EUROPESE COMMISSIE Brussel, 9.9.2022 COM(2022) 443 final VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD over de werking van de comités in 2021 {SWD(2022) 279 final}



VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD over de werking van de comités in 2021 1.Inleiding Overeenkomstig artikel 10, lid 2, van Verordening (EU) nr. 182/2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (hierna “de comitologieverordening” genoemd), presenteert de Commissie hierbij dit jaarverslag over de werking van de comités in 2021. Het verslag geeft een overzicht van de ontwikkelingen in 2021 in het “comitologiesysteem”, dat verwijst naar de comités die de Commissie raadpleegt over ontwerpuitvoeringshandelingen. Die comités bestaan uit vertegenwoordigers van alle lidstaten, worden voorgezeten door de Commissie en volgen verschillende operationele procedures, afhankelijk van de basishandeling (zie tabel II). Het verslag bevat een samenvatting van de activiteiten van de comités en gaat vergezeld van een werkdocument van de diensten van de Commissie met gedetailleerde statistieken over de werkzaamheden van de afzonderlijke comités voor elke beleidssector. Het biedt een overzicht van de belangrijkste veranderingen en tendensen die op jaarbasis zijn waargenomen, met algemene cijfers over vergaderingen, procedures, uitgebrachte adviezen (d.w.z. positief, negatief of geen advies) en vastgestelde handelingen. Ook wordt een overzicht gegeven van de zaken die naar het comité van beroep zijn doorverwezen en van de bezwaren van het Europees Parlement en de Raad. 2.Overzicht van de ontwikkelingen in het comitologiesysteem in 2021 2.1.Algemene ontwikkelingen De comitologiecomités werkten in 2021 volgens de in de comitologieverordening vastgelegde procedures, te weten de raadplegingsprocedure (artikel 4) en de onderzoeksprocedure (artikel 5), naast de in artikel 5 bis van het comitéprocedurebesluit vastgelegde regelgevingsprocedure met toetsing. De aanhoudende COVID-19-pandemie en de maatregelen om het virus in te dammen beperkten nog steeds de mogelijkheden om fysieke vergaderingen van de krachtens de comitologieverordening opgerichte comités te organiseren. De meeste vergaderingen van de comités werden daarom online gehouden. De onlinevergaderingen zijn aangemerkt als reguliere vergaderingen, ook in het comitologieregister; zij zijn geregistreerd als vergaderingen, en in het beknopte verslag wordt vermeld dat de vergadering online is gehouden. Wat andere gebieden dan de werking van de comitologiecomités betreft, wordt in punt 27 van het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven gewezen op de noodzaak om handelingen die nog naar de regelgevingsprocedure met toetsing verwijzen, aan te passen aan het bij het Verdrag van Lissabon ingevoerde rechtskader. De interinstitutionele besprekingen over de aanpassing van de overige basishandelingen zijn voortgezet op basis van de voorstellen van de Commissie van 2019 (d.w.z. voor algemene zaken en op het gebied van justitie). In 2021 zijn bij de onderhandelingen echter geen vorderingen gemaakt, als gevolg van de beperkingen in verband met COVID-19. Het voorstel van de Commissie van 14 februari 2017 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 182/2011 is nog niet goedgekeurd. Dit voorstel bevat een aantal gerichte wijzigingen in de procedure van het comité van beroep om situaties aan te pakken waarin het comité op gevoelige gebieden “geen advies” uitbrengt. Door de zeer uiteenlopende standpunten van de medewetgevers kon in 2021 geen vooruitgang worden geboekt. De Commissie blijft ontwerpteksten voor belangrijke gedelegeerde handelingen en voor uitvoeringshandelingen gedurende een periode van vier weken openbaar maken, zodat belanghebbenden opmerkingen kunnen indienen. In 2021 werden, met het oog op het ontvangen van feedback van het publiek, 85 ontwerpuitvoeringshandelingen openbaar gemaakt op de website “Geef uw mening”. 2.2.Ontwikkelingen in de rechtspraak Wat betreft de rechtspraak op het gebied van comitologie, heeft het Gerecht in zijn arrest van 27 januari in de zaak Republiek Polen/Europese Commissie een uitlegging gegeven van de overgangsbepalingen inzake het stemmen bij gekwalificeerde meerderheid tijdens de periode waarin van de stemregels van het Verdrag van Nice werd overgegaan naar die van het Verdrag van Lissabon. Krachtens artikel 3, lid 2, van Protocol 36 van de Verdragen had iedere lidstaat het recht om gedurende een overgangsperiode, die liep tot en met 31 maart 2017, te verzoeken om toepassing van het systeem van gewogen stemmen dat krachtens het Verdrag van Nice werd gebruikt. Het Gerecht was van oordeel dat het systeem met gekwalificeerde meerderheid van het Verdrag van Nice (overeenkomstig artikel 3, lid 3, van Protocol 36) ook moet worden toegepast indien een lidstaat hier vóór 31 maart 2017 om heeft verzocht, maar de stemming over de handeling na die datum plaatsvindt. In de bij het Gerecht aanhangig gemaakte zaak had de Commissie het verzoek van Polen om gebruik te maken van het systeem van gewogen stemmen afgewezen, omdat de stemming over het besluit in kwestie na 31 maart 2017 zou plaatsvinden. Het Gerecht heeft het uitvoeringsbesluit van de Commissie nietig verklaard en de Commissie gelast ter vervanging van het nietig verklaarde besluit een nieuw uitvoeringsbesluit vast te stellen overeenkomstig de regels inzake gekwalificeerde meerderheid van het Verdrag van Nice. Dit nieuwe besluit, dat volgens het bevel van het Gerecht binnen twaalf maanden na de datum van zijn arrest van kracht moest zijn, is op 30 november 2021 vastgesteld. 3.Overzicht van activiteiten 3.1.Aantal comités Dit verslag heeft uitsluitend betrekking op comitologiecomités die door de wetgever zijn ingesteld om de Commissie bij te staan bij de uitoefening van de haar bij basisbesluiten verleende uitvoeringsbevoegdheden. Andere entiteiten, met name “deskundigengroepen” die door de Commissie zelf zijn opgericht, worden door dit verslag niet bestreken.

