NL    NL NL 
 
NL    NL  EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 14.12.2010 
SEC(2010) 1548 definitief 
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING 
 
Begeleidend document bij het  
 
Voorstel voor een  
VERORDENING VAN HET EUROP EES PARLEMENT EN DE RAAD 
betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de  erkenning en de tenuitvoerlegging van 
beslissingen in burgerlijke en handelszaken  
(Herschikking) 
  
{COM(2010) 748 definitief} 
{SEC(2010) 1547 definitief} 
 
NL    NL  
1. ACHTERGROND , RAADPLEGING EN DESKUNDIGHEID  
Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad be treffende de rechterlijke bevoegdheid, de 
erkenning en de tenuitvoerlegging van beslis singen in burgerlijke en handelszaken (de 
zogenaamde "Brussel I"-verordening), die in  maart 2002 in werking is getreden, is het 
fundament van de civielrechtelijk e samenwerking in de Europese Unie. Zij wijst het voor de 
beslechting van een grensoverschri jdend geschil bevoegde gerecht aan en zorgt voor de vlotte 
erkenning en tenuitvoerlegging va n in een andere lidstaat ge geven beslissingen. Hoewel de 
verordening over het algemeen een succes is, is uit de raadpleging van belanghebbenden en uit een aantal in opdracht van de Commissie uitgevoerde studie s gebleken dat een hervorming 
nodig is. In dezelfde geest wordt in het programma van Stockholm opgeroepen om de 
resterende belemmeringen voor de uitoefeni ng van rechten door burgers en ondernemingen 
weg te werken. 
Bij de voorbereiding van de herziening van de  verordening heeft de Commissie op grote 
schaal belanghebbenden geraadpleegd en gezoch t naar ruime externe deskundigheid. Zij nam 
in april 2009 een groenboek aan waarmee een openbare raadpleging werd gestart en gaf de opdracht voor in totaal vier studies over uiteenlopende kwesties van de hervorming. 
Empirische gegevens ter ondersteuning van de  voorbereiding van de effectbeoordeling 
werden verzameld via een andere externe studie en een enquête van het Europees 
toetsingspanel van het bedrijfsleven. De Co mmissie heeft ook twee belangrijke conferenties 
georganiseerd, een vergadering met nationale  deskundigen en twee vergaderingen met 
deskundigen inzake arbitrage. Een inter-dien stenstuurgroep binnen de Commissie heeft 
aanvullende opmerkingen gegeven.  
2. P
ROBLEEMSTELLING , DOELSTELLINGEN EN EVALUATIE VAN DE BELEIDSOPTIES  
2.1. HET VRIJE VERKEER VAN BESLISSINGEN  
2.1.1.  Probleemstelling en toepassingsgebied 
Een in een lidstaat gegeven rech terlijke beslissing is niet automatisch uitvoerbaar in een 
andere lidstaat, maar moet worden gevalideerd en uitvoerbaar worden verklaard in het kader 
van een speciale intermediaire gerechtelijke procedure, het zogenaamde "exequatur". Deze 
procedure is duur en tijdrovend. Gemiddeld kos t een dergelijke proced ure in de EU 2 200 
euro voor een eenvoudige zaak. Dat bedrag kan exponentieel stijgen voor complexere of 
betwiste zaken (tot ongeveer 12 700 euro). In de veronderstelling dat 25% van alle zaken 
complex zijn, bedragen de totale kosten va n exequaturprocedures in de EU meer dan 47 
miljoen euro per jaar. De termijn om een exequatur te verkrijgen varieert van enkele dagen tot verscheidene maanden en in zaken waarin een re chtsmiddel is ingesteld, tot twee jaar. In meer 
dan 90% van de gevallen is de procedure slechts een formaliteit omdat er geen gronden zijn om de erkenning en tenuitvoerlegging te weiger en; tegen beslissingen wordt niet vaak een 
rechtsmiddel ingesteld en een eventueel rechtsmiddel is zelden succesvol. De 
exequaturprocedure vergroot de complexiteit  van grensoverschrijd ende geschillen en 
ontmoedigt ondernemingen om grens overschrijdende handel te voeren. 
 
NL    NL 2.1.2.  Doelstellingen 
• De specifieke doelstelling  van dit onderdeel van het voorst el is echt vrij verkeer van 
rechterlijke beslissingen in alle burgerlijk e en handelszaken tot stand te brengen.  
2.1.3.  Geselecteerde beleidsopties 
• Beleidsoptie 1 : status-quo 
• Beleidsoptie 3:  het exequatur behouden maar somm ige verplichtingen van de eiser 
verlichten  
• Beleidsoptie 4A : de exequaturprocedure afschaffen en de nodige waarborgen invoeren om 
de rechten van verdediging te beschermen. Het exequatur zal echter worden behouden voor 
beslissingen in smaadzaken en bij proce dures voor collectieve schadevergoeding. 
2.1.4.  Analyse van de effecten van voorkeuroptie 4A: afschaffing van de 
exequaturprocedure en invoeri ng van de nodige waarborgen 
(a) Doeltreffendheid : deze optie zou de doelstelling om echt vrij verkeer van rechterlijke 
beslissingen in de Europese Unie tot st and te brengen, ten volle bereiken. (b) Belangrijkste 
effecten : (i) Economische effecten : de afschaffing van het exequatur zou de kosten en de 
vertraging die met de huidige exequaturproced ure verbonden zijn, wegwerken en zo zouden 
ondernemingen en burgers van de EU een groot  deel van de huidige kosten van bijna 48 
miljoen euro per jaar kunnen besparen. In he t overgrote deel van de zaken waarin de 
uitvoerbaarheid van een in den vreemde gegeve n beslissing niet door de verweerder wordt 
betwist, zou de eiser slechts minimale vertaa lkosten moeten dragen door de invoering van 
standaardformulieren; het zou dan immers niet m eer nodig zijn de volledige beslissing te laten 
vertalen. Alleen in complexe zaken zouden de  kosten van de vertaling van de volledige 
beslissing en de juridische kosten blij ven meespelen. Deze optie zou ook meer 
ondernemingen aanmoedigen, en in  het bijzonder kmo's, om gren soverschrijdende transacties 
te sluiten. Thans voert slechts 25% van de 20 miljoen Europese kmo's grensoverschrijdende handel; dat wil zeggen dat 15 miljoen kmo's hun zak elijke activiteiten naar andere lidstaten 
kunnen uitbreiden. 39% van die kmo's zou veel m eer geneigd zijn om grensoverschrijdende 
transacties te sluiten mocht de exequaturprocedur e worden afgeschaft. Zelfs al zou slechts een 
kwart daarvan dat ook werkelijk doen, zou dat 1,4 miljoen kmo's op de interne markt brengen. 
(ii) Grondrechten : de afschaffing van het exequatur zou gepaard gaan met procedurele 
waarborgen die ervoor zouden zorg en dat een beslissing die in gaat tegen het recht op een 
onpartijdig gerecht en de rechten van verd ediging, niet kan worden erkend of ten uitvoer 
gelegd. Deze optie zou dan ook in overeenste mming zijn met het Handvest en met name 
artikel 47. Aangezien de gronden die zo uden kunnen worden ingeroepen tegen de 
tenuitvoerlegging van in den vreemde gegeven beslissingen grotendeels overeenstemmen met 
die welke thans in de context van de exequa turprocedure kunnen worden ingeroepen, zou het 
niveau van de justitiële bescherming voor gr ensoverschrijdende procedures er niet op 
achteruitgaan in vergelij king met het status-quo. (iii) Financiële kosten : er zou sprake zijn 
van kosten voor de lidstaten aangezien beroep sjuristen zouden moeten worden vertrouwd 
gemaakt met nieuwe procedures. Deze kosten zouden minimaal zijn, mochten nationale waarborgprocedures worden vastgesteld naar het model van de procedures, vastgesteld op 
grond van Europese instrumenten, die het ex equatur voor bepaalde  soorten vorderingen 
hebben afgeschaft. Het voorstel zal ook een stan daardformulier bevatten dat als doel heeft de 
rechtstreekse tenuitvoerle gging te vergemakkelijken.  
 
