Initiatief van de Italiaanse Republiek tot aanneming van een besluit van de Raad inzake het organiseren van gezamenlijke vluchten van twee of meer lidstaten voor de verwijdering van onderdanen van derde landen die illegaal op hun grondgebied verblijven

(2003/C 223/04)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 63, punt 3, onder b),

Gezien het initiatief van de Italiaanse Republiek,

Gezien het advies van het Europees Parlement,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) In het op 28 februari 2002 aangenomen Algemene Plan ter bestrijding van illegale immigratie en mensenhandel in de Europese Unie(1) wordt er op gewezen dat het terugkeer- en overnamebeleid een integraal en cruciaal onderdeel is van de bestrijding van illegale immigratie. Het plan benadrukt dat er te dien einde bepaalde concrete acties dienen te worden vastgesteld, onder andere de vaststelling van een gemeenschappelijke aanpak en samenwerking tussen de lidstaten bij de uitvoering van terugkeermaatregelen. Er dienen derhalve gemeenschappelijke normen voor terugkeerprocedures te worden vastgesteld.

(2) In het op 13 juni 2002 door de Raad goedgekeurde Plan voor het beheer van de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie worden onder de "maatregelen en acties voor een geïntegreerd beheer van de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie" rationele repatriëringsoperaties vermeld.

(3) In het op 28 november 2002 door de Raad goedgekeurde Actieprogramma inzake terugkeer wordt in het kader van de maatregelen en acties met betrekking tot verbeterde operationele samenwerking tussen de lidstaten gevraagd om de organisatie van zo efficiënt mogelijke gezamenlijke terugkeeroperaties voor onderdanen van derde landen die illegaal in een lidstaat verblijven, waarbij voor de verwijdering van deze vreemdelingen de respectieve capaciteiten worden gebundeld.

(4) Bij de uitvoering van dit besluit eerbiedigen de lidstaten de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, en in het bijzonder het Europees Verdrag voor de rechten van de mens van 4 november 1950, het Verdrag van de Verenigde Naties tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 10 december 1984, het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen van 28 juli 1951 en het bijbehorend Protocol van New York van 31 januari 1967, het Internationaal Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989 en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie van 18 december 2000(2).

(5) Denemarken neemt krachtens de artikelen 1 en 2 van het Protocol betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, niet deel aan de vaststelling van dit besluit, dat niet bindend is voor noch van toepassing in Denemarken. Aangezien dit besluit evenwel strekt tot uitwerking van het Schengenacquis uit hoofde van de bepalingen van titel IV van deel drie van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, zal Denemarken krachtens artikel 5 van bovengenoemd protocol binnen een termijn van zes maanden nadat de Raad dit besluit heeft vastgesteld, beslissen of het dit besluit in zijn nationale wetgeving zal omzetten.

(6) Voor de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen is dit besluit een uitwerking van de bepalingen van het Schengenacquis in de zin van de overeenkomst die de Raad van de Europese Unie op 18 mei 1999 heeft gesloten met de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen inzake de wijze waarop deze twee staten worden betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis(3), welke bepalingen behoren tot het gebied bedoeld in artikel 1, onder c), van Besluit 1999/437/EG van de Raad inzake bepaalde toepassingsbepalingen van die overeenkomst(4). Na afronding van de in de overeenkomst bedoelde procedures gelden de uit dit besluit voortvloeiende rechten en plichten eveneens voor deze beide staten en voor de betrekkingen tussen deze staten en de lidstaten van de Europese Gemeenschap tot welke dit besluit gericht is.

(7) Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van het Protocol betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, nemen deze staten niet deel aan de vaststelling van dit besluit en is het derhalve, onder voorbehoud van artikel 4 van bovengenoemd protocol, niet bindend voor, noch van toepassing in deze lidstaten,

BESLUIT:

Artikel 1

Doel

Doel van dit besluit is het rationaliseren van de operaties voor de verwijdering van onderdanen van derde landen tegen wie twee of meer lidstaten verwijderingsmaatregelen hebben genomen, door middel van het organiseren van gezamenlijke vluchten.

Artikel 2

Definities

In dit besluit wordt verstaan onder:

a) "onderdaan van een derde land": eenieder die geen onderdaan van een lidstaat van de Europese Unie, de Republiek IJsland of het Koninkrijk Noorwegen is;

b) "nationale autoriteit": de autoriteit van iedere lidstaat die is belast met de organisatie van vluchten voor de verwijdering van onderdanen van derde landen tegen wie verwijderingsmaatregelen zijn genomen;

c) "gezamenlijke vlucht": het vervoer, door de daartoe aangewezen luchtvaartmaatschappij van onderdanen van derde landen tegen wie door twee of meer lidstaten verwijderingsmaatregelen zijn genomen;

d) "begeleiders": het personeel van twee of meer lidstaten dat is belast met de begeleiding tijdens de gezamenlijke vlucht van onderdanen van derde landen tegen wie verwijderingsmaatregelen zijn genomen, met inbegrip van de personen die belast zijn met de medische verzorging en van de tolken.

