II
(Voorbereidende besluiten)
COMMISSIE
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de arbeidsvoor-
waarden van uitzendkrachten
(2002/C 203 E/01)
(Voor de EER relevante tekst)
COM(2002) 149 def. — 2002/0072(COD)
(Door de Commissie ingediend op 21 maart 2002)
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE
EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen-
schap, en met name op artikel 137, lid 2,
Gezien het voorstel van de Commissie,
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,
Gezien het advies van het Comité van de Regio's,
Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag,
Overwegende hetgeen volgt:
(1) De voorliggende akte eerbiedigt de grondrechten en leeft
de beginselen na die met name worden erkend door hetHandvest van de grondrechten van de Europese Unie;deze akte heeft met name tot doel de volledige nalevingte waarborgen van artikel 31 van het Handvest van degrondrechten van de Europese Unie, dat bepaalt dat iederewerknemer recht heeft op gezonde, veilige en waardigearbeidsomstandigheden en op een beperking van de maxi-
mumarbeidsuur en op dagelijkse en wekelijkse rusttijden,
alsmede op een jaarlijkse vakantie met behoud van loon.
(2) Bovendien bepaalt punt 7 van het Gemeenschapshandvest
van de sociale grondrechten van de werkenden ondermeer dat de verwezenlijking van de interne markt moetleiden tot een verbetering van de levensstandaard en dearbeidsvoorwaarden van de werkenden in de EuropeseGemeenschap. Dit proces wordt verwezenlijkt door onder-linge opwaartse aanpassing van die voorwaarden, betref-fende met name de andere arbeidsvormen dan arbeid voor
onbepaalde duur, zoals arbeid voor een bepaalde duur,
deeltijdarbeid, uitzendarbeid en seizoenarbeid.
(3) De conclusies van de Europese Raad van Lissabon van 23
en 24 maart 2000 stelden een nieuwe strategische doel-stelling voorde Eur opese Unie vast, met name „de meestconcurrerende en dynamische kenniseconomie van de we-reld te worden die in staat is tot duurzame economischegroei met meer en betere banen en een hechtere socialesamenhang”.
(4) Overeenkomstig de Europese sociale agenda, die op basis
van de mededeling van de Commissie is goedgekeurddoorde Eur opese Raad van Nice op 7, 8 en 9 december
2000, de conclusies van de Europese Raad van Stockholmvan 23 en 24 maart 2001, alsmede het besluit van deRaad van 19 januari 2001 betreffende de richtsnoerenvoorhet wer kgelegenheidsbeleid voor2001, dient vooreen goede en soepele arbeidsorganisatie te worden ge-zorgd in het kader van nieuwe flexibele overeenkomstendie de betrokken werknemers de nodige zekerheid en eenbeter beroepsstatuut bieden, dat zowel verenigbaar is methun streven als met de behoeften van de ondernemingen.
(5) Op 27 september1995 heeft de Commissie de sociale
partners geraadpleegd over de mogelijke strekking vaneen communautair optreden met betrekking tot de flexi-biliteit van de arbeidstijd en de zekerheid voor de werk-nemers.
(6) Na deze raadpleging achtte de Commissie een communau-
tair optreden wenselijk. Ze raadpleegde de sociale partnersop 9 april 1996 bijgevolg opnieuw over de inhoud vanhet geplande voorstel.
(7) In de preambule van de raamovereenkomst van 18 maart
1999 inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijdgaven de ondertekenende partijen hun voornemen te ken-nen de behoefte aan een soortgelijke overeenkomst inzakeuitzendarbeid te bestuderen.
(8) De algemene bedrijfstakoverkoepelende organisaties, met
name de Unie van Industrie- en Werkgeversfederaties vanEuropa (UNICE), het Europees Centrum van gemeen-schapsbedrijven (CEEP) en het Europees Verbond van Vak-verenigingen (EVV), hebben de Commissie bij een geza-menlijke brief gemeld dat ze bereid zijn het proces aan tevatten waarin artikel 138, lid 4, van het EG-Verdrag voor-
ziet; in een gezamenlijke brief verzochten ze de Commis-
sie om een extra termijn van drie maanden; de Commissieheeft dat verzoek ingewilligd en heeft de onderhandelings-termijn tot 15 maart 2001 verlengd.
(9) Op 21 mei 2001 zagen de sociale partners in dat hun
onderhandelingen over uitzendwerk geen resultaat haddenopgeleverd.