NL    NL 2.1.5.  Vergelijking tussen de geselecteerd e opties en de voorkeuroptie 4A.  
Doelstellingen/effecten Optie 1 – Status-
quo Optie 3 – 
verlichting van 
verplichtingen 
voor eiser Optie 4A – 
afschaffing van 
exequatur 
Wegwerken van de resterende belemmeringen van het vrij verkeer van beslissingen 0 + ++ 
Economische effecten 0 + + 
Financiële kosten 0 – – 
Grondrechten 0 0 0 
 
2.2. DE WERKING VAN DE VERORDENING IN DE INTERNATIONALE 
RECHTSORDE  
2.2.1.  Probleemstelling  
• Thans zijn de bevoegdheidsregels van de vero rdening (op enkele uitzonderingen na) niet 
van toepassing wanneer de ve rweerder buiten de EU woonpl aats heeft; in die gevallen 
verwijst de verordening naar het nationale recht (de zoge naamde "residuele bevoegdheid"). 
Binnen de EU variëren de nationale bevoegdhe idsregels voor verweerders uit derde landen 
sterk tussen de lidstaten. In gevallen waarin de verweerde r buiten de Europese Unie 
woonplaats heeft 
• hebben Europese burgers en ondernemingen geen gelijke toegang tot de rechter, 
• gelden voor ondernemingen die transactie s aangaan in de interne markt ongelijke 
marktvoorwaarden die tot concur rentieverstoring  kunnen leiden, 
• is de handhaving van Europese wetgeving ter bescherming van zw akkere partijen (bv. 
consumenten, werknemers, verzekerden, enz.) niet gewaarborgd. 
2.2.2.  Doelstellingen 
• De specifieke doelstelling  is de verbetering van de toegang tot de rechter, de 
rechtszekerheid en de bescherming van EU- burgers en ondernemingen in geschillen die 
met derde staten verband houden.  
2.2.3.  Analyse van de geselecteerde beleidsopties 
• Beleidsoptie 1: status-quo  
• Beleidsoptie 3A: minimale harmonisatie van de bevoegdheidsregels (optie 3A)  
 
NL    NL • Beleidsoptie 4A: volledige harmonisatie van de bevoegdheidsregels  
2.2.4.  Analyse van de effecten van voorkeuropt ie 4A: volledige harmonisatie van de 
bevoegdheidsregels 
(a) Doeltreffendheid : De volledige harmonisatie van de bevoegdheidsregels zou de volledige 
en gelijke toegang tot de rechter in de EU waarborgen. De toegang tot de rechter zou ook 
volledig transparant zijn omdat alle regels ov er internationale bevo egdheid in één enkel 
document zouden worden geconsolideerd, de herziene verordening. Deze optie zou ook het kunstmatig onderscheid tussen in de EU gevesti gde en buiten de EU gevestigde verweerders 
doen verdwijnen. Dat onderscheid wordt in re cente EU-wetgeving, met name Verordening 
4/2009 over onderhoudsverplichtingen en he t voorstel van de Commissie voor een 
verordening over erfenissen en te stamenten niet meer gemaakt. b) Belangrijkste effecten: (i) 
Economische effecten: Deze optie zal ondernemingen in de EU meer mogelijkheden geven 
om in de EU een procedure in te leiden in plaats van daarbuite n. Dit zal voor de EU-
ondernemingen de gemiddelde kosten van een rechtszaak en de vertragingen doen dalen omdat een rechtszaak in de Europese rechts ruimte in het algemeen goedkoper en eenvoudiger 
is dan een rechtszaak in een land buiten de EU. Maatregelen in zake justitiële samenwerking 
ontbreken grotendeels in rela ties met derde landen en de geografische afstand van het 
bevoegde gerecht doet zeer waarschijnlijk de kost en om getuigen en partijen persoonlijk te 
laten verschijnen, stijgen. Bovendien zal ee n harmonisatie van de regels betreffende 
verweerders uit derde la nden de rechtszekerheid en de voorsp elbaarheid vergroten, hetgeen op 
zijn beurt voor de betrokken ondernemingen waarschijn lijk zal leiden to t kostenbesparingen. 
Het verbeterde juridische kader zou ook me er ondernemingen kunnen aanzetten tot het 
aangaan van grensoverschrijdende tr ansacties. Bovendien zou eventuele 
concurrentieverstoring die voortvloeit u it de verschillen tu ssen de nationale 
bevoegdheidsregels worden weggewerkt. Kmo's : elke kostenbesparing zou vooral gunstig 
zijn voor kmo's, die niet over dezelfde midde len beschikken om complexe internationale 
processen te voeren als grote ondernemingen. (ii) Financiële kosten : optie 4A zou minimale 
of geen financiële kosten voor de lidstaten meebrengen. (iii) Grondrechten : de volledige 
harmonisatie zou de toegang tot de rechte r voor zwakkere part ijen (consumenten, 
werknemers, enz.) conform de artikelen 38 en 47 van het Handvest verbeteren aangezien het 
hun de toegang tot een EU-gerech t in geschillen met niet-E U-verweerders zou waarborgen. 
Bovendien zou deze optie de volledige toega ng tot de rechter garanderen voor Europese 
ondernemingen in rechtszaken met verweerders uit derde landen. Het vaststellen van de forum 
necessitatis-regel zou ervoor zo rgen dat Europese ondernemingen toegang tot een EU-gerecht 
zouden krijgen in het geval waarin geen an der gerecht bevoegd is, dat het recht op een 
onpartijdig gerecht waarborgt. Ten slotte zou de instelling van een forum dat specifiek gericht 
is op niet-EU-verweerders de toegang tot de  rechter verbeteren voor ondernemingen uit 
lidstaten die thans in hun nationaal recht geen soortgelijke bepalingen hebben. (iii) Sociale 
effecten : deze optie zou ervoor zorgen  dat zwakkere partijen de hen door dwingende EU-
wetgeving verleende bescherming blijven genieten. (iv) Derde landen : de effecten van optie 
4A op niet-EU-landen zouden afhangen va n de inhoud van de geharmoniseerde 
bevoegdheidsregels. Tegen de voorgenomen vastst elling van de forum necessitatis-regel en 
een "gematigd exorbitante" bevoegdheidsregel  (bv. op grond van de plaats waar zich 
goederen bevinden op voorwaarde dat er een ve rband is met het geschil op het grondgebied) 
kan op diplomatiek niveau nauwelijks iets i ngebracht worden. De gevolgen voor derde landen 
zouden daarentegen positief zijn  aangezien de lidst aten in hun nationaal  recht niet langer 
gunstigere voorwaarden inzake de toegang tot de rechter zouden mogen behouden. Mochten 
de internationale onderhandelingen over een were ldwijd verdrag over rechterlijke beslissingen 
 
