoor herstructurerIngs- of 
omschakelIngsmaatregel en gelden (Griekenland, Portugal, Noord-Ier land, 
de Franse DOM), 
- de bosbouw (Griekenland, Portugal, Spanje, Ierland, de Franse DOM), 
- pi at tel andswonIngen (Spanje), 
- de Infrastructuur voor het geven van landbouwopleldlngen (Griekenland, 
Ierland, Portugal), 
- ondersteunende activiteiten (Ierland), 
- technische bijstand en voorlichting (de Franse DOM, Ierland). 
(1) Verordening (EEG) nr. 3828/85 - PB nr. L 372 van 31.12.1985. 
(2) Verordening (EEG) nr. 1975/82 - PB nr. L 214 van 22.7.1982. 
(3) Verordening (EEG) nr. 1820/80 - PB nr. L 180 van 14.7.1980. 
(4) Verordening (EEG) nr. 1118/88 - PB nr. L 107 van 28.4.1988 
Verordening (EEG) nr. 3224/88. 
Spoedhulp In verband met de overstromingen van 1987. 
(5) Verordening (EEG) nr. 270/79 - PB nr. L 38 van 14.2.1979. 
(6) Richtlijn 81/527. 
(7) Verordening (EEG) nr. 1942/81 - PB nr. L 197 van 20.7.1981. 
- 35 -
Deze maatregelen bestrijken uiteenlopende periodes binnen de looptijd 
van de CB's, maar hebben twee gemeenschappelijke kenmerken : 
-zij zijn uitgewerkt en worden toegepast in het kader van een 
alomvattende aanpak van de problemen van de betrokken gebieden, 
- gedurende ten minste een deel van de looptijd van de respectieve CB's 
leggen zij beslag op vastleggingskredieten van het EOGFL. 
Evenals de specifieke maatregelen voor produktiesectoren zijn deze 
maatregelen - op enkele uitzonderingen na - opgenomen in de CB's. 
Het landbouwhoofdstuk van de GMP's 
Naast deze twee groepen van maatregelen is er voor Griekenland, de 
Italiaanse regio's van doelstelling 1 en Corsica (Frankrijk) nog het 
landbouwhoofdstuk van het betrokken GMP. Ook deze landbouwmaatregel en 
zijn opgenomen in de CB's. 
- 36 -
OMSCHAKELING VAN REGIO'S EN GRENSREGIO'S DIE ZWAAR DOOR DE ACHTERUITGANG 
VAN DE INDUSTRIE ZIJN GETROFFEN (DOELSTELLING 2) 
2.1. Bepaling van de betrokken gebieden en van de prioriteiten 
Het communautaire beleid ten behoeve van de door de achteruitgang van de 
Industrie getroffen regio's maakt een Integrerend deel uit van de op 
economische en sociale samenhang gerichte Inspanningen. 
De desbetreffende voorstellen van de Lld-Staten hadden betrekking op 
ongeveer 900 gebieden. Aan de hand van de door de Raad vastgestelde 
criteria*1* heeft de Commissie, na raadpleging van het Comité voor de 
Ontwikkeling en Omschakeling van de Regio's, daaruit die gebieden gekozen 
die het zwaarst door de achteruitgang van de Industrie zijn getroffen. 
Uiteindelijk zijn aldus 60 van de 900 voorgestelde gebieden In aanmerking 
genomen. 
Het betreft in hoofdzaak regio's van het niveau NUTS ill of kleinere 
gebieden die voldoen aan de drie in artikel 9 vastgestelde basiscriteria, 
en andere gebieden die door de achteruitgang van zeer belangrijke 
industriesectoren zijn getroffen, maar ook gebieden die aan de In de 
basislijst vermelde gebieden grenzen en een klein aantal stedelijke 
gemeenschappen waar het werkloosheidscijfer bijzonder hoog is. 
Deze gebieden liggen verspreid over negen Lid-Staten. Zij tellen 
53,2 miljoen inwoners, d.l. ongeveer 16,36 % van de bevolking van de 
Gemeenschap. Aan deze gebieden moet dan ook nog BERLIJN worden toegevoegd, 
dat de Raad reeds zelf op de lijst had geplaatst. 
Dit percentage Is in verband met de vele voorstellen die door de 
Lld-Staten zijn Ingediend, iets hoger dan in de considerans van de 
kaderverorden ing is aangegeven. In deze considerans staat dat het om 
maximaal 15 % van de bevolking zou kunnen gaan. 
De lijst van de in aanmerking komende regio's is opgenomen in bijlage I.8. 
Evenals voor doelstelling 1 heeft de Commissie ook voor doelstelling 2 
richtsnoeren voor de communautaire bijstand vastgesteld, zulks bij 
hetzelfde besluit van 15 februari 1989. 
De voornaamste richtsnoeren zijn voor beide doelstellingen dezelfde. Wat 
de nadere Invulling voor doelstelling 2 betreft, wil de Commissie echter 
meer het accent leggen op de ontwikkeling van produktieve Investeringen om 
andere werkgelegenheid te kunnen bieden aan degenen die door de teruggang 
van de Industrie werkloos zijn geworden. BIJ de 
InfrastructuurInvesterIngen dient het vooral te gaan om de herinrichting 
van in verval geraakte Industrieterreinen en om de modernisering van 
Infrastructuur waar deze modernisering noodzakelijk Is voor het creëren of 
ontwikkelen van economische bedrijvigheid. Doorgaans hebben deze regio's 
geen behoefte aan versterking van de basisinfrastructuur, die reeds In 
ruime mate voorhanden Is. 
2.2. Toetsing van de Plannen aan de richtsnoeren van de Gemeenschap 
De regio's hebben tussen maart en september 1989 hun plannen voor 
economische en sociale omschakeling ingediend via de regeringen van de 
Lid-Staten. Voor elk van de 60 betrokken regio's heeft de Commissie in 
(1) Artikel 9, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 2052/88 van de Raad van 
24.6.1988 en PBEG nr. L 112 van 25.4.1989. 
- 37 -
overleg met de Lid-Staat en de regio een CB uitgewerkt. 
Alle CB's zijn goedgekeurd op 20 december 1989 met uitzondering van het CB 
voor Spanje, dat Is goedgekeurd op 14 maart 1990. 
Omdat de plannen van de 60 regio's worden gekenmerkt door een grote 
verscheidenheid, kunnen zij hier niet elk afzonderlijk uitvoerig worden 
behandeld. In de aanpak van de verschillende Lid-Staten bij de 
voorbereiding van de plannen zijn echter wel enkele gemeenschappelijke 
punten te vinden. 
Veel landen lijken enige moeite te hebben gehad om de door de Commissie 
aangegeven nieuwe koers te volgen bij het uitwerken van hun aanvragen voor 
de Fondsen en met name voor het EFRO. 
De meeste landen zijn er echter In geslaagd de bijstand die zij voor 
basisinfrastructuur zouden willen ontvangen, tot een minimum te beperken. 
De uitzonderingen zijn hier SPANJE en het VERENIGD KONINKRIJK. 
Wat de looptijd van de plannen betreft, hebben zeven Lid-Staten gekozen 
voor een programmering over drie jaar. SPANJE en FRANKRIJK hebben echter 
plannen met een looptijd van vijf jaar Ingediend, omdat dit overeenkomt 
met hun nationale programmering. In de kaderverorden Ing staat alleen dat 
de minlmumduur drie Jaar Is, maar omdat de lijst van in aanmerking komende 
regio's slechts drie Jaar van kracht blijft, zijn CB's voor vijf jaar 
onwerkbaar. Bovendien zou een verschil In looptijd grote problemen 
opleveren met betrekking tot de verdeling van de middelen over de 
Lld-Staten. Zoals eerder Is vermeld, heeft de Commissie daarom besloten 
alle CB's goed te keuren voor drie Jaar. 
Sommige van de betrokken gebieden grenzen aan een plattelandsgebied of 
hebben zelf een sterk agrarische inslag. Daarom hebben enkele Lid-Staten 
maatregelen voorgesteld die zich bevonden In het raakvlak tussen de 
werkterreinen van EOGFL en EFRO. Aan dit probleem diende bijzondere 
aandacht te worden besteed om overlapping van de bijstand uit hoofde van 
de doelstellingen 2 en 5b te voorkomen. 
Wat het ESF betreft, bleken sommige plannen niet alleen maatregelen voor 
doelstelling 2, maar ook maatregelen voor de doelstellingen 3 en 4 te 
bevatten. Tijdens de onderhandelingen moest hierover de nodige 
duidelijkheid worden verkregen. 
Tenslotte wordt erop gewezen dat voor doelstelling 2 het aandeel van de 
reeds vóór 1989 aangegane betalingsverplichtingen zeer hoog Is. De 
betrokken regio's hebben bij hun programmering rekening moeten houden met 
deze situatie, die hun mogelijkheden om aanvragen voor nieuwe maatregelen 
te doen beperkte. 
2.3. Het verloop van de onderhandelingen 
2-3.1. Pe onderhandelingen over de CB's zMn OP regionaal niveau gevoerd 
Omdat de plannen op regionaal niveau waren opgesteld, wilde de Commissie 
per betrokken gebied een CB uitwerken. Deze regionale aanpak heeft 
intensiever overleg met de regio's In het kader van het partnerschap 
mogelijk gemaakt. Acht Lld-Staten hebben met deze aanpak ingestemd. 
Spanje gaf echter de voorkeur aan één enkel CB voor de betrokken zeven 
gebieden. De Commissie heeft deze wens Ingewilligd, maar heeft daarbij 
wel bedongen dat het CB ook regionale paragrafen zou bevatten. 
- 38 -
BIJ de uitwerking van de 54 CB's Is nauw samengewerkt met de regio's. 
Het partnerschap Is echter niet tot de regionale autoriteiten beperkt 
gebleven, aangezien In veel gebieden die kleiner zijn dan een regio, de 
lokale autoriteiten zijn betrokken bij de ultstippelIng van het 
omschakelingsbeIe ld en dus bij de vaststelling van de prioritaire 
zwaartepunten. 
2.3.2. Bepaling van de bestaande verplichtingen 
Vroeger zijn reeds maatregelen genomen om de omschakelingsproblemen het 
hoofd te bieden en in het verleden is In het kader van het communautaire 
structuurbeleid ook reeds actieve steun verleend aan de regio's die zijn 
getroffen door de achteruitgang van de Industrie. Een en ander gaat in 
de looptijd van de CB's door. 
Vaak bestrijkt een GOP (geïntegreerd ontwikkelingsprogramma) of GMP een 
grotere regio dan de gebieden die zijn opgenomen in de voor 
doelstelling 2 vastgestelde lijst, ook al is de inhoud van de in 1988 
goedgekeurde GOP's reeds op de - toen nog in voorbereiding zijnde -
nieuwe verordeningen afgestemd. Welke maatregelen van EFRO en ESF in de 
CB's dienden te worden meegenomen, is in eerste instantie uitgemaakt aan 
de hand van door de Commissie uitgevoerde berekeningen. Na vergelijking 
met de gegevens van de Lid-Staten is besloten het voor deze doelstelling 
bestemde deel van de bijstand te verhogen door 600 min ecu van de 
begrotingslijn voor overgangsmaatregelen over te schrijven naar de 
begrotingslijn voor doelstelling 2. 
De bestaande meerjarige verplichtingen die in de CB's zijn opgenomen, 
bedragen 938 miljoen ecu. Het betreft 101 min ecu aan 
betalingsverplichtingen van het ESF uit hoofde van de GOP's en 
837 min ecu aan nog door het EFRO te honoreren meerjarige 
betalingsverplichtingen van vroeger uit hoofde van de NPCB's en de 
GOP's. 
Deze situatie heeft gevolgen gehad voor de programmering van de nieuwe 
maatregelen die in het kader van deze doelstelling zullen worden 
uitgevoerd. 
2-3.3. Bepaling van de-orlorltalre zwaartepunteri-vaiL-de CB'ja 
Wegens het verschil tussen het gevraagde bedrag (5.300 min ecu) en het 
voor nieuwe maatregelen beschikbare bedrag moest flink worden gesnoeid 
In de In de plannen voorgestelde maatregelen. Deze In het kader van het 
partnerschap uitgevoerde snoeloperatIe werd bemoeilijkt door de 
voortreffelijke kwaliteit van de Ingediende plannen. 
De Commissie heeft voorgesteld de beschikbare middelen te concentreren 
op een beperkt aantal prioriteiten die erop zijn gericht bij te dragen 
tot het scheppen of In stand houden van werkgelegenheid In de betrokken 
gebieden. Zo waren de op te lossen problemen vaak van dezelfde aard, ook 
al Is de situatie In de 60 regio's verschillend. Dit heeft het mogelijk 
gemaakt voor alle regio's van doelstelling 2 dezelfde 
ontwikkelIngsprlor I tel ten vast te stellen. Tussen de regio's zijn echter 
wel aanzienlijke verschillen In het accent dat op deze prioriteiten 
wordt gelegd. 
De Commissie heeft ook het voor elk land beschikbare bedrag samen met de 
betrokken Lid-Staat verdeeld over de regio's van dit land. Bij deze 
verdeling zijn dezelfde criteria gehanteerd als die welke zijn gebruikt 
bij de vaststelling van de eerste lijst van in aanmerking komende 
39 
regio's, en hebben ook de bestaande verplichtingen een rol gespeeld. 
2.3.4. Gemeenschappelijke prioriteiten voor de omschakeling van de regio's 
De prioritaire zwaartepunten voor de ontwikkeling omvatten de volgende 
categorieën van maatregelen : 
- Maatregelen ter verbetering van de mogelijkheden om produktieve 
activiteiten te starten en te ontwikkelen. Het gaat er bij voorbeeld 
om op verlaten Industrieterreinen gelegen gronden en ruimten 
beschikbaar te stellen voor Industriële en commerciële doeleinden. 
Doordat bij deze maatregelen het accent wordt gelegd op het hergebruik 
van verlaten Industrieterreinen, wordt ertoe bijgedragen het milieu In 
de onder doelstelling 2 vallende gebieden te verbeteren en deze 
gebieden ook aantrekkelijker te maken. Tot de maatregelen In het kader 
van deze prioriteit kunnen tevens passende projecten op het gebied van 
opleiding en werkgelegenheid behoren. 
- Maatregelen ter bevordering van de ontwikkeling van nieuwe bedrijven 
die gebruik maken van het lokale potentieel, in het bijzonder kleine 
en middelgrote ondernemingen. Het kan bij voorbeeld gaan om passende 
projecten op het gebied van opleiding en werkgelegenheid, de 
oprichting van adviescentra voor het bedrijfsleven, maatregelen om het 
gebruik van nieuwe technologieën te bevorderen en gemeenschappelijke 
voorzieningen op het gebied van dienstverlening. 
Met dit prioritair zwaartepunt wordt gepoogd de problemen op te lossen 
die verband houden met het te smalle draagvlak voor de ontwikkeling 
van bedrijven in een groot aantal gebieden van doelstelling 2 als 
gevolg van het feit dat de economie van deze gebieden in het verleden 
werd gedomineerd door grote Industrieën die nu in verval zijn zoals de 
ijzer- en staalnijverheid, de steenkolenwinnlng en de scheepsbouw. 
- Maatregelen om het milieu in deze oude industriegebieden te verbeteren 
en deze gebieden aantrekkelijker te maken om aldus nieuwe bedrijven 
aan te trekken en nieuwe economische activiteiten te kunnen 
ontwikkelen. 
In het kader van dit prioritaire zwaartepunt zullen verlaten terreinen 
opnieuw worden ingericht. 
- Maatregelen om het toerisme als nieuwe sector te stimuleren of te 
ontwikkelen. In sommige oude industriegebieden liggen plaatsen die van 
historisch en cultureel belang zijn. De communautaire bijstand In het 
kader van dit prioritaire zwaartepunt Is erop gericht de ontwikkeling 
van deze plaatsen en van andere toeristische trekpleisters te 
bevorderen. 
-Maatregelen ter bevordering van onderzoek en ontwikkeling, met name 
door voorzieningen voor beroepsopleiding beschikbaar te stellen. Met 
dit prioritaire zwaartepunt wordt beoogd de problemen te ondervangen 
die In de gebieden van doelstelling 2 worden ondervonden door de 
ontoereikende technologische kennis van de plaatselijke 
arbeidskrachten. Gedacht wordt aan maatregelen om de banden tussen de 
universiteiten en regionale Industrieën nauwer aan te halen, om de 
opleiding voor bepaalde sleutelsectoren te Intensiveren en om 
voorzieningen voor beroepsopleidingen te verschaffen. 
- Maatregelen ter bevordering van grensoverschrijdende samenwerking, met 
name In het kader van specifieke projecten op het gebied van regionale 
ontwikkeling en beroepsopleiding. Er zal rekening worden gehouden met 
de gemeenschappelijke programma's voor grensoverschrijdende 
- 40 -
ontwikkeling die door sommige grensgebieden reeds op stapel zijn 
gezet. 
- Maatregelen ter verbetering van de vervoersinfrastructuur, welke in 
sommige gebieden van vitaal belang worden geacht voor de verdere 
ontwikkeling van de economische bedrijvigheid en van het toerisme. 
In dergelijke gebieden zal de Gemeenschap deelnemen in de financiering 
van projecten die rechtstreeks tot het scheppen of In stand houden van 
werkgelegenheid bijdragen en die van essentieel belang zijn voor een 
gemakkelijk transport van Industriële en commerciële produkten of voor 
een vlot toeristisch verkeer. 
Sommige CB's bevatten daarnaast nog aanvullende prioritaire 
zwaartepunten. Er Is naar gestreefd het aantal zwaartepunten In alle 
gebieden tot het gewenste minimum te beperken. Voor sommige gebieden, 
met name die waaraan een vrij bescheiden deel van de beschikbare 
middelen Is toegewezen, bevat het CB slechts twee of drie prioritaire 
zwaartepunten. 
2.3.5. Complementariteit van EFRO en ESF 
Evenals bij doelstelling 1 heeft de Commissie zich Ingespannen om een zo 
groot mogelijke Integratie tussen EFRO en ESF tot stand te brengen. In 
de eerste plaats zijn bij de bepaling van de prioritaire zwaartepunten 
van de CB's de maatregelen op het gebied van beroepsopleiding en 
werkgelegenheidssteun zo gekozen dat zij aansluiten bij de ten aanzien 
van de economische ontwikkeling in aanmerking genomen zwaartepunten. Het 
ging erom maatregelen op het gebied van opleiding en werkgelegenheid te 
kiezen die zijn afgestemd op de doelstellingen Inzake economische 
omschakeling en waaraan behoefte is voor het verbeteren van de 
vakbekwaamheid en voor de omscholing van werknemers. Daarom is met het 
oog op de coördinatie tussen beide Fondsen besloten om In de 
gestandaardiseerde opsomming van de prioritaire zwaartepunten geen apart 
zwaartepunt betreffende de menselijke hulpbronnen op te nemen, maar in 
de verschillende zwaartepunten passende projecten op het gebied van 
opleiding en werkgelegenheid onder te brengen. 
Dit streven naar synergie betekent echter niet dat het ESF aan elk 
prioritair ontwikkelingszwaartepunt zal deelnemen. Het zal zich beperken 
tot die zwaartepunten waar de situatie een bijdrage uit het ESF 
rechtvaardigt (ondersteuning van kleine en middelgrote ondernemingen en 
industrieën; steun voor het starten en ontwikkelen van produktieve 
act ivltelten). 
2.3.6. Specifieke kenmerken per Lld-Staat 
Uit de gegevens per Lid-Staat die zijn opgenomen in bijlage V, blijkt 
dat er aanzienlijke verschillen zijn in de relatieve betekenis van de 
onderscheiden zwaartepunten. Bovendien hebben in sommige Lid-Staten de 
verplichtingen die nog van vóór de hervorming dateren, een 
belangrijk aandeel In de CB's. Dit Is het geval In Luxemburg (53 %), In 
het Verenigd Koninkrijk (45 %) en In België en Nederland (meer dan 
30 X). 
Wanneer de van vóór de hervorming daterende maatregelen bulten 
beschouwing worden gelaten, gaat doorgaans meer dan de helft van het 
voor het CB beschikbare bedrag naar produktieve Investeringen. Dit geldt 
voor alle Lld-Staten met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, waar 
dit aandeel slechts een derde bedraagt. Alleen In de CB's voor Spanje en 
het Verenigd Koninkrijk Is sprake van investeringssteun voor 
bas Is infrastructuurvoorzieningen. 
- 41 
Ook wat de verhouding tussen de Fondsen betreft zijn er aanzienlijke 
verschillen. Voor de eerste fase van de maatregelen uit hoofde van 
doelstelling 2 is In totaal 3.900 miljoen ecu toegekend. Met Inbegrip 
van de In 1989 aangegane verplichtingen bedraagt het aandeel van het ESF 
hierin 983 miljoen ecu of 26,33 %. 
Het aandeel van de door het ESF gesteunde maatregelen verschilt echter 
per Lld-Staat. In België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Italië en 
Nederland zal het aan deze maatregelen bestede deel van de middelen 
groter zijn dan het communautaire gemiddelde; het zal daar variëren van 
25,6 % tot 40,3 %. 
In Spanje en het Verenigd Koninkrijk zal respectievelijk 21,6 % en 
23,3 % van de totale voor doelstelling 2 beschikbare middelen afkomstig 
zijn uit het ESF. 
2.4. Voorbereiding en goedkeuring van de vormen van bl l standsver lening 
Evenals voor doelstelling 1 heeft het ESF in 1989 nog volgens de oude 
regel ing gewerkt. 
Wat het EFRO betreft, konden voor sommige landen nog vóór het einde van 
het Jaar nieuwe maatregelen worden goedgekeurd. Veel regio's hadden immers 
nog vóór het einde van de onderhandelingen over de CB's hun ontwerp-
bijstandsaanvragen ingediend, zoals krachtens Verordening nr. 4253/88 was 
toegestaan. 
In een aantal gevallen konden deze bijstandsaanvragen, die waren ingediend 
in de vorm van een operationeel programma, nog vóór 31 december 1989 
worden onderzocht en goedgekeurd. Voor andere bijstandsaanvragen heeft een 
en ander begin 1990 plaatsgevonden. 
Op 21 december 1989 zijn voor de Bondsrepubliek Duitsland twee 
operationele programma's goedgekeurd die betrekking hadden op 
vastleggingskredieten van het EFRO ten bedrage van respectievelijk 
108,3 miljoen ecu en 39 miljoen ecu. 
In Frankrijk hebben de 17 voor doelstelling 2 in aanmerking komende 
regio's eind september 1989 bij de Commissie bijstandsaanvragen ingediend 
voor 21 onder het EFRO vallende operationele programma's en vier 
infrastructuurprojecten. Op 21 december 1989 is voor de regio Nord Pas de 
Calais een operationeel programma goedgekeurd waarmee bijstand uit het 
EFRO ten bedrage van 41,9 miljoen ecu Is gemoeid. 
Uit het Verenigd Koninkrijk zijn In 1989 drie operationele programma's 
betreffende nieuwe maatregelen van het EFRO ontvangen. Slechts één 
programma, dat betrekking heeft op Mersey Basin, kon nog In 1989 worden 
goedgekeurd. 
BESTRIJDING VAN LANGDURIGE WERKLOOSHEID EN INSCHAKELING VAN JONGEREN IN HET 
ARBEIDSPROCES (DOELSTELLINGEN 3 EN 4) 
Krachtens artikel 3 van de kaderverordening vormen deze twee doelstellingen 
de belangrijkste taak van het Europees Sociaal Fonds. De doelstellingen 
gelden voor de twaalf Lld-Staten, maar voor de landen of regio's waarop 
doelstelling 1 betrekking heeft worden de acties In het kader van de 
werkloosheidsbestrijding (doelstelling 3) en de Inschakeling van de 
Jongeren in het arbeidsproces (doelstelling 4) Ingepast In de communautaire 
bestekken. 
- 42 
3.1. Meerlarlge richtsnoeren voor het beheer van het E£F_ 
Aangezien het door de Lld-Staten gevoerde beleid aanzienlijke financiële 
middelen vergt, moesten de In artikel 10 van de kadervororden ing bedoelde 
algemene richtsnoeren worden vastgesteld om de programmering te 
vergemakkelijken. Ter uitvoering van het bepaalde In dat artikel heeft de 
Commissie op 24 februari 1989^) de algemene richtsnoeren vastgesteld 
waarin de communautaire criteria en keuzen voor de twee doelstellingen 
worden aangegeven. 
Geheel overeenkomstig de logica van de hervorming, waarbij wordt uitgegaan 
van een gedecentraliseerd beheer van de bijstand uit de Fondsen, worden 
In deze richtsnoeren niet meer de zeer gedetailleerde prlor IteltscrIter la 
vastgelegd die vroeger, toen voor het beheer een projectsgewlJze aanpak 
werd gevolgd, nodig waren. 
Met het oog op de programmagerichte aanpak dienden ruimere richtsnoeren te 
worden vastgesteld die het kader aangeven waarbinnen de Commissie wil 
optreden. 
In de richtsnoeren wordt sterk de nadruk gelegd op het kwalitatieve aspect 
van de criteria voor de selectie van de te financieren acties, die 
namelijk moeten worden afgestemd op de behoeften op de arbeidsmarkt en de 
prioriteiten van het In de Gemeenschap gevoerde beleid op het stuk van de 
werkgelegenheid. Ook wordt de voorkeur gegeven aan opleidingsprogramma's 
met grensoverschrijdende activiteiten, opleidingen op het gebied van de 
geavanceerde technologieën, acties met een innoverend karakter, opleiding 
of steun voor de werkgelegenheid ten behoeve van de modernisering of 
maatregelen ten behoeve van categorieën personen die op de arbeidsmarkt 
met specifieke moeilijkheden te kampen hebben en acties om de 
opleidingsstructuur doeltreffender te maken. 
