EUROPESE COMMISSIE Brussel, 25.6.2020 COM(2020) 263 final VERSLAG VAN DE COMMISSIE Jaarverslag 2018 over de veiligheid van offshore olie- en gasactiviteiten in de Europese Unie





















Inhoudsopgave 1. INLEIDING 2. RECHTSGRONDSLAG 3. VAN DE LIDSTATEN ONTVANGEN METHODEN EN INFORMATIE 4. DE OFFSHORESECTOR VOOR OLIE EN GAS IN DE EUROPESE UNIE 4.1 Installaties en productie 4.2 Offshore-inspecties, -onderzoeken, -handhavingsacties en -regelgevingskader 5. GEGEVENS OVER INCIDENTEN EN VEILIGHEIDSPRESTATIES VAN OFFSHOREACTIVITEITEN 6. CONCLUSIES 1. INLEIDING Evenals de voorgaande verslagen over de jaren 2016 en 2017 heeft dit verslag betrekking op de veiligheid van offshore olie- en gasactiviteiten in de Europese Unie (EU) in 2018. Richtlijn 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 betreffende de veiligheid van offshore olie- en gasactiviteiten en tot wijziging van Richtlijn 2004/35/EG (“richtlijn offshoreveiligheid”) vormt de rechtsgrond voor dit verslag. Met deze wetgeving wordt gestreefd naar een hoog veiligheidsniveau bij offshore olie- en gasactiviteiten ten behoeve van werknemers, het milieu, offshoreplatformen en -uitrusting en economische activiteiten zoals visserij en toerisme. De bepalingen van de richtlijn, zoals door de lidstaten uitgevoerd, strekken tot i) het voorkomen van zware ongevallen, ii) het verminderen van het aantal incidenten en iii) het zorgen voor een doeltreffende follow-up van ongevallen en incidenten om de gevolgen ervan te beperken. Evenals de voorgaande jaarverslagen heeft dit jaarverslag tot doel i) gegevens te verstrekken over het aantal en het type installaties in de EU en ii) informatie te verstrekken over incidenten met, en een beoordeling van de veiligheidsprestaties van, offshore olie- en gasactiviteiten. Met ieder bijkomend verslag zal de trendanalyse aan betekenis winnen. Bovendien zullen de jaarverslagen een reeks opleveren die zal fungeren als een inventaris van de veiligheidsprestaties van de offshore olie- en gasactiviteiten van de lidstaten. Dit verslag is gebaseerd op de jaarverslagen en gegevens die door de lidstaten zijn ingediend op grond van de richtlijn offshoreveiligheid. De Commissie heeft gegevens ontvangen van Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Kroatië, Nederland, Polen, Roemenië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, dat in 2018 nog een EU-lidstaat was. De meeste installaties bevinden zich in de Noordzee en de Atlantische Oceaan (380 installaties), terwijl er in de Middellandse Zee 166, in de Zwarte Zee 8 en in de Oostzee 2 zijn. In 2018 hebben de bevoegde autoriteiten van de lidstaten 318 offshore-installaties in hun rechtsgebied geïnspecteerd. Naar aanleiding van bepaalde incidenten hebben drie lidstaten (het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Nederland) tijdens de verslagperiode onderzoek verricht. Het Verenigd Koninkrijk verrichtte 41 onderzoeken naar veiligheids- en milieugerelateerde problemen, en 5 onderzoeken naar zware ongevallen. Denemarken verrichtte 3 onderzoeken naar veiligheids- en milieugerelateerde problemen (geen onderzoeken naar zware ongevallen), en Nederland verrichtte 1 onderzoek naar een zwaar ongeval (geen onderzoeken naar veiligheids- en milieugerelateerde problemen). Uit de door de lidstaten verstrekte cijfers, en met name die over het aantal en de ernst van de gemelde ongevallen in verhouding tot het aantal installaties, blijkt een merkelijk lager veiligheidsniveau in de Europese offshore-sector in vergelijking met de twee voorgaande jaren, waartoe een follow-up door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten is vereist. 2. RECHTSGRONDSLAG Overeenkomstig artikel 25 van de richtlijn offshoreveiligheid moet de Commissie een jaarverslag over de veiligheid en de milieueffecten van offshore olie- en gasactiviteiten publiceren op basis van de informatie die door de lidstaten is verstrekt. De lidstaten moeten jaarlijks uiterlijk op 1 juni bij de Commissie een jaarverslag indienen dat de in bijlage IX, punt 3, van de richtlijn offshoreveiligheid gespecificeerde informatie bevat.

