MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Betere regelgeving voor betere resultaten - Een EU-agenda

1.Betere resultaten boeken: onze werkwijze op Europees niveau veranderen.

De Europese Commissie is vastbesloten om veranderingen aan te brengen in wat de Europese Unie (hierna "EU" genoemd) doet en hoe zij dit doet. De EU, haar instellingen en haar rechtscorpus moeten ten dienste staan van burgers en ondernemingen, die dat in hun dagelijks leven en bij hun dagelijkse activiteiten moeten kunnen vaststellen. Wij moeten hun vertrouwen in ons vermogen om resultaten te boeken herwinnen.

De Commissie-Juncker betekent een nieuwe start. Het is onze prioriteit oplossingen aan te reiken voor de grote problemen die niet door de lidstaten alleen kunnen worden aangepakt: een investeringsplan om 315 miljard EUR te mobiliseren voor meer banen en groei; een energie-unie die zorgt voor betrouwbare, betaalbare en duurzame energie; een interneveiligheidsagenda om het hoofd te bieden aan gemeenschappelijke dreigingen zoals terrorisme en georganiseerde criminaliteit; een digitale interne markt om online kansen te scheppen, en een migratieagenda. Onze nieuwe initiatieven vloeien voort uit echte politieke prioriteiten. De Commissie kan en mag zich niet inlaten met elk probleem in de EU. Deze gewijzigde aanpak blijkt uit het eerste werkprogramma van de Commissie. Dat programma omvat precies 23 belangrijke nieuwe initiatieven, die alle nauw aansluiten bij de overeengekomen beleidsprioriteiten. Ook in de aanvullende en routine-acties die in de loop van het jaar zullen volgen, zullen dezelfde aandachtspunten en doelstellingen naar voren komen. Het initiatief voor een "resultaatgerichte EU-begroting" zal ook als doel hebben de meerwaarde van de EU-begroting voor EU-burgers aan te tonen.

Politieke prioriteiten sturen het optreden van de Commissie inzake de uitdagingen waarvoor de EU zich thans gesteld ziet. Betere regelgeving is een instrument om een basis te verschaffen voor tijdige en goed onderbouwde beleidsbeslissingen, maar kan nooit in de plaats komen van politieke beslissingen.

Wij schetsen vandaag verdere maatregelen om te komen tot betere regels voor betere resultaten. We zullen de beleidsvorming verder openstellen en beter luisteren naar en in overleg treden met degenen die EU-wetgeving uitvoeren en ervan profiteren. Wij zullen met een frisse kijk op alle beleidsterreinen nagaan of de bestaande maatregelen moeten worden verbeterd.

Wij zullen doorgaan zoals wij zijn begonnen: ons concentreren op de zaken die echt door de EU moeten worden aangepakt en ervoor zorgen dat die goed worden aangepakt. De toepassing van de beginselen van betere regelgeving zal ervoor zorgen dat maatregelen empirisch zijn onderbouwd, goed zijn ontworpen en tastbare en duurzame voordelen opleveren voor burgers, ondernemingen en de samenleving als geheel.

Dit geldt zowel voor nieuwe EU-wetgeving als voor het uitgebreide bestaande EU-wetgevingscorpus. Deze wetgeving is van essentieel belang voor duurzame ontwikkeling, voor de interne markt die onze economie stuurt en voor het stimuleren van investeringen die nodig zijn om werkgelegenheid en groei te creëren. Zij ligt aan de basis van het Europese sociale model en geeft zin aan de rechten en vrijheden die burgers koesteren, zoals hun veiligheid en recht op toegang tot de rechter. Zij helpt ons te reageren op gemeenschappelijke uitdagingen, zoals de continuïteit van de energievoorziening en de bescherming van het milieu en het klimaat. In veel gevallen komt één reeks EU-voorschriften in de plaats van een lappendeken van 28 verschillende nationale regelingen, en wordt op die manier het leven voor burgers en ondernemingen gemakkelijker gemaakt, het rechtskader vereenvoudigd, de regelgevingsdruk in de interne markt verlicht, en de voorspelbaarheid van de regelgeving vergroot.

Het rechtscorpus van de EU is niet alleen noodzakelijk, het is ook onze grote sterkte — het maakt dat de EU kwalitatief verschilt van enig ander model van collectief bestuur in de wereld. Daarom is het zo belangrijk dat elke individuele maatregel uit de EU-regelgeving geschikt is voor het beoogde doel, modern, alsook doeltreffend, evenredig, operationeel en zo eenvoudig mogelijk is. Wetgeving moet doen waarvoor zij bestemd is, gemakkelijk uit te voeren zijn, zekerheid bieden en voorspelbaar zijn, en zij mag geen onnodige lasten meebrengen. Het moet gaan om redelijke, realistische regels die naar behoren worden uitgevoerd en gehandhaafd in de hele EU. Regels moeten hun werk doen om onze gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken — niet meer, niet minder.

Betere regelgeving is geen kwestie van "meer" of "minder" EU-wetgeving; zij houdt evenmin deregulering in of het ontnemen van de prioriteit van bepaalde beleidsterreinen, noch de aantasting van de waarden die ons dierbaar zijn: sociale bescherming, milieubescherming en grondrechten, waaronder gezondheid, om slechts enkele voorbeelden te noemen. Betere regelgeving is ervoor zorgen dat we de ambitieuze doelstellingen die we onszelf hebben opgelegd, werkelijk verwezenlijken.

In de afgelopen tien jaar heeft de EU een uitgebreide reeks instrumenten en procedures voor betere regelgeving aangenomen die dat moeten waarborgen. Deze ingrijpende veranderingen leveren al concrete resultaten op, maar de Commissie heeft besloten verder te gaan.

Ons streven naar betere regelgeving moet over de hele linie van toepassing zijn, voortbouwend op de vooruitgang die reeds is geboekt met de effectbeoordeling en het programma voor gezonde regelgeving (REFIT). Wij mogen geen beleid opleggen maar moeten het inclusief voorbereiden, op basis van volledige transparantie en betrokkenheid, en luisteren naar de standpunten van degenen die de gevolgen van de wetgeving ondervinden, zodat deze gemakkelijk uit te voeren is. Wij staan open voor externe feedback en externe toetsing om ervoor te zorgen dat we voor de juiste aanpak kiezen. Het EU-beleid moet ook regelmatig worden herzien: wij moeten transparant zijn en verantwoording afleggen over de vraag of wij onze beleidsdoelstellingen bereiken, over wat goed heeft gewerkt en over wat moet veranderen.

Betere regelgeving is geen bureaucratische exercitie. Burgers, ondernemingen en andere belanghebbenden beoordelen de EU aan de hand van de gevolgen van haar handelingen: niet alleen nieuwe initiatieven, maar, wat nog belangrijker is, de reeds geldende voorschriften. De Commissie verbindt zich ertoe de politieke verantwoordelijkheid op zich te nemen om in haar werkzaamheden de beginselen en procedures van betere regelgeving toe te passen, en roept de andere EU-instellingen en de lidstaten op om hetzelfde te doen.

2.Openheid en transparantie

2.1.Meer raadplegen, beter luisteren

De openstelling van de beleidsvorming kan de EU transparanter en meer verantwoordelijk maken, maar zorgt er ook voor dat het beleid wordt gebaseerd op de beste beschikbare gegevens en maakt het doeltreffender. Op alle niveaus — lokaal, regionaal, nationaal en op EU-niveau — begrijpen degenen die de gevolgen van wetgeving ondervinden, het best het effect dat wetgeving zal hebben, en zij kunnen tevens gegevens aanreiken om de wetgeving te verbeteren.

De Commissie is voornemens om nog beter naar burgers en belanghebbenden te luisteren en open te staan voor hun feedback in alle stadia van de procedure — vanaf het eerste idee, over het moment waarop de Commissie een voorstel doet, tot de aanneming van wetgeving en de evaluatie ervan. De Commissie is voornemens om een webportaal op te zetten waar elk initiatief kan worden gevolgd.

Voortbouwend op de bestaande minimumnormen inzake raadpleging versterken de nieuwe richtsnoeren van de Commissie voor betere regelgeving onze inzet voor raadplegingen van hoge kwaliteit, die transparant zijn, alle relevante belanghebbenden bereiken en gericht zijn op de gegevens die nodig zijn om weloverwogen beslissingen te nemen. Dit zal op twee belangrijke manieren gebeuren.