1.INLEIDING

Afval afkomstig van de winning van delfstoffen vormt een zeer groot deel van de totale hoeveelheid afval die in de Europese Unie wordt geproduceerd (ongeveer 30 % in 2012, zie tabel in bijlage bij dit verslag). De verkeerde behandeling van dergelijk afval kan schadelijk zijn voor de menselijke gezondheid en het milieu en kan leiden tot ernstige ongevallen.

Richtlijn 2006/21/EG betreffende het beheer van afval van winningsindustrieën, hierna "de richtlijn", heeft tot doel de nadelige effecten op het milieu, in het bijzonder op water, lucht, bodem, fauna en flora en landschap, als gevolg van het beheer van afval van de winningsindustrieën, hierna "winningsafval", en de daaruit voortvloeiende risico’s voor de gezondheid van de mens te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken. De richtlijn heeft betrekking op het beheer van afval dat rechtstreeks afkomstig is van de prospectie, de winning, de behandeling en de opslag van mineralen en van de exploitatie van groeven.

Tijdens de twee opeenvolgende rapportageperiodes (van 1 mei 2008 tot en met 30 april 2011 en van 1 mei 2011 tot en met 30 april 2014) dienden lidstaten te zorgen voor de inwerkingtreding en uitvoering van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die nodig zijn om aan de richtlijn te voldoen. De richtlijn had uiterlijk op 1 mei 2008 moeten zijn omgezet. Na de beoordeling van de omzettingsmaatregelen door de Commissie bleek dat in veel gevallen de richtlijn ofwel onjuist ofwel slechts gedeeltelijk was omgezet. De Commissie heeft tweeëntwintig formele onderzoeken geopend. Er lopen momenteel vier rechtszaken met betrekking tot non-conformiteit.

In overeenstemming met artikel 22 van de richtlijn heeft de Commissie besluiten goedgekeurd om advies te verstrekken over of een interpretatie te geven van bepaalde aspecten van de richtlijn, of technische aspecten verder uit te werken. De ontwikkeling van technische richtsnoeren voor inspecties moet nog worden voltooid.

De Commissie en het Europees Comité voor Normalisatie (CEN) hebben eveneens bemonsteringswijzen en analysemethoden ontwikkeld, met name met betrekking tot artikel 22 van de richtlijn.

In 2008 keurde de Commissie het beknopt verslag goed van het referentiedocument met beste beschikbare technieken op het gebied van beheer van afvalgesteente en tailings afkomstig van mijnbouwactiviteiten.

2.RAPPORTAGE EN BEOORDELING

Krachtens artikel 18, lid 1, zijn lidstaten verplicht om de drie jaar op basis van een vragenlijst verslag uit te brengen bij de Commissie over de uitvoering van de richtlijn. In artikel 18, lid 1, is ook bepaald dat de Commissie een verslag over de uitvoering van de richtlijn moet publiceren op basis van de door de lidstaten ingediende verslagen.

Dit verslag heeft betrekking op de twee eerste rapportageperiodes, van 1 mei 2008 tot en met 30 april 2011 en van 1 mei 2011 tot en met 30 april 2014.

Krachtens artikel 18, lid 2, zijn de lidstaten tevens verplicht om elk jaar informatie te verstrekken over voorvallen die door exploitanten zijn gemeld en die waarschijnlijk een invloed hebben op de stabiliteit van afvalvoorzieningen, en over alle significante nadelige milieueffecten die bij de controle- en toezichtprocedures van afvalvoorzieningen aan het licht zijn gekomen. Krachtens artikel , lid 5, wordt de informatie die is vervat in een uit hoofde van de richtlijn verleende vergunning beschikbaar gesteld aan de bevoegde statistische diensten van de lidstaten en de EU, indien dat voor statistische doeleinden wordt verlangd.

Uit de beoordeling van de informatie die door de lidstaten in de eerste verslagperiode werd verstrekt, zijn duidelijk de beperkingen gebleken van het huidige driejarige rapportagesysteem, dat gericht is op het vaststellen van de maatregelen die de lidstaten nemen om de uitvoering van de richtlijn mogelijk te maken. De informatie in de verslagen van de lidstaten was niet toereikend voor de Commissie om de uitvoering van deze maatregelen in de praktijk te beoordelen.

Om een vollediger beeld te krijgen, werden daarom naast de nationale verslagen aanvullende informatiebronnen geraadpleegd. Deze informatiebronnen bevatten met name de gegevens waarover de Commissie beschikte over de te nemen maatregelen ten gevolge van ongevallen of bijna-ongevallen, en informatie uit andere algemene bronnen, zoals onderzoeksprojecten en websites van de nationale instanties.

De Commissie heeft onafhankelijke consultants ingeschakeld om haar ondersteuning te bieden bij het beoordelen van de beschikbare informatie.

De verslagen die door de lidstaten in de twee rapportageperiodes zijn verstrekt, zijn beoordeeld, ten eerste op de volledigheid en ten tweede om na te gaan of de maatregelen in de verslagen een alomvattende reeks van maatregelen vormen, zonder vooruit te lopen op de overeenstemming van deze maatregelen met de richtlijn of de werkelijke uitvoering ervan.

3.RAPPORTAGE OVER DE UITVOERING VAN DE RICHTLIJN IN DE LIDSTATEN

3.1.Voorzieningen van categorie A: kernbepalingen

Aangezien slechts een fractie van het winningsafval dat in de EU wordt geproduceerd een risico vormt voor het milieu of voor de menselijke gezondheid, voorziet de richtlijn in een systeem van gedifferentieerde verplichtingen voor het beheer van dit afval en voor de vergunningsprocedures voor voorzieningen.

In de richtlijn worden strengere verplichtingen opgelegd aan voorzieningen waar bij een ongeval een verhoogd risico is op gevolgen voor het milieu en de menselijke gezondheid. Deze staan bekend als voorzieningen van categorie A. Elf lidstaten hebben meegedeeld geen voorzieningen van categorie A binnen hun landsgrenzen te hebben.