3.2. Kenmerken van de door de Lld-Staten Ingediende plannen 
De Lid-Staten hebben in de periode Juni-Juil 1989 hun plannen aan de 
Commissie doen toekomen. 
De plannen bevatten In de regel informatie over de arbeidsmarkt en het 
nationale beleid inzake werkgelegenheid en beroepsopleiding, de Indeling 
van de maatregelen In prioritaire acties waarvoor steun van de Gemeenschap 
wordt gevraagd, en gegevens over de besteding van de bijstand uit het ESF. 
De Ingediende plannen verschillen sterk van elkaar en ook de analyse van 
de werkgelegenheidsproblemen verschilt sterk van land tot land omdat de 
Lld-Staten niet altijd In staat waren om op zeer korte termijn alle 
gegevens te verstrekken die zij de Commissie In het kader van artikel 5 
van de ESF-Verordenlng moesten mededelen. Deze gegevens hadden betrekking 
op de arbeidsmarkt, en met name de vooruitzichten, het bestaande gebrek 
aan evenwicht tussen vraag en aanbod, de aard van de vacatures en de 
mogelijkheden die zich op de arbeidsmarkt voor diverse beroepen voordoen. 
De door de Lld-Staten gevraagde bijstand overtreft In ruime mate de 
beschikbare middelen. De gevraagde bijstand komt overeen met 289 % van de 
middelen die speciaal voor de doelstellingen 3 en 4 zijn uitgetrokken 
(afgezien dus van de middelen voor doelstelling 1). 
De acties ten behoeve van Jongeren nemen In de plannen nog steeds een 
dominante plaats In. 
(1) PB EG 89 C45/04 van 24 februari 1989 
- 43 
Enerzijds heeft dit te maken met het feit dat het werkloosheidspercentage 
bij Jongeren In een aantal van de betrokken landen nog steeds zeer hoog 
ligt (dit Is het geval voor SPANJE) en anderzijds met het feit dat de 
toeneming van de langdurige werkloosheid niet automatisch betekent dat 
specifieke maatregelen worden vastgesteld. 
3.3. Overleg In het kader van het partnerschap en ombuigingen als gevolg van 
dit overleg 
Tijdens de onderhandelingen hebben de diensten van de Commissie de wens 
uitgesproken vooral de opleidingen waarbij nieuwe technologieën aan bod 
komen sterk te ontwikkelen, alsmede In meer algemene zin, de opleidingen 
die hogere kwalificaties opleveren. 
Zo hebben de Lid-Staten meer dan voorheen de nadruk moeten leggen op 
bepaalde maatregelen, zoals bijvoorbeeld : 
- de regionale acties, die beter lijken te beantwoorden aan de 
plaatselijke behoeften, vooral voor de Lld-Staten die op grond van hun 
administratieve structuur hun plan hebben opgesplitst in nationale en 
regionale maatregelen; 
- nieuwe completere regelingen ten behoeve van langdurig werklozen, gaande 
van het verstrekken van adviezen en voorlichting, via opleldingsstages, 
tot, uiteindelijk, de Inschakeling in het arbeidsproces; 
- acties voor een nauwere en betere samenwerking tussen de nationale en de 
plaatstelIJke autoriteiten; 
- en ook nieuwe acties waarin het duidelijkst de toegevoegde waarde van de 
communautaire bijstand tot uiting komt. 
Deze ombuigingen zullen pas ten volle gestalte krijgen bij de 
tenuitvoerlegging van de communautaire bestekken en pas bij de controle, 
het toezicht en de evalutle zal de juiste draagwijdte ervan blijken. 
In het kader van de onderhandeling Is overeenstemming bereikt over een 
vrij uniforme presentatie van de prioritaire zwaartepunten van de 
bijstandsverlening, waarbij de nadruk komt te liggen op de volgende 
acties : 
- met betrekking tot doelstelling 3 
. acties waarbij verschillende soorten maatregelen worden gecombineerd 
om de opleiding een reële rol te doen spelen bij de Inschakeling In 
het arbeidsproces en de sociale integratie 
. acties waarbij gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden ter plaatse 
om de werkgelegenheid te stimuleren, en die ten uitvoer worden gelegd 
In het kader van een synerglsme tussen de verschillende partners die 
te maken hebben met de werkgelegenheldsproblematlek 
. acties die moeten bijdragen tot het creëren van zelfstandige 
actIvltelton 
. en ook acties die ten doel hebben de inschakeling van vrouwen (vooral 
vrouwen die hun beroepswerkzaamheden geruime tijd hebben onderbroken) 
- 44 -
en van gehandicapten en migranten in het arbeidsproces te 
ver gemakkei ijken-, 
- met betrekking tot doelstelling 4 
. opleidingen voor het verwerven van kwalificaties die een stabiele 
eerste arbeidsplaats opleveren en die worden georganiseerd voor 
Jongeren die hun verplichte school per iode zonder enig diploma hebben 
beëindigd 
. opleidingen In het kader waarvan de periodes waarin theoretische 
kennis wordt opgedaan, worden afgewisseld met praktijkstages In 
bedrIJven 
. en ook acties die kwalificaties opleveren die gevraagd worden door 
werkgevers in sectoren waar nieuwe technologieën worden toegepast. 
Over het algemeen wordt bij al deze maatregelen de voorrang gegeven aan 
grensoverschrijdende acties, acties die gericht zijn op de modernisering 
van het produkt Ie- en afzetapparaat, en van met name het midden- en 
kleinbedrijf, opleidingen op het gebied van de geavanceerde technologieën, 
In het bijzonder opleidingen die aansluiten bij communautaire 
0 & O-Programma's, acties ten behoeve van kwetsbare personen en acties met 
een Innoverend karakter. 
In de communautaire bestekken van de doelstellingen 3 en 4 bulten de 
regio's van doelstelling 1 worden voor de periode 1990-1992 voor de 
volgende zwaartepunten de grootste bedragen uitgetrokken : 
- basisopleiding en opfrissing van de basiskennis. Onder dit zwaartepunt 
worden maatregelen gegroepeerd die zich vooral richten tot personen die 
geen opleiding hebben genoten (45 % van de in de communautaire bestekken 
vermelde Indicatieve bedragen); 
- voortgezette opleiding, d.w.z. de opleiding die wordt gegeven aan 
personen die reeds enige opleiding hebben genoten of die reeds hebben 
gewerkt (332 miljoen ecu, dit is 8 % van de in de communautaire 
bestekken doelstellingen 3 en 4 uitgetrokken bedragen); 
- technische en gespecialiseerde opleiding, opleidingen in geavanceerde 
technologieën die een hoge vakbekwaamheid vereisen (388 miljoen ecu, dit 
is 9,4 %); 
- steun voor Indienstneming van personen (321 miljoen ecu, dit Is 7,7 %); 
- voorts Is een bedrag van in totaal 134 miljoen ecu uitgetrokken voor de 
in artikel 1, Md 2, van de ESF-Verordening aangegeven acties (3,3 % van 
de In de communautaire bestekken uitgetrokken bedragen); 
- acties die specifiek gericht zijn op categorieën personen die op de 
arbeidsmarkt met specifieke moeilijkheden te kampen hebben 
(804 miljoen ecu, dit Is bijna 20 % van de bedragen die zijn opgenomen 
In de communautaire bestekken voor de doelstellingen 3 en 4 bulten de 
regio's van doelstelling 1. 
Van deze 804 miljoen ecu gaat de helft naar acties ten behoeve van 
gehandicapten; dit bedrag (411 min ecu) komt overeen met ongeveer 10 % 
van het totale In de communautaire bestekken uitgetrokken bedrag. Voor 
specifieke acties ten behoeve van vrouwen die op de arbeidsmarkt met 
specifieke problemen worden geconfronteerd Is 239 ml IJoen ecu 
uitgetrokken (5,8 %) en met de acties ten behoeve van de migranten Is 
naar schatting 154 miljoen ecu gemoeid (3,7 %). 
- 45 -
Van de bedragen die voor de doelstellingen 3 en 4 worden uitgetrokken in 
de communautaire bestekken (dus inclusief de maatregelen voor de 
doelstellingen 3 en 4 In de communautaire bestekken van doelstelling 1), 
zou alles bij elkaar 16 % worden besteed aan acties ten behoeve van de 
personen die op de arbeidsmarkt met specifieke moeilijkheden hebben te 
kampen. 
Alleen al aan maatregelen voor gehandicapten wordt In de CB's 3 en 4 
8.8 % besteed van het totale indicatieve bedrag (714 van de 8.100 miljoen 
ecu) dat bestemd is voor doelstelling 3 en 4 (zowel binnen alsook bulten 
doelstelling 1 regio's). 
Voor maatregelen ten gunste van vrouwen die met specifieke moeilijkheden 
kampen op de arbeidsmarkt is In het kader van de doelstellingen 3 en 4 
(in de communautaire bestekken 3 en 4 maar ook In de communautaire 
bestekken van de regio's van doelstelling 1) Iets minder dan 
373 miljoen ecu uitgetrokken, dit is bijna 5 % van alle middelen die zijn 
uitgetrokken voor de acties in het kader van de doelstellingen 3 en 4. 
Achter dit globale percentage gaan evenwel grote verschillen schuil 
tussen de minder ontwikkelde en de overige gebieden van de Gemeenschap : 
Zo wordt bij voorbeeld In DENEMARKEN 17,1 % van het totaal bedrag van de 
acties met betrekking tot de doelstellingen 3 en 4 besteed aan 
maatregelen voor "vrouwen", en in NEDERLAND 15,9 %, maar In GRIEKENLAND 
slechts 1,1 %, in PORTUGAL 3,3 % en in IERLAND 1,9 %. 
In een aantal regio's van doelstelling 1 kunnen zulke acties derhalve nog 
worden geïntensiveerd, en daar kan dan met name worden geprofiteerd van 
de ervaring die Inmiddels In een aantal Lld-Staten reeds is opgedaan. 
Ais men bovendien bedenkt dat vrouwen ook In aanmerking komen voor alle 
andere door het ESF gesteunde acties inzake opleiding en werkgelegenheid 
(In 1989 waren 41,35 % van de personen die In aanmerking komen voor 
gedeeltelijk door het fonds gefinancierde acties Inzake opleiding en 
werkgelegenheid vrouwen), moet erop worden gewezen dat de Gemeenschap 
steeds meer doet om vrouwen een betere opleiding te geven en voor hen 
meer werkgelegenheid te creëren. 
3.4. Specifieke problemen 
3.4.1. Aandeel van de doelstellingen 3 en 4 
De cijfergegevens kunnen moeilijk worden geanalyseerd, omdat men 
daarvoor, zoals In hoofdstuk I reeds Is aangegeven, de werkelijke 
bedragen moet kennen die In de CB's voor de vijf doelstellingen zijn 
uitgetrokken. 
Voor het ESF is In het kader van de communautaire bestekken die reeds 
zijn goedgekeurd een bedrag uitgetrokken van In totaal 
15.365 mi IJoen ecu. 
Deze middelen zullen In de eerste plaats worden besteed aan de 
bestrijding van de langdurige werkloosheid en de Inschakeling van 
Jongeren In het arbeidsproces, overeenkomstig artikel 3 van de 
kaderverordening : 8.100 van de 15.385 miljoen ecu (52,71 X) zal daaraan 
worden gespendeerd. 
Dit lijkt erop te dulden dat de acties van het ESF nu meer worden 
afgestemd op een visie Inzake bijstandsverlening die beter aansluit op 
die van de Verdragen, met als gevolg een geografische concentratie In de 
regio's van doelstelling 1 en een grotere bijdrage van het ESF In de 
steun voor omschakeling van de Industriezones en pi at tel andszones. 
- 46 -
3.4.2. Integratie van de doelstellingen 3 en 4 In de communautaire bestekken 
van doelstellIng 1 
De bijstand uit het ESF komt overeen met 27,10 % van het totaal van de 
bedragen die zijn uitgetrokken voor de communautaire bestekken van 
doelstelling 1 (9.813 van de In totaal 36.200 miljoen ecu). 
De plannen met betrekking tot de doelstellingen 3 en 4 zijn apart 
Ingediend, maar de betrokken acties worden Ingepast in het communautaire 
bestek dat Is goedgekeurd voor elke regio waarop doelstelling 1 
betrekking heeft (voor deze regio's Is er maar één enkel CB). Daartoe 
is In elk van die bestekken een specifiek zwaartepunt opgenomen om aan 
te geven welk deel van de ESF-kredloten zal worden aangewend voor 
maatregeien die onder het zwaartepunt "ontwikkeling van de menselijke 
hulpbronnen" vallen en welk deel ten goede zal komen aan de acties die 
onder de doelstellingen 3 en 4 vallen. 
Van het totale bedrag van de beschikbare middelen van het ESF dat 
verdeeld is over de goedgekeurde communautaire bestekken gaat gemiddeld 
40 % naar de bedoelde acties. 
Dit percentage verschilt van land tot land; de landen kunnen wat dit 
betreft In twee categorieën worden Ingedeeld : 
- enerzijds de Lld-Staten die er de voorkeur aan hebben gegeven de 
bijstandsverlening uit het ESF vooral toe te spitsen op de opleiding 
van werkenden en, meer In het algemeen, op werkgelegenheldsmaatregelen 
die nauwer samenhangen met de economische ontwikkeling. 
Dit Is het geval voor PORTUGAL, dat 76 X van de uit het ESF 
beschikbare bijstand voor gebieden van doelstelling 1 zal besteden aan 
maatregelen die niet onder de doelstellingen 3 en 4 vallen, en ook 
voor GRIEKENLAND (64 %) en IERLAND (65 %); 
- anderzijds de Lld-Staten die het overgrote gedeelte van de kredieten 
willen besteden aan steun voor maatregelen ten behoeve van langdurig 
werklozen en de inschakeling van jongeren In het arbeidsproces. 
Dit is het geval voor SPANJE, dat 54 % van de betrokken kredieten zal 
besteden aan de doelstellingen 3 en 4, FRANKRIJK (50 %), het VERENIGD 
KONINKRIJK (66 %) en ITALIE (49 X). 
Aan dit verschil in aanpak liggen twee factoren ten grondslag. In de 
eerste plaats Is de structuur van de werkloosheid in de Lld-Staten 
bepalend voor de keuze van de behoeften die worden aangegeven in de 
plannen en die worden overgenomen in de communautaire bestekken. Zo 
ligt voor GRIEKENLAND en PORTUGAL het accent vooral op de verbetering 
van de vakbekwaamheid van de reeds werkende personen. 
In de tweede plaats blijkt dat de in artikel 1, lid 5 en lid 6, van de 
ESF-verordenlng bedoelde verruiming van de criteria om In aanmerking te 
komen voor bijstand in ruime mate wordt gebruikt door de onder 
doelstelling 1 vallende regio's van de eerste groep landen. Krachtens 
dit artikel kan het ESF In die regio's het gedeelte voor zijn rekening 
nemen "van de nationale stelsels van middelbaar onderwijs of daarmee 
gelijkgesteld onderwijs dat speciaal aan de beroepsopleiding na de 
voltijdse leerplicht is gewijd". 
Bovendien heeft het ESF het niveau van zijn bijstand ten behoeve van 
acties voor tewerkstelling en opleiding In het leer IIngenstelsel 
gehandhaafd. Aan maatregelen van deze drie types wordt In totaal 
10,29 X van de financiële middelen van het ESF (1.010 van de In totaal 
9.813 miljoen ecu) besteed. 
- 47 -
3.4.3. cumulatie en overlapping voorkomen 
Aangezien het ESF uit hoofde van verschillende doelstellingen kan 
optreden In de Lld-Staten en In de onder de doelstel IIngen 1, 2 en 5 b) 
vallende regio's. Is de grootnt mogelijke aandacht besteed san de 
voorkoming van cumulatie, overlapping van maatregelen en dubbele 
financier Ing. 
Om de bijstandsverlening uit het Fonds In één zelfde gebied dat onder 
verschillende doelstellingen valt overzichtelijk te houden, heeft de 
Commissie bij de verlening van steun in het kader van de 
doelstellingen 1, 2 en 5 b) met name voorrang gegeven aan maatregelen 
Inzake opleiding en werkgelegenheid ten behoeve van werklozen, door 
werkloosheid bedreigde personen of personen die In het midden- en 
kleinbedrijf werkzaam zijn, en acties die aansluiten bij een 
ontwikkelIngszwaartepunt dat In het kader van deze doelstellingen In 
aanmerking Is genomen, zodat In het kader van de doelstellingen 3 en 4 
de bijstand kan worden toegespitst op maatregelen ten behoeve van 
langdurig werklozen en Jongeren onder de 25 Jaar die op zoek zijn naar 
een eerste vaste baan na de verplichte leerperiode. 
In de praktijk Is het niet altijd mogelijk een onderscheid te maken, 
vooral niet voor maatregelen ten behoeve van categorieën van personen 
die meer specifiek onder de doelstellingen 3 en 4 vallen, maar voor wie 
ook de doelstellingen 1, 2 en 5 b) gelden, omdat ook het beleid op het 
stuk van de omschakeling of de plaatselijke ontwikkeling op hen van 
toepassing is. 
Wanneer dit zich voordoet, zal In het kader van het toezicht, de 
evaluatie en de controle bijzondere aandacht moeten worden besteed aan 
het probleem van de overlapping. 
4 : AANPASSING VAN DE STRUCTUUR VOOR DE PRODUKT IE, DE VERWERKING EN DE AFZET 
VAN DE PRODUKTEN IN DE SECTOREN LANDBOUW, BOSBOUW EN VISSERIJ 
(DOELSTELLING 5 A) 
4.1. Pe voornaamste wijzigingen die In 1989 zlln aangebracht 
De versnelde aanpassing van de landbouwstructuur, in het kader van de 
hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, is één van de 
prioritaire doelstellingen van de hervorming van de Structuurfondsen. 
In 1989 en begin 1990 zijn door de Raad aanzienlijke wijzigingen 
aangebracht in de belangrijkste verordeningen waarin het structuurbeleid 
is vastgelegd, inzonderheid bij Verordening (EEG) nr. 3808/89 van de Raad 
van 19 december 1989C). 
In tegenstelling tot de andere doelstellingen waarvoor de Lid-Staten 
meerjarenplannen hebben uitgewerkt waarover met de Commissie Is 
onderhandeld, en als uitvloeisel daarvan communautaire bestekken worden 
opgesteld zal er voor de tenuitvoerlegging van doelstelling 5a) niet 
zoveel veranderen; alleen zullen de aanpassingen moeten worden aangebracht 
die verband houden met de hervorming van de Fondsen. Zodra de Raad zijn 
goedkeuring heeft gehecht aan de maatregelen van 5 a) worden het 
horizontale maatregelen die voor de hele Gemeenschap gelden. Het Is de 
taak van elke Lld-Staat om de verplichte maatregelen ten uitvoer te 
leggen, en het staat elke Lld-Staat vrij om, wanneer het facultatieve 
maatregelen betreft, de op grond van de voorschriften geboden 
mogelijkheden al dan niet te gebruiken. 
(1) PBEG nr. L 371 van 20.12.1989. 
- 48 -
De wijzigingen In de maatregelen 5a) worden In detail vermeld in het 
verslag 1990 over de toestand van de landbouw in de Gemeenschap. Bij de 
belangrijkste aanpassingen die In het kader van de hervorming noodzakelijk 
waren, komt de verhoging van de percentages van de communautaire bijstand 
voor acties In onder doelstelling 1 vallende regio's op de eerste plaats. 
Dienovereenkomstig heeft de Commissie in Januari 1990 een verordening 
vastgesteld tot wijziging van de percentages van financiering, door de 
Gemeenschap, van gemeenschappelijke acties die onder doelstelling 5a 
vallen^1). Deze nieuwe percentages worden op verzoek van de Lid-Staat 
toegepast voor de uitgaven voor 1989. 
De percentages verschillen momenteel naargelang van de maatregelen en de 
regio'8. Ze liggen tussen 50 en 65 X voor de onder doelstelling 1 vallende 
regio's en tussen 25 en 50 X voor de overige regio's. 
Voor de maatregel Inzake de afzet en de verwerking van landbouw- en 
visser IJprodukten, mag de bijstand van het Fonds overeenkomen met maximaal 
50 X van de subsidiabele kosten in de onder doelstelling 1 vallende 
regio's en 30 X In de overige regio's. 
Bovendien beschikken de Lld-Staten over enige speelruimte, In die zin dat 
zij de steunpercentages kunnen differentiëren naargelang van de zones en 
de InvesterIngstypes. In het kader van de steun aan de landbouwbedrijven 
hebben zij bij voorbeeld de mogelijkheid om de maximale steun voor 
toeristische Investeringen alleen In de onder de doelstellingen 1 en 5b) 
vallende zones toe te kennen. 
Een andere wijziging heeft betrekking op de Invoering van de voor de 
plannen gevolgde procedure voor acties die betrekking hebben op de 
verbetering van de afzet en de verwerking van landbouwprodukten^2), 
bosbouwprodukten(3) en visser IJprodukten^4). Volgens de nieuwe procedure 
moeten de Lid-Staten sectorplannen aan de Commissie voorleggen. Op basis 
van deze plannen stelt de Commissie in het kader van het partnerschap In 
overleg met de Lld-Staat het overeenkomstige sectorlële communautaire 
bestek vast. De Lld-Staten kiezen en analyseren dus zelf de projecten, die 
wel moeten beantwoorden aan de door de Commissie vastgestelde 
keuzeer iter ia. 
Hoewel de voor doelstelling 5a uitgetrokken kredieten niet a priori over 
de verschillende Lld-Staten worden verdeeld, diende in de CB's van de 
onder doelstelling 1 vallende landen toch een raming te worden opgenomen 
van de voor maatregelen van doelstelling 5a toegewezen middelen. 
In artikel 8 van de kaderverordening staat dat alle structurele 
steunmaatregelen van de Gemeenschap ten behoeve van de regio's van 
doelstelling 1 In de CB's voor doelstelling 1 worden gecoördineerd. Daarom 
(1) Verordening (EEG) nr. 223/90 van 26.1.1990. PBEG nr. L 22 van 27.1.1990. 
(2) Verordening (EEG) nr. 866/90 van 29.3.1990. PBEG nr. 91 van 6.4.1990. 
(3) Verordening (EEG) nr. 867/90 van 29.3.1990. PBEG nr. 91 van 6.4.1990. 
(4) Verordening (EEG) nr. 4042/89 van 19.12.1989. PBEG nr. L 388 van 
30.12.1989. 
- 49 -
Is wat doelstelling 5a betreft verwezen naar de desbetreffende gegevens en 
Is een aparte en expliciete vermelding in het financieringsplan opgenomen. 
De maatregelen van doelstelling 5a worden evenwel niet aangegeven In het 
CB maar wel In de horizontale verordeningen die voor de toepassing van 
deze doelstelling zijn vastgesteld. 
Met de communautaire bijstand, zowel binnen de CB's als bulten de CB's, 
voor de maatregelen 5a Is een bedrag gemoeid van 6.052 miljoen ecu; van 
dit bedrag Is 157 miljoen ecu uitgetrokken voor de periode 1991-1993 voor 
verwerking en afzet van visser IJprodukten. 
4.2. ontwikkeling van de uitgaven voor doelstelling Sa in 1989 en verdeling van 
deze uitgaven over de verschillende maatregelen 
In 1989 Is voor doelstelling 5a over het geheel genomen 2,4 X meer 
uitgegeven dan In 1988. In dezelfde periode zijn de uitgaven voor de 
regio's van doelstelling 1 met ongeveer 30 X gestegen. Van de In 1989 voor 
doelstelling 5a verrichte uitgaven Is 52,2 X ten goede gekomen aan deze 
regio's. 
Driekwart van de uitgaven voor doelstelling 5a gaat In 1989 naar twee 
maatregelen : de afzet en de verwerking van landbouw- en visser IJprodukten 
enerzijds, de compenserende vergoedingen anderzijds. Van de overige 
maatregelen zijn alleen de acties met betrekking tot Investeringssteun en 
de steun voor de vestiging van jonge landbouwers belangrijk. 
In de bijlagen VI en Vil wordt aangegeven hoe de uitgaven zich In de 
periode 1987-1989 hebben ontwikkeld en worden deze uitgaven uitgesplitst 
naar de verschillende maatregelen van doelstelling 5a. 
4.3. Tenuitvoerlegging van de maatregelen 
Voor de acties van doelstelling 5a moet op twee specifieke gegevens worden 
gewezen : 
- In de regio's van doelstelling 1 hoeven voor acties 5a geen operationele 
programma's te worden goedgekeurd; deze acties worden ten uitvoer gelegd 
nadat de door de Lid-Staten Ingediende uitvoeringsmaatregelen door de 
Commissie zijn goedgekeurd volgens de procedure van het STAR-Comlté; 
- alleen voor structuurmaatregelen 5a met betrekking tot de verwerking en 
de afzet van landbouw- en visser IJprodukten moeten communautaire 
bestekken worden goedgekeurd. De Lid-Staten dienen sectorplannen in 
waarin het kader wordt aangegeven voor de projecten. 
BEVORDERING VAN DE PLATTELANDSONTWIKKELING (DOELSTELLING 5B) 
De bijstand van de Gemeenschap In het kader van doelstelling 5b Is vooral 
gericht op de regio's waarvoor de hervorming van het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid het hardst aankomt, om de Inspanning die deze regio's 
leveren voor de ontwikkeling, de diversificatie en de stimulering van de 
pi at tel andseconomie te ondersteunen. 
In de regio's van doelstelling 5b zijn zones met een plattelandskarakter 
gegroepeerd waarvan de ontwikkeling speciaal moet worden gestimuleerd, en 
niet alleen afgestemd op de specifieke kenmerken van de landbouw In die 
regio's, maar gericht op optimaal gebruik van hun potentieel. Daarom moet 
In deze zones bijstand uit de drie Fondsen worden verleend. 