De door de lidstaten overeenkomstig artikel 25 in te dienen jaarverslagen bevatten ten minste de volgende informatie: a) het aantal, de leeftijd en de locatie van de installaties; b) het aantal en het type uitgevoerde inspecties en onderzoeken, naast eventuele dwingende maatregelen of veroordelingen; c) de gegevens over incidenten conform het overeenkomstig artikel 23 vereiste gemeenschappelijke rapporteringssysteem; d) grote veranderingen in het offshoreregelgevingskader; e) de prestaties van de offshore olie- en gasactiviteiten. De lidstaten hebben tot 1 juni van het jaar volgend op de verslagperiode (bijv. 1 juni 2019 voor het jaar 2018) de tijd om de vereiste informatie bekend te maken. Zij brengen verslag uit aan de hand van een gemeenschappelijk model dat is vastgesteld bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1112/2014 van de Commissie van 13 oktober 2014. In deze uitvoeringsverordening wordt een gemeenschappelijk model voor de uitwisseling van informatie inzake grotegevarenindicatoren door de exploitanten en eigenaars van offshore olie- en gasinstallaties vastgelegd. Tevens wordt een gemeenschappelijk model vastgelegd voor de bekendmaking van informatie inzake grotegevarenindicatoren door de lidstaten. In een richtsnoer van de Commissie van 25 november 2015 wordt nadere specifieke informatie over de uitvoeringsverordening verstrekt en wordt uitgelegd hoe het rapporteringsmodel moet worden gebruikt. 3. VAN DE LIDSTATEN ONTVANGEN METHODEN EN INFORMATIE Overeenkomstig bijlage IX, punt 3, van de richtlijn offshoreveiligheid zijn de lidstaten verplicht duidelijk omschreven informatie te verstrekken over incidenten in hun offshore olie- en gassector, met gebruikmaking van de modellen van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1112/2014. De verstrekte gegevens moeten informatie bevatten over de offshore olie- en gasinstallaties in de EU, zoals aantal, type, locatie en leeftijd. In de verslagen van de lidstaten moet ook informatie worden verstrekt over het aantal: i) offshore-inspecties, -onderzoeken en -handhavingsacties; ii) incidenten per categorie; en iii) letsels. Naast gegevens over de afzonderlijke lidstaten heeft de Commissie ook de veiligheidsprestaties van offshoregebieden beoordeeld. In dit verband beschouwt de Commissie i) Duitsland, Denemarken, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Nederland als het gebied “Noordzee en Atlantische Oceaan”, ii) Spanje, Griekenland, Kroatië, Cyprus, Italië en Malta als het gebied “Middellandse Zee”, iii) Bulgarije en Roemenië als het gebied “Zwarte Zee” en iv) Letland en Polen als het gebied “Oostzee”. Voor haar jaarverslag voor 2018 heeft de Commissie gebruikgemaakt van informatie die is verstrekt door Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Kroatië, Nederland, Polen, Roemenië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Andere lidstaten waren niet actief in de offshore olie- en gassector of hebben geen voor dit verslag relevante informatie ingediend. Met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk hebben alle lidstaten met offshore olie- en gasactiviteiten volledige gegevens over al hun installaties verstrekt. Het Verenigd Koninkrijk daarentegen heeft delen van zijn verslag beperkt tot installaties die onderworpen waren aan een overeenkomstig de regelgeving geplande toetsing van de risicobeoordelingsdocumentatie (cf. artikel 42, lid 2, van de richtlijn offshoreveiligheid). Dit betekent dat de door het Verenigd Koninkrijk verstrekte informatie over onderzoeken, handhavingsacties, gegevens over incidenten en de veiligheidsprestaties van offshoreactiviteiten een reeks installaties omvat die in de eerste helft van 2018 steeds toenam. Het geraamde aantal betrokken installaties begon met 139 in januari 2018 en eindigde met 191 op 19 juli 2018. Dat was de einddatum voor de overgangsperiode voor alle installaties. 4. DE OFFSHORESECTOR VOOR OLIE EN GAS IN DE EUROPESE UNIE 4.1 Installaties en productie Verreweg de meeste offshore-installaties in EU-wateren bevinden zich in de Noordzee (tabel 1), met name in de exclusieve economische zones van het Verenigd Koninkrijk en Nederland (respectievelijk ongeveer 34 % en 28 % van de offshore-installaties in de EU-wateren). In het Middellandse Zeegebied is Italië de actiefste lidstaat (25 % van alle installaties in de EU-wateren), gevolgd door Kroatië. In het Zwarte Zeegebied heeft Roemenië een offshore olie- en gasindustrie tot ontwikkeling gebracht, terwijl Bulgarije de exploratie van offshorekoolwaterstoffen heeft voortgezet, hoewel de productie met één installatie nog zeer bescheiden is. Volgens de verslagen die zijn ontvangen van lidstaten aan de Oostzee heeft alleen Polen offshore-installaties in dit gebied. In totaal waren er in 2018 556 productie- en niet-productie-installaties in de EU-wateren. Dit zijn twee installaties meer dan in 2017, ondanks de ontmanteling van verscheidene installaties.