Artikel 3

Aanwijzing van de nationale autoriteiten

Iedere lidstaat wijst onder de bevoegde nationale instanties een autoriteit aan die wordt belast met de organisatie van gezamenlijke vluchten voor onderdanen van derde landen tegen wie maatregelen zijn genomen om hen van de respectieve grondgebieden te verwijderen.

Artikel 4

Organisatie van de gezamenlijke vluchten

De nationale autoriteiten nemen de nodige maatregelen om het goede verloop van de gezamenlijke vluchten te garanderen door met name:

a) de overige lidstaten tijdig in kennis te stellen van de organisatie van gezamenlijke vluchten, met vermelding van het aantal beschikbare plaatsen aan boord van het betrokken vliegtuig;

b) de nationale autoriteit die de vlucht organiseert mee te delen of ze al dan niet aan de gezamenlijke vlucht deelnemen;

c) na contacten met de andere nationale autoriteiten, een eerste ontmoeting te beleggen met de vertegenwoordigers van de deelnemende lidstaten, indien dit met het oog op de organisatie van gemeenschappelijke vluchten nodig is;

d) de wijze van organisatie, de te volgen procedures en het aantal onderdanen van derde landen tegen wie verwijderingsmaatregelen zijn genomen, alsook het aantal begeleiders, met inbegrip van medisch personeel en tolken te bepalen dat met de gezamenlijke vlucht vervoerd moet worden;

e) vast te stellen welke luchtvaartmaatschappij de gezamenlijke verwijdering van de genoemde onderdanen van derde landen kan verzorgen;

f) van de bevoegde autoriteiten van het derde land van bestemming van de vlucht de vereiste toestemming voor de uitvoering van de gezamenlijke vlucht te verkrijgen;

g) de kosten van de repatriëring met de geselecteerde luchtvaartmaatschappij, met opgave van de kosten voor huur van het luchtvaartuig, catering, eventuele latere bijkomende uitgaven te bepalen en deze op basis van rechtstreekse afspraken te verdelen over de lidstaten die aan de gezamenlijke vlucht deelnemen;

h) de persoon aan te wijzen die tijdens de gezamenlijke vlucht de leiding heeft over het begeleidend personeel;

i) erop toe te zien dat de geselecteerde luchtvaartmaatschappij na vooraf het recht van overvliegen, het recht van landing en eventueel het recht van overvliegen van een andere lidstaat te hebben verkregen, het betrokken vluchtplan voorlegt, en de genoemde onderdanen van derde landen en de begeleiders tijdens de gehele transportoperatie assistentie verleent.

Artikel 5

Aanwijzing van het begeleidend personeel

1. De nationale autoriteiten winnen vóór de feitelijke organisatie van dit soort vluchten informatie in over:

- het eventuele strafblad van de onderdaan van een derde land, met name rekening houdend met het soort strafbare feiten;

- het gedrag van de onderdaan van een derde land tijdens de periode waarin hij is vastgehouden in faciliteiten die zijn opgezet overeenkomstig het nationale recht, of in ieder geval binnen de nationale structuren heeft verbleven in afwachting van de vaststelling van de verwijderingsmaatregelen (zoals agressiviteit, opstand tegen het gezag, gewelddadig gedrag, enz.).

2. Wanneer de in lid 1 bedoelde informatie is verkregen, maken de nationale autoriteiten een inschatting van het risico dat aan de operatie is verbonden. Op basis van die inschatting zal de samenstelling, zowel kwalitatief als kwantitatief, van het in te zetten personeel worden bepaald, waarbij een beroep wordt gedaan op personeel dat van tevoren specifiek voor de bedoelde taken is opgeleid.

Indien er onderdanen van derde landen aanwezig zijn die de vlucht ernstig kunnen verstoren, moet er worden gezorgd voor een passende begeleiding die het hoofd kan bieden aan gewelddadig gedrag dat de veiligheid van de vlucht in gevaar zou kunnen brengen.

Artikel 6

Toezicht op de naleving

De lidstaten wijzen hun vertegenwoordigers aan voor de deelname aan de werkzaamheden van een speciaal comité dat de opdracht krijgt toe te zien op de uitvoering van dit besluit.

Artikel 7

Toepassing

Dit besluit wordt van toepassing dertig dagen na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 8

Adressaten

Dit besluit is gericht tot de lidstaten, overeenkomstig het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap.

Gedaan te Brussel ...

Voor de Raad

De voorzitter

...

(1) PB C 142 van 14.6.2002, blz. 23.

(2) PB C 364 van 18.12.2000, blz. 1.

(3) PB L 176 van 10.7.1999, blz. 36.

(4) PB L 176 van 10.7.1999, blz. 31.