NL    NL worden hervat, dan zouden de gevolgen van de  herziening op de onderhandelingspositie van 
de EU evenzeer afhangen van de inhoud van de geharmoniseerde regels. Hoewel de 
onderlinge aanpassing van nationale regels op zich  in dat verband neutraal zou zijn, zou de 
precieze inhoud van de regels de onderhandelingspositie van de EU kunnen beïnvloeden. 
2.2.5.  Vergelijking tussen de opties en de voorkeuroptie 
Doelstellingen/effect
en Optie 1 Optie 3A Optie 4A 
Verbetering van de 
bescherming van EU-partijen in geschillen met verweerders van buiten de EU 0 + ++ 
Economische 
effecten 0 0 + 
Grondrechten 0 + + 
Gevolgen voor derde 
landen 0 0 0 of + 
 
2.3. FORUMKEUZEOVEREENKOMSTEN 
2.3.1.  Probleemstelling en toepassingsgebied 
De overgrote meerderheid van EU-ondernemi ngen die grensoverschrijdende handel voert, 
maakt gebruik van forumkeuzeovereenkomsten (b ijna 70% van alle ondernemingen en 90% 
van de grote ondernemingen).  
• De verordening geeft in beginsel uitvoeri ng aan forumkeuzeovereenkomsten, maar er is 
bezorgdheid geuit over het feit dat de doelt reffendheid van dergelijke overeenkomsten in 
de praktijk te lijden zou hebben onder misbruik  van procesrecht. Dat is te wijten aan het 
samenspel met een andere bepaling van de verordening, de zogenaamde litispendentieregel, die als doel heeft de situatie  te vermijden waarin twee gerechten in de 
EU gelijktijdig dezelfde zaak behandelen. Deze regel bepaalt dat het gerecht waar een geschil het laatst is aangebracht de uitspr aak moet aanhouden tot het gerecht waar het 
geschil het eerst is aangebracht, uitspr aak heeft gedaan. Een partij die de 
forumkeuzeovereenkomst wil omzeilen, kan de procedure voor het gekozen gerecht 
aanzienlijk vertragen wanneer zij de zaak eer st aanbrengt voor een (niet-bevoegd) gerecht 
in een land waar het gerechtelijk systeem relati ef traag is. In de laatste vijf jaar meldde 
7,7% van de ondernemingen dat hun contractue le tegenhanger het beding tot aanwijzing 
van het bevoegde gerecht niet heeft nageleefd.  
• Ook buiten de grenzen van de EU  moet de doeltreffendheid van 
forumkeuzeovereenkomsten worden gewaarbor gd. De EU heeft over een internationale 
overeenkomst onderhandeld, het Haags Verdrag inzake bedingen van forumkeuze, dat de 
 