- 50 -
5.1. Selectie van de Plat te I andszones 
Krachtens artikel 11 van de coördinatieverordening Is het de taak van de 
Commissie de criteria vast te stellen op grond waarvan pi atte I andszones In 
aanmerking kunnen komen en de lijst van deze zones vast te stellen, zodat 
de Lld-Staten plannnen kunnen Indienen. 
De Commissie heeft de volgende criteria vastgesteld : 
a) de landbouw moet een groot aandeel hebben in de totale werkgelegenheid, 
b) het landbouwinkomen moet laag zijn, 
c) het peil van de sociaal-economische ontwikkeling moet laag zijn, 
uitgaande van het bruto-bInnen lands produkt per inwoner. 
Naast de zones die aan deze drie criteria voldoen heeft de Commissie de 
plattelandszones in aanmerking genomen die beantwoorden aan een of meer in 
artikel 4, lid 2, van de Coördinatieverordening genoemde criteria. 
Op 10 mei 1989 heeft de Commissie, na raadpleging van de Lid-Staten, de 
lijst vastgesteld van de zones die In aanmerking komen voor 
doelstelling 5b. Deze lijst is opgenomen in bijlage 1.9. 
De geselecteerde zones zijn klein (ze komen vooral overeen met het niveau 
NUTS lil, en enkele met het niveau NUTS II), zodat programma's kunnen 
worden uitgewerkt die aan hun specifieke behoeften beantwoorden. Deze 
zones beslaan In totaal 17 X van de oppervlakte van het grondgebied van de 
Gemeenschap en er woont 5 X van de totale bevolking van de Gemeenschap. In 
een aantal landen beslaan deze zones een vrij groot gebied (FRANKRIJK : 
34,2 X van de totale oppervlakte en 10,7 X van het totale aantal Inwoners; 
BRD : 21,1 X van de oppervlakte en 7,6 X van het aantal inwoners). In dit 
verband wordt erop gewezen dat de drie landen die volledig onder 
doelstelling 1 vallen niet In aanmerking komen voor doelstelling 5b. 
5.2. Looptlld van de plannen en geografische spreiding 
De goedgekeurde lijst Is aan de Lld-Staten medegedeeld om hen In staat te 
stellen vóór 28 oktober 1989 regionale plannen op te stellen. Alleen 
BELGIË heeft de plannen niet tijdig Ingediend (22.11.1989). Deze plannen 
hebben betrekking op een periode van vijf Jaar (1989-1993). Voor een 
aantal regio's Is voorzien In een programmering over drie of vier Jaar. 
Dit is het geval voor BELGIË, enkele regio's van de BONDSREPUBLIEK 
DUITSLAND en het VERENIGD KONINKRIJK. Overeenkomstig de geest van 
doelstelling 5b zijn deze plannen opgesteld per zone. De Commissie heeft 
56 plannen ontvangen, dit Is één voor elke zone 5b. 
Hoewel de looptijd van de plannen varieert van Lid-Staat tot Lld-Staat, 
heeft de Commissie CB's willen vaststellen voor een periode van 5 Jaar, de 
periode die voor de toekenning van de financiële middelen In aanmerking Is 
genomen. In tegenstelling met wat het geval was voor doelstelling 2 deden 
zich In verband met de herziening van de lijsten geen problemen voor 
waardoor In twee fasen moest worden gewerkt. 
Op grond van deze plannen heeft de Commissie 44 CB's opgesteld, waarvan er 
een aantal betrekking hadden op verschillende regio's, en waaraan In 1990 
51 -
de laatste hand Is gelegd. SPANJE wou, evenals voor de overige 
doelstellingen, één enkel CB, maar de Commissie heeft dat CB 
gereglonalIseerd. 
Voor doelstelling 5b Is In totaal 2.795 ml IJoen ecu aan kredieten 
uitgetrokken. Op 20 december 1989 heeft de Commissie een eerste bedrag van 
2.493 miljoen ecu over de Lid-Staten verdeeld. Zoals voor de overige 
doelstellingen Is het samenspel tussen de Fondsen geregeld in het kader 
van het partnerschap. Naast de 2.493 miljoen ecu Is in een tweede fase nog 
114 miljoen ecu verdeeld, met het oog op de vaststelling van de 
definitieve CB's in 1990. 
5.3. Gegevens over de prioritaire zwaartepunten voor de bijstandsverlening 
Ten einde de voor deze doelstelling beschikbare middelen een zo groot 
mogelijke impact te laten hebben op de regio's, moest de 
bijstandsverlening worden geconcentrerd op een beperkt aantal prioriteiten 
die een significante bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling van het 
endogene potentieel van de betrokken zones. 
De volgende prioriteiten werden vastgesteld : 
-ontwikkeling van de primaire sector (landbouw, bosbouw en visserij) 
teneinde de landbouw zich te helpen aanpassen aan de hervorming van het 
GLB en voorts te waarborgen dat aan de economische ontwikkeling van de 
plattelandsgebieden een positieve bijdrage wordt geleverd; 
- de ontwikkeling van andere activiteiten, vooral MKB's; 
- uitbreiding of bevordering van toeristische en recreatieve activiteiten, 
en creëren van natuurparken; 
- bescherming van het milieu-, 
- uitwerking van opleidingsprogramma's die door het ESF worden 
gefinancierd en die dienen ter ondersteuning van de landbouw en van 
verschillende andere activiteiten. 
De CB's zijn op 6 Juni 1990 vastgesteld, behalve voor Frankrijk 
(27 Juni 1990). 
In het Jaarlijks verslag 1990 zullen de CB's voor deze doelstelling 
grondig worden besproken. 
: MODELACTIES VOOR REGIONALE ONTWIKKELING OP COMMUNAUTAIR NIVEAU 
In artikel 10 van Verordening 4254/88 betreffende het EFRO Is bepaald dat 
bijstand wordt verleend voor studies en modelprojecten om de regionale 
ontwikkeling op communautair niveau te bevorderen. 
Overeenkomstig de verordening hebben de maatregelen betrekking op : 
- de opstelling van een prospectief schema voor de communautaire ruimtelijke 
ordening en het effect van de grote Infrastructuurvoorzieningen op de 
rulmtelIJke ordening; 
-de problemen van de grensregio's, de uitwisseling van ervaring en de 
samenwerking tussen regio's, alsmede vernieuwende acties. 
- 52 -
De In artikel 10 bedoelde maatregelen gelden voor het gehele grondgebied van 
de Gemeenschap, zodat kan worden gezorgd voor de nodige samenhang tussen het 
beleid voor de regio's die in aanmerking komen voor de prioritaire 
doelstellingen van de hervorming van de fondsen enerzijds en de regio's die 
daar niet voor In aanmerking komen anderzijds. 
In 1989 Is het merendeel van de middelen die voor artikel 10 zijn 
uitgetrokken op begrotingslijn 5490 van de Begroting van de Gemeenschappen 
gebruikt voor de financiering van studies en modelprojecten betreffende 
maatregelen die een grensoverschrijdende samenwerking vereisen. Voor de 
regio's die reeds voorbereidende studies hebben verricht, en dit zijn vooral 
regio's die In het centrum van de Gemeenschap zijn gelegen, is bijstand 
verleend voor Innoverende modelprojecten ter bevordering van de 
grensoverschrijdende samenwerking. In andere regio's, vooral regio's aan de 
periferie van de Gemeenschap, zijn studies opgezet om na te gaan welke 
problemen er zijn en welke mogelijkheden om de samenwerking tussen 
grensregio's te verbeteren. 
Bovendien zijn In december 1989 In het kader van de maatregelen voor een 
betere samenwerking een ruimere uitwisseling van Informatie en het creëren 
van sterkere banden tussen de regio's van de Gemeenschap drie programma's 
vastgesteld voor de uitwisseling van ervaringen op regionaal niveau ten 
einde de contacten tussen de regio's te stimuleren en te vergemakkelijken en 
om de verspreiding van Innoverende Ideeën te stimuleren. Deze programma's 
zijn opgezet In samenwerking met de Assemblée des Réglons Européennes, de 
Raad der Europese Gemeenten en Regio's en de International Union of Local 
Author it les. 
: INITIATIEVEN VAN DE GEMEENSCHAP 
In artikel 11 van de Coördinatieverordening is bepaald dat "de Commissie op 
eigen initiatief kan besluiten de Lid-Staten voor te stellen steunaanvragen 
in te dienen voor acties die van bijzonder belang zijn voor de 
Gemeenschap 
In artikel 3, lid 2, van de EFRO-Verordening worden expliciet drie soorten 
communautaire initiatieven met regionaal karakter aangegeven : initiatieven 
die bijdragen tot het oplossen van ernstige problemen die rechtstreeks 
verband houden met de tenuitvoerlegging van het communautaire beleid op 
andere terreinen, initiatieven om de toepassing van het communautaire beleid 
op de onderscheiden terreinen te bevorderen en initiatieven die bijdragen 
tot het oplossen van problemen die bepaalde categorieën regio's 
gemeenschappelijk hebben. 
Voor de Initiatieven van de Gemeenschap wordt ongeveer 1.700 miljoen ecu 
besteed aan communautaire programma's die momenteel worden uitgevoerd : STAR 
(telecommunicatie), VALOREN (hernieuwbare energiebronnen), RESIDER 
(omschakeling van ijzer- en staalzones) en RENAVAL (omschakeling van 
scheepsbouwzones) en voor enkele quotavrije maatregelen van het EFRO die 
binnenkort aflopen. De Commissie heeft besloten 3.800 miljoen ecu 
beschikbaar te stellen voor nieuwe Initiatieven. 
Op 22 november 1989 heeft de Commissie besloten 2.100 miljoen ecu uit te 
trekken voor een eerste reeks van vijf nieuwe maatregelen RECHAR 
300 ml IJoen ecu, ENVI REG 500 ml IJoen ecu, STRIDE 400 ml IJoen ecu, 
INTERREG : 700 miljoen ecu, REGIS : 200 miljoen ecu. 
- 53 -
Het door de Commissie op 17 december 1989 goedgekeurde Initiatief RECHAR 
moet bijdragen tot de diversifier Ing van de economische activiteiten In de 
steenkoolwlnnlngsgebleden die het ergst getroffen zijn door de 
herstructurering van de steenkoolmijnen, vla een maatregel ter aanvulling 
van de In het communautaire bestek vastgestelde maatregel. De bijdrage van 
het EFRO en het ESF wordt op 300 miljoen ecu geraamd en In aanvulling hierop 
verstrekt de EGKS In 1990 naar schatting maximaal 120 miljoen ecu aan 
rentesubsidies op leningen en ongeveer 40 miljoen ecu aan aanvullende 
herplaatsingssteun In het kader van artikel 56 van het EGKS-Verdrag en, in 
de daaropvolgende jaren, bedragen die afhankelijk zullen zijn van wat er aan 
middelen beschikbaar is. 
In RECHAR wordt de uitvoering van drie soorten maatregelen voorgesteld : 
- de verbetering van het milieu in ernstig door de steenkoolwinning 
aangetaste gebieden. Het kan bijvoorbeeld gaan om de aanleg van 
groenstroken, de sanering van steenbergen, de verbouwing van niet meer 
gebruikte miJngebouwen, de modernisering van gebouwen voor het midden- en 
kleinbedrijf, de modernisering van kleine gemeenschappelijke voorzieningen 
in mlJndorpen; 
- bevordering van nieuwe economische activiteiten en ontwikkeling van 
bestaande activiteiten door de financiering van maatregelen ten behoeve 
van het midden- en kleinbedrijf met het oog op Innovatie, totstandbrenging 
van gemeenschappelijke diensten, steunverlening voor produktieve 
investeringen, verbeterde toegang tot risicodragend kapitaal, bouw van 
fabriekseenheden en werkplaatsen; 
- Intensivering van de maatregelen inzake beroepsopleiding ten behoeve van 
werklozen, door werkloosheid bedreigden en werknemers van midden- en 
kleinbedrijf; met de In het kader van artikel 56 van het EGKS-Verdrag 
gefinancierde herplaatsingssteun kan speciaal aandacht worden besteed aan 
de Inpassing van mijnwerkers en oud-mlJnwerkers in een volop veranderende 
economI e. 
Over het Inltatlef van de Gemeenschap ENVIREG heeft de Commissie op 
29 november 1989 een principieel besluit genomen. Het initiatief, waarvoor 
een indicatief bedrag van ongeveer 500 miljoen ecu Is uitgetrokken, heeft 
tot doel de regio's van de Gemeenschap die een ontwikkelingsachterstand 
hebben, te helpen om sommige van hun milieuproblemen aan te pakken ten einde 
hun ontwikkelingsmogelijkheden, met name In de sector toerisme, veilig te 
stellen. Daartoe zijn vier specifieke doelstellingen vastgesteld : 
- de vervulling van kustgebieden, In het bijzonder aan de Middellandse Zee, 
moet worden verminderd door middelgrote steden met name te helpen om 
Installaties te bouwen voor de behandeling van afvalwater en vaste 
afvalstoffen met, In bepaalde gevallen, hergebruik; 
- een zodanige Inrichting van de kustgebieden moet worden bevorderd dat het 
natuurschoon en de biotopen In stand worden gehouden, waarbij de 
blotoopgebleden worden gevaloriseerd; 
- het beheer van giftige en gevaarlijke Industriële afvalstoffen moet worden 
verbeterd door enerzijds de ondernemingen ertoe aan te zetten minder 
afvalstoffen te produceren en produktleprocessen In te voeren die minder 
water en grondstoffen vergen, en door anderzijds gunstige voorwaarden 
- 54 -
te creëren voor de oprichting van installaties voor behandeling, opslag en 
hergebruik van deze afvalstoffen; 
- de kennis en de know-how van de lokale en regionale overheden en van de 
deskundigen op het gebied van milieubehoud en -bescherming moet worden 
verbeterd door verlening van technische bijstand, uitwisseling van 
ervaringen en verstrekking van beroepsopleiding. 
Na advies te hebben ontvangen van het Europees Parlement en het Economisch 
en Sociaal Comité heeft de Commissie de definitieve versie van dit 
Initiatief aangenomen op 9 mei 1990. 
Op 13 maart 1990 heeft de Commissie voor STRIDE, INTERREG en REGIS 
operationele programma's goedgekeurd : 
- STRIDE : dit programma heeft ten doei de regionale mogelijkheden inzake 
onderzoek en technologische ontwikkeling in de gebieden van doelstelling 1 
te verbeteren, de inschakeling van communautaire onderzoekprogramma's en 
netwerken te bevorderen, en de samenwerking tussen onderzoekcentra en de 
industrie in de gebieden van doelstelling 1 en doelstelling 2 te 
bevorderen (voor deze maatregelen is voor de periode 1990-1993 een 
indicatief bedrag van 400 miljoen ecu uitgetrokken). 
- INTERREG : dit programma moet, met het oog op de totstandkoming van één 
grote markt, de samenwerking bevorderen tussen de aan de binnengrenzen van 
de Gemeenschap gelegen gebieden en moet de aan de buitengrenzen van de 
Gemeenschap gelegen gebieden behulpzaam te zijn bij het overwinnen van de 
problemen die voortkomen uit een relatieve afzondering (voor dit programma 
is voor de periode 1990-1993 een indicatief bedrag van 800 miljoen ecu 
uitgetrokken). 
- REGIS : dit programma heeft betrekking op de ultraperifere gebieden van de 
Gemeenschap : de Franse overzeese departementen, de Canarische Eilanden, 
de Azoren en Madeira. De doelstellingen van dit Initiatief zijn : 
diversificatie van de economische activiteiten, versteviging van de banden 
van de betrokken regio's met de rest van de Gemeenschap, verbetering van 
de samenwerking tussen de ultraperifere regio's onderling en ook die met 
nabijgelegen derde landen (voor dit programma Is voor de periode 1990-1993 
een Indicatief bedrag van 200 miljoen ecu uitgetrokken). 
Op 2 mei 1990 heeft de Commissie zich principieel akkoord verklaard met een 
tweede reeks initiatieven waaraan In de periode 1990-1993 In totaal 
1.700 miljoen ecu zal worden besteed. Daarvoor zijn voorstellen In 
aanmerking genomen die kunnen worden Ingepast In een coherent geheel, 
waarbij kan worden gesteund op de In 1989 goedgekeurde Int It lat leven en die 
de communautaire bestekken aanvullen. 
Voor deze tweede fase zijn drie actieterreinen aangegeven : 
- uitbreiding van een aantal basisinfrastructuren; 
- versterking van de menselijke hulpbronnen; 
- betere integratie van de pi attel andszones. 
De Commissie heeft dan ook de oriënterende projecten goedgekeurd voor de 
volgende Initiatieven : 
- REGEN (aardgasnet) 300 miljoen ecu 
- TELEMATICA (uitbreiding van het STAR-Programma) : 200 miljoen ecu 
- PRISMA (voorbereiding van bedrijven op de 
gemeenschappelijke markt) 100 miljoen ecu 
- Verhoging van de financiële middelen voor INTERREG:100 miljoen ecu 
- 55 -
EUROFORM, NOW, HORIZON 
(versterking van de menselijke hulpbronnen) 600 miljoen ecu 
LEADER (betere Integratie van de 
plattelandszone8) 400 ml IJoen ecu. 
- 56 -
HOOFDSTUK ill Î DE COMMUNAUTAIRE BIJSTANDSVERLENING PER THEMA 
1 : VERSTERKING VAN DE BASISINFRASTRUCTUUR 
Zoals reeds In hoofdstuk II Is aangegeven, wordt In de regio's van 
doelstelling 1 nog steeds de hoogste prioriteit gegeven aan versterking van 
de basisinfrastructuur, aangezien 50 X van de EFRO-bi Jstand die In het 
kader van nieuwe acties wordt verleend, hieraan wordt besteed. 
Binnen deze prioriteit wordt de meeste aandacht geschonken aan 
infrastructuurvoorzieningen op het gebied van vervoer, telecommunicatie en 
energie. Voor deze doeleinden wordt ongeveer 6.500 miljoen ecu aan bijstand 
van de Gemeenschap verleend (zie bijlage VIM). 
11. De vervoersinfrastructuur 
1.1.1- Het wegennet 
De Lld-Staten geven nog steeds hoge prioriteit aan de ondersteuning van 
dit soort Infrastructuurvoorzieningen. In de communautaire bestekken In 
het kader van doelstelling 1 is hiervoor 3.647 miljoen ecu aan 
financiële bijstand van de Gemeenschap uitgetrokken. De goed te keuren 
uitgaven voor dit soort infrastructuurvoorzieningen zijn echter sterk 
geconcentreerd op enkele landen (SPANJE, PORTUGAL en IERLAND). In de 
communautaire bestekken voor andere landen of regio's, zoals GRIEKENLAND 
en ITALIE, wordt relatief weinig aandacht besteed aan dit soort acties. 
Er is dus een tendens om de financiële steun van de Gemeenschap In 
minder grote mate aan deze voorzieningen te besteden. Deze tendens zou 
In de komende Jaren kunnen lelden tot een heroriëntatie van de 
bijstandsverlening van de Fondsen, en met name van het EFRO. BIJ de 
follow-up en de uitvoering van de communautaire bestekken zal deze 
ontwikkeling beter kunnen worden beoordeeld. 
1.I.2. Het spoorwegnet 
SPANJE, GRIEKENLAND, PORTUGAL en NOORD-IERLAND hebben gevraagd om 
bijstand voor de ontwikkeling van dit soort Infrastructuurvoorzieningen, 
in de communautaire bestekken Is hiervoor In totaal ongeveer 
1.015 ml IJoen ecu uitgetrokken, waarvan het grootste deel Is bestemd 
voor SPANJE, waar men de Gemeenschap heeft gevraagd om een financiële 
bijdrage van 600 miljoen ecu voor de hoge-snelheldstreln. 
12. Telecommunlcat Ie-Infrastructuur 
Telecommunicatievoorzieningen zijn nog steeds van cruciaal belang voor de 
economische ontwikkeling, vooral in de regio's van doelstelling 1, die op 
dit gebied ontegenzeggelijk een ontwikkelingsachterstand hebben. In totaal 
kunnen deze regio's voor Investeringen op het gebied van de 
telecommunicatie 1.162 miljoen ecu aan bijstand tegemoet zien. 
De ontwikkeling van telecommunicatievoorzieningen Is voor alle landen van 
doelstelling 1 van belang. Telecommunicatie is dan ook een prioritair 
aandachtspunt dat in de communautaire bestekken voor alle betrokken 
regio's voorkomt. Vooral SPANJE, GRIEKENLAND en ITALIE besteden een groot 
deel van het hun toegewezen meerJarenbudget aan telecommunicatie. Het gaat 
om respectievelijk 311 miljoen ecu, 345 miljoen ecu en 308 miljoen ecu. 
- 57 -
Een deel van de communautaire bijstand wordt verleend vla het 
STAR-Programma, dat met name tot doel heeft Investeringen te ondersteunen 
In geavanceerde infrastructuurvoorzieningen op het gebied van de 
communicatie en maatregelen te financieren om vraag en aanbod van 
geavanceerde telecommunicatiediensten te stimuleren, vooral In het midden-
en kleinbedrijf. Voor dit programma, dat Is vastgesteld voor de periode 
1987-1991, Is een budget gereserveerd van 780 miljoen ecu. De kredieten 
voor de periode 1989-1991 zijn In de communautaire bestekken opgevoerd. De 
overige bijstand zal worden gefinancierd uit de kredieten die voor nieuwe 
maatregelen beschikbaar zijn. 
Naast de in de communautaire bestekken In het vooruitzicht gestelde 
middelen heeft de Commissie 200 ml IJoen ecu uitgetrokken voor het 
communautaire Initiatief TELEMATICA, dat het vla STAR op gang gebrachte 
proces nog moet versterken. 
13. EüexgJLe. 
Aan Infrastructuurvoorzieningen In de energiesector wordt vooral In de 
communautaire bestekken voor GRIEKENLAND en ITALIE prioriteit gegeven. In 
deze landen steunt de Gemeenschap grote projecten voor de levering en 
distributie van aardgas en elektriciteit. 
Voor alle regio's van doelstelling 1 Is In de communautaire bestekken 
ongeveer 1.712 miljoen ecu voor energiemaatregelen uitgetrokken. Een deel 
van de communautaire bijstand wordt verleend vla het VALOREN-Programma. 
Voor dit programma, dat is vastgesteld voor de periode 1987-1991, Is 
393 ml IJoen ecu gereserveerd. Voor de periode waarop de communautaire 
bestekken betrekking hebben, is 278 miljoen ecu beschikbaar. Dit bedrag Is 
in de bestekken opgenomen. Het VALOREN-Programma heeft tot doel een 
bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van bepaalde probleemgebieden In 
de Gemeenschap door de valorisatie van het endogene energiepotent I eel. In 
dit kader wordt via het programma niet alleen steun verleend voor de 
exploitatie van lokale energiebronnen, en met name van hernieuwbare 
energiebronnen en kleine veen- en bruinkool lagen, maar ook voor een 
rationeel energiegebruik in het midden- en kleinbedrijf en voor 
maatregelen om op regionaal niveau een beter gebruik van het 
energiepotentieel te stimuleren. 
Bovendien heeft de Commissie besloten een communautair Initiatief, genaamd 
REGEN, op te zetten waarvoor 300 miljoen ecu is uitgetrokken. Hiermee kan 
de aanleg van een aardgas- en elektriciteitsnet in de regio's van 
doelstelling 1 worden gesubsidieerd. Dankzij dit initiatief kan in die 
Lid-Staten waar nog geen aardgas voorhanden Is, de Introductie ervan 
worden versneld zodat de energievoorziening kan worden gediversifieerd en 
men minder afhankelijk van olie wordt. Door grote Europese gas- en 
elektriciteitsnetten aan elkaar te koppelen worden de energiesystemen ook 
steeds flexibeler. Deze ontwikkeling sluit aan bij de hoofddoelstellingen 
die de Gemeenschap voor deze sector heeft geformuleerd. 
1.4. Verbetering en bescherming van het milieu 
BIJ de keuze van de In de communautaire bestekken aan te houden 
zwaartepunten heeft de Commissie de door de Lld-Staten voorgestelde 
maatregelen ter verbetering en bescherming van het milieu gehandhaafd. 
Voor zes van de zeven landen waarop doelstelling 1 betrekking heeft, Is 
een specifiek zwaartepunt "milieu" In de communautaire bestekken 
opgenomen. Hoewel het communautaire bestek voor Portugal geen specifiek 
zwaartepunt bevat, Is In het kader van het partnerschap overeengekomen dat 
bij de acties rekening zal worden gehouden met milieuvraagstukken. 
- 58 -
Voor andere acties ter bescherming van het milieu heeft de Gemeenschap 
voor de periode 1989-1993 naar schatting 1.799 miljoen ecu uitgetrokken. 
Dit Is ontegenzeggelijk een aanzienlijke verbetering in vergelijking met 
de activiteiten van de Structuurfondsen vóór de hervorming. In de regio's 
van doelstelling 1 Is de bijstandsverlening vooral geconcentreerd op 
Infrastructuurvoorzieningen voor de beheersing, de bescherming en het 
zuiveren van water. Ook wordt bijstand verleend voor onder meer het 
afvalbeheer en de Invoering van "schone" technologieën. In veel regio's 
van doelstelling 2 Is het accent gelegd op omschakeling van oude 
industrieterreinen; dit sluit geen activiteiten uit ter verbetering van 
Infrastructuurvoorzieningen die noodzakelijk zijn voor de ontwikkeling en 
het beheer van natuurlijke hulpbronnen. Bovendien zijn acties op het 
gebied van de beroepsopleiding gepland. 