(10) De rechtspositie van uitzendkrachten verschilt sterk bin-
nen de Unie.NL 27.8.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 203 E/1
(11) Uitzendwerk moet beantwoorden aan de behoeften van de
ondernemingen aan flexibiliteit en aan de behoeften vande werknemers om werk en privé-leven te combineren.Het moet tevens bijdragen tot het scheppen van banen entot de deelname aan en de inpassing op de arbeidsmarkt.
(12) Deze richtlijn heeft tot doel een beschermend kader voor
uitzendkrachten te creëren, dat ook een gemeenschappe-lijk en flexibel kader is dat het optreden van ondernemin-gen die in de Europese Gemeenschap in de sector actiefzijn, bevordert, door te vermijden administratieve, finan-ciële en juridische beperkingen op te leggen die een be-lemmering zouden vormen voor de oprichting en de ont-wikkeling van kleine en middelgrote bedrijven.
(13) Deze richtlijn wordt toegepast met inachtneming van het
Verdrag, in het bijzonder inzake het vrij verrichten vandiensten en de vrijheid van vestiging en onverminderdRichtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en de
Raad van 16 december1996 (
1) betreffende de terbeschik-
kingstelling van werknemers met het oog op het verrich-ten van diensten.
(14) Richtlijn 91/383/EEG van 25 juni 1991 (
2) teraanvulling
van de maatregelen ter bevordering van de verbeteringvan de veiligheid en de gezondheid op het werk van dewerknemers met arbeidsbetrekkingen voor bepaalde tijdof uitzendarbeidbetrekkingen stelt de bepalingen vast dievan toepassing zijn op uitzendkrachten op het gebied vangezondheid en veiligheid op het werk.
(15) Wat de essentiële arbeidsvoorwaarden betreft, mogen uit-
zendkrachten niet minder gunstig behandeld worden daneen „vergelijkbare werknemer”, dit wil zeggen een werk-nemervan de inlenende onder neming die hetzelfde ofsoortgelijk werk verricht, rekening houdend met de an-ciënniteit, de kwalificaties en de vaardigheden.
(16) Verschillen in behandeling kunnen evenwel voorkomen
indien ze objectief en behoorlijk verantwoord zijn dooreen legitieme doelstelling.
(17) Voor werknemers die aan het uitzendbureau gebonden
zijn dooreen over eenkomst vooronbepaalde tijd dient,gelet op de specifieke bescherming die de aard van hunarbeidsovereenkomst biedt, in de mogelijkheid te wordenvoorzien om af te wijken van de regels die in de inlenendeonderneming gelden.
(18) Rekening houdend met de noodzaak om een bepaalde
graad van flexibiliteit in de arbeidsverhouding te behou-den, dient te worden voorzien dat de lidstaten het aan desociale partners kunnen overlaten om de essentiële ar-beidsvoorwaarden vast te stellen die zijn aangepast aande specifieke eigenschappen van bepaalde soorten werkof van bepaalde economische sectoren.
(19) Er moet worden gezorgd voor een bepaalde flexibiliteit bij
de toepassing van het niet-discriminatiebeginsel in gevalvan opdrachten ter uitvoering van een werk dat door zijnaard of duur de zes weken niet overschrijdt.
(20) De verbetering van de basisbescherming van de uitzend-
krachten die voortvloeit uit de toepassing van deze richt-lijn verantwoordt dat de eventuele beperkingen van of het
eventuele verbod op het inzetten van uitzendkrachten ge-regeld worden herbekeken en eventueel worden opge-heven indien ze niet meer gerechtvaardigd zijn om rede-nen van algemeen belang, die met name verband houdenmet de bescherming van de werknemers.
(21) De vertegenwoordiging van de rechten van de uitzend-
krachten moet effectief zijn.
(22) Overeenkomstig het subsidiariteits- en het evenredigheids-
beginsel bedoeld in artikel 5 van het Verdrag kunnen dedoelstellingen van het hierboven genoemde overwogenoptreden niet voldoende door de lidstaten worden ver-wezenlijkt, aangezien het de bedoeling is op communau-tair niveau een geharmoniseerd beschermend kader vooruitzendkrachten te creëren; vanwege de omvang en degevolgen van het overwogen optreden, kunnen deze doel-stellingen beter op communautair niveau worden ver-wezenlijkt door de invoering van minimumvoorschriftendie in de hele Europese Gemeenschap gelden; de voor-liggende richtlijn gaat niet verder dan wat nodig is omdeze doelstellingen te verwezenlijken,
HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
HOOFDSTUK I
ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel 1
Toepassingsgebied
1. Deze richtlijn is van toepassing op de arbeidsovereen-
komst of de arbeidsverhouding tussen enerzijds een uitzendbu-
reau, zijnde de werkgever, en anderzijds de werknemer, waarbijlaatstgenoemde terbeschikking wor dt gesteld van een inle-nende onderneming om voor en onder toezicht van deze on-derneming te werken.
