Advies over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot vijfde aanpassing van de steunregeling voor katoen die bij het aan de Akte van Toetreding van Griekenland gehechte Protocol nr. 4 is ingesteld () (95/C 236/21)

De Raad heeft op 17 maart 1995 besloten, overeenkomstig de bepalingen van de artikelen 43 en 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over voornoemd voorstel.

De Afdeling voor landbouw en visserij, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 4 mei 1995 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Zarkinos.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 31 mei 1995 gehouden 326e Zitting (vergadering van 31 mei 1995) het volgende advies uitgebracht, dat met 91 stemmen vóór en 36 stemmen tegen, bij 17 onthoudingen, is goedgekeurd.

1. Algemene opmerkingen

1.1. Het Comité onderschrijft het voorstel van de Commissie tot handhaving van de huidige steunregeling voor de katoenproduktie, die erg belangrijk is voor de landbouwsector in bepaalde gebieden van de Europese Unie (Griekenland en Spanje). Een aanpassing van deze regeling waarbij het verschil in streef- en wereldmarktprijs wordt gecompenseerd, zou niet alleen nefaste gevolgen hebben voor de katoenteelt in de EU en het inkomen van de katoenproducenten, maar ook tot een daling van de kwaliteit van het katoen leiden.

1.2. Het Comité is niet ingenomen met het besluit van de Raad om het Comité alleen te raadplegen over het voorstel dat de verdeling van de gegarandeerde maximumhoeveelheid onder de twee producerende landen, Griekenland en Spanje, behelst.

1.3. Het Comité is van mening dat een raadpleging over een globale hervorming van de GMO voor katoen - waarvan sprake is in Commissiedocument COM (95) 35 def. - 95/0061 CNS - de Raad nuttige wenken en ideeën had kunnen opleveren, met name met betrekking tot de uitgaven voor de sector, de streefprijs, de regeling voor kleine producenten, de bepaling van de wereldmarktprijs, van het verkoopseizoen en van de wijze van betaling van de steun, de standaardkwaliteit en de verscherping van de controles.

2. Bijzondere opmerkingen

2.1. Overeenkomstig de protocollen 4 en 14 betreffende katoen, die bij de Toetredingsakte van resp. Griekenland en Spanje zijn gehecht, werd een steunregeling ingesteld ten einde :

- de katoenproduktie te ondersteunen in die gebieden waar zij voor de landbouweconomie van groot belang is;

- de producenten een billijk inkomen te verzekeren;

- de markt te stabiliseren dankzij een verbetering van de produktie- en afzetstructuur.

2.2. De Europese Unie heeft een groot tekort aan geëgreneerde katoen(vezels). Volgens EUROSTAT-gegevens werd in de periode 1991-1993 gemiddeld 296 000 ton geëgreneerde katoen geproduceerd, 107 000 ton uitgevoerd en 925 000 ton ingevoerd; het verbruik beloopt 1 114 000 ton. De zelfvoorzieningsgraad bedraagt dus 25 % (EU-12). Na de uitbreiding loopt de zelfvoorziening van de EU in geëgreneerde katoen terug tot minder dan 20 %.

2.3. De katoensector is van groot sociaal-economisch belang voor sommige gebieden van de EU. Zij verschaft werkgelegenheid aan ongeveer 150 000 gezinnen in de produktie en aan meer dan 100 000 personen in de secundaire sector (verwerking). In Griekenland bedroeg het aandeel van de katoensector in de agrarische eindproduktie in 1992 ca. 9,4 %, terwijl dit aandeel in bepaalde gebieden van Spanje (Andalousië) 4 % beloopt.

2.4. Katoen wordt op geïrrigeerde percelen verbouwd; de uitbreiding van de katoenteelt is de laatste jaren ten koste gegaan van andere soortgelijke geïrrigeerde teelten waarvoor produktiebeperkingen gelden, zoals maïs, suikerbieten, tabak en industrieel geteelde tomaten.

2.5. Het gebruik van meststoffen en bestrijdingsmiddelen bij de katoenteelt veroorzaakt niet meer milieuproblemen dan bij soortgelijke intensieve teelten het geval is. Overigens heeft katoen op milieugebied een positief imago want als belangrijkste textielvezel van plantaardige oorsprong wint het steeds meer veld op synthetische vezels. Om de milieuproblemen bij de katoenteelt evenwel zoveel mogelijk te beperken, is de Afdeling van mening dat de inspanningen in Griekenland ter bevordering van de biologische teelt, die bovendien meer arbeidskrachten dan de traditionele teelt vereist, moeten worden aangemoedigd en ondersteund. De EU dient producenten die op biologische teelt overgaan, specifieke financiële steun te geven.

2.6. Het grote tekort aan katoen in de EU, de te verwachten uitbreiding van de katoenteelt tot andere lid-staten van de EU, het grote sociaal-economische belang ervan voor bepaalde gebieden in de EU, het feit dat het hier om een non-foodprodukt gaat, en de toenemende vraag naar katoen op de wereldmarkt maken een verhoging van de gegarandeerde maximumhoeveelheid katoen in de EU noodzakelijk. Het Comité dringt erop aan dat de katoenteelt in het zuiden van de EU wordt aangemoedigd; dit is mogelijk via een regeling waarbij de huidige produktie zoniet geheel, dan toch vrijwel op hetzelfde peil wordt gehandhaafd. Het Comité pleit voor een totale gegarandeerde maximumhoeveelheid voor elk verkoopseizoen van 1 338 500 ton niet-geëgreneerde katoen bedraagt.

2.7. Het Comité is van mening dat de gegarandeerde maximumhoeveelheid billijk moet worden opgesplitst in nationaal gegarandeerde hoeveelheden op basis van de normale produktie van ieder land. De gegarandeerde maximumhoeveelheid komt dan voor Griekenland op 987 000 ton, en voor Spanje op 347 000 ton niet-geëgreneerde katoen. Voor Italië, dat tot 1991 in geringe mate katoen produceerde, kan de gegarandeerde maximumhoeveelheid op 3 000 ton, en voor Portugal op 1 500 ton worden vastgesteld.

2.8. Het Comité vindt dat de streefprijs op het huidige niveau moet blijven (122,51 ecu/kg). Om echter te voorkomen dat een overschrijding van de gegarandeerde maximumhoeveelheid (GMH) de uitgaven uit de hand doet lopen, kan volgens het Comité met een aan de overschrijding evenredige aanpassing van de streefprijs worden ingestemd. Zo zou bij overschrijding van de GMH met 10 % de streefprijs in de twee producerende landen worden verlaagd met een percentage dat gelijk is aan de helft van de procentuele overschrijding. In geval van overschrijding met meer dan 10 % moet in de lid-staat waar de overschrijding plaatsvindt, een aanvullende verlaging worden toegepast die overeenkomt met de helft van de procentuele overschrijding van de nationale gegarandeerde hoeveelheid. De aanvullende verlaging mag in geen geval meer dan 15 % bedragen. Een verlaging van de streefprijs is niet van toepassing op landen waarvan de werkelijke produktie van niet-geëgreneerde katoen niet meer dan 3 000 ton bedraagt.

2.9. Om bepaalde in het verleden vastgestelde misbruiken te vermijden, moeten volgens het Comité enerzijds de controles in de sector worden verscherpt en anderzijds de communautaire regels voldoende klaar en duidelijk worden vastgesteld, zodat geen misverstanden mogelijk zijn. Het voorstel van de Commissie voor verdere aanvullende controles aan de hand van opbrengstcoëfficiënten en een koppeling van de bebouwde oppervlakte aan de hoeveelheid niet-geëgreneerde katoen die de egreneringsbedrijven wordt toegeleverd, is een stap in de goede richting. Deze koppeling vormt een verscherping van de bestaande controles op de hoeveelheid geëgreneerde katoen die door de egreneringsbedrijven wordt geproduceerd. Ook de lid-staten moeten volgens het Comité strenger gaan controleren. Het moet voor iedereen duidelijk zijn dat het Comité elke vorm van onregelmatigheid of bedrog veroordeelt; dit gebeurt immers ten koste van de Gemeenschapsbegroting, van het produkt en uiteindelijk van het inkomen van de Europese producenten.

2.10. Het Comité is van mening dat de Commissie uiterlijk vóór het begin van het verkoopseizoen 1998/1999 de Raad een evaluatieverslag over de toepassing van de steunregeling voor katoen moet voorleggen. Indien dit verslag uitwijst dat aanpassingen van de regeling noodzakelijk zijn, kan de Raad, na raadpleging van het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité, hiertoe de nodige besluiten nemen.

Brussel, 31 mei 1995.

De voorzitter

van het Economisch en Sociaal Comité

Carlos FERRER

() PB nr. C 94 van 14. 4. 1995, blz. 4.

BIJLAGE bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité

1. Verworpen wijzigingsvoorstellen (art. 47, derde alinea, van het R.v.O.)

Tijdens de discussies werden de volgende wijzigingsvoorstellen verworpen :

Paragraaf 2.5

Toe te voegen :

"Een gedeelte van de steun zou speciaal moeten worden gereserveerd voor maatregelen ter bevordering en tenuitvoerlegging van programma's voor geïntegreerde plagenbestrijding in de katoenteelt, en voor een betere bescherming van de werkomgeving, de gezondheid en de veiligheid van de arbeiders in de katoenteelt. De lid-staten zouden jaarlijks verslag over de aanwending van deze middelen moeten uitbrengen."

Motivering

Wereldwijd werden problemen van resistentie tegen in de katoenteelt gebruikte bestrijdingsmiddelen vastgesteld; dit had een steeds groter gebruik van chemische produkten tot gevolg. Geïntegreerde bestrijding heeft dan ook nuttige resultaten opgeleverd met het oog op een beperking van bestrijdingsmiddelen in de katoenteelt, waarbij de EU alleen maar baat kan vinden. In het vijfde actieprogramma voor het milieu, in de communautaire wetgeving inzake gewasbeschermingsmiddelen en in het steunprogramma in het kader van Lomé dringt de Unie erop aan dat geïntegreerde bestrijding wordt aangemoedigd; ook in de UNCED-verklaringen wordt dit standpunt onderschreven. Goedkeuring van geïntegreerde bestrijding in de katoenteelt zou voor navolging in de andere sectoren kunnen zorgen.

Uitslag van de stemming

Stemmen vóór : 54, stemmen tegen : 57, onthoudingen : 12.

Paragraaf 2.8

De eerste zin van paragraaf 2.8 te schrappen en te vervangen door :

"De Commissie stelt voor de streefprijs voortaan op 110,73 ecu/100 kg vast te stellen. Indien wordt uitgegaan van een (door de Commissie voorgestelde) GMH van 947 000 ton en van een (door de Commissie geraamde) gemiddelde prijs op de wereldmarkt van 30,2 ecu/100 kg, komen de kosten op 756 miljoen ecu per jaar te liggen. Het Comité onderschrijft het voorstel van de Commissie om bij het vaststellen van de streefprijs ervoor te zorgen dat de totale steun aan de katoenproducenten op het niveau van 1992 blijft liggen."

Motivering

In het advies wordt een dermate belangrijk onderwerp als het niveau van de streefprijs in slechts één zin afgehandeld. Argumenten voor een ander voorstel dan dat van de Commissie worden niet aangereikt.

Indien wordt uitgegaan van de door de Commissie gemaakte (en in het ontwerp-advies niet betwiste) raming van een wereldmarktprijs van 30,2 ecu/100 kg, heeft een op de (in par. 2.6 van het advies voorgestelde) GMH toegepaste streefprijs, zoals bepaald in paragraaf 2.8, tot gevolg dat de kosten voor de steunregeling voor katoen voor de EU zouden oplopen tot 1,225 miljard ecu, d.i. 62 % meer dan door de Commissie is voorgesteld. Indien evenwel op de wereldmarkt een gemiddelde prijs van 65,3 kg/100 kg wordt bereikt - hetgeen niet erg waarschijnlijk is -, zou evenwel een streefprijs van 122,51 ecu/100 kg kunnen worden gehanteerd en zouden de totale kosten voor de EU op 756 miljoen ecu blijven liggen.

Uitslag van de stemming

Stemmen vóór : 50, stemmen tegen : 67, onthoudingen : 16.

Paragraaf 2.8

Gehele paragraaf 2.8 met uitzondering van eerste zin te schrappen en door de volgende nieuwe paragraaf 2.9 te vervangen :

"Voorgesteld wordt de streefprijs aan te passen om te voorkomen dat door overschrijding van de GMH de kosten uit de hand lopen. Bij overschrijding van de GMH met hoogstens 10 %, wordt de streefprijs in de producerende landen verlaagd met een percentage dat gelijk is aan de helft van de procentuele overschrijding. In geval van overschrijding met meer dan 10 % moet in de lid-staat waar de overschrijding plaatsvindt, een aanvullende verlaging, evenredig aan de overschrijding van de GMH, worden toegepast. Het Comité is van mening dat landen waarvan de werkelijke produktie van niet-geëgreneerde katoen niet meer dan 3 000 ton bedraagt, voor deze regeling niet in aanmerking komen."

Motivering

Door de in het advies voorgestelde bepaling dat de verlaging van de streefprijs als gevolg van overproduktie maximaal 15 % mag bedragen, komt de noodzakelijke controle van de EU-uitgaven te vervallen.

Uitslag van de stemming

Stemmen vóór : 52, stemmen tegen : 72, onthoudingen : 7.