NL Publicatieblad van de Europese Unie C 317/8

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2013/C 317/07

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen (2)

„ALMENDRA DE MALLORCA”/„ALMENDRA MALLORQUINA”/„AMETLLA DE MALLORCA”/„AMETLLA MALLORQUINA”

EG-nummer: ES-PGI-0005-01037-11.09.2012

BGA ( X ) BOB ( )

1. Naam

„Almendra de Mallorca”/„Almendra Mallorquina”/„Ametlla de Mallorca”/„Ametlla Mallorquina”

2. Lidstaat of derde land

Spanje

3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1. Productcategorie

Categorie 1.6. Groenten, fruit en granen, in ongewijzigde staat of verwerkt

3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

„Almendra de Mallorca”/„Almendra Mallorquina”/„Ametlla de Mallorca”/„Ametlla Mallorquina” is de voor menselijke consumptie bestemde vrucht van de amandelboom (Prunus amygdalus), onbewerkt of geroosterd, en met of zonder schil.

De amandelen worden heel, gaaf, schoon en droog verkocht, en meten ten minste 12 mm als bepaald door de maximumdiameter van de dwarsdoorsnede. De vruchten mogen geen onvolkomenheden als gevolg van schimmels, parasieten of insecten vertonen, mogen niet ranzig zijn en mogen geen vreemde geur of smaak hebben.

De amandelen kunnen in onbewerkte staat of geroosterd worden verkocht, in beide gevallen met of zonder vlies of schil.

Chemische en organoleptische kenmerken:

1. Onbewerkt met of zonder schil: amandelen zonder het houtige endocarp. — Chemische kenmerken: — Vochtgehalte: ≤ 6,5 % — Vetgehalte: ≥ 55 % gemeten op de droge stof — Oliezuur en linolzuur: ≥ 88 % van totaal vet — Organoleptische kenmerken: de onbewerkte amandel zonder schil is mat wit of ivoorkleurig, zowel van binnen als van buiten. Stevige, niet kleverige textuur die olieachtig aanvoelt. Lichtzoete smaak, niet zuur en niet bitter. Krachtig, nootachtig aroma. In de aanbiedingsvorm met schil is de vrucht omhuld door zijn bruine, ruw aanvoelende vlies.

2. Geroosterd: amandelen die na verwijdering van het houtige endocarp worden gebrand. — Chemische kenmerken: — Vochtgehalte: < 2,0 % — Vetgehalte: ≥ 55 % gemeten op de droge stof — Oliezuur en linolzuur: ≥ 88 % van totaal vet — Organoleptische kenmerken: de geroosterde amandel zonder schil is vanillekleurig tot lichtbruin, glanzend, zowel van binnen als van buiten, en voelt olieachtig aan. Harde, brosse en knapperige textuur. Lichtzoete smaak, niet zuur en niet adstringent, met een vleugje bitterheid door het branden. Krachtig aroma van geroosterde noot en gebrande suiker. In de aanbiedingsvorm met schil is de vrucht omhuld door zijn donkerbruine, brosse vlies dat gemakkelijk loskomt.

3.3. Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

—

3.4. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

—

3.5. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Productie, opslag, pellen, ontvellen en branden van de amandelen met de beschermde geografische aanduiding moeten op het eiland Mallorca plaatsvinden.

3.6. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

Het verpakken in het productiegebied moet als laatste verwerkingsfase worden beschouwd. Deze fase is van groot belang voor de houdbaarheid van het product en voor het garanderen van de speciale kwaliteitskenmerken ervan.

De amandel moet van de omgeving worden geïsoleerd om de kwaliteit van de vrucht te waarborgen, daar een toename van het vochtgehalte de chemische samenstelling zou veranderen en gevolgen zou hebben voor de organoleptische kenmerken. De kwaliteit kan alleen worden behouden door te voorzien in een geschikte, goed afgesloten verpakking die de vruchten tegen vocht beschermt. Het verpakken op de plaats van herkomst heeft dus tot doel de organoleptische kenmerken van het product op langere termijn te behouden.

Amandelen met de beschermde geografische aanduiding worden op de markt gebracht in homogene partijen, in verpakkingen met een gewicht van maximaal 25 kg.