Het milieubewustzijn dat In alle regio's opgang heeft gemaakt, mag ons 
niet de ogen doen sluiten voor de ernstige problemen die nog steeds 
bestaan. In de eerste plaats zullen de in het verleden opgelopen 
vertragingen niet kunnen worden weggewerkt, in de tweede plaats dreigen 
de door de Structuurfondsen gefinancierde ontwikkelingsacties de druk op 
het milieu te vergroten (waardoor precies dat soort schade wordt 
aangericht dat bepaalde andere Fondsen proberen te herstellen) en in de 
derde plaats vertoont de wetgeving die de grondslag vormt voor een goede 
uitvoering van de acties van de Fondsen, nog steeds tekortkomingen. Dit 
laatste is - zonder uitzondering - het geval in alle Lid-Staten. 
2 : VERSTERKING VAN DE PRODUKTIEVE SECTOREN 
2.1. Verbetering van de concurrentiepositie van ondernemingen 
Zoals al was aangegeven in de richtsnoeren voor het regionaal beleid, 
heeft de Commissie de communautaire bijstand die is gericht op verbetering 
van de concurrentiepositie en ontwikkeling van de ondernemingen, 
geïntensiveerd. 
De bijstand is geconcentreerd op de regio's die in aanmerking zijn genomen 
in het kader van de doelstellingen 1 en 2. 
In de regio's van doelstelling 1 Is 5.143 miljoen ecu uitgetrokken om deze 
prioriteit Inhoud te geven. BIJ dit bedrag komt nog eens 
1.256 ml IJoen ecu, afkomstig van de communautaire bestekken voor 
doelstel I Ing 2. in totaal is er dus 6.699 ml IJoen ecu beschikbaar. Dit 
bedrag Is exclusief de kredieten die zijn uitgetrokken In het kader van 
communautaire Initiatieven en bestaande verplichtingen. 
Voor de regio's van doelstelling 1 zijn vier prioritaire maatregelen 
aangehouden : 
- rechtstreekse bijstand aan ondernemingen voor produktieve Investeringen 
In de Industrie, ambachtelijke bedrijven, de dienstensector en het 
toerisme. Een groot deel van de beschikbare kredieten Is hiervoor 
uitgetrokken (1.334 miljoen ecu), 
- ondersteuning van technisch onderwijs en beroepsopleidingen, 
-ontwikkeling van faciliteiten voor onderzoek en technologische 
innovatie, 
- dienstverlening aan ondernemingen. 
- 59 -
In de regio's van doelstelling 2 ligt de situatie iets anders. 
in de eerste plaats wordt in deze regio's de hoogste prioriteit gegeven 
aan het zwaartepunt inzake de verbetering van de concurrentiepositie van 
ondernemingen In de betrokken communautaire bestekken is hiervoor 
1.256 miljoen ecu uitgetrokken, d.i. 35,38 X van de totale beschikbare 
middelen. 
In de tweede plaats zijn relatief weinig middelen beschikbaar voor de 
rechtstreekse financiering van Investeringen. Voor deze regio's Is de 
voornaamste opdracht Immers betere voorwaarden te scheppen voor de 
oprichting en ontwikkeling van ondernemingen. Om dit te bereiken Is een 
reeks maatregelen in de communautaire bestekken opgenomen. Deze 
maatregelen, die voor de periode 1989-1991 zijn gepland, betreffen : 
- maatregelen om de modernisering en de herstructurering van ondernemingen 
te ondersteunen door scholing van werknemers of werkzoekenden op het 
gebied van nieuwe produktletechnleken, en subsidies aan oprichters van 
bedrijven voor het In dienst nemen van personeel-, 
- diverse maatregelen voor de endogene ontwikkeling waaronder : 
. het opzetten van faciliteiten voor het opstarten van bedrijven en de 
ontwikkeling van begeIeIdlngsnetwerken voor oprichters van bedrijven; 
. ondersteuning van Immateriële Investeringen In de vorm van het 
' aanwerven van kaderpersoneel en het Inschakelen van externe 
deskundigen voor bedrIJfsadvlezen; 
. acties voor technologische Innovatie (onderzoekfaciliteiten, 
samenwerking Industrie-onderzoek, technologische adviseurs); 
. ondersteuning van collectieve acties (gemeenschappelijke diensten, 
sectoriële studies, studies met betrekking tot risicokapitaal), enz. 
Voorts zij vermeld dat in de communautaire bestekken geen specifiek 
prioritair zwaartepunt Is vastgesteld voor de bijstandsverlening aan het 
midden- en kleinbedrijf maar dat de bestekken wel voorzien In een groot 
scala van maatregelen voor deze categorieën bedrijven. 
In dit stadium is het echter niet mogelijk de aan deze bedrijven toe te 
kennen communautaire bijstand te specificeren. Op dit punt zal meer 
duidelijkheid worden verkregen bij de follow-up van de maatregelen in het 
kader van de operationele programma's. 
De communautaire bestekken voor doelstelling 1 voorzien in een gevarieerd 
pakket maatregelen : deze maatregelen betreffen het verbeteren van de 
financiële dienstverlening, en van de toegankelijkheid van de 
kapitaalmarkt, het bevorderen van technologische Innovatie, het stimuleren 
van onderzoekactiviteiten en acties op het gebied van de beroepsopleiding. 
Voor doelstelling 2 zijn soortgelijke maatregelen vastgesteld waarbij het 
accent wordt gelegd op de ontwikkeling van het MKB en de oprichting van 
nieuwe bedrijven in deze sector, die van groot belang Is om de lokale 
economie nieuwe impulsen te geven. 
2.2. stimuler Ing van het toeristisch potentieel 
Het toerisme Is voor de regionale ontwikkeling van belang omdat het nieuwe 
werkgelegenheid creëert en een bijlage levert aan de diversificatie van de 
regionale economische bedrijvigheid. 
Vandaar dat het toerisme een belangrijk onderdeel vormt van de 
ontwikkelingsstrategie voor achtergestelde regio's, aangezien die regio's 
vaak beschikken over een natuurlijk potentieel dat hen voor 
- 60 -
recreatieve doeleinden bijzonder aantrekkelijk maakt. Dit geldt overigens 
ook voor bepaalde Industriële regio's die beschikken over een rijk en 
gevarieerd cultureel erfgoed. 
2.2.1. De roi van het toerisme m de in 1989 goedgeKeurde communautaire 
bestekken 
BIJ de opstelling van de communautaire bestekken voor de regio's van de 
doelstellingen 1 en 2 is een hoofdstuk over het toerisme opgenomen in de 
prioritaire zwaartepunten voor de bijstandsverlening. 
In de communautaire bestekken voor de regio's van doelstelling 1 is in 
totaal 1.613 miljoen ecu uit de Structuurfondsen uitgetrokken voor 
rechtstreekse ondersteuning van het toerisme (d.l. 5,5 X van de totale 
beschikbare kredieten voor de geplande periode). Dit bedrag, dat voor 
86 X afkomstig Is uit het EFRO, is als volgt over de Lld-Staten 
verdeeld : 
1989-1993 x 1 min ecu X van de totale communautaire 
bijstand In het kader van de 
communautaire bestekken 
Gr leken land 
Spanje 
FrankrIJk 
Ier land 
Ital lë 
Portugal 
Verenigd KonlnkrIJk 166,7 
182 
34,3 
188,6 
780 
203 
58,2 3,1 
2,4 
4,8 
6,6 
12,5 
3.5 
10,5 
Totaal doelstel I ing 1 1.612,8 5,5 
Hierbij moet nog worden opgemerkt dat voor GRIEKENLAND de operationele 
programma's waarvan sprake is In de regionale hoofdstukken, ook 
maatregelen zullen omvatten waarmee het toerisme moet worden bevorderd. 
In dit stadium zijn deze maatregelen echter nog niet gespecificeerd In 
het betrokken onderdeel van het communautaire bestek. 
Voorts moet in dit kader worden vermeld dat bovengenoemde steunbedragen 
slechts betrekking hebben op de rechtstreekse bijstand van de 
Gemeenschap. De totale communautaire bijdrage aan de toeristische 
sector is moeilijk te bepalen, omdat bepaalde maatregelen, met name op 
het gebied van het vervoer, de telecommunicatie of het milieu, het 
toerisme indirect ten goede komen. 
Voor de regio's van doelstelling 2 is In de communautaire bestekken in 
totaal 267 mi IJoen ecu uitgetrokken om toeristische activiteiten te 
stimuleren. Dit Is 7,5 X van de totale communautaire bijstand waarin de 
communautaire bestekken voorzien. 
- 61 -
Hoe deze bijstand over de Lld-Staten is verdeeld, wordt in onderstaande 
tabel aangegeven : 
1989-1991 x 1 min ecu X van de totale communautaire 
bijstand In het kader van de 
communautaire bestekken 
België 
Denemarken 
Duitsland 
Spanje 
FrankrIJk 
Italië 
Luxemburg 
Neder land 
Verenigd Koninkrijk 12,85 
0,5 
1,32 
44,1 
24,67 
10,09 
173,89 7,2 
1,6 
0,4 
7,3 
9 
13,1 
12,8 
Totaal doelstel I ing 2 267,42 7,5 
2.2.2. pe communautaire Initiatieven en het toerisme 
Het Programma inzake regionale acties op milieugebied (ENVIREG), één van 
de door de Commissie voorgestelde communautaire initiatieven, wordt voor 
de ontwikkeling van de toeristische sector van steeds groter belang. Eén 
van de specifieke doelstellingen van ENVIREG is namelijk gericht op de 
aanpak van de vervuiling van kustgebieden, met name die in het 
Middellandse-Zeegebled waar de economie sterk van het toerisme 
afhankelIjk Is. 
Ook kan In het kader van het communautaire Initiatief inzake de 
economische omschakeling van steenkoolwlnnlngsgebleden (RECHAR) bijstand 
van de Gemeenschap worden verleend voor maatregelen om toeristische 
activiteiten te bevorderen. 
Tenslotte voorziet het communautaire Initiatief Inzake 
grensoverschrijdende gebieden (INTERREG) In de mogelijkheid 
communautaire bijstand te verlenen voor samenwerkingsacties van de 
grensregio's om het toerisme te bevorderen. 
2.3. stimulering van het technologisch potentieel (OTO) 
2.3.1. De technologische achterstand van de meest achtergestelde regio's 
De erkenning, in de Europese Akte, van het beleid met betrekking tot 
onderzoek, innovatie en technologische ontwikkeling (0T0) als één van de 
gemeenschappelijke beleidsterreinen Is een bevestiging van de essentiële 
rol die OTO speelt bij de bevordering van de economische ontwikkeling en 
de versterking van de economische en sociale cohesie binnen de 
Gemeenschap. 
Onderzocht moet worden de relaties tussen wetenschap en technologie aan 
de ene kant en regionale ontwikkeling aan de andere kant; een en ander 
om tot een vereenvoudiging te komen van de Institutionele structuren die 
noodzakelijk zijn voor een goede coördinatie en omschrijving van 
prioriteiten die van Invloed zullen zijn op de besteding van middelen en 
de geschiktheid van het management. 
- 62 
De technologische achterstand van de meest achtergestelde regio's 
waaronder met name de regio's van doelstelling 1, is nog steeds zeer 
groot : de technologische achterstand is drie- tot viermaal groter dan 
de sociaal-economische achterstand. Wegens gebrek aan OTO-faciIItelten 
Is de participatie van deze regio's aan wetenschappelijke en 
technologische programma's van de Gemeenschap nog steeds onvoldoende. 
Met bijstand uit de Structuurfondsen kunnen de OTO-faciIitelten In deze 
regio's worden verbeterd. 
In het kader van de bij de opstelling van de communautaire bestekken 
geformuleerde prioriteiten heeft de Commissie dan ook het belang van OTO 
voor de economische ontwikkeling onderstreept. Voor de eerste keer 
kunnen ook activiteiten op het gebied van OTO voor bijstand In 
aanmerking worden genomen. 
2.3.2. De strategieën van de Lld-Staten 
Wat doelstelling 1 betreft hebben de Lld-Staten verschillend gereageerd 
op de nieuwe mogelijkheden om hun OTO-lnfrastructuur te versterken. 
Zo heeft IERLAND een specifiek plan opgesteld waarmee 142 miljoen ecu 
aan communautaire bijstand Is gemoeid. 
PORTUGAL heeft In samenwerking met de Commissie het CIENCIA-Programma 
Ingediend. De kosten hiervan bedragen In totaal 304 miljoen ecu, waarvan 
162 miljoen ecu door de Gemeenschap zal worden gefinancierd. 
Andere landen, zoals ITALIE en GRIEKENLAND, hebben laten weten dat zij 
later plannen voor de verbetering van de OTO-Infrastructuur zullen 
Indienen. SPANJE heeft de Commissie voorgesteld om de aanvullende 
middelen van de Fondsen aan te wenden ter versterking van het In 1988 
door SPANJE opgestelde OTO-plan. 
Wat doelstelling 2 betreft hebben de regio's een groot deel van de 
financiële middelen gereserveerd voor OTO-maatregel en om de 
voorzieningen en faciliteiten op dit gebied te verbeteren, maar ook om 
nauwere contacten te bevorderen tussen het onderzoek en het 
bedrijfsleven, met name het midden- en kleinbedrijf, en om de overdracht 
van technologie te stimuleren. 
Voor de doelstellingen 3 en 4 zijn de in de communautaire bestekken 
opgenomen OTO-maatregel en hoofdzakelijk gericht op de beroepsopleiding 
van jongeren op het gebied van geavanceerde en nieuwe technologieën. De 
bijdrage uit het ESF voor deze maatregelen verschilt aanzienlijk 
naargelang van de verschillende communautaire bestekken die in het kader 
van deze twee doelstellingen zijn opgesteld. 
BIJ doelstelling 5 b) hebben de piatteiandsregio's weinig 
bijstandsaanvragen ingediend op dit gebied. Hoewel sommige van deze 
regio's erg geïnteresseerd zijn In acties op het gebied van onderzoek en 
technologie, heeft slechts 1,3 X van de aanvragen van de onder deze 
doelstelling vallende regio's betrekking op OTO-actles. Die 
bijstandsaanvragen zijn In hoofdzaak gericht op de 
voedingsmiddelensector (kwaliteitsverbetering en -controle), het milieu 
en nieuwe Informatietechnologieën. 
- 63 -
3 : BIJSTELLING VAN HET COMMUNAUTAIRE BELEID TEN AANZIEN VAN DE MENSELIJKE 
HULPBRONNEN 
Als gevolg van de verruiming van de criteria voor de bijstandsverlening en 
onder Invloed van het partnerschap Is de rol van de Fondsen op dit gebied 
veranderd. 
3.1. Een nieuwe aanpak ter verbetering van het opleidingsniveau 
Het belang van de beroepsopleiding en het werkgelegenheidsbeleid voor de 
economische ontwikkeling van de regio's is uitdrukkelijk erkend in alle 
communautaire bestekken voor de doelstellingen met regionale strekking, en 
met name in de bestekken voor doelstelling 1. 
In de communautaire bestekken spelen bij de concentratie van de financiële 
middelen nu ook overwegingen die meer kwalitatief van aard zijn een rol, 
waarbij drie grote categorieën van maatregelen worden onderschelden : 
- de eerste categorie bestaat uit scholings- of werkgelegenheids-
maatregelen die met middelen uit het ESF worden gesubsidieerd in het 
kader van de zwaartepunten voor economische ontwikkeling (toerisme, 
onderzoek, ontwikkeling In de produktieve sectoren, ...); 
- de tweede categorie heeft betrekking op bijstand uit het Sociaal Fonds 
In het kader van het specifieke zwaartepunt "Menselijke Hulpbronnen" dat 
In de communautaire bestekken voor doelstelling 1 Is opgenomen. Op die 
manier wordt aangegeven welk belang bij de regionale ontwikkeling wordt 
gehecht aan de op I e IdlngsmogeIIJkheden. Dit zwaartepunt omvat niet 
alleen scholIngsmaatregelen die voor meerdere zwaartepunten van belang 
zijn, maar heeft ook betrekking op de opleldlngslnfrastructuur en op de 
acties die In artikel 1, leden 5 en 6, van Verordening nr. 4255/88 van 
19 december 1988 worden genoemd. 
- de derde categorie betreft bijstand uit het ESF die In het kader van de 
doelstellingen 3 en 4 wordt verleend In regio's van doelstelling 1 en 
die wel in de communautaire bestekken voor doelstelling 1 Is opgenomen, 
maar In een afzonderlijk hoofdstuk. Voor de maatregelen van deze 
categorie is een bedrag van in totaal 3.972 miljoen ecu uitgetrokken. 
De prioriteiten van het ESF voor deze regio's worden nu voortaan 
grotendeels bepaald door de zwaartepunten voor de economische ontwikkeling 
die de Commissie via de communautaire bestekken wil bevorderen. De omvang 
van de daarvoor beschikbaar gestelde financiële middelen Is een 
belangrijke factor bij de verdere invulling van het communautaire beleid 
inzake de menselijke hulpbronnen. 
Het belang van beroepsopleiding en werkgelegenheidsbeleid voor economische 
ontwikkeling is ook uitdrukkelijk erkend in het kader van doelstelling 2 
en 5(b). Dit houdt in dat slechts maatregelen als ondersteuning van het 
omscholen van de actieve beroepsbevolking (doelstelling 2) alsmede het 
bevorderen van economische activiteiten op het platteland (doelstelling 
5(b)) In de CB's werden goedgekeurd. 
- 64 -
3.2. Ondersteuning van het ooleldlnosapparaat 
De tekortkomingen van de opleidingsstructuur blijven een obstakel vormen 
voor de totstandkoming van een werkgelegenheidsbeleid zoals voor de 
economische ontwikkeling Is vereist. Aan de verbetering van de 
opleidingsstructuur wordt in alle regio's van doelstelling ! prioriteit 
gegeven. In het kader van de communautaire bestekken is voor dit doel 
514 miljoen ecu gereserveerd (341 ml IJoen ecu uit het EFRO; 
173 miljoen ecu uit het ESF). 
Met dit bedrag zullen niet alleen Investeringen worden gefinancierd, met 
name op het gebied van de bouw en uitrusting van opleidingscentra, maar 
zal ook gekwalificeerd personeel voor deze centra worden aangetrokken. Met 
het oog hierop zijn behalve acties voor de opleiding van docenten ook 
acties ten behoeve van deskundigen op het gebied van werkgelegenheid en 
beroepsopleiding gepland. 
Alle landen waarop doelstelling 1 betrekking heeft, vinden dit een 
prioritair aandachtspunt. De communautaire bijstand wordt echter 
geconcentreerd op bepaalde landen, en met name op GRIEKENLAND, SPANJE en 
PORTUGAL. 
3.3. Aanpassing van het beroepsgerichte onderwlIs 
Vla artikel 1, Md 5, van de door de Raad vastgestelde verordening inzake 
het ESF zijn de criteria voor de bijstandsverlening uit dat Fonds 
verruimd : ook het gedeelte van de middelbare of daarmee overeenkomende 
onderwijsstelsels in de Lid-Staten dat speciaal aan de beroepsopleiding na 
de voltijdse leerplicht Is gewijd, komt nu voor ondersteuning in 
aanmerk ing. 
Drie landen, namelijk GRIEKENLAND, IERLAND en PORTUGAL, maken van deze 
nieuwe mogelijkheid gebruik omdat zij het echt nodig vinden hun scholen 
voor beroepsonderwijs te ontwikkelen om de jongeren goede kansen te geven 
op de arbeidsmarkt of om hen beter voor te bereiden op een aanvullende 
technische opleiding. 
Dit onderstreept de rol die het nationaal onderwijs in deze landen kan 
spelen bij de verbetering van de opleidingsniveaus, op voorwaarde dat de 
onderwijsstructuur op bepaalde punten wordt aangepast. 
De bijstandsverlening op dit gebied blijft echter marginaal in 
vergelijking met de totale bijstand die door de Fondsen en met name het 
ESF wordt verleend. 
65 
3.4. Bestrijding van de langdurige werkloosheid als prioritair actiepunt 
in alle Lld-Staten Is een toename van de langdurige werkloosheid 
geconstateerd^1), maar op grond van de communautaire wetgeving was het 
voor de Gemeenschap tot nu toe niet mogelijk hiertegen maatregelen te 
nemen die vergelijkbaar waren met die van de nationale overheden. 
Volgens de In het kader van het partnerschap gemaakte afspraken en 
blijkens de voor negen landen goedgekeurde communautaire bestekken In het 
kader van de doelstellingen 3 en 4 wordt een belangrijk deel van de 
communautaire bijstand besteed aan acties ter bestrijding van de 
langdurige werkloosheid. 
Hiervoor wordt 1.704 miljoen ecu uitgetrokken op een totaalbedrag van 
4.128 miljoen ecu dat voor de periode 1990-1992 speflclek voor deze twee 
doelstellingen is gereserveerd. Hlerbovenop komt nog eens een bedrag van 
1.104 miljoen ecu dat voor deze doeleinden in de communautaire bestekken 
voor doelstelling 1 is uitgetrokken. 
4 : VERBETERING VAN DE LANDBOUWSTRUCTUUR EN ONTWIKKELING VAN HET PLATTELAND 
4.1. verbetering ïâû ds produKtjeomstandigheden en valorisatie yan tel 
iandbouwpotentieel 
De gegevens die beschikbaar zijn voor de beoordeling van de 
structuurmaatregelen voor de verbetering van produktleomstandlgheden en de 
valorisatie van het Iandbouwpotentieel, zijn nogal heterogeen. Bovendien 
is het effect van deze maatregelen slechts na lange tijd meetbaar. 
Over de uitvoering van de "klassieke" structuurmaatregelen (dat zijn 
structuurmaatregelen In het kader van doelstelling 5 a)) worden door de 
Lid-Staten, zij het met grote vertraging, statistische gegevens verstrekt 
die Jaarlijks worden gepubliceerd in het verslag over "de toestand van de 
landbouw in de Gemeenschap". Er wordt op gewezen dat het aantal door de 
Lld-Staten goedgekeurde verbeteringsplannen voor landbouwbedrijven 
aanzienlijk Is toegenomen sinds de Inwerkingtreding van Verordening (EEG) 
nr. 797/85. Zo zijn In 1988 en 1989 meer dan 70.000 plannen goedgekeurd. 
In het kader van de communautaire bestekken voor de regio's van 
doelstelling 1 is een groot aantal structuurmaatregelen met een specifiek 
of regionaal karakter goedgekeurd. Deze maatregelen zijn met name gericht 
op verbetering van de plattelandsinfrastructuur, grondverbetering en 
ondersteuning van de veehouderij In bepaalde gebieden waar zich 
moeilijkheden voordoen. Zij hebben tot doel de Inkomenspositie en de 
levensomstandigheden van de plattelandsbevolking In de betrokken gebieden 
te verbeteren. Hiervoor is een belangrijk deel van de In de communautaire 
bestekken voorziene middelen uitgetrokken. 
4.2. Milieubescherming en bosbouwmaatregel en 
Via structuurmaatregelen in het kader van doelstelling 5 a) wordt de 
toepassing van milieuvriendelijke landbouwmethoden gestimuleerd. 
Eind 1989 hadden drie Lid-Staten (BRD, NEDERLAND en het VERENIGD 
KONINKRIJK) gebieden aangewezen waarin landbouwers die milieuvriendelijke 
(1) Zie verslag over de werkgelegenheid In Europa - 1990. 
66 
landbouwmethoden toepassen, In aanmerking kunnen komen voor bijstand. 
Dergelijke regelingen zijn In de Lid-Staten voornamelijk getroffen om 
bepaalde biotopen of natuurlijke hulpbronnen (vooral water) te beschermen. 
De aan de landbouwers toegekende steunbedragen verschillen van gebied tot 
gebied. 
De maatregelen In het kader van doelstelling 5 a) omvatten ook een aantal 
maatregelen voor bosbouw op landbouwbedrijven. Deze bosbouwmaatregel en 
(bebossing, verbetering van beboste oppervlakten, wegen, brandstroken, 
bluswatervoorzieningen) werden vóór de beleidswijzigingen die zijn vervat 
In het In 1989 goedgekeurde Actieprogramma voor de 
bosbouw^1) Verordening^ slechts gedeeltelijk uitgevoerd door de BRD, 
DENEMARKEN, GRIEKENLAND, IERLAND, PORTUGAL en SPANJE. Sinds deze 
wijzigingen komen alle landbouwers die landbouwgrond bebossen In 
aanmerking voor een premie per hectare en zijn de maximumbedragen voor 
investeringen hoger. 
Wat de specifieke regionale maatregelen betreft, zijn naast andere 
regionale acties voor de ontwikkeling van de landbouw ook specifieke 
acties op milieugebied uitgevoerd^2) via de voor de veehouderij 
beschikbare investeringssubsidies. In het kader van de operationele 
programma's zullen deze acties worden verruimd, geïntensiveerd en 
uitgebreid tot andere regio's, met name in IERLAND, GRIEKENLAND en SPANJE. 
Voorts worden op dit gebied belangrijke acties ondernomen in het kader van 
de GMP's, vooral op het vlak van de instandhouding, de verbetering en de 
valorisatie van natuurparken. 
Overigens kunnen bijna alle regio's van doelstelling 1 hetzij in het kader 
van de GMP's, hetzij uit hoofde van regionale acties In aanmerking komen 
voor bijstand om belangrijke bosbouwmaatregel en te financieren. In de 
verschillende communautaire bestekken wordt aan de bosbouw een omvangrijk 
hoofdstuk gewijd dat gedeeltelijk samenhangt met de bescherming van het 
milieu. Dankzij het kader dat door de uitvoering van het Actieprogramma 
voor de bosbouw is ontstaan zullen de maatregelen voor de sectoren bosbouw 
en houtverwerking in de regio's van doelstelling 1 ongetwijfeld kunnen 
worden verbeterd. 
