NL    NL HNL 
 
NL    NL  EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 6.7.2010 
SEC(2010) 883 definitief 
  
Aanbeveling voor een 
AANBEVELING VAN DE RAAD  
  
om het buitensporige overheidsteko rt in Bulgarije te verhelpen 
 
NL 2   NL Aanbeveling voor een 
AANBEVELING VAN DE RAAD  
  
om het buitensporige overheidsteko rt in Bulgarije te verhelpen 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag betreffende de werkin g van de Europese Unie, en met name op 
artikel 126, lid 7, 
Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie, Overwegende hetgeen volgt: (1) Overeenkomstig artikel 126 van het Verd rag dienen de lidstaten buitensporige 
overheidstekorten te vermijden. 
(2) Het stabiliteits- en groeipact is gebas eerd op de doelstelling van deugdelijke openbare 
financiën als middel om de voorwaarden vo or prijsstabiliteit  en voor een tot 
werkgelegenheidsschepping leidende st erke duurzame groei te verbeteren. 
(3) De hervorming in 2005 van het stabil iteits- en groeipact was bedoeld om de 
doeltreffendheid en de economische onderbou wing van het pact te versterken en 
tevens de houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn te waarborgen. 
Deze hervorming moest ervoor zorgen dat bij alle stappen in de BTP met name de 
economische en budgettaire achtergrond ten volle in aanmerking werd genomen. Op 
deze wijze verschaft het stabil iteits- en groeipact een kader dat, met inachtneming van 
de economische situatie, het overheidsstreven naar een spoedige terugkeer naar solide 
begrotingssituaties ondersteunt. 
(4) De Raad heeft overeenkomstig artike l 126, lid 6, van het Verdrag op [13 juli 2010] 
vastgesteld dat er in Bulgarije een buitensporig tekort bestaat. 
(5) Overeenkomstig artikel 126, lid 7, van het Verdrag en artikel 3 van 
Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad over de bespoediging en verduidelijking 
van de tenuitvoerlegging van de pr ocedure bij buitens porige tekorten
1 (die deel 
uitmaakt van het stabiliteits- en groeipact) di ent de Raad ook aanbe velingen te richten 
tot de betrokken lidstaat opdat deze binnen een  bepaalde termijn een einde maakt aan 
de buitensporigtekortsituatie. In de aanbeveling moet een  termijn van ten hoogste zes 
maanden worden bepaald waarbinnen de be trokken lidstaat doeltreffende actie moet 
ondernemen om het buitensporige tekort te corrigeren, alsook een termijn voor de 
correctie van het buitensporige tekort, dat, behoudens bijzondere omstandigheden, 
                                                 