Tabel I bevat een overzicht van het aantal bestaande comitologiecomités in de periode van 1 januari tot en met 31 december 2021, waarbij de cijfers van het voorgaande jaar zijn toegevoegd ter vergelijking. Deze cijfers zijn verstrekt door de desbetreffende diensten van de Commissie en zijn overgenomen uit het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie. TABEL I — Totaal aantal comités Dienst van de Commissie 2020 2021 AGRI (Landbouw en Plattelandsontwikkeling) 11 12 BUDG (Begroting) 2 2 CLIMA (Klimaat) 5 5 CNECT (Communicatienetwerken, Inhoud en Technologie) 9 11 DEFIS (Defensie-industrie en Ruimtevaart) 5 13 DIGIT (Informatica) 1 1 EAC (Onderwijs en Cultuur) 2 4 ECFIN (Economische en Financiële Zaken) 1 2 ECHO (Europese Civiele Bescherming en Humanitaire Hulp) 2 2 EMPL (Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie) 5 6 ENER (Energie) 14 14 ENV (Milieu) 27 27 EMA (Eurostat) 2 2 FISMA (Financiële Stabiliteit, Financiële Diensten en Kapitaalmarktenunie) 11 11 FPI (Dienst Instrumenten voor het buitenlands beleid) 2 1 GROW (Interne Markt, Industrie, Ondernemerschap en Midden- en Kleinbedrijf) 38 39 HOME (Migratie en Binnenlandse Zaken) 19 20 INTPA (Internationale Partnerschappen) 5 3 JUST (Justitie en Consumentenzaken) 26 28 MARE (Maritieme Zaken en Visserij) 3 3 MOVE (Mobiliteit en Vervoer) 32 33 NEAR (Nabuurschapsbeleid en Uitbreidingsonderhandelingen) 3 3 OLAF (Europees Bureau voor fraudebestrijding) 1 1 REGIO (Regionaal Beleid en Stadsontwikkeling) 1 2 RTD (Onderzoek en Innovatie) 17 31 SANTE (Gezondheid en Voedselveiligheid) 34 33 SG (Secretariaat-generaal)* 4 3 TAXUD (Belastingen en Douane-unie) 26 28 TRADE (Handel) 14 13 TOTAAL: 322 353 * Met inbegrip van het comité van beroep. In de loop van 2021 waren er 353 comitologiecomités. Dit aantal omvat alle comitésamenstellingen en vertegenwoordigt een toename van het aantal comités met ongeveer 10 % ten opzichte van 2020. Een specifieke factor die deze stijging verklaart, is dat 2021 een overgangsjaar was waarin de nieuwe generatie MFK-programma’s en -fondsen van start ging en nieuwe MFK-verordeningen/-basishandelingen in werking traden, waarbij in de meeste gevallen de oude werden ingetrokken. Als gevolg daarvan bestonden in verschillende gevallen — gedurende verschillende delen van het jaar — “oude” en “nieuwe” comités voor dergelijke basishandelingen naast elkaar. Rekening houdend met alle comités die in de loop van het jaar zijn opgeheven, waren er aan het eind van het jaar (31 december 2021) in totaal 317 bestaande comités, een aantal dat zeer vergelijkbaar is met dat van 2020 (322). TABEL II — Aantal comités per procedure Dienst van de Commissie Soort procedure Raadplegings-procedure Onderzoeks-procedure Regelgevings-procedure met toetsing Meerdere procedures TOTAAL: AGRI 0 4 0 8 12 BUDG 0 1 0 1 2 CLIMA 0 1 0 4 5 CNECT 0 6 0 5 11 DEFIS 0 4 0 9 13 DIGIT 0 1 0 0 1 EAC 0 4 0 0 4 ECFIN 0 1 0 1 2 ECHO 0 1 0 1 2 EMPL 1 1 2 3 7 ENER 2 