Tenslotte zijn enkele reeds eerder goedgekeurde specifieke acties 
opgenomen in de communautaire bestekken voor bepaalde regio's die door 
calamiteiten zijn getroffen. Zo kan In GRIEKENLAND bijstand worden 
verleend voor het herstel van olijfgaarden en voor de cltrusteelt en In 
SPANJE (Murcla, Valencia) voor het horstel van Infrastructuurvoorzieningen 
In de landbouw die door overstromingen zijn beschadigd. Incidentele 
acties om hulp te bieden bij acute problemen als gevolg van natuurrampen 
kunnen worden gefinancierd In het kader van verschillende regionale 
operationele programma's voor GRIEKENLAND, uit hoofde van een 
overkoepelend operationeel programma voor PORTUGAL en vla preventieve 
acties die Indirect verband houden met natuurrampen In de Franse overzeese 
departementen. 
4.3. Omschakeling, diversificatie en aanpassing van het produktleootentleel van 
In het kader van verschillende communautaire bestekken worden acties op 
deze terreinen uitgevoerd. Dit gebeurt niet alleen In de vorm van 
specifleke maatregelen (wijnbouw, cltrusteelt, olijventeelt, veehouderij), 
en vla de geïntegreerde mediterrane programma's In de gebieden waarvoor 
dergelijke programma's zijn vastgesteld (tabak, groenten en fruit, katoen, 
(1) Verordening (EEG) nr. 1609/89 - PBEG nr. L 165 van 18.06.1989. 
(2) Verordening (EEG) nr. 1820/80 (IERLAND). 
Verordening (EEG) nr. 1942/81 (NOORD-IERLAND), reeds eerder geciteerd 
67 -
wijnbouw, klein fruit en droge vruchten, veehouderij, ...), maar ook In 
het kader van doelstelling 5a) (uit produktIe nemen van bouwland, 
extensivering). In sommige communautaire bestekken wordt dit soort acties 
bovendien In de vorm van operationele programma's uitgevoerd (SPANJE, 
GRIEKENLAND, FRANKRIJK, PORTUGAL en ITALIE). Ook kan In dit verband 
worden gewezen op de Irrigatlewmkzaamheden die met het oog op de 
omschakeling op andere teel ton worden ultyovoefü. fci vinden 
IrrIgatlewerkzaamheden plaats In het kader van regionale acties en 
geïntegreerde mediterrane programma's (GRIEKENLAND, FRANKRIJK, ITALIE, 
SPANJE en PORTUGAL) en In sommige regio's zullen nieuwe 
IrrIgatlewerkzaamheden worden uitgevoerd vla operationele programma's. 
Om de Inkomstenbronnen van de landbouwers te diversifiëren geldt de bij 
Verordening nr. 797/85 Ingestelde Investeringssteunregeling nu ook voor 
toeristische en ambachtelijke activiteiten op het landbouwbedrijf. De 
landbouwers moeten echter een bepaaid minimum aan landbouwactiviteiten 
blIJven uitoefenen. 
In het kader van de regionale maatregelen wordt vla geïntegreerde 
mediterrane programma's reeds bijstand toegekend voor met name de 
ontwikkeling van het agrotoerisme. Dergelijke maatregelen, die van 
essentieel belang zijn voor een evenwichtige rurale ontwikkeling van de 
betrokken regio's, zullen worden opgenomen In nieuwe operationele 
programma's In met name ITALIE, de FRANSE OVERZEESE DEPARTEMENTEN, IERLAND 
en NOORD-IERLAND. 
Om te komen tot een aanpassing van het produktiepotentIeel in de landbouw 
zijn horizontale structuurmaatregelen vastgesteld die betrekking hebben op 
het uit produktie nemen van bouwland en de extensivering van de 
landbouwproduktie. Het hoofddoel van de regeling voor het uit produktie 
nemen van bouwland^) is om het aanbod van overschotprodukten terug te 
brengen door beperking van het areaal. Aangezien er in sommige Lid-Staten 
bij de goedkeuring van de nationale uitvoeringsbepalingen vertraging is 
ontstaan, zijn er in het eerste jaar waarin de regeling is toegepast, 
slechts matige resultaten geboekt. Verwacht wordt dat de communautaire 
graanproduktie van gemiddeld 163 miljoen ton door deze regeling met 
ongeveer 1 miljoen ton zal dalen. 
De extenslveringsregellng(2^ is door alle Lid-Staten met vertraging 
toegepast. In 1989 hebben zes Lid-Staten mededeling gedaan van de beoogde 
nationale bepalingen om deze regeling, althans op experimentele basis, ten 
uitvoer te leggen. 
4.4. Yervroegde uittreding en vestiging van longe landbouwers 
De regeling Inzake vervroegde uittreding wordt toegepast als een 
horizontale maatregel, maar wanneer vervroegde uittreding gepaard gaat met 
een herstructurering moet deze regeling worden geïntegreerd In de 
programma's die voor de regio's van de doelstellingen 1 en 5 b) zijn 
opgesteld. Twee Lld-Staten waarop doelstelling 1 betrekking heeft 
(GRIEKENLAND en SPANJE) zijn voornemens aan de VUT-regeilng een 
herstructurering te koppelen vla operationele programma's voor het gehele 
land. 
(1) Verordening (EEG) nr. 1094/88 - PB nr. L 106 van 27.04.1988. 
Verordening (EEG) nr. 1272/88 - PB nr. L 121 van 11.05.1988. 
(2) Verordening (EEG) nr. 4115/88 - PB nr. L 361 van 29.12.1988. 
- 68 -
Voor de vestiging van jonge landbouwers kan, naast een vestigingspremie, 
ook aanvullende investeringssteun worden verleend. Het betreft een 
horizontale structuurmaatregel waarvan de toepassing sterk van Lld-Staat 
tot Lld-Staat verschlIt. 
De vestiging van Jonge landbouwers la voor de landbouw van essentieel 
belang, aangezien de IandbouwberoepsbevoIk1ng door een sterke vergrijzing 
wordt gekenmerkt. 
- 69 -
HOOFDSTUK IV : MAATREGELEN VOOR DE PRAKTISCHE UITVOERING VAN DE HERVORMING VAN 
DE STRUCTUURFONDSEN 
1 : UITVOERINGSBEPALINGEN 
Li- Financiële bepal Ingen 
De financiële bepalingen die In de artikelen 19 tot en met 24 van de 
coördinatieverordening zijn opgenomen, zijn van groot belang om de 
hervorming van de Structuurfondsen tot een succes te maken. 
Deze bepalingen zijn des te belangrijker daar bij het structuurbeleid van 
de Gemeenschap nu algemeen een programmagewijze aanpak wordt gevolgd 
waardoor niet alleen bijzondere aandacht moet worden besteed aan de 
continuïteit van de geldstromen, maar ook aan een intensievere controle, 
die de keerzijde vormt van een naar de Lid-Staten gedecentraliseerd beheer 
van de communautaire bijstand. Een en ander is nader gepreciseerd in de 
financiële uitvoeringsbepalingen die op 17 december 1989 door de Commissie 
zi jn goedgekeurd. 
Deze bepalingen hebben betrekking op : 
- het systeem van betalingsverplichtingen en betalingen; 
- de procedures voor de financiële controle; 
- het gebruik van de ecu; 
- de vermindering, opschorting of Intrekking van de communautaire bijstand 
en de terugvordering van ten onrechte uitgekeerde bijstand; 
- de procedures voor wijzigingen; 
- de procedures voor de afwikkeling van de vormen van bijstandsverlening. 
1.1.1. Het systeem van betalingsverplichtingen en betalingen 
De Commissie heeft de In de verordening opgenomen bepalingen betreffende het 
aangaan van betalingsverplichtingen verfijnd. In de eerste plaats moeten de 
betalingsverplichtingen die In eerste Instantie en In latere stadia worden 
aangegaan, gebaseerd zijn op het Indicatieve financieringsplan dat Is opgenomen 
In elke beschikking tot goedkeuring van een operationeel programma of een 
andere vorm van bijstandsverlening. De betalingsverplichtingen worden aangegaan 
in jaarlijkse tranches, behalve bij acties die minder dan twee Jaar duren. 
De betalingsverplichting voor de eerste Jaartranche wordt aangegaan wanneer de 
Commissie de beschikking tot goedkeuring van de betrokken vorm van 
bijstandsverlening geeft. De latere betalingsverplichtingen worden aangegaan 
naargelang van het niveau van de uitgaven. Dit gebeurt in beginsel wanneer de 
Lid-Staat de Commissie officieel kan bevestigen dat van de geraamde kosten 
waarop de vorige betalingsverplichting was gebaseerd, tenminste 60 % Is betaald 
en dat de bijstandsverlening overeenkomstig de betrokken beschikking verloopt. 
- 70 -
1.1.2. Aanscherping van de controlemaatregelen 
Op het gebied van de financiële controle heeft de Commissie alle 
maatregelen genomen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat de hervorming 
van de Fondsen zo efficiënt mogelijk verloopt. 
In de eerste plaats moeten de Lid-Staten, zodra de dossiers in 
behandeling worden genomen, aangeven welke Instantie verantwoordelijk is 
voor de naleving van het bepaalde In artikel 23 van de 
Coördinatieverordening en welke systemen worden gehanteerd voor het 
beheer van en de controle op de operationele programma's. 
Voorts wordt gestreefd naar een verbetering van de controlemethoden. 
Aangezien het beheer van de Structuurfondsen steeds meer wordt 
gedecentraliseerd naar de Lid-Staten of bemiddelende instanties toe, 
wordt de vraag hoe de bestaande nationale controlesystemen globaal 
moeten worden beoordeeld, actueel. De kwaliteit van de nationale 
beheersmaatregelen en controles is namelijk bepalend voor de wijze 
waarop de communautaire ordonnateur en de financieel controleur hun 
wettelijk voorgeschreven taken kunnen uitvoeren. Het is daarom van 
belang na te gaan of de bestaande systemen een positief resultaat van de 
in de Lid-Staten uitgevoerde structuurmaatregelen kunnen verzekeren. Met 
het oog hierop zijn systeemcontroles uitgevoerd op basis van verstrekte 
gegevens over de bestaande structuren en systemen in de Lld-Staten. Dit 
onderzoek, dat ook controles ter plaatse omvat, zal In 1990 worden 
voortgezet en geïntensiveerd. 
Aangezien de Commissie veel belang hecht aan de bestrijding van fraude 
en onregelmatigheden Is bovendien besloten een gedragscode op te stellen 
voor de Commissie en haar partners. Deze code Is In Juli 1990 
goedgekeurd en aan de Lld-Staten medegedeeld. 
Daarnaast moet nog worden opgemerkt dat steeds nauwer wordt samengewerkt 
met de nationale controlediensten. In acht Lld-Staten Is deze 
samenwerking reeds operationeel, waardoor geleidelijk gezamenlijke 
controles mogelijk worden. 
1.1.3. Gebruik van de ecu 
Luldens artikel 22 van de coördinatieverordening worden de bedragen van 
de beschikkingen, de betalingsverplichtingen en de betalingen van de 
Commissie aangegeven en uitgekeerd In ecu. 
Dankzij deze bepaling is het gebruik van de ecu bij het beheer van de 
communautaire begroting een belangrijke stap dichterbij gebracht. Het is 
echter niet de bedoeling de Lid-Staten te verplichten de ecu In het 
eigen begrotingsstelsel in te voeren. 
In het kader van artikel 22 heeft de Commissie op 2 juli 1990C) een 
verordening goedgekeurd. Daarin is bepaald dat de beschikkingen inzake 
bijstandsverlening in ecu dienen te lulden, tegen constante prijzen en 
dat de Lld-Staat de keuze heeft om plannen, bijstandsaanvragen en 
verzoeken om uitbetaling van resterende steunbedragen in ecu of in 
nationale valuta in te dienen. 
(1) PBEG nr. L 170 van 3.7.1990. 
71 
Aangezien de bijstandsbedragen worden uitgedrukt In ecu tegen constante 
prijzen, moet een mechanisme worden Ingesteld waarmee deze bedragen 
automatisch kunnen worden aangepast aan de Jaarlijkse prijsontwikkeling. 
De in de communautaire bestekken vastgestelde bedragen en de 
bijstandsbeschikkingen zullen dan ook voor de resterende jaren van het 
financieringsplan elk jaar technisch worden aangepast met behulp van de 
prijsindex van het BBP van de Gemeenschap die jaarlijks wordt gehanteerd 
voor de aanpassing van de financiële vooruitzichten in het 
interinstitutioneel akkoord over de begrotingsdiscipline. 
12. instelling van de toezichtcomités 
Luldens artikel 25 van de coördinatieverordening zorgen de Commissie en de 
Lid-Staat voor een doeltreffend toezicht op het gebruik van de bijstand 
van de Fondsen in het kader van de communautaire bestekken en de 
specifieke acties (met name programma's). 
Om deze bepaling In de praktijk toe te passen heeft de Commissie een 
systeem van toezichtcomités geïntroduceerd. Deze comités zijn Ingesteld op 
twee niveaus, namelijk voor het toezicht op de communautaire bestekken en 
voor het toezicht op de operationele programma's. 
De voorschriften voor het functioneren van de comités voor het toezicht op 
de communautaire bestekken zijn vastgesteld bij de opstelling van de 
bestekken. Deze procedure Is bij alle doelstellingen gevolgd. De betrokken 
voorschriften vormen een van de onderdelen van elk communautair bestek. 
Een dergelijk comité bestaat uit vertegenwoordigers van de Commissie, de 
Europese Investeringsbank en de Lld-Staat. Laatstgenoemde partij is 
vertegenwoordigd op lokaal, regionaal en nationaal niveau. 
1.3. GebrulK van de verschillende vormen van bl jstandsverlening 
Om te zorgen voor een coherente uitvoering van de projecten en de 
operationele programma's die door de Structuurfondsen worden 
gesubsidieerd, moeten op sommige terreinen voor alle Lid-Staten dezelfde 
regels gelden. 
Dit geldt niet alleen voor de financiële bepalingen die eerder in dit 
verslag zijn behandeld, maar ook voor het toezicht en de evaluatie, de 
voorlichting en de publiciteit en de Inachtneming van het communautaire 
beleid. 
De Commissie heeft dan ook voor deze terreinen een reeks 
standaardbepalingen opgesteld die, zoals de financiële bepalingen, een 
Integrerend deel uitmaken van de goedkeuringsbeschikking voor elke vorm 
van bijstandsverlening. 
2 : TECHNISCHE BIJSTAND 
Op grond van de ter zake geldende verordeningen kan de Commissie de 
Lid-Staten In het kader van het partnerschap alle technische bijstand 
verlenen die nodig Is om de uitvoering van de hervorming te 
vergemakkelijken. Technische bijstand kan worden verleend voor zeer 
uiteenlopende maatregelen In de verschillende fasen van de programmering. 
Om de meerjarige programmering van de structurele bijstand te 
vergemakkelijken, Is bij de onderhandelingen over de In de communautaire 
bestekken aan te houden prioritaire zwaartepunten een budget gereserveerd 
- 72 -
voor de financiering van alle technische bijstand die de verantwoordelijke 
autoriteiten nodig zouden kunnen hebben bij de uitvoering, de follow-up en, 
eventueel, de evaluatie van de communautaire bestekken. 
Voor alle communautaire bestekken in het kader van doelstelling 1 is 
140 miljoen ecu uit de Structuurfondsen beschikbaar gesteld. 
Gezien de uiterste krappe termijnen voor de onderhandelingen over de 
communautaire bestekken Is afgesproken dat de Commissie en de bevoegde 
autoriteiten van de Lld-Staten een gedetailleerd werkprogramma voor het 
gebruik van technische bijstand zullen opstellen. 
Op operationeel niveau worden de maatregelen Inzake technische bijstand 
geprogrammeerd binnen de betrokken vorm van bijstandsverlening. 
Zo bevat een groot deel van de nieuwe programma's die In 1989 zijn 
goedgekeurd, een subprogramma "Technische bijstand" waarin maatregelen zijn 
opgenomen ter begeleiding van de acties waarin het betrokken programma 
voorziet (technische studies, opzet van het toezlchtsysteem, verzameling van 
financiële gegevens, financiële ondersteuning, maatregelen inzake 
publiciteit, maatregelen die de Inachtneming van het communautaire beleid 
moeten garanderen). 
Deze maatregelen worden gefinancierd in het kader van artikel 16 van de 
coördinatieverordening voor wat betreft technische bijstand bij gezamenlijk 
gebruik van de Fondsen en uit hoofde van artikel 1, lid 2b, van de 
ESF-Verordenlng wanneer het de doelstellingen 3 en 4 betreft. Behalve het 
genoemde artikel 16 voorzien ook de verschillende verordeningen Inzake de 
Fondsen in de mogelijkheid maatregelen betreffende technische bijstand te 
nemen. 
Voor de doelstellingen 3 en 4 is zoals gezegd artikel 1, lid 2, van de 
ESF-Verordenlng van toepassing, waarin is bepaald dat ten hoogste 5 % van de 
jaarlijkse middelen van het ESF mag worden aangewend voor de financiering 
van maatregelen inzake onder meer technische bijstand. In dit kader dienen 
in hoofdzaak acties te worden gefinancierd die zijn gericht op : het 
analyseren van de structuur van de arbeidsmarkt, het verzamelen van 
statistische gegevens die bijdragen tot de opstelling van een beleid op het 
gebied van de beroepsopleiding, het uitvoeren van analyses en studies om de 
nationale autoriteiten te helpen bij de opstelling van plannen en 
programma's, enz. 
In het kader van doelstelling 5b kan op grond van artikel 8 van de 
verordening Inzake het E0GFL-0r lëntat Ie tot een maximum van 1 % van de 
Jaarlijkse middelen van dit Fonds een reeks maatregelen worden gesubsidieerd 
waaronder ook maatregelen Inzake technische bijstand, zoals studies, 
analyses, proefprojecten, en Innoverende acties met betrekking tot 
bedrijfssectoren die van belang zijn voor de diversificatie van activiteiten 
en de ontwikkeling van het platteland alsmede voorlIchtIngsactles voor 
nationale, regionale en lokale functionarissen. En dit zijn nog slechts 
enkele voorbeelden van belangrijke maatregelen waarvoor In dit kader 
technische bijstand kan worden aangevraagd. 
De Commissie Is van mening dat het partnerschap de beste garantie vormt voor 
een goed verloop van de technische bijstand. Niettemin kan de Commissie, los 
van de acties die In het kader van het partnerschap zijn vastgesteld, zelf 
het Initiatief nemen tot maatregelen die Inspelen op de behoeften van de 
Lld-Staten, maar niet zijn opgenomen In de communautaire bestekken of die 
zij zelf nodig acht om het hervormingsproces In goede banen te lelden. Deze 
maatregelen kunnen niet alleen worden gefinancierd vla de verschillende 
artikelen inzake technische bijstand die in de reeds geciteerde 
verordeningen zijn opgenomen, maar ook via begrotingslijn 554. 
- 73 -
3 ; UITWERKING VAN EEN METHODOLOGIE VOOR DE EVALUATIE VAN DE COMMUNAUTAIRE 
BESTEKKEN EN DE VERSCHILLENDE VORMEN VAN BIJSTANDSVERLENING 
Om de doeltreffendheid van de structurele bijstandsverlening te beoordelen 
moet de actie van de Gemeenschap op grond van artikel 6 van de 
kaderverordening vooraf en achteraf worden geëvalueerd om het effect ervan 
In het licht van de vijf hoofddoelstellingen te beoordelen en om het effect 
op de specifieke structurele problemen te ontleden. Bovendien Is In 
artikel 26 van de coördinatieverordening bepaald dat het effect van de 
actie In drieërlei opzicht moet worden gemeten, namelijk het algehele 
effect ervan op de versterking van de economische en sociale cohesie van de 
Gemeenschap, het effect van de In elk communautair bestek ondernomen actie 
en het effect van de operationele bijstandsverlening. 
Aangezien een evaluatie van het effect van de acties op de versterking van 
de economische en sociale cohesie van de Gemeenschap eigenlijk pas In een 
veel verder gevorderd stadium van de hervorming van de Fondsen echt zinvol 
is, heeft de Commissie zich, wat de evaluatie betreft, In 1989 voornamelijk 
bezig gehouden met de communautaire bestekken, en vooral met die voor de 
regio's van doelstelling 1. In het kader van de hervorming van de Fondsen 
hebben de betrokken diensten van de Commissie in 1989 de meeste tijd 
besteed aan de opzet van, de onderhandelingen over en de goedkeuring van 
deze communautaire bestekken. 
Deze evaluatie omvatte drie facetten. In de eerste plaats zijn de door de 
Lid-Staat ingediende maatregelen intern, d.w.z. door de diensten van de 
Commissie zelf, beoordeeld. Vervolgens vond een externe evaluatie plaats, 
waarbij de algemene effecten van het communautaire bestek op de 
sociaal-economische problemen waarvoor het betrokken bestek is opgesteld, 
werden beoordeeld door een onafhankelijke instantie. Tenslotte hebben de 
diensten van de Commissie gepoogd de grondslagen te leggen voor een zo 
algemeen mogelijke évaluâtiemethodolog ie. 
De bijstandsaanvragen van de Lid-Staten zijn dus in de eerste plaats door 
de diensten van de Commissie beoordeeld. Hierbij is voornamelijk onderzocht 
of : 
- de verschillende door de Lid-Staten voorgestelde structuurmaatregelen in 
overeenstemming zijn met de in de regionale ontwikkelingsplannen 
vastgestelde doelstellingen en ontwikkelingsstrategieën, en met name of 
deze maatregelen aansluiten bij de prioritaire zwaartepunten voor de 
bi jstandsverlening; 
- de maatregelen verenigbaar zijn met de doelstellingen van de Gemeenschap, 
In het bijzonder met die op de andere communautaire beleidsterreinen; 
- de verschillende voorgestelde maatregelen een onderlinge samenhang 
vertonen en elkaar versterken. 
Na deze evaluatie door de verschillende diensten van de Commissie konden de 
communautaire bestekken voor doelstelling 1 worden goedgekeurd. Vervolgens 
heeft de Commissie eind 1989 verschillende externe adviesbureaus, die In 
het om bijstand verzoekende land waren geselecteerd, opgedragen de effecten 
van de communautaire bestekken te evalueren In het licht van de 
nagestreefde doelstelling. Hierbij is aan alle adviesbureaus gevraagd de 
volgende werkzaamheden te verrichten : 
- 74 -
. een algemene beoordeling van het communautaire bestek waarbij wordt 
aangegeven In welke mate het betrokken bestek kan helpen een oplossing te 
vinden voor de socIaaI-economIsche problemen waarvoor het is ontworpen; 
. een evaluatie per prioritair zwaartepunt waarbij wordt gekeken naar het 
effect van de voorgenomen maatregelen op de soclaai-economische 
ontwikkeling van het land en naar het communautaire belang ervan; 
. opstelling van een theoretisch kader aan de hand waarvan het communautaire 
bestek achteraf kan worden geëvalueerd; 
. een analyse van de verschillende voorgestelde vormen van 
bijstandsverlening waarbij wordt gewezen op de sterke en zwakke punten 
ervan en op de technische, economische, culturele of politieke beperkingen 
die verband houden met de context van de bijstandsverlening. 
Tenslotte ondernemen de diensten van de Commissie een meer algemene analyse 
van de methodologleën die kunnen lelden tot een evaluatieprocedure voor de 
structurele bijstandsverlening van de Gemeenschap. 
Op dit moment onderzoeken de diensten van de Commissie de uitvoerbaarheid, 
de betrouwbaarheid en de efficiëntie van de berekeningstechnieken en/of 
effectprognoses op eik van de drie bedoelde niveaus. BIJ de eigenlijke 
evaluatie zal worden nagegaan in hoeverre de verschillende doelstellingen 
zijn bereikt en In hoeverre de maatregelen volgens plan zijn gerealiseerd. 
Door systematisch te analyseren waarom doelstellingen niet zijn bereikt of 
maatregelen niet volgens plan zijn gerealiseerd, kan In toekomstige 
communautaire beleidsvoornemens rekening worden gehouden met deze 
évaluât ieresultaten. 
- 75 -
HOOFDSTUK V : UITVOERING VAN DE BEGROTING 1989 
In 1989, het eerste jaar van de uitvoering van de hervorming van de Fondsen, Is 
de begrot Ingsnomenciatuur vereenvoudigd en zijn de voor het EFRO en het ESF 
beschikbare kredieten gehergroepeerd op één enkele begrotingslijn. Voor het 
EOGFL-OrlëntatIe worden bepaalde uitgaven voorlopig als verplichte uitgaven 
gehandhaafd. Dit heeft de Commissie ertoe gebracht In het voorontwerp van 
begroting voor 1990 voor te stellen twee begrotingslijnen aan te houden. De 
begrotingsautoriteit heeft echter besloten om de bij de nlet-verplIchte 
uitgaven ondergebrachte begrotingslijn te splitsen In een begrotingslijn voor 
de voorlopig nog als verplicht aangemerkte uitgaven en een begrotingslijn voor 
niet-verplIchte uitgaven. 
(In het voorontwerp van de Commissie was met de verplichte uitgaven een bedrag 
gemoeid van 248 miljoen ecu, dat Is 17,6 % van de kredieten van het 
EOGFL-Oriëntatie.) 
1 : UITVOERING VAN DE BEGROTING 1989 PER DOELSTELLING 
Voor het eerste Jaar van de uitvoering van de hervorming van de Fondsen is 
in de toelichting bij de algemene begroting van de EG de indicatieve 
verdeling per doelstelling aangegeven van de kredieten van de drie 
Structuurfondsen samen. In de onderstaande tabel wordt deze verdeling 
vergeleken met de uitvoering in het begrotingsjaar 1989. 