2. Deze richtlijn is van toepassing op openbare of particu-
liere ondernemingen die een economische activiteit uitoefenen,
al dan niet met winstoogmerk.
3. Na raadpleging van de sociale partners kunnen de lidsta-
ten bepalen dat deze richtlijn niet van toepassing is op dearbeidsovereenkomsten of arbeidsbetrekkingen die tot standzijn gekomen in het kadervan een specifiek openbaarofdoor de overheid ondersteund opleidings-, inpassings- of her-
scholingsprogramma.
Artikel 2
Doel
Deze richtlijn heeft tot doel:
1. de kwaliteit van het uitzendwerk te verbeteren door de
naleving van het niet-discriminatiebeginsel ten aanzien vande uitzendkrachten te verzekeren;NL C 203 E/2 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 27.8.2002
(1) PB L 18 van 21.1.1997, blz. 1.
(2) PB L 206 van 29.7.1991, blz. 19.
2. een geschikt kader te creëren voor de gebruikmaking van
uitzendwerk teneinde bij te dragen tot de goede werkingvan de arbeidsmarkt en tot de werkgelegenheid.
Artikel 3
Definities
1. In deze richtlijn wordt verstaan onder:
a) „werknemer”: iedere persoon die in de lidstaat in kwestie
krachtens de nationale arbeidswetgeving en conform denationale praktijken bescherming geniet als werknemer;
b) „vergelijkbare werknemer”: de werknemer van de inle-
nende onderneming die hetzelfde of soortgelijk werk ver-richt als de werknemer die door het uitzendbureau ter
beschikking is gesteld, rekening houdend met de anciën-
niteit, de kwalificaties en de vaardigheden;
c) „opdracht”: de periode tijdens welke de uitzendkracht ter
beschikking wordt gesteld van de inlenende onder-neming.
d) „essentiële arbeidsvoorwaarden”: de arbeidsvoorwaarden
met betrekking tot:
i) de arbeidstijd, rusttijden, nachtarbeid, betaalde vakan-
tie, feestdagen;
ii) de bezoldiging;
iii) arbeid verricht door zwangere en borstvoeding ge-
vende vrouwen, kinderen en jongeren; en
iv) de bepalingen ter bestrijding van discriminatie op
grond van geslacht, ras of etnische afkomst, gods-dienst of overtuigingen, handicap, leeftijd of seksuelegeaardheid.
2. Deze richtlijn doet geen afbreuk aan het nationaal recht wat
de definitie van de overeenkomst of van de arbeidsverhou-
ding betreft. De lidstaten kunnen de arbeidsovereenkomstenof arbeidsverhoudingen evenwel niet uitsluiten van de wer-kingssfeervan deze r ichtlijn, enkel en alleen omdat diebetrekking hebben op:
a) deeltijdwerkers in de zin van Richtlijn 97/81/EG van de
Raad van 15 december1997;
b) werknemers met een contract voor bepaalde tijd in de
zin van Richtlijn 99/70/EG van de Raad van 28 juni
1999;
c) personen die een uitzendopdracht uitvoeren bij een in-
lenende onderneming.Artikel 4
Het herbekijken van verbodsbepalingen of beperkingen
1. Na de sociale partners overeenkomstig de wetgeving, de
collectieve overeenkomsten en de nationale praktijken te heb-ben geraadpleegd, herbekijken de lidstaten geregeld en min-stens om de vijf jaar de beperkingen of verbodsbepalingenvoor bepaalde categorieën van werknemers of bepaalde activi-teitssectoren om na te gaan of de specifieke omstandighedenwaarop ze gebaseerd zijn, nog gelden. Zo niet, moeten de
lidstaten ze opheffen.
2. De lidstaten delen het resultaat van dat onderzoek aan de
Commissie mee. Indien dergelijke beperkingen of verbodsbepa-lingen behouden blijven, delen de lidstaten de redenen meewaarom dergelijke beperkingen of verbodsbepalingen volgenshen noodzakelijk en gerechtvaardigd zijn.
