[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 5.9.2006

SEC(2006) 1093

WERKDOCUMENT VAN DE COMMISSIE

Begeleidend document bij hetVoorstel voor een AANBEVELING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vaststelling van een Europees kwalificatiekader voor een leven lang leren SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING

{COM(2006) 479 definitief}{SEC(2006) 1094}

WERKDOCUMENT VAN DE COMMISSIE

SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING VAN DE VASTSTELLING VAN HET EUROPEES KWALIFICATIEKADER

In een vergrijzend maar technologisch en economisch snel veranderend Europa, is het een noodzaak geworden zowel door onderwijs als opleiding een leven lang te leren. Voor het concurrentievermogen en de sociale cohesie van de EU is het van essentieel belang dat de kennis, vaardigheden en competenties van burgers permanent worden geactualiseerd en vernieuwd. Door het gebrek aan communicatie en samenwerking tussen onderwijs- en opleidingsverstrekkers en -autoriteiten in de verschillende stelsels en landen, is een leven lang leren evenwel gecompliceerd. De hieruit voortvloeiende hinderpalen verhinderen vaak dat individuele burgers toegang krijgen tot onderwijs en opleiding en maken het hen moeilijk kwalificaties van verschillende instellingen te combineren en op die manier een leven lang te leren. Het gebrek aan regelingen waardoor burgers kwalificaties van de ene leercontext naar de andere kunnen overdragen, kan bovendien hinderpalen opwerpen voor de mobiliteit van werkenden en lerenden op de Europese arbeidsmarkt.

In de effectbeoordeling worden de verschillende opties uiteengezet die DG EAC heeft overwogen om oplossingen voor deze problemen aan te reiken. De toegevoegde waarde van een Europees kwalificatiekader[1] voor het bevorderen van een leven lang leren en het wegwerken van hinderpalen voor mobiliteit in Europa wordt erin onderstreept.

Zoals in de effectbeoordeling en in het voorstel voor een aanbeveling is vermeld, fungeert het Europees kwalificatiekader als convector en neutraal referentiepunt om kwalificaties met elkaar te vergelijken en transparantie en overdracht van kwalificaties in heel Europa te vergemakkelijken. Het is eveneens een katalysator voor de hervorming van onderwijs- en opleidingsstelsels en de concrete verwezenlijking van een leven lang leren. De vaststelling van het Europees kwalificatiekader is daarom van essentieel belang om de doelstellingen van de EU in de Lissabon-agenda voor groei en werkgelegenheid te halen.

Het Europees kwalificatiekader is gebaseerd op een set van 8 referentieniveaus voor leerresultaten die alle vormen van leren, van algemeen vormend onderwijs tot beroepsopleiding en hoger onderwijs, omvat en door een reeks overeengekomen beginselen en criteria wordt ondersteund. Van de lidstaten en sectoren die het Europees kwalificatiekader als referentie wensen te gebruiken, wordt verwacht dat zij deze beginselen en criteria onderschrijven. Het Europees kwalificatiekader komt evenwel niet in de plaats van nationale kwalificatieniveaus en het is niet de bedoeling dat het de alom aanvaarde rol van nationale structuren of kaders overneemt. (De artikelen 149 en 150 van het Verdrag sluiten elke regelgeving op het gebied van onderwijs en opleiding uit. Het EU-beleid op dit gebied ondersteunt de activiteiten van de lidstaten en vult die aan, met volledige eerbiediging van hun verantwoordelijkheid voor de inhoud van het onderwijs en de opzet van onderwijs en beroepsopleiding.)

De eerste optie bestaat erin geen maatregelen te nemen (althans niet op EU-niveau), zodat de huidige regelingen voor vergelijkbaarheid, transparantie en overdracht van kwalificaties blijven gelden. Deze optie beantwoordt echter niet aan de vraag van de lidstaten naar een gemeenschappelijke Europese referentie of een instrument om de bovenstaande problemen aan te pakken.