(x 1 min ecu) 
Indicatleve 
verdel ing 
begrotIng 
1989 Uitvoer ing 
1989 
TOTAAL EOGFL-
Or iën-
tatle EFRO ESF 
Regio's dst. 1 
dst. 2 
dst. 3-4 
dst. 5 a) 
dst. 5 b) 
Overgangsmaatregelen 
en Innoverende acties 
Diversen 
TOTAAL 5.800,0 
1.022,0 
1.250,0 
661,0 
284,0 
298,0 
9.295,0 6.137 
1.060 
1.332 
516 
232 
326 
9.607 862 
516 
27 
57 
1.462 3.630 
758 
115 
164 
4.667 1 .645 
302 
1.332 
90 
105 
4 
3.478 
Er zij op gewezen dat de verhoging van de kredieten voor doelstelling 1 die 
moet lelden tot een verdubbeling van de middelen In 1992, in de periode 
1988-1990 lineair zou zijn en daarna ten minste gelijk aan de verhoging van 
de kredieten voor de gezamenlijke Structuurfondsen^1). 
Aangezien in 1987 voor de regio's van doelstelling 1 naar schatting 
3.931 miljoen ecu Is besteed, dat is 4.084 miljoen ecu tegen de prijzen 
1988 
(1) Zie verklaring 
Verordening nr. nr. x in de notulen van de Raad Inzake goedkeuring van 
2052/88. 
- 76 -
moesten voor deze regio's de volgende kredieten worden uitgetrokken (x 1 
min ecu - prijzen 1988). 
1987 
1988 
1989 
1990 
1991 
1992 4.084 
4.900,8 
5.717,6 
6.534,4 
7.400 
8.168 
In 1989 had dan tegen lopende prijzen 5.918 miljoen ecu (prijzen van 1989) 
beschikbaar moeten zijn voor de regio's van doelstelling 1. De Commissie 
heeft daarom toegezegd In de loop van de volgende begrotingsjaren het 
verschil van 118 miljoen ecu te compenseren tussen dit bedrag en het bedrag 
dat ter indicatie In de toelichting bij de begroting 1989 Is aangehouden 
(5.800 ml IJoen ecu). 
Uiteindelijk bleken de In 1989 aangegane betalingsverplichtingen echter 
duidelijk hoger dan het In de begroting 1989 opgenomen Indicatieve bedrag 
en dan het bedrag dat voortvloeit uit de overeengekomen verhoging van de 
middelen In het kader van de verdubbeling van de kredieten voor 
doelstellIng 1. 
Doordat met name aandacht Is besteed aan doelstelling 1, een doelstelling 
die een prioritaire rol speelt bij de hervorming van de Structuurfondsen, 
Is het Indicatieve niveau voor de andere doelstellingen, met name die op 
landbouwgebied, niet bereikt. In de komende begrotingsjaren zou deze 
achterstand moeten worden Ingelopen. 
BESTEDING VAN DE BEGROTINGSKREDIETEN IN 1989 PER FONDS 
Onderstaande tabel bevat gedetailleerde gegevens over de beschikbare 
vastleggingskredieten en de besteding daarvan : 
(x 1 min ecu) 
EOGFL 
Or iën-
tatle EFRO ESF TOTAAL 
1. In de begroting opgenomen kredieten 1.413,0 4.494,0 3.387,0 9.295,0 
2. Resterende kredieten + overdracht -
3. Wederopgevoerde kredieten 
4. Overschrijvingen 
5. Totale beschikbare kredieten 
6. Besteding 
7. NI et-aangewende kredieten 36,9 215,4 147,7 400,0 
+ 15,0 - - 15,0 
1.464,9 4.710,4 3.519,7 9.695,0 
1.461,6 4.666,2 3.478,4 9.606,5 
3,3 44,2 41,3 88,5 
De uit hoofde van artikel 6, punt 6, van het Financieel Reglement 
wederopgevoerde kredieten zijn de In 1988 vrijgekomen kredieten van In 1987 
en voorgaande begrotingsjaren aangegane betalingsverplichtingen. ZIJ staan 
dus eigenlijk los van de verdubbeling van de Structuurfondsen In de periode 
1988-1993. 
De nlet-aangewende kredieten ten bedrage van 89 miljoen ecu vallen echter 
wel onder de verdubbeling van de middelen voor de Fondsen en kunnen opnieuw 
- 77 -
ter beschikking van die Fondsen worden gesteld, evenals trouwens eventuele 
vrijgekomen bedragen van betalingsverplichtingen die vanaf 1 Januari 1988 
zijn aangegaan. Op 15 februari 1990 heeft de Commissie dan ook op grond 
van het Financieel Reglement besloten om : 
a) voor de Structuurfondsen een bedrag van In totaal 72,2 miljoen ecu naar 
1989 over te dragen (2,0 miljoen ecu voor het EOGFL-Or lëntat Ie, 
44,2 miljoen ecu voor het EFRO en 26 miljoen ecu voor het ESF (zie 
C0M(90)317 van 15.2.1990); 
b) in de overdracht naar de begrotingsjaren 1991 en 1992 die zij heeft 
gevraagd op grond van de artikelen 10 en 11 van het Interinstitutioneel 
akkoord, een bedrag van 15 miljoen ecu op te nemen dat het saldo Is van 
de kredieten die In 1988 niet door het ESF zijn besteed en die niet naar 
1989 zijn overgedragen. 
Wat de betalIngskredleten betreft Is de situatie als volgt 
(x 1 min ecu) 
EOGFL EFRO ESF TOTAAL 
Oriën­
tatie 
1. Beschikbare betalIngskredleten 1.369,0 3.920,0 2.918,5 8.207,5 
2. Besteding 1.349,0 3.920,0 2.676,1 7.945,1 
3. Ni et-aangewende kredieten 20,0 - 242,4 262,4 
De nog te betalen bedragen van de betalingsverplichtingen worden in de 
onderstaande tabel aangegeven : 
(x 1 min ecu) 
_____ __________ 
EOGFL-Oriëntatie 1.214,2 1.266,7 
EFRO 6.878,4 7.529,7 
ESF 2.059,8 2.261,6 
TOTAAL 10.152,4 11.057,3 
In bovenstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de nog te betalen 
bedragen aan het einde van het begrotingsjaar, d.w.z. de som van de In de 
voorgaande begrotingsjaren en het betrokken begrotingsjaar aangegane 
betalingsverplichtingen waarvoor nog geen betalingen zijn verricht. De 
cijfers In deze tabel geven dus aan hoeveel elk van de Fondsen nog 
verschuldigd Is aan de begunstigden van de bijstand. Deze bedragen moeten 
worden betaald in de volgende begrotingsjaren. 
JAARLIJKS VERSLAG 
OVER DE UITVOERING VAN DE HERVORMING VAN DE 
STRUCTUURFONDSEN 
1989 
BIJLAGEN 
LUST VAN DE BIJLAGEN 
Hoofdstuk 
LIJ * t van afkortingen 
I-I t/m 1-9 Verdeling van de beschikbare financiële 
middelen over de doelstellingen en de In 
aanmerking komende regio's 1 
11-1 en 11-2 Besteding van de kredieten in 1988 1 
111-1 t/m III-3 Overeenkomst Commlssle/EIB - Infrastruc­
tuurinvesteringen : maxImumsubsidle van de 
Gemeenschap (In X van de totale kosten) .. 1 
IV—1 t/m IV-9 Verdeling van de financiële middelen over 
de sectoren van doelstelling 1 2 
V-1 t/m V-12 Verdeling van de financiële middelen over 
de sectoren van doe I ste 111ng 2 2 
VI Ontwikkeling en verdeling van de uitgaven 
voor horizontale maatregelen 
(doelstel I ing 5 a)) 2 
VII Verdeling van de uitgaven over de voor­
naamste 5 a)-maatregelen (1989) 2 
VIII Communautaire bijstand voor de belangrijkste 
basisinfrastructuurvoorzieningen 3 
IX-1 t/m IX-3 Uitvoering van de begroting 1989 : EFRO, ESF, 
EOGFL-Or iëntatie 5 
LIJST VAN AFKORTINGEN 
BBP Bruto binnenlands produkt 
BIVA Bruto-Investeringen in vaste activa 
CB Communautair bestek 
Cl Communautair Initiatief 
CP Communautair Programma 
DOM Franse overzeese departementen 
DST Doelstelling 
ECU European Currency Unit 
EFRO Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 
EGKS Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal 
EIB Europese Investeringsbank 
ENVIREG Ml lieu en regio's (Cl.) 
EOGFL-0 Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw -
AfdelIng Or iëntatIe 
ESF Europees Sociaal Fonds 
EUROFORM Communautair initiatief Inzake nieuwe kwalificaties, 
bekwaamheden en arbeidskansen 
GMP Geïntegreerd mediterraan programma 
GOP Geïntegreerd ontwikkelingsprogramma 
HORIZON Communautair initiatief voor gehandicapten en bepaalde 
kansarme groepen 
INTERREG Grensreglo's (C.I.) 
LEADER Integratie plattelandsgebieden 
LW Langdurig werklozen 
MKB Midden- en kleinbedrijf. 
NOW Communautair Initiatief ter bevordering van gelijke kansen 
voor vrouwen op het gebied van de werkgelegenheid en de 
beroepsopleiding 
NPCB Nationaal programma van communautair belang 
NUTS Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek 
NVU Nlet-verplIchte uitgaven 
OMFP Operationeel meer fondsenprogramma 
OP Operationeel programma 
OTO Onderzoek en technologische ontwikkeling 
PEDAP Specifiek programma voor de ontwikkeling van de Portugese 
I andbouw 
PEDIP Speciaal programma voor de ontwikkeling van de Portugese 
IndustrIe 
PRISMA Voorbereiding van de ondernemingen op de Interne Markt 
PRO Plan voor regionale ontwikkeling 
RECHAR Omschakeling van steenkool bekkens (Cl.) 
REGEN Gasdlstributienet (Cl.) 
REGIS Geïsoleerde gebieden (Cl.) 
RENAVAL Omschakeling van scheepsbouwzones 
STAR Ontwikkeling van bepaalde minder ontwikkelde regio's van de 
Gemeenschap door een betere toegang tot geavanceerde 
telecommunlcatlediensten 
STRIDE Wetenschap en technologie voor regionale Innovatie en 
ontwikkeling in Europa (Cl.) 
TELEMATICS Tweede fase van STAR (Cl.) 
VALOREN Exploitatie van het eigen energiepotentieel (P.C.) 
VOB Voorontwerp van begroting 
VU Verplichte uitgaven 
BU LAG I 1-1 
TH oofdstuk 1) 
Jaarlijkse toewijzing uit de Fondsen voor de CB's per doelstelling 
miljoen ecu, 
Totaal 
Dst. 1 (1989-93) 
EFRO 
ESF 
EOGFL Totaal 
45 241 
36 200 
20 960 
9 813 
5 427 1989 
6330 
5 853 
3 392 
1662 
799 1990 1991 
9253 10148 
6 560 
3685 
1776 
1099 7217 
4 196 
1916 
1 105 prijzen van 1989 
1992 1993 
10 021 
7868 
4 623 
2071 
1 174 9 490 
8 702 
5064 
2 388 
1250 
Dst. 2 (1989-93) 
EFRO 
ESF 
Dst. 3/4 (1989-93) 
ESF 2308 
1691 
615 
4 128 263 
262 
0 1017 
722 
295 
1332 1026 
706 
320 
WÈM 
1364 1432 
Dst. 5b (1989*93) 
EFRO 
ESF 
EOGFL 2 607 
1 103 
436 
1068 mm 
108 
80 
25 231 
39 
74 ::54T;: 
237 
82 
222 721 
254 
112 
355 788 
273 
124 
392 
Voetnoten : 
(1) Voor doestelling 2 gaat het bij de jaarlijkse bedragen uitsluitend om de nieuwe maatregelen. 
Het verschil tussen 2.306,2 Mecu en 3.900 Mecu zijnde de totale financiële middelen voor 
doelstelling 2 is tengevolg van : 
voorzover varmeid In de CB's : 
voorzover niet vermeld in do CB's 275.3 Mecu voor C.P. 
968.6 Mecu voor lopende activiteiten 
(inclusief ESF toewijzing in 1989 voor Spanje) 
238.6 Mecu 1989 ESF (exclusief de '89 ESF toewijzing aan Spanje) 
111.4 Mecu voor niet goedgekeurde C.P. 
BIJLAGE NR.1-2 
(Hoofdstuk 1) 
Indicative verdeling van de beschikbare middelen per fonde en per doelstelling (1989-93) 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
Totaal Totaal 
80315 EFRO ESF EOQFL 
Doelstelling 1 38300 
CB's 89-93 36 200 20 960 
Communautaire initiativen (1) 2100 
Doelstelling 2 7 205 
CB's 89-91 3 900 2 917 
CB's 92-93 2 805 
Communautaire initiativen (1) 500 
Doelstellingen 3 en 4 7 450 
Toewijzing 1989 1353 
CB's 90-92 4128 
CB's 93 1 752 
Communautaire initiativen (1 ) 217 
Doelstelling 5a 3415 
Communautaire initiativen (1) 
Doelstelling 5b 2 795 
CB's 89-93 2 607 1103 
Communautaire initiativen (1) 188 
Overgangs- en innoverende 1 150 
maatregelen 9 813 
983 5 427 
4128 
436 3415 
1 068 
Goedgekeurde communautaire initiatieven (miijoen ecu). 
RECHAR 
ENVIREG 
STRIDE 
INTERREG 
REGIS 
Op integratie gerichte basisinfrastructuur : 
REGEN 
- TELEMATIQUE : uitbreiding STAR 
- PRISMA : MKB en Intern* markt 
- INTERREG : uitbreiding middelen 
- EUROFORM, NOW, MORI/ON : versterking men*ell|ke hulpbronnen 
- LEADER : Integr. plattelandsgebieden 
Totaal HL 300 
500 
400 
700 
200 
300 
200 
100 
100 
600 
400 
3800 (1) Voor de C.l.'s bestaat nog geen 
verdeling per doelstelling. Oe in het 
overzicht opgenomen C.l.'s 
corresponderen met de termijnen van de 
goedgekeurde CB's. 
BIJLAGL NRL 1-3 
(Hoofdstuk TV' 
Bijstand voor doelstelling 1 (1989-93) miljoen ecu, prijzen van 1989 
Financiële middelen voor de CB's (1) 
Totaal 1989 1990 1991 1992 1993 Others (2) 
•mmm 
EFRO 
ESF 
EOGFL 20960 
9 813 
5 427 5853 
3392 
1662 
799 6560 
3685 
1776 
1099 7 217 
4 196 
1916 
1 105 7 868 
4 623 
2 071 
1 174 8 702 
5064 
2388 
1250 ï 084 
Ellas 
EFRO 
ESF 
EOGFL 6 667 
3 662 
1728 
1 277 1163 
648 
290 
225 1220 
600 
330 
290 1327 
726 
339 
262 1419 
792 
364 
263 1538 
896 
405 
237 Mi 
Espana 
EFRO 
ESF 
EOGFL Iif7|rj 
6199 
2 348 
1 232 1603 
1 102 
386 
115 1719 
1090 
394 
235 1914 
1213 
431 
270 2147 
1361 
486 
300 2396 
1433 
651 
312 
France 
EFRO 
ESF 
EOGFL 888 
406 
322 
160 150 
62 
64 
24 164 
78 
54 
32 177 
85 
59 
33 187 
85 
69 
33 210 
96 
76 
38 
Ireland 
EFRO 
ESF 
EOGFL 3 672 
1 646 
1 372 
654 616 
273 
235 
108 665 
280 
265 
120 723 
314 
283 
126 784 
354 
290 
140 884 
425 
299 
160 
Italia 
EFRO 
ESF 
EOGFL 7 443 
4 942 
1 700 
801 1106 
697 
280 
129 1390 
924 
316 
150 1 541 
1036 
343 
162 1632 
1 101 
360 
171 1774 
1 184 
401 
189 140 
Portugal 
EFRO 
ESF 
EOGFL 6 958 
3 757 
2 028 
1 173 1059 
545 
339 
175 1242 
641 
356 
245 1378 
753 
400 
225 1539 
859 
440 
240 1740 
959 
493 
288 410 
United Kingdom 
EFRO 
ESF 
EOGFL 793 
348 
315 
130 156 
65 
68 
23 160 
72 
61 
27 157 
69 
61 
27 160 
71 
62 
27 160 
71 
63 
26 
Voetnoten : 
(1) Het betreft de financiële middelen voor nieuwe maatregelen, lopende maatregelen en het gedeelte van communautaire 
programma's dat betrekking heeft op de periode vanaf 1989. 
(2) "Overige" heeft betrekking op andere subsidie-instrumenten zoals de aanvullende begrotingslijnen voor de GMP's en 
het PEDIP en technische bijstand. 
BIJLAGE NR. 1-4 
(Hoofdstuk 1) 
Bijstand voor doelstelling 2 (1989-91) miljoen ecu, prijzen van 1989 
Financiële middelen voor de CB's 
EUR 12 
EFRO 
ESF 
Belglque/Belgle 
EFRO 
ESF 
Danmark 
EFRO 
ESF 
BR Deutschland 
EFRO 
ESF 
Espana 
EFRO 
ESF 
France 
EFRO 
ESF 
Italia 
EFRO 
ESF 
Luxembourg 
EFRO 
ESF 
Nederland 
EFRO 
ESF 
United Kingdom 
EFRO 
ESF 
Voetnoten : Toewijzing 
(1) 
3 900,0 
2 916,7 
983,3 
195,0 
145,0 
50,0 
30,0 
22,4 
7,6 
355,0 
249,4 
105,6 
735,0 
576,0 
159,0 
700,0 
514,5 
185,5 
265,0 
179,0 
86,0 
15,0 
15,0 
95,0 
56,8 
38,2 
1 510,0 
1 158,6 
351,4 Totaal 
3 550,0 
2 804,8 
745,2 
179,0 
145,0 
34,0 
21,1 
13,7 
7,4 
335,0 
250,4 
84,6 
723,4 
564,4 
159,0 
606,3 
491,8 
114,5 
221,0 
161,0 
60,0 
15,0 
15,0 
0,0 
77,1 
49,8 
27,3 
1363,5 
1 105,1 
258,4 Nieuwe maatregelen 
Totaal 
2 306,2 
1 691,1 
615,1 
78,8 
67,8 
11,0 
17,3 
10,1 
7,2 
263,1 
178,5 
84,6 
531,6 
401,6 
130,0 
439,6 
334,6 
105,0 
209,0 
149,0 
60,0 
4,1 
4,1 
0,0 
55,8 
28,5 
27,3 
707,0 
517,0 
190,0 1989 
262,8 
262,4 
0,4 
0,7 
0,7 
0,8 
0,5 
0,3 
41,8 
41,8 
20,6 
20,6 
64,7 
64,6 
0,1 
0,0 
0,0 
0.6 
0,6 
0,0 
133,6 
133,6 1990 
1 017,3 
722,4 
294,9 
38,8 
33,5 
5,3 
9,5 
5,5 
4,0 
110,5 
71,6 
38,9 
247,3 
188,8 
58,5 
181,5 
130,1 
51,4 
103,9 
74,0 
30,0 
2,0 
2.0 
26,9 
13,8 
13,1 
296,8 
203,1 
93,7 Lopende maatr. 
«5TI (2) 
1 026,0 
706,3 
319,7 
39.2 
33,5 
5,7 
7,0 
4,1 
2.9 
110,8 
65,1 
45,7 
263,7 
192,2 
71,5 
193,3 
139,9 
53,4 
105,1 
75,1 
30,0 
2,0 
2,0 
28,3 
14,0 
14,2 
276,6 
180,4 
96,2 1243,8 
1 113,7 
130,1 
100,2 
77,2 
23,0 
12,5 
12,3 
0,2 
71,9 
71,9 
191,8 
162,8 
29,0 
166,7 
157,2 
9,5 
12,0 
12,0 
10,9 
10,9 
21,3 
21,3 
656,5 
588,1 
68,4 ESF '89 
238,6 
0,0 
238,6 
16,0 
16,0 
0,2 
0,2 
21,0 
21,0 
(29,0) (1) 
(29,0) 
71,5 
71,5 
26,0 
26,0 
0,0 
0,0 
10,9 
10,9 
93,0 
93,0 
1 : Het verschil tussen de toewijzing en de totale financiële middelen voor de CB's omvat 275,3 miljoen ecu voor de 
communautaire programma's, 238,3 miljoen ecu uit het ESF in 1989 en 111,4 miljoen ecu voor nog niet goedgekeurde 
communautaire programma's (RESIDER en RENAVAL) 
2 : Onder lopende maatregelen wordt verstaan de GMP-NPCB-GOP, het deel van de Communautaire Programma's die lopen vanaf 1989 
alsmede ESF '89 toewijzing aan Spanje. 
BIJLAGE NR. 1-5 
(Hoofdstuk 1) 
Bijstand voor de doelstellingen 3/4 (1990-92) miljoen ecu, prijzen van 1989 
Uitsluitend ESF 
Financiële, middelen voor de CB's Toewijzingen 
| Total 1900 Ï99Ï 1992 | voor 1989 
(I) 
EUR 12 4128,0 1332,4 1363,9 1431,7 1353,0 
Doelstelling 3 1705,0 532,2 571,4 601,4 
Doelstelling 4 2 288,3 755,6 748,6 784,1 
Artikel 1, lid 2 134,8 44,6 43,9 46,2 
Belglque/Belgle 174,0 49,7 58,0 66,3 25,0 
Doelstelling 3 87,3 24,9 29,1 33,3 
Doelstelling 4 79,3 22,7 26,4 30,2 
Artikel 1, lid 2 7,4 2,1 2,5 2,8 
BR Deutschland 573,0 171,3 198,3 203,4 137,0 
Doelstelling 3 271,8 77,9 98,2 95,7 
Doelstelling 4 296,1 91,9 98,4 105,8 
Artikel 1, lid 2 5,1 1,5 1,7 1,9 
Danmark 99,0 34,7 32,7 31,6 26,0 
Doelstelling 3 46,0 16,0 15,0 15,0 
Doelstelling 4 49,0 16,7 16,7 15,6 
Artikel 1, lid 2 4,0 2,0 1,0 1,0 
Espana 563,0 203,0 168,2 191,8 173,0 
Doelstelling 3 169,4 61,1 50,6 57,7 
Doelstelling 4 388,1 139,9 115,9 132,2 
Artikel 1, lid 2 5,6 2,0 1,7 1,9 
France 872,0 290,7 290,7 290,6 241,0 
Doelstelling 3 399,3 133,1 133,1 133,1 
Doelstelling 4 437,8 145,9 145,9 145,9 
Artikel 1, lid 2 34,9 11,6 11,6 11,6 
Italia 585,0 167,1 195,0 222,9 226,0 
Doelstelling 3 92,0 26,3 30,6 35,1 
Doelstelling 4 466,0 133,3 155,2 177,5 
Artikel 1, lid 2 27,0 7,6 9,2 10,3 
Luxembourg 7,0 2,0 2,3 2,7 2,0 
Doelstelling 3 1,8 0,5 0,6 0,7 
Doelstelling 4 5,2 1,5 1,7 2,0 
Artikel 1, lid 2 0,0 
Nederland 230,0 65,9 76,7 87,5 69,0 
Doelstelling 3 123,5 35,4 41,2 47,0 
Doelstelling 4 96,8 27,7 32,3 36,8 
Artikel 1, lid 2 9,7 2,8 3,2 3,7 
United Kingdom 1 025,0 348,0 342,0 335,0 454,0 
Doelstelling 3 514,0 157,0 173,0 184,0 
Doelstelling 4 470,0 176,0 156,0 138,0 
Artikel 1, lid 2 41,0 15,0 13,0 13,0 
• Cursief gedrukte cijfers betekenen dat het bij de jaarbedragen voor artikel 1, lid 2, gaat om ramingen DG V. 
# De financiële middelen voor de CB's hebben betrekking op nieuwe maatregelen. 
1 : De toewijzing voor 1989 is apart vermeld omdat de CB's voor de doelstellingen 3/4 lopen van 1990 t/m 1992 
BIJLAGE NR. 1-6 
(Hoofdstuk 1) 
Bijstand voor doelstelling 5b (1989-93) miljoen ecu, prijzen van 1989 
Financiële middelen voor de CB's 
Totaal 1989 1990 1991 1992 1993 
ÊUH 1* :.y;yy.yy*.m& 
EFRO 1 103,0 
ESF 435,9 
EOGFL 1 068,1 213,8 
108,4 
80,0 
25,4 343,3 
231,0 
38,7 
73,7 
Ï«Ö 
0,5 
0,3 
0,8 
à;a 
3,2 
0,4 540,7 
237,2 
81,6 
221,9 721,0 
253,9 
111,8 
355,3 786,1 
272,5 
123,8 
391,9 
Belglque/Belgle 32,5 
EFRO 11,3 
ESF 9,7 
EOQFL 11,6 4,0 
1,0 6,5 
2.3 
1.3 
29 3,9 
23 
4,0 1W 
4,8 
2,7 
28 
Danmark 
EFRO 
ESF 
EOGFL 23,0 
122 
6,3 
4,5 1,8 
0,6 
1,0 2,3 
1,0 
1,0 m 
3,0 
20 
1,4 m 
3,1 
1,9 
2,1 
BR DeLrtschland 525,0 
EFRO 235,5 
ESF 95,1 
EOGFL 194,4 36,9 
20,9 
16,0 
285,0 
61,1 
39,0 
184,9 26 
9,0 
4,9 4$? 