6 1 5 14 ENV 0 8 4 16 27 ESTAT 1 0 0 1 2 FISMA 0 4 2 5 11 FPI 0 1 0 0 1 GROW 3 9 2 26 39 HOME 1 17 0 3 20 INTPA 0 3 0 0 3 JUST 8 11 4 5 28 MARE 0 3 0 1 3 MOVE 3 9 0 21 33 NEAR 1 2 0 1 3 OLAF 0 1 0 0 1 REGIO 0 0 0 2 2 RTD 0 24 0 7 31 SANTE 0 13 0 22 33 SG* 0 2 0 1 3 TAXUD 0 13 0 15 28 TRADE 3 4 0 7 14 TOTAAL: 23 154 15 170 353 * Met inbegrip van het comité van beroep. Tabel II geeft een uitsplitsing van de comités in 2021 per soort procedure die zij volgen (d.w.z. raadplegingsprocedure, onderzoeksprocedure, regelgevingsprocedure met toetsing). Comités die meerdere procedures toepassen, worden apart vermeld naast die welke slechts één procedure toepassen. 3.2.Aantal vergaderingen Het aantal comitévergaderingen is slechts één van de indicatoren voor het beoordelen van de comitologische activiteit. In combinatie met het aantal schriftelijke procedures geeft dit aantal aan hoe bedrijvig de verschillende comités zijn geweest, zowel op sectorniveau als individueel (zie tabel III). TABEL III — Aantal vergaderingen en schriftelijke procedures Dienst van de Commissie Aantal comités Vergaderingen Schriftelijke procedures 2020 2021 2020 2021 AGRI 12 79 121 69 104 BUDG 2 1 6 5 2 CLIMA 5 7 5 8 8 CNECT 11 12 13 17 21 DEFIS 13 14 36 6 12 DIGIT 1 2 0 0 0 EAC 4 2 8 1 12 ECFIN 2 5 2 0 0 ECHO 2 8 8 6 8 EMPL 6 3 0 1 0 ENER 14 12 10 3 0 ENV 27 20 24 9 20 ESTAT 2 3 3 11 16 FISMA 11 14 14 14 17 FPI 1 4 3 3 0 GROW 39 35 33 48 62 HOME 20 47 41 38 38 INTPA 3 9 19 51 168 JUST 28 9 30 3 6 MARE 3 0 4 15 16 MOVE 33 44 61 41 37 NEAR 3 7 7 66 41 OLAF 1 0 0 0 0 REGIO 2 1 1 0 7 RTD 31 32 41 275 148 SANTE 33 93 93 678 634 SG* 3 6 6 2 6 TAXUD 28 32 39 26 23 TRADE 14 13 18 73 70 TOTAAL: 353 514 646 1 469 1 476 * Met inbegrip van vergaderingen/schriftelijke procedures van het comité van beroep. In 2021 vonden 646 vergaderingen plaats, wat aanzienlijk meer is dan in 2020, met 1 476 schriftelijke procedures. 3.3.Aantal adviezen en uitvoeringshandelingen Dit verslag geeft ook een indicatie van de concrete output van de comités. Tabel IV vermeldt het totale aantal formele adviezen van de comités, alsook de later door de Commissie vastgestelde uitvoeringshandelingen . TABEL IV – Aantal adviezen en vastgestelde uitvoeringshandelingen Dienst van de Commissie Adviezen Vastgestelde

uitvoeringshandelingen Resoluties van het EP / Besluiten van de Raad

(artikel 11) 2020 2021 2020 2021 2021 AGRI 102 101 100 100 0 BUDG 3 2 3 1 0 CLIMA 10 9 6 9 0 CNECT 28 43 23 41 0 DEFIS 8 19 7 14 0 DIGIT 1 0 1 0 0 EAC 3 8 3 8 0 ECFIN 10 1 10 0 0 ECHO 8 8 7 9 0 EMPL 3 0 2 0 0 ENER 5 3 1 0 0 ENV 19 24 11 15 0 ESTAT 12 16 12 15 0 FISMA 11 22 12 18 0 FPI 3 0 1 0 0 GROW 61 62 44 31 1 (Raad) HOME 69 67 11 36 0 INTPA 58 168 58 167 0 JUST 3 9 2 8 0 MARE 15 16 16 9 0 MOVE 59 64 59 61 0 NEAR 66 40 65 40 0 OLAF 0 0 0 0 0 REGIO 0 7 0 5 0 RTD 275 149 191 110 0 SANTE 749 818 748 775 10 (Parlement) SG* 1 2 1 2 0 TAXUD 56 50 54 47 0 TRADE 80 76 81 71 0 TOTAAL: 1 718 1 782 1 529 1 592 11