NL    NL rechtszekerheid voor forumkeuzebedi ngen in b2b-verhoudingen verbetert; de 
ratificatieprocedure is aan de gang. De herzie ning van de verordening moet ervoor zorgen 
dat de aanpak van forumkeuzeovereenkomsten voor  situaties binnen de EU coherent is met 
die welke eventueel voor situaties buiten de  EU zal worden vastgesteld. Krachtens het 
Haags Verdrag moet het gerecht waar de zaak wordt aangebracht, maar die niet het 
gekozen gerecht is, de zaak afwijzen tenzij  een van de in het Verdrag vastgestelde 
uitzonderingen van toepassing is.  
2.3.2.  Doelstellingen  
De specifieke doelstelling  is de doeltreffendheid van de forumkeuzeovereenkomsten te 
verbeteren. De hervorming moet ook de ratificatie door de EU  van het Haags Verdrag inzake 
bedingen van forumkeuze vergemakkelijken.  
2.3.3.  Omschrijving van de geselecteerde beleidsopties 
• Beleidsoptie 1: status-quo.  
• Beleidsoptie 2: het gekozen gerecht vrijstellen van de verplichting om de uitspraak aan te 
houden  
• Beleidsoptie 3: het gekozen gerecht bij voorrang laten be slissen over zijn bevoegdheid 
2.3.4.  Analyse van de effecten van voorkeuroptie 3: het gekozen gerecht bij voorrang laten 
beslissen over zijn bevoegdheid 
(a) Doeltreffendheid in het kader van de doelstellingen : optie 3 zou het gebruik 
ontmoedigen van tactische preventieve vor deringen waarmee wordt gepoogd een geldige 
forumkeuzeovereenkomst te ondermijnen en dus ten volle de hi erboven beschreven 
doelstellingen bereiken (b) Belangrijkste effecten (i) Economische effecten : optie 3 zou de 
kosten en vertragingen wegwer ken die ondernemingen oplopen doordat hun partners te 
kwader trouw forumkeuzeovereenkomsten probere n te omzeilen. Deze optie zou wellicht ook 
een deel van de 30% ondernemingen die thans geen grensoverschrijdende handel voeren 
wegens de problemen die inherent zijn aan gr ensoverschrijdende geschillenbeslechting of 
schuldinvordering, aanmoedigen om dat wel te doen. Zij zou de rechtszekerheid voor 
ondernemingen vergroten en hun vertrouwen in  de doeltreffendheid van hun contractuele 
regelingen inzake geschillenbeslechting opdrijve n. Het nadeel van deze oplossing is dat zij 
kan leiden tot vertragingen in  gerechtelijke procedures wann eer het aangewezen gerecht de 
overeenkomst uiteindelijk als ongeldig beoord eelt (het gaat om slechts 1,1% van de 
ondernemingen per jaar) en de partijen hun gesc hil voor een ander gerecht moeten brengen. 
(ii) Financiële kosten : optie 3 zou slechts minimale u itvoeringskosten met zich brengen. (iii) 
Grondrechten : optie 3 zou ten volle uitwerking geve n aan de wil van de partijen bij een 
forumkeuzeovereenkomst. Dat zou de  situatie van de partijen aanzienlijk verbeteren op het 
gebied van de vrijheid van ondernemerschap, zo als bedoeld in artikel 16 van het Handvest. 
(iv) Internationale aspecten : optie 3 weerspiegelt de oploss ing van het Haags Verdrag. Net 
als in het verdrag is het belangrijk dat voorra ng wordt verleend aan het gekozen gerecht, dat 
met de behandeling van de zaak kan doorgaan, ook al  is de zaak daar het laatst aangebracht.  
2.3.5.  Vergelijking tussen de opties en de voorkeuroptie 
Doelstellingen/effect Optie 1 Optie 2 Optie 3 
 