Regio/land Type installatie (*) FMI FNP FPI NUI Totaal Oostzee 1 0 0 1 2 Polen 1 0 0 1 2 Zwarte Zee 7 0 0 1 8 Bulgarije 0 0 0 1 1 Roemenië 7 0 0 0 7 Middellandse Zeegebied 16 0 3 147 166 Kroatië 2 0 0 18 20 Griekenland 1 0 0 1 2 Italië 12 0 3 126 141 Spanje 1 0 0 2 3 Noordzee en Atlantische Oceaan 143 0 23 214 380 Denemarken 10 0 0 20 30 Duitsland 2 0 0 0 2 Ierland 1 0 0 1 2 Nederland 48 0 0 107 155 Verenigd Koninkrijk 82 0 23 86 191 Totaal 167 0 26 363 556

(*) FMI — Vaste bemande installatie; FNP — Vaste niet-productie-installatie; FPI — Drijvende productie-installatie; NUI — (Doorgaans) Onbemande installatie Volgens de verstrekte gegevens zijn in 2018 13 installaties in de EU-wateren ontmanteld: 12 in het Verenigd Koninkrijk en 1 in Italië. Volgens de verstrekte informatie is 1 nieuwe vaste installatie in gebruik genomen in Nederland. Verder is de wijziging in het aantal gemelde installaties ten opzichte van het voorgaande jaar mede toe te schrijven aan wijzigingen in de rapporteringsmethoden van sommige lidstaten. Meer dan de helft van de offshore-installaties in de EU-wateren is tussen 1980 en 2000 in gebruik genomen. Sinds 2010 is de ontwikkeling van nieuwe productie-installaties aanzienlijk afgenomen in het gebied Noordzee en Atlantische Oceaan en in de Middellandse Zee (tabel 2). Bouwjaar Regio Oostzee Zwarte Zee Middellandse Zeegebied Noordzee en Atlantische Oceaan EU Totaal 1950-1959 0 0 0 4 4 1960-1969 0 0 7 21 28 1970-1979 0 0 14 41 55 1980-1989 0 2 53 82 137 1990-1999 1 3 42 119 165 2000-2009 1 3 40 70 114 2010-2019 0 0 10 43 53 2020-2029 0 0 0 0 0 EU Totaal 2 8 166 380 556



Het grootste deel (ongeveer 94 %) van de olie- en gaswinning in de EU vindt plaats in het gebied Noordzee en Atlantische Oceaan (tabel 3). Het Verenigd Koninkrijk is veruit de grootste producent, gevolgd door Nederland en Denemarken. Italië en Kroatië zijn actieve producenten in de Middellandse Zee, terwijl in de Zwarte Zee alleen Roemenië momenteel een aanzienlijke olie- en gasproductie heeft. GEBIED Land ktoe % van EU Totaal Oostzee 210,98 0,19 % Polen 210,98 0,19 % Zwarte Zee 1138,87 1,01 % Bulgarije 4,71 0,00 % Roemenië 1134,16 1,01 % Middellandse Zeegebied 4139,61 3,69 % Kroatië 528,20 0,47 % Griekenland 211,01 0,19 % Italië 3311,00 2,95 % Spanje 89,40 0,08 % Noordzee en Atlantische Oceaan 106727,60 95,11 % Denemarken 9589,00 8,55 % Duitsland 915,00 0,82 % Ierland 311,17 0,28 % Nederland 11681,00 10,41 % Verenigd Koninkrijk 84231,43 75,06 % Totaal 112217,06 100,00 % In vergelijking met het voorgaande jaar is de totale productie van offshore-olie- en -gas stabiel, met een daling van minder dan 1 %.