38,4 
22 
4,6 
6,7 
0,9 
2Q1 109,8 
53,9 
167 
39,3 150,7 
55,1 
26,0 
67,6 182,4 
87,2 
32,2 
83,0 
:5$4: 
11,0 
60 
38,4 88,1 
185 
10,5 
59,1 97^4 
22,3 
12,6 
62,5 EFRO 
ESF 
EOGFL 
France 
EFRO 
ESF 
EOGFL 335,0 
176,0 
449,0 41,3 
23.0 
9.0 129,1 
769 
23,4 
28,8 ?8$8 
61,2 
35,4 
93,2 783 
454 
154,7 77,3 
48,8 
163,3 
Italia 
EFRO 
ESF 
EOGFL 38$0 
1454 
54,7 
184,9 3,7 
80 
9,7 87 
2.2 
13,2 7$9 
28,0 
10,6 
37,2 120,8 
47,0 
16,0 
57,8 142,9 
58,0 
17,9 
67,0 
Luxembourg 
EFRO 
ESF 
EOGFL 0,9 
02 
1,4 0,1 
0,0 
0,2 '$#\ 
0,1 
0,1 
0.3 #8 
0,3 
0,1 
04 0,3 
01 
0,5 
Nederland 
EFRO 
ESF 
EOGFL 44,0 
24,9 
66 
12,5 4,4 
34 
1.0 5,4 
4.7 
0,2 
0,5 10^4 
59 
1.4 
3,1 13,8 
7,5 
20 
4.3 10>P 
3,4 
20 
4,6 
United Kingdom 
EFRO 
ESF 
EOGfL 350,0 
270,8 
48,3 
24,0 55,8 
36,0 
19,0 
0,8 106,5 
91,7 
9,2 
5,6 88,0 
72,4 
9,2 
65 61»6 
40,? 
5,5 
5,9 48,1 
36,5 
6,1 
Voetnoot : 
• De financiële middelen voor de CB's betreffen nieuwe maatregelen, lopend* maatregelen en communautaire programma's. 
BIJLAGE NR. 1-7 
(Hoofdstuk 1) 
ONDER DOELSTELLING 1 VALLENDE REGIO'S 
Spanje 
Andalucla 
Asturlas 
Cast 11 la y Leon 
Ca8tlI Ia-La Mancha 
Coûta y Mel 11 la 
Comunidad Va lend ana 
Extremadura 
Ga 11cI a 
Canari as 
Mure ia Frankrijk 
Franse overzeese departementen (DOM), 
Corsica 
Gr leken land 
Gehele land 
Ierland 
Italië 
Abruzzi 
BasiIicata 
Calabria 
Campania 
Mo 11 se 
Pug Ii a 
Sardegna 
SiciI la Gehele land 
Portugal 
Gehele land 
Verenigd Koninkrijk 
Noord-1 er land 
BIJLAGE NR. ___& 
(Hoofdstuk 1) 
QNPER DOELSTELLING 2 YALLENPE REGIO'S 
BondsreoubMok Pultsiand 
Peine-Saltzgltter 
Emden 
Bremen 
Nordrhe In-West fa I en 
Rheinhessen-Pfalz 
Saarland 
Ber I In 
FranKrl ik 
Picardie 
Champagne-Ardennes 
Haute-Normand Ie 
Basse-Normand Ie 
Bourgogne 
Nord-Pas-de-CaI a I s 
Lorraine 
Franche-Comté 
Pays de la Loire 
Bretagne 
Poltou-Charentes 
Aquitaine 
Midi-Pyrénées 
Rhône-Alpes 
Auvergne 
Languedoc-Roussi I Ion 
Provence-Alpes-Côte d'Azur 
Italie 
Piemonte 
Val le d'Aosta 
Ligurla 
Lombard la 
Veneto 
Toscana 
Umbrla 
Marche 
Lazio 
Nederland 
Groningen/Drenthe 
Twente 
Limburg België 
Turnhout 
Hainaut 
Liège prov 
Limburg 
Luxembourg 
Luxemburg 
Luxembourg 
Yeranlgd KonlnKrlIK 
North East 
East 
Midlands 
North West 
West Cumbrla 
North Wales 
South Wales 
West Scotland 
East Scotland 
DonamarKen 
Storstrom-Vestlol land 
NordjyI lands amt 
Soanie 
Cantabrla 
Pais Vasco 
Navarra 
Rloja 
Aragon 
Madrid 
Cataluna 
BIJLAGE NR. 1-9 
(Hoofdstuk 1) 
ONDER DOELSTELLING 5b) VALLENDE REGIO'S (1) 
Duitsland 
Bayern 
Baden-Wurttemberg 
Hessen 
Niedersachsen 
Nordrhe in-West falen 
Rheinland-Pfalz 
Saarland 
Schleswlg-Hol8tein 
België 
Wallonië 
Hagel and 
Denemarken 
Ei landen 
Spanje 
Aragon 
Baléares 
Cantabr ia Spanje (vervolg) 
Cataluna 
Madrid 
Navarra 
La Rioja 
PaTs Vasco 
Frankr i jk 
Alsace 
Aquitaine 
Auvergne 
Bourgogne 
Bretagne 
Centre 
Champagne-Ardennes 
Franche-Comté 
Languedoc-RoussI 
Limousin 
Lorraine 
Midi-Pyrénées 
Basse-Normandie 
Pays de Loire 
Poitou-Charentes Frankri jk (vervolg) 
Provence-Alpes-Côte d'Azur 
Rhône-Alpes 
Italië 
Bolzano 
Lazio 
Marche 
Piémonte 
Toscana 
Trento 
Umbrla 
Veneto 
Luxemburg 
Mon Luxembourg (7 gemeenten) 
Neder land 
Fries I and 
Verenigd Koninkrijk 
Highlands and Islands 
of Scotland 
Devon and CornwalI 
Mid-Wales 
Dumfries and Galloway 
(1) De vo11edI ge 
deze regio's lijst van de In aanmerking komende plattelandsgebieden binnen 
is gepubliceerd In PB EG nr. L 198 van 12.7.1989. 
BIJLAGE NR. I1-1 
(Hoofdstuk 1) 
BESTEDING VAN DE KREDIETEN IN 1988 
A. Vast I eggIngskredleten 
(x 1 min ecu) 
EOGFL-0 EFRO ESF TOTAAL 
1. Op de begroting opgevoerde 1 130,7 
kredieten 
2. Resterende kredieten en 59,0 
overdrachten 
3. In 1988 geboekte bedragen uit 2,8 
hoofde van vrijgekomen kredieten 
en bijgestelde ramingen 
4. Overschrijvingen 10,0 
5. Totaal beschikbare kredieten 1 202,5 
6. Besteding 1 179,7 
7. Niet-gebruikte kredieten 22,8 3 684,0 2 865,6 7 680,3 
3,3 - 62,3 
150,6 33,6 187,0 
10,0 
3 837,9 2 899,2 7 939,6 
3 827,1 2 870,6 7 877,4 
10,8 28,6 62,2 
Voor alle Fondsen en voor het EFRO en het ESF blijkt meer dan 99 % van de 
vastleggingskredieten te zijn gebruikt. De 62 miljoen ecu die niet werden 
gebruikt, zijn niet overgedragen en zijn dus vervallen. Aangezien het gaat om 
kredieten die zijn opgevoerd in het kader van het Meerjarenprogramma tot 
verdubbeling van de Structuurfondsen, kunnen zij toch nog op grond van 
Artikel 11 van het Interinstitutionele Akkoord naar een volgend begrotingsjaar 
worden overgedragen. 
B. Betalingskredleten 
(x 1 min ecu) 
EOGFL-O EFRO ESF TOTAAL 
1. Beschikbare betalingskredieten 1 154,8 3 096,2 2 632,4 6 882,4 
2. Besteding 1 142,3 3 092,8 2 298,8 6 533,9 
3. Niet-gebruikte kredieten 12,5 2,4 333,6 348,5 
De onderbesteding van de betal Ingskredleten van het ESF is in hoofdzaak to 
wijten aan een Iets te hoge schatting van de bijstandsbedragen die bij do 
indiening van de saldo-aanvragen werd geconstateerd, en aan de vertraging 
waarmee sommige van deze aanvragen werden Ingediend. Het gaat hier om een 
gevolg van de oude regeling voor het beheer van het ESF. Vanaf 1990 zijn de 
nieuwe werkingsvoorschriften van de Structuurfondsen van toepassing op het ESF 
en dan zal deze onderbesteding naar verwachting sterk afnemen. 
BIJLAGE NR. 11-2 
(Hoofdstuk 1) 
C. Betalingsverplichtingen waarvoor nog geen betaling heeft plaatsgevonden 
(x 1 min ecu) 
31.12.87 31.12.88 
EOGFL-ORI ENTAT IE 1 232,2 1 214,2 
EFRO 6 682,6 6 878,4 
ESF 2 137,7 2 059,8 
TOTAAL 10 052,5 10 152,4 
Er wordt op gewezen dat alle kredieten van het EFRO en het ESF bij de ni et-
verplichte uitgaven waren ingedeeld, terwijl 74,9 % van de kredieten van het 
EOGFL-OrlëntatIe, namelijk 846,7 miljoen ecu, tot de verplichte uitgaven werd 
gerekend. 
BIJLAGE NR. I I1-1 
(Hoofdstuk 1) 
OVEREENKOMST COMMISSIE/EIB 
t NFRASTRUCTUURINVESTERINGEN 
MAXIMUMSUBSIDIE VAN DE GEMEENSCHAP (IN % VAN DE TOTALE KOSTEN) 
Soort investering 
Met belangrijke 
opbrengsten (1) 
Met beperkte opbreng­
sten of zonder speci­
fieke opbrengsten (2) Regio's van doelstelling 1 
Met priori­
teit GR, IRL.P 
45 
75 I, E 
35 
75 Andere 
35-45 
75 Overige regio's 
25 
50 
De Investeringen met belangrijke opbrengsten betreffen : telecommunlcatle-
Infra8tructuur en energie-Infrastructuur alsmede Infrastructuur voor 
uitbreiding van de capaciteit van Interstedelijk vervoer van nationaal of 
communautair belang en bijbehorende produktIvlteltsverhogendo 
InvesterIngen. 
De Investeringen met beperkte opbrengsten betreffen : Infrastructuur op 
het gebied van de waterhuishouding, infrastructuur voor stedelijk en 
Interstedelijk vervoer van regionaal belang en industrieterreinen. 
De investeringen zonder specifieke opbrengsten betreffen : Infrastructuur 
voor vormende activiteiten, voor sociale, medische en culturele doeleinden 
en voor sportbeoefening en vrijetijdsbesteding en Infrastructuur voor 
milieubescherming (wegen zonder tolheffing, enz..). 
(1) BIJ uitzondering kunnen voor projecten waarbij een normale rentabiliteit 
niet haalbaar Is, de vermelde percentages met 10 procentpunten (6 
procentpunten voor andere regio's dan die van doelstelling 1) worden 
verhoogd. 
(2) Voor Investeringen zonder opbrengsten Is tevens bepaald dat In d© regio's 
van doelstelling 1 de bijstand ten minste 50 JX van de overheidsuitgaven 
dient te bedragen (In de overige regio's ten minste 25 %). 
BIJLAGE NR. U1-2 
(Hoofdstuk 1) 
COMMUNAUTAIRE LCNINOEN WAARMEE WORDT GEREKEND IN DE 
(per 31 december 1989 door de Commits ie goedgekeurde) 
Çff'S ÜLOAAWMt,g SAME^HAWENPX_0PERA,T!9NCLE, PROGRAMMA/S, 
(x I min ecu - prijzen von 1989) 
PROJECTEN 
BELGIOUC/BELOIt 
TOTAAL OST. 1 (1) 
TOTAAL DST.2 (2) 
TOTAAL OST.5b 
DEUTSCHLANO 
TOTAAL OST.1 (1) 
TOTAAL DST.2 (2) 
TOTAAL DST.5b 
NEDERLAND 
TOTAAL DST.1 (1) 
TOTAAL DST.2 (2) 
TOTAAL DST.5b 
LUXEMBOURG 
TOTAAL DST.1 (1) 
TOTAAL DST.2 (2) 
TOTAAL DST.5b 
DANMARK 
TOTAAL DST.1 (1) 
TOTAAL DST.2 (2) 
TOTAAL OST.5b 
IRELAND 
TOTAAL DST.1 (1) 
.Telecommun icat. 
.Vervoersinfra­
structuur 
.Over ige(Indu-
str ie,toer Isme) 
TOTAAL DST.2 (2) 
TOTAAL DST.5b 
ELLAS 
TOTAAL DST.1 (1) 
Nationaal plan 
.Telecommun icat. 
.Energie 
.Vervoersinfra­
structuur 
.Over1 ge 
Regluhool pi un 
TOUAL DST.2 (2) 
TOTAAL OST.3b CB'S 
GESCHATTE 
TOTALE 
KOSTEN 
421,81 
98.93 
760,2 
1.623,747 
382,82 
69,9 
150 
11,152 
105 
134,2 
5.411,58 
45,70 
1.060,80 
4.305,08 
9.851.83 
750.05 
1.466,6 
675,3 
1.914,68 
4.843 BEOOGDC 
LENINOEN 
p en. 
p,m. 
p.m. 
p .m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
500 
p.m. 
p .m. 
p .m. 
1.401,8 
65 
576 
206 
534.8 
p m. LENINGEN 
IN % 
VAN OTK 
p.m. 
p m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
9 
p.m. 
p m. 
p.m. 
15 
11 
39 
30 
29 
p.m. SUBSIDIES 
IN * DU 
VAN OTK 
35 
37 
-
26 
10 
22 
35 
34 
51 
55 
65 
35 
45 
49 
35 
52 
34 
SB OPERATIONELE PROGRAMMA'S EN GROTE PROJECTEN 
OPGEGEVEN 
TOTALE 
KOSTEN 
-
521,5 
-
-
-
3.627,8 
3.627,8 
403,23 
403,25 BEOOGDE 
LENINGEN 
-
p ,m. 
-
-
-
-
-LENINGEN 
IN X 
VAN OTK 
-
p.m. 
_ 
-
-
-SUBSIDIES 
IN X 
VAN OTK 
-
44 
-
-
-
31 
31 
38 
38 
(1) Voor doelstelling 1 hebben de geechotte totale kosten betrekking op de projecten die eventueel voor communautaire leningen In 
aanmerking zouden kunnen komen. 
(2) Voor de doelstellingen 2 en 5b hebben de geschatte «otale kosten betrekking op alle projecten In het kader von alle 
prioriteiten die In de CB's lijn opgenomen. 
30/10/90 
BIJLAGE NR. II1-3 
(Hoofdstuk 1) 
COMMUNAUTAIRE LENINGEN WAARMEE WORDT CEREKEND IN DE 
(per 31 december 1989 door de Commissie goedgekeurde) 
CB'S EN DAARMEE SAMENHANGENDE OPERATIONELE PROGRAMMA'S 
(x 1 min ecu - prijzen von 1989) 
PROJECTEN 
PORTUGAL 
TOTAAL 0ST.1 (1) 
. Telecoiwnunlcat Ie 
.Energie 
.Steun voor 
produkt.Invest. 
.Omschakel. en 
hsrstruct. Ind. 
.Overlge(ToerIsme 
TOTAAL OST.2 (2) 
TOTAAL DST.5b 
ITALIA 
TOTAAL DST.1 (1) 
.TelecommunlcatIe 
.Energie 
.Vervoersinfra­
structuur 
. Infrastructuur 
watervoorziening 
.Overlge(Toer isme 
ambachten,MKB) 
TOTAAL DST.2 (2) 
TOTAAL DST.5b 
ESPANA 
TOTAAL DST.1 (1) 
.Telecommunlcatie 
.Energie 
.Vervoersinfra­
structuur 
.Infrastructuur 
wotervoorzlening 
.Overige 
TOTAAL OST.2 (2) 
TOTAAL DST.5b 
UNITED KINGDOM 
TOTAAL DST.1 (1) 
.Telecommunicatie 
(STAR) 
.Vervoersinfra­
structuur 
.Overige (In— 
dustr.ontwlkk.) 
TOTAAL DST.2 (2) 
TOTAAL DST.5b 
rRANCI 
TOTAAL DST.1 (1) 
.Infrastructuur 
Watervoorziening 
.Vervoersinfra­
structuur 
TOTAAL DST.2 (2) 
TOTAAL OST.5b CB'S 
GESCHATTE 
TOTALE 
KOSTEN 
11.967.2 
2.272 
757 
3.017 
508 
3.413,2 
10.520 
729 
2.165 
1.000 
1.487 
5.139 
1.105.85 
1.568,3 
14.238,2 
677.7 
264,7 
1.272 
1.186,4 
10.837,4 
1.845,97 
693,71 
307,4 
43 
211 
253,4 
3.744,64 
738.128 
433.16 
139.04 
294,09 
2.029.07 BEOOGDE 
LENINGEN 
2.605 
918 
293 
1.000 
152 
442 
1.473 
140 
240 
130 
310 
635 
p.m. 
p.m. 
1.811 
165 
67 
381 
412 
786 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p .m. 
120.9 
17 
103,9 
p.m. LENINGEN 
IN X 
VAN GTK 
23 
40 
37 
20 
30 
13 
14 
19 
11 
13 
21 
13 
p.m. 
p.m. 
13 
24 
25 
50 
35 
7 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
p.m. 
28 
12 
35 
p.m. SUBSIDIES 
IN X 
VAN GTK 
38 
32 
23 
24 
58 
33 
45 
43 
41 
48 
49 
42 
48 
45 
44 
50 
55 
49 
41 
55 
42 
65 
58 
35 
47 
43 
48 
43 OPERATIONELE PROGRAMMA'S EN GROTE PROJECTEN 
OPCEGEVEN 
TOTALE 
KOSTEN 
1.926,07 
1.292,36 
342,23 
291,206 
3.086 
231 
1.937 
662 
256 
580,82 
425,38 
211 
211 
1.302.63 
169,03 BEOOGDE 
LENINGEN 
317,6 
317,6 
720 
140 
240 
260 
80 
-
168,4 
... ,, .„ -LENINGEN 
IN X 
VAN OTK 
16 
25 
23 
61 
12 
39 
31 
-
13 
1 SUBSIDIES 
IN X 
VAN OTK 
58 
44 
60 
61 
44 
33 
40 
50 
50 
44 
33 
65 
65 
33 
42 
Bron : BEI 
(Ij voor dosistelling 1 hebben de geschatte totale kosten betrekking op de projecten die eventueel voor communautaire leningen In 
oonmerklng zouden kunnen komen. 
(2) Voor de doelstellingen 2 en 3b hebben de geschatte totale kosten betrekking op alle projecten in het kader van alle 
prioriteiten die In de CB't ztjn opgenomen. 
30/10/90 
BIJLAGE NR. IV-1 
(Hoofdstuk 2) 
DOELSTELLING 1 - 1989-93 
NADERE OMSCHRIJVING VAN DE SECTOREN : Bijlagen IV-2 t/m IV-9. 
Bestaande maatregelen en diversen 
Versterking van de concurrentiepositie van de ondernemingen 
Produktieve investeringen 
Investeringen in de industrie 
Investeringen in de ambachtelijke sector 
Investeringen in de dienstverlening 
Investeringen in het toerisme 
Dienstverlenende activiteiten ten behoeve van het bedrijfsleven 
(advisering, technologie-overdracht, enz.) 
Onderzoek en ontwikkeling, innovatie 
Technische scholing en beroepsopleiding 
Structuur ter ondersteuning van de economische bedrijvigheid 
Terreinen voor de vestiging van (industriële, ambachtelijke, enz.) 
bedr i jven 
Dienstverlening op telecommunlcatiegebied en technieken voor 
informat ievoorzien ing 
Milieubescherming (sanering, behandeling van afval, enz.) 
Benutting van de eigen hulpbronnen 
Toer isme 
Landbouw en plattelandsontwikkeling 
Benutting van de agrarische hulpbronnen 
Plattelandsontwlkkeling 
Doelstel I Ing 5a) 
Visser Ij 
Benutting van de menselijke hulpbronnen 
Veelzijdige opleidingen 
Middelbaar technisch onderwiJs, leerlingstelsel 
WerkgeIegenheIdssteun 
Innoverende maatregelen 
Doelstel IIngen 3 et 4 
Modernisering van de basisuitrusting 
Ontsluit ing 
Wegen en snelwegen 
Spoorwegen 
Waterwegen en havens 
Stadsvervoer 
Telecommunicat ie 
Outillage op energiegebied 
Outillage op het gebied van de waterhuishouding 
Sociaal milieu en leefomstandigheden 
Outillage voor het geven van opleidingen 
Sociale en medische infrastructuur 
Technische bijstand, voorlichting en Innoverende maatregelen 
Doelstelling 1 Samenvattende tabel afetand Der sector. 1989-1993 
miljoen ecu, prigen van 1989 
! 
farriawndr maatisgefec a. dronec. 
ffenbrkng fan de aooamrriirfcMAJr wi de ocdemrmmgfii 
wniel&nr ter ocdentecnJEt «asc de fftmnmiRrfof; bedryvigbad 
JBeDctlJBf «HD. de raecaeijke hntrfrarmm 
QiodaiiiKnDc nc de baaRJLrcgtef 
[TmhMKte btJBtacd wuticfcliBf 
pfotaal 2930,10 
3754, 83 
1975, 68 
1203, 90 
599,20 
10360. SO 
125, 39 
20959, 90 EFR0 
14% 
IBS 
9% 
6% 
3% 
50% 
IX 42S. 45 
1711. 94 
124.28 
181. S2 
7159, 32 
194.89 
15.00 
9813, 30 ESF 
4% 
17% 
1% 
2% 
73% 
2% 
OX 275, 80 
0, 00 
93.20 
4977.60 
0. 00 
81,50 
0, oo 
5427, 90 E0GSL 
5% 
0% 
2% 
92% 
0% 
2% 
0% 3632,15 
5466, 77 
2193, 36 
6363,12 
7748, 52 
10656, 79 
140, 39 
36201, 10 Totaal 
10% 
15% 
6% 
18% 
21% 
29% 
0% 
Doelstelling 1 Ellas Bijstand per sector. 1989-1993 Doelstelling 1 EUas Bijstand per sector. 1989-1993 
miljoen eco, prijzen van 1989 
Beataacde nBAtregsJec ec da&emn 
Vereterkmg wn de oocccnezLLiefxeiUe vac de ariAmvTrimfm 
Structaor Ur aBderetauucf *«fi de wvuvmiii^ bedrijvigbeid 
Benutimg wn. de ogee bdpbrocaeE. 
BenuUmg wc de maMeMjke hB^bmmec 
Modeniisenag VML de baosciLroatiDC 
Technkcke bijsUcd, vooriicLticc 
Totaal 1688, 00 
340, 21 
45,80 
50,00 
0,00 
1512, 90 
25,00 
3661,91 EEBQ 
46% 
9% 
1% 
1% 
0% 
41% 
1% 358, 45 
377, 98 
7,28 
0,00 
916, 60 
50,69 
15,00 
1728, 00 ESF 
21% 
22% 
0% 
0% 
53% 
3% 
1% 270, 60 
0,00 
0,00 
1006, 40 
0,00 
0,00 
0,00 
1277. 00 E0(3L 
21% 
0% 
0% 
79% 
0% 
0% 
0% 2317. 05 
718,19 
53.08 
1056, 40 
918,60 
1563,59 
40,00 
6666, 91 Totaal 
35% 
11% 
1% 
15% 
14X 
23% 
1% 
Doelstelling 1 Espana Bijstand per sector. 1989-1993 
miljoen ecu, prijzen van 1989 Doelstelling 1 Espana Bijstand per sector. 1989-1993 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
Verateririuc van de coocniKajLiepoatie w de ocdenKxanfai 
StiacUuir tar ocdenLeiuuDg *ac. de mmactmekit! bcdrijriffaod 
Remitting m de ageo. hnlpbrocnai 
Rfnntimg wi de mnwHijhr fcs^bracDai 
ModemiaeriDc van de haaKutnatiof 
Techniscfae bijgtand, fooriichtEg 
Totaal 767, 80 
69B, 10 
321, 60 
194, 20 
4173, 50 
44,00 
6199, 00 EM) 
12% 
11% 
5% 
3% 
67% 
1% 300, 00 
0,00 
0,00 
2048, 00 
0,00 
0,00 
2348, 00 ESF 
13% 
0% 
0% 
87% 
0% 
0% 0,00 
0,00 
1232, 90 
0,00 
0,00 
0,00 
1232, 90 E0G5L 
0% 
0% 
100% 
0% 
0% 
0% 1057,60 
698.10 
1554. SO 
2242,20 
4173, 50 
44,00 
9779, 90 Totaal 
11% 
7% 
16% 
23% 
43% 
0% 
Doelstelling 1 France Bijstand per sector. 1989-1993 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
i 
i 
Bestaande niaatregelexi en dmnec 
VetsleridBf wi de cocccimitirtioeftie vac. de rjiArn«»«-Mryn 
Straetaur ter ocdastecckg vat de trcrvxnifrhr bedrifTghad 
Hmnttirif *at de ogee hrdpfcrotrsoi 
Ber.rHint mc de raecaeSjfe haJphrotxec. 
kbdo-cJaerktc van de bancilnaticg 
Ttvt.r.iactf bijstacd, voorfichtEf 
(Totaal 3,60 
62,62 
45,28 
20,40 
0,00 
270, 40 
3,69 
405, 99 EFR0 
1% 
15% 
11% 
5% 
0% 
67% 
1% 0.00 
0.00 
0,00 
0,00 
322, 00 
0.00 
0,00 
322, 00 ESF 
0% 
0% 
0% 
0% 
100% 
0% 
0% 0.00 
0,00 
0.00 
160,00 
0,00 
0.00 
0,00 
160, 00 E0G3FL 
0% 
0% 
0% 
100% 
0% 
0% 
0% 3,60 
62,62 
45,26 
180,40 
322,00 
270, 40 
3,69 
887, 99 Totaal 
0% 
7% 
5% 
20% 
36% 
30% 
0% 
Doelstelling 1 Ireland Bijstand per sector. 1989-1993 
miliœn ecu Driizen van 1989 
Bestaande maatregekii en dmnen. 