Het verpakken van de amandelen vindt plaats in het geografische productiegebied. Deze activiteit moet in het afgebakende gebied plaatsvinden om:

1. De bijzondere kenmerken en de kwaliteit van het product te behouden. Het eiland Mallorca kent een zeer lange traditie wat betreft de productie en consumptie van amandelen. Het verpakken van het product in het afgebakende geografische gebied is bepalend voor het behoud van de bijzondere kenmerken en de kwaliteit ervan. Het betekent dat de toepassing en controle van de regels voor vervoer, verwerking én verpakking van de amandelen in handen zijn van de producenten en het controleorgaan voor de beschermde geografische aanduiding. Op basis van hun ervaring kunnen deze actoren praktijken vaststellen waarmee kan worden gegarandeerd dat het eindproduct de gewenste kwaliteit heeft. Met andere woorden, de producenten en degenen die voor de behandeling van de amandelen in het afgebakende geografische gebied verantwoordelijk zijn, beschikken dankzij hun ervaring over de kennis die nodig is om handelingen te vermijden die de kwaliteit van „Almendra de Mallorca” zouden kunnen aantasten en met name om bittere, ranzige, beschimmelde of gebroken vruchten te voorkomen. Deze amandelen onderscheiden zich door hun organoleptische kenmerken van andere amandelen. Mallorca is een eiland, hetgeen betekent dat voor het vervoer in bulk van de amandelen buiten het productiegebied een zeereis van aanzienlijke duur is vereist. De amandelen kunnen aldus de invloed van vocht of temperatuur ondergaan, met verandering van textuur, smaak en aroma tot gevolg, waardoor de vruchten zacht en/of ranzig worden. Dat zou de kwaliteit van het eindproduct negatief beïnvloeden.

2. De traceerbaarheid en herkomst van het product te garanderen. Het controle- en certificeringssysteem waarborgt de herkomst en traceerbaarheid van de amandelen mits deze op het eiland bereid, behandeld en verpakt zijn, maar niet wanneer deze processen buiten het productiegebied plaatsvinden. Amandelen kunnen met amandelen van andere herkomst worden gemengd; zou het product buiten het afgebakende geografische gebied mogen worden behandeld en verpakt, dan zou de herkomst van de amandelen dus niet meer kunnen worden gegarandeerd.

3.7. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Het etiket van elke verpakking met onder de beschermde geografische aanduiding verhandelde amandelen moet het volgende bevatten:

1. de naam van de beschermde geografische aanduiding,

2. de vermelding „Indicación Geográfica Protegida” of het logo „IGP”, en

3. een etiket met alfanumerieke codering, doorlopend genummerd.

4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

De amandelen worden geproduceerd, opgeslagen, gepeld, ontveld, gebrand en verpakt op het gehele eiland Mallorca, dat deel uitmaakt van de Autonome Gemeenschap van de Balearen (Spanje).

5. Verband met het geografische gebied

5.1. Specificiteit van het geografische gebied

De landbouwgronden op Mallorca die worden gebruikt voor de amandelteelt zijn kalkhoudend, middelstevig tot hard en bevatten veel grofkorrelige bestanddelen en zeer weinig organische stoffen. Ze kenmerken zich door een licht alkalische pH-waarde, een hoog gehalte calciumcarbonaat en een structuur van horizontale lagen met daartussen grote hoeveelheden fijne kleideeltjes, waarin het wortelstelsel van de amandelbomen uitstekend kan doordringen. Ook de gemiddelde neerslaghoeveelheden en het grote aantal zonuren zijn van invloed op de kenmerken van het product.

Wat de rol van de producenten in het gebied betreft, zij erop gewezen dat een van de bijzonderheden van de amandelteelt op Mallorca is dat de traditie van reproductie op basis van zaden daar langer bestaat dan in de rest van Spanje en dat de eerste enten zijn verkregen uit louter inheemse soorten. Daardoor kon de soortendiversiteit worden behouden en verschillen de meeste op Mallorca geteelde amandelsoorten van de soorten die in de rest van Spanje worden geteeld. Van oudsher selecteren de telers op Mallorca soorten die smeuïgere amandelen met een krachtiger aroma opleveren en die zich beter aan de bodem en het klimaat van het eiland weten aan te passen.