4.2 Offshore-inspecties, -onderzoeken, -handhavingsacties en -regelgevingskader De bevoegde autoriteiten van de lidstaten hebben de offshore-installaties in hun rechtsgebied regelmatig geïnspecteerd. In tabel 4 wordt een overzicht gegeven van het aantal tijdens het verslagjaar verrichte offshore-inspecties. Het aantal inspecties neemt gewoonlijk toe naarmate het aantal installaties in de lidstaten toeneemt. Net als in 2017 is het aantal inspecties opnieuw gedaald, ditmaal van 630 in 2017 tot 593 in 2018. In het bijzonder heeft Italië het aantal inspecties verlaagd van 289 tot 236, en Nederland van 60 tot 32, terwijl het Verenigd Koninkrijk het aantal inspecties heeft verhoogd van 232 naar 273. Roemenië heeft voor het eerst inspecties uitgevoerd. Tegenover het afgenomen aantal inspecties staan meer mandagen die per installatie aan inspectie zijn besteed (2817 mandagen in 2018 versus 2083 mandagen in 2017). GEBIED Land Inspecties Mandagen op de installatie (reistijd niet inbegrepen) Aantal geïnspecteerde installaties Oostzee 3 6 2 Polen 3 6 2 Zwarte Zee 4 24 2 Roemenië 4 24 2 Middellandse Zeegebied 251 262 95 Kroatië 10 10 4 Cyprus 2 6 2 Griekenland 1 10 1 Italië 236 234 86 Spanje 2 2 2 Noordzee en Atlantische Oceaan 335 2525,5 219 Denemarken 19 66 19 Frankrijk 2 4 1 Duitsland 6 6 2 Ierland 3 30 3 Nederland 32 23 28 Verenigd Koninkrijk 273 2396,5 166 TOTAAL 593 2817,5 318

(*) De tabel bevat informatie van de lidstaten die in 2018 ten minste één offshore-installatie in hun rechtsgebied hadden. Op grond van artikel 18 van de richtlijn offshoreveiligheid beschikken de bevoegde autoriteiten van de lidstaten over rechten en bevoegdheden betreffende activiteiten en installaties in hun rechtsgebied. Onder die rechten vallen het recht om activiteiten te verbieden en het recht om te verlangen dat maatregelen worden genomen om te voldoen aan de algemene beginselen van risicobeheer en om veilige activiteiten te waarborgen. Drie lidstaten hebben tijdens de verslagperiode hiernaar onderzoek verricht: het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Nederland. Het Verenigd Koninkrijk verrichtte 41 onderzoeken naar veiligheids- en milieugerelateerde problemen, en 5 onderzoeken naar zware ongevallen, Denemarken verrichtte 3 onderzoeken naar veiligheids- en milieugerelateerde problemen, en Nederland verrichtte 1 onderzoek naar een zwaar ongeval. Voornamelijk vanwege de toename in het Verenigd Koninkrijk lag het totale aantal onderzoeken in 2018 aanzienlijk hoger (50) dan in 2017 (20) en 2016 (23). Ondanks de toename van het aantal onderzoeken was het totale aantal handhavingsacties in 2018 lager dan in 2017. In 2017 troffen de lidstaten nog 47 handhavingsmaatregelen (het Verenigd Koninkrijk 45), maar in 2018 heeft alleen het Verenigd Koninkrijk dergelijke maatregelen gerapporteerd, en dat aantal was met 34 zaken lager dan in 2017. 