Een tweede optie is een mededeling van de Commissie. Bij de goedkeuring van een dergelijke mededeling worden de lidstaten en het Europees Parlement evenwel niet betrokken. Deze optie leidt dan ook niet tot het nodige politieke engagement van de lidstaten om het Europees kwalificatiekader op nationaal niveau ten uitvoer te leggen.

Een derde optie is een aanbeveling van de Commissie overeenkomstig artikel 150 van het Verdrag, dat de beroepsopleiding betreft. Deze optie sluit echter artikel 149 met betrekking tot onderwijs uit, terwijl dit een essentieel onderdeel van het Europees kwalificatiekader is. Net als bij optie 2 geldt voor dit instrument dat de lidstaten en het Europees Parlement niet bij de formele goedkeuring worden betrokken, waardoor het nog steeds zou ontbreken aan het nodige politieke engagement om het Europees kwalificatiekader ten uitvoer te leggen.

Een vierde optie is een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad overeenkomstig de artikelen 149 en 150 van het Verdrag als rechtsinstrument voor de vaststelling van het Europees kwalificatiekader. Dit instrument omvat zowel onderwijs als opleiding, die als doelstelling en onderdeel in het Europees kwalificatiekader vanuit het oogpunt van een leven lang leren even belangrijk zijn. In dit instrument wordt aanbevolen dat de lidstaten het Europees kwalificatiekader vrijwillig gebruiken als convector om kwalificaties met elkaar te vergelijken en transparantie en overdracht van kwalificaties in heel Europa te bevorderen.

Een vijfde optie is een beschikking van het Europees Parlement en de Raad overeenkomstig artikel 150 van het Verdrag als rechtsinstrument voor de tenuitvoerlegging van het Europees kwalificatiekader. Ook deze optie sluit artikel 149 met betrekking tot onderwijs uit. Met een beschikking worden evenwel ook beginselen en verplichtingen vastgesteld voor de lidstaten die hun nationale kwalificatiesystemen aan het Europees kwalificatiekader relateren. Er bestaat bij de belanghebbenden (lidstaten, sociale partners, sectoren en anderen) evenwel grote eensgezindheid over dat toepassing van een Europees kwalificatiekader volledig vrijwillig moet blijven.

Het is nuttig er hier op te wijzen dat dit Europees kwalificatiekader, ongeacht het soort rechtsinstrument waarvoor wordt gekozen, niet van toepassing is op situaties onder Richtlijn 2005/36/EG[2] betreffende de erkenning van beroepskwalificaties, dat het enige juridisch bindende instrument is dat zowel de bevoegde nationale autoriteit als de migrant rechten toekent en plichten oplegt. In situaties waarvoor de richtlijn niet geldt, wordt het dankzij het Europees kwalificatiekader mogelijk vergelijkingen te maken via de nationale kwalificatiesystemen/kwalificatiekaders van de lidstaat waar de migrant zijn opleiding heeft gekregen en de (andere) nationale kwalificatiesystemen/kwalificatiekaders van de lidstaat waar de migrant werkt of studeert.

DG EAC heeft de voor- en nadelen van de bovenstaande opties afgewogen en ervoor gekozen optie 4 voor te stellen, waardoor de Commissie – in samenwerking met de lidstaten en de sociale partners – de vastgestelde uitdagingen kan aanpakken en passende oplossingen kan vinden. Deze optie sluit ook het dichtst aan bij de verwachtingen van de lidstaten en de belanghebbenden. Zij biedt de beste basis voor een succesvolle tenuitvoerlegging van het Europees kwalificatiekader en verwezenlijking van de wezenlijke toegevoegde waarde die de Europese dimensie de burger op het gebied van een leven lang leren en mobiliteit door kwalificaties en kwalificatiesystemen kan bieden.

[1] Aan het eind van deze effectbeoordeling is een informatienota over terminologie opgenomen.

[2] PB L 255 van 30.9.2005, blz. 22.