Wat het historisch aspect betreft, gaat de amandelteelt op Mallorca terug tot de tijd van de Romeinen, die deze teelt waarschijnlijk op het eiland hebben geïntroduceerd. In de 18e eeuw nam het aantal amandelboomgaarden fors toe, en in de 19e eeuw vond na de verspreiding van de Phylloxera (druifluis) in de wijnbouw een omschakeling van gewassen plaats in de vorm van grootschalige aanplant van amandelbomen. Vandaag de dag vormen bloeiende amandelbomen een karakteristiek plaatje in het winterlandschap van het eiland.

5.2. Specificiteit van het product

De „Almendra de Mallorca” kenmerkt zich door een hoog vetgehalte (> 55 %) en een percentage olie- en linolzuur van ten minste 88 %. Dit zijn vetzuren met een laag smeltpunt die tijdens het kauwen vloeibaar worden. Deze twee factoren zijn bepalend voor de smeuïgheid en het kenmerkende krachtige aroma van het product.

5.3. Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

Het verband tussen de amandel en het geografische gebied berust op de faam van de benamingen „Almendra de Mallorca”, „Almendra Mallorquina”, „Ametlla de Mallorca” en „Ametlla Mallorquina”. Deze faam heeft de amandel in de loop der eeuwen verkregen dankzij de organoleptische kenmerken en het economische en gastronomische belang van het product.

De faam blijkt uit de grote waardering die consumenten op Mallorca hebben voor de amandel: volgens een consumentenonderzoek uit 2010, uitgevoerd door het Instituto de Calidad Agroalimentaria de las Islas Baleares (instituut voor de kwaliteit van voedingsmiddelen van de Baleraren) vindt 52,4 % van de inwoners die amandelen consumeren amandelen uit Mallorca van betere kwaliteit; in 93,3 % van de gevallen werd daarvoor als reden opgegeven dat ze meer smaak hebben.

Er is ook uitgebreide literatuur voorhanden omtrent het belang en de faam van de „Almendra de Mallorca”. Voorbeelden zijn onder meer: Crónica de las Islas Baleares van Fernando Fulgosio (1870), El almendro y su cultivo en el mediodía de España e Islas Baleares (1907) van Pedro Esterlrich en Historia económica de España, siglos X-XX van Francisco Comín, Mauro Hernández en Enrique Llopis. In zijn boek Die Balearen (1869) wijst aartshertog Luis Salvador op het belang van de „Almendra de Mallorca” voor de economie van het eiland. El Agricultor Balear, een tijdschrift over theorie en praktijk van de landbouw en aanverwante wetenschappen, meldde in de editie van 25 juni 1892 (nummer 5) dat de amandelsoorten die door D. Gabriel Fuster tijdens de Wereldtentoonstelling van Barcelona werden getoond, uit alle delen van Mallorca kwamen en bij deze tentoonstelling zoveel interesse wekten dat de jury ze een gouden medaille toekende. In nummer 20 van de reeks Panorama Balear (1953), getiteld Economía Balear, schrijft Antoni Colom dat de amandel de meest betrouwbare bron van inkomsten voor het eiland is. In 1941 werd in Spanje in totaal 1 698 219 kg amandelen op de markt gebracht; 1 140 616 kg daarvan was afkomstig uit Mallorca. F. Saura-Calixto (1979) meldt dat de „Almendra de Mallorca” in de jaren zeventig van de vorige eeuw 50 % van de nationale amandelproductie uitmaakte.