NL    NL en Status-quo Vrijstelling van de 
verplichting om de 
uitspraak aan te 
houden Het gekozen gerecht 
bij voorrang laten 
beslissen 
De mogelijkheden tot misbruik uitsluiten 0 + ++ 
Economische 
effecten 0 + ++ 
Grondrechten 0 + ++ 
Internationale 
aspecten 0 + ++ 
 
2.4. WISSELWERKING TUSSEN DE VERORDENING EN ARBITRAGE  
2.4.1.  Probleemstelling  
Arbitrage is zeer belangrijk in de internationa le handel aangezien zij regelmatig door grote 
ondernemingen en multinationals wordt gebrui kt (ongeveer 63% van de grote Europese 
ondernemingen geeft de voorkeur aan arbitrag e boven gerechtelijke geschillenbeslechting). 
Arbitrage valt thans niet binnen de werkingssf eer van de Brussel I-verordening. Er werden 
moeilijkheden gemeld inzake de relatie tussen arbitrage en gerechtelijke procedures. Een partij die de geldigheid van een arbitrageovere enkomst betwist, kan met name aan het gerecht 
vragen om zich ook over het bodemgeschil uit te spreken. Dit kan le iden tot parallelle 
gerechtelijke en arbitrageprocedures met het risi co van tegenstrijdige uitkomsten wanneer de 
overeenkomst in een lidstaat als ongeldig word t beschouwd en in een an dere als geldig. Van 
deze situatie kan misbruik worden gemaakt door  justitiabelen die een arbitrageovereenkomst 
willen omzeilen. Dit probleem, dat in een recent arrest van het Hof van Justitie in de zaak 
West Tankers  naar voren kwam, heeft een negatie ve invloed op de doeltreffendheid van 
arbitrageovereenkomsten in de Europese Unie.  
2.4.2.  Doelstellingen  
De specifieke
 doelstelling van dit onderdeel van het voorstel is te zorgen voor een 
transparante en voorspelbare c oördinatie van gerechtelijke en  arbitrageprocedures, die de 
aantrekkelijkheid van de Europese Unie al s arbitrageplaats behoudt of verbetert.  
2.4.3.  Omschrijving van de geselecteerde beleidsopties 
• Beleidsoptie 1: status-quo  
• Beleidsoptie 2: uitbreiding van de uitsluiting van arbitr age uit de werkingssfeer  
• Beleidsoptie 3A: verbetering van de doeltreffendheid van 
arbitrageovereenkomsten. Deze optie zou im pliceren dat een gerecht waarbij een 
geschil over een arbitrageovereenkomst aa nhangig wordt gemaakt, zijn uitspraak 
 
NL    NL moet aanhouden wanneer de zaak bij een arbitragetribunaal of een gerecht van de 
plaats van arbitrage aanhangig is.  
2.4.4.  Analyse van de effecten van voorkeurop tie 3A: verbetering van de doeltreffendheid 
van arbitrageovereenkomsten.  
(a) Doeltreffendheid in het kader van de doelstellingen : deze beleidsoptie zou de hierboven 
beschreven doelstellingen volledig bereiken. Zij z ou de doeltreffendheid van 
arbitrageovereenkomsten waarborgen door het risico  op parallelle procedures uit te sluiten en 
de mogelijkheden inzake misbruik van procesr echt te beperken. Deze  optie zou er ook voor 
zorgen dat alle beslissingen die momenteel in de EU kunnen circuleren, dat zullen kunnen 
blijven doen. (b) Belangrijkste effecten  (i) Economische effecten : optie 3A zou het risico op 
misbruik van procesrecht uitsluiten, met de hierboven beschreven economische voordelen tot 
gevolg. Daarnaast zou optie 3A het risico op para llelle gerechtelijke en  arbitrageprocedures 
wegwerken en zo de aantrekkelijkheid van arbitr age in de EU en van Europese arbitragecentra 
aanzienlijk vergroten. (ii) Financiële kosten : wat optie 2 betreft, z ou de wijziging van de 
verordening voor de lidstaten slechts mini male uitvoeringskosten met zich brengen. (iii) 
Grondrechten : arbitrage zou effectiever en efficiënte r worden dan onder de opties 1 en 2, en 
dat zou zorgen voor een betere toegang van de partijen tot alternatieve  geschillenbeslechting. 
Daarnaast zou de optie de toegang tot de rechter verbeteren voor  ondernemingen die (te 
goeder trouw) een arbitrageove reenkomst willen aanvechten aangezien zij daarvoor een 
duidelijk en transparant juridi sch kader zou vaststellen als ook duidelijke regels om de 
rechtszekerheid te verbeteren en vertragingstact ieken te vermijden. De in artikel 47 van het 
EU-Handvest vastgestelde normen zullen met deze optie verder worden versterkt. Ten slotte 
zou worden gewaarborgd dat in de hele Unie de  wil van partijen maximaal effect krijgt, 
waardoor hun contractvrijheid en vrijheid van ondernemerschap, zoals bedoeld in artikel 16 
van het Handvest, worden bevorderd. (iv) Derde landen : de aantrekkelijkheid van arbitrage 
in de Europese Unie zou worden vergroot. 
2.4.5.  Vergelijking tussen de opties en de voorkeuroptie 
Doelstellingen/effecten Optie 1 
Status-quo Optie 2 
Uitbreiding van de 
uitsluiting Optie 3 
Verbetering van de 
doeltreffendheid 
Vrij verkeer van beslissingen 0  –  + 
Zorgen voor een 
doeltreffende arbitrage in de EU 0 + ++ 
Economische effecten 0 + + 
Grondrechten 0 + ++ 
3. NOODZAAK VAN EU- OPTREDEN (SUBSIDIARITEIT )  
De hierboven beschreven problemen in verband met het bestaan van de exequaturprocedure, 
het gebrek aan doeltreffendheid van forumkeu zeovereenkomsten en de wisselwerking tussen 
 