1 PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6.  
 
NL 3   NL binnen het jaar nadat het is geconstateerd, verholpen moet zijn. Bij het bepalen of er 
sprake is van bijzondere omstandighede n, moet rekening worden gehouden met 
"relevante factoren" zoals deze worden omschreven in artikel 2, lid 3, van 
Verordening (EG) nr. 1467/97. Voorts dien t de Raad in een aanbeveling om een 
buitensporig tekort te verhelpen, te verzoeke n om een minimale jaarlijkse verbetering 
van het structurele saldo, dat wil zeggen he t conjunctuurgezuiverde saldo, ongerekend 
eenmalige en andere tijdelijke maatrege len, van ten minste 0,5% van het bbp als 
benchmark te realiseren. 
(6) In het geval van Bulgarije lijkt de an alyse van de relevante factoren, zoals deze 
worden omschreven in artikel 2, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1467/97 en zijn 
onderzocht in het verslag van de Commissie krachtens artikel 124, li d 3, gunstig uit te 
vallen. Zij lijken evenwel niet  te wijzen op het bestaan van bijzondere omstandigheden 
op grond waarvan een afwijking van de stan daardtermijn voor het verhelpen van het 
tekort kan worden gerechtvaardi gd. Rekening houdende met zowel de 
voorjaarsprognoses 2010 van de diensten van de Commissie als de recentste 
BTP-kennisgeving van de Bulgaarse auto riteiten van juni 2010 wordt Bulgarije 
aanbevolen het buitensporige tekort uiterlijk tegen 2011 te corrigeren.  
(7) In de jaren voorafgaand aan de crisis en  in het kader van een groeipatroon dat zeer 
aanzienlijke belastinginkomsten genereer de, heeft Bulgarije een vrij solide 
begrotingssituatie kunnen handhaven en werd  een aanzienlijke vermindering van de 
schuldquote tot stand gebracht. In 2009 is de  begrotingssituatie evenwel aanzienlijk 
verslechterd. Aanzienlijke inkomstentegenva llers waren het gevolg van een daling van 
het bbp met 5% (ten opzichte van een verwach te groei van 4,7% die aan de begroting 
ten grondslag lag) en van een groeipatroon  dat minder belastingont vangsten genereert 
wegens een forse krimp van de binnenlandse vraag. Tegelijkertijd stegen de uitgaven 
omdat bovenop de werking van de economi sche stabilisatoren aanzienlijke 
betalingsverplichtingen die door de ontsl agnemende regering voorafgaand aan de 
halverwege het jaar gehouden parlementsve rkiezingen waren aangegaan, in de tweede 
helft van het jaar aan het licht kwamen. D aardoor is het begrotingsoverschot van 1,8% 
van het bbp in 2008 omgeslagen in een tekort van 3,9% van het bbp in 2009. Aangezien in het kader van de curren cy-boardregeling de macro-economische 
stabiliteit gehandhaafd moest worden, heef t de overheid naar aanleiding van de 
economische neergang geen budgettaire stimuleringsmaat regelen getroffen. In de 
BTP-kennisgeving van april 2010 gingen de Bu lgaarse autoriteiten ervan uit dat een 
daling van het overheidstekort tot 2% va n het bbp - hetgeen lager is dan de 
referentiewaarde - reeds in 2010 tot sta nd zal komen, die geschraagd wordt door een 
reële bbp-groei die aantrekt to t 1% en een aanvullend conso lidatiepakket ten belope 
van 2¼% van het bbp vanaf 31 maart 2010. Volgens de op 5 mei bekendgemaakte 
voorjaarsprognoses 2010 van de diensten van de Commissie zal het overheidstekort 
verbeteren tot 2,8% van het bbp in 2010 en tot 2% van het bbp in 2011, uitgaande van 
een ongewijzigd beleid, een verwachte geleidelijke verbetering van de 
groeiperspectieven en een voorzichtige rami ng van de begrotingseffecten van de 
aangekondigde consolidatiemaatregelen. In juni  hebben de Bulgaarse autoriteiten een 
halfjaarlijkse herziening van de begroti ng 2010 uitgevoerd en werd het geplande 
overheidstekort van Bulgarije opgetrokken tot 3,8% van het bbp. De herziening kwam 
tot stand als gevolg van een aanzienlijke n eerwaartse bijstelli ng van de geplande 
overheidsontvangsten naar aanleiding van de zwaar tegenvallende fiscale gegevens in 
de eerste maanden van 2010. De begrotings herziening moet zorgen voor de goede 
 