De beperkingen of verbodsbepalingen die behouden kunnen
blijven, moeten gerechtvaardigd zijn om redenen van algemeenbelang, die met name verband houden met de bescherming vande werknemers.
HOOFDSTUK II
ARBEIDSVOORWAARDEN
Artikel 5
Het niet-discriminatiebeginsel
1. Uitzendkrachten worden tijdens de duur van hun op-
dracht minstens even gunstig behandeld als een vergelijkbarewerknemer van de inlenende onderneming wat de essentiëlearbeidsvoorwaarden betreft, met inbegrip van die welke aaneen specifiek aantal dienstjaren onderworpen zijn, tenzij eenverschil in behandeling om objectieve redenen gerechtvaardigdis.
Wanneer zulks passend is, wordt het „pro rata temporis”-be-
ginsel toegepast.
2. De lidstaten kunnen bepalen dat van het in lid 1 vast-
gestelde beginsel kan worden afgeweken wanneer de uitzend-krachten, die door een overeenkomst voor onbepaalde tijd aanhet uitzendbureau zijn gebonden, ook worden vergoed tijdensde periode tussen de uitvoering van twee opdrachten.
3. De lidstaten kunnen de sociale partners op het passende
niveau de mogelijkheid bieden om collectieve overeenkomstente sluiten die afwijken van het in lid 1 vastgestelde beginsel, opvoorwaarde dat de uitzendkrachten een passend beschermings-niveau wordt verzekerd.NL 27.8.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 203 E/3
4. Onverminderd de bepalingen van de leden 1 en 2 hier-
boven, kunnen de lidstaten bepalen dat lid 1 niet van toepas-sing is wanneereen uitzendkr acht naaraanleiding van eenopdracht of een reeks opdrachten in dezelfde inlenende onder-neming een werk uitvoert dat door zijn duur of aard kanworden verwezenlijkt in een periode van ten hoogste zes we-ken.
De lidstaten nemen de nodige maatregelen om de onrecht-
matige toepassing van dit lid te voorkomen.
5. Wanneer de vergelijking overeenkomstig deze richtlijn
met een vergelijkbare werknemer in de inlenende ondernemingmoet gebeuren, maar er geen dergelijke werknemer is, wordtvergeleken met de collectieve overeenkomst waaronder de in-lenende onderneming valt; bestaat er geen soortgelijke collec-tieve overeenkomst, dan wordt vergeleken met de collectieveovereenkomst waaronder het uitzendbureau valt; bij gebrek aantoepasselijke collectieve overeenkomst worden de essentiële ar-beidsvoorwaarden van de uitzendkracht geregeld door de na-tionale wetgeving en de nationale praktijken.
6. De wijze van tenuitvoerlegging van de bepalingen van dit
artikel wordt vastgesteld door de lidstaten, na raadpleging vande sociale partners. De lidstaten mogen het ook aan de socialepartners op het geschikte niveau overlaten om de wijze vantenuitvoerlegging vast te stellen.
Artikel 6
Toegang tot vast en goed werk
1. De uitzendkrachten worden ingelicht over de vacatures in
de inlenende onderneming met de bedoeling hen dezelfde kan-
sen op een vaste baan te geven als de andere werknemers van
die onderneming.
2. De lidstaten nemen de nodige maatregelen opdat de be-
palingen die het sluiten van een arbeidsovereenkomst of hettotstandkomen van een arbeidsverhouding tussen de inlenendeonderneming en de uitzendkracht verbieden of verhinderen naafloop van de periode tijdens welke hij ter beschikking wordtgesteld, nietig zijn of nietig kunnen worden verklaard.
3. De uitzendbureaus rekenen de werknemers geen honora-
ria aan in ruil voor opdrachten in een inlenende onderneming.
4. Uitzendkrachten komen in aanmerking voor de sociale
dienstverlening van de inlenende onderneming, tenzij objec-
tieve redenen een andere behandeling rechtvaardigen.
5. De lidstaten nemen de nodige maatregelen of bevorderen
de dialoog tussen de sociale partners overeenkomstig hun tra-dities en nationale praktijken, met als doel:
— de toegang van uitzendkrachten tot opleiding in de uitzend-
bureaus te verbeteren, ook tijdens de periodes tussen deopdrachten, teneinde de ontwikkeling van hun loopbaanen hun inzetbaarheid te verbeteren,— de toegang van uitzendkrachten tot de opleidingsmogelijk-
heden voor de werknemers van de inlenende ondernemin-gen waar ze worden ingezet, te verbeteren.
Artikel 7
Vertegenwoordiging van de uitzendkrachten
In het uitzendbureau worden de uitzendkrachten meegeteld
voor de vaststelling van de drempel waarboven de werknemers-vertegenwoordigende organisaties waarin de nationale en com-munautaire wetgevingen voorzien, moeten worden opgericht.
De lidstaten kunnen, onder de voorwaarden die zij vaststellen,
bepalen dat deze werknemers in de inlenende ondernemingworden meegeteld voor de berekening van de drempel waar-boven de werknemersvertegenwoordigende organisaties waarinde nationale en communautaire wetgevingen voorzien, mogen
worden opgericht.
Artikel 8
Voorlichting van de werknemersvertegenwoordigers
Onverminderd de strengere en/of specifiekere nationale en
communautaire bepalingen inzake voorlichting en raadpleging,moet de inlenende onderneming passende inlichtingen ver-schaffen over het inzetten van uitzendkrachten in de onder-neming bij de verstrekking van informatie over de arbeidssitu-atie in de onderneming aan de werknemersvertegenwoordi-gende organisaties die overeenkomstig de communautaire ennationale wetgeving zijn ingesteld.
HOOFDSTUK III
SLOTBEPALINGEN
Artikel 9
Minimumvereisten
1. Deze richtlijn doet geen afbreuk aan het recht van de
lidstaten om voor de werknemers gunstiger wetgevings- ofregelgevingsbepalingen toe te passen of in te voeren of omcollectieve overeenkomsten of akkoorden tussen de socialepartners te bevorderen of mogelijk te maken die gunstigerzijn voor de werknemers.
2. De uitvoering van deze richtlijn mag geen rechtvaardiging
vormen voor een verlaging van het algemene beschermings-niveau van de werknemers op de onder deze richtlijn vallendegebieden. Dit doet geen afbreuk aan de rechten van de lidstatenen/of de sociale partners om in het licht van de ontwikkelingenandersluidende wettelijke, bestuursrechtelijke en contractuelebepalingen aan te nemen dan die welke op het tijdstip vande goedkeuring van deze richtlijn van kracht zijn, mits dehand wordt gehouden aan de minimumeisen van deze richtlijn.NL C 203 E/4 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 27.8.2002
Artikel 10
Sancties
De lidstaten stellen het stelsel van sancties dat van toepassing is
op overtredingen van de ter uitvoering van deze richtlijn vast-gestelde nationale bepalingen vast en treffen alle maatregelendie nodig zijn om de tenuitvoerlegging van die sancties teverzekeren. De aldus vastgestelde sancties moeten doeltreffend,evenredig en afschrikkend zijn. De lidstaten stellen de Com-missie uiterlijk op de in artikel 11 vermelde datum van deze
bepalingen in kennis en delen haaralle later e wijzigingen zo
spoedig mogelijk mee. Ze zien erin het bijzonderop toe datde werknemers en/of hun vertegenwoordigers over gepasteprocedures beschikken voor de uitvoering van de verplichtin-gen waarin deze richtlijn voorziet.
Artikel 11
Uitvoering
1. De lidstaten stellen de nodige wettelijke en bestuursrech-
telijke bepalingen vast om uiterlijk op . . . (twee jaar na degoedkeuring) aan deze richtlijn te voldoen, of dragen er zorgvoor dat de sociale partners via overeenkomsten de nodigebepalingen in werking doen treden, waarbij de lidstaten allenodige maatregelen dienen te treffen opdat de sociale partnerste allen tijde voor de op grond van deze richtlijn vereisteresultaten kunnen instaan. Zij stellen de Commissie daarvan
onverwijld in kennis.
2. Wanneerde lidstaten deze bepalingen aannemen, wor dt
daarin naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezenbij de officiële bekendmaking van de bepalingen. De regelsvoor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.
Artikel 12
Heronderzoek door de Commissie
Uiterlijk op . . . (vijf jaar na goedkeuring van deze richtlijn)
onderwerpt de Commissie, in overleg met de lidstaten en desociale partners op communautair niveau, de toepassing ervanaan een heronderzoek, teneinde de Raad zo nodig de vereistewijzigingen voorte stellen.
Artikel 13
Inwerkingtreding
Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende
op die van haarbekendmaking in het Publicatieblad van de Euro-
pese Gemeenschappen .
Artikel 14
Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.NL 27.8.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 203 E/5