5. GEGEVENS OVER INCIDENTEN EN VEILIGHEIDSPRESTATIES VAN OFFSHOREACTIVITEITEN Overeenkomstig bijlage IX bij de richtlijn offshoreveiligheid rapporteerden de lidstaten de volgende, in totaal 124, incidenten voor 2018. - In het Verenigd Koninkrijk waren er 95 te melden gebeurtenissen, waaronder 5 zware ongevallen. - In Nederland waren er 14 te melden gebeurtenissen, waaronder 1 zwaar ongeval. Er is niets gemeld over de oorzaken van dit ongeval, aangezien het onderzoek daarnaar nog liep op het moment van rapportering. -In Denemarken waren er 9 te melden gebeurtenissen, en geen zware ongevallen. -In elk van de lidstaten Frankrijk en Ierland was er één te melden gebeurtenis, en geen zware ongevallen. Het aantal zware ongevallen omvat incidenten met een aanzienlijk potentieel om dodelijke slachtoffers te maken of ernstig lichamelijk letsel te veroorzaken, ook al hebben ze niet tot dit resultaat geleid. De meeste defecten (80 %) in de categorie te melden gebeurtenissen vielen onder de categorie van ongewilde lozingen; 13,7 % betrof het verlies van controle over de boorput (activering van een blow-outpreventie/divertorsysteem); 1,6 % had betrekking op een defect van een veiligheids- en milieukritisch element (SECE); en 1,6 % had betrekking op een vermindering van de structurele integriteit (minder vaste verankering). Er waren twee incidenten waarbij personeel moest worden geëvacueerd. Bijlage IX-categorieën Aantal gebeurtenissen Percentage van het totale aantal gebeurtenissen in de categorie Percentage van het totale aantal gebeurtenissen a) Ongewilde lozingen - totaal 99 100,0 % 79,8 % Lozingen van olie/gas, ontvlamd - branden 1 1,06 % 0,8 % Lozingen van olie/gas, ontvlamd - explosies 0 0,0 % 0,0 % Lozing van niet-ontvlamd gas 56 56,5 % 45,2 % Lozing van niet-ontvlamde olie 31 31,3 % 25,0 % Lozing van gevaarlijke stoffen 11 11,1 % 8,9 % b) Verlies van controle over de boorput — totaal 17 100,0 % 13,7 % Blow-outs 0 0,0 % 0,0 % Activering van BOP-/divertorsysteem 8 47,1 % 6,4 % Defect aan boorputbarrière 9 52,9 % 7,3 % c) Defecten van veiligheids- en milieukritische elementen 2 100,0 % 1,6 % d) Vermindering van structurele integriteit — totaal 2 100,0 % 1,6 % Vermindering van structurele integriteit 0 0,0 % 0,0 % Vermindering van stabiliteit/drijfvermogen 0 0,0 % 0,0 % Minder vaste verankering 2 100,0 % 1,6 % e) Botsingen met vaartuigen 0 0,0 % 0,0 % f) Helikopterongevallen 0 0,0 % 0,0 % g) Dodelijke ongevallen(*) 0 0,0 % 0,0 % h) Ernstig letsel bij 5 of meer personen in hetzelfde ongeval 0 0,0 % 0,0 % i) Evacuatie van personeel 2 100,0 % 1,6 % j) Milieu-ongevallen(**) 2 100,0 % 1,6 % Totaal 124 100,0 % 100,0 % (*) Uitsluitend indien in verband met een zwaar ongeval (**) Volgens de verslagen van de lidstaten werden de zware ongevallen niet als milieuongevallen beschouwd Voornamelijk als gevolg van een groter aantal “ongewilde lozingen” is het totale aantal incidenten in de EU toegenomen van 42 in 2016 tot 59 in 2017, en verder tot 124 in 2018. Het aantal incidenten in verband met “verlies van controle over de boorput” is toegenomen tot 17, na een daling van het aantal gevallen van 11 in 2016 tot 8 in 2017. Het aantal “defecten van een veiligheids- en milieukritisch element” bedroeg 2, (tegenover 3 in 2016 en 1 in 2017). Nadat er in 2016 sprake was van 2 gemelde defecten en in 2017 van geen enkel gemeld defect, zijn er in 2018 2 meldingen geweest van defecten op het vlak van structurele integriteit. Verder waren er 2 evacuaties van personeel in 2018, terwijl er in 2016 één melding van de evacuatie van personeel was, en geen in 2017.