NL 4   NL werking van de automatische stabilisator en en een correctere weergave van de 
binnenlandse en internationa le economische uitdagingen. Op basis van de prognoses 
van de diensten van de Commissie en de laatste budgetta ire en economische 
ontwikkelingen komt de correctie van he t buitensporig tekort in 2011 neer op een 
structurele budgettaire inspanning van onge veer ¾ procentpunt van het bbp, ervan 
uitgaande dat de tekortdoelstel ling voor 2010 wordt bereikt.  
(8) Het als verrassing komende tekort in 2009 lijkt - naast de negatieve gevolgen van de 
economische neergang op de begroting - verband te houden met procedurele 
tekortkomingen op het gebied van de uitg avenplanning en de controle van de 
begrotingsuitvoering op transactiebasis. De  aanzienlijke betalingsverplichtingen die 
aan het licht kwamen in bijlagen bij cont racten die voorafgaand aan de verkiezingen 
van juli 2009 door de vorige regering ware n ondertekend, waren niet opgenomen in de 
begroting en hebben geresulteerd in een verdere verslechtering van de 
begrotingssituatie. Voorts w ijst dit negatieve resultaat erop dat de recente economische 
goede tijden niet volledig ten bate zijn genomen om aanzienlijke hervormingen tot stand te brengen met het oog op een verb etering van de efficiëntie van de 
overheidsuitgaven. In de peri ode vóór de crisis kon Bulgarije reke nen op aanzienlijke 
extra inkomsten als gevolg van de leve ndige economische bedr ijvigheid en een 
groeipatroon dat aanzienlijke belastinginkom sten genereerde. In plaats van deze 
ontvangstenmeevallers volledig opzij te leggen, heeft Bulgarije deze evenwel 
gedeeltelijk gebruikt om vrij aanzien lijke ad-hocpensioenverhogingen en omvangrijke 
loonstijgingen in de openbare sector te financieren, die veel hoger waren dan de 
productiviteitsstijgingen, alsook voor ve rlagingen van de belastingen en de 
socialezekerheidsbijdragen.  
(9) Het niet-bindende karakter van het begrot ingskader voor de middellange termijn in de 
driejarige begrotingsplanni ng en het ontbreken van doeltreffende instrumenten voor 
uitgavenbeheersing en uitgavenregels hebben verhinderd dat de be grotingssituatie nog 
sterker werd en zo de negatieve gevol gen van de economische neergang op de 
overheidsfinanciën nog beter kon opva ngen. Bovendien biedt het bestaande 
begrotingskader de regering bepaalde di scretionaire uitgavenbevoegdheden, zodat de 
budgettaire transparantie en verantwoordingsplicht ondermijnd worden. Het gebrek 
aan hervormingen in de gezondheidszorg heef t bij herhaling geleid tot het oplopen van 
achterstallige beta lingen van ziekenhuizen en  hieruit voortvloeiende 
uitgavenoverschrijdingen. Opeenvolgende ve rminderingen van de pensioenbijdragen 
in combinatie met pensioenverhoginge n en het ontbreken van compenserende 
hervormingen hebben geleid tot een aanzien lijke stijging van de pensioenuitgaven, 
hetgeen risico's voor de houdbaarheid van he t stelsel en de overheidsfinanciën met 
zich brengt. Verdere hervormingen in het onderwijsstelsel en de  overheidsdiensten 
zouden bijdragen tot een verbetering van het bestuurlijk vermogen en het 
opleidingsniveau en tot een verhoogde effici ëntie van de overheid suitgaven, waardoor 
de noodzakelijke budgettaire consolidatie tot stand zou kunnen komen.  
(10) In de voorbije jaren liet de bruto sc huldquote een neerwaartse tendens zien. Zij is 
teruggelopen van ongeveer 38% in 2004 to t 14% in 2008, terwijl de overheid 
tegelijkertijd financiële  activa heeft opgebouwd die goe d waren voor ongeveer 12% 
van het bbp in 2008. Uit de gegevens van de BTP-kennisgeving van april 2010 blijkt dat de bruto overheidsschuld met 14,8% van het bbp in 2009 ver beneden de referentiewaarde van 60% van het bbp blij ft. Volgens de voorj aarsprognoses 2010 van 
de diensten van de Commissie stijgt de  schuldquote in de periode 2010-2011, maar 
 