Er zijn ook talrijke geschriften waarin de faam van de Catalaanse benaming „Ametlla de Mallorca/Ametlla Mallorquina” wordt bevestigd. De vroegste publicatie, van 6 januari 1593, bevindt zich in het gemeentearchief van Llucmajor (Revista de la Cámara Agrícola Balear, jaargang III, nr. 11, 1901). Ook in Llibret de Verso van Teodoro Llorente wordt meerdere malen verwezen naar „Ametlla de Mallorca”, zoals blijkt uit het Catalaans-Valenciaans-Baleaars woordenboek van Mossen Alcover en Francesc de Borja Moll (1930). Uit het door Joan Miralles en Catalina Cantallops in 1989 uitgegeven kookboek van de Mallorcaanse monnik Jaume Martí i Oliver blijkt dat de „Ametlla de Mallorca” al in de 17e eeuw een belangrijk ingrediënt in de Mallorcaanse keuken was. In het boek Aliments de les Balears, dat in 1993 door de regering van de Balearen is uitgegeven, wordt voorts gemeld dat de „Ametlla Mallorquina” in de 18e eeuw op grote schaal werd geteeld. In een studie uit 1994 van de universiteit van de Balearen getiteld Caracterización, valoración nutricional y estudio de la importancia para la salud de algunos alimentos tradicionales de la zona 5B de la Comunidad Autónoma de las Islas Baleares (typering, bepaling van de voedingswaarde en studie naar het gezondheidsbelang van bepaalde traditionele voedingsmiddelen in gebied 5B van de Autonome Gemeenschap van de Balearen) wordt de „Ametlla Mallorquina” beschreven als een traditioneel product van Mallorca. Van bijzonder belang is Les Illes a la taula, een publicatie van de regering van de Balearen uit 2001, waarin erop wordt gewezen dat de „Ametlla Mallorquina” een hoger vet- en suikergehalte heeft dan Californische amandelen en daardoor ook meer smaak heeft.

Er zijn ook publicaties waarin wordt verwezen naar de culinaire toepassingen van de „Almendra de Mallorca” en naar de grote invloed die dit product, dat al eeuwenlang deel uitmaakt van de culinaire traditie van Mallorca, op de keuken van het eiland heeft gehad. Er bestaan tal van verwijzingen van culinaire aard naar de „Almendra de Mallorca”, zowel onbewerkt als geroosterd. Zo is er het kookboek van de monnik Jaume Martí i Oliver, waarin de „Almendra de Mallorca” wordt genoemd als ingrediënt in de Mallorcaanse keuken van de 17e eeuw. In tal van publicaties wordt een link gelegd tussen „Almendra de Mallorca” en de fijne keuken, bijvoorbeeld in Libro de Recetas de Can Esteva (1862) van Antoni Esteva Oliver, Nuestra Cocina van Luis Ripoll en Repostería Balear van Catalina Juan del Corral (1987). Aartshertog Luis Salvador noemt in zijn boek Die Balearen (1869) diverse populaire gerechten waarin — onbewerkte of geroosterde — Mallorcaanse amandelen werden gebruikt. In het kookboek van Mateo Jaume de Ca’n Joan de S’Aigo (1884-1885), Libro de Jelats, wordt lovend gesproken over het meest traditionele Mallorcaanse ijs — amandelijs.

Zijn grote faam dankt de „Almendra de Mallorca” tevens aan zijn sensorische eigenschappen, die worden bepaald door de chemische samenstelling van de vrucht. De „Almendra de Mallorca” kenmerkt zich in het bijzonder door een hoog vetgehalte en een bijzonder vetzurenprofiel: ruim 88 % van de aanwezige vetten bestaat uit olie- en linolzuur. Door het hoge vetgehalte, het zeer hoge percentage vetzuren daarin en het lage smeltpunt van die vetzuren (onder 15 °C) worden tijdens het kauwen van de amandel veel van de vetstoffen vloeibaar. Deze twee factoren zijn bepalend voor de smeuïgheid en het kenmerkende krachtige aroma van de amandel, de eigenschappen waarop de faam van het product berust.

Deze onderscheidende fysisch-chemische en organoleptische eigenschappen vloeien hoofdzakelijk voort uit de bodem- en klimaatkenmerken van het geografische gebied waar de amandelen worden geproduceerd. Door het lage gehalte aan organische stoffen van de kalkgronden, de gemiddelde neerslaghoeveelheden en het grote aantal zonuren is de opbrengst per hectare gering maar hebben de amandelen een hoog gemiddeld vetgehalte (59 %) vergeleken met amandelen uit andere regio's. Dit wordt bevestigd in een studie die in 2010 door de universiteit van de Baleraren is uitgevoerd.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (3))

http://www.caib.es/sacmicrofront/contenido.do?mkey=M63&lang=CA&cont=46322

(1) PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2) PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12. Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3) Vgl. voetnoot 2.