NL    NL arbitrage en de verordening worden veroor zaakt door bestaande EU-rechtsregels en kunnen 
alleen worden opgelost door maatregelen van de  Europese wetgever. De harmonisatie van de 
bevoegdheidsregels betreffende ni et-EU-verweerders is noodzakel ijk om op de interne markt 
gelijke concurrentievoorwaarden voor onderneminge n te creëren en om de door het EU-recht 
gewaarborgde rechten van "zwakkere partijen" afdwingbaar te maken. Deze doelstellingen 
kunnen niet door de lidstaten a lleen worden gerealiseerd.  
4. RECHTSGRONDSLAG  
De verordening is aangenomen op basis van ar tikel 61, onder c), en ar tikel 67, lid 1, van het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Geme enschap. Sinds de inwerkingtreding van het 
Verdrag van Lissabon is de rechtsgrondslag voor de  herziene verordening artikel 67, lid 4, en 
artikel 81, lid 2, onder a), c) en e), van het Verd rag betreffende de werking van de Europese 
Unie.  
5. EVENREDIGHEID VAN HET EU- OPTREDEN  
Het hierboven beschreven pakket voorkeur opties is in overeenstemming met het 
evenredigheidsbeginsel. De in het pakket voorkeuropties geplande wijzigingen gaan 
niet verder dan wat nodig is om de va stgestelde problemen aan te pakken. Zoals 
hierboven uiteengezet wegen de voordelen en de besparingen van de voorkeuropties 
ruimschoots op tegen de kosten en nadele n ervan. Het potentieel aan economische 
besparingen is aanzienlijk terwijl de fi nanciële kosten om de hervorming in de 
lidstaten uit te voeren, in het algemeen laag zijn. Het hervormingspakket kan het 
vertrouwen in de interne markt bevorderen en m eer ondernemingen en burgers 
aanmoedigen om grensoverschrijdende tran sacties aan te gaan, en zo de voordelen 
van de interne markt te benutten. Die grotere economische activiteit zou, in 
samenhang met de besparingen die de her vorming met zich brengt, burgers en 
ondernemingen helpen om de huidige financiële crisis te overwinnen.  
6. MONITORING EN EVALUATIE  
Om de vijf jaar zal de Commissie evaluatie verslagen opstellen over de toepassing van de 
verordening. Aangezien de meeste lidstaten thans niet systematisch statistische gegevens over de toepassing van de verordening verzamelen, zal de herziene verordening het vereiste 
bevatten om relevante in formatie te verstrekken, met name ov er het aantal keer dat gebruik is 
gemaakt van de bijzondere heroverwegingspr ocedures die zijn vastgesteld om de 
grondrechten van de verweerder te  waarborgen en over de uit komst van deze procedures.