NL 5   NL blijft zij lager dan 19% van het bbp. In een op 22 juni 2010 ingediende kennisgeving 
hebben de Bulgaarse autoriteiten de ge plande schuld herzien tot 15,3% van het bbp. 
(11) Om beter toezicht te kunnen uitoefenen in het kader van de BTP, zal regelmatig en 
tijdig moeten worden gecontroleerd welke vorderingen zijn gemaakt bij de tenuitvoerlegging van de budgett aire consolidatiestrategie.  In dit verband kan het 
nuttig zijn aan deze kwestie een apart hoofdstuk te wijden in de komende actualiseringen van het convergen tieprogramma van Bulgarije.  
(12) In het algemeen moeten de maatregelen ter consoliderin g van de begroting naar het 
oordeel van de Raad een duurzame verbeter ing van het overheidssaldo teweegbrengen 
en er tegelijkertijd op gericht zijn de kw aliteit van de openbare financiën te bevorderen 
en het groeipotentieel van de economie te versterken, 
 
NL 6   NL HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD: 
(1) De Bulgaarse autoriteiten maken uiterlijk  in 2011 een einde aan de thans bestaande 
buitensporigtekortsituatie.  
(2) De Bulgaarse autoriteiten dringen het overheidstekort op geloofwaardige en 
duurzame wijze terug tot onder de 3% van he t bbp. Specifiek met dit doel voor ogen 
dienen de Bulgaarse autoriteiten:  
a) de noodzakelijke maatregelen te neme n om te voorkomen da t het tekort voor 
2010 het voorziene percentage van 3,8% van het bbp overschrijdt;  
b) in 2011 een begrotingsinspanning van te n minste ¾% van het bbp tot stand te 
brengen. 
c) de maatregelen te specificeren en uit te voeren die vereist zijn om het 
buitensporige tekort te gen 2011 te corrigeren. 
(3) Om de risico's voor de aanpassing te  beperken, dient Bu lgarije de budgettaire 
governance en de transparan tie te verbeteren door zowe l de uitgavenbeheersing door 
het ministerie van Financië n als het bindende ka rakter van het begrotingskader voor 
de middellange termijn te versterken en ervoor  te zorgen da t het hele ja ar door beter 
wordt toegezien op de uitvoering van de begroting.  
(4) De Raad stelt [13 januari 2011] als uiters te datum vast waarop de Bulgaarse regering 
doeltreffende actie moet ondernemen en de maatregelen moet specificeren die 
noodzakelijk zijn voor de corre ctie van het buitensporig te kort. Bij de beoordeling 
van de doeltreffendheid van deze actie zal rekening worden gehouden met de 
economische ontwikkelingen die zich  ten opzichte van de economische 
vooruitzichten in de voorjaarsprognoses  2010 van de diensten  van de Commissie 
hebben voorgedaan.  
De Bulgaarse autoriteiten brengen tot de beëi ndiging van de buitensporigtekortprocedure in 
een apart hoofdstuk in de komende actualiser ingen van het convergentieprogramma, verslag 
uit over de vorderingen bij de uitvoering van deze aanbevelingen. 
Voorts wijst de Raad op het belang van het be reiken van de middellangetermijndoelstelling 
(MTD) voor een passend begrotingsbeheer in tijden van economische neergang. Derhalve 
verzoekt de Raad de Bulgaarse autoriteiten de budgettaire consolid atie na de correctie van het 
buitensporige tekort voort te zetten in de ri chting van de middellangetermijndoelstelling voor 
de begrotingssituatie, namelijk een structureel tekort van ½% van het bbp. De efficiëntie van 
de overheidsuitgaven dient te worden verbeter d door een volledige tenuitvoerlegging van de 
geplande structurele hervormingen op het vlak  van overheidsdiensten, gezondheidszorg, 
onderwijs en pensioenen. 
 
NL 7   NL Deze aanbeveling is gericht tot de Republiek Bulgarije. 
Gedaan te Brussel,   
 Voor de Raad 
 De voorzitter