Vereterfemg van de concozrentiepoeitie van de ondenuaxringm 
BamUing van de eigen hxripbroiinai 
Benutting van de menflenjbe holpbronnen 
Moderaieering van de baBBuitrasting 
Techniacae bijstand, vooriichting 
Totaal 8.50 
534.00 
1B2.50 
0.00 
916,00 
5,00 
1646. 00 EFRD 
i% 
32% 
n% 
0% 
56% 
OX 0,00 
485, 50 
67,40 
815,10 
4,00 
0,00 
1372, 00 ESF 
0% 
35% 
5% 
59% 
0% 
0% 0,00 
0,00 
654, 00 
0,00 
0,00 
0,00 
654, 00 E0GFL 
0% 
0% 
100% 
0% 
0% 
0% 8, 50 
1019, 50 
903.90 
815,10 
920,00 
5,00 
3672, 00 Totaal 
0% 
28% 
25% 
22% 
25% 
0% 
Doelstelling 1 Italia Bijstand per sector. 1989-1993 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
^g»lei king van de concunentiepcontie van de ocdenKCffigm 
jRmntiing van de eigen hoipbronnen 
•fieccUing van de menaefijke hulpbrennen 
Hademiaering van de baBBUitrostiog 
Tfl+ninohff bijstand, voortichting 
Totaal 1207, 40 
863, 70 
466, 40 
0,00 
2379, B0 
24,70 
4942, 00 EFR0 
24% 
17% 
9% 
0% 
48% 
0% 299, 00 
34,00 
112, 00 
1254, 30 
1,00 
0,00 
1700, 30 ESF 
18% 
2% 
7% 
74% 
0% 
0% 0,00 
93,20 
626, 30 
0,00 
81,50 
0,00 
801,00 EOOL 
0% 
12% 
78% 
0% 
10% 
0% 1506,40 
990,90 
1204,70 
1254.30 
2482.30 
24.70 
7443. 30 Totaal 
20% 
13% 
16% 
17% 
33% 
0% 
Doelstelling 1 Portugal BjsUnd per sector. 1989-1993 
miljoen ecu, prijzen van 1989 Doelstelling 1 Portugal BjsUnd per sector. 1989-1993 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
fartaande maatregeiep. en diveraep. 
Vereteriring van de ooncom&tiepoaitie van de ocderaaoinfexi. 
Stroctnur ter ondenteuning van de eooocmiaehe bedrijvighdd 
Benntting van de eigen. hnfebronneo. 
Benutting van de me&flelijke hufybitxuusi. 
Modariiftsrmg van de baaiBuitraflling 
Tenhniflohe bijrtand, vooriichting 
Totaal 1230, 00 
746, 00 
323, 00 
107, 00 
395, 00 
934, 00 
22,00 
3757, 00 EFG0 
33% 
20% 
9% 
3% 
11% 
25% 
1% 68,00 
205, 00 
83,00 
0,00 
1533, 00 
139, 00 
0,00 
2028, 00 ESF 
3% 
10% 
4% 
0% 
76% 
7% 
0% 5,00 
0,00 
0,00 
1168, 00 
0,00 
0,00 
0,00 
1173,00 E0OL 
0% 
0% 
0% 
100% 
0% 
0% 
0% 1303, 00 
951,00 
406,00 
1275, 00 
1928,00 
1073, 00 
22,00 
6958, 00 Totaal 
19% 
14% 
SX 
18% 
28% 
15% 
0% 
Doelstelling 1 United Kingdom Bijstand per sector. 1989-1993 
mïlirwm PMI nriwpn v»n ! 9AQ 
Vanlaiiag vac. de coccamciiepoatie van de ocJememingen 
RwuiUing van de mrrerfjkr hnfebracnai 
kfodemiaering van de basBcftrcaticg 
Tnrhnirhe bijrtand, vootiehling 
Totaal 97,00 
56,00 
0,00 
194, 00 
1,00 
348, 00 EFRO 
28% 
18% 
0% 
56% 
0% 44,46 
2,22 
268, 32 
0,00 
0,00 
315, 00 ESF 
14% 
1% 
85% 
0% 
0% 0,00 
130,00 
0,00 
0,00 
0.00 
130, 00 E0(3L 
0% 
100% 
0% 
0% 
0% 141,46 
188,22 
268,32 
194.00 
1,00 
793. 00 Totaal 
18% 
24% 
34% 
24% 
0% 
BIJLAGE NR Y-1 
(Hoogdstuk 2) 
DOELSTELLING 2 - 1889-81 
NADERE OMSCHRIJVING PER SECTOR : 
. Bijlage V-2 : Totale bijstandsverlening van de Fondsen; 
. Bijlagen V-3 t/m V-12 : Verdeling van de financiële middelen van 
doelstelling 2 per sector (financiële middelen van de CB's 
uitgezonderd ESF 1989). 
De verdeling van do middelen per sector berust niet op een wettelijke 
definitie maar op het met grootste waarschijnlijkheid aan te nemen 
toepassingsgebied. 
Bestaande maatregelen on dl vorsen 
YerstorKlng van do concurrontiepoaltlo van do ondernemingen 
Produktieve Investeringen 
Omgeving van de bedrijven 
Onderzoek en ontwikkeling, Innovatie 
Technische scholing en beroepsopleiding 
Structuur tor ondersteuning van de economische fredrllYlghold 
Terreinen weer bruikbaar maken 
Commerciële Infrastructuur (centra voor dienstverlening, beurzen, enz.) 
Milieubescherming (sanering, behandeling van afval, enz.) 
Benutting van de eigen hulpbronnen 
Toer isme 
Modernisering van de basisuitrusting 
Ontsluit ing 
Wegen en snelwegen 
Technische bil stand en voorlichting 
BIJLAGE NR. Y-2 
(Hoofdstuk 2) 
TOTALE BIJSTANDSVERLENING VAN PE STRUCTUURFONDSEN 
IN DOELSTELLING 2 GEBIEDEN O) 
(1989-1991) 
(ml IJoen ecu) 
EFRO ESF 
TOTAAL TOTAAL % 
BELGIQUE/BELGIE 145 5 % 50 5,1 % 
DANEMARK 22,4 0,8 X 7,6 0,8 % 
DEUTSCHLAND 249,7 8,6 X 105,6 10,7 X 
ESPANA 576 19,7 X 159 16,2 X 
FRANCE 514 17,6 X 186 18,8 X 
ITALIA 179 6,1 X 86 8,7 X 
LUXEMBOURG 15 0,5 X 0 OX 
NEDERLAND 56,8 1,9 X 38,2 3,9 X 
UNITED KINGDOM 1.158,6 39,7 X 351,4 35,7 X 
EUR-12 2.916,5 100 X 983,8 100 X 
Bron : Dl onston van de Commissie. 
(1) Totale bijstandverlening : 
.BIJ EFRO zijn Inbegrepen : nieuwe en lopende maatregelen alsmede 
Communautaire Programma's. 
.BIJ ESF zijn Inbegrepen : nieuwe en lopende maatregelen alsmede de 
ESF bijstandsverlening In 1989. 
Doelstelling 2 Samenvattende tabel ajstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
Bestaande maatregeien (GMPs, NPCfft, QQPs) + CPs 
Versterking van de concurrentiepositie van de otdercaaicfen 
Structuur ter ondenteuning w de mwiciiBrhe bednjvighad 
Benutting fan de eigen huspbncnen 
Modernisering van de bwéinitilisting 
TVhniaoh» bijstand, voorlichting 
Totaal 952, 00 
770, 23 
627, 64 
157, 77 
293,14 
4,11 
2804, 89 EFRO 
34% 
27% 
22% 
6% 
10% 
0% 137, 30 
465, 44 
57,51 
46,27 
5,41 
13,30 
745, 23 ESF 
1B% 
65% 
B% 
6% 
1% 
2% 1069, 30 
1255, 67 
665,15 
204, 04 
296, 55 
17,41 
3550, 12 Totaal 
(1) 
31% 
35% 
19% 
6% 
6% 
0% co 
o o 
o. en 
?n TO 
i 
Verdeling per sector 
Alle fondsen 
'&«* 
itna 
>&« 
LiULBL 
VrndrnkkiM i ifc i i IR fli 
t (attira» ar» «anaa ra Verdeling per fonds 
ESP" (21.1 
HB> (78.09) 
Bron : Diensten van de Cbmmisaie (1) Bij het totale bedrag van 3550 miljoen ecu gaat het om de totale CB-middden (ETO en KP=3275 + CPs 275, 3) 
De kredieten voor communautaire programma's (CPs) zijn begrepen in de EFSO-toeinjàng. 
Doelstelling 2 Belgiqiie/Belgïe Bijstand per gector. 1989-1991 
miljoen ecu, prijzen van 1989 CD 
{Bestaande maatregelen (OÉPS, ïTCBs, GOPs) -I- CPs 
•Versterking van de conccrroBtiepasitie van de ondernemingen 
(Structuur ter ondersteuniog van de ffonomiarhe bedrijvigheid 
jBcnutlicg van de eigsi hrilf^q»»*»»—' 
[Modernisering «an de hasavuMruaticg 
Tirhrisrhe bijstand, voorichtkf 
fTotaal 41.44 
B4.75 
11,72 
3, B6 
3.17 
0,^6 
145, 00 EFRO 
23* 
58% 
B% 
3% 
2% 
0% 23,00 
9,76 
0,19 
0, B4 
0,00 
0,21 
34,00 ESF 
66% 
29% 
1% 
2% 
0% 
1% 64,44 
94,51 
11,91 
4,70 
3,17 
0,27 
179, 00 Totaal 
(1) 
36% 
53% 
7% 
3% 
2% 
0% O ; c-
ojr-
C: CT) 
co , m 
r+ 
C|Z 
7T 30 
I 
-F-
Verdeling per sector 
Alle fondsen 
Verdeling per fonds 
SF (19.0$-
ESHD (Bl.Cn) 
Bron : Diensten van de Commiasie (1) De kredieten voor communautaire programma's (CPs) zijn begrepen in de EFRD-toewijzing. 
Doelstelling 2 Danmark Bijstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecg prijzen van 1989 
Bestaande maatregelen (SBPS. NPCBa, GOP*) + CPs 
vtnberksag van de cocecnqitieposiüe van de ondernrniingm 
Sbuetuur ter ondereleuniaf van de economische bedrijvigheid 
Terhrirhe hijrtand »*^*»**«"g 
Totaal 2,70 
14.30 
5,30 
0,10 
22,40 EFRO 
12% 
64% 
24% 
0% 0.00 
7,30 
0.00 
0,10 
7,40 ESF 
o% 
90% 
0% 
IX 2,70 
21,60 
5,30 
0.20 
29,80 Totaal 
(1) 
9% 
72% 
16% 
1% :r o o -*> o. w 
r+ 
C 
TT CD 
2> 
m 
l 
Verdeling per sector 
Alle fondsen 
Verdeling per fonds 
sr(24.n} 
f».** 
Bron : Diensten van de Commissie (1) De kredieten voor communautaire programma's (CPs) rijn begrepen in de EFRO-tueirijring. 
Doelstelling 2 Deutsehland Bijstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
JBestaaode maatregelen (GUPB, Wîi GOPs) -I- CPs 
fTeraterkng van de concurrentiepositie van de ondernemingen 
Structuur ter ocderstecning van de «mrtniiuhe bedrijvigheid 
(Technische bijstand, wx*fcfcticg 
{Totaal 22,50 
132. 10 
94.52 
1,10 
250. 52 EFRO 
9% 
53% 
38% 
0% 7,40 
40,66 
34,30 
2,24 
84,60 ESF 
9% 
4B% 
41% 
3% 
Verdeling per sector 
Alle fondsen 
t ^ Se mmmmÊkmMt mm fc whmriwn fig. 1% 
'• n in 11 ir «fcfc aané » (Pift wt 29,90 
172, 76 
129,12 
3,34 
335, 12 Totaal 
(1) 
9% 
52% 
39% 
1% 
Verdeling per fonds 
ESF (25.230 o o CD 
3> 
(7> 
c 
<: 
i o 
HSD(74BX) 
Bron : Diensten van de Commissie (1) De kredieten voor communautaire programma's (CPs) zijn begrepen in de EFRO-toewijzing. 
Objective 2 Espana Bijstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
Bestaande maatregekn (OsPs. NPCFs, GOPs) *• CPs 
'Versterking van de concurrentiepositie van de mvWnTnanyi 
Structuur ter ondersteunsog van de ecoctomisehe bedrijvjgheki 
Ifcdernisering van de bsaisuitrustmg 
technische bijstand, voorüchticg 
btaal E 
Ti 163, 06 
142, 7B 
BB, 66 
16B, 71 
1.41 
564, 62 EFRO 
29% 
25% 
16% 
30% 
0% 29,00 
118, 01 
5,45 
5,41 
1,15 
159, 02 ESF 
18% 
74% 
3% 
3% 
1% 192, 06 
260, 79 
94,11 
174,12 
2,56 
723. 84 Totaal 
(1) 
27% 
36% 
13% 
24% 
0% CD 
Si 
I 
Verdeling per sector 
Alle fondsen 
:6*1* 
fenfafcfc* wn eb ( LaüuaL» 
• ygf 
BMtanfc nadnwtoa ja**» WHBK WPé *• CPi 2*- M Verdeling per fonds 
ESF (22. 0*) 
OT>(7tL0S) 
Bron : Diensten van de Commiasie (1) De kredieten voor communautaire programma's (CPs) zijn begrepen in de EHÖ-toewijnng. 
Doelstelling 2 France Bijstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
JBsBtMcde BMiregefcc £M>s. SPCSs, GOPa) + CPB 
iVailakkg van de eocccirenliepoeitie van de ondememingen 
iStrodcnr ter oederatecning van de eaonomiacne bedri jvigheid 
iliodemiaericg van de hwwrircatipg 
iTotaal 135, 32 
165, 43 
155, 20 
35,00 
0,39 
491, 34 EFRO 
28% 
34% 
32% 
7% 
0% 9,50 
95,43 
2,45 
1,65 
5,44 
114,47 feift 
B% 
83% 
2% 
1% 
5% 144. 82 
260. B6 
157,65 
36,65 
5.83 
605, 81 lotaal 
(l) 
245 
43% 
26% 
5% 
1% 
)oelstellin£ 2 )oelstellin£ 2 Italia Bijstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
jBeBtaande oaatRgden (GMPs. WCEs. GQPa) + CPa 
fa-sterfcng van de ooncniTentiepoaiie van de ondememingen 
SLroctanr ter oedentecniBg vac. de nronnmiBrhff bedrijvigheid 
liodemisering van de barinJtaafciBg 
lectr'vrbr biJBtaal voorii±ikg 
Totaal 12,01 
90.75 
37, 55 
19,95 
0, 75 
161,01 EFRO 
7% 
56% 
23% 
12% 
0% 0,00 
46,69 
5,59 
4,72 
3,00 
60,00 ESF 
0% 
78% 
9% 
8% 
5% 12,01 
137, 44 
43,14 
24,67 
3,75 
221,01 Maal 
(l) 
5% 
62% 
20% 
11% 
2% 
Doelstelling 2 Luxembourg Bijstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecu, prijzen van 1989 
Bestaande maatregelen (GMPs. NPCFs, GOPs) - 3>Ï 
Versterking van de concurrentiepositie van de «"•«"Wr^r-m-gr 
Structuur ter ondersteuning ^n de economische bedrijvighexi 
Totaal EFRO 
B, 00 53% 
7,00 47% 
0,00 0% 
15,00 ESF 
0,00 
0,00 
0,00 
0, 0Q 
Verdeling per sector 
Alle fondsen 
Vmtatenf *»*; —aifca^Bp <m*? i frng 
i tap» iwh apé » as M re B, 00 
7,00 
0,00 
15,00 Totaal 
(i) 
53% 
47% 
0% 
Verdeling per fonds 
osxma*) 
Bron : Diensten van de Commissie (1) De kredieten voor communautaire programma's (CPs) zijn begrepen in de ErTÖ-toemjzing, x 
o 
o -+» Q-
W 
r+ 
C 
TT CO 
o 
Doelstelling 2 Nederland Bjstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecg prijzen van 1989 Doelstelling 2 Nederland Bjstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecg prijzen van 1989 
;Brwtaandp oaatageks. (GMPa, NPCRs, GGPa) +• CPa 
;?9BLaLk« van de ooncomntiepoailie van de ocdenuEainga: 
'SLroctccr ter ondereteoning van de eooramische bedrijvighdd 
Brrrttrc ^c de eigen hnbpbronnen 
Ischniacci? btjstand, vooriichting 
Totaal 24,17 
13,72 
2,83 
8,74 
0,30 
49,76 EFRO 
49% 
28% 
6% 
18% 
1% 0,00 
25,12 
0,00 
1,06 
1,16 
27,34 ESF 
0% 
92% 
0% 
4% 
4% 24,17 
38,64 
2,63 
9,80 
1,46 
77.10 Totaal 
(l) 
31% 
50% 
4% 
13% 
2% 
Doelstelling 2 United Kingdom Bijstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecu, prijzen yan 1989 Doelstelling 2 United Kingdom Bijstand per sector. 1989-1991 
miljoen ecu, prijzen yan 1989 
Bestaacde maatagefea (GMPa, NPCffa, GOPB) + CPs 
Tersteridng van de concotraxtiepoeitie van de ondememingeii 
SLrcatuiir ter ondergteaning van de eoonomiache bedrijvigheid 
Bsictting van de esgen hulpbronneD. 
ItbdotJBering van de baaisnitniating 
""Vrfrrwrhe bijstand, vooriichting 
ToUal 542, 80 
119, 40 
231, 56 
90,22 
121, 26 
0,00 
1105,24 EFR0 
49% 
11% 
21% 
8% 
11% 
0% 68,40 
142, 47 
9,53 
38,00 
0,00 
0,00 
258, 40 ESF 
26% 
55% 
4% 
15% 
0% 
0% 611. 20 
261. 87 
241, 09 
128, 22 
121,26 
0,00 
1363,64 Totaal 
U> 
45% 
19% 
18% 
9% 
9% 
0% 
BIJLAGE NR. Yl 
(Hoofdstuk 2) 
ONTWIKKELING EN VERDELING YAN DE UITGAVEN 
YOQR HORIZONTALE MAATREGELEN 
(x 1 min ecu) 
ONTWIKKELING UITGAVEN VOOR DOELSTELLING 5a IN DE REGIO VAN DOELSTELLING 1 
Uitgaven doe 1st.5a 
Regio's 
doelstel I Ing 1 Uitgaven doe 1st ,5a 
Gehele Gemeenschap Uitgaven regio's 
doelstel I Ing 1 In % 
totale uitgaven 
1987 
1988 
1989 280,3 
341 ,2 
443,1 713,1 
843,9 
849,5 39,3 
40,4 
52,2 
Bron : Diensten van de Commissie. 
BIJLAGE NR. VII 
(Hoofdstuk 2) 
VERDELING VAN DE UITGAVEN OVER DE VOORNAAMSTE 5a- MAATREGELEN (1989) 
Betalingsver- Procentueel aan-
plichtingen deel van elke maat-
(mlljoen ecu) regel in het totaal 
Investeringssteun 90,8 10,7 
Vestiging Jonge landbouwers 42,6 5,0 
Boekhouding 1,9 0,2 
Compenserende vergoeding 282,7 33,3 
Milieubescherming 3,3 0,4 
Bosbouwmaatregel en 2,0 0,2 
Beroepsopleiding 7,3 0,9 
Braaklegging 6,0 0,7 
Vet werk Ing en afzet 367,6 43,3 
Overige maatregelen 45,3 5,3 
TOTAAL 5a- MAATREGELEN 849,5 100,0 
ÎLEL. : ne maatregelen op marktgebied en de maatregelen met een regionaal karakter 
zijn bulten beschouwing gelaten. 
Bron : Diensten van de Commissie 
BIJLAGE NR. VIM 
(Hoofdstuk 3) 
COMMUNAUTAIRE BIJSTAND YQQR DE BELANGRIJKSTE 
BAS ISINFRASTRÜCTUURYQQRZI EN INGEN 
CB'S VOOR DE REGIO'S VAN DOELSTELLING 1 (1989-1993) 
(x 1 min ecu) 
(Snel Wegen­
net Spoorweg­
net Telecommunicatie Energie 
ELLAS 271 163 345 
(STAR : 90) 513 
ESPANA 2 051 636 309 
(STAR : 112) 117 
FRANCE 39 20 
(STAR) 12,5 
(VALOREN) 
IRELAND 512 25 
(STAR) 13 
(VALOREN) 
ITALIA 300 66 311 
(STAR : 230) 879 
PORTUGAL 460 123 121 
(STAR : 77) 172 
UNITED KINGDOM 14 27 12 
(STAR) (VALOREN) 
TOTAAL 3 647 1 015 1 143 1 711 
Bron : Diensten van de Commissie 
BIJLAGE NR. IX-1 
(Hoofdstuk 5) 
ï T VQE R l NG >LAJN D_I BEGROTING 1989 
EFRO 
BETALINGSVERPLICHTINGEN PER DOELSTELLING 
(x 1 «In ecu) 
LID-STAAT Doelstelling 1 Doelstelling 2 Doelstelling 5b Overgangsmaat- Innoverende TOTAAL 
regelen (bij maatregelen 
geen enkele doel- art. 10 
stel I ing behorend) 
85X 15% 85% 15% 85% 15% 85% 15% 15% 
BELGIQUE/BELGIE 
DANMARK 
DEUTSCHLAND 
ELLAS 
ESPANA 
FRANCE 
IRELAND 
ITALIA 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
PORTUGAL 
UNITED KINGDOM 
COMMISSIE 
TOTAAL 596.78 
994.31 
23.85 
281.18 
781,67 
549.66 
73.36 51.83 
93.58 
4,43 
27,19 
91.89 
42.91 
18.11 
3.368.75 
3.629.89 18,15 
2.63 
183.51 
118.87 
63,82 12.48 
0.46 
7,82 
13,75 
27,21 
4.42 
363,77 21,02 
329.14 670.77 87,88 
757,83 19,32 
55,89 
3.46 
34,40 0,60 
0,83 2,93 7,19 
3,16 2.10 
39,41 11,58 
25,92 18,68 
3,05 29.82 
0,41 19,75 
113,07 1,43 74,47 69.78 19.75 
114,50 144,25 19,75 46,67 
8,95 
182.47 
647.81 
1.220.51 
219.86 
388,37 
910.85 
3.46 
592.57 
510.60 
20.16 
4.666.22 
4.666.22 
Bron : Diensten van de Comissie. 
3C/10/3C 
BIJLAGE NR. IX-2 
(Hoofdstuk 5) 
UITVOERING VAN DE BEGROTING 1989 
ESF 
BETALINGSVERPLICHTINGEN PER DOELSTELLING (1) 
(x 1 min ecu) 
LID-STAAT Doel- Doel- Doel- Doel- Doel- Innoverende TOTAAL 
stelling 1 stelling 2 stelling 3 stelling 4 stelling 5b maatregelen 
BELG(QUE/BELG IE 
DANMARK 
DEUTSCHLAND 
ELLAS 
ESPANA 
FRANCE 
IRELAND 
ITALIA 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
PORTUGAL 
UNITED KINGDOM 300,865 
386,019 
64,111 
233,082 
286,604 
338,806 
68,338 15,876 
3,417 
20,676 
29,379 
71,458 
56,837 
10,920 
92,560 4,292 
0,341 
17,757 
82,080 
104,432 
14,059 
17,348 
66,642 18,022 
23,202 
120,700 
91,275 
136,882 
202,747 
1,907 
48,048 
387,213 7,066 
3,104 
15,984 
9,080 
23,054 
7,606 
5,516 
18,695 2,466 
3,331 
13,114 
9,152 
4,497 
37,273 
1,895 
25,269 
0,587 
6,830 
7,668 
5,843 47,722 
33,395 
188,233 
310,017 
602,323 
437,210 
234,978 
593,122 
2,494 
88,663 
346,475 
639,292 
1,677,825 301,123 306,951 1,029,996 90,105 117,925 3,523,924 
Bron : Diensten van de Commissie. 
(1) Als omwisselingskoers voor de omzetting van de in ecu aangegeven verbintenissen geldt die van de dag 
waarop de Commissie de beslissing neemt. Het in hoofdstuk V, § 1 genoemde bedrag is gebaseerd op de 
wisselkoers van 1989. 
3 0 / 1 C / 9 C 
BIJLAGE NR IX-3 
(Hoofdstuk 5) 
UITVOERING VAN DE BEGROTING 
EOGFL ORIËNTATIE 
BETALINGSVERPLICHTING PER DOELSTELLING 19 8 9 
(x 1 min ecu) 
LID-STAAT Doelstelling 1 Doelstelling 5a Doelstelling 5b Overgangs­
maatregelen TOTAAL 
BELGIQUE/BELGIE 
DANMARK 
DEUTSCHLAND 
ELLAS 
ESPANA 
FRANCE 
IRELAND 
I TAL IA 
LUXEMBOURG 
NEDERLAND 
PORTUGAL 
UNITED KINGDOM 235,297 
149,390 
44,342 
121,737 
118,714 
179,395 
13,254 27,791 
17,294 
126,405 
33,961 
123,985 
99,686 
3,577 
20,663 
62,842 1,000 
4,915 
10,134 
9,995 
0,812 2,788 
0,750 
15,624 
1,305 
35,215 
1, 120 31,579 
17,294 
127, 155 
235,297 
203,890 
179,766 
121,737 
263,610 
3,577 
20,663 
179,395 
78,028 
TOTAAL 862, 129 516,204 26,856 56,802 1,461,991 
Bron : Diensten van de Commissie 
31/10/90 
ISSN 0254-1513 
COM(90)516def. 
DOCUMENTEN 
NL 01 
Catalogusnummer : CB-CO-90-543-NL-C 
ISBN 92-77-65470-8 
VERKOOPPRIJS tot 30 biz.: 3,50 ECU per 10 blz. meen 1^5 ECU 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg