TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

Algemene achtergrond

Veel rechtshandelingen van de Unie bevatten bij de vaststelling ervan geen vervaldatum. Deze handelingen blijven formeel gezien van kracht, hoewel zij geen rechtsgevolgen meer hebben.

Door handelingen die niet langer van toepassing of relevant zijn te elimineren, worden een gebruiksvriendelijkere presentatie en een efficiënter en tijdbesparend gebruik mogelijk van de hulpmiddelen die toegang tot het recht van de Unie bieden, namelijk Celex, EUR-Lex en het Repertorium op de geldende wetgeving (in de zoekresultaten zouden bijvoorbeeld geen achterhaalde handelingen meer worden getoond naast nog geldende handelingen). De verbetering van de transparantie van het recht van de Unie is een essentieel onderdeel van de agenda voor betere regelgeving waar de Europese instellingen ook in het kader van het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven aan werken. In de Refit-mededeling van 2014 is aangekondigd dat de Commissie de intrekking van bepaalde wetgeving zou voorbereiden, onder andere in verband met de gestandaardiseerde milieurapportage. In de Mededeling inzake betere regelgeving van 2015 wordt bovendien opgeroepen tot een brede evaluatie van de rapportagevoorschriften op verschillende beleidsterreinen, waaronder milieu. In het licht van het voorgaande wordt nu werk gemaakt van de intrekking van Richtlijn 91/692/EEG van de Raad van 23 december 1991 tot standaardisering en rationalisering van de verslagen over de toepassing van bepaalde richtlijnen op milieugebied ("Richtlijn 91/692/EEG"). Dit past ook binnen een ruimere geschiktheidscontrole inzake milieumonitoring en -rapportage. Die geschiktheidscontrole is nu bezig, zoals vastgesteld in het werkprogramma van de Commissie voor 2016. Richtlijn 91/692/EEG en de daarmee verband houdende Beschikking 95/337/EG inzake de vragenlijsten voor de richtlijnen voor de sector water zijn in bijlage V bij dat werkprogramma opgenomen in de lijst van voorgenomen intrekkingen.

Het intrekkingspakket bestaat uit vier voorgestelde initiatieven in verband met de intrekking van Richtlijn 91/692/EEG en Beschikking 95/337/EG:

1.een mededeling waarbij wordt verklaard dat elf uitvoeringshandelingen van de Commissie tot vaststelling van vragenlijsten voor milieurapportage, waaronder Beschikking 95/337/EG, achterhaald zijn;

2.twee voorstellen voor besluiten van de Commissie tot intrekking (via comitéprocedures) van de twee uitvoeringsbesluiten, namelijk Besluit 2011/92/EU van de Commissie van 10 februari 2011 en Besluit 2010/681/EU van de Commissie van 9 november 2010, die geen rechtsgevolgen meer hebben maar om procedurele redenen via een latere comitéprocedure door de Commissie zullen worden ingetrokken;

3.een voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad waarbij bepalingen van de zes rechtshandelingen die naar Richtlijn 91/692/EEG verwijzen, zullen worden ingetrokken en gewijzigd.

Ter voorbereiding van deze initiatieven heeft de Commissie een analyse uitgevoerd en heeft zij de gevolgen van het behouden alsook het intrekken van de verschillende verplichtingen onderzocht. Het resultaat van dit werk wordt hieronder samengevat en wordt in een afzonderlijk gepubliceerde ondersteunende studie nader toegelicht. Aangezien het de bedoeling is achterhaalde bepalingen en rechtshandelingen in te trekken, wordt een formele effectbeoordeling niet nodig geacht. Het is belangrijk te benadrukken dat deze intrekkingen naar verwachting geen wezenlijke economische voordelen tot gevolg zullen hebben. De voornaamste voordelen zullen hoofdzakelijk verband houden met de duidelijkere rapportagevoorschriften die het resultaat van deze opschoonactie zullen zijn.

Tekortkomingen van Richtlijn 91/692/EEG

Richtlijn 91/692/EEG beoogde de stroomlijning van de rapportageverplichtingen van alle milieuwetgeving van de Unie die op het moment van de vaststelling van de richtlijn gold. In de praktijk zijn echter niet alle milieurapportagevoorschriften door Richtlijn 91/692/EEG geharmoniseerd. De Richtlijnen 91/271/EEG en 91/676/EEG zijn bijvoorbeeld van het toepassingsgebied uitgesloten. Bovendien was de uitvoering van de richtlijn van het begin af aan moeilijk en ondoeltreffend. Een van de voornaamste problemen is dat de richtlijn is vastgesteld vóór algemeen gebruik werd gemaakt van informatietechnologie. Bovendien zijn veel van de individuele instrumenten waarvoor bij Richtlijn 91/692/EEG rapportageverplichtingen waren vastgesteld vervolgens vervangen door instrumenten die geen rekening hielden met de rapportagebepalingen van de richtlijn. Bij Richtlijn 2000/60/EG zijn bijvoorbeeld zeven wetteksten inzake water ingetrokken, waardoor Beschikking 95/337/EG inzake de watervragenlijsten, die op grond van Richtlijn 91/692/EEG was vastgesteld, overbodig werd. Bij instrumenten zoals Richtlijn 2000/60/EG en Richtlijn 2010/75/EU (en haar voorloper, Richtlijn 96/61/EG) zijn onafhankelijke rapportageverplichtingen ingevoerd.

Met de succesvolle ontwikkeling van Reportnet door het Europees Milieuagentschap en sectorale initiatieven ter stroomlijning van de rapportage (bv. het Waterinformatiesysteem voor Europa) werden de behoefte aan en de doeltreffendheid van een horizontaal instrument inzake rapportage steeds meer ter discussie gesteld. Met de vaststelling van de Inspire-richtlijn (Richtlijn 2007/2/EG) en de daarmee samenhangende ontwikkeling van het gemeenschappelijk milieu-informatiesysteem (SEIS), ten slotte, is een modernere en doeltreffendere horizontale benadering van het informatiebeheer en de rapportage in verband met het milieubeleid van de Unie ingevoerd.

De Commissie heeft destijds geconcludeerd dat "de modernisering van de wettelijke bepalingen met betrekking tot de manier waarop de voor de milieuwetgeving vereiste informatie ter beschikking wordt gesteld, een belangrijke stap [is] bij de tenuitvoerlegging van het SEIS en met name om de verwachte voordelen van de vereenvoudiging op gang te brengen. Dit doel zou kunnen worden bereikt met de herziening van de gestandaardiseerderapportagerichtlijn (91/692/EEG), die moet worden geactualiseerd en in lijn gebracht met de SEIS-beginselen. Hiertoe wil de Commissie in 2008 een wetgevingsvoorstel doen en achterhaalde bepalingen in de bestaande richtlijn intrekken." De Commissie heeft uiteindelijk besloten geen nieuw rechtsinstrument inzake rapportage voor te stellen, maar deze agenda na te streven met een niet-juridische aanpak (zie EU Shared Environmental Information System —Implementation Outlook) in combinatie met een gecoördineerd optreden op de verschillende milieubeleidsterreinen (zoals water, lucht en natuur).

Samenvatting van het huidige toepassingsgebied en de huidige relevantie van Richtlijn 91/692/EEG

In Richtlijn 91/692/EEG wordt naar 28 handelingen inzake milieu verwezen. Ook andere handelingen maken gebruik van Richtlijn 91/692/EEG. Wegens intrekkingen van die handelingen (zie het overzicht in tabel 2) zijn momenteel nog 1 verordening en 9 richtlijnen (zie het overzicht in tabel 1) (Richtlijn 91/692/EEG blijft van toepassing op 2 richtlijnen, namelijk Richtlijn 86/278/EEG en Richtlijn 87/217/EEG) en 23 beschikkingen en besluiten (zie het overzicht in tabel 3) van kracht die nog naar Richtlijn 91/692/EEG verwijzen.

Het grootste deel van de oorspronkelijke verplichtingen van Richtlijn 91/692/EEG is achterhaald en heeft geen rechtsgevolgen meer. Het voorstel voor een intrekking is dan ook gedaan omwille van de juridische zekerheid, een verbeterde transparantie, een lagere administratieve last en een wetgeving van de Unie die, overeenkomstig de agenda voor betere regelgeving, geschikt is voor het beoogde doel.

Voorgestelde maatregelen tot intrekking van Richtlijn 91/692/EEG en daarmee verband houdende handelingen

De eerste maatregel is een voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot schrapping van voorschriften voor gestandaardiseerde rapportage. Er wordt ook voorgesteld verwijzingen naar de oude comitéregels te vervangen door verwijzingen naar Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren, zoals bepaald in artikel 13 van die verordening betreffende overgangsbepalingen.