lOMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(94) 477 def. 
Brussel, 03.11.1994 
94/ 0249(AVC) 
Voorstel 
voor een besluit van de Raad en de Commissie betreffende de sluiting van de Partnerschaps- en 
samenwerkingsovereenkomst tussen de liuropese Gemeenschappen en hun I.id-Staten, enei-
zijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds. 
(door de Commissie ingediend) 
Toelichting 
1. Het bijgaande voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie is het rechtsinstru­
ment voor de sluiting van de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de 
Europese Gemeenschappen en hun Lid-Staten, enerzijds, en de Republiek Moldavië, an­
derzijds. 
2. Nadat de Raad de onderhandelingsrichtsnoeren op 5 oktober 1992 had vastgesteld, werd 
in de loop van 1994 met de Republiek Moldavië onderhandeld. De Overeenkomst werd 
na twee onderhandelingsronden op 26 juli 1994 geparafeerd. 
3. De Overeenkomst heeft een gemengd karakter en bestrijkt terreinen waarvoor zowel de 
Gemeenschappen als de Lid-Staten bevoegd zijn; zij wordt gesloten voor een eerste perio­
de van tien jaar. 
De Overeenkomst brengt een politieke dialoog tot stand en heeft voorts betrekking op de 
handel in goederen, arbeidsvoorwaarden, vestiging en werking van ondernemingen, grens­
overschrijdend dienstenverkeer, betalings- en kapitaalverkeer, concurrentie, bescherming 
van intellectuele, industriële en commerciële eigendom, samenwerking inzake wetgeving, 
economische samenwerking, culturele samenwerking en financiële samenwerking. 
In de Overeenkomst is een bepaling opgenomen waardoor zij, ook unilateraal, kan worden 
opgeschort als geoordeeld wordt dat essentiële onderdelen van de Overeenkomst, 
namelijk eerbiediging van de democratische beginselen, de mensenrechten en de beginse­
len van de markteconomie, zijn geschonden. 
De Overeenkomst voorziet in een institutioneel kader voor de uitvoering ervan met een 
Samenwerkingsraad, een Samenwerkingscomité en een Parlementair Samenwerkingsco-
mité. 
In de Overeenkomst wordt verwezen naar de toekomstige totstandbrenging van een vrij­
handelszone. In 1998 worden de omstandigheden beoordeeld, teneinde vast te stellen of 
onderhandelingen over een vrijhandelsovereenkomst kunnen worden geopend. 
Er is een afzonderlijk protocol inzake samenwerking voor douanezaken. 
4. De Overeenkomst zal, wat de betrekkingen tussen de Gemeenschap en de Republiek Mol­
davië betreft, in de plaats komen van de op 18 december 1989 ondertekende Overeen­
komst tussen de Europese Gemeenschappen en de USSR inzake handel en commerciële 
en economische samenwerking. 
5. De drie Gemeenschappen (EG, EGA en EGKS) hebben uiteenlopende procedures voor de 
ondertekening en sluiting van de Overeenkomst. 
4 
Voor de sluiting van de Overeenkomst geldt het volgende: 
- de Raad sluit de Overeenkomst, met instemming van het Europees Parlement, namens 
de Europese Gemeenschap overeenkomstig de artikelen 113 en 235, in samenhang met 
artikel 228, lid 2 en lid 3, tweede alinea, van het EG-Verdrag door de bijgaande be­
sluiten goed te keuren; 
- de Commissie sluit de Overeenkomst namens de EGKS overeenkomstig artikel 95 van 
het EGKS-Verdrag, na raadpleging van het Raadgevend Comité en met de eenparige 
instemming van de Raad; 
- de Commissie sluit de Overeenkomst (namens de Europese Gemeenschap voor Atoom­
energie) nadat zij door de Raad is goedgekeurd overeenkomstig artikel 101, tweede 
alinea, van het Euratom-Verdrag. 
Gezien het gemengde karakter van de Overeenkomst, dient de sluiting van de Overeen­
komst door alle Lid-Staten te worden geratificeerd. 
6. De Commissie verzoekt de Raad, gelet op het bovenstaande, het bijgaande besluit goed te 
keuren. 
5 
Voorstel 
voor een besluit van de Raad en de Commissie betreffende de sluiting van de Partnerschaps- en 
samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun Lid-Staten, ener­
zijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds, 
(door de Commissie bij de Raad ingediend) 
6 
Besluit van de Raad en de Commissie 
van 
betreffende de sluiting van de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de 
Europese Gemeenschappen en hun Lid-Staten, enerzijds, en de Republiek Moldavie, 
anderzijds, 
(../.../EGKS, EG, EURATOM) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op de artike­
len 113 en 235, in samenhang met artikel 228, lid 2 en lid 3, tweede alinea, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, inzon­
derheid op artikel 101, tweede alinea, 
Gezien de instemming van het Europees Parlement, 
Overwegende dat de op ondertekende Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst 
tussen de Europese Gemeenschappen en hun Lid-Staten, enerzijds, en de Republiek Moldavië, 
anderzijds, dient te worden goedgekeurd; 
Na raadpleging van het Raadgevend Comité en met de eenparige instemming van de Raad, 
BESLUITEN: 
Artikel 1 
De Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en 
hun Lid-Staten, enerzijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds, alsmede het Protocol, de 
briefwisseling en de verklaringen worden namens de Europese Gemeenschap, de Europese Ge­
meenschap voor Kolen en Staal en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie goedge­
keurd. 
Deze teksten zijn aan dit besluit gehecht. 
7 
A& 
Artikel! 
1. Het standpunt dat de Gemeenschap in de Samenwerkingsraad zal innemen, wordt door de 
Raad, op voorstel van de Commissie, en, waar nodig, door de Commissie bepaald, telkens 
in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van de Verdragen tot oprichting 
van de Europese Gemeenschap, de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de 
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie. 
2. Overeenkomstig artikel 72 van de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst zit de 
Voorzitter van de Raad de Samenwerkingsraad voor en brengt hij het standpunt van de 
Gemeenschap naar voren. Een vertegenwoordiger van de Commissie zit het Samenwer-
kingscomité voor overeenkomstig zijn reglement van orde en brengt het standpunt van de 
Gemeenschap naar voren. 
Artikel 3 
De Voorzitter van de Raad verricht de in artikel 87a van de Overeenkomst bedoelde kennisge­
ving namens de Europese Gemeenschap. De Voorzitter van de Commissie verricht de bedoelde 
kennisgeving namens de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de Europese Gemeen­
schap voor Atoomenergie. 
Gedaan te Brussel, 
/»•* 
Slotakte 
De gevolmachtigden van: 
het KONINKRIJK BELGIË, 
het KONINKRIJK DENEMARKEN, 
de BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, 
de HELLEENSE REPUBLIEK, 
het KONINKRIJK SPANJE, 
de FRANSE REPUBLIEK, 
IERLAND, 
de ITALIAANSE REPUBLIEK, 
het GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG, 
het KONINKRIJK DER NEDERLANDEN, 
de PORTUGESE REPUBLIEK, 
het VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND, 
Verdragsluitende Partijen bij het Verdrag tot oprichting van de EUROPESE GEMEEN­
SCHAP, het Verdrag tot oprichting van de EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR KOLEN 
EN STAAL en het Verdrag tot oprichting van de EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR 
ATOOMENERGIE, 
hierna 'de Lid-Staten' te noemen, en van 
de EUROPESE GEMEENSCHAP, de EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOM­
ENERGIE en de EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR KOLEN EN STAAL, hierna 'de 
Gemeenschap' te noemen, 
enerzijds, en 
de gevolmachtigden van de REPUBLIEK MOLDAVIË, 
anderzijds, 
9 
/} 
bijeengekomen te ..., op ... negentienhonderd vierennegentig, voor de ondertekening van de 
Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst waarbij een partnerschap tot stand wordt ge­
bracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun Lid-Staten, enerzijds, en de Republiek 
Moldavië, anderzijds, hierna 'Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst' te noemen, 
hebben de volgende tekst aangenomen: 
de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst en het Protocol betreffende wederzijdse 
bijstand in douanezaken. 
De gevolmachtigden van de Lid-Staten en van de Gemeenschap en de gevolmachtigden van de 
Republiek Moldavië hebben de volgende gemeenschappelijke verklaringen aangenomen, die 
aan deze Slotakte zijn gehecht: 
Gemeenschappelijke verklaring betreffende artikel 3 bis van de Overeenkomst 
Gemeenschappelijke verklaring betreffende artikel 13 van de Overeenkomst 
Gemeenschappelijke verklaring betreffende artikel 14 van de Overeenkomst 
Gemeenschappelijke verklaring betreffende artikel 23 van de Overeenkomst 
Gemeenschappelijke verklaring betreffende artikel 24 van de Overeenkomst 
Gemeenschappelijke verklaring betreffende het begrip 'zeggenschap' in artikel 25, onder 
b), en artikel 36 van de Overeenkomst 
Gemeenschappelijke verklaring betreffende artikel 38 van de Overeenkomst 
Gemeenschappelijke verklaring betreffende artikel 87a van de Overeenkomst. 
De gevolmachtigden van de Lid-Staten en van de Gemeenschap en de gevolmachtigden van de 
Republiek Moldavië hebben tevens nota genomen van de volgende briefwisseling die aan deze 
Slotakte is gehecht: 
Briefwisseling tussen de Gemeenschap en de Republiek Moldavië met betrekking tot de 
vestiging van vennootschappen 
De gevolmachtigden van de Lid-Staten en van de Gemeenschap en de gevolmachtigden van de 
Republiek Moldavië hebben tevens nota genomen van de volgende briefwisseling die buiten het 
kader van de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst valt en aan deze Slotakte is ge­
hecht: 
Briefwisseling betreffende de gevolgen van de uitbreiding 
10 
'*1 
De gevolmachtigden van de Republiek Moldavië hebben tevens nota genomen van de volgende 
verklaring die aan deze Slotakte is gehecht: 
Eenzijdige verklaring van de Franse Republiek inzake de landen en gebieden overzee 
De gevolmachtigden van de Lid-Staten en van de Gemeenschap hebben tevens nota genomen 
van de volgende verklaring die buiten het kader van de Partnerschaps- en samenwerkingsover­
eenkomst valt en aan deze Slotakte is gehecht: 
Eenzijdige verklaring van Moldavië inzake de wijnsector 
De gevolmachtigden van de Republiek Moldavië hebben tevens nota genomen van de volgende 
verklaring die buiten het kader van de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst valt en 
aan deze Slotakte is gehecht: 
Eenzijdige verklaring van de Gemeenschap inzake technische bijstand in verband met het 
Stelsel van Algemene Preferenties 
Gedaan te ..., de .... negentienhonderd vierennegentig. 
Voor de Raad en de Commissie van de Europese Gemeenschappen: 
Voor de Republiek Moldavië: 
11 
PARTNERSCHAPS- EN SAMENWERKINGSOVEREENKOMST 
TUSSEN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN EN HUN LID-STATEN ENERZIJDS 
EN DE REPUBLIEK MOLDAVIË ANDERZIJDS 
HET KONINKRIJK BELGIË, 
HET KONINKRIJK DENEMARKEN, 
DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, 
DE HELLEENSE REPUBLIEK, 
HET KONINKRIJK SPANJE, 
DE FRANSE REPUBLIEK, 
IERLAND, 
DE ITALIAANSE REPUBLIEK, 
HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG, 
HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN, 
DE PORTUGESE REPUBLIEK, 
HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND, 
Verdragsluitende partijen bij het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en het Verdrag tot 
oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, 
hierna 'Lid-Staten' te noemen, en 
de EUROPESE GEMEENSCHAP, de EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR 
ATOOMENERGIE en de EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR KOLEN EN STAAL, 
hierna 'de Gemeenschap' te noemen, 
enerzijds, 
en de REPUBLIEK MOLDAVIË, 
anderzijds, 
U 
hierna 'partijen' te noemen, 
GELET op de banden tussen de Gemeenschap, haar Lid-Staten en de Republiek Moldavië, en 
hun gemeenschappelijke waarden, 
ERKENNENDE dat de Gemeenschap en de Republiek Moldavië deze banden wensen te ver­
stevigen en partnerschap en samenwerking tot stand willen brengen om te komen tot verster­
king en verbreding van de betrekkingen die in het verleden zijn aangeknoopt, inzonderheid bij 
de op 18 december 1989 ondertekende Overeenkomst tussen de Europese Economische Ge­
meenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en de Unie van Socialistische 
Sovjetrepublieken inzake handel en commerciële en economische samenwerking, 
GELET op de verbintenis van de Gemeenschap en haar Lid-Staten en van de Republiek Mol­
davië tot versterking van de politieke en economische vrijheden, die de grondslag van het 
partnerschap vormen, 
GELET op de verbintenis van de partijen tot bevordering van internationale vrede en veiligheid 
en de vreedzame oplossing van geschillen, alsmede tot samenwerking op dit gebied in het 
kader van de Verenigde Naties en de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa, 
GELET op de vaste verbintenis van de Gemeenschap en haar Lid-Staten en van de Republiek 
Moldavië tot volledige uitvoering van alle beginselen en bepalingen die zijn vervat in de Slot­
akte van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE), de 
slotdocumenten van de vervolgvergaderingen van Madrid en Wenen, het document van de 
CVSE-conferentie van Bonn betreffende economische samenwerking, het Handvest van Parijs 
voor een Nieuw Europa en het CVSE-document van Helsinki 1992, 'Uitdagingen van het 
Veranderingsproces', 
ERKENNENDE in dit verband dat steun voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territo­
riale integriteit van de Republiek Moldavië zal bijdragen tot de instandhouding van vrede en 
stabiliteit in Midden- en Oost-Europa en in Europa als geheel, 
BEVESTIGENDE het grote belang dat de Gemeenschap en haar Lid-Staten en de Republiek 
Moldavië hechten aan het Europees Energiehandvest en aan de Verklaring van de Conferentie 
van Luzern van april 1993, 
OVERTUIGD van het allesoverheersende belang van de beginselen van de rechtsstaat en eer­
biediging van de mensenrechten, inzonderheid de rechten van minderheden, de totstandbren­
ging van een meerpartijenstelsel met vrije en democratische verkiezingen, en economische 
liberalisering om een markteconomie tot stand te brengen, 
ERKENNENDE de inspanningen van de Republiek Moldavië om politieke en economische 
stelsels tot stand te brengen die de beginselen van de rechtsstaat en de mensenrechten eerbie­
digen, met inbegrip van de rechten van personen die tot minderheidsgroepen behoren, en 
erkennende dat in de Republiek Moldavië een meerpartijenstelsel bestaat met vrije democrati­
sche verkiezingen en dat de Republiek Moldavië voorziet in economische liberalisering, 
VAN OORDEEL ZIJNDE dat de volledige uitvoering van deze Partnerschaps- en samenwer­
kingsovereenkomst zowel zal afhangen van, als zal bijdragen tot de voortzetting en verwezen­
lijking van hervormingen in de Republiek Moldavië op politiek, economisch en juridisch vlak, 
en de invoering van de factoren die vereist zijn voor samenwerking, met name op grond van de 
conclusies van de CVSE-conferentie van Bonn, 
VERLANGENDE het proces van regionale samenwerking op de door deze Overeenkomst 
bestreken gebieden'met de buurlanden te stimuleren om welvaart en stabiliteit in deze regio te 
bevorderen, . 
VERLANGENDE regelmatige politieke dialoog over bilaterale en internationale vraagstukken 
van wederzijds belang tot stand te brengen en te bevorderen, 
REKENING HOUDENDE met het feit dat de Unie bereid is tot het ontplooien van economi­
sche samenwerking en tot het verlenen van passende technische bijstand, 
HERINNEREND aan het nut van de Overeenkomst voor het bevorderen van geleidelijke toe­
nadering tussen de Republiek Moldavië en een uitgestrekter gebied van samenwerking in Eu­
ropa en naburige regio's, en de geleidelijke integratie van de Republiek Moldavië in het open 
internationaal handelssysteem, 
GELET op de verbintenis van de partijen tot liberalisering van de handel op grond van de 
beginselen die zijn vervat in de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel, 
OP PRIJS STELLENDE EN ERKENNENDE het belang van de inspanningen die de Repu­
bliek Moldavië zich getroost om de overgang van een economie met staatshandel en centrale 
planning naar een markteconomie te bewerkstelligen, 
ZICH BEWUST ZIJNDE van de noodzaak verbetering te brengen in de voorwaarden voor 
bedrijfsleven en investeringen, en de voorwaarden voor, onder andere, de vestiging van onder­
nemingen, werknemers, het verrichten van diensten en kapitaalverkeer, 
ERVAN OVERTUIGD ZIJNDE dat deze Overeenkomst een nieuw klimaat zal scheppen voor 
de economische betrekkingen tussen de partijen, en vooral voor de ontwikkeling van handel en 
investeringen, die onontbeerlijk zijn voor economische herstructurering en technologische 
modernisering, 
VERLANGENDE nauwe samenwerking op het gebied van milieubescherming tot stand te 
brengen, gezien de onderlinge afhankelijkheid van de partijen op dit gebied, 
VERLANGENDE culturele samenwerking tot stand te brengen en de doorstroming van infor­
matie te verbeteren, 
ZIJN ALS VOLGT OVEREENGEKOMEN: 
Artikel 1 
Er wordt een partnerschap tot stand gebracht tussen de Gemeenschap en haar Lid-Staten, 
enerzijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds. Dit partnerschap heeft ten doel: 
- een passend kader voor de politieke dialoog tussen de partijen tot stand te brengen met het 
oog op de ontwikkeling van de politieke betrekkingen; 
- handel en investeringen en harmonische economische betrekkingen tussen de partijen te 
bevorderen en aldus hun duurzame economische ontwikkeling te stimuleren; 
- de grondslag te leggen voor samenwerking op wetgevings-, economisch, sociaal, financieel 
en cultureel gebied; 
- de inspanningen van de Republiek Moldavië om haar democratie te consolideren, haar 
economie te ontwikkelen en de overgang naar een markteconomie te voltooien, te onder­
steunen. 
TITEL I: ALGEMENE BEGINSELEN 
„ Artikel 2 
Eerbiediging van de democratische beginselen, de beginselen van het volkenrecht en de men­
senrechten, inzonderheid als vastgelegd in de Slotakte van Helsinki en het Handvest van Parijs 
voor een nieuw Europa, en de beginselen van de markteconomie, waaronder de beginselen die 
zijn opgenomen in de documenten van de CVSE-conferentie van Bonn, vormen de grondslag 
van het interne en externe beleid van de partijen en zijn een essentieel onderdeel van het part­
nerschap en van deze Overeenkomst. 
Artikel 3 
De partijen zijn van oordeel dat het voor de toekomstige welvaart en stabiliteit van het gebied 
van de voormalige Sovjetunie noodzakelijk is dat de nieuwe onafhankelijke staten die als ge­
volg van de ontbinding van de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken zijn ontstaan (hierna 
'Onafhankelijke Staten' te noemen), de onderlinge samenwerking in stand houden en ontwik­
kelen overeenkomstig de beginselen van de Slotakte van Helsinki en het volkenrecht en in een 
geest van goede nabuurschap en alles in het werk stellen om dit proces te stimuleren. 
Artikel 3 bis 
De partijen verbinden zich ertoe ontwikkelingen in het kader van de desbetreffende titels van 
deze Overeenkomst, in het bijzonder titel III en artikel 37a, vooral wanneer Moldavië verder 
gevorderd is in het economisch hervormingsproces, te bekijken met het oog op het tot stand 
brengen van een vrijhandelszone. De Samenwerkingsraad kan de partijen aanbevelingen met 
betrekking tot ontwikkelingen op dit gebied doen. Aan deze ontwikkelingen wordt slechts 
uitvoering gegeven op grond van een overeenkomst tussen de partijen in overeenstemming met 
hun onderscheiden procedures. De partijen plegen in 1998 overleg om na te gaan of de om­
standigheden, inzonderheid met betrekking tot de vorderingen van Moldavië op het gebied van 
marktgerichte economische hervormingen en de op dat ogenblik aldaar geldende economische 
voorwaarden, van dien aard zijn dat kan worden begonnen met onderhandelingen over de 
totstandbrenging van een vrijhandelszone. 
Artikel 3 ter 
De partijen verbinden zich ertoe samen, in onderlinge overeenstemming, na te gaan welke 
wijzigingen eventueel in een onderdeel van de Overeenkomst dienen te worden aangebracht in 
verband met gewijzigde omstandigheden, inzonderheid de situatie als gevolg van de toetreding 
van de Republiek Moldavië tot de GATT. Het eerste onderzoek vindt plaats drie jaar na de 
inwerkingtreding van de Overeenkomst, of wanneer de Republiek Moldavië overeenkomstslui­
tende partij bij de GATT wordt, indien dat eerder plaatsvindt. 
TITEL II: POLITIEKE DIALOOG 
Artikel 4 
Er wordt een regelmatige politieke dialoog tot stand gebracht tussen de partijen, die zij voor­
nemens zijn te ontwikkelen en te intensiveren. Deze dialoog begeleidt en consolideert het 
proces waarbij de Gemeenschap en de Republiek Moldavië nader tot elkaar komen, onder­
steunt de politieke en economische veranderingen die in Moldavië aan de gang zijn en draagt 
bij tot de totstandkoming van nieuwe vormen van samenwerking. De politieke dialoog strekt 
ertoe 
- de banden van de Republiek Moldavië met de Gemeenschap, en aldus met de gemeenschap 
van democratische naties, te versterken; de economische convergentie die door middel van 
deze Overeenkomst wordt bewerkstelligd, zal leiden tot hechtere politieke betrekkingen; 
- de standpunten over internationale vraagstukken van wederzijds belang nader tot elkaar te 
brengen en aldus meer veiligheid en stabiliteit te bewerkstelligen; 
- ervoor te zorgen dat de partijen streven naar samenwerking voor aangelegenheden op het 
gebied van de versterking van stabiliteit en veiligheid in Europa, de naleving van de de­
mocratische beginselen, de eerbiediging en bevordering van de mensenrechten, vooral die 
van minderheden, waarbij zo nodig overleg wordt gepleegd over de betrokken aangelegen­
heden. 
Artikels 
Op ministerieel niveau vindt een politieke dialoog plaats in het kader van de krachtens artikel 
71 opgerichte Samenwerkingsraad, als wel bij andere gelegenheden waartoe onderling overeen 
wordt gekomen. 
Artikel 6 
De partijen voorzien in andere procedures en regelingen voor politieke dialoog, met name in de 
volgende vormen: 
- regelmatige vergaderingen tussen vertegenwoordigers van de Republiek Moldavië en ver­
tegenwoordigers van de Gemeenschap; 
- het optimaal gebruik maken van alle diplomatieke kanalen tussen de partijen, met inbegrip 
van passende contacten op bilateraal en multilateraal vlak, onder meer bij de Verenigde 
Naties, vergaderingen van de CVSE en elders; 
- het uitwisselen van informatie over aangelegenheden van wederzijds belang met betrekking 
tot de politieke samenwerking in Europa; 
- alle andere middelen die bijdragen tot het consolideren en ontwikkelen van de politieke 
dialoog. 
Artikel 7 
Op parlementair niveau vindt de politieke dialoog plaats in het kader van het krachtens artikel 
76 van de Overeenkomst opgerichte Parlementair Samenwerkingscomité. 
TITEL III: HANDEL IN GOEDEREN 
Artikel 8 
1. De partijen passen ten aanzien van elkaar de meestbegunstigingsclausule toe op alle gebie­
den die verband houden met: 
- douanerechten en heffingen bij invoer en bij uitvoer, met inbegrip van de wijze van 
invordering van dergelijke rechten en heffingen, 
- bepalingen betreffende douaneafhandeling, doorvoer, opslag in entrepot en overslag 
van goederen, 
- belastingen en alle andere interne heffingen die rechtstreeks of onrechtstreeks op de 
ingevoerde goederen van toepassing zijn, 
- wijzen van betaling en overdracht van de betaalde bedragen, 
- voorschriften met betrekking tot verkoop, aankoop, vervoer, distributie en gebruik van 
goederen op de binnenlandse markt. 
2. De bepalingen van lid 1 zijn niet van toepassing op: 
a) voordelen die met het oog op de oprichting van een douane-unie of vrijhandelszone of 
na de oprichting van een dergelijke unie of zone worden toegekend; 
b) voordelen die aan bepaalde landen worden toegekend overeenkomstig de Algemene 
Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel en andere internationale regelingen ten 
gunste van ontwikkelingslanden; 
c) voordelen die aan buurlanden worden toegekend teneinde het grensverkeer te verge­
makkelijken. 
De bepalingen van lid 1 en van artikel 9, lid 2, zijn gedurende een overgangsperiode die eindigt 
op de datum waarop de Republiek Moldavië partij wordt bij de GATT of, indien dit vroeger is, 
op 31 december 1998, niet van toepassing op de in bijlage I bedoelde voordelen die door de 
Republiek Moldavië worden toegekend aan andere Onafhankelijke Staten met ingang van de 
dag voorafgaande aan de datum waarop de Overeenkomst in werking treedt. 
Artikel 9 
1. De partijen zijn het erover eens dat het beginsel van de vrije doorvoer van goederen een 
essentiële voorwaarde is voor het bereiken van de doelstellingen van deze Overeenkomst. 
2. Met het oog hierop waarborgt elke partij de vrije doorgang over zijn grondgebied van 
goederen die herkomstig zijn uit of bestemd zijn voor het douanegebied van de andere 
partij 
3. De in artikel V, leden 2, 3, 4 en 5 van de GATT vastgestelde regels zijn tussen de twee 
partijen van toepassing. 
4. De bepalingen van dit artikel doen geen afbreuk aan de tussen de partijen overeengekomen 
bijzondere regelingen voor specifieke sectoren, zoals vervoer, of produkten. 
Artikel 10 
Onverminderd de rechten en verplichtingen die voortvloeien uit internationale overeenkomsten 
betreffende de tijdelijke invoer van goederen die beide partijen binden, verleent elke partij de 
andere partij, in de gevallen en volgens de procedures die zijn vastgesteld in enige andere voor 
haar bindende internationale overeenkomst op dit gebied en overeenkomstig haar eigen wette­
lijke bepalingen ter zake, vrijstelling van invoerrechten en -heffingen op goederen die tijdelijk 
worden ingevoerd. Hierbij wordt rekening gehouden met de voorwaarden waaronder de uit 
een dergelijke overeenkomst voortvloeiende verplichtingen door de betrokken partij zijn 
aanvaard. 
Artikel 11 
Onverminderd het bepaalde in de artikelen 13, 16 en 17 en bijlage II van deze Overeenkomst, 
en in de artikelen 77, 81, 244, 249 en 280 van de Akten van Toetreding van Spanje en Portugal 
tot de Europese Gemeenschap worden bij de invoer van goederen van oorsprong uit Moldavië 
en de Gemeenschap in respectievelijk de Gemeenschap en Moldavië geen kwantitatieve 
beperkingen toegepast. 
Artikel I Ibis 
1. De uit het grondgebied van een partij herkomstige produkten die op het grondgebied van 
de andere partij worden ingevoerd, worden direct noch indirect onderworpen aan enige 
interne belastingen of andere interne heffingen die hoger zijn dan die welke direct of indi­
rect op soortgelijke binnenlandse produkten van toepassing zijn. 
2. Voorts worden deze produkten niet minder gunstig behandeld dan soortgelijke nationale 
produkten ten aanzien van alle wetten, voorschriften en vereisten met betrekking tot hun 
verkoop op de binnenlandse markt, aanbieding ten verkoop, aankoop, vervoer, distributie 
of gebruik. De bepalingen van dit lid vormen geen beletsel voor de toepassing van gedif­
ferentieerde interne vervoerstarieven die uitsluitend gebaseerd zijn op de economisch ver­
antwoorde exploitatie van het vervoermiddel en niet op de nationaliteit van het produkt. 
Artikel liter 
De hierna volgende artikelen van de GATT zijn van overeenkomstige toepassing tussen de 
twee partijen. 
i) Artikel VII, leden 1, 2, 3, 4a, 4b, 4d en 5 
ii) Artikel VIII 
iii) Artikel IX 
iv) Artikel X. 
Artikel 12 
Goederen worden tegen marktgerelateerde prijzen tussen de partijen verhandeld. 
Artikel 13 
1. Wanneer een bepaald produkt op het grondgebied van een van de partijen wordt ingevoerd 
in dermate toegenomen hoeveelheden en onder voorwaarden die ernstige schade 
toebrengen of dreigen toe te brengen aan de eigen producenten van soortgelijke of 
rechtstreeks concurrerende produkten, dan kan de benadeelde partij passende maatregelen 
nemen met inachtneming van de hierna volgende procedures en voorwaarden. 
2. Voor zij maatregelen nemen, of, in de gevallen waarin artikel 4 van toepassing is, zo 
spoedig mogelijk nadat zij maatregelen hebben genomen, verstrekken de Gemeenschap of 
de Republiek Moldavië, al naargelang van het geval, het Samenwerkingscomité alle rele­
vante informatie teneinde dit in staat te stellen een voor beide partijen aanvaardbare oplos­
sing te zoeken. 
3. Indien, na dit overleg, de partijen niet binnen 30 dagen nadat de kwestie naar het Samen-
werkingscomité is verwezen een akkoord bereiken over maatregelen om het probleem op 
te lossen, dan kan de partij die om het overleg heeft verzocht maatregelen ter beperking 
van de invoer van de betrokken produkten nemen in de mate en voor de tijd die nodig zijn 
om de schade te voorkomen of te verhelpen of kan zij andere passende maatregelen 
nemen. 
4. In kritieke omstandigheden, waarin uitstel moeilijk herstelbare schade zou veroorzaken, 
kunnen de partijen maatregelen nemen voor het overleg heeft plaatsgevonden, op voor­
waarde dat onmiddellijk daarna een voorstel tot overleg wordt gedaan. 
5. Bij de keuze van de in het kader van dit artikel toe te passen maatregelen geven de over­
eenkomstsluitende partijen de voorkeur aan maatregelen die het bereiken van de doelstel­
lingen van deze Overeenkomst het minst in de weg staan. 
Artikel 14 
Niets in deze titel, inzonderheid artikel 13 daarvan, vormt een beletsel voor of heeft gevolgen 
voor het nemen door de partijen van anti-dumpingmaatregelen of compenserende maatregelen 
overeenkomstig artikel VI van de GATT, de Overeenkomst inzake de interpretatie en de toe­
passing van de artikelen VI, XVI en XXIII, van de GATT of aanverwante interne wetgeving. 
Elke partij verklaart zich bereid de door de andere partij naar voren gebrachte argumenten in 
verband met anti-dumping- of anti-subsidieprocedures te onderzoeken en de betrokken belang­
hebbenden in kennis te stellen van de belangrijkste feiten en overwegingen die aan de defini­
tieve beslissing ten grondslag zullen liggen. Voor definitieve anti-dumpingrechten en compen­
serende rechten worden ingesteld, doet de betrokken partij al het mogelijke om het probleem 
tot een constructieve oplossing te brengen. 
Artikel 15 
De Overeenkomst vormt geen beletsel voor verboden of beperkingen op de invoer, de uitvoer 
of de doorvoer van goederen die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de bescherming van de 
openbare zedelijkheid, de openbare orde en veiligheid, gezondheid en het leven van personen 
en dieren of het behoud van planten, de bescherming van natuurlijke hulpbronnen, de bescher­
ming van het nationaal artistiek, historisch of archeologisch erfgoed of uit hoofde van de be­
scherming van de intellectuele, industriële of commerciële eigendom, noch voor voorschriften 
betreffende goud en zilver. Deze verboden of beperkingen mogen echter geen middel tot wil­
lekeurige discriminatie, noch een verkapte beperking van de handel tussen de partijen bij de 
Overeenkomst vormen. 
Artikel 16 
Titel m is niet van toepassing op de handel in textielprodukten van de hoofdstukken 50 tot en 
met 63 van de Gecombineerde Nomenclatuur. De handel in deze produkten is geregeld bij een 
afzonderlijke overeenkomst die op 14 mei 1993 werd ondertekend en die voorlopig van 
toepassing is sedert 1 januari 1993. 
Artikel 17 
1. De handel in produkten die onder het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen­
schap voor Kolen en Staal vallen, wordt geregeld bij de bepalingen van deze titel IH, met 
uitzondering van artikel 11 daarvan. 
2. Er wordt een contactgroep voor kolen- en staalkwesties ingesteld bestaande uit vertegen­
woordigers van de Gemeenschap enerzijds en vertegenwoordigers van de Republiek Mol­
davië anderzijds. 
De contactgroep wisselt op gezette tijden informatie uit over alle problemen in verband 
met kolen- en staalprodukten die voor de partijen van belang zijn. 
Artikel 18 
De handel in kernmaterialen vindt plaats overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag tot 
oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie van toepassing. Zo nodig 
wordt deze geregeld bij een tussen de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en de 
Republiek Moldavië te sluiten bijzondere overeenkomst. 
TITEL rV: BEPALINGEN INZAKE HANDELSVERKEER EN INVESTERINGEN 
. Hoofdstuk I: Arbeidsvoorwaarden 
Artikel 19 
Onverminderd de in elke Lïd-Staat geldende wettelijke regelingen, voorwaarden en proce­
dures dragen de Gemeenschap en de Lid-Staten ervoor zorg dat onderdanen van de Repu­
bliek Moldavië die legaal tewerkgesteld zijn op het grondgebied van een Lid-Staat, wat 
werkomstandigheden, beloning en ontslag betreft niet op grond van nationaliteit worden 
gem^crimineerd ten opzichte van onderdanen van de Lid-Staten. 
Onverminderd de in Moldavië geldende wettelijke regelingen, voorwaarden en procedures 
draagt Moldavië ervoor zorg dat onderdanen van een Lid-Staat die legaal tewerkgesteld 
zijn op het grondgebied van Moldavië, wat werkomstandigheden, beloning en ontslag 
betreft niet op grond van nationaliteit worden gediscrimineerd ten opzichte van Moldavi-
sche onderdanen. 
Artikel 19bis 
10 
Coördinatie van de sociale zekerheid 
De partijen verbinden zich ertoe overeenkomsten te sluiten met het doel: 
i) onverminderd de in elke Lid-Staat geldende voorwaarden en bepalingen, regelingen te 
treffen voor de coördinatie van de stelsels van sociale zekerheid voor werknemers van 
Moldavische nationaliteit die legaal tewerkgesteld zijn op het grondgebied van een Lid-
Staat. Deze bepalingen zullen er met name in voorzien dat: 
- alle perioden waarin de vorengenoemde werknemers in de onderscheidene Lid-Staten 
verzekerd of tewerkgesteld waren of daadwerkelijk hebben verbleven worden samen­
gevoegd ten behoeve van de ouderdoms-, invaliditeits- en overlevingspensioenen en 
de ziektekostenverzekering van deze werknemers; 
- alle ouderdoms-, overlevings- en invaliditeitspensioenen en verzekeringen tegen ar­
beidsongevallen of beroepsziekten, met uitzondering van de premievrije prestaties, vrij 
overdraagbaar zijn tegen de koers waarin de wetgeving van de betrokken Lid-Staat of 
Lid-Staten voorziet; 
ii) onverminderd de voorwaarden en bepalingen welke in de Republiek Moldavië van toepas­
sing zijn, bepalingen vast te stellen die waarborgen dat werknemers die onderdanen zijn 
van een Lid-Staat en die legaal tewerkgesteld zijn in de Republiek Moldavië, de onder het 
tweede streepje van punt i) omschreven behandeling krijgen. 
11 
Artikel 19ter 
De overeenkomstig het bepaalde in artikel 19 te nemen maatregelen doen geen afbreuk aan de 
uit bilaterale overeenkomsten tussen de Republiek Moldavië en de Lid-Staten voortvloeiende 
rechten en verplichtingen wanneer deze overeenkomsten in een gunstiger behandeling van 
onderdanen van de Republiek Moldavië of de Lid-Staten voorzien. 
Artikel 20 
De Samenwerkingsraad gaat na welke gezamenlijke actie kan worden ondernomen om toezicht 
te houden op illegale immigratie, met inachtneming van het beginsel en de praktijk van weder­
toelating. 
Artikel 21 
De Samenwerkingsraad gaat na welke verbeteringen kunnen worden aangebracht in de werk­
omstandigheden van zakenlieden, rekening houdend met de internationale verbintenissen van 
de partijen, met inbegrip van die welke in het document van de Conferentie van Bonn van de 
CVSE zijn opgenomen. 
Artikel 22 
De Samenwerkingsraad doet aanbevelingen voor de tenuitvoerlegging van de artikelen 19, 20 
en 21. 
Hoofdstuk II: Bepalingen inzake de vestiging en de werking van ondernemingen 
Artikel 23 
1. a) De Gemeenschap en haar Lid-Staten kennen voor de vestiging van Moldavische 
ondernemingen op hun grondgebied geen minder gunstige behandeling toe dan die 
welke zij aan ondernemingen uit enig derde land toekennen, overeenkomstig hun 
wetgeving en bepalingen. 
b) Onverminderd de in bijlage IV genoemde voorbehouden kennen de Gemeenschap en 
haar Lid-Staten de op hun grondgebied gevestigde dochterondernemingen van Molda­
vische bedrijven, wat de werking daarvan betreft, geen minder gunstige behandeling 
toe dan die welke zij aan enig bedrijf uit de Gemeenschap toekennen, overeenkomstig 
hun wetgeving en bepalingen. 
c) De Gemeenschap en haar Lid-Staten kennen de op hun grondgebied gevestigde filialen 
van Moldavische bedrijven, wat de werking daarvan betreft, geen minder gunstige 
behandeling toe dan die welke zij aan filialen van bedrijven uit enig derde land toeken­
nen, overeenkomstig hun wetgeving en bepalingen. 
12 
2. a) Onverminderd de in bijlage V genoemde voorbehouden kent Moldavië voor de vesti­
ging van bedrijven uit de Gemeenschap op zijn grondgebied geen minder gunstige 
behandeling toe dan de meest voordelige behandeling die dit land aan zijn eigen onder­
nemingen of aan ondernemingen uit enig derde land toekent, overeenkomstig zijn 
wetgeving en bepalingen. 
b) Moldavië kent de op zijn grondgebied gevestigde dochterondernemingen en filialen 
van bedrijven uit de Gemeenschap, wat de werking daarvan betreft, geen minder 
gunstige behandeling toe dan de meest voordelige behandeling die het respectievelijk 
aan zijn eigen ondernemingen, filialen of respectievelijk aan ondernemingen en filialen 
uit enig derde land toekent, overeenkomstig zijn nationale wetgeving en bepalingen. 
3. De bepalingen van de leden 1 en 2 mogen door de op het grondgebied van een partij ge­
vestigde dochterondernemingen van ondernemingen uit de andere partij niet worden ge­
bruikt om de wetgeving en de voorschriften van de eerstgenoemde partij in verband met de 
toegang tot specifieke sectoren of activiteiten te ontduiken. 
Aan ondernemingen die op de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst in de 
Gemeenschap of in Moldavië gevestigd zijn, wordt de in de leden 1 en 2 bedoelde behan­
deling toegekend met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst 
en aan ondernemingen die zich na deze datum in de Gemeenschap of in Moldavië vestigen, 
met ingang van de datum van vestiging. 
Artikel 24 
1. Onverminderd het bepaalde in artikel 89 is artikel 23 niet van toepassing op het vervoer 
door de lucht, over binnenwateren en over zee. 
2. Wat evenwel de activiteiten van scheepvaartondernemingen op het gebied van het interna­
tionale vervoer over zee betreft, met inbegrip van het intermodale vervoer dat ten dele 
over zee plaatsvindt, biedt elke partij aan ondernemingen van de andere partij de mogelijk­
heid op haar grondgebied een handelsvertegenwoordiging in de vorm van dochteronder­
nemingen of filialen te vestigen, onder voorwaarden, wat de vestiging en de werking be­
treft, die niet minder gunstig zijn dan de meest voordelige voorwaarden die zij aan haar 
eigen ondernemingen of aan dochterondernemingen of filialen van ondernemingen uit enig 
derde land toekent. 
Deze activiteiten omvatten onder meer: 
a) het op de markt brengen en de verkoop vaiMnaritieme vervoersdiensten en aanverwan­
te diensten door rechtstreekse contacten met klanten, van prijsopgave tot facturering, 
ongeacht of deze diensten worden verricht of aangeboden door de dienstverlener zelf 
dan wel door dienstverleners waarmee de verkoper van de diensten een permanent 
handelsakkoord heeft; 
13 
b) aankoop en gebruik, voor eigen rekening of voor rekening van hun klanten (en de 
wederverkoop aan hun klanten) van alle vervoersdiensten en aanverwante diensten, 
met inbegrip van alle vormen van binnenlands vervoer, in het bijzonder over 
binnenwateren, over de weg en per spoor, die voor een geïntegreerde dienstverlening 
vereist zijn; 
c) voorbereiding van documentatie betreffende vervoersdocumenten, douanedocumenten 
of andere documenten in verband met de oorsprong en de aard van de vervoerde goe­
deren; 
d) het verschaffen van handelsinformatie, op enigerlei wijze, onder meer door middel van 
geautomatiseerde informatiesystemen en systemen voor elektronische gegevensuitwis­
seling (onverminderd alle niet-discriminatoire beperkingen op het 
telecommunicatieverkeer); 
e) het sluiten van enigerlei handelsovereenkomst, met inbegrip van participaties in onder­
nemingen en het in dienst nemen van plaatselijk aangeworven personeel (of, wanneer 
het buitenlands personeel betreft, met inachtneming van de desbetreffende bepalingen 
van deze Overeenkomst), met een in het betrokken land gevestigde scheepvaartonder­
neming; 
f) optreden namens ondernemingen, het organiseren van de afroep van aanvragen om 
scheepsruimte of, indien nodig, het overnemen van vracht. 
Artikel 25 
Voor de toepassing van deze Overeenkomst wordt verstaan onder: 
a) 'onderneming uit de Gemeenschap' of'Moldavische onderneming': een overeenkomstig 
de wetgeving van respectievelijk een Lid-Staat of de Republiek Moldavië opgerichte 
onderneming die haar statutaire zetel, centrale administratie of belangrijkste 
handelsactiviteit op het grondgebied van respectievelijk de Gemeenschap of de Republiek 
Moldavië heeft. Indien een overeenkomstig de wetgeving van respectievelijk de 
Gemeenschap of de Republiek Moldavië opgerichte onderneming enkel haar statutaire 
zetel op het grondgebied van respectievelijk de Gemeenschap of de Republiek Moldavië 
heeft, wordt deze onderneming als een onderneming uit de Gemeenschap of als een 
Moldavische onderneming beschouwd indien uit haar transacties een werkelijke en 
permanente band tussen de economieën van respectievelijk de Lid-Staten of de Republiek 
Moldavië naar voren treedt; 
b) 'dochteronderneming': een onderneming waarover een andere onderneming daadwerkelijk 
zeggenschap heeft; 
c) 'filiaal' van een onderneming: een handelszaak zonder rechtspersoonlijkheid die kennelijk 
een permanent karakter bezit, zoals een agentschap van een moedermaatschappij, een 
eigen management heeft en over de nodige materiële voorzieningen beschikt om zakelijk 
overleg te voeren met derden, in dier voege dat laatstgenoemden, hoewel zij ervan op de 
hoogte zijn dat indien nodig er een rechtsverhouding zal bestaan met de 
moedermaatschappij waarvan het hoofdkantoor zich in het buitenland bevindt, geen 
rechtstreeks contact dienen te hebben met deze moedermaatschappij doch hun transacties 
kunnen afhandelen met de genoemde handelszaak die het vorengenoemde agentschap 
vormt; 
14 
d) 'vestiging': het recht van ondernemingen uit de Gemeenschap of uit Moldavië als bedoeld 
in artikel 25 onder a) economische activiteiten uit te oefenen door de oprichting van doch­
termaatschappijen en filialen in respectievelijk Moldavië en de Gemeenschap; 
e) 'transacties': het verrichten van economische activiteiten; 
f) 'economische activiteiten': activiteiten met een industrieel of commercieel karakter of 
activiteiten van personen die een vrij beroep uitoefenen. 
g) wat het internationale vervoer over zee betreft, met inbegrip van het intermodale vervoer 
dat ten dele over zee plaatsvindt, zijn de bepalingen van dit hoofdstuk en van hoofdstuk III 
eveneens van toepassing op onderdanen van de Lid-Staten of van Moldavië die buiten het 
grondgebied van respectievelijk de Gemeenschap of Moldavië gevestigd zijn en op buiten 
de Gemeenschap of Moldavië gevestigde scheepvaartmaatschappijen waarin onderdanen 
van respectievelijk de Gemeenschap of Moldavië een meerderheidsparticipatie hebben, 
indien de vaartuigen van deze scheepvaartmaatschappijen respectievelijk in die Lid-Staat of 
in Moldavië geregistreerd zijn overeenkomstig de respectieve wettelijke voorschriften van 
de Gemeenschap en Moldavië. 
Artikel 26 
1. Geen van de bepalingen van de Overeenkomst vormt voor de partijen een beletsel om be­
schermende maatregelen te nemen, onder meer ten behoeve van investeerders, deposito­
gevers, verzekeringnemers of personen aan wie een financiële dienstverlener een fiduciair 
recht verschuldigd is of teneinde de integriteit en de stabiliteit van het financiële systeem te 
waarborgen. Wanneer dergelijke maatregelen strijdig zijn met de bepalingen van de Over­
eenkomst mogen zij niet worden gebruikt als middel om de uit de Overeenkomst voort­
vloeiende verplichtingen van een partij te ontduiken. 
2. Geen van de bepalingen van deze Overeenkomst wordt op zodanige wijze geïnterpreteerd 
dat zij een partij ertoe verplicht informatie betreffende de zaken en de boekhouding van 
individuele klanten dan wel vertrouwelijke of gepatenteerde informatie te verstrekken die 
in het bezit is van overheidsinstanties. 
Artikel 27 
De bepalingen van deze Overeenkomst vormen voor een partij geen beletsel de maatregelen te 
nemen die zij noodzakelijk acht om te voorkomen dat de door haar genomen maatregelen in 
verband met de toegang van derde landen tot haar markten door middel van deze Overeen­
komst worden ontdoken. 
Artikel 28 
In afwijking van het bepaalde in hoofdstuk I van deze Titel heeft een op het grondgebied 
van Moldavië of de Gemeenschap gevestigde onderneming uit respectievelijk de Gemeen­
schap of Moldavië het recht, met inachtneming van de wetgeving van het gastland van 
vestiging, op het grondgebied van respectievelijk de Gemeenschap of Moldavië werkne­
mers die onderdanen zijn van de Lid-Staten van de Gemeenschap of van Moldavië in dienst 
15 
te nemen of deze door een van haar dochterondernemingen of filialen in dienst te laten 
nemen, mits dergelijke werknemers een sleutelpositie in de zin van lid 2 van dit artikel 
bekleden en zij uitsluitend door ondernemingen, dochterondernemingen of filialen 
tewerkgesteld worden. De geldigheidsduur van de verblijfs- en werkvergunningen van 
deze werknemers is beperkt tot de periode waarin zij als zodanig werkzaam zijn. 
2. Werknemers met een sleutelpositie die in dienst zijn van de vorengenoemde ondernemin­
gen, hierna 'organisaties' genoemd, zijn 'binnen de onderneming overgeplaatste personen' 
als omschreven onder c) van dit artikel van de hierna volgende categorieën, met dien 
verstande dat de organisatie een rechtspersoon is en de betrokkenen gedurende tenminste 
het onmiddellijk aan de overplaatsing voorafgaande jaar in dienst waren van deze organi­
satie of daarin partners (doch geen aandeelhouders met een meerderheidsparticipatie) wa­
ren: 
a) leden van het hogere kader van een organisatie die in de eerste plaats verantwoordelijk 
zijn voor het management van de organisatie, onder het algemene toezicht en de lei­
ding van de raad van bestuur of de aandeelhouders of daarmee gelijkgestelde 
personen. Deze personeelsleden 
- geven leiding aan de organisatie of een afdeling of onderafdeling daarvan; 
- houden toezicht op en controleren de werkzaamheden van andere 
toezichthoudende, hooggespecialiseerde of leidinggevende werknemers; 
- zijn persoonlijk bevoegd werknemers in dienst te nemen en te ontslaan of de in­
dienstneming of het ontslag van werknemers of andere maatregelen in het kader 
van het personeelsbeleid aan te bevelen. 
b) binnen een organisatie werkzame personen die beschikken over kennis die van wezen­
lijk belang is voor de dienstverlening van het bedrijf, de onderzoeksuitrusting, de 
technische werkzaamheden of het management. Afgezien van de voor het functioneren 
van de betrokken onderneming vereiste specifieke kennis, kan deze kennis bestaan in 
de bekwaamheid bepaalde werkzaamheden uit te voeren of een bepaald beroep uit te 
oefenen waarvoor specifieke technische vaardigheden vereist zijn, evenals, in voor­
komend geval, het lidmaatschap van een erkende beroepsgroep. 
c) een 'binnen de onderneming overgeplaatste persoon' is een natuurlijke persoon die 
voor een organisatie op het grondgebied van een partij werkzaam is en die tijdelijk 
wordt overgeplaatst in het kader van economische activiteiten op het grondgebied van 
de andere partij. De belangrijkste handelsactiviteit van de betrokken organisatie dient 
op het grondgebied van een partij plaats te hebben en de overplaatsing dient te ge­
schieden naar een dochteronderneming of filiaal van deze organisatie die 
respectievelijk dat op het grondgebied van de andere partij daadwerkelijk soortgelijke 
economische activiteiten verricht. 
16 
Artikel 30 
1. De partijen vermijden in zoverre mogelijk het nemen van maatregelen of het ontplooien 
van activiteiten die de voorwaarden voor de vestiging en de werking van ondernemingen 
uit de andere partij restrictiever maken dan op de dag voorafgaande aan de datum van 
ondertekening van de Overeenkomst het geval was. 
2. De bepalingen van dit artikel doen geen afbreuk aan die van artikel 36a: de omstandighe­
den waarop artikel 36a van toepassing is, worden uitsluitend geregeld door de bepalingen 
van dit artikel, met uitsluiting van elk ander artikel. 
3. In een geest van partnerschap en samenwerking en in het licht van de bepalingen van 
artikel 39 zal de regering van Moldavië de Gemeenschap kennis geven van door haar 
voorgestelde nieuwe wet- of regelgeving die de voorwaarden voor de vestiging of de wer­
king van dochterondernemingen of filialen van bedrijven uit de Gemeenschap in Moldavië 
restrictiever maakt dan op de dag voorafgaande aan de datum van ondertekening van de 
Overeenkomst het geval is. De Gemeenschap kan van Moldavië verlangen dat dit land haar 
deze wetsontwerpen of ontwerp-regelingen doet toekomen en behoudt zich het recht voor 
daarover in overleg te treden met Moldavië. 
4. Wanneer nieuwe wet- of regelgeving in Moldavië de voorwaarden voor de vestiging van 
bedrijven uit de Gemeenschap op het grondgebied van Moldavië en voor de werking van in 
Moldavië gevestigde dochterondernemingen en filialen van bedrijven uit de Gemeenschap 
restrictiever maakt dan op de dag voorafgaande aan de datum van ondertekening van de 
Overeenkomst het geval is, is dergelijke wet- of regelgeving gedurende de eerste driejaren 
volgende op de datum van inwerkingtreding van het desbetreffende besluit niet van toepas­
sing op de dochterondernemingen en filialen die op de datum van inwerkingtreding van dit 
besluit reeds in Moldavië gevestigd waren. 
Hoofdstuk III: Grensoverschrijdend dienstenverkeer tussen de Gemeenschap en 
Moldavië 
Artikel 31 
/ 1. De partijen verbinden zich overeenkomstig het bepaalde in dit hoofdstuk ertoe de nodige 
stappen te ondernemen om geleidelijk het grensoverschrijdend verlenen van diensten mo­
gelijk te maken door vennootschappen uit de Gemeenschap of uit Moldavië die zijn geves­
tigd op het grondgebied van een andere partij dan die van de persoon voor wie de diensten 
'" worden verricht, met inachtneming van de ontwikkeling van de dienstverlenende sectoren 
op het grondgebied van de partijen. 
2. De Samenwerkingsraad doet aanbevelingen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van 
lid 1 van dit artikel. 
17 
Artikel 32 
De partijen werken samen met het oog op de ontwikkeling van een marktgerichte dienstensec­
tor in Moldavië. 
Artikel 33 
1. De partijen verbinden zich tot het daadwerkelijk toepassen van het beginsel van 
onbeperkte toegang tot de internationale maritieme markt en het internationaal maritiem 
vervoer op commerciële basis. 
a) Bovenstaande bepaling doet geen afbreuk aan de rechten en verplichtingen die voort­
vloeien uit de gedragscode van de Verenigde Naties voor Lijn vaart conferences en 
voor de ene of de andere van de partijen bij deze Overeenkomst van toepassing zijn. 
De niet bij conferences aangesloten lijnvaartmaatschappijen kunnen vrij met een 
conference concurreren zolang zij zich aan het beginsel van eerlijke concurrentie op 
commerciële basis houden. 
b) De partijen bevestigen dat zij de vrije concurrentie beschouwen als een fundamentele 
noodzaak voor het handelsverkeer in droge en vloeibare bulkgoederen. 
2. De partijen verbinden zich ertoe bij de toepassing van de beginselen van lid 1 : 
a) vanaf het in werking treden van deze Overeenkomst geen bepalingen inzake vrachtver­
deling van bilaterale overeenkomsten tussen om het even welke Lid-Staat van de Ge­
meenschap en de voormalige Sovjetunie toe te passen; 
b) geen bepalingen inzake vrachtverdeling op te nemen in toekomstige bilaterale overeen­
komsten met derde landen, tenzij in die uitzonderlijke gevallen waarin de lijnvaart­
maatschappijen van de ene of de andere partij bij deze Overeenkomst anders geen reële 
kans zouden krijgen om aan het handelsverkeer van en naar het betrokken derde land 
deel te nemen; 
c) het opnemen van vrachtverdelingsregelingen in toekomstige bilaterale overeenkomsten 
betreffende het vervoer van droge en vloeibare buikladingen niet toe te staan; 
d) bij het in werking treden van deze Overeenkomst alle unilaterale maatregelen en ad­
ministratieve, technische en andere belemmeringen op te heffen die een beperkende of 
discriminerende invloed kunnen hebben op het vrij verrichten van diensten in het inter­
nationaal maritiem vervoer. 
18 
Onder meer verleent elke partij aan schepen welke door onderdanen of vennootschappen 
van de andere partij worden geëxploiteerd geen minder gunstige behandeling dan die welke 
zij aan haar eigen schepen verleent ten aanzien van de toegang tot voor het internationale 
handelsverkeer opengestelde havens, het gebruik van de infrastructuur en van de maritieme 
hulpdiensten van de havens evenals de daarmee verband houdende vergoedingen en 
kosten, douanefaciliteiten en toewijzing van aanlegplaatsen en installaties voor het laden en 
lossen. 
De onderdanen en vennootschappen van de Gemeenschap die voorzien in internationale 
maritieme vervoersdiensten kunnen onbelemmerd voorzien in de op het internationaal 
zeevervoer aansluitende diensten op de binnenwateren van Moldavië en vice versa. 
Artikel 3 3 bis 
Met het oog op een gecoördineerde ontwikkeling van het vervoer tussen de partijen in 
overeenstemming met hun commerciële behoeften kunnen de voorwaarden voor de 
wederzijdse toegang tot eikaars markten en het verlenen van diensten met betrekking tot het 
vervoer over de weg, per spoor en over de binnenwateren, en eventueel het luchtvervoer, 
worden vastgelegd in bijzondere overeenkomsten, waarover in voorkomend geval tussen de 
partijen na het in werking treden van deze Overeenkomst overeenkomstig artikel 85 wordt 
onderhandeld. 
Hoofdstuk IV: Algemene bepalingen 
Artikel 34 
1. De bepalingen van deze titel worden toegepast behoudens beperkingen die 
gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de openbare orde, de openbare veiligheid en de 
volksgezondheid. 
2. Zij zijn niet van toepassing op de werkzaamheden die op het grondgebied van elke partij 
verband houden met de uitoefening van het openbaar gezag, zelfs indien deze slechts voor 
een bepaalde gelegenheid geschieden. 
Artikel 35 
Voor de toepassing van Titel IV van deze Overeenkomst weerhoudt geen van de bepalingen 
van de Overeenkomst de partijen ervan hun wetten en voorschriften betreffende toelating en 
verblijf, het verrichten van werk, arbeidsvoorwaarden, de vestiging van natuurlijke personen en 
het verrichten van diensten toe te passen, op voorwaarde dat zulks niet op zodanige wijze 
geschiedt dat de toepassing de voor een partij uit een specifieke bepaling van de Overeenkomst 
voortvloeiende voordelen teniet doet of beperkt. Deze bepaling doet geen afbreuk aan de toe­
passing van artikel 34. 
19 
Artikel 36 
Vennootschappen welke worden bestuurd door en de exclusieve eigendom zijn van Moldavi­
sche vennootschappen en communautaire vennootschappen gezamenlijk, komen eveneens in 
aanmerking voor de bepalingen van hoofdstukken II, III en IV van deze titel. 
Artikel 36a 
De in het kader van deze Overeenkomst door een partij aan de andere toegekende behandeling 
is met ingang van de termijn van een maand vóór het in werking treden van de daarop betrek­
king hebbende voorschriften van de GATS, met betrekking tot de sectoren of maatregelen 
waarop de GATS betrekking heeft, in geen enkel geval gunstiger dan die welke door bedoelde 
eerstgenoemde partij in het kader van de GATS en met betrekking tot om het even welke 
dienstensector, dienstensubsector en wijze van dienstverlening wordt toegekend. 
Artikel 36b 
Voor de toepassing van hoofdstukken II, III en IV van deze titel wordt geen rekening gehou­
den met de behandeling welke door de Gemeenschap, haar Lid-Staten of Moldavië wordt 
toegekend op grond van de verbintenissen welke in het kader van overeenkomsten inzake 
economische integratie overeenkomstig de beginselen van artikel V van de GATS zijn aange­
gaan. 
Artikel 36c 
1. De overeenkomstig de bepalingen van deze titel toegekende 
meestbegunstigingsbehandeling is niet van toepassing op de belastingvoordelen waarin de 
partijen voorzien of in de toekomst zullen voorzien in het kader van overeenkomsten ter 
voorkoming van dubbele belastingheffing of andere fiscale regelingen. 
2. Niets in deze titel kan worden uitgelegd als een beletsel voor het vaststellen of doen nale­
ven door de partijen van maatregelen ter voorkoming van belastingvlucht of -ontduiking 
overeenkomstig de belastingvoorschriften van overeenkomsten ter voorkoming van 
dubbele belastingheffing en andere fiscale regelingen, of de nationale fiscale wetgeving. 
3. Niets in deze titel kan worden uitgelegd als een beletsel voor de Lid-Staten of Moldavië 
om bij de toepassing van de desbetreffende bepalingen van hun fiscaal recht een onder­
scheid te maken tussen belastingplichtigen die zich niet in identieke situaties bevinden, 
vooral met betrekking tot hun woonplaats. 
20 
Artikel 36d 
Onverminderd de voorwaarden van artikel 28 kan geen van de bepalingen van hoofdstukken II, 
III en IV van deze Overeenkomst worden geïnterpreteerd als zou zij het recht verschaffen: 
- aan onderdanen van de Lid-Staten, respectievelijk Moldavië, zich op het grondgebied van 
Moldavië, respectievelijk de Gemeenschap, te begeven of daar te verblijven in ongeacht 
welke hoedanigheid en met name als aandeelhouder of partner, beheerder of werknemer 
van een vennootschap dan wel als verstrekker of ontvanger van diensten; 
- aan dochterondernemingen of filialen van Moldavische vennootschappen in de Gemeen­
schap tot het op het grondgebied van de Gemeenschap in dienst nemen of hebben van 
onderdanen van Moldavië; 
- aan dochterondernemingen of filialen van communautaire vennootschappen in Moldavië 
tot het op het grondgebied van Moldavië in dienst nemen of hebben van onderdanen van 
de Lid-Staten; 
- aan Moldavische vennootschappen dan wel dochterondernemingen of filialen van Moldavi­
sche vennootschappen in de Gemeenschap tot het namens of onder het toezicht van andere 
personen laten optreden van Moldavische onderdanen door middel van tijdelijke arbeids­
overeenkomsten; 
- aan communautaire vennootschappen dan wel dochterondernemingen of filialen van com­
munautaire vennootschappen in Moldavië tot het door middel van tijdelijke 
arbeidsovereenkomsten voorzien in arbeidskrachten welke onderdanen van Lid-Staten zijn. 
TITEL V: BETALINGS- EN KAPITAALVERKEER 
Artikel 37 
1. De partijen verbinden zich ertoe machtiging te verlenen tot alle betaalverrichtingen op de 
lopende rekening van de betalingsbalans in vrije convertibele valuta tussen inwoners van de 
Gemeenschap en van Moldavië welke betrokken zijn bij het verkeer van goederen, 
diensten of personen in overeenstemming met de bepalingen van deze Overeenkomst. 
2. Met betrekking tot de verrichtingen op de kapitaalrekening van de betalingsbalans worden 
vanaf de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst het vrije verkeer van kapitaal 
met betrekking tot directe investeringen in vennootschappen welke in overeenstemming 
met de wetten van het gastland zijn opgericht, en investeringen in overeenstemming met 
hoofdstuk II van deze titel IV, alsook de liquidatie of de repatriëring van die investeringen 
en van alle opbrengsten daarvan gegarandeerd. 
3. Onverminderd de leden 2 en 5 worden met ingang van de datum van inwerkingtreding van 
deze Overeenkomst geen nieuwe beperkingen gesteld op de valutatransacties in het kader 
van het kapitaalverkeer en de daarmee verband houdende betalingsverrichtingen tussen 
inwoners van de Gemeenschap en van Moldavië, en worden geen meer restrictieve regelin­
gen dan de bestaande vastgesteld. 
21 
De partijen raadplegen elkaar met het oog op de vergemakkelijking van andere 
kapitaalverrichtingen dan die bedoeld in lid 2 tussen de Gemeenschap en Moldavië gericht 
op de verwezenlijking van de doelstellingen van deze Overeenkomst. 
In het kader van dit artikel kan Moldavië, in afwachting van een volledige convertibiliteit 
van de munteenheid van Moldavië in de zin van artikel VIII van de Articles of Agreement 
van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), in uitzonderlijke omstandigheden deviezen-
beperkingen in verband met het verlenen of opnemen van financieel krediet op korte en 
middellange termijn toepassen, voor zover dergelijke beperkingen aan Moldavië voor het 
verlenen van zulk krediet worden opgelegd en op grond van de IMF-status van Moldavië 
zijn toegestaan. Moldavië past deze beperkingen op niet-discriminerende wijze toe. Zij 
dienen zodanig te worden toegepast dat zij de uitvoering van deze Overeenkomst zo 
weinig mogelijk verstoren. Moldavië doet aan de Samenwerkingsraad onverwijld 
mededeling van de invoering en van alle wijzigingen van dergelijke maatregelen. 
Onverminderd de leden 1 en 2 kunnen de Gemeenschap en Moldavië in uitzonderlijke 
omstandigheden, wanneer kapitaalverkeer tussen de Gemeenschap en Moldavië oorzaak is 
of dreigt te zijn van ernstige moeilijkheden voor de toepassing van het wisselkoersbeleid of 
het monetair beleid in de Gemeenschap of in Moldavië, elk voor zich vrijwaringsmaatre-
gelen nemen met betrekking tot het kapitaalverkeer tussen de Gemeenschap en Moldavië 
voor een periode van niet meer dan zes maanden, indien het volstrekt nodig is dergelijke 
maatregelen te nemen. 
TITEL VI: CONCURRENTIE, BESCHERMING VAN INTELLECTUELE, 
INDUSTRIËLE EN COMMERCIËLE EIGENDOM, HARMONISATIE VAN DE 
WETGEVING 
Artikel 37a 
1. De partijen komen overeen, hetzij door de toepassing van hun concurrentievoorschriften 
hetzij via andere methoden, te bewerkstelligen dat beperkingen van de concurrentie door 
ondernemingen of ten gevolge van overheidsmaatregelen, voor zover zij de handel tussen 
de Gemeenschap en Moldavië kunnen aantasten, ongedaan worden gemaakt of uit de weg 
worden geruimd. 
2. Met het oog op de verwezenlijking van de in lid 1 genoemde doelstellingen: 
2.1. zorgen de partijen ervoor dat zij voor het bestrijden van concurrentiebeperkingen 
door de onder hun rechtsbevoegdheid vallende ondernemingen over wetten beschik­
ken en op de naleving ervan toezien; 
2.2. zien de partijen af van het aan bepaalde ondernemingen of voor de produktie van 
goederen welke geen basisprodukten zijn zoals bedoeld in de Algemene Overeen­
komst betreffende Tarieven en Handel, dan wel voor dienstverlening toekennen van 
staatssteun welke de concurrentie vervalst of dreigt te vervalsen en in de mate dat de 
handel tussen de Gemeenschap en Moldavië daardoor wordt aangetast; 
22 
2.3. verstrekt de ene partij de andere op haar verzoek informatie over haar steunprogram­
ma's of over bepaalde afzonderlijke gevallen van staatssteun; er dient door de partijen 
geen informatie te worden verstrekt waarop wettelijke voorschriften inzake beroeps-
of bedrijfsgeheim van toepassing zijn; 
2.4. verklaren de partijen zich met betrekking tot de staatsmonopolies van commerciële 
aard, bereid vanaf het vierde jaar na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst 
erop toe te zien dat niet wordt gediscrimineerd tussen onderdanen van de partijen met 
betrekking tot de voorwaarden waaronder goederen worden aangeschaft of verkocht; 
2.5. verklaren de partijen zich met betrekking tot de overheidsondernemingen of onder­
nemingen waaraan de Lid-Staten van de Europese Unie of Moldavië exclusieve rech­
ten toekennen, bereid vanaf het vierdejaar na de inwerkingtreding van deze Overeen­
komst erop toe te zien dat geen maatregelen worden vastgesteld of in stand gehouden 
welke distorsies van de handel tussen de Gemeenschap en Moldavië tot gevolg heb­
ben die schadelijk zijn voor de respectieve belangen van de partijen; deze bepaling 
vormt geen juridische of feitelijke belemmering voor de vervulling van de aan der­
gelijke ondernemingen opgedragen bijzondere taken; 
2.6. kan de sub 2.4 en 2.5 genoemde periode in onderlinge overeenstemming tussen de 
partijen worden verlengd. 
3. Op verzoek van de Gemeenschap of Moldavië kan binnen het Samenwerkingscomité over­
leg plaatshebben over de in de leden 1 en 2 bedoelde beperkingen of distorsies van de 
concurrentie en over het doen naleven van de concurrentievoorschriften, met inachtneming 
van de wettelijke beperkingen betreffende de bekendmaking van gegevens, de vertrouwe­
lijkheid en het bedrijfsgeheim. Het overleg kan eveneens betrekking hebben op problemen 
in verband met de interpretatie van de leden 1 en 2. 
4. De partijen met ervaring op het gebied van de toepassing van de concurrentievoorschriften 
stellen alles in het werk om de andere partijen, op hun verzoek en binnen de grenzen van 
de beschikbare middelen, technische bijstand te verlenen met betrekking tot de uitwerking 
en tenuitvoerlegging van concurrentievoorschriften. 
5. Bovenstaande bepalingen doen op geen enkele wijze afbreuk aan de rechten van de 
partijen om afdoende maatregelen, en met name die bedoeld in artikel 14, te nemen met 
betrekking tot distorsies van de handel in goederen of diensten. 
Artikel 38 
In overeenstemming met de bepalingen van dit artikel en van bijlage III ziet Moldavië 
verder toe op de verbetering van de bescherming van intellectuele, industriële en commer­
ciële eigendomsrechten, teneinde tegen het einde van het vijfde jaar na de inwerkingtreding 
van de Overeenkomst te kunnen voorzien in een bescherming overeenkomend met die 
welke bestaat in de Gemeenschap, met inbegrip van doeltreffende middelen om dergelijke 
rechten af te dwingen. 
23 
2. Uiterlijk vijfjaar na de inwerkingtreding van de Overeenkomst treedt Moldavië toe tot de 
multilaterale overeenkomsten betreffende intellectuele, industriële en commerciële eigen­
domsrechten bedoeld in punt 1 van bijlage III waarbij de Lid-Staten van de Gemeenschap 
partij zijn of welke de facto door de Lid-Staten worden toegepast in overeenstemming met 
de desbetreffende bepalingen van die overeenkomsten. 
Artikel 39 
1. De partijen erkennen dat een belangrijke voorwaarde voor het versterken van de economi­
sche banden tussen Moldavië en de Gemeenschap de harmonisatie van de bestaande en 
toekomstige wetgeving van Moldavië met die van de Gemeenschap is. Moldavië doet het 
nodige om ervoor te zorgen dat zijn wetgeving geleidelijk in overeenstemming met die van 
de Gemeenschap wordt gebracht. 
2. De harmonisatie van de wetgeving omvat in het bijzonder de volgende terreinen: douane, 
vennootschapsrecht, bankwezen, vennootschapsboekhouding en -belasting, intellectuele ei­
gendom, bescherming van werknemers op de arbeidsplaats, financiële dienstverlening, con­
currentieregels, overheidsopdrachten, bescherming van de gezondheid en het leven van 
mensen, dieren en planten, milieu, consumentenbescherming, indirecte belastingen, techni­
sche voorschriften en normen, wetgeving en reglementering op nucleair gebied en vervoer. 
3. De Gemeenschap verstrekt Moldavië zo nodig technische bijstand bij de tenuitvoerlegging 
van deze maatregelen; die bijstand kan met name omvatten: 
- de uitwisseling van deskundigen, 
- het verstrekken van tijdige informatie, vooral over relevante wetgeving, 
- de organisatie van seminars, 
- opleidingsactiviteiten, 
- steun bij de vertaling van communautaire wetgeving in de desbetreffende sectoren. 
TITEL VII: ECONOMISCHE SAMENWERKING 
Artikel 41 
1. De Gemeenschap en Moldavië brengen een economische samenwerking tot stand die erop 
gericht is het economisch hervormings- en herstelproces en de duurzame ontwikkeling van 
Moldavië te bevorderen. Die samenwerking versterkt en ontwikkelt de economische ban­
den ten voordele van beide partijen. 
2. De beleidsmaatregelen en andere maatregelen worden ontworpen voor de 
totstandbrenging van economische en sociale hervormingen, en van de herstructurering 
van het economische systeem in Moldavië, en daarbij wordt uitgegaan van de voorwaarden 
voor het verkrijgen van duurzame resultaten en een harmonische sociale ontwikkeling en 
worden ook de milieu-aspecten volledig in de maatregelen geïntegreerd. 
24 
3. Met het oog hierop heeft de samenwerking in het bijzonder betrekking op de industriële 
activiteiten, het bevorderen en beschermen van de investeringen, overheidsopdrachten, 
normen en conformiteitsbeoordelingen, mijnbouw en grondstoffen, wetenschap en techno­
logie, onderwijs en opleiding, de landbouw en de agro-industriële sector, energie, het 
milieu, vervoer, ruimtetechnologie, telecommunicatie, financiële dienstverlening, het wit­
wassen van geld, monetair beleid, regionale ontwikkeling, de sociale sector, toerisme, het 
midden- en kleinbedrijf, informatie en communicatie, consumentenbescherming, douane, 
statistieken, economie en verdovende middelen. 
4. Er wordt speciale aandacht besteed aan maatregelen ter bevordering van de samenwerking 
tussen de Onafhankelijke Staten met het oog op een harmonische ontwikkeling van de 
regio. 
5. In voorkomend geval kunnen de economische samenwerking en de andere vormen van 
samenwerking waarin deze Overeenkomst voorziet, worden gesteund door technische 
bijstand van de Gemeenschap, met inachtneming van de op de technische bijstand in de 
Onafhankelijke Staten betrekking hebbende communautaire Raadsverordening, de in het 
kader van het indicatieve programma voor de technische bijstand van de Europese Ge­
meenschap aan Moldavië overeengekomen prioriteiten, en de vastgestelde coördinatie- en 
tenuitvoerleggingsprocedures. 
6. De Samenwerkingsraad doet aanbevelingen met betrekking tot de ontwikkeling van de 
samenwerking op de in lid 3 van dit artikel vermelde gebieden. 
Artikel 42 
Industriële samenwerking 
1. Bij de samenwerking wordt in het bijzonder de bevordering nagestreefd van: 
- ontwikkeling van commerciële banden tussen het bedrijfsleven aan beide zijden, met 
het oog op bijvoorbeeld de overdracht van technologie en know-how, 
- deelneming van de Gemeenschap aan het streven van Moldavië om zijn industrie te 
herstructureren en technisch te verbeteren, 
- verbetering van de bedrijfsvoering, 
- uitwerking van degelijke handelsvoorschriften en -praktijken, met inbegrip van marke-
tingmethoden voor produkten, 
- milieubescherming, 
- aanpassing van de structuur van de industriële produktie aan de normen van een mo­
derne markteconomie, 
- omschakeling van het militair-industrieel complex. 
2. De bepalingen van dit artikel laten de tenuitvoerlegging van de op ondernemingen toepas­
selijke concurrentievoorschriften van de Gemeenschap onverlet. 
25 
Artikel 43 
Bevordering en bescherming van investeringen 
1. Met inachtneming van de respectieve bevoegdheden van de Gemeenschap en de Lid-Staten 
is de samenwerking gericht op het creëren van een gunstig klimaat voor zowel binnen- als 
buitenlandse investeringen, met name via de totstandbrenging van betere voorwaarden 
voor de bescherming van investeringen, de overdracht van kapitaal en de uitwisseling van 
informatie over investeringsmogelijkheden. 
2. De samenwerking is in het bijzonder gericht op de volgende doelstellingen: 
- het door de Lid-Staten en Moldavië sluiten van de passende overeenkomsten voor de 
bevordering en bescherming van investeringen, 
- het door de Lid-Staten en Moldavië sluiten van de passende overeenkomsten ter voor­
koming van dubbele belastingheffing, 
- het tot stand brengen van gunstige voorwaarden voor buitenlandse investeringen in de 
Moldavische economie, 
- de vaststelling van stabiele en adequate handelswetten en -voorwaarden, en de uitwis­
seling van informatie over wettelijke en bestuursrechtelijke handelwijzen op investe­
ringsgebied, 
- de uitwisseling van informatie over investeringsmogelijkheden in de vorm van onder 
andere handelsbeurzen, tentoonstellingen, handelsweken en andere manifestaties. 
Artikel 44 
Overheidsopdrachten 
De partijen werken samen aan de vaststelling van voorwaarden voor de gunning via openbare 
en op concurrentie gebaseerde procedures van contracten voor het leveren van goederen en 
diensten, vooral door middel van aanbestedingen. 
Artikel 45 
Samenwerking op het gebied van normen en conformitéitsbeoordeling 
1. De samenwerking tussen de partijen is gericht op de aanpassing aan de internationaal 
overeengekomen criteria, beginselen en richtsnoeren inzake normen en conformiteitsbeoor-
deling. De te ondernemen acties dienen bevorderlijk te zijn voor de wederzijdse erkenning 
op het gebied van de conformiteitsbeoordeling en voor de verbetering van de kwaliteit van 
Moldavische produkten. 
26 
2. Hiertoe worden de volgende doelstellingen nagestreefd: 
- bevordering van nuttige samenwerking met op deze gebieden gespecialiseerde organi­
saties en instellingen, 
- bevordering van de toepassing van communautaire technische voorschriften en Euro­
pese normen en procedures voor conformiteitsbeoordeling, 
- de mogelijkheid praktische en technische informatie uit te wisselen met betrekking tot 
kwaliteitszorg. 
Artikel 46 
Mijnbouw en grondstoffen 
1. De partijen streven naar een uitbreiding van investeringen en handel op mijnbouw- en 
grondstoffengebied. 
2. De samenwerking heeft vooral betrekking op: 
- uitwisseling van informatie over de ontwikkelingen in de sectoren mijnbouw en non-
ferrometalen, 
- vaststelling varteen juridisch kader voor de samenwerking, 
- met de handel verband houdende aangelegenheden, 
- uitwerking van wettelijke en andere maatregelen op het gebied van de milieubescher­
ming, 
- opleiding, 
- veiligheid in de mijnindustrie. 
Artikel 47 
Samenwerking op het gebied van wetenschappen en technologie 
1. De partijen bevorderen de samenwerking op het gebied van civiel wetenschappelijk onder­
zoek en technologische ontwikkeling (OTO) op basis van het wederzijdse voordeel daar­
van, en met inachtneming van de omvang van de beschikbare middelen, van de nodige 
toegankelijkheid van hun respectieve programma's en van de passende regelingen voor een 
doeltreffende bescherming van de intellectuele, industriële en commerciële eigendomsrech­
ten (1ER). 
2. De samenwerking op het gebied van wetenschappen en technologie heeft betrekking op: 
- de uitwisseling van wetenschappelijke en technische informatie, 
- gezamenlijke OTO-activiteiten, 
- opleidingsactiviteiten en programma's ter bevordering van de mobiliteit ten behoeve 
van aan beide zijden bij OTO betrokken wetenschappers, onderzoekers en technici. 
27 
De activiteiten welke in het kader van de samenwerking betrekking hebben op onderwijs 
en/of opleiding, dienen plaats te hebben in overeenstemming met de bepalingen van artikel 
48. 
De partijen kunnen op basis van wederzijdse instemming kiezen voor andere vormen van 
samenwerking op wetenschappelijk en technologisch gebied. 
Bij de uitvoering van dergelijke samenwerkingsactiviteiten wordt bijzondere aandacht 
besteed aan de tewerkstelling elders van wetenschappers, ingenieurs, onderzoekers en 
technici die zich bezig hebben gehouden met onderzoek naar en/of de produktie van mas­
savernietigingswapens. 
De samenwerking waarop dit artikel betrekking heeft wordt ten uitvoer gelegd via afzon­
derlijke akkoorden waarvoor de onderhandelingen en de sluiting verlopen overeenkomstig 
de door elke partij vastgestelde procedures en waarin onder andere de passende IER-bepa-
lingen worden opgenomen. 
Artikel 48 
Onderwijs en opleiding 
1. De partijen werken samen teneinde het peil van het algemene onderwijs en de beroeps­
kwalificaties in Moldavië op te trekken, zowel in de openbare als in de particuliere sector. 
2. De samenwerking wordt in het bijzonder gericht op de volgende terreinen: 
- modernisering van het hoger onderwijs en de opleidingsstelsels in Moldavië met inbe­
grip van het systeem voor de certificatie van instellingen voor hoger onderwijs en 
diploma's in het hoger onderwijs; 
- opleiding van leidinggevend personeel in de openbare en de particuliere sector alsook 
van hogere ambtenaren op vast te stellen prioritaire terreinen; 
- samenwerking tussen onderwijsinstellingen onderling en tussen onderwijsinstellingen 
en ondernemingen; 
- mobiliteit van onderwijzend personeel, afgestudeerden, administratief personeel, jonge 
wetenschappers en onderzoekers, en jongeren in het algemeen; 
- bevordering van het onderwijs op het gebied van Europese studies in de relevante 
instellingen; 
- onderricht in de talen van de Gemeenschap; 
- opleiding van opleiders. 
3. De mogelijke deelneming van een partij aan de respectieve programma's op onderwijs- en 
opleidingsgebied van de andere partij zou kunnen worden overwogen in overeenstemming 
met hun respectieve procedures; eventueel zullen dan institutionele kaders en samenwer­
kingsprojecten worden opgezet in aansluiting op de deelneming van Moldavië aan het 
TEMPUS-programma van de Gemeenschap. 
28 
Artikel 49 
Landbouw en de agro-industriële sector 
De samenwerking op dit terrein is gericht op de landbouwhervorming, de modernisering, 
privatisering en herstructurering van de landbouwsector, van de agro-industriële sector en van 
de dienstensector in Moldavië, en het vergroten van de binnenlandse en buitenlandse afzet voor 
Moldavische produkten, onder voorwaarden welke de bescherming van het milieu waarborgen 
en met inachtneming van de noodzaak de continuïteit van de voedselvoorziening te verbeteren. 
De partijen streven eveneens naar een geleidelijke aanpassing van de Moldavische normen aan 
de communautaire technische voorschriften betreffende al dan niet industrieel verwerkte voe-
dingsprodukten uit de landbouw met inbegrip van de sanitaire en fytosanitaire normen. 
Artikel 50 
Energie 
1. De samenwerking vindt plaats met inachtneming van de beginselen van de markteconomie 
en het Europese Energiehandvest tegen de achtergrond van de geleidelijke integratie van 
de energiemarkten in Europa. 
2. De samenwerking strekt zich onder meer over de volgende terreinen uit: 
- het milieu-effect van energieproduktie, -voorziening en -verbruik teneinde 
milieuschade als gevolg van deze activiteiten te voorkomen of tot een minimum te 
beperken; 
- verbetering van de kwaliteit en de continuïteit van de energievoorziening, inclusief 
diversificatie van de leveranciers, op een wijze die uit economisch en milieuoogpunt 
verantwoord is; 
- uitstippelen van het energiebeleid; 
- verbetering van het beheer en de regulering van de energiesector in overeenstemming 
met de eisen van een markteconomie; 
- totstandbrenging van de institutionele, wettelijke, fiscale en andere voorwaarden die 
nodig zijn om verhoogde handel en investeringen in energie te stimuleren; 
- bevordering van energiebesparing en een efficiënt energiegebruik; 
- modernisering, ontwikkeling en diversificatie van de energie-infrastructuur; 
- verbetering van de technologieën bij de levering en het eindverbruik van de verschil­
lende vormen van energie; 
- beheer en technische opleiding in de energiesector. 
\ 
V 
29 
Artikel 51 
Milieu 
1. Met inachtneming van het Europese Energiehandvest en de Verklaring van de in 1993 in 
Luzern gehouden Conferentie ontwikkelen en versterken de partijen hun samenwerking op 
het gebied van het milieu en de volksgezondheid. 
2. De samenwerking beoogt bestrijding van het milieubederf en met name: 
- daadwerkelijke controle van de verontreinigingsniveaus en beoordeling van het milieu; 
informatiesysteem met betrekking tot de milieutoestand; 
- bestrijding van lokale, regionale en grensoverschrijdende lucht- en waterverontreini­
ging; 
- ecologisch herstel; 
- duurzame, doeltreffende en uit milieuoogpunt doelmatige energieproduktie en -
gebruik; de veiligheid van industriële installaties; 
- classificatie en veilige behandeling van chemische produkten; 
- verbetering van de kwaliteit van het water; 
- beperking, recycling en veilige verwijdering van afval; tenuitvoerlegging van het Ver­
drag van Bazel; 
- onderzoek van de milieu-effecten van de landbouw, bodemerosie en chemische veront­
reiniging; 
- bescherming van bossen; 
- instandhouding van de biodiversiteit, beschermde gebieden en duurzaam gebruik en 
beheer van biologische rijkdommen; 
- planning van het landgebruik, met inbegrip van nieuwbouwplanning en stadsplanning; 
- toepassing van economische en fiscale instrumenten; 
- onderzoek van klimaatsveranderingen op wereldniveau; 
- milieu-opvoeding en -bewustmaking; 
- tenuitvoerlegging van het Verdrag van Espoo inzake milieu-effectrapportage in grens­
overschrijdend verband. 
3. De samenwerking vindt met name plaats via: 
- opstelling van plannen voor rampen en andere noodsituaties; 
- uitwisseling van informatie en deskundigen, onder meer op het gebied van de over­
dracht van schone technologieën en het veilige en uit milieuoogpunt verantwoorde 
gebruik van biotechnologieën; 
- gezamenlijke onderzoeksactiviteiten; 
- verbeteringen van wetgeving om deze meer in overeenstemming te brengen met de 
communautaire normen; 
- samenwerking in regionaal verband, met inbegrip van samenwerking in het kader van 
het Europees Milieubureau en op internationaal niveau; 
- uitstippeling van strategieën, vooral in verband met wereldomvattende en klimatologi­
sche kwesties en tevens met het oog op de totstandbrenging van duurzame ontwikke­
ling; 
milieu-effectstudies. 
30 
Artikel 52 
Vervoer 
De partijen ontwikkelen en versterken hun samenwerking op vervoersgebied. 
De samenwerking beoogt onder meer de herstructurering en modernisering van de 
vervoerssystemen en -netwerken in de Republiek Moldavië en de ontwikkeling en verzekering, 
in voorkomend geval, van de compatibiliteit van de vervoerssystemen in het kader van de 
verwezenlijking van een meer geïntegreerd vervoersstelsel. 
De samenwerking omvat onder meer: 
- modernisering van beheer en exploitatie van het wegvervoer, de spoorwegen, havens en 
luchthavens; 
- modernisering en ontwikkeling van de spoorweg-, waterweg-, weg-, haven-, luchthaven-, 
en luchtvaartinfrastructuur, inclusief de modernisering van de belangrijkste verbindingen 
van gemeenschappelijk belang en de transeuropese verbindingen voor voornoemde 
vervoerstakken; 
- bevordering en ontwikkeling van het multimodale vervoer; 
- bevordering van gezamenlijke onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's; 
- totstandbrenging van het wettelijk en institutioneel kader voor beleidsontwikkeling en 
-uitvoering, inclusief privatisering van de vervoerssector. 
Artikel 53 
Post en telecommunicatie 
Binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden verruimen en versterken de partijen hun 
samenwerking op de volgende terreinen: 
- uitstippeling van strategieën en richtsnoeren voor de ontwikkeling van de sector telecom­
municatie en de post; 
- ontwikkeling van dé beginselen van een tariefbeleid en marketing op het gebied van tele­
communicatie en post; 
- bevordering van de ontwikkeling van projecten voor telecommunicatie en post en het aan­
trekken van investeringen; 
- verhoging van de efficiëntie en kwaliteit van telecommunicatie en post, onder meer via 
liberalisatie van de activiteiten in subsectoren; 
- geavanceerde toepassing van telecommunicatie, met name op het gebied van de elektroni­
sche overdracht van kapitaal; 
- beheer van telecommunicatienetwerken en hun 'optimalisering'; 
- een adequate regelgevingsbasis voor de verstrekking van telecommunicatie- en 
postdiensten en voor het gebruik van een radiofrequentiespectrum; 
31 
- opleiding op het gebied van telecommunicatie en post met het oog op exploitatie onder 
marktvoorwaarden. 
Artikel 54 
Financiële dienstverlening 
De samenwerking beoogt met name vergemakkelijking van het betrekken van de Republiek 
Moldavië bij algemeen erkende onderlinge verrekeningssystemen. De technische bijstand is 
toegespitst op: 
- de ontwikkeling van het bankwezen en de financiële dienstverlening, de ontwikkeling van 
een gemeenschappelijke markt van kredietmiddelen, het betrekken van de Republiek Mol­
davië bij een algemeen erkend onderling verrekeningssysteem; 
- de ontwikkeling van een belastingstelsel en institutionele ontwikkeling op belastinggebied 
in de Republiek Moldavië, de uitwisseling van ervaringen en personeelsopleiding; 
- de ontwikkeling van het verzekeringswezen, hetgeen onder meer een gunstig kader zal 
vormen voor de deelneming van communautaire maatschappijen aan de totstandbrenging 
van joint ventures in de verzekeringssector in de Republiek Moldavië alsmede de ontwik­
keling van de exportkredietverzekering; 
Deze samenwerking draagt met name bij tot de bevordering van het aanknopen van betrekkin­
gen tussen de Republiek Moldavië en de Lid-Staten van de EG in de sector financiële dienst­
verlening. 
Artikel 54a 
Monetair beleid 
Op verzoek van de Moldavische autoriteiten verstrekt de Gemeenschap technische bijstand ter 
ondersteuning van het streven van Moldavië naar de versterking van het eigen monetair stelsel, 
uiteindelijk leidend tot de convertibiliteit van de Moldavische munteenheid en de geleidelijke 
aanpassing van zijn beleid aan het Europees Monetair Stelsel. Deze bijstand zal een informele 
gedachtenwisseling over de beginselen en de werking van het Europees Monetair Stelsel om­
vatten. 
Artikel 55 
Witwassen van geld 
1. De partijen zijn het eens over de noodzaak al het nodige te doen en samen te werken ten­
einde te voorkomen dat hun financiële systemen worden gebruikt voor het witwassen van 
inkomsten uit criminele activiteiten in het algemeen en drugsmisdrijven in het bijzonder. 
32 
2. De samenwerking op dit gebied omvat administratieve en technische bijstand met het oog 
op de vaststelling van passende normen ter voorkoming van het witwassen van geld die 
gelijkwaardig zijn aan de in deze door de Gemeenschap en internationale fora, in het bij­
zonder de Financial Action Task Force (FATF), gehanteerde. 
Artikel 56 
Regionale ontwikkeling 
1. De partijen versterken hun samenwerking op het gebied van de planning van regionale 
ontwikkeling en landgebruik. 
2. Daartoe stimuleren zij de uitwisseling door de nationale, regionale en plaatselijke overhe­
den van informatie over beleid inzake regionale planning en planning van het landgebruik 
en over methoden voor het uitstippelen van regionaal beleid met speciale aandacht voor de 
ontwikkeling van probleemgebieden. 
Zij moedigen tevens directe contacten aan tussen de respectieve regio's en openbare orga­
nisaties die verantwoordelijk zijn voor de planning van de regionale ontwikkeling teneinde 
onder meer methoden en wijzen van stimulering van regionale ontwikkeling uit te wisselen. 
Artikel 57 
Sociale samenwerking 
1. De partijen ontwikkelen hun samenwerking op het gebied van de gezondheid en veiligheid 
met het oog op verbetering van het beschermings- en veiligheidsniveau van werknemers. 
2. De samenwerking omvat met name: 
/ - onderwijs en opleiding op het gebied van gezondheids- en veiligheidszaken waarbij 
specifieke aandacht wordt besteed aan de sectoren van bedrijvigheid met grote 
risico's; 
- ontwikkeling en bevordering van preventieve maatregelen ter bestrijding van beroeps­
ziekten en andere met het beroep samenhangende aandoeningen; 
- voorkoming van risico's van het zich voordoen van ernstige ongevallen en het beheer 
van giftige chemische stoffen; 
- onderzoek ter ontwikkeling van fundamentele kennis omtrent de werkomgeving en de 
gezondheid en veiligheid van werknemers. 
Op het gebied van de werkgelegenheid omvat de samenwerking met name technische bij­
stand met het oog op: 
- optimalisering van de arbeidsmarkt; 
- modernisering van de arbeidsbemiddelings- en adviseringsdiensten; 
33 
- planning en beheer van de herstructureringsprogramma's; 
- stimulering van de ontwikkeling van lokale werkgelegenheid; 
- uitwisseling van informatie over programma's inzake soepele tewerkstelling, inclusief 
programma's die het oprichten van eigen ondernemingen bevorderen. 
De partijen besteden bijzondere aandacht aan samenwerking op het gebied van de sociale 
bescherming die onder meer samenwerking bij het plannen en ten uitvoer leggen van soci­
ale hervormingen in Moldavië omvat. 
Deze hervormingen beogen de ontwikkeling in Moldavië van aan markteconomieën inhe­
rente beschermingsmethoden en omvatten alle terreinen van de sociale bescherming. 
Artikel 58 
loer isme 
De partijen verbreden en verdiepen hun onderlinge samenwerking, onder meer op de volgende 
gebieden: 
- vergemakkelijking van het toerisme; 
- samenwerking tussen officiële vreemdelingenverkeersorganen; 
- verhoging van de informatiestroom; 
- overdracht van know-how; 
- bestudering van de mogelijkheden voor gezamenlijke acties; 
- opleiding voor de ontwikkeling van het toerisme. 
Artikel 59 
Midden- en kleinbedrijf 
1. De partijen streven ernaar het midden- en kleinbedrijf en hun verenigingen en de samen­
werking tussen bedrijven in de Gemeenschap en Moldavië te ontwikkelen en te versterken. 
2. De samenwerking omvat technische bijstand, met name op de volgende terreinen: 
- ontwikkeling van een wettelijk kader voor het midden- en kleinbedrijf; 
- ontwikkeling van een adequate infrastructuur (een bureau ter ondersteuning van het 
midden- en kleinbedrijf, communicatie, bijstand voor de oprichting van een fonds voor 
het midden- en kleinbedrijf); 
- ontwikkeling van technologieparken. 
34 
Artikel 60 
Informatie en communicatie 
De partijen steunen de ontwikkeling van moderne methoden van informatiebeheersing, zich 
mede over de media uitstrekkend, en stimuleren een doeltreffende onderlinge uitwisseling van 
informatie. Prioriteit wordt verleend aan programma's die het grote publiek basisinformatie 
over de Gemeenschap en Moldavië verstrekken, waarbij waar mogelijk over en weer toegang 
wordt verleend tot databanken, met volledige eerbiediging van de intellectuele eigendomsrech­
ten. 
Artikel 61 
Consumentenbescherming 
De partijen werken nauw samen met het oog op de verwezenlijking van verenigbaarheid tussen 
hun consumentenbeschermingssystemen. De samenwerking kan onder meer omvatten het uit­
wisselen van informatie inzake wettelijke en institutionele hervormingen, de totstandbrenging 
van permanente systemen van wederzijdse informatie over gevaarlijke produkten, verbetering 
van de aan de consument verstrekte informatie, met name over prijzen, kenmerken van pro­
dukten en geboden diensten, organisatie van uitwisselingen tussen de vertegenwoordigers van 
de belangen van consumenten en verhoging van de verenigbaarheid van de verschillende vor­
men van consumentenbeschermingsbeleid en de organisatie van studiebijeenkomsten en cursus­
sen. 
Artikel 62 
Douane 
1. Het doel van de samenwerking is ervoor te zorgen dat alle op goedkeuring wachtende 
bepalingen betreffende de handel en eerlijke handel worden nageleefd en dat het Moldavi­
sche douanesysteem aan dat van de Gemeenschap wordt aangepast. 
2. De samenwerking omvat in het bijzonder de volgende elementen: 
- uitwisseling van informatie; 
- verbetering van de werkmethoden; 
- invoering van de gecombineerde nomenclatuur en het enig document; 
- koppeling van de doorvoersystemen van de Gemeenschap en de Republiek Moldavië; 
- vereenvoudiging van controles op en formaliteiten bij het goederenvervoer; 
- steun bij de invoering van moderne douane-informatiesystemen; 
- de organisatie van studiebijeenkomsten en cursussen. 
3. Onverminderd de verdere in deze Overeenkomst en met name in artikel 65 overeengeko­
men samenwerking vindt de wederzijdse bijstand tussen de douane-instanties van de par­
tijen plaats overeenkomstig het bepaalde in het aan deze Overeenkomst gehechte protocol. -\ 
x. 
35 
Artikel 63 
Statistische samenwerking 
De samenwerking op dit gebied beoogt de ontwikkeling van een efficiënt statistisch systeem 
dat snel de betrouwbare statistieken kan leveren die nodig zijn om het proces van economische 
hervorming te ondersteunen en te controleren en een bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling 
van het particulier ondernemerschap in Moldavië. 
De partijen werken met name op de volgende terreinen samen: 
- aanpassing van het Moldavische statistisch systeem aan internationale methoden, normen 
en classificaties; 
- uitwisseling van statistische gegevens; 
- het leveren van de nodige statistische macro- en micro-economische gegevens om econo­
mische hervormingen uit te voeren en te beheren. 
De bijdrage van de Gemeenschap om dit doel te verwezenlijken bestaat in het leveren van 
technische bijstand aan Moldavië. 
Artikel 64 
Economie 
De partijen vergemakkelijken het proces van economische hervorming en de coördinatie van 
hun economisch beleid door samenwerking, gericht is op het verkrijgen van een beter inzicht in 
de grondslagen van hun respectieve economieën en de uitstippeling en tenuitvoerlegging van 
economisch beleid in markteconomieën. Daartoe wisselen de partijen informatie uit over ma­
cro-economische resultaten en vooruitzichten. 
De Gemeenschap verstrekt technische bijstand om: 
- Moldavië bij te staan in zijn economisch hervormingsproces door het verstrekken van 
deskundige en technische adviezen, 
- samenwerking tussen economen aan te moedigen teneinde de overdracht van know-how 
voor de uitstippeling van economisch beleid te bespoedigen en te zorgen voor ruime ver­
spreiding van onderzoek dat voor het beleid van belang kan zijn. 
36 
Artikel 65 
Verdovende middelen 
De partijen werken in het kader van hun respectieve bevoegdheden samen aan verhoging van 
de efficiëntie van het beleid en de maatregelen om de illegale produktie en levering van en de 
handel in verdovende middelen en psychotrope stoffen, inclusief voorkoming van het oneigen­
lijk gebruik van precursoren, tegen te gaan, alsmede aan bevordering van de preventie en 
terugdringing van de vraag naar verdovende middelen. De samenwerking op dit gebied is 
gebaseerd op onderling overleg en nauwe coördinatie tussen partijen over de doelstellingen en 
maatregelen op de verschillende met verdovende middelen verband houdende terreinen. 
TITEL VIII: CULTURELE SAMENWERKING 
Artikel 66 
De partijen verbinden zich ertoe culturele samenwerking te bevorderen en te vergemakkelijken. 
In voorkomend geval kunnen de culturele samenwerkingsprogramma's van de Gemeenschap 
of de programma's van een of meer Lid-Staten het voorwerp van samenwerking vormen en 
kunnen verdere activiteiten van wederzijds belang worden ontwikkeld. 
TITEL IX: FINANCIËLE SAMENWERKING 
Artikel 67 
Met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van deze Overeenkomst en in over­
eenstemming met de artikelen 68, 69 en 70 komt Moldavië in aanmerking voor tijdelijke finan­
ciële steun van de Gemeenschap via technische bijstand in de vorm van subsidies teneinde de 
economische hervorming van de Republiek Moldavië te bespoedigen. 
Artikel 68 
Deze financiële steun wordt verleend in het kader van TACIS, zoals in de desbetreffende 
communautaire verordening van de Raad bepaald. 
Artikel 69 
De doelstellingen en terreinen van de financiële steun van de Gemeenschap worden vastgesteld 
in een indicatief programma dat een afspiegeling vormt van de door de twee partijen vast te 
stellen prioriteiten waarbij rekening wordt gehouden met de behoeften van Moldavië, zijn 
sectoriële opnemingscapaciteiten en de met de hervorming geboekte voortgang. De partijen 
stellen de Samenwerkingsraad van een en ander in kennis. 
37 
Artikel 70 
Teneinde ervoor zorg te dragen dat de beschikbare middelen optimaal worden benut zien de 
partijen erop toe dat de technische-bij standsbij dragen van de Gemeenschap worden toegekend 
in nauwe coördinatie met die uit andere financieringsbronnen, zoals de Lid-Staten, andere 
landen en internationale organisaties als de Internationale Bank voor Herstel en Ontwikkeling, 
de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, het Ontwikkelingsprogramma van de 
Verenigde Naties (UNDP) en het IMF. 
TITEL X: INSTITUTIONELE, ALGEMENE EN SLOTBEPALINGEN 
Artikel 71 
Er wordt een Samenwerkingsraad opgericht, die toezicht houdt op de tenuitvoerlegging van de 
Overeenkomst. Deze Samenwerkingsraad komt eens per jaar op ministerieel niveau bijeen. Hij 
behandelt alle belangrijke vraagstukken die zich in het kader van de Overeenkomst voordoen, 
en alle andere, bilaterale of internationale vraagstukken van gemeenschappelijk belang om de 
doelstellingen van deze Overeenkomst te bereiken. De Samenwerkingsraad kan tevens doelge­
richte aanbevelingen doen in onderlinge overeenstemming tussen beide partijen. 
Artikel 72 
1. De Samenwerkingsraad bestaat uit de leden van de Raad van de Europese Unie en leden 
van de Commissie van de Europese Gemeenschappen enerzijds en uit leden van de rege­
ring van de Republiek Moldavië anderzijds. 
2. De Samenwerkingsraad stelt zelf zijn reglement van orde vast. 
3. De Samenwerkingsraad wordt beurtelings voorgezeten door een vertegenwoordiger van 
de Gemeenschap en door een lid van de regering van de Republiek Moldavië. 
Artikel 73 
1. De Samenwerkingsraad wordt bij de vervulling van zijn taken bijgestaan door een Samen-
werkingscomité, bestaande uit vertegenwoordigers van de leden van de Raad van de Eu­
ropese Unie en van leden van de Commissie van de Europese Gemeenschappen enerzijds, 
en uit vertegenwoordigers van de regering van de Republiek Moldavië anderzijds. Ge­
woonlijk zullen dit hooggeplaatste ambtenaren zijn. Het Samenwerkingscomité wordt 
beurtelings voorgezeten door de Gemeenschap en de Republiek Moldavië. 
In zijn reglement van orde bepaalt de Samenwerkingsraad de taken van de 
Samenwerkingsraad. Deze omvatten onder meer de voorbereiding van de vergaderingen 
van de Samenwerkingsraad en de vaststelling van de werkwijze van het Comité. 
38 
y Het staat de Samenwerkingsraad vrij bevoegdheden aan het Samenwerkingscomité te dele­
geren; dit zorgt voor continuïteit tussen de vergaderingen van de Samenwerkingsraad. 
Artikel 74 
De Samenwerkingsraad kan besluiten een of meer speciale comités of lichamen op te richten 
om hem bij de uitvoering van zijn taken te helpen; hij bepaalt de samenstelling en taken van 
dergelijke comités of lichamen en hoe zij functioneren. 
Artikel 75 
Bij het onderzoek van ongeacht welke kwestie die zich voordoet in het kader van de Overeen­
komst met betrekking tot een bepaling betreffende een artikel van de GATT houdt de Samen­
werkingsraad zoveel mogelijk rekening met de algemeen gebruikelijke interpretatie van het 
artikel van de GATT in kwestie door de overeenkomstsluitende partijen bij de GATT. 
Artikel 76 
Er wordt een Parlementair Samenwerkingscomité opgericht. Dit zal als forum dienen waar 
leden van het Parlement van de Republiek Moldavië en het Europese Parlement elkaar kunnen 
ontmoeten en met elkaar van gedachten kunnen wisselen. Het Comité komt met door hem zelf 
te bepalen tussenpozen bijeen. 
Artikel 77 
1. Het Parlementaire Samenwerkingscomité bestaat aiBHfaterriGtacIkiaar EurqjKfeœlReriéraanen wisselen. 
' enerzijds, en uit leden van het Parlement van de Republiek Moldavië anderzijds. 
2. Het Parlementaire Samenwerkingscomité stelt zelf zijn reglement van orde vast. 
3. Het Parlementaire Samenwerkingscomité wordt bij toerbeurt door het Europees Parlement 
en door het Parlement van de Republiek Moldavië voorgezeten, volgens de in zijn regle­
ment van orde op te nemen bepalingen. N 
Artikel 78 V 
Het Parlementaire Samenwerkingscomité kan bij de Samenwerkingsraad ter zake doende 
inlichtingen over de tenuitvoerlegging van de Overeenkomst inwinnen. De Samenwerkingsraad 
verstrekt het Samenwerkingscomité de verlangde informatie. 
Het Parlementaire Samenwerkingscomité wordt ingelicht over de aanbevelingen van de 
Samenwerkingsraad. 
39 '^ 
Het Parlementaire Samenwerkingscomité kan aanbevelingen doen aan de Samenwerkingsraad. 
Artikel 79 
1. Binnen het toepassingsgebied van de Overeenkomst beijvert elk van de partijen zich om 
ervoor te zorgen dat natuurlijke personen en rechtspersonen van de andere partij, zonder 
discriminatie ten opzichte van haar eigen onderdanen, toegang krijgen tot de ter zake be­
voegde gerechtshoven en administratieve lichamen van beide partijen, ter bescherming van 
hun individuele rechten en hun eigendomsrechten, waaronder ook die betreffende intellec­
tuele, industriële en commerciële eigendom. 
2. Binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden zetten beide partijen zich in om: 
- arbitrage aan te moedigen bij geschillen die voortkomen uit handels- en samenwer-
kingstransacties tussen economische subjecten van de Gemeenschap en van Moldavië; 
- overeen te komen dat wanneer een geschil ter arbitrage wordt voorgelegd elke partij 
bij het geschil, behalve wanneer de regels van de arbitrage-instantie die door beide 
partijen is gekozen anders bepalen, haar eigen arbiter kiest, ongeacht diens nationaliteit 
en dat de voorzittende derde arbiter of de enige arbiter een ingezetene van een derde 
staat mag zijn; 
- hun economische subjecten aan te bevelen in onderling overleg de wetgeving te kiezen 
die van toepassing is op hun contracten; 
- aan te moedigen dat een beroep wordt gedaan op de arbitragevoorschriften die zijn 
uitgewerkt door de Commissie van de Verenigde Naties inzake Internationaal 
Handelsrecht (Uncitral) en arbitrage door een andere instantie of staat die het verdrag 
hebben ondertekend over de erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse arbitrale 
uitspraken dat op 10 juni 1958 in New York werd gesloten. 
Artikel 80 
Niets in de Overeenkomst belet een overeenkomstsluitende partij maatregelen te nemen: 
a) die zij nodig acht om de onthulling van informatie die tegen haar vitale veiligheidsbelangen 
indruist te beletten; 
b) die verband houden met de produktie van of de handel in wapens, munitie of oorlogsma­
teriaal of met onderzoek, ontwikkeling of produktie die absoluut vereist zijn voor verdedi­
gingsdoeleinden, mits dergelijke maatregelen geen afbreuk doen aan de concurrentievoor­
waarden voor produkten die niet voor specifiek militaire doeleinden bestemd zijn; 
c) die zij van vitaal belang voor haar eigen veiligheid acht, in geval van ernstige binnenlandse 
beroeringen die de handhaving van recht en orde in gevaar brengen in tijden van oorlog of 
ernstige internationale spanningen die een oorlogsdreiging inhouden of om verplichtingen 
na te komen, die zij voor de instandhouding van de vrede en de internationale veiligheid is 
aangegaan; 
40 
d) die zij nodig acht om haar internationale verplichtingen en verbintenissen na te komen met 
betrekking tot de controle op het tweeledig gebruik van industriële goederen en technolo­
gieën. 
Artikel 81 
1. Op de door de Overeenkomst bestreken terreinen en onverminderd eventueel daarin 
vervatte bijzondere bepalingen geldt het volgende: 
- de regelingen die de Republiek Moldavië ten opzichte van de Gemeenschap toepast 
zullen geen aanleiding geven tot discriminatie tussen de Lid-Staten, hun onderdanen 
dan wel hun vennootschappen; 
- de regelingen die de Gemeenschap ten opzichte van de Republiek Moldavië toepast 
zullen geen aanleiding geven tot discriminatie tussen onderdanen van de Republiek 
Moldavië dan wel vennootschappen uit de Republiek Moldavië. 
2. Het bepaalde in lid 1 doet geen afbreuk aan het recht van de overeenkomstsluitende partij­
en om de ter zake doende bepalingen van hun belastingwetgeving toe te passen op belas­
tingplichtigen, die wat hun vaste woonplaats betreft niet in dezelfde situatie verkeren. 
Artikel 82 
1. Elk van beide partijen mag ieder geschil dat verband houdt met de toepassing of de inter­
pretatie van de Overeenkomst aan de Samenwerkingsraad voorleggen. 
2. De Samenwerkingsraad kan het geschil bij aanbeveling beslechten. 
3. Indien het geschil niet overeenkomstig lid 2 van dit artikel kan worden beslecht, mag elk 
van beide partijen de andere van de benoeming van een bemiddelaar in kennis stellen; de 
andere partij moet dan binnen twee maanden een tweede bemiddelaar benoemen. Voor de 
toepassing van deze procedure worden de Gemeenschap en haar Lid-Staten geacht één 
partij bij het geschil te zijn 
De Samenwerkingsraad benoemt ëen derde bemiddelaar. 
De aanbevelingen van de bemiddelaars worden met meerderheid van stemmen genomen. 
Dergelijke aanbevelingen zijn niet bindend voor de overeenkomstsluitende partijen. 
Artikel 83 
De partijen komen overeen op verzoek van elk van de partijen onmiddellijk overleg te plegen 
via passende kanalen om kwesties met betrekking tot de interpretatie of tenuitvoerlegging van 
deze Overeenkomst en andere relevante aspecten van de betrekkingen tussen de partijen te 
bespreken. 
41 
De bepalingen van dit artikel doen geen afbreuk aan en gelden onverminderd de artikelen 13, 
14, 82 en 87a. 
Artikel 84 
De behandeling van de Republiek Moldavië zal niet gunstiger zijn dan die welke de Lid-Staten 
onderling toepassen. 
Artikel 85 
In de Overeenkomst wordt onder de term 'partijen' verstaan de Republiek Moldavië enerzijds 
en de Gemeenschap, of de Lid-Staten, of de Gemeenschap en de Lid-Staten, in overeenstem­
ming met hun respectieve bevoegdheden, anderzijds. 
Artikel 86 
Het Verdrag inzake het Europees Energiehandvest en de protocollen daarvan zijn bij de inwer­
kingtreding van toepassing op zaken die onder deze Overeenkomst ressorteren en onder dit 
Verdrag en de protocollen daarvan vallen, echter uitsluitend voor zover een dergelijke toepas­
sing hierin is voorzien. 
Artikel 87 
De Overeenkomst wordt gesloten voor een aanvankelijke periode van tien jaar. De Overeen­
komst wordt automatisch met een jaar verlengd, tenzij een van beide partijen de andere partij 
zes maanden voor de Overeenkomst verstrijkt schriftelijk in kennis stelt van opzegging. 
Artikel 87a 
1. De partijen treffen alle algemene of specifieke maatregelen die vereist zijn om aan hun 
verplichtingen krachtens de Overeenkomst te voldoen. Zij zullen erop toezien dat de in de 
Overeenkomst aangegeven doelstellingen worden bereikt. 
2. Indien een van beide partijen van mening is dat de andere partij een verplichting krachtens 
de Overeenkomst niet is nagekomen, mag zij passende maatregelen treffen. Alvorens zulks 
te doen, verstrekt deze partij, behalve in bijzonder dringende gevallen, de Samenwerkings­
raad alle ter zake doende gegevens die nodig zijn voor een grondig onderzoek van de 
situatie om een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te vinden. 
42 
f Bij de keuze van deze maatregelen moet voorrang worden gegeven aan die welke de 
goede werking van de Overeenkomst het minst verstoren. Deze maatregelen worden 
onmiddellijk ter kennis van de Samenwerkingsraad gebracht, die daaromtrent overleg moet 
plegen indien de andere partij zulks verlangt. 
Artikel 88 
De bijlagen I, II, III, IV en V en het protocol inzake wederzijdse bijstand in douanezaken 
maken een wezenlijk onderdeel uit van de Overeenkomst. 
Artikel 89 
Totdat er uit hoofde van deze Overeenkomst gelijkwaardige rechten zijn verworven voor 
zowel individuen als ondernemers, doet de Overeenkomst geen afbreuk aan rechten die hun 
worden toegekend door bestaande overeenkomsten welke bindend zijn voor een of meer Lid-
Staten enerzijds, en voor de Republiek Moldavië anderzijds, met uitzondering van gebieden die 
tot de bevoegdheid van de Gemeenschap behoren, en zonder afbreuk te doen aan de 
verplichtingen die voor de Lid-Staten voortvloeien uit deze Overeenkomst op gebieden die tot 
hun bevoegdheid behoren. 
Artikel 90 
De Overeenkomst is van toepassing op, enerzijds, de grondgebieden waar de Verdragen tot 
oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, de Europese Gemeenschap voor 
Atoomenergie en de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal worden toegepast, onder de 
in die verdragen gestelde voorwaarden en, anderzijds, op het grondgebied van de Republiek 
Moldavië. 
Artikel 90a 
Deze Overeenkomst wordt gedeponeerd bij het Secretariaat-generaal van de Raad van de Eu­
ropese Unie. 
Artikel 91 
De Overeenkomst is opgesteld in één exemplaar in de Deense, de Duitse, de Engelse, de 
Franse, de Griekse, de Italiaanse, de Nederlandse, de Portugese, de Spaanse en de Moldavi­
sche taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek. 
Artikel 92 
43 
De Overeenkomst wordt door de overeenkomstsluitende partijen volgens hun eigen 
procedures goedgekeurd. 
De Overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand na de datum waar­
op de overeenkomstsluitende partijen elkaar kennisgeving doen van het feit dat de in de eerste 
alinea bedoelde procedures zijn voltooid. 
Bij haar inwerkingtreding komt de Overeenkomst, wat de betrekkingen tussen de Republiek 
Moldavië en de Gemeenschap betreft in de plaats van de Overeenkomst tussen de Europese 
Economische Gemeenschap, de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en de Unie van 
Socialistische Sovjetrepublieken inzake handel en commerciële en economische samenwerking 
die op 18 december 1989 in Brussel werd ondertekend. 
Artikel 93 
Indien de bepalingen van bepaalde onderdelen van deze Overeenkomst in afwachting van de 
voltooiing van de procedures die noodzakelijk zijn voor de inwerkingtreding van deze Over­
eenkomst in 1994 in werking treden door middel van een Interimovereenkomst tussen de Ge­
meenschap en de Republiek Moldavië, komen de overeenkomstsluitende partijen overeen dat 
de term 'datum van inwerkingtreding' in dat geval betekent de datum van inwerkingtreding van 
de Interimovereenkomst. 
44 
LIJST VAN BIJLAGEN 
Bijlage I Indicatieve lijst van voordelen die de Republiek Moldavië 
overeenkomstig artikel 8 aan de Onafhankelijke Staten toekent. 
Bijlage II Uitzonderingsmaatregelen die afwijking van het bepaalde in artikel 11 
inhouden. 
Bijlage III Overeenkomsten inzake intellectuele, industriële en commerciële 
eigendom (artikel 38) 
Bijlage IV Voorbehouden van de Gemeenschap overeenkomstig artikel 23, lid 1, 
onder b) 
Bijlage V Voorbehouden van de Republiek Moldavië overeenkomstig artikel 23, lid 
2, onder a) 
* 
Protocol inzake wederzijdse bijstand in douanezaken. 
45 
BIJLAGE I 
Indicatieve lijst van voordelen die de Republiek Moldavië overeenkomstig artikel 9bis aan de 
Onafhankelijke Staten toekent 
1. Armenië, Azerbajdzjan, Georgië, Kazachstan, Kyrgyzstan, Oekraïne, Oezbekistan, Rus­
land, Tadzjikistan, Turkmenistan, Wit-Rusland: 
Geen invoerrechten. 
Er worden geen uitvoerrechten geheven van goederen die in het kader van verrekenings­
overeenkomsten en overeenkomsten tussen de staten worden geleverd, tot de 
hoeveelheden die in deze overeenkomsten zijn vastgesteld. 
Bij uitvoer en bij invoer wordt geen BTW geheven. Bij uitvoer worden geen accijnzen 
geheven. 
Armenië, Azerbajdzjan, Georgië, Kazachstan, Kyrgyzstan, Oekraïne, Oezbekistan, Rus­
land, Tadzjikistan, Turkmenistan, Wit-Rusland: uitvoercontingenten voor de leverantie van 
produkten in het kader van de jaarlijkse overeenkomsten inzake handel en samenwerking 
tussen de staten worden op dezelfde wijze geopend als die voor leveringen ten behoeve 
van de staten. 
2. Armenië, Azerbajdzjan, Georgië, Kazachstan, Kyrgyzstan, Oekraïne, Oezbekistan, Rus­
land, Tadzjikistan, Turkmenistan, Wit-Rusland: betalingen kunnen worden verricht in de 
nationale munteenheid van deze landen of in elke andere valuta die door Moldavië of door 
deze landen wordt aanvaard. 
Rusland: betalingen kunnen worden verricht in roebels of lel 
Armenië, Azerbajdzjan, Estland, Georgië, Kazachstan, Litouwen, Oekraïne, Oezbekistan, 
Rusland, Tadzjikistan, Turkmenistan, Wit-Rusland: speciaal systeem voor niet-
commerciële transacties, met inbegrip van de uit deze transacties voortvloeiende 
betalingen. 
3. Armenië, Azerbajdzjan, Georgië, Kazachstan, Kyrgyzstan, Oekraïne, Oezbekistan, Rus­
land, Tadzjikistan, Turkmenistan, Wit-Rusland: speciaal systeem van lopende rekeningen. 
4. Armenië, Azerbajdzjan, Georgië, Kazachstan, Kyrgyzstan, Oekraïne, Oezbekistan, Rus­
land, Tadzjikistan, Turkmenistan, Wit-Rusland: speciaal prijzenstelsel voor de handel in 
bepaalde grondstoffen en halffabrikaten. 
5. Armenië, Azerbajdzjan, Georgië, Kazachstan, Kyrgyzstan, Oekraïne, Oezbekistan, Rus­
land, Tadzjikistan, Turkmenistan, Wit-Rusland: speciale" voorwaarden voor het 
transitoverkeer. 
6. Armenië, Azerbajdzjan, Georgië, Kazachstan, Kyrgyzstan, Oekraïne, Oezbekistan, Rus­
land, Tadzjikistan, Turkmenistan, Wit-Rusland: bijzondere douaneprocedures. 
46 
BIJLAGE II 
Uitzonderingsmaatregelen die afwijking van het bepaalde in artikel 11 inhouden 
1. Uitzonderingsmaatregelen die afwijken van het bepaalde in artikel 11 kunnen door Molda­
vië worden genomen in de vorm van kwantitatieve beperkingen op niet-discriminatoire 
grondslag. 
2. Deze maatregelen mogen uitsluitend worden genomen ten behoeve van jonge industrieën 
of bepaalde sectoren die worden geherstructureerd of die met ernstige moeilijkheden te 
kampen hebben, in het bijzonder wanneer deze moeilijkheden met belangrijke sociale 
problemen gepaard gaan. 
3. De totale waarde van de ingevoerde produkten waarop deze maatregelen van toepassing 
zijn mag niet meer bedragen dan 15% van de totale invoer uit de Gemeenschap gedurende 
het laatste jaar voorafgaande aan de invoering van kwantitatieve beperkingen en waarvoor 
statistische gegevens beschikbaar zijn. 
Deze bepalingen mogen niet worden ontdoken door verhoogde tariefbescherming op de 
betrokken ingevoerde goederen. 
4. Behoudens andersluidende afspraken tussen de partijen mogen deze maatregelen 
uitsluitend worden toegepast gedurende een overgangsperiode die eindigt op 31 december 
1998 of, indien dit vroeger is, wanneer Moldavië partij wordt bij de GATT. 
5. Moldavië stelt de Samenwerkingsraad in kennis van alle maatregelen die het voornemens is 
te treffen in het kader van deze bijlage. Voorts zal, indien de Gemeenschap daarom ver­
zoekt en vóór zij van kracht worden, in de Samenwerkingsraad overleg plaatsvinden over 
dergelijke maatregelen en de sectoren waarop zij van toepassing zijn. 
\ X 
47 
BIJLAGE III 
Overeenkomsten inzake intellectuele, industriële en commerciële eigendom (artikel 38) 
1. Artikel 38, lid 2, heeft betrekking op de hiernavolgende multilaterale overeenkomsten: 
- Berner conventie voor de bescherming van werken van letterkunde en kunst (Akte van 
Parijs, 1971); 
- Internationaal Verdrag inzake de bescherming van uitvoerende kunstenaars, producen­
ten van fonogrammen en omroeporganisaties (Rome 1961); 
- Protocol bij de schikking van Madrid betreffende de internationale inschrijving van 
merken (Madrid 1989); 
- Overeenkomst van Nice betreffende de internationale classificatie van de waren en 
diensten ten behoeve van de inschrijving van merken (Genève 1977, gewijzigd 1979); 
- Akte van 1991 van het Internationaal Verdrag tot bescherming van kweekprodukten 
(UPOV). 
2. De Samenwerkingsraad kan aanbevelen dat artikel 38, lid 2, van toepassing is op andere 
multilaterale overeenkomsten. Indien zich problemen voordoen op het gebied van de intel­
lectuele, de industriële en de commerciële eigendom die gevolgen hebben voor de omstan­
digheden waaronder het handelsverkeer plaats vindt, wordt op verzoek van een der 
partijen ten spoedigste overleg gepleegd teneinde een voor beide partijen bevredigende 
oplossing te vinden voor het probleem. 
3. De partijen bevestigen het belang dat zij hechten aan de verplichtingen die voortvloeien uit 
de hiernavolgende multilaterale overeenkomsten: 
- Verdrag van Budapest inzake de internationale erkenning van het depot van micro­
organismen ten dienste van de octrooi verlening ( 1977, gewijzigd 1980); 
- Verdrag van Parijs tot bescherming van de industriële eigendom (Akte van Stockholm, 
1967 en gewijzigd 1979); 
- Schikking van Madrid betreffende de internationale inschrijving van merken (Akte van 
Stockholm, 1967, gewijzigd 1979); 
- Verdrag tot samenwerking inzake octrooien (Octrooiensamenwerkingsverdrag) (Was­
hington 1970, aangepast en gewijzigd in 1979 en 1984); 
4. Met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst kent Moldavië 
aan ondernemingen en onderdanen van de Gemeenschap wat de erkenning en de 
bescherming van intellectuele, industriële en commerciële eigendom betreft, een 
behandeling toe die niet minder gunstig is dan die welke dit land uit hoofde van bilaterale 
overeenkomsten en enig ander derde land toekent. 
5. De bepalingen van lid 4 zijn niet van toepassing op de voordelen die de Republiek Molda­
vië op een daadwerkelijke grondslag van reciprociteit aan enig derde land toekent of op de 
voordelen die de Republiek Moldavië aan een ander land van de voormalige Sovjetunie 
toekent. 
48 
S' 
s' BIJLAGE IV 
Voorbehouden van de Gemeenschap overeenkomstig artikel 23, lid 1, onder b) 
Mijnbouw 
In sommige Lid-Staten kan voor de ontginning van ertsen door ondernemingen waarin onder­
danen van de EG geen meerderheidsparticipatie hebben een vergunning vereist zijn. 
Visserij 
Tenzij anders bepaald is de toegang tot en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en visse-
rijgronden die zich bevinden in maritieme wateren die onder de soevereiniteit of de jurisdictie 
van Lid-Staten van de Gemeenschap vallen, beperkt tot vissersvaartuigen die de vlag van een 
Lid-Staat van de Gemeenschap voeren en die op het grondgebied van de Gemeenschap 
geregistreerd zijn. 
Aankoop van onroerend goed 
In sommige Lid-Staten is de aankoop van onroerend goed door niet-EG-ondernemingen aan 
beperkingen onderhevig. 
Audiovisuele diensten met inbegrip van de radio-omroep 
Wat produktie en distributie betreft, met inbegrip van het uitzenden en andere vormen van 
transmissie aan het publiek, kan de nationale behandeling beperkt zijn tot audiovisuele werken 
die aan bepaalde criteria ten aanzien van de oorsprong voldoen. 
Telecommunicatiediensten, met inbegrip van mobiele diensten en satellietverbindingen 
gereserveerde diensten 
! 
In sommige Lid-Staten is de markttoegang voor complementaire diensten en infrastructuur 
beperkt. 
Vrije beroepen 
Beperkt tot natuurlijke personen die onderdanen zijn van de Lid-Staten. Onder bepaalde voor­
waarden kan aan deze personen toestemming tot het oprichten van ondernemingen worden 
verleend. 
49 
ljmdbouw 
In sommige Lid-Staten wordt de nationale behandeling niet toegekend aan ondernemingen 
waarin onderdanen van de EG geen meerderheidsparticipatie hebben en die een landbouwbe­
drijf wensen op te richten. De aankoop van wijngaarden door ondernemingen waarin onderda­
nen van de EG geen meerderheidsparticipatie hebben is afhankelijk gesteld van een kennisge­
ving of, indien nodig, een vergunning. 
Persagentschappen 
In sommige Lid-Staten is de deelneming van buitenlanders in uitgeverijen en omroeporganisa­
ties aan beperkingen onderhevig. 
50 
BIJLAGE V 
Voorbehouden van Moldavië ten aanzien van nationale behandeling 
Voor sommige aspecten van het privatiseringsproces gelden voorwaarden of beperkingen. 
Verwerving en verkoop van landbouw- en bosgronden. 
Organisatie van gokspelen, weddenschappen, loterijen en andere soortgelijke activiteiten. 
Bankwezen: 
Voor dochterondernemingen in Moldavië van ondernemingen uit derde landen is een mini-
mumkapitaal van twee miljoen USD vereist. 
^ 
51 
PROTOCOL BETREFFENDE WEDERZIJDSE BIJSTAND TUSSEN DE ADMINI­
STRATIEVE AUTORITEITEN IN DOUANEZAKEN 
Artikel 1 
Definities 
Voor de toepassing van dit protocol wordt verstaan onder: 
a) 'douanewetgeving': de op het grondgebied van de partijen geldende voorschriften betref­
fende de invoer, de uitvoer en de doorvoer van goederen en de plaatsing van goederen 
onder een douaneregeling, met inbegrip van de door de partijen ingestelde verboden, be­
perkingen en controlemaatregelen; 
b) 'douanerechten': alle rechten, belastingen, vergoedingen en andere heffingen die ter uit­
voering van de douanewetgeving op het grondgebied van de partijen worden toegepast en 
ingevorderd, met uitzondering van de vergoedingen en heffingen waarvan het bedrag bij 
benadering gelijk is aan de kosten van de verleende diensten; 
c) 'verzoekende autoriteit': een bevoegde administratieve autoriteit die hiertoe door een 
partij is aangewezen en die een verzoek om administratieve bijstand in douanezaken 
indient; 
d) 'aangezochte autoriteit': een bevoegde administratieve autoriteit die hiertoe door een partij 
is aangewezen en die een verzoek om administratieve bijstand in douanezaken ontvangt; 
e) 'overtreding': elke inbreuk op de douanewetgeving en elke poging daartoe. 
Artikel 2 
Werkingssfeer 
1. De partijen verlenen elkaar, binnen hun bevoegdheden, bijstand, op de wijze en onder de 
voorwaarden vastgesteld in dit protocol, met het oog op de correcte toepassing van de 
douanewetgeving, in het bijzonder wat de preventie, de opsporing en het onderzoek van 
overtredingen van deze wetgeving betreft. 
2. De bijstand in douanezaken waarin dit protocol voorziet, geldt voor elke administratieve 
autoriteit van de partijen die bevoegd is voor de toepassing van dit protocol. De bijstand in 
douanezaken doet geen afbreuk aan de regels betreffende de wederzijdse bijstand in straf­
zaken en geldt niet voor informatie die is verkregen krachtens bevoegdheden die op ver­
zoek van de rechterlijke autoriteiten worden uitgeoefend, tenzij deze autoriteiten hiermee 
instemmen. 
52 
. / 
i-
Jr Artikel 3 
Bijstand op verzoek 
1. Op aanvraag van de verzoekende autoriteit verschaft de aangezochte autoriteit eerstge­
noemde alle ter zake dienende informatie die deze nodig heeft voor de correcte toepassing 
van de douanewetgeving, met inbegrip van informatie betreffende vastgestelde of voorge­
nomen transacties die op deze wetgeving inbreuk maken of zouden maken. 
2. Op aanvraag van de verzoekende autoriteit deelt de aangezochte autoriteit haar mede of 
goederen die uit het grondgebied van een der partijen zijn uitgevoerd, op regelmatige wijze 
in de andere partij zijn ingevoerd, onder vermelding, in voorkomend geval, van de doua­
neregeling waaronder deze goederen zijn geplaatst 
3. Op aanvraag van de verzoekende autoriteit zorgt de aangezochte autoriteit ervoor dat toe­
zicht wordt gehouden op: 
a) natuurlijke personen of rechtspersonen ten aanzien waarvan een gegrond vermoeden 
bestaat dat zij de douanewetgeving overtreden of overtreden hebben; 
b) goederenbewegingen waarover wordt medegedeeld dat zij aanleiding kunnen geven tot 
ernstige overtredingen van de douanewetgeving; 
c) vervoermiddelen ten aanzien waarvan een gegrond vermoeden bestaat dat zij voor het 
plegen van inbreuken op de douanewetgeving werden gebruikt, worden gebruikt of 
kunnen worden gebruikt. 
d) plaatsen waar voorraden goederen zo zijn samengebracht dat er redenen zijn om aan te 
nemen dat zij bedoeld zijn voor leveranties ten behoeve van transacties die in strijd zijn 
met de douanewetgeving van de andere Partij. 
Artikel 4 
Bijstand op eigeninitiatief 
De Partijen verlenen elkaar, overeenkomstig hun wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen 
zonder voorafgaande aanvraag en binnen hun bevoegdheid, bijstand, indien zij zulks 
noodzakelijk achten voor de correcte toepassing van de douanewetgeving, in het bijzonder 
wanneer zij informatie verkrijgen omtrent: 
- verrichtingen die een inbreuk vormden, vormen of zouden vormen op deze wetgeving en 
die van belang kunnen zijn voor andere Partijen; 
- nieuwe middelen of methoden die bij dergelijke verrichtingen worden gebruikt; 
- goederen waarvan bekend is dat zij het voorwerp vormen van een ernstige overtreding van 
de douanewetgeving. 
53 
Artikel 5 
Afgifte van documenten/Kennisgeving van besluiten 
Op aanvraag van de verzoekende autoriteit neemt de aangezochte autoriteit, overeenkomstig 
haar eigen wetgeving, de nodige maatregelen voor: 
- de afgifte van alle documenten, 
- de kennisgeving van alle besluiten, 
waarop het bepaalde in dit protocol van toepassing is, aan een geadresseerde die op haar 
grondgebied verblijft of gevestigd is. In een dergelijk geval is artikel 6, lid 3, van toepassing. 
Artikel 6 
Vorm en inhoud van verzoeken om bijstand 
1. Verzoeken in het kader van dit protocol worden schriftelijk gedaan en gaan vergezeld van 
de bescheiden die voor de behandeling ervan noodzakelijk zijn. In spoedeisende gevallen 
kunnen verzoeken mondeling worden gedaan, mits zij onmiddellijk schriftelijk worden 
bevestigd. 
2. De overeenkomstig het bepaalde in lid 1 ingediende verzoeken bevatten de hierna 
volgende gegevens: 
a) de naam van de verzoekende autoriteit; 
b) de gevraagde maatregel; 
c) het onderwerp en de reden van het verzoek; 
d) de relevante wetten, regels en andere rechtsvoorschriften; 
e) zo nauwkeurig en volledig mogelijke informatie betreffende de natuurlijke personen of 
rechtspersonen waarop het onderzoek betrekking heeft; 
f) een overzicht van de relevante feiten, behalve in de in artikel 5 bedoelde gevallen. 
3. De verzoeken worden ingediend in een officiële taal van de aangezochte autoriteit of in een 
voor deze aanvaardbare taal. 
4. Indien een verzoek niet in de juiste vorm wordt gedaan, kan om correctie of aanvulling 
worden verzocht. Er kunnen echter reeds conservatoire maatregelen worden genomen. 
Artikel 7 
Behandeling van verzoeken 
1. De aangezochte autoriteit of, indien deze niet tot zelfstandig handelen bevoegd is, de ad­
ministratieve dienst waaraan het verzoek door deze autoriteit werd gericht, behandelt ver­
zoeken om bijstand, binnen de grenzen van haar bevoegdheden en de haar beschikbare 
54 
middelen, alsof zij voor eigen rekening of in opdracht van een andere autoriteit van dezelf­
de partij handelde, met name door reeds beschikbare informatie te verstrekken en het 
nodige onderzoek te verrichten of te doen verrichten. 
2. Verzoeken om bijstand worden behandeld overeenkomstig de wetten, regels en andere 
rechtsvoorschriften van de aangezochte partij. 
3. Gemachtigde ambtenaren van een partij kunnen met instemming van de andere betrokken 
partij en onder de voorwaarden die laatstgenoemde stelt, van de diensten van de aange­
zochte autoriteit of van een andere autoriteit die onder de aangezochte autoriteit ressor­
teert, informatie over inbreuken op de douanewetgeving verkrijgen die de verzoekende 
autoriteit nodig heeft ter uitvoering van het bepaalde in dit protocol. 
4. Ambtenaren van een partij kunnen, met instemming van de andere betrokken partij, en 
onder de voorwaarden die laatstgenoemde stelt, aanwezig zijn bij onderzoek dat op het 
grondgebied van laatstgenoemde wordt verricht. 
Artikel 8 
Vorm waarin de informatie dient te worden verstrekt 
1. De aangezochte autoriteit deelt de uitslag van het ingestelde onderzoek aan de 
verzoekende autoriteit mede in de vorm van bescheiden, voor echt gewaarmerkte 
afschriften van bescheiden, rapporten en dergelijke. 
2. De in lid 1 bedoelde bescheiden kunnen worden vervangen door informatie die, in onge­
acht welke vorm, met behulp van systemen voor automatische gegevensverwerking voor 
hetzelfde doel wordt verstrekt. 
Artikel 9 
Uitzonderingen op de verplichting tot het verlenen van bijstand 
1. De partijen kunnen de in dit protocol bedoelde bijstand weigeren wanneer het verlenen 
daarvan: 
a) hun soevereiniteit, openbare orde, veiligheid of andere wezenlijke belangen zou \ 
kunnen aantasten; 
b) de toepassing inhoudt van deviezen- of belastingvoorschriften andere dan 
voorschriften inzake douanerechten; of 
c) de schending zou inhouden van een industrieel geheim, een handelsgeheim of een 
beroepsgeheim. 
55 \ 
Wanneer de verzoekende autoriteit om een vorm van bijstand verzoekt die zij desgevraagd 
zelf niet zou kunnen verlenen, vermeldt zij dit in haar verzoek. De aangezochte autoriteit 
bepaalt zelf hoe zij op een dergelijk verzoek reageert. 
Indien bijstand wordt geweigerd, dienen het daartoe strekkende besluit en de redenen 
ervan onverwijld aan de verzoekende autoriteit te worden medegedeeld. 
Artikel 10 
Geheimhoudingsplicht 
1. Alle informatie, in welke vorm dan ook, die ter uitvoering van dit protocol is verstrekt, 
heeft een vertrouwelijk karakter en valt onder de geheimhoudingsplicht. Op deze informa­
tie is de wetgeving van toepassing die op soortgelijke informatie van de ontvangende partij 
van toepassing is. Tevens zijn de ter zake geldende bepalingen van toepassing waaraan de 
communautaire autoriteiten zijn onderworpen. 
2. Nominatieve gegevens worden niet verstrekt wanneer er redenen zijn om aan te nemen dat 
de mededeling of het gebruik ervan strijdig zou zijn met de fundamentele rechtsbeginselen 
van een der partijen en, in het bijzonder, indien de betrokkene hiervan overmatig nadeel 
zou ondervinden. De partij die de gegevens ontvangt, deelt de partij die de gegevens ver­
strekt desgevraagd mede voor welk doel deze is gebruikt en welke resultaten ermee zijn 
bereikt. 
3. Nominatieve gegevens mogen uitsluitend worden medegedeeld aan douane-autoriteiten en, 
indien vereist ten behoeve van rechtsvervolging, aan het openbaar ministerie en de gerech­
telijke autoriteiten. Andere personen of autoriteiten kunnen dergelijke informatie 
uitsluitend verkrijgen na voorafgaande toestemming van de autoriteit die ze verstrekt. 
4. De partij die de gegevens verstrekt, controleert de juistheid daarvan. Wanneer blijkt dat 
verstrekte gegevens onjuist zijn of dienen te worden geannuleerd, wordt de ontvangende 
partij daarvan onverwijld in kennis gesteld. Laatstgenoemde is gehouden de correctie of 
annulering uit te voeren. 
5. Tenzij dit strijdig is met het algemeen belang, kan de betrokkene, op zijn verzoek, infor­
matie verkrijgen omtrent opgeslagen gegevens en de redenen voor deze opslag. 
Artikel 11 
Gebruik van informatie 
De verkregen informatie mag uitsluitend worden gebruikt voor de in dit protocol om­
schreven doeleinden. Een partij mag deze informatie slechts voor andere doeleinden ge­
bruiken na schriftelijke toestemming van de administratieve autoriteit die ze heeft ver­
strekt, op de door deze autoriteit vastgestelde voorwaarden. 
56 
2. Het bepaalde in lid 1 vormt geen beletsel voor het gebruik van informatie in gerechtelijke 
of administratieve procedures die achteraf worden ingesteld wegens niet-naleving van de 
douanewetgeving. 
3. De partijen kunnen de overeenkomstig het bepaalde in dit protocol verkregen informatie 
en geraadpleegde bescheiden als bewijsmateriaal gebruiken in hun rapporten, 
getuigenverklaringen en in gerechtelijke procedures. 
Artikel 12 
Deskundigen en getuigen 
Een onder een aangezochte autoriteit ressorterende ambtenaar kan worden gemachtigd, binnen 
de perken van de hem verleende machtiging, in het rechtsgebied van een andere partij als 
getuige of deskundige op te treden in gerechtelijke of administratieve procedures die 
betrekking hebben op aangelegenheden waarop dit protocol van toepassing is en daarbij de 
voor deze procedures noodzakelijk voorwerpen, bescheiden of voor echt gewaarmerkte 
afschriften van bescheiden voor te leggen. In de convocatie dient uitdrukkelijk te worden 
vermeld over welk onderwerp en in welke functie of hoedanigheid de betrokken ambtenaar zal 
worden ondervraagd. 
Artikel 13 
Kosten van de bijstand 
De partijen brengen elkaar geen kosten in rekening voor uitgaven die ter uitvoering van dit 
protocol zijn gemaakt, met uitzondering, in voorkomend geval, van de uitgaven voor deskun­
digen, getuigen, tolken en vertalers die niet in overheidsdienst zijn. 
Artikel 14 
Tenuitvoerlegging 
1. De centrale douane-autoriteiten van Moldavië, enerzijds, en de bevoegde diensten van de 
Commissie van de Europese Gemeenschappen en, in voorkomend geval, de douaneautori­
teiten van de Lid-Staten van de Europese Unie, anderzijds, zijn belast met de uitvoering 
van dit Protocol. Deze instanties stellen alle praktische maatregelen en regelingen voor de 
toepassing van dit protocol vast, met inachtneming van de voorschriften op het gebied van 
de gegevensbescherming. Zij kunnen de bevoegde instanties aanbevelingen doen voor 
wijzigingen die huns inziens in dit protocol dienen te worden aangebracht. 
2. De partijen raadplegen elkaar en stellen elkaar vervolgens in kennis van alle uitvoerings­
bepalingen die overeenkomstig dit artikel worden genomen. X. 
57 
Artikel 15 
Complementariteit 
Dit protocol vormt een aanvulling op en geen beletsel voor de toepassing van alle overeen­
komsten inzake wederzijdse bijstand die tussen een of meer Lid-Staten van de Europese 
Unie en Moldavië gesloten zijn of kunnen worden. Het staat een ruimere 
douanesamenwerking waarin dergelijke overeenkomsten mogelijkerwijze voorzien, niet in 
de weg. 
Onverminderd het bepaalde in artikel 11 doen deze overeenkomsten geen afbreuk aan de 
communautaire bepalingen betreffende de uitwisseling, tussen de bevoegde diensten van de 
Commissie en de douane-autoriteiten van de Lid-Staten, van informatie over douanezaken 
die voor de Gemeenschap van belang kan zijn. 
58 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING BETREFFENDE ARTIKEL 3bis 
De partijen komen overeen dat, indien zij overeenkomstig artikel 3bis zouden overgaan tot 
onderhandelingen over een vrijhandelszone, deze onderhandelingen betrekking dienen te heb­
ben op alle tussen de partijen verhandelde produkten. 
y 
/ \ 
'V 
59 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING BETREFFENDE ARTIKEL 13 
De Gemeenschap en de Republiek Moldavië verklaren dat de tekst van de vrijwaringsclausule 
geen GATT-vrijwaringsbehandeling toekent. 
60 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING BETREFFENDE ARTIKEL 14 
Overeengekomen wordt dat de bepalingen van artikel 14 niet ten doel hebben, noch tot gevolg 
mogen hebben dat de procedures voor onderzoek inzake anti-dumping en subsidies die in de 
respectieve wetgeving van de partijen zijn vervat worden vertraagd, belemmerd of verhinderd. 
S' 
vv 
61 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING BETREFFENDE ARTIKEL 23 
Onverminderd de in de bijlagen IV en V genoemde voorbehouden en de bepalingen van de 
artikelen 36a en 36d, komen de partijen overeen dat de woorden 'overeenkomstig hun wetge­
ving en bepalingen' vermeld in lid 1 en lid 2 van artikel 23 betekenen dat elke partij voor­
schriften voor de vestiging en werking van ondernemingen op haar grondgebied mag vaststel­
len, op voorwaarde dat deze voorschriften met betrekking tot de vestiging en werking van 
ondernemingen van de andere partij niet leiden tot nieuwe voorbehouden ten aanzien van de 
behandeling die niet minder gunstig is dan die welke wordt toegekend aan hun eigen onder­
nemingen, dan wel aan ondernemingen, filialen of dochterondernemingen van een derde land. 
62 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING BETREFFENDE ARTIKEL 24 
Handelsvertegenwoordigingen van binnenvaartondernemingen van een partij op het grondge­
bied van de andere partij vallen onder de wetgeving die van toepassing is in de Lid-Staten of de 
Republiek Moldavië totdat overeenstemming kan worden bereikt over specifieke, gunstiger 
bepalingen voor dergelijke handelsvertegenwoordigingen, en indien voor dergelijke vertegen­
woordigingen geen andere rechtsinstrumenten van toepassing zijn die bindend zijn voor de 
partijen. 
Overeengekomen wordt dat handelsvertegenwoordigingen de vorm dienen aan te nemen van 
dochterondernemingen of filialen als omschreven in artikel 25. 
X 
63 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING BETREFFENDE HET BEGRIP 
'ZEGGENSCHAP' IN ARTIKEL 25, ONDER b), EN ARTIKEL 36 
1. De partijen bevestigen dat zij onderling zijn overeengekomen dat 'zeggenschap' afhangt 
van de feitelijke omstandigheden van elk geval. 
2. Een onderneming wordt bij voorbeeld geacht onder 'zeggenschap' van een andere onder­
neming te staan, en dus een dochteronderneming van de betrokken onderneming te zijn, 
indien: 
- de andere onderneming rechtstreeks of middellijk beschikt over een meerderheid van 
de stemrechten, of 
- de andere partij het recht heeft een meerderheid van het bestuurs-, leidinggevend of 
toezichthoudend orgaan aan te stellen of af te zetten, en terzelfder tijd aandeelhouder 
of lid van de dochteronderneming is. 
3. Beide partijen menen dat de in punt 2 vermelde criteria geen limitatieve opsomming vor­
men. 
64 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING BETREFFENDE ARTIKEL 38 
De partijen komen overeen dat intellectuele, industriële en commerciële eigendom voor de 
toepassing van de Overeenkomst inzonderheid het volgende omvat: auteursrechten, met inbe­
grip van de auteursrechten op computerprogramma's, en naburige rechten, de rechten voor 
octrooien, industrile ontwerpen, geografische aanduidingen, met inbegrip van benamingen van 
oorsprong, warenmerken en dienstmerken, topografieën van geïntegreerde schakelingen, als­
mede bescherming tegen oneerlijke mededinging als bedoeld in artikel lObis van het Verdrag 
van Parijs voor de bescherming van industriële eigendom en bescherming van niet-openbaar-
gemaakte informatie over know-how. 
y 
65 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING BETREFFENDE ARTIKEL 87a 
De partijen komen met het oog op de juiste interpretatie en toepassing van de Overeenkomst 
overeen dat onder de in artikel 87a van de Overeenkomst bedoelde 'bijzonder dringende geval­
len' wordt verstaan: gevallen van wezenlijke inbreuk op de Overeenkomst door één van de 
partijen. Wezenlijke inbreuk op de Overeenkomst houdt in: 
a) afwijzing van de Overeenkomst die niet in overeenstemming is met de algemene regels van 
het volkenrecht, 
of 
b) schending van de essentiële onderdelen van de Overeenkomst als vermeld in artikel 2. 
66 
EEN/JJDIGE VERKLARING VAN DE FRANSE REPUBLIEK 
'De Franse Republiek merkt op dat de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst met de 
Republiek Moldavië niet van toepassing is op de landen en gebieden overzee die uit hoofde van 
het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap met de Europese Gemeenschap zijn 
geassocieerd.' 
67 
BRIEFWISSELING TUSSEN DE GEMEENSCHAP EN DE REPUBLIEK 
MOLDAVIË 
MET BETREKKING TOT DE VESTIGING VAN VENNOOTSCHAPPEN 
A. Brief van Moldavië 
Mijnheer, 
Hierbij verwijs ik naar de op 1994 geparafeerde Partnerschaps- en Samenwerkings­
overeenkomst. 
Tijdens de onderhandelingen heb ik erop gewezen dat de Republiek Moldavië communautaire 
vennootschappen die zich in de Republiek Moldavië vestigen en er activiteiten uitoefenen, in 
bepaalde opzichten een voorkeursbehandeling verleent. Ik heb daarbij opgemerkt dat hiermee 
uitvoering wordt gegeven aan het Moldavische beleid om met alle middelen de vestiging van 
communautaire vennootschappen in de Republiek Moldavië te bevorderen. 
Dit betekent naar mijn oordeel dal de Republiek Moldavië in de periode tussen de datum van 
parafering van deze Overeenkomst en de inwerkingtreding van de desbetreffende artikelen 
inzake de vestiging van vennootschappen, geen maatregelen of voorschriften zal vaststellen tot 
invoering of verzwaring van discriminatie van communautaire vennootschappen ten opzichte 
van Moldavische vennootschappen of vennootschappen van een derde land in vergelijking met 
de situatie op de datum van parafering van deze Overeenkomst. 
Ik moge U verzoeken mij de ontvangst van deze briefte willen bevestigen. 
Voor de regering van de Republiek Moldavië 
68 
B. Brief van de Gemeenschap 
Mijnheer, 
Ik dank u voor uw brief van heden welke als volgt luidt: 
'Mijnheer, 
Hierbij verwijs ik naar de op 1994 geparafeerde Partnerschaps- en Samen­
werkingsovereenkomst, i ' 
Tijdens de onderhandelingen heb ik erop gewezen dat de Republiek Moldavië com­
munautaire vennootschappen die zich in de Republiek Moldavië vestigen en er activi­
teiten uitoefenen, in bepaalde opzichten een voorkeursbehandeling verleent. Ik heb 
daarbij opgemerkt dat hiermee uitvoering wordt gegeven aan het Moldavische beleid 
om met alle middelen de vestiging van communautaire vennootschappen in de Repu­
bliek Moldavië te bevorderen. 
Dit betekent naar mijn oordeel dat de Republiek Moldavië in de periode tussen de 
datum van parafering van deze Overeenkomst en de inwerkingtreding van de 
desbetreffende artikelen inzake de vestiging van vennootschappen, geen maatregelen 
of voorschriften zal vaststellen tot invoering of verzwaring van discriminatie van 
communautaire vennootschappen ten opzichte van Moldavische vennootschappen of 
vennootschappen van een derde land in vergelijking met de situatie op de datum van 
parafering van deze Overeenkomst. 
Ik moge U verzoeken mij de ontvangst van deze briefte willen bevestigen.' 
Ik bevestig u de ontvangst van deze brief. 
Gelieve, Mijnheer, de verzekering van mijn bijzondere hoogachting te aanvaarden. 
Namens de Europese Gemeenschappen 
69 
Buiten het kader van de Overeenkomst. 
Briefwisseling betreffende de gevolgen van de uitbreiding 
Brief van de Gemeenschap 
Mijnheer, 
Hierbij verwijs ik naar de heden ondertekende Partnerschaps- en 
Samenwerkingsovereenkomst. Ik bevestig dat indien wijziging van de Overeenkomst 
noodzakelijk zou zijn als gevolg van een uitbreiding van de Gemeenschap, hiervoor 
overeenkomstig artikel 71 onderhandelingen tussen de partijen zullen plaatsvinden. Daarbij zal 
zo veel mogelijk rekening worden gehouden met de aard van de bilaterale handel en de 
economische betrekkingen tussen Moldavië en de toetredende staten. 
Ik moge U verzoeken mij te willen bevestigen dat Moldavië met de inhoud van deze brief 
instemt. 
70 
Buiten het kader van de Overeenkomst: 
Eenzijdige verklaring van Moldavië 
Gelet op het belang van de wijnsector voor de Moldavische economie uit Moldavië de wens 
met de Gemeenschap te onderhandelen over bilaterale overeenkomsten betreffende de handel 
in wijn. 
r, 
71 
Buiten het kader van de Overeenkomst: 
Verklaring van de Gemeenschap 
De Gemeenschap verbindt zich ertoe technische bijstand te verlenen in de vorm van studiebij­
eenkomsten of op andere passende wijze, teneinde ertoe bij te dragen dat de Moldavische 
autoriteiten en economische subjecten ten volle kunnen profiteren van de voordelen die zijn 
overeengekomen uit hoofde van het Stelsel van Algemene Preferenties van de Gemeenschap, 
zoals dat thans op Moldavië van toepassing is. 
72 
ISSN 0254-1513 
COM (94) 477 def. 
DOCUMENTEN 
NL il 02 
Catalogusnummer : CB-CO-94-514-NL-C 
ISBN 92-77-81768-2 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg