17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/1 
I 
(Mededelingen) 
COMMISSIE 
ZEVENDE JAARLIJKS VERSLAG 
aan het Europese Parlement 
over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht 
— 1989 — 
COM(90) 288 def. 
(90/C 232/01) 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/3 
INHOUD 
Bladzijde 
I. INLEIDING 5 
II. ANALYSE PER SECTOR 
A. EEN RUIMTE ZONDER GRENZEN 
1. Een grote markt 
a) De opheffing van de fysieke grenzen 
i) De Douane-unie 7 
ii) Het vrije verkeer van produkten 8 
Artikel 30 van het Verdrag 8 
Artikel 95 van het Verdrag 9 
De afschaffing van de veterinaire en fytosanitaire controles 9 
b) De afschaffing van de fiscale grenzen 9 
c) De opheffing van de technische grenzen 10 
i) Het vrije verkeer van goederen 10 
Het beginsel van het vrije verkeer 10 
Artikel 30 van het Verdrag 10 
De wederzijdse erkenning van nationale regels 13 
Technische voorschriften 14 
Diverse produkten 14 
Motorvoertuigen, landbouwtrekkers en motorrijwielen 14 
Levensmiddelen 15 
Farmaceutische produkten 15 
Chemische produkten 15 
Energieprodukten 15 
ii) De openstelling van de markt voor overheidsopdrachten 15 
iii) Dienstenmarkt 17 
Financiële diensten 17 
Vervoer 17 
Nieuwe technologieën in de dienstensector 17 
iv) Kapitaalverkeer 17 
v) Ondernemingsklimaat 18 
Vennootschapsrecht 18 
Intellectuele eigendom 18 
Aansprakelijkheid voor produkten 19 
2. Europa van de burgers 19 
a) Vrij verkeer van personen 19 
i) Toegang en verblijf 19 
ii) Vrij overschrijden van de grenzen 19 
Nr. C 232/4 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
iii) Belastingen die de burger rechtstreeks raken 20 
iv) Andere vraagstukken: rijbewijs 20 
b) Recht van vestiging en erkenning van diploma's 20 
i) Verbod van discriminaties 20 
ii) Vrije beroepen 21 
c) Werkgelegenheid en sociale politiek 22 
d) Consumentenbeleid 23 
B. OVERIGE VRAAGSTUKKEN 23 
1. Statistiek 23 
2. Personeel van de Gemeenschappen 24 
3. Budgettaire vraagstukken 24 
4. Milieu 24 
5. Concurrentie 26 
6. Landbouwbeleid 26 
7. Visserijbeleid 27 
8. Vervoerbeleid 28 
9. Energiebeleid 29 
10. Externe betrekkingen 30 
11. Beleid inzake ontwikkelingssamenwerking 30 
III. TABELLEN, GRAFIEKEN EN OVERZICHTEN 
Nr. 1 Sedert 1982 geïnstrueerde inbreukprocedures, ingedeeld naar het stadium ervan en per 
Lid-Staat 31 
Nr. 2 Evolutie van 1985 tot en met 1989 van het aantal aanmaningen, ingedeeld per sector. . 32 
Nr. 3 Evolutie van 1985 tot en met 1989 van het aantal met redenen omklede adviezen, 
ingedeeid per sector 33 
, Nr. 4 Evolutie van 1985 tot en met 1989 van het aantal beroepen bij het Hof van Justitie, 
ingedeeld per sector 34 
Nr. 5 Sedert 1981 geïnstrueerde inbreukprocedures, ingedeeld naar het stadium ervan en per 
sector 35 
Nr. 6 Sedert 1981 ingeleide inbreukprocedures, ingedeeld naar sector en rechtsgrondslag ... 36 
Nr. 7 Aantal sedert 1982 geïnstrueerde inbreukprocedures, ingedeeld naar rechtsgrondslag 
en stand van de procedure 37 
Nr. 8 Aantal sedert 1986 geïnstrueerde inbreukprocedures, ingedeeld per Lid-Staat en naar 
rechtsgrondslag en stand van de procedure . . 38 
Nr. 9 Beroepen bij en arresten van het Hof van Justitie sedert 1982 39 
Nr. 10 Arresten van het Hof van Justitie die tot 31 december 1989 werden gewezen en waar­
aan nog geen uitvoering werd gegeven 43 
Nr. 11 Overzicht van belangrijke uitspraken van nationale rechterlijke instanties die in laatste 
instantie recht spreken 54 
Nr. 12 Statistiek betreffende klachten en ambtshalve ontdekte gevallen 57 
IV. BIJLAGEN 
A. Inbreuken op de Verdragen en verordeningen 60 
B. Inbreuken op richtlijnen 82 
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/5 
I. INLEIDING 
1. Dit zevende jaarlijks verslag over de toepassing van 
het Gemeenschapsrecht door de Lid-Staten geeft een 
overzicht van de controle op de toepassing van het 
Gemeenschapsrecht in 1989. Evenals de voorgaande ver­
slagen (') komt het tegemoet aan de wens die het Euro­
pese Parlement heeft geuit in zijn resolutie van 9 februari 
1983 (2). 
2. Dit verslag bevat: 
— een inventaris van de op 31 december 1989 in behan­
deling zijnde inbreuken op de verdragen en de veror­
deningen, alsmede een lijst van de in 1989 gesepo­
neerde inbreuken (bijlage A); 
— een schets van de situatie op het gebied van de toe­
passing van de richtlijnen per 31 december 1989, als­
mede een schets van de toestand op het gebied van 
de inbreuken (bijlage B). 
Deze lijsten worden voorafgegaan door een analyse per 
sector, diverse tabellen en grafieken en een overzicht van 
de voornaamste uitspraken van in laatste instantie recht­
sprekende nationale rechterlijke instanties. 
3. Het verslag vertoont dezelfde structuur als dat van 
vorig jaar. In de analyse per sector is het hoofdstuk over 
de grote markt zo opgesteld dat de structuur gevolgd 
wordt van het Witboek van de Commissie over de 
voltooiing van de interne markt. 
4. In verband met de in dit zevende jaarlijks verslag 
opgenomen overzichten en tabellen moet het volgende 
worden vastgesteld: 
a) omtrent de middelen tot ontdekking van inbreuken: 
i) het aantal geregistreerde klachten blijft stijgen 
(1 137 in 1988 en 1 195 in 1989), waaruit blijkt dat 
de burgers een steeds actievere rol spelen bij de 
daadwerkelijke totstandkoming van een rechtsge­
meenschap. Om aan deze toenemende belangstel­
ling tegemoet te komen, doet de Commissie haar 
best om binnen zo kort mogelijke termijn haar 
standpunt te bepalen (tabel 12); 
ii) de in 1988 vastgestelde stijging van het aantal 
ambtshalve ontdekte gevallen (307) heeft zich in 
1989 voortgezet (352). De vaststelling gebeurde 
vaak naar aanleiding van parlementaire vragen of 
van verzoekschriften. Ook op dit punt beijvert de 
Commissie zich deze dossiers zo snel mogelijk te 
doen behandelen (tabel 12); 
(') Eerste jaarlijks verslag, COM(84) 181 def. van 20. 4. 1984. 
Tweede jaarlijks verslag, COM(85) 149 def. van 
23. 4. 1985. 
Derde jaarlijks verslag, COM(86) 204 def. van 3. 6. 1986, 
bekendgemaakt in PB nr. C 220 van 1. 9. 1986. 
Vierde jaarlijks verslag, COM(87) 250 def. van 24. 8. 1987, 
bekendgemaakt in PB nr. C 338 van 16. 12. 1987. 
Vijfde jaarlijks verslag, COM(88) 425 def. van 13. 9. 1988, 
bekendgemaakt in PB nr. C 310 van 5. 12. 1988. 
Zesde jaarlijks verslag, COM(89) 411 def. van 22. 12. 1989, 
bekendgemaakt in PB nr. C 330 van 30. 12. 1989. 
O PB nr. C 68 van 14. 3. 1983. b) het totale aantal aanmaningen is, vergeleken met vo­
rig jaar, aanzienlijk gestegen (664, vergeleken met 
569 in 1988). De meeste inbreukprocedures zijn inge­
leid op de terreinen interne markt, landbouw en mi­
lieu. Vergeleken met 1988 is er een sterke stijging in 
de sector interne markt, waaruit blijkt dat de 
Commissie haar controle versterkt heeft, vooral wat 
de artikelen 30 tot en met 36 van het EEG-Verdrag 
en de tenuitvoerlegging van de richtlijnen aangaat 
(tabellen 1 en 5, grafiek 2); 
c) het totale aantal met redenen omklede adviezen is in 
1989 gedaald (180, vergeleken met 227 in 1988), het­
geen voor een deel ongetwijfeld kan worden toege­
schreven aan het feit dat een aantal dossiers na regu-
larisatie van de inbreuktoestand door de Lid-Staat na 
aanmaning konden worden afgesloten. De daling is 
het sterkst in de sector milieu (tabellen 1 en 5, 
grafiek 3); 
d) het aantal beroepen bij het Hof van Justitie is nage­
noeg op het peil van het vorige jaar gebleven. Alleen 
met betrekking tot Italië heeft een sterke stijging 
plaats gehad (tabellen 1 en 5, grafiek 4); 
e) het aantal arresten van het Hof van Justitie waaraan 
nog geen uitvoering is gegeven heeft zich gehand­
haafd op het peil van vorig jaar (82, vergeleken met 
86 in 1988) (overzicht 10). Dat is een zorgwekkende 
situatie (in 1989 zijn 26 nieuwe procedures ex artikel 
171 van het EEG-Verdrag ingeleid), die de funda­
mentele beginselen van een op het recht gebaseerde 
Gemeenschap aantast. In sommige gevallen, namelijk 
wanneer besluiten, verordeningen en programma's, 
die een financiering van de zijde van de Gemeenschap 
bevatten, in de mogelijkheid van de opschorting van 
de uitbetaling van gelden voorzien wanneer een 
Lid-Staat en bepaling van het Gemeenschapsrecht niet 
nakomt, kan de Commissie financiële druk uitoefenen 
om arresten te doen uitvoeren. Daar de middelen om 
het gezag van de arresten van het Hof van Justitie te 
versterken evenwel beperkt zijn, beijvert de Commis­
sie zich om de verantwoordelijke politici bewust te 
maken van de ernst van de situatie. Zij wil gaarne 
meer kunnen rekenen op de stimulerende invloed van 
het Europese Parlement op de nationale parlementen 
en op de nationale politieke kringen. 
5. De actie van de Commissie in 1989 wordt in het 
algemeen gekenmerkt door een aantal elementen: 
a) een grotere doorzichtigheid. Steeds de verplichting 
van geheimhouding tijdens de precontentieuze fase 
respecterend, heeft de Commissie zich beijverd om de 
informatie aan de pers in belangrijke inbreukgevallen, 
alsmede in belangrijke gevallen van regularisatie van 
inbreuktoestanden te verbeteren (zo zijn in 1989 bij 
voorbeeld 27 voorlichtingsnota's aan de pers ver­
strekt; de toepassingsbepalingen betreffende de richt­
lijnen zijn voortaan voor het publiek toegankelijk via 
de gegevensbank Celex en via de gegevensbank 
Nr. C 232/6 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
Info 92 betreffende de interne markt, ...). De Com­
missie heeft zich voorts beijverd om de parlementaire 
vragen en de verzoekschriften met de grootste nauw­
keurigheid te beantwoorden; 
b) een bewustmaking van de personen die op nationaal 
gebied politieke verantwoordelijkheid dragen. De ge­
legenheid hiertoe is vooral gegeven door de perio­
dieke overzichten betreffende de verwezenlijking van 
de gemeenschappelijke markt. Deze bewustmakings-
actie strekt zich geleidelijk uit tot andere gebieden, in 
het bijzonder de omzetting van de richtlijnen in na­
tionale wetgeving. Het is nog te vroeg om de con­
crete resultaten van deze inspanningen te beoordelen, 
maar zij leiden in ieder geval tot een nieuwe bewust­
wording; 
c) voorts een intensivering van de technische contacten 
tussen de diensten van de Commissie en de nationale 
overheidsdiensten met betrekking tot de tenuitvoer­
legging van het communautaire recht. Dat heeft ge­
leid tot talrijke horizontale vergaderingen (bij voor­
beeld om de balans op te maken van de uitvoering 
van de richtlijnen) en sectoriële vergaderingen 
(„pakketvergaderingen"), informele contacten, uit­
wisselingen van ambtenaren enz. De in bepaalde ge­
vallen, bij voorbeeld op het gebied van de omzetting 
van de richtlijnen door de nieuwe Lid-Staten, reeds 
A. EEN RUIMTE ZONDER GRENZEN 
1. EEN GROTE MARKT 
6. De versnelling van het besluitvormingsproces voor 
de uitvoering van het Witboek betreffende de voltooiing 
van de interne markt (') leidt tot een snellere inwerking­
treding van de in dat kader genomen communautaire be­
sluiten: van de 151 definitief vastgestelde maatregelen 
zijn er in 1989 103 in werking getreden; voor 84 daarvan 
zijn nationale maatregelen voor de omzetting in 
nationaal recht of voor de toepassing ervan vereist. 
7. Terwijl de Commissie tot nu toe bij het innemen 
van politieke standpunten de nadruk heeft gelegd op de 
noodzaak de volledige geloofwaardigheid van het 
nieuwe, door de Europese Akte ingestelde besluitvor­
mingsproces te garanderen, beijvert zij zich thans om de 
Lid-Staten ervan bewust te maken dat het noodzakelijk 
is de ter verwezenlijking van de gemeenschappelijke 
markt vastgestelde richtlijnen, besluiten en verordeningen 
binnen de gestelde termijnen ten uitvoer te leggen. Iedere 
opeenstapeling van vertragingen bij de tenuitvoerlegging 
van het Gemeenschapsrecht is een gevaar voor de onom­
keerbaarheid van het proces dat door de versnelling van 
het besluitvormingstempo op gang is gebracht en vooral 
voor de politieke bereidheid van alle Lid-Staten en van 
de marktdeelnemers als er belangrijke verschillen blijken 
te bestaan bij de naleving van de aangegane 
verbintenissen. merkbare resultaten zullen in de komende jaren onge­
twijfeld vaste vorm aannemen; 
d) de aandacht die wordt besteed aan de tenuitvoerleg­
ging van de richtlijnen. Er is duidelijk gebleken dat 
prioritaire doelstellingen, zoals de verwezenlijking 
van de gemeenschappelijke markt en de milieube­
scherming, niet kunnen worden bereikt wanneer de 
richtlijnen niet worden toegepast. Gemiddeld hebben 
de Lid-Staten nationale maatregelen genomen voor 
de toepassing van ± 87 % van de richtlijnen waarvan 
de datum van toepassing is bereikt. De Commissie 
concentreert haar inspanningen op de verbetering van 
de toestand door de intensivering van de contacten en 
door de toepassing van de procedure ex artikel 169 
van het EEG-Verdrag. Zij is in dit opzicht van plan 
de toestand met betrekking tot de omzetting van de 
richtlijnen in nationale wetgeving systematischer te 
controleren door onmiddellijk de inbreukprocedure in 
te leiden zodra de vastgestelde termijnen zijn verstre­
ken. Ten slotte memoreert de Commissie dat zij 
goede resultaten verwacht van de toepassing van de 
Italiaanse wet nr. 86 van 9 maart 1989 (wet„La 
Pergola"). De „jaarlijkse communautaire wetten" 
moeten het enerzijds mogelijk maken, wat de richtlij­
nen aangaat, de achterstand in te halen en anderzijds 
het toe te passen Gemeenschapsrecht door middel van 
de juiste rechtsmiddelen en binnen de kortst moge­
lijke termijn ten uitvoer te leggen. 
8. Om die redenen heeft de Commissie een politiek 
debat op gang gebracht over de invoering van de instru­
menten voor de verwezenlijking van de interne markt 
door op 7 september 1989 een mededeling voor te leg­
gen (2) waarin de toestand wordt geanalyseerd en een 
aantal concrete maatregelen worden voorgesteld, waar­
van sommige reeds ten uitvoer zijn gelegd: 
— de organisatie van toezicht op de invoering op cen­
traal niveau in de Lid-Staten: de meeste Lid-Staten 
blijken reeds over een administratieve structuur te be­
schikken die verantwoordelijk is voor het toezicht op 
de invoering van de maatregelen. Een permanente 
dialoog, die verder gaat dan de dialoog die vroeger 
hoofdzakelijk op technisch niveau bestond, is nu 
mogelijk tussen de Commissie en de Lid-Staten; 
— de totale doorzichtigheid van de nationale maatrege­
len tot omzetting in nationale wetgeving: om druk uit 
te oefenen op de Lid-Staten die op dit gebied achter­
stand hebben en vooral om de marktdeelnemers te 
informeren, is het van belang gebleken dat de totale 
doorzichtigheid van de nationale transpositiemaatre-
gelen wordt gegarandeerd. Tot nu antwoordde de 
Commissie geval per geval op de verzoeken om II. ANALYSE PER SECTOR 
O Document COM(85) 310 def. van 14. 6. 1985. O Document COM(89) 422 def. 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/7 
informatie. Thans bevat de databank Celex, die door 
het publiek kan worden geraadpleegd, een afdeling 
waarin nationale maatregelen voor de transpositie 
van richtlijnen zijn opgeslagen. Voorts is er ook een 
nieuwe gegevensbank, Info 92, volgens het videotex-
systeem (') beschikbaar, die betrekking heeft op alle 
in het kader van het Witboek genomen besluiten, on­
geacht de juridische aard ervan: door deze gegevens­
bank wordt een analyse van de maatregelen verstrekt, 
alsmede een tabel met de referenties van de nationale 
omzettingsmaatregelen of uitvoeringsbepalingen in 
alle Lid-Staten; 
— de dialoog met de Lid-Staten in de voorbereidende 
fase van de omzetting in nationale wetgeving: de be­
doeling hiervan is, zonder een bijkomende onderhan­
delingsfase toe te voegen na de goedkeuring van het 
besluit door de Raad en zonder de goedkeuring van 
de nationale maatregelen te vertragen, de Lid-Staten 
de mogelijkheid te geven informatie uit te wisselen 
over de ter tafel liggende ontwerpen, zodat inbreuk­
toestanden kunnen worden voorkomen en de cohe­
rentie kan worden gegarandeerd. Die dialoog is bij­
zonder belangrijk op die gebieden waar het beginsel 
van de onderlinge erkenning (erkenning van di­
ploma's) van toepassing is en op het gebied van de 
nieuwe aanpak. De Commissie heeft reeds voor de 
inwerkingtreding van de richtlijn een bijeenkomst ge­
organiseerd van de personen die op nationaal vlak 
belast zijn het beheer van het algemene stelsel van er­
kenning van diploma's om de nationale transpositie-
maatregelen te coördineren. Voortaan zal dat syste­
matisch gebeuren; 
— de organisatie van uitwisselingen met de nationale 
diensten die met de tenuitvoerlegging van het 
Gemeenschapsrecht belast zijn: behalve de formele 
transpositie van de voorschriften is er het probleem 
van de werkelijke uitvoering van die voorschriften 
door de nationale diensten. Particulieren komen 
slechts zelden rechtstreeks in contact met het 
Gemeenschapsrecht of de Gemeenschapsdiensten, 
aangezien dat contact meestal plaatsheeft via de 
voorschriften of een overheidsdienst van hun land. 
Daarom is het van belang dat coherentie bij de toe­
passing kan worden gegarandeerd. Aangezien het 
eerder om administratieve regelingen dan om rechts­
voorschriften gaat, kan deze coherentie alleen via de 
uitwisseling van ervaringen worden gegarandeerd. 
Op douanegebied wordt daartoe gebruik gemaakt 
van het Matthaeus-programma en de Commissie is 
van plan deze aanpak uit te breiden tot andere gebie­
den waarvoor een verzameling communautaire voor­
schriften bestaat. 
9. De Commissie wordt daarin door de Raad in zijn 
conclusies van 21 december gesteund. Deze zou immers 
gaarne minstens één keer per jaar kennis kunnen nemen 
van de nodige informatie over de stand van de tenuit­voerlegging in de Lid-Staten. De Commissie van haar 
kant heeft zich ertoe verbonden twee keer per jaar een 
verslag voor te leggen; het tweede is in de vorm van een 
werkdocument voorgelegd op 4 december 1989 (2). 
10. Die politieke aanpak, naast de aanpak op rechts­
gebied die moet worden voortgezet en geïntensiveerd, 
heeft de politieke kringen in de Lid-Staten bewust ge­
maakt van de omvang van de problemen als gevolg van 
de niet-naleving van het Gemeenschapsrecht; hoewel de 
toestand in de loop van de laatste zes maanden van het 
jaar aanzienlijk is verbeterd, is er in 45 % van de geval­
len een achterstand en het aantal niet-uitgevoerde arres­
ten ten aanzien waarvan een beroep is ingesteld uit 
hoofde van artikel 171 van het EEG-Verdrag blijft aan­
zienlijk. De toestand verschilt echter van land tot land en 
van gebied tot gebied. 
a) De opheffing van de fysieke grenzen 
11. In artikel 8 A van de Europese Akte wordt voor 
de Gemeenschap een duidelijk doel gesteld: vóór 31 de­
cember 1992 „een ruimte zonder binnengrenzen" tot 
stand te brengen. In het Witboek van de Commissie over 
de voltooiing van de interne markt is het werkpro­
gramma vastgesteld om deze doelstelling te bereiken. 
i) De Douane-unie 
12. De inbreukprocedures in de sector van de 
Douane-unie betreffen vooral inbreuken op artikel 9 en 
volgende van het EEG-Verdrag betreffende het verbod 
van heffingen van gelijke werking als douanerechten in 
te voeren in de handel tussen de Lid-Staten, inbreuken 
op artikel 171 van het EEG-Verdrag (niet-uitvoering van 
de arresten van het Hof van Justitie), alsmede inbreuken 
op Richtlijn 83/643/EEG van de Raad van 1 december 
1983 ter vereenvoudiging van de fysieke controle en de 
administratieve formaliteiten bij het goederenvervoer 
tussen Lid-Staten. 
13. Bij de inbreuken op artikel 9 en volgende van het 
Verdrag moet worden gewezen op de inbreuk ten aan­
zien waarvan een procedure tegen Frankrijk is ingeleid 
inzake de heffingen voor de geautomatiseerde controle 
van douaneaangiften in het kader van het Sofi-systeem. 
De Commissie is immers van oordeel dat het verrichten 
van de vereiste formaliteiten door de douanediensten 
kosteloos moet zijn, ongeacht of het om een manuele of 
een geautomatiseerde procedure gaat. Eveneens tegen 
Frankrijk is een inbreukprocedure ingeleid met betrek­
king tot de forfaitaire heffing bij de uitvoer van waarde­
volle persoonlijke bezittingen naar andere Lid-Staten. 
14. Ook met betrekking tot de heffingen van gelijke 
werking heeft de Commissie zich tot het Hof van Justitie 
gewend met betrekking tot de vergoedingen die door de 
Italiaanse douaneadministratie worden geïnd voor dien­
sten die tegelijkertijd aan verscheidene firma's worden 
(') Meer informatie kan worden verkregen bij de Dienst 
Eurobase, tel. (32 2) 235 00 01. (2) Document SEC(89) 2098. 
Nr. C 232/8 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
verleend. De Commissie is van oordeel dat de geïnde 
vergoedingen niet in verhouding staan tot de kostprijs 
van de op verzoek van de betrokken handelaars ver­
leende diensten. Eveneens tegen Italië is een inbreukpro­
cedure ingeleid betreffende het zegelrecht bij de invoer 
van bepaalde produkten uit andere Lid-Staten. 
15. Wegens de niet-uitvoering van de arresten van het 
Hof van Justitie en op grond van artikel 171 van het 
EEG-Verdrag is een aanmaning aan Italië gericht betref­
fende de bewijsvoorschriften die de terugbetaling onmo­
gelijk maken van in strijd met het Gemeenschapsrecht 
toegepaste nationale rechten en heffingen (arrest van het 
Hof van 24 maart 1988 in zaak 104/86). Op dezelfde 
wijze en tegen dezelfde Lid-Staat is een procedure bij 
het Hof van Justitie aanhangig gemaakt betreffende de 
exportregelingen (arrest van het Hof van 30 april 1989 in 
zaak 158/85). 
16. Wat het afgeleide recht aangaat, is een met rede­
nen omkleed advies aan Italië toegezonden inzake de in­
klaring van ijzer- en staalprodukten. Genoemde 
Lid-Staat had het aantal voor de inklaring van ijzer- en 
staalprodukten bevoegde douanekantoren immers be­
perkt, hetgeen in strijd is met de artikelen 2 en 6 van 
Richtlijn 83/643/EEG. Eveneens wegens niet-naleving 
van deze richtlijn door Italië heeft de Commissie zich tot 
het Hof van Justitie gewend naar aanleiding van de con­
troleregeling voor zich onder douanetoezicht bevindende 
goederen. 
17. Het niet-naleven van deze richtlijn ligt eveneens 
ten grondslag aan een tot Griekenland gericht met rede­
nen omkleed advies. De controles en formaliteiten voor 
de invoer van ceramiektegels uit andere Lid-Staten, in 
het bijzonder uit Italië, zijn in Griekenland immers bui­
tensporig en leiden tot vertragingen bij de invoer. 
18. Een met redenen omkleed advies is tot Frankrijk 
gericht wegens inbreuk op Verordening (EEG) nr. 
754/76 van de Raad betreffende terugkerende goederen. 
In dit geval gaat het om een onjuiste interpretatie van 
genoemde verordening door de nationale rechters die de 
uitsluitend op landbouwprodukten toe te passen bepalin­
gen hebben uitgebreid tot industrieprodukten. 
19. Een tegen Duitsland ingeleide inbreukprocedure 
inzake een douaneschuld betreffende in vrije zone opge­
slagen goederen ten slotte is geseponeerd na een wijzi­
ging van de wetgeving die een compromis inhoudt. 
20. Twee inbreukprocedures inzake actieve veredeling 
en monetaire compenserende bedragen (de ene tegen het 
Verenigd Koninkrijk en de andere tegen Frankrijk) zijn 
geseponeerd na voor de betrokken Lid-Staten gunstige 
arresten van het Hof van Justitie. ii) Het vrije verkeer van produkten 
21. De maatregelen ter afschaffing van de fysieke 
controles van goederen gelden alleen voor de veterinaire 
en fytosanitaire sector en voor de controle op middelen 
van vervoer en kapitaal. Behalve op landbouwgebied zijn 
die maatregelen nog niet in werking getreden. Bijgevolg 
kunnen de rechtstreeks toepasselijke bepalingen van het 
Verdrag, dat wil zeggen de artikelen 30 en 95 van het 
EEG-Verdrag, worden ingeroepen om op te treden 
tegen niet gerechtvaardigde grenscontroles. 
Artikel 30 van het Verdrag 
22. Artikel 30 van het EEG-Verdrag verbiedt kwanti­
tatieve invoerbeperkingen en alle maatregelen van gelijke 
werking tussen de Lid-Staten. Op grond van deze bepa­
ling kan worden opgetreden tegen invoerformaliteiten 
die niet gerechtvaardigd zijn door dwingende redenen, 
zoals bescherming van de gezondheid en de openbare 
veiligheid. 
23. Zo is de Commissie bij voorbeeld opgekomen te­
gen een aantal voorschriften waarmede ongerechtvaar­
digde formaliteiten in het leven werden geroepen in het 
verkeer van industrieprodukten en landbouwprodukten: 
— het vereiste van een voorafgaande aangifte met ver­
melding van het land van oorsprong voor de invoer 
in Frankrijk van ureum uit derde landen, in het vrije 
verkeer gebracht in een andere Lid-Staat; 
— het vereiste van certificaten van oorsprong voor de 
invoer in Italië van ijzer- en staalprodukten uit een 
andere Lid-Staat; 
— douaneformaliteiten die, hoewel zij gerechtvaardigd 
zijn, in bepaalde gevallen de betrokken handelaars 
kunnen ontmoedigen, in het bijzonder: 
— de toepassing van verschillende douanetarieven op 
een hele reeks landbouwprodukten volgens de 
punten van binnenkomst op het Franse grondge­
bied. De betrokken handelaar werd als gevolg 
hiervan wegens onjuiste aangifte beboet, hoewel 
hij zich op de vorige invoeraangifte had geba­
seerd. De Commissie heeft niet alleen de nodige 
ophelderingen op het gebied van de douanetarife-
ring verkregen, maar vooral de terugbetaling van 
de ten onrechte geïnde boetes; 
— de in België bestaande moeilijkheden voor de in­
klaring van pakjes uit andere Lid-Staten, vooral 
wat de termijnen aangaat. De autoriteiten hebben 
maatregelen genomen ter versnelling van de be­
handeling van kleine zendingen en van spoedzen-
dingen door de spoorwegen en de douaneadmini­
stratie; 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/9 
— de beperking tot bepaalde handelaars van de in­
voer van bepaalde produkten. Als gevolg van deze 
concentratie van het handelsverkeer via bepaalde 
handelaars blijven bepaalde zendingen die zijn 
ingevoerd door een handelaar die daartoe niet 
bevoegd is, bij de douane geblokkeerd; 
— de afschaffing van de regeling die een particulier 
verbiedt voor eigen gebruik geneesmiddelen in te 
voeren die in Duitsland toegelaten zijn, maar in 
een apotheek in een andere Lid-Staat zijn ge­
kocht. Het Hof van Justitie heeft geoordeeld dat 
een dergelijk verbod onverenigbaar is met artikel 
30 van het EEG-Verdrag (arrest van het Hof van 
7 maart 1989 in zaak 215/87 — Schumacher/ 
Duitsland). 
Artikel 95 van het Verdrag 
24. De Commissie heeft in 1989 het onderzoek voort­
gezet van de klachten, alsmede van de talrijke door het 
Europese Parlement toegezonden vragen of verzoek­
schriften op dit gebied, en zij heeft zelf nieuwe procedu­
res ingeleid zodra uit een onderzoek van de nationale 
wetgevingen bleek dat geen overeenstemming bestond 
met de fiscale bepalingen van het Verdrag of van het 
afgeleide recht. 
25. Met betrekking tot artikel 95 van het EEG-
Verdrag heeft de Commissie in verschillende nieuwe ge­
vallen een met redenen omkleed advies gericht tot de 
volgende Lid-Staten: 
— Griekenland: differentiële heffing op ingevoerde wa­
gens, op couverts van verzilverd metaal en op instant-
kof f ie; 
— Frankrijk: parafiscale heffing op aardappelen; 
— Ierland: invoering van nieuwe, voor ingevoerde kran­
ten nadelige maatregelen. 
26. Deze gevallen moeten worden toegevoegd aan de 
reeds bestaande, waarvoor de Commissie in 1989 in een 
aantal gevallen heeft besloten zich tot het Hof te wen­
den: dit geldt meer bepaald voor het stelsel van de ac­
cijns op bier in België, Nederland, Luxemburg en Italië, 
alsmede voor de administratieve heffing voor de controle 
van fruit en groenten in Portugal en de differentiële 
BTW-heffing op ingevoerde alcoholhoudende dranken 
in Griekenland. 
27. Een procedure met betrekking tot de heffing bij 
invoer in Denemarken op produkten die chocolade en 
suiker bevatten kon ook worden geseponeerd, nadat de 
betrokken Lid-Staat zijn wetgeving had gewijzigd. Een 
andere procedure tegen het Verenigd Koninkrijk betref­
fende de heffing op sherry kon eveneens worden 
afgesloten. De afschaffing van veterinaire en fytosanitaire controles 
28. Met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de 
richtlijnen en in het kader van het Witboek wordt op ve­
terinair en fytosanitair gebied het grootste aantal teksten 
aangetroffen, die niet alleen ten doel hebben de fysieke 
controles op landbouwprodukten aan de grenzen af te 
schaffen maar ook, door de afschaffing van die controles 
van die controles, de afschaffing mogelijk te maken van 
alle controles op goederen en personen. 
29. Gezien het aantal van kracht zijnde teksten (35) 
en hün strategische waarde voor het bereiken van de 
doelstelling 1992 dient op de correcte toepassing hiervan 
te worden toegezien. Van 32 besluiten waarvoor trans-
positiemaatregelen nodig zijn, werden slechts een derde 
in alle Lid-Staten in nationale wetgeving omgezet. De 
vertragingen zijn op vergelijkbare wijze over alle Lid-
Staten verdeeld, maar zijn vooral op Portugal en Italië 
geconcentreerd. 
30. In het kader van de controle van de omzetting 
door de Lid-Staten van de ter verwezenlijking van de ge­
meenschappelijke markt vastgestelde richtlijnen heeft de 
Commissie zich verplicht gezien uit hoofde van artikel 
169 van het EEG-Verdrag 35 inbreukprocedures in te 
leiden op veterinair en fytosanitair gebied (respectievelijk 
27 en acht inbreuken) en zes met redenen omklede ad­
viezen uit te brengen (vier op veterinair gebied en twee 
op fytosanitair gebied). 
31. Op fytosanitair gebied konden alle procedures tot 
nu worden geseponeerd vooraleer een verzoek om uit­
spraak tot het Hof werd gericht. Op veterinair gebied 
heeft de Commissie zich in 1989 tot het Hof gewend 
wegens de niet-omzetting door Italië van de Richtlijnen 
85/322/EEG en 85/325/EEG van de Raad. 
b) De afschaffing van de fiscale grenzen 
32. De afschaffing van de belastingcontrole aan de 
grenzen hangt samen met de tenuitvoerlegging van ener­
zijds de richtlijnen inzake belastingvrijstelling en ander­
zijds de richtlijnen tot harmonisatie van de BTW. 
33. Wat belastingvrijstelling betreft, is het jammer te 
constateren dat ondanks de belangrijkste politieke bete­
kenis van deze maatregel de laatste richtlijn inzake de 
verhoging van de vrijstelling tot 390 ecu, wat sedert juli 
1989 van kracht is, nog steeds niet werd ingevoerd in het 
Italiaanse recht; deze achterstand betreft ook de transpo­
sitie van de richtlijn van 1985 inzake kleine zendingen 
met niet commercieel karakter en van de richtlijn van 
1988 inzake kleine commerciële zendingen. 
Nr. C 232/10 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
34. Wat de harmonisatie van de BTW betreft, heeft de 
kern van de actie van de Commissie betrekking op het 
toezicht op de juiste toepassing van de BTW-richtlijnen, 
wat van fundamenteel belang is in het kader van de vol­
tooiing van de binnenmarkt van 1992 en de juiste inning 
van de eigen middelen. 
35. Verschillende dossiers konden op dit gebied wor­
den geklasseerd nadat de Lid-Staten zich hadden gecon­
formeerd aan de opmerkingen van de Commissie. Het 
eerste betreft Spanje, dat de nultarieven voor de advoca­
ten en de beroepen in de sportsector heeft afgeschaft, 
een tweede Ierland, dat een einde maakt aan BTW-vrij-
stelling voor corrigerende brillen, en het laatste 
Frankrijk, dat de „buitoir" (beperking van het recht op 
aftrek) heeft afgeschaft. 
36. Voorts heeft de Commissie een met redenen om­
kleed advies toegezonden in de volgende gevallen: 
— het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Griekenland, 
Nederland en Ierland: BTW op tolheffing voor ge­
bruik van de wegeninfrastructuur; 
— Spanje: BTW-vrijstelling voor dienstverlening door 
beeldende kunstenaars, schrijvers en journalisten; 
— Italië: regeling voor terugbetaling van de BTW aan 
vreemde ingezetenen; 
— Duitsland: belasting van reisagentschappen; en 
— Frankrijk: BTW op dienstverlening op reclamegebied. 
37. De controle op te toepassing van het Gemeen­
schapsrecht betreft ook de noodzakelijke naleving door 
de Lid-Staten van de arresten van het Hof. In dit ver­
band moesten zeven nieuwe zaken op grond van artikel 
171 van het EEG-Verdrag worden voorgelegd, omdat de 
Lid-Staten de maatregelen nog niet hadden genomen die 
de uitvoering van de hierna volgende arresten 
meebrengt: 
— Nederland: fiscaal statuut van notarissen en deur­
waarders (arrest van het Hof van 26 maart 1987 in 
zaak 253/85); 
— Italië: belastingheffing op bananen (arrest van het 
Hof van 7 mei 1987 in zaak 184/85); 
— Italië: vrijstelling van BTW voor dienstverlening door 
dierenartsen en hoefsmeden (arrest van het Hof van 
24 maart 1988 in zaak 122/84); 
— Italië: invoer van monsters op medisch gebied (arrest 
van het Hof van 21 juni 1988 in zaak 257/86); — Italië: regeling van forfaitaire terugbetaling voor 
landbouwproducenten (arrest van het Hof van 
28 juni 1988 in zaak 3/86); 
— Italië: verlenging van de BTW-vrijstelling in geval 
van aardbevingen (arrest van het Hof van 21 februari 
1989 in zaak 203/87); 
— Italië: differentiële belastingheffing op rum (arrest 
van het Hof van 11 juli 1989 in zaak 323/87). 
c) De opheffing van de technische grenzen 
38. Op dit gebied werd het meeste bereikt: 50 in het 
kader van het programma van het Witboek aangenomen 
richtlijnen waren anno 1989 van kracht op alle betrok­
ken gebieden, maar voornamelijk op dat van de harmo­
nisatie van de technische regels. 
i) Het vrije verkeer van goederen 
39. De opheffing van niet-tarifaire belemmeringen van 
het intracommunautaire goederenverkeer is de hoeksteen 
voor de totstandbrenging van de binnenmarkt. Daartoe 
beschikt de Commissie over twee fundamentele instru­
menten: enerzijds het verbod van elke maatregel van ge­
lijke werking als kwantitatieve beperkingen (de artikelen 
30 tot en met 36 van het EEG-Verdrag) en anderzijds de 
harmonisatie van de technische voorschriften. 
40. De recente ter kennis van de Commissie gebrachte 
gevallen getuigen van de ontwikkeling in de Lid-Staten; 
de meeste hinderpalen zijn immers terug te vinden in 
technische voorschriften, terwijl de gevallen van onge­
rechtvaardigde formaliteiten bij invoer (zie hoger) con­
stant afnemen. Het is ook op dit gebied van technische 
voorschriften dat de grootste achterstanden bij de trans­
positie optreden. 
Het beginsel van het vrije verkeer 
41. Het beginsel van het vrije verkeer wordt ontwik­
keld uitgaande van het verbod van kwantitatieve beper­
kingen en de erkenning van de nationale regels. 
Artikel 30 van bet Verdrag 
42. Artikel 30 van het EEG-Verdrag verbiedt kwanti­
tatieve invoerbeperkingen en maatregelen van gelijke 
werking. De zeer ruime uitlegging van dit laatste begrip 
dat — met de woorden van het Hof van Justitie — doelt 
op „elke handelsregeling die de intracommunautaire 
handel al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potenti­
eel kan belemmeren", stelt de Commissie als „hoedster 
van de Verdragen" in staat op te treden tegen de meeste 
uiteenlopende handelsbelemmeringen. 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/11 
43. In dit opzicht heeft het Hof van Justitie in 1989 
zijn vroegere jurisprudentie bevestigd volgens welke elk 
voorschrift betreffende het in de handel brengen en het 
distribueren van produkten kan worden onderzocht uit 
hoofde van artikel 30 van het EEG-Verdrag. Hierbij 
wordt verwezen naar het geval van de Franse wetgeving 
betreffende leurhandel (arrest van het Hof van 16 mei 
1989 in zaak 382/87 — Roger Buet), waarvan de com­
patibiliteit met artikel 30 van het EEG-Verdrag naar 
aanleiding van een prejudiciële vraag werd onderzocht, 
alsmede het arrest van het Hof van 11 mei 1989 in zaak 
25/88, die betrekking had op de reikwijdte van de ver­
antwoordelijkheid van invoerders in Frankrijk voor 
ingevoerde produkten. 
44. Daarenboven moeten hieraan nog worden toege­
voegd de technische regelingen die aangemeld zijn uit 
hoofde van Richtlijn 83/189/EEG van de Raad, gewij­
zigd bij Richtlijn 88/182/EEG en die worden getoetst 
aan de artikelen 30 en 36 van het EEG-Verdrag 
(zie hierna). 
45. De diensten van de Commissie hebben, gezien de 
constante toeneming van het aantal gevallen die te hun­
ner kennis worden gebracht, zich genoopt gezien niet 
meer elke zaak afzonderlijk te behandelen doch een 
„totale aanpak" van de problemen te ontwikkelen. De 
praktijk van zogenaamde pakket-vergaderingen met ver­
tegenwoordigers van de betrokken overheidsinstanties 
die op gezette tijden in de Lid-Staten worden gehouden 
is in 1989 toegenomen. Tijdens deze vergaderingen wor­
den alle geschillen betreffende een bepaalde Lid-Staat 
onderzocht naast de zaken betreffende andere Lid-Sta­
ten waarvoor de eerste belangstelling toont. Hierdoor 
kan, zodra de klacht is ingediend, gemeenschappelijk 
worden gezocht naar pragmatische oplossingen die met 
het Gemeenschapsrecht in overeenstemming zijn, en is 
het mogelijk voor de nodige doorzichtigheid te zorgen. 
In 1989 werd voor de eerste keer een pakketvergadering 
met Duitsland georganiseerd. Dergelijke vergaderingen 
werden ook gehouden met Spanje, Frankrijk, Portugal, 
Italië en Griekenland. 
46. Van de in 1989 behaalde resultaten springen de 
volgende gevallen in het oog. Op het gebied van 
industriële produkten: 
— opheffing van ongerechtvaardigde technische voor­
schriften die dienden voor de definitie van lichte 
bromfietsen in Duitsland en die tot gevolg hadden 
dat de Duitse markt werd gesloten voor geïmpor­
teerde produkten welke aan die voorschriften niet 
voldeden; 
— opheffing van de eis dat in Frankrijk ingevoerde tele­
visietoestellen voorzien moeten zijn van een zoge­
naamd „péritel"-contact voor koppeling met andere 
audio-videodiensten; 
— intrekking van ongerechtvaardigde bepalingen betref­
fende de etikettering van ceramiektegels, waardoor 
de invoer in Griekenland van in een andere Lid-Staat 
vervaardigde tegels moeilijker en duurder werd ge­
maakt; 
— aanpassing van de voorwaarden betreffende de goed­
keuring en het op de markt brengen in Nederland van reflecterende voorzieningen voor fietsen, zulks 
ingevolge de toezending van een met redenen 
omkleed advies door de Commissie, 
en in de telecommunicatiesector: 
— tot de goedkeuring van Richtlijn 8 8/301/EEG door 
de Commissie op 16 mei 1988, waren de nationale 
markten van telecommunicatie-eindapparatuur afge­
schermd door monopolies op het gebied van invoer, 
afzet, aansluiting en indienstneming van eindappara­
tuur die door de Lid-Staten aan hun PTT waren 
toegekend; 
— voortaan vloeien de belemmeringen van het vrije ver­
keer die nog kunnen bestaan, vooral voort uit de toe­
passing van uiteenlopende nationale goedkeurings-
en specificatieprocedures. 
47. De Commissie heeft haar actie voor de openstel­
ling van de nationale markten voortgezet: 
— Zo vergewist de Commissie zich in aansluiting op een 
parlementaire vraag ervan of de Duitse autoriteiten 
goedkeuring voor op wettelijke wijze in andere 
Lid-Staten in de handel gebrachte eindapparatuur 
verlenen ook al is die eindapparatuur vervaardigd 
volgens voorschriften die verschillend zijn van die 
welke in de nationale normen vervat zijn, op voor­
waarde dat de essentiële eisen zijn nageleefd. 
— De Commissie is bij de Belgische autoriteiten geïnter­
venieerd om te bereiken dat particulieren in België 
toestemming krijgen om ontvangstantennes voor 
door satellieten overgebrachte televisie-uitzendingen 
te bezitten. In aansluiting op de toezending van het 
met redenen omklede advies door de Commissie heb­
ben de Belgische autoriteiten zich ertoe verbonden 
om onvoorwaardelijk toestemming te geven voor het 
invoeren en het in de handel brengen van dergelijke 
antennes die in andere Lid-Staten op wettelijke wijze 
zijn vervaardigd en in de handel gebracht (dus zon­
der vergunning, goedkeuring enz.). 
48. Een bijzonder geval was het besluit van de 
Commissie de procedure van artikel 169 van het EEG-
Verdrag voor niet-mededeling van de nationale maatre­
gelen ter uitvoering van Richtlijn 86/361 /EEG van de 
Raad van 24 juli 1986 betreffende de eerste fase van de 
wederzijdse erkenning van goedkeuringen van eindappa­
ratuur voor telecommunicatie en van Richtlijn 
87/372/EEG van de Raad van 25 juni 1987 inzake de 
voor een gecoördineerde invoering van openbare paneu-
ropese digitale cellulaire mobiele communicatie te land in 
de Gemeenschap beschikbaar te stellen frequentiebanden 
in te leiden tegen verschillende Lid-Staten (Nederland, 
Luxemburg, Ierland, Griekenland, het Verenigd Konink­
rijk, Denemarken, België, Duitsland, Frankrijk en Italië). 
Behalve Italië hadden deze Lid-Staten geen enkele natio­
nale uitvoeringsmaatregel betreffende die beide richtlij­
nen medegedeeld. Italië maakte uitsluitend ten aanzien 
van Richtlijn 87/372/EEG inbreuk. 
49. Sedertdien hebben Duitsland en Frankrijk aan de 
Commissie overeenkomstig artikel 11, lid ^, van Richtlijn 
86/361/EEG en artikel 4, lid 2, van Richtlijn 
87/372/EEG de teksten medegedeeld van de essentiële 
Nr. C 232/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
bepalingen die de beide richtlijnen in Duits recht en 
Richtlijn 87/373/EEG in Frans recht omzetten. Als Lid-
Staten die nog geen nationale uitvoeringsregelen hebben 
medegedeeld, blijven derhalve over: Nederland, Luxem­
burg, Ierland, Griekenland, het Verenigd Koninkrijk, 
Denemarken en België ten aanzien van de beide richtlij­
nen en Frankrijk ten aanzien van Richtlijn 86/361/EEG 
en Italië ten aanzien van Richtlijn 87/372/EEG. Dien­
tengevolge heeft de Commissie de respectieve Regerin­
gen een aanmaningsbrief toegezonden. 
50. Op het gebied van de levensmiddelen publiceerde 
de Commissie in 1989 een mededeling (') met interpreta­
tie waarin een overzicht werd gegeven van het Gemeen­
schapsrecht ten aanzien van het verkeer van levensmid­
delen in de Gemeenschap. 
51. Daarenboven hebben de diensten ook in deze sec­
tor hun controleactie vanzelfsprekend voortgezet. 
In het administratieve stadium werden de volgende ge­
vallen opgelost: 
— beperkingen van het gebruik van de benaming 
„limonades" in Frankrijk, 
— moeilijkheden bij het in de handel brengen van boter 
in Italië wegens verpakkingseisen, 
— verbod op het gebruik van bepaalde additieven in 
Frankrijk (calciumacetaat) en in het Verenigd 
Koninkrijk (benzoëzuur). 
Procedures voor het Hof werden ook afgerond in 1989. 
Het Hof van Justitie deed op 11 mei 1989 uitspraak in 
een zaak van de Commissie tegen België, dat de verkoop 
op zijn grondgebied van vleesprodukten met meer dan 
een bepaalde hoeveelheid voedingsgelatine niet toestond 
(het nog niet gepubliceerde arrest van het Hof in zaak 
52/88). Door dit arrest heeft het Hof eraan herinnerd 
dat uitsluitend de noodzaak de gezondheid en het leven 
van personen en dieren of gewassen te beschermen een 
absoluut verbod om een levensmiddel in de handel te 
brengen kon rechtvaardigen, wat hier niet het geval was. 
Het Hof van Justitie heeft op 2 februari 1989 ook een 
arrest gewezen tegen Duitsland, dat nationale berei­
dingsnormen voor invoer van pastei oplegt. Omdat 
Duitsland zich niet naar de uitspraak heeft gericht, is te­
gen dat land uit hoofde van artikel 171 van EEG-
Verdrag een procedure ingeleid. 
52. Ook moet worden gewezen op het stijgende aan­
tal niet-uitgevoerde arresten: in 1989 werden uit hoofde 
van artikel 171 van het EEG-Verdrag zeven procedures 
ingeleid of voortgezet tegen België (zaak 52/88), Duits­land (zaken 274/87, 179/85, 178/84), Griekenland 
(zaak 176/84), Frankrijk (zaak 169/87), Italië (zaak 
56/87). Het is dit terrein van artikel 30 van het EEG-
Verdrag dat als gevolg van de controle door de Commis­
sie te zamen met de niet-omzetting van de richtlijn het 
hoogste aantal procedures wegens niet-uitvoering van ar­
resten voor zijn rekening neemt. 
53. Ten aanzien van het vrije verkeer van landbouw-
produkten (2) dient te worden opgemerkt dat de artike­
len 30 en 34 van het EEG-Verdrag inzake de afschaffing 
van de kwantitatieve beperkingen en alle maatregelen 
van gelijke werking wat invoer of uitvoer betreft, inte­
grerend bestanddeel uitmaken van de gemeenschappe­
lijke ordeningen der landbouwmarkten (arrest van het 
Hof in zaak 83/78 — Pigs Marketing Board/Redmond; 
Jurispr. 1978-9, blz. 2373, overweging 55) en dat de be­
lemmeringen van het handelsverkeer in produkten die 
onder deze marktordeningen vallen, de normale werking 
van de marktordeningen in gevaar brengen. 
54. Zoals uit onderstaande voorbeelden blijkt, is de 
Commissie opgetreden tegen velerlei en uiteenlopende 
belemmeringen: 
— technische voorschriften inzake de vorm, de kwaliteit 
of de verpakking van produkten ten gevolge waarvan 
de invoer werd beperkt of ontmoedigd. De 
Commissie is inzonderheid verplicht geweest derge­
lijke maatregelen te vervolgen in de vorm van beper­
kingen voor verkoop of invoer in Italië van vetstoffen 
(verplichte aanwezigheid van een tracer) en kaas 
(minimumvetgehalte), alsmede in het geval van de 
verplichting in de voorschriften van bepaalde Duitse 
deelstaten om vers vlees van gevogelte in gesloten 
verpakking (festverpackt) aan te bieden wanneer dat 
in dezelfde ruimte te zamen met ander vlees wordt 
verkocht, of ook in het geval van Griekenland dat 
ondanks het nog niet gepubliceerde arrest van het 
Hof van 16 december 1988 in zaak 124/85 
(Commissie tegen Helleense Republiek) de invoer en 
de groothandel van vers vlees van runderen slechts 
voor bepaalde deelstukken blijft toestaan; 
— de yereiste dat door de producerende Lid-Staat certi­
ficaten worden afgegeven, wat erop is gericht de 
conformiteit van de betrokken produkten met de 
normen van de invoerende Lid-Staten te garanderen, 
welke vereiste door Griekenland in verband met ra­
dioactiviteit voor talrijke levensmiddelen wordt toe­
gepast, en ook door Griekenland en Luxemburg ten 
aanzien van gepasteuriseerde boter. Er zij evenwel op 
gewezen dat Luxemburg zich naar het voorbeeld van 
het standpunt van Duitsland in 1988 achter de ziens­
wijze van de Commissie heeft geschaard; 
— de vereiste dat voor de invoer licenties of vergunnin­
gen worden verstrekt, welke vereiste wordt toegepast 
ten aanzien van levende schapen in Duitsland (maar 
ingetrokken in Frankrijk), ten aanzien van sperma 
O PB nr. C 271 van 24. 10. 1989, blz 3. (2) Produkten die vallen onder bijlage II van het EEG-Verdrag. 
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/13 
voor kunstmatige inseminatie in Frankrijk, 
Luxemburg, het Verenigd Koninkrijk en Ierland, als­
ook levende dieren en vers vlees in België; 
— systematische sanitaire controle bij de invoer van 
vlees van gevogelte in Duitsland en Griekenland, of 
dubbele controle op in België ingevoerde vis; 
— de nationale maatregelen op veterinair, sanitair en fy­
tosanitair gebied of voor de sector additieven waar­
door invoer wordt verboden of onmogelijk gemaakt, 
zoals maatregelen die de invoer van kaas in Italië en 
Griekenland treffen door de vaststelling van maxi­
male nitraatgehaltes, de invoer van grapefruit in Italië 
door beperking van de invoerpunten tot zes zeeha­
vens met uitsluiting van invoerpunten te land; 
— de vaststelling van minimumprijzen ten gevolge waar­
van de invoer wordt ontmoedigd of beperkt, is in 
Griekenland gebruikt bij de handel in olijfolie. 
55. Voorts moet erop worden gewezen dat de rege­
ling van minimumprijzen die door Griekenland op de in­
voer van schapen uit Hongarije werd toegepast, werd in­
getrokken ingevolge het arrest van het Hof in zaak 
127/87 (het nog niet gepubliceerde arrest van het Hof 
van 21 juni 1988 in zaak 127/87 — Commissie tegen de 
Helleense Republiek). 
De wederzijdse erkenning van nationale regels 
56. Overeenkomstig de strategie die zij heeft ontwik­
keld in haar Witboek voor de interne markt heeft de 
Commissie bijzondere aandacht besteed aan de toepas­
sing van de voorschriften van het EEG-Verdrag inzake 
het vrije verkeer van goederen (artikelen 30 tot en met 
36 van het EEG-Verdrag) en beijvert zij zich om het be­
ginsel van de „wederzijdse erkenning" systematisch in­
gang te doen vinden in de nationale voorschriften. Hier­
door kan namelijk elk produkt dat in een Lid-Staat op 
wettelijke wijze is vervaardigd en in de handel gebracht, 
vrije toegang krijgen tot de markt van de andere 
Lid-Staten voor zover het produkt gelijkwaardige garan­
ties voor de gezondheid en de veiligheid van de burgers 
biedt. In elk geval moeten de maatregelen ter bescher­
ming van die belangen nauwkeurig afgestemd zijn op de 
nagestreefde doelstellingen. 
57. Telkens wanneer de Commissie geconfronteerd is 
met een belemmering die gerechtvaardigd wordt door de 
noodzaak de hierboven bedoelde belangen te bescher­
men, eist zij daarom van de Lid-Staten, voor zover de 
genomen maatregelen evenredig afgestemd zijn, dat zij in hun voorschriften een bepaling opnemen waardoor de 
erkenning van produkten van andere Lid-Staten die ge­
lijkwaardige garanties bieden, worden bekrachtigd. 
Een dergelijke bepaling werd bij voorbeeld opgenomen 
in: 
— de Duitse fegeling inzake brandbare vloeistoffen, om 
het gebruik in gebouwen in Duitsland mogelijk te 
maken van brandmuren die werden gecontroleerd 
door erkende organen van andere Lid-Staten; 
— de Spaanse regeling houdende technische voorschrif­
ten voor bruggen en wegen, om de erkenning moge­
lijk te maken van produkten van andere Lid-Staten 
die volgens andere voorschriften zijn vervaardigd; 
— de Portugese regeling inzake de metrologische con­
trole van radarsnelheidsmeters, om de erkenning mo­
gelijk te maken van in andere Lid-Staten uitgevoerde 
proefnemingen. 
58. Bij de controle achteraf komt nog de controle 
vooraf die de Commissie uitoefent overeenkomstig 
Richtlijn 83/189/EEG, gewijzigd (bij) Richtlijn 
88/182/EEG. Deze richtlijn verplicht de Lid-Staten om 
de ontwerp-regelingen op technisch gebied te onderwer­
pen aan een voorgaande controle via een procedure van 
kennisgeving. De verplichting tot voorafgaande kennis­
geving geldt voor de sector industrieprodukten en sedert 
1 januari 1989 voor de sectoren landbouw, levensmidde­
len en farmaceutische en kosmetische produkten. 
59. Zo zijn in 1989 319 ontwerpen voor technische 
voorschriften onderzocht in het licht van de Verdragsbe­
palingen en het afgeleide recht. Op grond van dit onder­
zoek heeft de Commissie in 37 gevallen verzocht wijzi­
gingen daarin aan te brengen als garantie dat de vrijstel­
ling daarvan geen nieuwe belemmeringen in het leven 
roept voor het vrije verkeer van goederen. De Commissie 
heeft in negen gevallen aangekondigd een ontwerp voor 
een communautaire richtlijn te zullen indienen die in de 
plaats zal komen van de nationale voorschriften. 
60. Sinds 1989 gaat de Commissie systematisch na of 
de verplichting tot kennisgeving wordt nageleefd; daar­
toe heeft de Commissie een contract gesloten met een 
particuliere organisatie die is belast met het onderzoeken 
van de officiële publikaties van alle Lid-Staten en het 
toezenden aan de Commissie van de toegepaste techni­
sche regeling. Vaststelling door de Commissie van een 
schending van Richtlijn 83/189/EEG leidt tot het syste­
matisch inleiden van een inbreukprocedure op grond van 
artikel 169 van het EEG-Verdrag. 
Nr. C 232/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
Technische voorschriften 
Diverse produkten 
61. Gelijklopend met de ontwikkeling van de „nieuwe 
benadering", die het mogelijk maakt met één enkele 
rechtshandeling een grote verscheidenheid aan produk­
ten te bestrijken en waarvan de eerste richtlijnen in 1990 
in werking zullen treden, moet de Commissie talrijke 
richtlijnen betreffende specifieke industrieprodukten blij­
ven beheren. In dit stadium zijn 81 richtlijnen in het ka­
der van de oude benadering van toepassing in verband 
waarmede 85 inbreukprocedures aanhangig zijn. 
62. Bij de meeste inbreuken (79 gevallen) gaat het om 
niet-omzetting van richtlijnen, terwijl het in zes gevallen 
gaat om de verkeerde toepassing van de door omzetting 
ontstane nationale wetgeving. 
— Wat de gevallen van niet-omzetting betreft, werden 
48 nieuwe procedures ingeleid, terwijl de 31 andere 
procedures betrekking hebben op vroegere inbreuken. 
Deze gevallen van niet-omzetting zijn doorgaans het 
gevolg van de traagheid van de nationale procedures 
tot wijziging van de wetgeving en krijgen na enige 
tijd meestal een oplossing. Zo werden in 1989 door 
de betrokken Lid-Staten 29 gevallen rechtgezet. Toch 
was de Commissie gedwongen in zeven zaken tegen 
twee Lid-Staten een beroep bij het Hof van Justitie 
aanhangig te maken, namelijk tegen België (zaken 
272/89, 274/89 en 276/89) en tegen Luxemburg 
(zaken 271/89, 273/89, 275/89 en 277/89). Aange­
zien vóór eind 1989 al deze zaken konden worden 
geregulariseerd besloot de Commissie afstand van in­
stantie te doen; in dit verband werden de beschikkin­
gen tot doorhaling van deze zaken in het register in 
1990 gegeven. Voorts is een zaak die in 1989 tegen 
Italië aanhangig werd gemaakt en betrekking heeft 
op de niet-mededeling van de nationale maatregelen 
voor de tenuitvoerlegging van Richtlijn 83/128/EEG 
van de Raad inzake glazen koortsthermometers met 
kwikvulling nog aanhangig (zaak 99/88). 
— Wat de stand van toepassing door Spanje en Portugal 
betreft, worden contacten met de nationale over­
heidsinstellingen voortgezet om de achterstand bij de 
omzetting van de richtlijnen snel in te halen. In dat 
verband moet worden gewezen op de opmerkelijke 
inspanning van de Spaanse autoriteiten, die 66 van de 
in totaal 81 richtlijnen hebben verwerkt, waarvan 47 
in het voorbije jaar. 
— Wat de niet-conformiteit of de verkeerde toepassing 
van de door omzetting ontstane nationale wetgeving 
aangaat, betreft één geval de toepassing van Richtlijn 
84/539/EEG van de Raad inzake voor menselijke geneeskunde gebruikte elektriciteitsapparaten 
(Bondsrepubliek Duitsland); de overige gevallen be­
treffen, net als vroeger, Richtlijn 73/23/EEG van de 
Raad, de zogeheten „laagspanningsrichtlijn". Van de 
zeven in 1989 ter zake van deze richtlijn ingeleide 
procedures werden de inbreukprocedures tegen 
Frankrijk en Ierland in 1989 geseponeerd. De inbreu­
ken ter zake waarvan procedures tegen het Verenigd 
Koninkrijk, Nederland, Denemarken en de Bondsre­
publiek Duitsland werden ingeleid, zijn nagenoeg ge­
regulariseerd. De procedure tegen Italië wordt even­
wel voortgezet. 
63. Bovendien werd tegen Duitsland een nieuwe pro­
cedure ingeleid wegens verkeerde toepassing van 
Richtlijn 84/539/EEG. De Duitse autoriteiten blijven 
voor elektromiografen goedkeuring eisen, terwijl volgens 
de richtlijn een eenvoudige verklaring van de fabrikant 
zou volstaan. Daarenboven kon het geval van inbreuk 
van het Verenigd Koninkrijk wegens niet conforme om­
zetting van de bepalingen van Richtlijn 73/23/EEG wor­
den geseponeerd door de maatregelen die door de Britse 
autoriteiten werden genomen voor het naleven van de 
verplichtingen die voortvloeien uit de richtlijn. Ten slotte 
is dank zij de recente goedkeuring van nieuwe bestuurs­
rechtelijke maatregelen seponering aan de gang van de 
inbreukprocedure die tegen Spanje is ingeleid wegens 
niet conforme interpretatie van decreet nr. 7/1988 tot 
omzetting van Richtlijn 73/23/EEG. 
64. Er moet op worden gewezen dat Richtlijn 
88/32/EEG van de Raad inzake goede laboratorium­
praktijken, die zeer belangrijk is voor de organisatie van 
de erkenning van tests en certificaten en sedert 1 januari 
1989 van kracht is, nog maar in vijf Lid-Staten is omge­
zet (België, Denemarken, Luxemburg, Nederland en het 
Verenigd Koninkrijk). 
Motorvoertuigen, landbouwtrekkers en motorrijwielen 
65. Het uitvoering geven aan de richtlijnen in de sec­
tor motorvoertuigen, landbouwtrekkers en motorrijwie­
len wordt in de Lid-Staten op regelmatige wijze voortge­
zet. 133 van deze richtlijnen zijn thans in de nationale 
wetgevingen verwerkt. In de loop van het jaar zijn 30 
inbreukprocedures ingeleid wegens niet-omzetting van 
de richtlijnen. De oorzaak van deze inbreuken is steeds 
gelegen in de administratieve traagheid van bepaalde 
Lid-Staten om de communautaire richtlijnen te verwer­
ken in hun nationale rechtsorde. 
66. Vooral moet worden betreurd de achterstand bij 
de omzetting in Italië van alle richtlijnen inzake de gas-
emissie van auto's (88/76/EEG, 88/77/EEG en 
88/436/EEG van de Raad) en in België en Griekenland 
van de richtlijn ïnzake dieselmotoren. 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/15 
Levensmiddelen Energieprodukten 
67. De ingeleide procedures inzake de richtlijnen 
„levensmiddelen" betreffen slechts gevallen waarin de 
nationale uitvoeringsmaatregelen niet zijn medegedeeld. 
Elf inbreuken konden in 1989 worden geseponeerd. Der­
tien dossiers bevinden zich in de fase van de aanneming 
en twee in de fase van het met redenen omklede advies. 
68. De Commissie heeft de twee bij het Hof tegen 
Frankrijk ingestelde beroepen betreffende de Richtlijnen 
83/417/EEG van de Raad inzake melkeiwitten en 
83/635/EEG van de Raad betreffende ingeblikte melk 
ingetrokken. 
69. Op het door het programma van het Witboek be­
streken gebied zijn negen richtlijnen of verordeningen in 
werking getreden die op zeer onbevredigende wijze zijn 
omgezet of worden toegepast; drie daarvan werden in 
geen enkele Lid-Staat omgezet. De achterstand in deze 
bijzondere sector is zorgwekkend gezien de aanstaande 
inwerkingtreding van de „horizontale" richtlijnen. 
Farmaceutische produkten 
70. Wat de sector van de geneesmiddelen voor men­
sen of dieren betreft, is de situatie sinds 1988 nauwelijks 
veranderd. Bij het Hof van Justitie loopt een zaak tegen 
Italië wegens niet-omzetting van de basisrichtlijnen in­
zake farmaceutische specialiteiten (65/65/EEG en 
75/319/EEG), en met de Spaanse overheid werd contact 
opgenomen om tot een snelle en juiste omzetting van die 
zelfde richtlijnen te komen. 74. Na de goedkeuring in juli 1988 van het werkdocu­
ment over de interne markt voor energie werd een inven­
taris opgesteld van de belemmeringen in het handelsver­
keer in energieprodukten. Binnenkort zullen de 
Commissie acties worden voorgesteld waarmede de 
belemmeringen uit de weg moeten worden geruimd. 
ii) De openstelling van de markt voor over­
heidsopdrachten 
75. Op het terrein van de overheidsopdrachten rijst 
niet alleen een probleem van omzetting van de richtlijnen 
maar nog meer een probleem van correcte toepassing 
door de verschillende betrokken overheidsinstanties in de 
Lid-Staten. 
76. In het kader van het toezicht op de omzetting van 
de richtlijnen heeft de Commissie bij het Hof tegen 
Griekenland beroep ingesteld wegens verkeerde omzet­
ting van Richtlijn 71/305/EEG. Omdat deze zelfde Lid-
Staat dit jaar de oude richtlijnen leveringen (77/62/EEG 
en 80/767/EEG) correct heeft omgezet, kon de inge­
leide inbreukprocedure worden geseponeerd. 
77. Anderzijds heeft de Commissie de in artikel 169 
van het EEG-Verdrag bedoelde procedure tegen Italië en 
Nederland ingeleid wegens niet mededeling van maatre­
gelen tot omzetting van Richtlijn 88/295/EEG. 
71. Hoewel de problemen op dit gebied zeer beperkt 
zijn, moet erop worden gewezen dat betreffende de op 
31 december 1989 in werking getreden richtlijn inzake 
de doorzichtigheid van de prijzen (89/105/EEG) in 1989 
geen enkele omzettingsmaatregel werd medegedeeld. 
Chemische produkten 
72. Sedert het zesde jaarlijks verslag aan het Europese 
Parlement werden alle, sinds 1980 uitgewerkte richtlijnen 
in toepassing gebracht door de Lid-Staten, met uitzon­
dering van Spanje en Portugal, en een andere Lid-Staat. 
Ten aanzien van deze Lid-Staat, Italië, werd na een eer­
ste veroordeling door het Hof van Justitie wegens niet-
omzetting van de richtlijnen inzake oppervlakteactieve 
stoffen een procedure uit hoofde van artikel 171 van het 
EEG-Verdrag aanhangig gemaakt. 78. Bovendien heeft de Commissie aan het Hof een 
zaak betreffende de Italiaanse wet nr. 80 van 17 februari 
1987 voorgelegd. Deze wet bevat een bijzondere proce­
dure voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor de 
uitvoering van werken die in verschillende opzichten in 
strijd is met de desbetreffende communautaire regels. Op 
het niveau van de selectiecriteria eist deze wet dat de ge­
gadigden op de Italiaanse lijst van erkende aannemers 
voorkomen en geeft zij de voorkeur aan tijdelijke groe­
peringen of consortia waarin de ondernemingen deelne­
men die hun hoofdactiviteit hebben in de regio waar de 
werken moeten worden uitgevoerd. Opgemerkt zij dat 
de ondernemingen van de regio ook voorkeur genieten 
op het niveau van de onderaanneming. Deze wet ver­
plicht de aanbesteder immers een minimumhoeveelheid 
werkzaamheden toe te vertrouwen aan ondernemingen 
die hun maatschappelijke zetel hebben in de regio waar 
de werkzaamheden moeten worden uitgevoerd. 
73. In de meststoffensector is de laatste, in 1989 in 
werking getreden richtlijn (vloeibare meststoffen) slechts 
in Duitsland en Denemarken in het nationale recht 
verwerkt. 79. Om de nationale wetgevingen te systematiseren 
zonder op de indiening van klachten te wachten, is het 
van essentieel belang niet alleen na te gaan of de maatre­
gel die een richtlijn in nationaal recht verwerkt, daarmee 
Nr. C 232/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
in overeenstemming is, maar ook of alle andere op over­
heidsopdrachten toepasselijke bepalingen daarmee in 
overeenstemming zijn. 
80. De onafhankelijke specialisten met wie in 1988 
een contract werd gesloten, werden dan ook belast met 
het maken van een voorafgaande analyse van alle wetge­
vingen van elke Lid-Staat inzake overheidsopdrachten. 
81. In de loop van dit jaar werd een aanvang gemaakt 
met de tenuitvoerlegging van de maatregelen die de 
Commissie in 1986 had uitgewerkt (') om haar middelen 
uit te breiden om inbreuken ambtshalve aan het licht te 
brengen; deze maatregelen bestaan in: 
— systematische controle van de gepubliceerde aankon­
digingen van overheidsopdrachten over drie perioden 
op basis van de experimentele „monitoring"-overeen-
komst die vorig jaar werd gesloten met een 
audit-bedrijf; 
— toezicht op de naleving van de voorschriften bij de 
uitvoering van projecten en programma's die door de 
structuurfondsen en de andere financiële instrumen­
ten van de Gemeenschap worden gefinancierd, over­
eenkomstig de wijze en de middelen die door de 
Commissie in haar mededeling aan de Lid-Staten van 
januari zijn aangegeven (2); 
— striktere controle van de naleving van de communau­
taire regels bij de publikatie van de aankondigingen 
van overheidsopdrachten. 
82. Bij de in 1989 behandelde inbreuken kwamen te­
kortkomingen op de volgende gebieden aan het licht: 
— de interpretatie van de werkingssfeer van de richtlij­
nen en de uitgesloten sectoren: 
Aan Spanje werd een met redenen omkleed advies 
gericht betreffende een overheidsopdracht van de 
Junta del Puerto de Sevilla y Rio del Guadelquivir 
voor baggerwerkzaamheden. 
In dit verband is het goed eraan te herinneren dat de 
Commissie aan het Hof de zaak heeft voorgelegd be­
treffende het niet openstellen voor mededinging uit 
de gehele Gemeenschap van de aanbesteding van het 
overheidsbedrijf dat de luchthaven van Lissabon be­
heert, voor de levering en montage van een telefoon­
centrale (3); 
(') Zesde jaarlijks verslag aan het Europese Parlement over de 
controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht 
(1988), punten 84 en 85. 
O PB nr. C 69 van 28. 1. 1989; Buil. EG 1-1989, punt 2.1.8. 
(3) Zesde jaarlijks verslag aan het Europese Parlement over de 
controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht 
(1988) punt 81. — de criteria voor de selectie van de gegadigden voor 
overheidsopdrachten: 
Aan Italië werd een met redenen omkleed advies ge­
richt betreffende een overheidsopdracht voor de leve­
ring van vlees door USL nr. 11 — Genova 2. In dit 
geval had de aanbestedende dienst vastgesteld dat de 
gegadigden om voor de opdracht in aanmerking te 
komen in de loop van de laatste drie jaar ten minste 
50 % van hun leveringen aan overheidsdiensten 
moesten hebben gedaan. 
Anderzijds werd tot Italië nog een ander met redenen 
omkleed advies gericht wegens een door de Ente 
ferrovie dello Stato gepubliceerde aankondiging voor 
voorselectie om na te gaan welke ondernemingen ge­
schikt waren voor de werkzaamheden voor de aanleg 
van een spoorweglijn tussen Rome en Napels. In dit 
geval moesten de ondernemingen in Italië reeds 
werkzaamheden voor een bepaald totaalomzetcijfer 
hebben uitgevoerd en moesten zij voorkomen op de 
Italiaanse lijst van erkende deelnemers; 
— de voorwaarden vastgesteld in de documenten van de 
overheidsopdracht en de toepassing daarvan op het 
niveau van de keuze van de offertes: 
In dit opzicht kan melding worden gemaakt van de 
overheidsopdracht van Storebaeltforbindelsen A/S 
voor de bouw van de Grand Belt Western Bridge in 
Denemarken. In dit geval, waarvan de Commissie in 
mei kennis kreeg en dat in augustus aan het Hof 
werd voorgelegd, had de aanbestedende dienst in de 
voorwaarden opgenomen dat zoveel mogelijk gebruik 
moest worden gemaakt van materiaal, consumptie­
goederen, arbeidskrachten en apparatuur uit 
Denemarken. De Commissie houdt ook staande dat 
de onderhandelingen tussen de aanbestedende dienst 
en het gekozen consortium plaatsvonden op grond 
van een offerte die niet in overeenstemming met het 
bestek was. Wat de eerste van deze twee inbreuken 
betreft, ging het verzoek van de Commissie vergezeld 
van een verzoek om voorlopige maatregelen om te 
bereiken dat het Hof de opschorting van de uitvoe­
ring van het contract zou bevelen dat de aanbeste­
dende dienst ondertussen met de inschrijver had ge­
sloten. Toch trok de Commissie bij de zitting in kort 
geding dit verzoek in wegens de plechtige verbintenis 
die zij van de Deense Regering had verkregen, waar­
bij ook rekening werd gehouden met de ernstige 
moeilijkheden die een dergelijke opschorting had 
meegebracht. De Deense Regering erkende immers 
voor het Hof dat de „Deense voorwaarde" in strijd 
was met het EEG-Verdrag en verbond zich er met 
name toe ervoor te zorgen dat de van de betrokken 
overheidsopdracht uitgesloten inschrijvers door mid­
del van een arbitrageprocedure de kosten van deelne­
ming aan de opdracht vergoed konden krijgen zon­
der te moeten aantonen dat zij de opdracht zouden 
hebben gekregen wanneer de betrokken voorwaarde 
_ niet was gesteld. 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/17 
iii) Dienstenmarkt 
Financiële diensten 
83. De Commissie wil nog meer toezien op de nale­
ving van de communautaire voorschriften voor de tot­
standbrenging van de gemeenschappelijke markt van de 
financiële diensten voor 1992. Met dit doel is zij contac­
ten gaan leggen met de Lid-Staten, met name met het 
oog op een systematische herziening van de toepassing 
van de richtlijnen op dit gebied. Bedacht als zij is op het 
toezicht op de naleving van de voor de tenuitvoerlegging 
van Richtlijn 85/61 l/EEG van de Raad betreffende in­
stellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe's) 
gestelde termijn (1 oktober 1989) richtte de Commissie, 
alvorens over te gaan tot de procedure bedoeld in artikel 
169 van het EEG-Verdrag, een schrijven tot de 
Lid-Staten die hun maatregelen niet binnen deze termijn 
hadden medegedeeld (België, Duitsland, Spanje, Italië en 
Nederland). De richtlijn is in Griekenland en Portugal 
nog niet van toepassing. Wat België betreft, wordt met 
deze vertraging de ernstige situatie, geschapen door het 
niet uitvoeren van de arresten van het Hof (in casu het 
arrest van het Hof van 12 februari 1987 in zaak 390/85) 
wegens niet-omzetting van drie richtlijnen op ditzelfde 
gebied, nog eens bevestigd; de Commissie heeft dan ook 
een procedure krachtens artikel 171 van het 
EEG-Verdrag moeten inleiden. 
84. Wat de gevallen van inbreuk betreft, legde de 
Commissie het Hof een geval voor betreffende de con­
trole door Italië van de groene kaart voor de autoverze­
kering (zaak 232/89). In diverse andere gevallen, betrek­
king hebbend op met name de in diverse Lid-Staten be­
staande situatie waarbij de belastingwetgeving transacties 
met niet op hun grondgebied gevestigde verzekerings­
maatschappijen bemoeilijkt, werd besloten tot het aan­
spannen van procedure als bedoeld in artikel 169 van het 
EEG-Verdrag. Deze gevallen zijn van bijzonder belang 
aangezien zij op financieel gebied een inbreuk vormen 
op het vrij verrichten van diensten zoals geregeld in arti­
kel 59 van het EEG-Verdrag. Wat de tenuitvoerlegging 
van de uitspraken van het Hof van 4 december 1986 in­
zake schadeverzekering en medeverzekering (zaken 
205/84, 220/83, 206/84 en 252/83) betreft, heeft alleen 
Denemarken voorschriften ingevoerd, terwijl Duitsland, 
Frankrijk en Ierland voorlopige administratieve maatre­
gelen hebben getroffen. De Commissie zal erop toezien 
dat bij de omzetting van de Tweede Richtlijn 
88/357/EEG inzake verzekeringen, andere dan levens­
verzekeringen, die vóór 1 januari 1990 haar beslag had 
moeten krijgen, definitieve maatregelen worden getrof­
fen. 
Vervoer 
85. De liberalisering van de vervoermarkt krijgt gelei­
delijk gestalte op basis van het programma van het Witboek. Aangezien de meeste maatregelen in de vorm 
van verordeningen worden genomen, zijn nationale 
maatregelen niet altijd noodzakelijk, zij het dat soms po­
sitieve maatregelen van de Lid-Staten vereist zijn. 
86. Op een aantal punten zijn er belangrijke achter­
standen: sommige besluiten, zoals de verordeningen in­
zake de mededinging in het zee- en het luchtvervoer, 
zijn slechts in enkele Lid-Staten (Verenigd Koninkrijk en 
Denemarken) ten uitvoer gelegd; in sommige Lid-Staten, 
zoals België, Luxemburg en Portugal, is er nagenoeg sys­
tematisch vertraging. 
Nieuwe technologieën in de dienstensector 
87. Het vrije verkeer van radio-uitzendingen wordt, in 
afwachting van het van kracht worden van de richtlijn 
inzake televisie zonder grenzen, gewaarborgd door de 
rechtstreekse toepassing van het EEG-Verdrag, vooral de 
artikelen 59 en 62 van het EEG-Verdrag. 
88. De Commissie heeft bij het Hof van Justitie klacht 
ingediend tegen Nederland wegens de daar geldende 
verplichting voor de nationale radio-omroepen om be­
stellingen te plaatsen bij een bepaald Nederlands bedrijf 
en de beperking van de uitzending via de kabel van ra­
dio- en televisieprogramma's uit andere Lid-Staten met 
speciaal voor het Nederlandse publiek bestemde reclame. 
89. De eerste op het gebied van de telecommunicatie 
goedgekeurde richtlijnen treden in werking. Dit is met 
name het geval voor de richtlijn inzake de mobilofoon, 
die nog maar in twee Lid-Staten is omgezet. Ook heeft 
de Raad op 3 oktober 1989 de richtlijn goedgekeurd 
inzake televisie-omroepactiviteiten. 
iv) Kapitaalverkeer 
90. Tegelijk met de inwerkingtreding van de richtlijn 
inzake effecten trad de richtlijn inzake de vrijmaking van 
de aandelen van de instellingen voor collectieve beleg­
ging in effecten in werking, die in alle Lid-Staten, met 
uitzondering van Portugal waarvoor een afwijking geldt, 
in het nationale recht is omgezet. Dit is bijzonder be­
langrijk in het kader van de werkzaamheden inzake de 
Economische en Monetaire Unie. 
91. Op het gebied van het kapitaalverkeer (artikelen 
67 e. v. van het EEG-Verdrag) was het niet mogelijk, 
gezien de verslechtering van de betalingsbalanspositie 
van Griekenland in 1989, sommige beperkingen die door 
Nr. C 232/18 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
deze Lid-Staat overeenkomstig de door de Commissie in 
november 1985 goedgekeurde Beschikking 85/594/EEG, 
laatstelijk gewijzigd bij Beschikking 88/600/EEG (PB 
nr. L 325 van 29 november 1988), werden toegepast op 
te heffen. Bijgevolg heeft de Commissie de machtiging 
om de nog resterende beperkingen toe te passen tot en 
met 30 juni 1990 verlengd bij Beschikking 89/644/EEG 
(PB nr. L 372 van 21 december 1989). Spanje en 
Portugal mogen sommige beperkingen op het kapitaal­
verkeer tot respectievelijk 1990 en 1992 handhaven, 
overeenkomstig de in de Toetredingsakte neergelegde 
overgangsbepalingen. 
92. Ingevolge het door het Hof van Justitie in zaak 
194/84 gewezen arrest van 3 december 1987 betreffende 
in Griekenland geblokkeerde fondsen hebben de Griekse 
autoriteiten een aantal maatregelen genomen om aan 
hun verplichtingen te voldoen. De Commissie achtte 
deze maatregelen echter niet geheel toereikend. De 
Griekse autoriteiten brachten vervolgens op 17 maart 
1988 en 15 maart 1989 in de administratieve bepalingen 
wijzigingen aan die rekening houden met de opmerkin­
gen van de Commissie; de wetgevende basistekst zal bin­
nen afzienbare tijd worden gewijzigd. 
v) Ondernemingsklimaat 
Vennootschaps recht 
93. 1989 werd gekenmerkt door de goedkeuring van 
een reeks toepassingsmaatregelen door de Lid-Staten. 
Spanje heeft de Eerste Richtlijn 68/151/EEG inzake re­
gistratie, de Tweede Richtlijn 77/91/EEG inzake kapi­
taal, de Derde Richtlijn 78/855/EEG inzake fusies, de 
Vierde Richtlijn 78/660/EEG inzake jaarrekeningen, de 
Zesde Richtlijn 82/891/EEG inzake splitsingen en de 
Zevende Richtlijn 83/349/EEG inzake geconsolideerde 
rekeningen in praktijk gebracht. Frankrijk, Denemarken, 
het Verenigd Koninkrijk en Griekenland hebben de 
Achtste Richtlijn 84/253/EEG inzake, kwalificaties van 
de controleurs van boekhoudbescheiden ten uitvoer ge­
legd. Het Verenigd Koninkrijk heeft eveneens de ze­
vende richtlijn in het nationale recht omgezet. Portugal 
heeft de vierde richtlijn ten uitvoer gelegd. 
94. Wat de richtlijnen in verband met het vennoot­
schapsrecht betreft, ziet de situatie er momenteel als 
volgt uit: 
— de Vierde Richtlijn 78/660/EEG moet in Italië nog 
in het nationale recht worden omgezet en de krach­
tens artikel 171 van het Verdrag getroffen maatrege­len worden gehandhaafd; Portugal deed mededeling 
van een gedeeltelijke tenuitvoerlegging, maar de in­
breukprocedures worden voortgezet; 
— wat de Derde Richtlijn 78/855/EEG en de Zesde 
Richtlijn 82/891/EEG betreft, wendde de Commissie 
zich tot het Hof van Justitie met een klacht tegen 
België en Italië; 
— er werden inbreukprocedures ingeleid tegen Italië, 
Ierland, Denemarken, België en Portugal voor wat 
betreft de Zevende Richtlijn 83/349/EEG; 
— inbreukprocedures werden voorts aangespannen te­
gen Ierland, Italië en Nederland ter zake van de 
Achtste Richtlijn 84/253/EEG; 
— wat de ontoereikende toepassing door de Lid-Staten 
van de richtlijnen inzake het vennootschapsrecht be­
treft, heeft de Commissie, na ontvangst van de tekst 
van de nationale wetgeving, de tegen Nederland aan­
gespannen procedure ter zake van de Zevende Richt­
lijn 83/349/EEG geannuleerd. Een inbreukprocedure 
tegen Duitsland naar aanleiding van de zevende 
richtlijn wordt daarentegen voortgezet. Ook een in­
breukprocedure tegen Griekenland naar aanleiding 
van de Tweede Richtlijn 77/91/EEG wordt voortge­
zet en er werd een procedure ingeleid tegen Duits­
land met betrekking tot de Eerste Richtlijn 
68/151/EEG; 
— voorts onderzocht de Commissie klachten betref­
fende de participatie in het kapitaal van vennoot­
schappen door onderdanen van andere Lid-Staten. 
Voor sommige van deze zaken (Frankrijk: St-Go-
bain, Paribas; Verenigd Koninkrijk: Aerospace, Rolls 
Roys) kon een oplossing worden gevonden. 
95. Verordening (EEG) nr. 2137/85 van de Raad tot 
instelling van Europese Economische Samenwerkingsver­
banden (EESV) is op 1 juli 1989 in werking getreden. 
Zeven Lid-Staten (Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, 
Frankrijk, Nederland, België, Denemarken en Ierland) 
hebben de voor de tenuitvoerlegging van de verordening 
nodige maatregelen genomen, aldus de vorming van 
EESV op hun grondgebied mogelijk makend. In de an­
dere Lid-Staten is men momenteel doende maatregelen 
voor te bereiden, hetgeen de veronderstelling wettigt dat 
zij binnenkort zullen kunnen worden aangenomen. 
Intellectuele eigendom 
96. Richtlijn 87/54/EEG van de Raad van 16 decem­
ber 1986 betreffende de rechtsbescherming van topogra-
fieën van halfgeleiderprodukten werd door tien 
Lid-Staten in het nationale recht omgezet; tegen de twee 
overige (België en Griekenland) is een inbreukprocedure 
ingeleid. 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/19 
Aansprakelijkheid voor produkten 
97. Richtlijn 85/374/EEG van de Raad van 25 juli 
1985 inzake de aansprakelijkheid voor produkten met 
gebreken werd door acht Lid-Staten in het nationale 
recht omgezet; jegens de vier resterende Lid-Staten 
(België, Frankrijk, Ierland, Nederland) werd een in­
breukprocedure ingeleid, alsook ten aanzien van het 
Verenigd Koninkrijk dat de richtlijn onjuist heeft 
getransponeerd. 
2. EUROPA VAN DE BURGERS 
98. De meeste maatregelen voor de totstandkoming 
van de grote markt raken de burger rechtstreeks in zijn 
particuliere leven of in zijn beroepsleven. Het gaat daar­
bij vooral om bepalingen tot afschaffing van discrimina­
tie uit hoofde van de nationaliteit of van beperkingen op 
het recht van vestiging en het vrij verlenen van diensten 
in andere Lid-Staten; maar het gaat ook om het recht 
van de burger om het produkt van zijn keuze te kunnen 
invoeren en gebruiken. 
99. In dit hoofdstuk gaat de aandacht alleen uit naar 
de eerste categorie bepalingen, zij het dat men ook oog 
moet hebben voor de weerslag die op het leven van de 
burgers kan uitgaan van de acties gericht op: 
— het mogelijk maken van de vrije invoer van genees­
middelen voor persoonlijk gebruik; 
— de optrekking van het niveau van de vrijstellingen in 
ecu; 
— de liberalisatie van de aankoop en het gebruik van 
televisie- en telecommunicatieapparatuur. 
a) Vrij verkeer van personen 
100. De Commissie ontvangt dikwijls brieven waarin 
burgers zich beklagen over de dispariteiten tussen de na­
tionale wetgevingen, het onaangepast zijn van bepaalde 
nationale regels, wat betreft de toepassing ervan op per­
sonen afkomstig uit andere Lid-Staten, alsook over ge­
dragingen van nationale ambtenaren. Wat al deze klach­
ten gemeen hebben, is dat zij juridische en feitelijke si­
tuaties aan het licht stellen die haaks staan op het beeld 
dat men zich vormt van Europa en die de Europese 
burgers tegen de borst stuiten. 
101. Helaas beschikt de Commissie voor vele van deze 
klachten niet over voldoende mogelijkheden om op te 
treden, omdat zij liggen op gebieden waarop hetzij de 
Gemeenschap niet bevoegd is, hetzij nog geen commu­
nautair recht bestaat. Vandaar dat, buiten het verbod van 
discriminatie gebaseerd op de nationaliteit, de voor­schriften inzake toegang en verblijf en de bepalingen op 
belastinggebied, de te verdedigen verworvenheden vrij 
beperkt zijn. 
i) Toegang en verblijf 
102. De richtlijnen met betrekking tot het verblijf van 
Gemeenschapsburgers (Richtlijnen 68/360/EEG, 
73/148/EEG, 73/34/EEG en 64/221/EEG; zie ook de 
Verordeningen (EEG) nr. 1612/68 en (EEG) nr. 
1251/70) werden door alle Lid-Staten in het nationale 
recht omgezet en doen wat de algemene toepassing er­
van betreft geen probleem rijzen. Niettemin komen er bij 
de Commissie regelmatig klachten binnen met betrekking 
tot individuele gevallen zoals het geval is met Italië (af­
gifte van een communautaire verblijfskaart) en Spanje 
(afschaffing van het verbod terug te kernen naar het land 
van uitwijzing). 
ii) Vrij overschrijden van de grenzen 
103. Wat daarentegen het vrij overschrijden van de 
grenzen betreft, is het communautaire recht vooralsnog 
beperkt tot de artikelen 2 en 3 van de Richtlijnen 
68/360/EEG en 73/148/EEG, die voor Gemeenschaps­
burgers het recht behelzen om op eenvoudig vertoon van 
identiteitskaart of paspoort een Lid-Staat binnen te ko­
men of te verlaten, behoudens uitzonderingen om rede­
nen van openbare orde, openbare veiligheid of volksge­
zondheid. Niettemin probeert de Commissie — in het 
vooruitzicht van de opheffing van de controles aan de 
grenzen — die bepalingen zo ruim mogelijk te doen 
toepassen. 
104. Zo stelde zij bij het Hof van Justitie een beroep 
in tegen Nederland (zaak 68/89) omdat de Nederlandse 
douane de reizigers nog steeds vragen stelt om het doel 
en de bestemming van de reis en over het geld waarover 
zij beschikken. De Commissie heeft voorts de in artikel 
169 van het EEG-Verdrag bedoelde procedure ingeleid 
tegen Denemarken omdat de Deense autoriteiten voort­
gaan met het afstempelen van paspoorten. 
105. De Commissie is ook opgetreden om de toepas­
sing te waarborgen van de bepalingen van het commu­
nautaire recht met betrekking tot de gezinsleden van 
Gemeenschapsburgers die zelf geen onderdanen zijn van 
een Lid-Staat. Ten aanzien van deze categorie personen 
bepaalt het communautaire recht dat de visa kosteloos 
door de nationale autoriteiten moeten worden uitgereikt. 
Ingevolge het optreden van de Commissie heeft een aan­
tal Lid-Staten de nodige maatregelen genomen om zich 
te conformeren aan het Gemeenschapsrecht. Tegen Ita­
lië, Duitsland en Portugal werd door de Commissie de 
procedure uit hoofde van artikel 169 van het EEG-Ver­
drag ingeleid om de verplichting van kosteloosheid te 
doen naleven. 
Nr. C 232/20 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
106. In het vooruitzicht van de totstandbrenging van 
de interne markt zal het vrije verkeer van personen ge­
stalte moeten krijgen door opheffing van alle thans be­
staande controles aan de binnengrenzen van de Gemeen­
schap, ongeacht of het nu gaat om personencontroles of 
om controles in verband met het vervoer van bagage en 
persoonlijke voorwerpen. De opheffing van deze contro­
les mag er echter niet toe leiden dat de veiligheid inzake 
drugsbestrijding ontoereikend wordt; vandaar dat de af­
schaffing van de controles zeer geleidelijk gebeurt, afge­
stemd op de ontwikkeling van de samenwerking van de 
politiediensten en de convergentie van het beleid inzake 
asielrecht, visa en immigratie. Er dient in dit verband te 
worden gewezen op het belang van de werkzaamheden 
van de vijf bij het akkoord van Schengen betrokken 
Lid-Staten alsook op de werkzaamheden van de Twaalf 
in de ad hoe-groep Immigratie. 
iii) Belastingen die de burger rechtstreeks 
raken 
107. Het betreft hier een zeer gevoelig terrein waar­
mee vele Europese parlementsleden zich het afgelopen 
jaar hebben beziggehouden, gezien de weerslag ervan op 
de publieke opinie. 
108. In zijn resolutie van 14 mei 1987 had het 
Parlement dienaangaande de recentelijk door Denemar­
ken en Ierland ingevoerde beperkingen op de toekenning 
van belastingvrijstellingen voor reizigers heftig bekriti­
seerd. Dank zij een snel optreden van de Commissie in 
deze beide zaken was het mogelijk het Hof in 1988 in te 
schakelen; voor Denemarken was dit aanleiding begin 
1989 de gewraakte wetgeving te wijzigen, aldus een 
einde makend aan de inbreuk, zodat de Commissie haar 
klacht bij het Hof kan intrekken. Ierland daarentegen 
heeft nog niet de passende maatregelen genomen om aan 
de inbreuk een einde te maken en de uitspraak van het 
Hof wordt binnenkort verwacht. 
109. Eveneens op dit terrein van aan particuliere per­
sonen toegekende vrijstellingen werden twee nieuwe met 
redenen omklede adviezen gericht tot Denemarken over 
enerzijds de nationale bepalingen op grond waarvan 
slechts tot maximaal 20 liter brandstof per voertuig be­
lastingvrij mag worden ingevoerd, en anderzijds de niet-
correcte toepassing van Richtlijn 83/182/EEG betref­
fende de belastingvrijstellingen bij de tijdelijke invoer van 
bepaalde vervoermiddelen binnen de Gemeenschap. Een 
op dezelfde richtlijn betrekking hebbende procedure 
werd eveneens ingeleid tegen Frankrijk. 
110. Wat betreft de vrijstelling bij verhuizingen 
(Richtlijn 83/183/EEG), diende de Commissie bij het 
Hof klacht in tegen Spanje en Griekenland, die de richt­
lijn nog steeds niet op de juiste wijze toepassen. 
111. Een ander belangrijk punt betreft de naleving 
door de Lid-Staten van de jurisprudentie „Gaston Schul" 
inzake de opheffing van de gevallen van dubbele belas­
tingheffing bij de invoer van door particulieren gekochte tweedehandsgoederen; de Commissie besloot bij het Hof 
beroepen aanhangig te maken tegen Spanje, Griekenland 
en Italië, de enige Lid-Staten die te zamen met Portugal 
zich nog niet hebben geconformeerd aan de uitspraken 
van het Hof. 
112. Tot slot valt te wijzen op de toezending van twee 
met redenen omklede adviezen aan Italië op grond van 
artikel 171 van het EEG-Verdrag, dat nog niet de maat­
regelen heeft genomen om de Richtlijnen 83/18l/EEG 
en 83/183/EEG in het nationale recht om te zetten, on­
danks de arresten van het Hof van 24 november 1987 in 
de zaken 124/86 en 125/86, die erop waren gericht deze 
omissie te doen vaststellen. 
iv) Andere vraagstukken: rijbewijs 
113. Ierland heeft sedert 16 november 1989 het model 
voor een Europees rijbewijs ingevoerd, zoals is voorge­
schreven bij Richtlijn 80/1263/EEG betreffende de in­
voering van een Europees rijbewijs. Ook het Verenigd 
Koninkrijk heeft overeenkomstig de door deze Lid-Staat 
aangegane verplichtingen een wet vastgesteld, die op 
1 april 1990 in werking is getreden en waarbij het model 
voor een Europees rijbewijs overeenkomstig het volgende 
tijdschema wordt ingevoerd: 1 juni 1990 voor rijbewijzen 
van de categorieën A en B in Groot-Brittannië; 1 okto­
ber 1990 voor rijbewijzen van de categorieën C en D in 
Groot-Brittannië; 1 januari 1991 voor rijbewijzen van 
alle categorieën in Noord-Ierland. De Commissie heeft 
een inbreukprocedure ingeleid tegen de Bondsrepubliek 
Duitsland ter zake van de toepassing in de praktijk van 
de bepalingen van Richtlijn 80/1263/EEG, meer in het 
bijzonder in het kader van de procedure voor de omwis­
seling van rijbewijzen door buitenlandse studenten die 
zich in de Bondsrepubliek Duitsland voor studiedoelein­
den ophouden. Met de federale autoriteiten werden be­
sprekingen ter zake gevoerd; deze moeten leiden tot 
praktische oplossingen in afwachting van het van kracht 
worden van de bepalingen van het nieuwe voorstel voor 
een richtlijn, dat thans bij de Raad in behandeling is. Dit 
voorstel voorziet met name in de afschaffing van de pro­
cedures voor de omwisseling van rijbewijzen voor hou­
ders die een woonplaats in een andere Lid-Staat kiezen. 
Van alle Lid-Staten moet alleen Italië nog de nodige 
maatregelen op dit gebied nemen. Het ontwerp voor het 
model voor een rijbewijs, dat door de Italiaanse autori­
teiten werd voorgelegd, ondergaat op het ogenblik nog 
een laatste aanpassing en zal binnenkort worden inge­
voerd. 
b) Recht van vestiging en erkenning van diploma's 
114. Het recht van vestiging is door het Verdrag ver­
schillend geregeld naar gelang het gaat om werknemers 
of om beoefenaren van vrije beroepen. 
i) Verbod van discriminaties 
115. De Commissie heeft zich opnieuw vooral beij­
verd om op het gebied van het recht van vestiging en het 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/21 
vrije verkeer van de Europese burgers de discriminaties 
in strijd met de artikelen 7, 52 en 59 van het 
EEG-Verdrag uit de weg te ruimen. 
116. Artikel 7 van het EEG-Verdrag bepaalt dat elke 
discriminatie op grond van nationaliteit binnen de wer­
kingssfeer van het Verdrag verbonden is. Alhoewel 
steeds minder, bevatten sommige nationale wetgevingen 
nog steeds discriminaties op grond van nationaliteit. 
117. Zo is, naar aanleiding van het arrest van het Hof 
van 2 februari 1989 in zaak 186/87 — Cowan, gebleken 
dat sommige Lid-Staten in hun regeling tot schadeloos­
stelling van slachtoffers van gewelddaden discriminerend 
te werk gaan. De Commissie heeft tegen de betrokken 
Lid-Staten procedures ingeleid. Voorts is opmerkens­
waard dat dit Cowan-arrest door te bevestigen dat toe­
risten moeten worden beschouwd als ontvangers van 
dienstverlening en als zodanig onder de werkingssfeer 
van het Verdrag vallen, het mogelijk zal maken op niet 
ingezetenen toegepaste discriminaties nauwkeuriger te 
onderzoeken. 
118. Op beroepsvlak heeft het Hof van Justitie, naar 
aanleiding van een reeds ingeleide procedure, op 30 mei 
1989 een nieuw arrest gewezen waarbij Griekenland 
werd veroordeeld omdat dit land buitenlanders verbood 
in sommige grens- en kustgebieden van het land vast­
goedtransacties te verrichten (zaak 305/87). Voorts 
wendde de Commissie zich in drie gevallen (zaak 154/89 
— Frankrijk; zaak 180/89 — Italië; zaak 189/89 — 
Griekenland) tot het Hof; elk van deze gevallen had be­
trekking op belemmeringen die reisgidsen werden opge­
legd met betrekking tot het vrij verrichten van diensten. 
Eind 1989 waren er nog vier zaken bij het Hof in behan­
deling, namelijk de drie voornoemde en zaak 263/88 
(Frankrijk — vrije vestiging in de overzeese 
gebiedsdelen). 
119. De Commissie heeft op grond van artikel 171 
van het EEG-Verdrag een beroep jegens Griekenland 
aanhangig gemaakt wegens de niet-uitvoering van de ar­
resten in de zaken 147/86 en 38/87 betreffende het ver­
eisen van de Griekse nationaliteit voor de toegang tot 
verschillende gereglementeerde beroepen; zij heeft de 
procedure tegen Frankrijk ter zake van het verbod van 
een dubbele artsenpraktijk geseponeerd aangezien deze 
Lid-Staat uitvoering heeft gegeven aan het arrest in zaak 
96/85. Zij heeft de procedures voortgezet die op basis 
van artikel 171 waren ingeleid tegen Griekenland (zaak 
194/84 inzake de overdrachten van kapitaal door inge­
zetenen van andere Lid-Staten, zaak 305/87 inzake het 
recht van vestiging in grensgebieden en zaak 47/86 in­
zake de vrijheid van onderwijs) en Italië (zaak 168/85 
inzake de vereisten van nationaliteit voor reisgidsen, 
journalisten en apothekers). 120. Tot slot heeft de Commissie de inbreukprocedure 
ingeleid tegen Italië wegens de niet-erkenning van het 
diploma van fysiotherapeut en osteopaat en het vereisen 
van de Italiaanse nationaliteit voor de toegang tot be­
paalde activiteiten, en tegen Frankrijk wegens de niet-er­
kenning van het diploma van fysiotherapeut, pedicure en 
podoloog. 
121. Van de door het Hof van Justitie behandelde 
zaken vallen met name te noemen: 
— het op 2 februari 1989 gewezen arrest in zaak 
186/87, waarin het Hof voor recht verklaarde dat het 
met name in artikel 7 van het EEG-Verdrag ver­
woorde non-discriminatiebeginsel aldus moet worden 
uitgelegd dat het zich ertegen verzet dat een 
Lid-Staat, met betrekking tot personen die aan het 
Gemeenschapsrecht het recht ontslaan om zich in het 
bijzonder als ontvanger van diensten naar die Staat te 
begeven, de toekenning van staatswege van een ver­
goeding voor de lichamelijke schade die in de Staat is 
toegebracht aan iemand die het slachtoffer is gewor­
den van een geweldmisdrijf, afhankelijk stelt van de 
voorwaarde dat de betrokkene een verblijfskaart be­
zit of onderdaan is van een land waarmee die 
Lid-Staat een wederkerigheidsovereenkomst heeft 
gesloten; 
— het op 30 mei 1989 gewezen arrest in zaak 305/87, 
dat de Griekse autoriteiten verbiedt om in hun wet­
geving discriminerende bepalingen te handhaven je­
gens onderdanen van andere Lid-Staten voor het 
aangaan van rechtshandelingen ter zake van zich in 
grensgebieden bevindend onroerend goed; 
— het op 27 september 1989 gewezen arrest in zaak 
130/88, dat zich nader uitspreekt over de interpreta­
tie in Richtlijn 64/427/EEG van 7 juli 1964 betref­
fende het vrije verkeer van personen die anders dan 
in loondienst werkzaamheden verrichten in de be- en 
verwerkende nijverheid (industrie en ambacht), van 
de uitdrukking „daadwerkelijke uitoefening van de 
betrokken werkzaamheid in een andere Lid-Staat. . . 
gedurende (een aantal) achtereenvolgende jaren . . .". 
ii) Vrije beroepen 
122. "Wat betreft de omzetting van de in toepassing 
van artikel 57 van het EEG-Verdrag vastgestelde richtlij­
nen inzake het vrije verkeer van personen die een vrij of 
een sociaal beroep uitoefenen (artsen, algemeen ver­
pleegkundigen, tandartsen, verloskundigen, advocaten, 
kappers, tussenpersonen op het gebied van het vervoer, 
dierenartsen, architecten, apothekers), was de Commissie 
genoopt zich tot het Hof van Justitie te wenden met een 
klacht tegen vier Lid-Staten (Spanje: verloskundigen, 
zaak 313/89; Italië: voltijdse en deeltijdse opleiding, art­
sen-specialisten, zaak 236/89; Griekenland: tussenperso-
Nr. C 232/22 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
nen op het gebied van het vervoer, zaak 306/89; 
Frankrijk: advocaten, zaak 294/89). 
123. Het aantal inbreuken wegens niet-mededeling of 
niet-overeenstemming van de nationale uitvoeringsmaat­
regelen is aanzienlijk toegenomen. Zij betreffen de richt­
lijnen „apothekers" (procedures ingeleid tegen België, 
Duitsland, Italië en Luxemburg), de richtlijn „specifieke 
opleiding in de huisartsgeneeskunde" (procedures inge­
leid tegen Denemarken, Duitsland, Frankrijk en Italië) 
en de richtlijnen „architecten" (procedures ingeleid te­
gen België, Duitsland, Griekenland, Italië, Ierland, 
Luxemburg en Spanje). 
124. Deze toeneming van het aantal inbreukprocedu­
res houdt verband met de recente inwerkingtreding van 
de betreffende richtlijnen en de vertraging die is opgetre­
den in de in het algemeen vrij logge wetgevende proce­
dures. Wel hebben sommige Lid-Staten de Commissie er­
van in kennis gesteld dat de maatregelen tot toepassing 
van de richtlijnen werden genomen, zodat er voor de 
Commissie, na een onderzoek ervan, aanleiding zou 
kunnen zijn om diverse procedures als afgedaan te be­
schouwen. De Commissie hoopt dat de drie voornoemde 
richtlijnen weldra in het nationale recht van alle Lid-Sta­
ten zullen zijn omgezet. Wel moet zij betreuren dat di­
verse Lid-Staten geen maatregelen hebben genomen om 
de uitvoerende macht de bevoegdheid voor deze omzet­
ting te verlenen zonder dat een beroep moet worden ge­
daan op de wetgevende procedure, die onvermijdelijk 
traag verloopt, te meer daar de nationale autoriteiten 
dikwijls andere problemen moeten regelen, die los staan 
van het Gemeenschapsrecht maar eveneens onder de 
wetgevende macht vallen. 
c) Werkgelegenheid en sociale politiek 
125. Wat meer in het bijzonder de Verordeningen 
(EEG) nr. 1408/71 en (EEG) nr. 574/72 betreffende de 
toepassing van de sociale zekerheidsregelingen op migre­
rende werknemers betreft, heeft de Commissie bij het 
Hof beroep moeten instellen tegen Frankrijk (zaak 
307/89) ter zake van de weigering om de aanvullende 
toelage van het nationale solidariteitsfonds toe te kennen 
aan onderdanen van Lid-Staten waarmede Frankrijk 
geen akkoorden op basis van wederkerigheid heeft geslo­
ten. Drie andere zaken jegens Frankrijk (236/88 en 
371/88) en België (185/88) zijn nog steeds bij het Hof 
aanhangig. 
126. Voorts werden twee met redenen omklede advie­
zen aan Nederland en Duitsland uitgebracht betreffende 
nationale voorschriften die gezinsuitkeringen voorbehou­
den aan kinderen die hun studie hebben beëindigd, mits 
zij ingeschreven zijn bij respectievelijk Nederlandse en 
Duitse arbeidsbureaus. Op dit gebied werden ook aan 
België en Frankrijk twee met redenen omklede adviezen 
uitgebracht betreffende nationale voorschriften volgens 
welke bijdragen voor de ziekteverzekering worden inge­houden op aanvullende pensioenuitkeringen waarvan de 
rechthebbenden in een andere Lid-Staat verblijven, waar 
zij op kosten van deze Staat gezondheidszorg genieten. 
Aan Nederland werd een met redenen omkleed advies 
uitgebracht ter zake van de weigering om Nederlandse 
gezinsuitkeringen toe te kennen aan in België wonende 
rechthebbenden op een Nederlandse uitkering wegens 
vervroegd pensioen; een ander met redenen omkleed ad­
vies werd uitgebracht aan België betreffende nationale 
bepalingen die de toekenning van sommige uitkeringen 
van de sociale zekerheid afhankelijk stellen van de voor­
waarde dat de betrokkene op het Belgische grondgebied 
verbleef op een tijdstip dat aan dat van de toekenning 
van het recht voorafging. 
127. Ook konden op het gebied van de sociale zeker­
heid voor migrerende werknemers drie dossiers die 
Frankrijk betreffen tot tevredenheid van de Commissie 
worden afgedaan en bijgevolg worden geseponeerd. 
128. Wat betreft artikel 48, lid 4, van het EEG-Ver-
drag en Verordening (EEG) nr. 1612/68 betreffende het 
vrije verkeer van werknemers binnen de Gemeenschap, 
heeft het Hof een arrest in zaak 249/86 tegen Duitsland 
gewezen en voor recht verklaard dat de vaststelling en 
handhaving van bepalingen waarin als voorwaarde voor 
de verlenging van de verblijfskaart van gezinsleden van 
migrerende werknemers uit de Gemeenschap de eis 
wordt gesteld dat het gezin behoorlijk is gehuisvest, en 
dat niet alleen op het tijdstip waarop zij zich met de be­
trokken werknemer op het grondgebied van de Bondsre­
publiek Duitsland vestigen, doch tijdens de gehele ver­
blijfsduur, strijdig zijn met het Gemeenschapsrecht. Aan 
Duitsland werd een met redenen omkleed advies uitge­
bracht betreffende de nationale voorschriften op het stuk 
van de inkomstenbelasting waarbij de voordelen werden 
afgeschaft die golden bij de berekening van het gezins­
quotiënt voor kinderen of andere gezinsleden van de 
werknemer, die in het buitenland verblijven. Tot België 
werd een met redenen omkleed advies gericht met be­
trekking tot de discriminatie op grond van de nationali­
teit bij de belastingheffing op aanvullende verzekerings­
bijdragen. Een zaak die Duitsland betrof werd 
geseponeerd. 
129. Wat ten slotte artikel 48, lid 4, van het EEG-
Verdrag ter zake van de toegang tot betrekkingen in 
overheidsdienst betreft, is de Commissie na haar mede­
deling in het Publikatieblad van de Europese Gemeen­
schappen nr. C 72 van 18 maart 1988, bladzijde 2, over­
gegaan tot een grondig onderzoek van de wetgevingen 
van alle Lid-Staten. Uit dit onderzoek, dat thans is vol­
tooid, is gebleken dat er voor de toegang tot betrekkin­
gen in overheidsdienst talrijke voorwaarden betreffende 
de nationaliteit bestaan die onverenigbaar zijn met arti­
kel 48, lid 4, van het EEG-Verdrag, zoals dit door het 
Hof van Justitie werd geïnterpreteerd. In het licht van 
deze analyse heeft de Commissie — rekening houdend 
met het belang en het ingewikkelde karakter van deze 
problematiek en na alle gegevens van het dossier op-
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/23 
nieuw te hebben afgewogen — onlangs (oktober 1989) 
besloten haar systematische actie voort te zetten en als 
beginsel gesteld dat zij in de loop van 1990 algemene 
inbreukprocedures zal inleiden ten aanzien van alle be­
trokken Lid-Staten en in sectoren, waaraan zij prioriteit 
verleent, waarin werd geconstateerd dat de situatie een 
inbreuk op deze bepaling inhoudt (namelijk op het ge­
bied van het onderwijs, onderzoek voor civiele doelein­
den, operationele diensten voor de gezondheidszorg, in­
stellingen belast met het beheer van een openbare dienst 
met commercieel karakter). 
130. Wat de niet-mededeling van de nationale maatre­
gelen ter uitvoering van de richtlijnen betreft, heeft de 
Commissie drie inbreukprocedures kunnen seponeren die 
betrekking hadden op Griekenland, Luxemburg en 
Nederland, en heeft zij afgezien van drie bij het Hof van 
Justitie ingestelde beroepen (tegen Nederland, België en 
Ierland) op het gebied van de veiligheid, de hygiëne en 
de bescherming van de gezondheid op de arbeidsplaats. 
Daarentegen gaven zeven nieuwe procedures aanleiding 
tot aanmaningsbrieven wegens niet mededelen van de 
nationale maatregelen tot tenuitvoerlegging van Richtlijn 
88/35/EEG betreffende elektrisch materieel voor ge­
bruik in mijngashoudende mijnen. Voorts werd bij het 
Hof een beroep tegen Italië aanhangig gemaakt wegens 
de niet-omzetting van Richtlijn 83/477/EEG betreffende 
de bescherming van werknemers tegen de risico's van 
blootstelling aan asbest op het werk en loopt bij het Hof 
nog steeds een zaak tegen Italië wegens het niet omzet­
ten van Richtlijn 82/605/EEG betreffende de bescher­
ming van werknemers tegen de risico's van blootstelling 
aan metallisch lood. 
131. Tot slot is het voor de Commissie nog steeds een 
onderwerp van bijzondere zorg dat Italië Richtlijn 
75/129/EEG betreffende het collectieve ontslag nog 
steeds niet in zijn nationale recht heeft verwerkt, on­
danks de twee arresten die het Hof van Justitie op 8 juni 
1982 en 6 november 1985 in de zaken 91/81 en 131/84 
heeft gewezen. 
d) Consumentenbeleid 
132. In administratief opzicht werd dit jaar geken­
merkt door de oprichting bij de Commissie van een 
dienst die specifiek is belast met het consumentenbeleid. 
Deze nieuwe situatie moet ertoe leiden dat er meer aan­
dacht komt voor de toepassing van het Gemeenschaps­
recht ter zake. 
133. In het algemeen moet worden vastgesteld dat 
ook op andere terreinen waarop de Gemeenschap actief 
is, rekening wordt gehouden met de belangen van de 
consument, met name bij het vrije verkeer van goederen 
en diensten, de regelgeving op het gebied van de land­
bouw en de voedingsmiddelen en de mededinging; waar 
het daarentegen om het toezicht op de tenuitvoerlegging 
van richtlijnen gaat die voor de bescherming van de be­
langen van de consument werden vastgesteld, werd een groot aantal inbreukprocedures tegen verschillende 
Lid-Staten ingeleid: 
— Met betrekking tot Richtlijn 84/450/EEG betref­
fende misleidende reclame werden bij twee arresten 
van 16 november en 6 december 1989 België respec­
tievelijk Griekenland veroordeeld omdat zij deze 
richtlijnen niet in hun nationale recht hebben getrans­
poneerd. Voor hetzelfde feit werd een beroep tegen 
Italië aanhangig gemaakt. 
— Met betrekking tot Richtlijn 85/577/EEG betref­
fende buiten verkoopruimten gesloten overeen­
komsten heeft de Commissie weliswaar de inbreuk­
procedures tegen Frankrijk, Ierland en Nederland 
kunnen seponeren, maar dit geldt niet voor België, 
Griekenland en Italië, waar de stand van de verwer­
king in het nationale recht als onbevredigend moet 
worden beschouwd. 
134. Bij de Commissie blijven klachten binnenkomen 
over de toepassing door de Lid-Staten van het Gemeen­
schapsrecht op het gebied van de bescherming van de 
consument. Naast gevallen waarin het gaat om het niet 
transponeren of onjuist transponeren in het nationale 
recht zelf, heeft een groot aantal klachten betrekking op 
de verkeerde toepassing (interpretatie) in een bepaald ge­
val, met name in procedures voor de nationale rechters. 
De behandeling van dit soort klachten door de diensten 
van de Commissie lijkt vaak langzaam en moeilijk te ver­
lopen; door het ingewikkelde karakter van de op com­
munautair niveau te volgen procedures kan niet altijd het 
gewenste resultaat worden bereikt. Het zou dan ook ge­
wenst zijn wanneer particulieren trachten meer gebruik 
te maken van de hun door het nationale recht geboden 
beroepsprocedures en dat de nationale rechterlijke in­
stanties een ruim gebruik maken van de hun door artikel 
177 van het EEG-Verdrag geboden mogelijkheid om 
zich met een prejudiciële vraag tot het Hof van Justitie 
te wenden. Deze weg blijkt steeds belangrijker te worden 
voor de verzekering van een concretere harmonisatie op 
gebieden waar reeds communautaire regelingen van toe­
passing zijn. 
B. OVERIGE VRAAGSTUKKEN 
1. STATISTIEK 
135. Op het gebied van de statistiek heeft een 
Lid-Staat de verplichting om op gezette tijden cijferma­
tige gegevens te verstrekken met betrekking tot een be­
paald gebied en volgens dringend voorgeschreven moda­
liteiten. 
136. Het specifieke karakter van de inbreuken op dit 
gebied houdt verband met het feit dat voor verplichtin­
gen die op gezette tijden moeten worden nagekomen, de 
juiste toepassing nooit definitief verworven is. In het al­
gemeen hebben de inbreuken die hier weinig talrijk zijn 
veelal betrekking op de termijn voor het verschaffen van 
de vereiste gegevens. 
Nr. C 232/24 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
137. Het dossier waarvan in het voorgaande verslag 
gewag werd gemaakt werd door de betrokken Lid-Staat 
nog steeds niet geregulariseerd. Het gaat hierbij om 
Italië, dat de uit Richtlijn 78/546/EEG betreffende het 
goederenvervoer over de weg voortvloeiende verplichtin­
gen niet is nagekomen. Er werd dan ook een nieuwe 
procedure ingeleid wegens de niet-uitvoering van een ar­
rest van het Hof. Aangezien deze Lid-Staat de nalatig­
heid die hem wordt verweten nog steeds niet heeft ge­
corrigeerd, was de Commissie genoodzaakt zich tot het 
Hof van Justitie te wenden (zaak 266/89). De Commis­
sie heeft voorts, in de loop van 1989, met betrekking tot 
Italië drie andere gevallen onderzocht die zich bevinden 
in de fase van het met redenen omkleed advies. Het gaat 
om inbreuken op het gebied van de Landbouwstatistiek. 
2. PERSONEEL VAN DE GEMEENSCHAPPEN 
138. Met betrekking tot de overdracht van pensioen­
rechten heeft Nederland, dat zijn wetgeving had aange­
past om de overdracht mogelijk te maken, de Commissie 
de overdraagbare bedragen meegedeeld. Aangezien de 
berekening van deze bedragen niet de instemming kon 
verkrijgen van de Commissie, werd in juli 1989 een 
nieuwe inbreukprocedure ingeleid. 
139. Wat België betreft, onderzoekt de Commissie 
momenteel een nieuw voorontwerp van wet ter zake. De 
onderhandelingen die zouden moeten volgen, zouden 
het mogelijk kunnen maken dat er met België een 
akkoord tot stand komt. 
140. Wat de cumulatie van gezinstoelagen betreft zet 
de Commissie haar besprekingen met de Duitse autori­
teiten over de uitvoering van het arrest van het Hof van 
Justitie van 7 mei 1987 over met name de door de 
Bondsrepubliek Duitsland terug te betalen bedragen 
voort. 
141. Ter zake van de sociale zekerheid heeft de 
Commissie een tot Frankrijk gericht, met redenen om­
kleed advies uitgebracht wegens de heffing door dit land 
van premies voor de ziekteverzekering op het nationale 
pensioen van een gepensioneerde ambtenaar van de 
Gemeenschappen. 
142. De procedure tegen Portugal in verband met de 
moeilijkheden bij de belastingvrije invoer in Portugal van 
voertuigen van gewezen ambtenaren of andere perso­
neelsleden van de Commissie werd, ingevolge wijzigin­
gen die ter zake in de Portugese wetgeving werden aan­
gebracht, geseponeerd. Een tegen Denemarken op de­
zelfde gronden ingeleide procedure was aan het einde 
van het verslagjaar nog in behandeling. 
143. In december 1989 zond de Commissie een met 
redenen omkleed advies aan de Belgische autoriteiten 
naar aanleiding van hun weigering om een te Luxemburg 
gevestigde ambtenaar van de Europese Gemeenschappen 
van Belgische nationaliteit tijdelijk de mogelijkheid te ge­
ven om van zijn in België aangekochte voertuig gebruik 
te maken zonder daarover belastingen te moeten betalen. 3. BUDGETTAIRE VRAAGSTUKKEN 
144. Ingevolge het arrest van het Hof van Justitie in 
zaak 68/88 heeft Griekenland de landbouwheffingen als­
ook de achterstallige intresten die verschuldigd waren op 
uit een derde land ingevoerde hoeveelheden maïs, aan de 
Commissie betaald. De Commissie verzocht het Hof van 
Justitie Nederland in zaak 96/89 te veroordelen tot beta­
ling van de landbouwheffingen (alsook van de achterstal­
lige intresten) die te weinig werden geheven bij het in het 
vrije verkeer brengen, met een preferentiële heffing van 
6 °/o, van hoeveelheden uit een derde land ingevoerde 
maniok, die niet vergezeld gingen van een uitvoer-
certificaat. 
145. Ten einde de betaling te verkrijgen van eigen 
middelen uit de BTW (alsook van de intresten wegens te 
late betaling) die ingevolge inbreuken op Richtlijn 
77/388/EEG en op de gewijzigde Verordening (EEG) 
nr. 2892/77 niet werden overgemaakt, heeft de Commis­
sie met redenen omklede adviezen uitgebracht aan 
Frankrijk, Ierland en het Verenigd Koninkrijk, terwijl zij 
anderzijds bij het Hof van Justitie procedures heeft aan­
gespannen tegen Duitsland en Frankrijk. De Commissie 
heeft dienaangaande twee inbreukprocedures kunnen se­
poneren, aangezien de betrokken Lid-Staten (Ierland en 
Italië) de betreffende eigen middelen alsook de wegens 
te late betaling verschuldigde intresten hebben 
overgemaakt. 
146. Wat betreft de intresten in geval van laattijdige 
overmaking van de eigen middelen, heeft de Commissie 
zich met betrekking tot twee gevallen van inbreuk (za­
ken 239/89 en 270/89) tot het Hof van Justitie gewend. 
De twee gevallen hebben betrekking op Italië, dat inmid­
dels de bedoelde bedragen heeft voldaan, waardoor de 
twee zaken kunnen worden geseponeerd. 
147. Voorts heeft het Hof van Justitie een arrest ge­
wezen met betrekking tot een ander geval van laattijdig 
overmaken van eigen middelen, veroorzaakt door het 
foutief boeken van douanerechten. Dit geval heeft even­
eens betrekking op Italië, dat nog geen gevolg heeft 
gegeven aan dit arrest (zaak 54/87). 
148. Tenslotte heeft de Commissie een inbreukproce­
dure kunnen seponeren met betrekking tot een geval van 
laattijdige betaling van douanerechten (over termijnen 
gespreide aflossing) door Italië naar aanleiding van een 
door het Hof van Justitie gewezen arrest (zaak 373/88) 
en de eruit voortvloeiende betaling. 
4. MILIEU 
149. In 1989 heeft de tendens van een steeds grotere 
milieubewustwording zich in de meeste Lid-Staten voort­
gezet, een tendens die nog werd verscherpt door de 
Europese verkiezingen. De burgers hebben terzelfder tijd 
vastgesteld dat de toepassing van het milieurecht, daarbij 
inbegrepen het Gemeenschapsrecht op milieugebied, veel 
te wensen overliet. Dit verklaart het toenemende aantal 
tot de Commissie gerichte klachten: 35 in 1985 en 190 in 
1988 (de klachten uit de consumentenhoek niet meegere­
kend). Vergeleken met 1988 zijn deze klachten in 1989 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/25 
meer dan verdubbeld (465). Ook het aantal ambtshalve 
vastgestelde gevallen nam toe. 
150. De meeste klachten hebben betrekking op de on­
toereikende toepassing van het bestaande recht. Veelal is 
het constateren van de feiten vrij gemakkelijk. Toch 
doen zich steeds meer gevallen voor waarin een bezoek 
ter plaatse, een analyse door een onafhankelijk laborato­
rium of ook wel het meten van de verontreiniging nuttig 
zou kunnen zijn. Nu moet echter het bezoek ter plaatse 
noodzakelijkerwijze beperkt blijven tot uitzonderlijke 
gevallen, omdat er niet voldoende personeel beschikbaar 
is en de Commissie niet over mobiele meetstations be­
schikt om zelf de verontreiniging van het milieu te meten 
of de stalen te analyseren. 
151. Het Europese Parlement heeft in 1988 drie reso­
luties goedgekeurd betreffende de controle op de toepas­
sing van het milieurecht in de sectoren water ('), lucht (2) 
en natuur (3). In 1989 is de Commissie begonnen met 
gevolg te geven aan deze resoluties. 
152. Het Hof van Justitie heeft in de loop van het jaar 
een verzoek in kort geding van de Commissie verwor­
pen, gericht op de voorlopige stopzetting van de werk­
zaamheden tot aanleg van een dijk in een woongebied 
van vogels. Het Hof stelde dat de Commissie de urgentie 
van de gevraagde beslissing niet had aangetoond, aange­
zien de werkzaamheden, die reeds vrij ver gevorderd 
zijn, pas in 1990/1991 zouden moeten worden voortge­
zet. Het ging bij deze uitspraak om de eerste milieuzaak 
waarin de Commissie het Hof om een beslissing in kort 
geding had verzocht. Het Hof zal zich waarschijnlijk in 
1990 over de zaak ten gronde uitspreken. 
153. Wat betreft de uitvoering van de arresten van het 
Hof, valt op te merken dat uit de in 1987/1988 op het 
gebied van de vogelbescherming tegen Duitsland, Neder­
land, Italië, België' en Frankrijk uitgesproken arresten 
niet de nodige consequenties zijn getrokken. Daar komt 
bij dat België, dat in 1988 ten tweeden male door het 
Hof was veroordeeld wegens het niet volledig ten uitvoer 
leggen van de richtlijnen inzake afvalstoffen, nog steeds 
niet alle nodige maatregelen heeft genomen. De 
Commissie heeft derhalve ter vergadering van de Raad 
de houding van België gewraakt. 
154. Evenals in de voorgaande jaren vertoont de om­
zetting van de richtlijnen op milieugebied in de meeste 
Lid-Staten een zekere vertraging. Niettemin stelt de 
(') PB nr. C 94 van 1988, blz. 155. 
(2) PB nr. C 94 van 1988, blz. 151. 
O PB nr. C 290 van 1988, blz. 137. Commissie vast dat Nederland zijn intern besluitvor­
mingsproces aanzienlijk heeft versneld en de communau­
taire richtlijnen binnen de opgelegde termijnen heeft 
goedgekeurd. De Commissie herinnert eraan dat niet-
toepassing van een communautaire richtlijn die terug­
dringing voorschrijft van de vervuilende emissies, econo­
misch gezien de betreffende sectoren bevoordeelt. 
155. Het slechts gedeeltelijk conform zijn van de na­
tionale wetgeving met de Gemeenschapsbepalingen op 
milieugebied blijft voor problemen zorgen in zoverre de 
Lid-Staten zich weloverwogen niet conformeren aan de 
milieurichtlijnen, ten einde met name saneringsmaatrege­
len te omzeilen. In dat soort gevallen hecht de Commis­
sie er een bijzonder belang aan dat de inbreukprocedure 
wordt aangespannen. 
156. Diverse Lid-Staten hebben gebruik gemaakt van 
de bepalingen van de richtlijn inzake drinkwater, op 
grond waarvan in bepaalde bijzondere gevallen afwijkin­
gen mogelijk zijn. Deze richtlijn, die in 1980 werd goed­
gekeurd en in 1982 in werking trad, gaf de Lid-Staten 
een extra termijn tot 1985 om hun drinkwater in over­
eenstemming te brengen met de communautaire voor­
schriften. Niettemin moet worden vastgesteld dat eind 
1989 de meeste Lid-Staten dit doel nog niet hebben be­
reikt en dat de saneringsmaatregelen niet kordaat genoeg 
worden genomen. 
157. Ook in 1989 hield de Commissie zich hoofdza­
kelijk bezig met het toezicht op de daadwerkelijke toe­
passing van de communautaire voorschriften op milieu­
gebied. Voor de in het vorige verslag gesignaleerde 
moeilijkheid in verband met de opstelling en tenuitvoer­
legging van saneringsplannen of -programma's kon nog 
geen oplossing worden gevonden. Een aantal Lid-Staten 
lijkt niet te weten dat zij rechtens verplicht zijn om 
dergelijke programma's op te stellen. 
158. Wat betreft de richtlijnen, valt op te merken dat 
de meeste tot de Commissie gerichte klachten betrekking 
hadden op de kwaliteit van het drinkwater (Richtlijn 
80/778/EEG), de milieu-effectbeoordeling van bepaalde 
overheids- en particuliere projecten (Richtlijn 
85/337/EEG) en het behoud van de vogelstand 
(Richtlijn 79/409/EEG). 
159. Uit de klachten met betrekking tot met name de 
eerste twee richtlijnen blijkt dat de burgers beseffen dat 
hun milieu op het spel staat en dat hun individuele activi­
teit ertoe kan bijdragen het te beschermen, in stand te 
houden en de kwaliteit ervan te verbeteren. Deze bewust­
wording, die eveneens naar voren kwam bij de Europese 
verkiezingen, is een bemoedigend teken dat aan de dis­
cussies over milieubescherming in de Gemeenschap door 
brede lagen van de bevolking wordt deelgenomen. 
Nr. C 232/26 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9.90 
5. CONCURRENTIE 
160. Op het gebied van de aanpassing van de natio­
nale monopolies van commerciële aard was de actie van 
de Commissie in hoofdzaak gericht op de volgende 
aspecten. 
161. Aardoliemonopolies: 
— Met betrekking tot het Griekse aardoliemonopolie 
heeft de Commissie, naast het in punt 160 van het 
vorige verslag aangehaalde inbreukaspect, de in­
breukprocedure voortgezet ten aanzien van de voor­
schriften op het gebied van de verlichte opslag, en 
wel omdat wet 1769/88 werd beschouwd als discri­
minerend ten aanzien van ingevoerde produkten en 
dus onverenigbaar met de artikelen 30 en 37 van het 
EEG-Verdrag. 
— De Commissie heeft ook besloten de inbreukproce­
dure ten aanzien van Portugal, voor niet-aanpassing 
van zijn aardoliemonopolie uit hoofde van artikel 208 
van de Toetredingsakte, voort te zetten. Andere be­
twiste aspecten betreffen het beheer van de contin­
genten (in strijd met artikel 30 van het EEG-Ver­
drag) alsook de op aardolieprodukten toegepaste re­
geling inzake prijzen en belastingen, die niet in over­
eenstemming is met artikel 95 van het EEG-Verdrag. 
— Met betrekking tot het Spaanse aardoliemonopolie, 
ten aanzien waarvan de Spaanse Regering zich ertoe 
heeft verbonden zich aan het met redenen omkleed 
advies te conformeren, heeft de Commissie kunnen 
vaststellen dat ondertussen werkelijk een aantal posi­
tieve ontwikkelingen heeft plaatsgevonden. 
162. Overige monopolies: 
De Commissie ziet met aandacht toe op de aan de gang 
zijnde ontwikkeling van het parallelle netwerk van benzi­
nestations. Dit moet uitsluitend van geïmporteerde pro­
dukten worden voorzien en het mogelijk maken dat van 
het monopolie onafhankelijke handelaren onder objec­
tieve en niet discriminerende voorwaarden tot de klein-
handelsmarkt van autobrandstoffen toegang hebben: 
— Na de Portugese Regering te hebben aangemaand 
haar opmerkingen in verband met de niet-aanpassing 
van haar monopolie op het gebied van sterke drank 
voor te leggen, heeft de Commissie besloten ook in 
dit geval een met redenen omkleed advies uit te bren­
gen. 
— De Commissie heeft besloten de inbreukprocedure 
met betrekking tot het Franse monopolie van kali-
mest te seponeren omdat de Franse Regering onder­
tussen de in het Franse publikatieblad van 29 novem­
ber 1988 gepubliceerde maatregelen heeft genomen. 
— Tenslotte heeft de Commissie besloten de inbreuk­
procedure met betrekking tot het Spaanse monopolie 
op het gebied van tabaksprodukten te beëindigen. Uit 
de opmerkingen die haar door de Spaanse Regering 
werden bevestigd, heeft de Commissie tenslotte afge­
leid dat de basisregeling die de Spaanse Regering tot 
dan toe had afgekondigd, reeds een reglementair ka­
der vormt dat volstaat om tijdens de overgangspe­
riode de vrije afzet te garanderen van produkten die 
in het kader van de contingenten uit de andere 
Lid-Staten zijn ingevoerd, en dat de Spaanse Rege­ring niet genoodzaakt is aanvullende toepassingsbe­
palingen vast te stellen. 
163. Met betrekking tot openbare bedrijven in de zin 
van artikel 90 van het EEG-Verdrag verdienen de vol­
gende gevallen te worden vermeld: 
— Met betrekking tot Richtlijn 88/301/EEG van de 
Commissievan 16 mei 1988 betreffende de mededing­
ing op de markten van telecommunicatie-eindappara-
tuur (') heeft de Commissie na toetsing van de desbe­
treffende wetgeving van de Lid-Staten aan de richt­
lijn besloten inbreukprocedures in te leiden tegen 
verschillende Lid-Staten (Duitsland, België, 
Denemarken, Spanje en Ierland). 
— Met betrekking tot de in het vorige verslag aange­
haalde verzekeringsregeling in Griekenland van 
openbare bezittingen en van door Griekse openbare 
banken verleende kredieten heeft de Commissie ge­
oordeeld dat Griekenland zijn verplichtingen uit 
hoofde van artikel 171 van het EEG-Verdrag werke­
lijk niet is nagekomen, en is zij daarom overgegaan 
tot het inleiden van een nieuwe inbreukprocedure die 
werd vervolgd met de toezending aan Griekenland 
van een met redenen omkleed advies. 
6. LANDBOUWBELEID 
164. De inbreuken op de specifieke maatregelen voor 
de ordening van de markten, waarmee de in artikel 39 
van het EEG-Verdrag neergelegde doelstellingen moeten 
worden nagestreefd, betreffen of wel de vertraging bij de 
toepassing van de communautaire wetgeving (die naar 
haar aard op korte termijn toepassing moet vinden om 
het door de communautaire wetgeving gewenste effect te 
sorteren) of wel de onjuiste toepassing van de 
communautaire voorschriften zelf. 
165. De Commissie was genoopt de in artikel 169 van 
het EEG-Verdrag bedoelde procedure in te leiden met 
betrekking tot de achterstand, vastgesteld bij de tenuit­
voerlegging door Denemarken van de steunregeling voor 
het uit produktie nemen van landbouwgrond, bij het 
aanleggen van een geautomatiseerd bestand van gegevens 
over de olijventeelt in Italië en in Griekenland, alsmede 
bij het stellen van sancties in geval van inbreuken op de 
produktiesteunregeling voor olijfolie in Frankrijk. 
166. In dit verband moet erop worden gewezen dat 
Italië ingevolge het optreden van de Commissie uiteinde­
lijk de maatregelen heeft genomen die nodig zijn voor de 
toepassing van de regeling van de superheffing voor 
melk. 
167. De onjuiste toepassing van communautaire voor­
schriften had in het verslagjaar een nadelige invloed op 
de werking van de marktordeningen: 
— in de sectoren granen en olijfolie in Griekenland, 
door staatsinmenging en het communautaire prijsni­
veau dan wel met betrekking tot de afname van 
graan dat niet aan de in de communautaire voor­
schriften vastgestelde criteria voldoet, en in de sector 
rundvlees, door de bevoorrading met interventierund­
vlees van de sociale instellingen te reserveren voor de 
Unie van veeteeltcoöperaties (Ktinotrofiki); 
(') PB nr. L 131 van 27. 5. 1988, blz. 73. 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/27 
— in de sector groenten en fruit, olijfolie, pluimveeteelt 
en varkensvlees in Italië, doordat controles op de in­
achtneming van de kwaliteitsnormen voor groenten 
en fruit bleven ontbreken, door de discriminatie ten 
nadele van niet bij coöperaties aangesloten olijfolie­
producenten en door de toekenning van ongeoor­
loofde steun in de sectoren varkensvlees en pluimvee­
teelt. Verder moet erop worden gewezen dat de 
Italiaanse autoriteiten de bepalingen hebben inge­
trokken die de invoer van boterconcentraat 
belemmerden; 
— in de wijnsector in Duitsland, doordat geen nationale 
sancties werden gesteld in geval van niet-nakoming 
van de verplichting om wijn voor verplichte distillatie 
te leveren, door het verbod van gerectificeerde ge­
concentreerde druivemost bij de bereiding van land-
wijnen en v.q.p.r.d., en tenslotte door de onrechtma­
tige verhoging van het natuurlijke alcoholgehalte van 
Moezelwijnen. Deze beide laatste maatregelen wer­
den evenwel ingetrokken door de nieuwe Duitse 
wijnwet van 30 juni 1989; 
— in de wijnsector in Portugal, door de onjuiste toepas­
sing van de communautaire premieregeling voor het 
rooien van wijnstokken (b.v. aanvullende voorwaar­
den waarin door deze regeling niet is voorzien). Er 
zij op gewezen dat de Portugese autoriteiten zich in 
de loop van 1989 hebben geconformeerd; 
— de sectoren melk en zuivelprodukten, door niet-in-
ning van de superheffing (België, Duitsland, Italië en 
Luxemburg) en in Frankrijk door de toekenning van 
een afzonderlijke hoeveelheid waarvan het niveau 
niet in overeenstemming was met het recht van de 
door rampen in 1983 (referentiejaar) getroffen pro­
ducenten op de volledige inaanmerkingneming van 
hun normale produktie van 1981 of 1982. In 1989 
zouden voor dergelijke getroffen producenten nog 
altijd geen afzonderlijke hoeveelheden gelden waarop 
zij recht hebben. 
168. Op harmonisatiegebied zijn de volgende sectoren 
in het geding: sanitaire sector, zaai- en plantgoed, dier­
voeders en diergeneeskundige sector. 
169. In 1989 heeft de Commissie wegens het niet me­
dedelen van de nationale maatregelen voor de tenuit­
voerlegging van de richtlijnen op de hierboven genoemde 
gebieden 90 nieuwe inbreukprocedures op grond van 
artikel 169 van het EEG-Verdrag ingeleid. 
170. Ofschoon het aantal ingeleide procedures na de 
aanzienlijke stijging in 1988 gelijk is gebleven, daalde in 
1989 het aantal richtlijnen die het voorwerp uitmaakten 
van een met redenen omkleed advies (27 in 1989). Het 
Hof werd in 1989 voor vijf landbouwrichtlijnen 
geadieerd. 171. Wat betreft de uitvoering door de Lid-Staten van 
de door het Hof van Justitie wegens het niet verwerken 
van landbouwrichtlijnen in het nationale recht gewezen 
arresten, moet erop worden gewezen dat de Commissie 
drie met redenen omklede adviezen heeft uitgebracht ten 
aanzien van Italië, dat heeft nagelaten de voor de uitvoe­
ring van de drie arresten van het Hof noodzakelijke 
maatregelen te nemen. 
172. Voor de karakteristieke trekken van de inbreu­
ken door de Lid-Staten blijven de meeste in de vorige 
verslagen gemaakte opmerkingen van kracht. Aangezien 
zich in het verslagjaar geen opvallende nieuwe ontwikke­
lingen hebben voorgedaan, behoeven deze hier niet te 
worden herhaald. 
173. In haar laatste verslag heeft de Commissie gewe­
zen op het zorgwekkende feit dat Italië geen uitvoering 
heeft gegeven aan het arrest van het Hof van Justitie van 
12 februari 1987 in zaak 69/86, waarbij het Hof Italië 
overeenkomstig artikel 171 van het EEG-Verdrag ver­
oordeelde omdat deze Lid-Staat zich niet had gevoegd 
naar het op 15 november 1983 gewezen arrest in zaak 
322/82 betreffende de niet-inachtneming door Italië van 
de bepalingen inzake de kwaliteitscontrole op groenten 
en fruit. Deze opmerking blijft gelden omdat Italië zich, 
ondanks de talrijke interventies van de Commissie, nog 
steeds niet heeft gevoegd naar het dubbele vonnis van 
het Hof van Justitie. De Commissie is gedwongen een 
dergelijke houding aan de kaak te stellen, die de goede 
werking van de Gemeenschap, die op de eerbiediging 
van het recht gebaseerd is, schaadt. 
7. VISSERIJBELEID 
174. Op het gebied van de instandhouding en het be­
heer van de visbestanden heeft de Commissie in 1989 de 
inbreukprocedure voortgezet tegen de Lid-Staten die de 
communautaire regeling ter zake onvoldoende toepassen 
of onvoldoende toezien op de naleving daarvan door 
hun vissers. 
175. De overschrijding van de vangstquota's is een 
van de gebieden waaraan de Commissie constant zeer 
bijzondere aandacht heeft besteed. In dit verband kon 
een tegen België ingeleide procedure (overbevissing 
1986) worden geseponeerd omdat de betrokken natio­
nale autoriteiten zich hadden geconformeerd aan het met 
redenen omklede advies van de Commissie. Met redenen 
omklede adviezen lopen tegen Nederland (overbevissing 
1987) en het Verenigd Koninkrijk (overbevissing 1987). 
Bovendien moesten de in 1985 en 1986 geconstateerde 
gevallen van overbevissing door Frankrijk bij het Hof 
aanhangig worden gemaakt. Verder heeft de Commissie 
besloten aan het Hof het dossier voor te leggen van de 
gevallen van overbevissing door het Verenigd Koninkrijk 
die in 1985 en 1986 werden geconstateerd. In de zaak 
die door de Commissie bij het Hof in 1987 tegen 
Nederland (overbevissing 1983, 1984 en 1985) aanhangig 
werd gemaakt, werd uitspraak gedaan op 5 oktober 1989 
(zaak 290/87) en in de zaak die tegen Frankrijk aanhan­
gig werd gemaakt (overbevissing 1985) werd op 20 maart 
1989 arrest gewezen (zaak 62/89). 
Nr. C 232/28 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
176. In 1989 werd beroep ingesteld tegen de Ierse 
wetgeving, die de verlening van visserijvergunningen af­
hankelijk stelt van het bezit van de nationaliteit (zaak 
93/89), alsook de Britse wetgeving, die een nationali-
teitsvoorwaarde oplegt voor de toekenning van de vlag 
aan vissersvaartuigen (zaak 246/89). Bij beschikking van 
10 oktober 1989 heeft het Hof van Justitie het Verenigd 
Koninkrijk bij wijze van voorlopige maatregel gelast de 
toepassing van de nationaliteitsvoorwaarde op te heffen 
met betrekking tot de registratie van de schepen die on­
der Britse vlag visten aan de vooravond van de toepas­
sing van de betrokken wetgeving. Prejudiciële vragen 
met betrekking op hetzelfde onderwerp werden door na­
tionale rechtbanken aan het Hof gesteld (zaken 213/89 
en 221/89). Voorts was de Commissie genoopt aan het 
Hof het dossier voor te leggen inzake de Britse wetge­
ving op grond waarvan voor visserijvergunningen met 
name eisen worden gesteld in verband met de nationali­
teit en de woonplaats van de bemanningsleden (zaak 
279/89). Bovendien heeft de Commissie een beroep te­
gen Ierland (zaak 280/89) ingesteld in verband met de 
bepalingen die Britse vissersvaartuigen uit de Ierse wate­
ren uitsluiten als zij niet in het bezit zijn van een visserij-
vergunning waarvoor de voorwaarden gelden die in zaak 
279/89 aan de kaak werden gesteld. 
177. Soortgelijke wettelijke maatregelen waarbij na-
tionaliteits- en woonplaatsvoorwaarden worden opgelegd 
voor de verlening van vergunning en/of vlag voor vis­
sersvaartuigen, maken trouwens het voorwerp uit van 
procedures uit hoofde van artikel 169 van het EEG-Ver­
drag die in 1989 tegen alle betrokken Lid-Staten werden 
ingeleid. 
178. Daarenboven heeft de Commissie in het Publika­
tieblad van de Europese Gemeenschappen nr. C 224 van 
31 augustus 1989 een mededeling gepubliceerd waarin 
een communautair referentiekader wordt vastgesteld 
voor de toegang tot de vangstquota waarvan de toepas­
sing door de Lid-Staten facultatief is, waarbij de richt­
snoeren en de grenzen worden vastgesteld die het moge­
lijk zullen maken met volledige eerbiediging van het Ge­
meenschapsrecht bij het beheer van de vangstquota de 
grondbeginselen van het Verdrag en de doelstellingen 
van het gemeenschappelijk visserijbeleid met elkaar in 
overeenstemming te brengen. 
179. Voorts vergewist de Commissie zich van de eer­
biediging door de Lid-Staten van de procedures voor het 
toezicht op de visserijactiviteiten op zee en aan de wal 
die door de communautaire voorschriften zijn 
vastgesteld: 
— Wat dit betreft, is de zaak die door de Commissie in 
1988 aan het Hof tegen Frankrijk werd voorgelegd 
(zaak 64/88), nog steeds aanhangig. 
— Een met redenen omkleed advies betreffende niet-na-
koming van de verplichting tot samenwerking op het 
gebied van inbreuken en controle ten aanzien van de 
aan land gebrachte hoeveelheden vis werd ter kennis 
gebracht van de Spaanse autoriteiten. — Een ander dossier betreffende Spanje, waarin de niet-
nakoming werd vastgesteld van de verplichting tot re­
gistratie van de vangsten die onderworpen zijn aan 
TAC of quota in de ICES-sectoren buiten de visserij-
zone van de Gemeenschap, werd voor het Hof ge­
bracht. 
180. Daarentegen moet erop worden gewezen dat een 
dossier betreffende Portugal inzake de nakoming van de 
verplichting tot controle en inspectie aan de wal van vis­
serijactiviteiten werd geseponeerd, en wel omdat een in­
spectie aantoonde dat de situatie geleidelijk verbeterde 
en de Portugese autoriteiten zich aanzienlijke inspan­
ningen getroostten om de inbreuk recht te zetten. 
181. In het kader van de gemeenschappelijke ordening 
der markten moesten geen nieuwe procedures worden 
ingeleid. De zaken betreffende Italië, Ierland en 
Griekenland zijn nog steeds in behandeling bij het Hof. 
182. De zaak die in 1987 door Nederland aan het 
Hof van Justitie werd voorgelegd met het oog op de ver­
nietiging van Beschikking 87/368/EEG van de 
Commissie werd verworpen (zaak 262/87). Door zijn ar­
rest van 2 februari 1989 bevestigde het Hof de uitge­
breide mogelijkheden van de Commissie om melding te 
maken van inbreuken van de Lid-Staten op visserijgebied 
tijdens de goedkeuring van de rekeningen door het 
EOGFL. 
183. Tenslotte streefde de Commissie er, met het oog 
op de samenhang van het Gemeenschapsbeleid, evenals 
in het verleden naar de voorafgaande mededeling van de 
nationale visserijmaatregelen in de vereiste vormen en 
binnen de voorgeschreven termijnen te ontvangen. In dit 
verband maakte de Commissie bij het Hof een zaak aan­
hangig betreffende de uitbreiding van de territoriale wa­
teren van het Verenigd Koninkrijk, die beperkingen 
meebrengt van de bijzondere rechten van vissers uit an­
dere Lid-Staten die bekrachtigd zijn in de Toetredings­
akte en in Basisverordening (EEG) nr. 170/83 van de 
Raad (zaak 146/89). 
8. VERVOERBELEID 
184. De situatie blijft ongewijzigd wat betreft de niet-
uitvoering van de arresten van het Hof van Justitie tegen 
Italië wegens niet-omzetting van de richtlijnen inzake de 
toegang tot het beroep van ondernemer van goederen­
vervoer en personenvervoer en inzake de onderlinge er­
kenning van diploma's van ondernemer van vervoer over 
de weg. Medio november werden op verzoek van de 
Commissie door de heer Van Miert bij de Italiaanse 
Regering politieke stappen ondernomen in een poging de 
betrokken dossiers te deblokkeren. 
185. Wat de momenteel bij het Hof lopende procedu­
res tegen Griekenland in verband met de niet-omzetting 
van dezelfde drie richtlijnen betreft, mag men echter ho­
pen dat zij in een nabije toekomst worden afgesloten. 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/29 
Griekenland heeft immers nationale uitvoeringsmaatre­
gelen medegedeeld die bedoeld zijn om aan zijn ver­
plichtingen te voldoen en die momenteel bij de 
Commissie worden bestudeerd. 
186. Het arrest van het Hof van 24 mei 1988, waar­
door België wegens niet-omzetting van Richtlijn 
82/714/EEG betreffende de technische voorschriften 
voor schepen werd veroordeeld, is nog steeds niet uitge­
voerd. De Commissie zet de inbreukprocedure tegen 
België voort. 
187. Het Verenigd Koninkrijk heeft aan de Commis­
sie een herzien ontwerp ter wijziging van de „Air Navi-
gation Order" voorgelegd, dat erop is gericht de bepa­
lingen van de Richtlijnen 83/416/EEG en 86/216/EEG 
op het gebied van interregionaal luchtvervoer ten uitvoer 
te leggen. 
188. Een van de maatregelen vermeld in het Witboek 
betreffende de liberalisatie van het luchtvervoer is Richt­
lijn 87/601/EEG van de Raad betreffende de tarieven 
voor geregelde luchtdiensten tussen de Lid-Staten, waar­
van de bepalingen vóór 31 december 1987 in het natio­
nale recht van de Lid-Staten verwerkt moesten zijn. Wat 
de toepassing daarvan betreft, evolueerde de toestand in 
1989 duidelijk: zes Lid-Staten passen die volledig toe en 
vier andere hebben reeds ontwerpen voorgelegd aan de 
Commissie, die een gunstig advies heeft uitgebracht. De 
Commissie zet haar inspanningen voort om te bereiken 
dat de richtlijn in 1990 in alle Lid-Staten wordt 
toegepast. 
189. Ondanks de inspanningen van de Commissie 
hebben Italië en Frankrijk nog altijd niet de nationale 
wetgeving vastgesteld die nodig is om zich volledig aan 
te passen aan de gemeenschappelijke regels inzake de 
huur van voertuigen voor het vervoer van goederen. De 
Commissie heeft einde 1989 besloten bij het Hof van 
Justitie een beroep tegen Italië aanhangig te maken, welk 
land in het geheel geen maatregelen heeft genomen voor 
de transpositie van de betrokken richtlijn. Tevens heeft 
de Commissie aan de Franse Regering een met redenen 
omkleed advies uitgebracht, omdat dit land bepaalde 
door deze richtlijn voorgeschreven maatregelen niet toe­
past. De regels inzake machtiging voor goederenvervoer, 
genoemd in Richtlijn 85/505/EEG (samenstellen van 
voertuigen), zijn daarentegen wel sinds 1989 van toepas­
sing in alle Lid-Staten. Hetzelfde geldt voor Richtlijn 
86/364/EEG betreffende de gewichten en afmetingen 
van bepaalde wegvoertuigen. 
190. De meeste Lid-Staten die vallen onder de richt­
lijn inzake de toegang tot het beroep van ondernemer 
van goederenvervoer over het water, hebben nog niet de 
maatregelen genomen die nodig zijn om zich daarnaar te 
schikken, ofschoon deze uiterlijk op 30 juni 1988 zou­den moeten zijn uitgevoerd. Een andere situatie doet 
zich voor ten aanzien van Richtlijn 88/599/EEG tot 
vaststelling van de minimumvoorwaarden voor het toe­
zicht op de juiste en eenvormige toepassing van de ver­
ordeningen „sociale regels" en „tachograaf", waarvan 
het bepaalde uiterlijk 1 januari 1989 door de Lid-Staten 
in hun nationale wetgeving moest zijn verwerkt. Zeven 
Lid-Staten passen deze reeds toe (waarvan één gedeelte­
lijk), terwijl drie andere wetsontwerpen hebben voorbe­
reid. De Commissie blijft actief streven naar de algemene 
toepassing van de betrokken richtlijn. 
191. Zoals verwacht in het vorige verslag, was het 
mogelijk de inbreukprocedure tegen Portugal in verband 
met de preferentiële regeling voor het zeegoederenver-
voer door onder Portugese vlag varende schepen te sepo­
neren. Na een voorbeeldige samenwerking tussen 
Commissie en Portugese administratie hebben de Portu­
gese autoriteiten in februari 1989 een wetsdecreet vastge­
steld tot aanpassing van hun regeling aan Verordening 
(EEG) nr. 4055/86 betreffende het vrij verrichten van 
diensten op het gebied van het zeevervoer. 
192. Een ander met succes afgesloten dossier had be­
trekking op Frankrijk in verband met de weigering van 
deze Lid-Staat de toestemming voor chartervluchten 
door de Belgische maatschappij Sobelair tussen België en 
de Franse Antillen te verlengen, welke weigering gemoti­
veerd was door het feit dat een door de Franse Regering 
vastgestelde grens van 20 % Franse passagiers was over­
schreden. De Franse autoriteiten hebben erkend dat, zo­
dra de toestemming voor chartervluchten op het Franse 
grondgebied is gegeven, de nationale autoriteiten aan de 
concessiehoudende maatschappij geen voorwaarden mo­
gen opleggen die discriminerend zijn in verband met de 
nationaliteit van de vervoerde passagiers. 
9. ENERGIEBELEID 
193. Ondanks de tegen de achtergrond van de vol­
tooiing van de interne markt ondernomen acties van de 
eerbiediging van het mededingingsrecht, verdienen de 
volgende punten vermelding: 
— Na België in juli 1988 voor het Hof van Justitie te 
hebben gedaagd wegens niet-verstrekking van statisti­
sche gegevens betreffende de prijzen van ruwe aard­
olie en aardolieprodukten, had de Commissie een 
procedure voor afstand van instantie ingeleid, waar­
mede de zaak in juli 1988 was afgedaan. In de loop 
van het tweede halfjaar van 1988 staakten de 
Belgische autoriteiten opnieuw de toezending van in­
formatie, zodat de Commissie in maart 1989 besloot 
een nieuwe procedure in te leiden, wat in juli 1989 
gebeurde. 
— Wat de tenuitvoerlegging van de richtlijnen inzake 
het rendement van verwarmingstoestellen betreft, zet 
de Commissie haar vergelijkende beoordeling van de 
nationale uitvoeringsmaatregelen voort. Deze beoor­
deling kon in 1989 niet worden afgerond zoals oor­
spronkelijk was voorzien. In 1990 moet dat wel het 
geval zijn. 
Nr. C 232/30 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
— Wat de richtlijn inzake het gebruik van vervangings­
brandstoffen betreft, is de wetgeving van zeven 
Lid-Staten (Denemarken, Duitsland, Spanje, 
Griekenland, Ierland, Luxemburg en het Verenigd 
Koninkrijk) in overeenstemming met de richtlijn. 
Voor een achtste land (Frankrijk) gaat de Commissie 
na of de omzetting in nationaal recht conform is. 
Ten aanzien van de overige landen zet de Commissie 
het onderzoek van vermoedelijke inbreuken voort. 
10. EXTERNE BETREKKINGEN 
194. Op het gebied van de externe betrekkingen heb­
ben twee van de drie in 1989 aan Griekenland en Neder­
land uitgebrachte met redenen omklede adviezen betrek­
king op de te late mededeling en het niet mededelen van 
ontwerp-samenwerkingsakkoorden met derde landen. 
Voordat de Commissie aan de Lid-Staten een memoran­
dum over dit vraagstuk had toegezonden, waren de ge­
vallen van de niet-nakoming van de uit artikel 113 van 
het EEG-Verdrag en Beschikking 74/393/EEG voort­
vloeiende formule en materiële verplichtingen zeer talrijk 
(zie derde jaarlijkse verslag 1985). Het derde met rede­
nen omklede advies betreft de bestuursrechtelijke maat­
regelen waarmede de Griekse autoriteiten de invoer van 
lucifers van herkomst uit Zweden en Bulgarije hebben 
verhinderd alsmede de weigering van deze autoriteiten 
om de Commissie de op deze maatregelen betrekking 
hebbende administratieve teksten te doen geworden. In 
een ander verband heeft de Commissie in 1989 de in­
breukprocedure tegen Frankrijk wegens belemmering 
van de invoer van meststoffen uit Hongarije kunnen se­poneren. De Commissie hoopt aan de Raad een voorstel 
tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 3420/83 te 
kunnen voorleggen. 
11. BELEID INZAKE ONTWIKKELINGSSAMENWER­
KING 
195. Op dit gebied wordt met de door de Commissie 
op de toepassing van het Gemeenschapsrecht uitgeoe­
fende controle hoofdzakelijk beoogd de eerbiediging 
door de Lid-Staat te verzekeren van de verschillende in 
het kader van het Verdrag van Lomé gesloten protocol­
len en van de communautaire besluiten die het uitvloeisel 
zijn van bepaalde internationale overeenkomsten 
betreffende produkten. 
196. In dit verband is de Commissie bijzondere aan­
dacht blijven besteden aan de problemen in verband met 
de neerlegging van de akte van bekrachtiging van de 
Internationale Cacao-overeenkomst, die door drie 
Lid-Staten unilateraal en niet in samenwerking met de 
Gemeenschap werd verricht. 
197. Tot dusverre werden de tegen Frankrijk, Italië en 
Portugal ingeleide inbreukprocedures geseponeerd, wat 
voor beide laatste landen gebeurde op grond van de door 
de respectieve regeringen verstrekte uitleg. Deze hebben 
zich namelijk achter het standpunt van de Commissie ge­
schaard dat geen enkele Lid-Staat een akte van bekrach­
tiging mag deponeren voordat de Gemeenschap haar 
akte ter zake van de sluiting van de overeenkomst heeft 
gedeponeerd. 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/31 
S •o 
o. 
3 "o 
0 
CQ 
15 
S 
0 
1 
e 
< 1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1' 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 Tf 
2 
hN 
^ 
3 
-
-
« 
~ 
3 
S 
3 
ft 
i\ 
oo 
2 
O 
a 
£ 
NO 
NO 
£ 
s 
fN» 
« Th 
00 
-
-
ON 
-
-
Tf 
2 
s 
l\ 
£ 
£ 
£ 
oo 
£ 
Th 
s 
s 
o 
Th 
ON 
N0 
NO 
NO 
Q ~ 
« 
1 
~ 
o. 
~ 
-
~ 
* 
NO 
NO 
"> 
*• 
"> 
-
o 
Th 
ON 
NO 
ND 
r-v 
S 
2 
NO 
Q o 
•<*• 
~ 
-
o 
-
fS 
1 
ON 
«N 
fS 
<N 
s 
ö 
-
CM 
s 
Th 
ND 
r\ 
NO 
ON 
\0 
NO 
NO 
oo •n 
-
-
oo 
-
oo 
s 
s 
s 
3 
1 
1 
1 
1 
w 00 
2 
00 
00 
Ti-
Th 
s 
00 
ON 
ON 
s 
NO 
ON 
s 
£ 
NO 
s 
NO 
ON 
NO 
ON 
ON 
IR 
NO 
UH c 
oo 
-
fM 
ON 
-
~ 
-
2 
O 
s 
oo 
O 
2 
NO 
£ 
NO 
"<J-
vO 
Tj" 
Th 
£ 
S 
NO 
o 
1-1 
23 JJJ 
2 
<s 
2 
S 
rs| 
2 
Th 
2 
S 
s 
NO 
NO 
s 
s 
2 
o 
r^ 
NO 
g 
NO 
ON 
NO 
NO 
NO 
-NO 
-
o, 
•* 
NO 
-
l 
-
ON 
OO 
o 
2 
NO 
NO 
-
OO 
s 
NO 
<N 
? 
t\ 
<N 
TC 
s 
h-1 « 
-
-
1 
Tj-
<N 
-
-
2 
<N 
-
ON 
-
«O 
^ 
NO 
h^ 
<N 
-
s 
* 
s 
NO 
rs 
z ~ 
^ 
rs. 
NO 
2 
-
r. 
1 
1 
1 
1 
CL, « 
1 
rM 
-
-
Th 
-
CN| 
-
2 
ON 
LO 
-
O 
-
* 
ft 
s 
Tt-
hv 
ON 
s 
o 
rs 
tf 2 NO 
ON 
3 
NO 
-
B 
s 
5! 
$ 
o 
CN| 
ON 
NO 
s 
s? 
2 
r^ 
NO 
NO 
ON 
NO 
ft 
NO 
§ 
2 
ON 
$ 
o 
H 
Tvr 2 
Evolutie van 1985 tot en met 1989 van het aantal aanmaningen, ingedeeld per sector n 
1985 
1986 
1987 
1988 
1989 
Douane-unie en 
indirecte 
belastingen Interne markt en Werkgelegenheid, 
industrie sociale zaken I 
s. 
1 
O 
% 
Vervoer Landbouw Milieuzaken, Andere sectoren Totaal 
consumentenbelan­
gen 
1989 
N <*> Evolutie van 1985 tot en met 1989 van het aantal met redenen omklede adviezen, ingedeeld per sector 
isffl '-v£> 
Douanie-unie en 
indirecte 
belastingen Interne markt en Werkgelegenheid, Vervoer 
industrie sociale zaken Landbouw Milieuzaken, Andere sectoren 
consumentenbelan­
gen Totaal o 
er 
f 
ÉT 
£ 
ê 
O 
% 
n 
Nr 4 
Evolutie van 1985 tot en met 1989 van het aantal beroepen bij het Hof van Justitie, ingedeeld per sector o 
1985 
1986 
1987 
1988 
1989 f 
I 
6ö 
Douanie-unie en Interne markt en Werkgelegenheid, Vervoer 
indirecte industrie sociale zaken 
belastingen Landbouw Milieuzaken, Andere sectoren 
consumentenbelan­
gen Totaal I 
I 
f 
O 
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/35 
eu 
3 (EBJOX 
U38ui]|31SU] 3|3IDUEUI;J 
isuaip aipsipunf 
u32unoj§sg 
3I§J3Ug 
3JOJ1UOD 3j3I3UBUI;J 
(uassi^ 
-J3l(3S3qU3JU9UinSUOD 
U3 naijijAj 
U35j5jnaS§BEJA 
3A3UBJlSIUIUIpV 
§uip->p|iAUUo 
J30AJ3^ 
Avnoqpurq 
U3ipJZ 3JB10OS U3 
piaquaSapSipa^ 
anua-unoucQ 
auisnpui U3 
lijJEUl 3UJ31UI 
U3 3ipSIlUOUOD3 
}pUI|OdsppUB]-[ 
uaSuns^pq aiDajipui 
U3 3IUn-3UBnOQ 
ipusims 
anBDiunuiuioDapjL 
|EEJ3U3§-1BBUB13J33§ rs 
-
ft 
-
vO 
NO 
« 
O 
-
s 
c 
.>^ 
_c 
bh 
c 
'S 
e 
c 
< 
ON -
en 
s 
2 
ON 
-
2 
-o 
3 
e 
o 
c 
c 
-o 
1 o 
2 
« 
-
-
-
3 
NO 
3 
•—> 
c 
> 
o 
X 
-G 
O, 
2 
n s 
-
« 
vO 
ON 
O 
2 
-
O 
« 
c 
.>; 
.5 
Sc 
e 
'S 
e 
c 
< 
ON r\ 
^ 
-
o 
2 
-
ON 
3 
-
'> -o 
3 
S 
o 
c 
c 
-o Th 
-
oo 
-
« 
s 
o 
3 
e 
> 
"o 
_c 
IS 
o. 
o 
m ON 
«N 
~ 
Th 
£ 
(N 
~ 
« 
t\ 
-
ON 
z 
« 
~ 
s 
c 
Js 
o 
So 
_c 
'e 
I 
c 
< 
ON s 
~ 
fN 
Th 
NO 
« 
Th 
NO 
-
'> TJ 
S o 
c 
c 
-o CM 
•«1-
-
<*> 
-
« 
<N 
l\ 
3 
C 
> 
"o 
_c 
IS 
O. 
O 
m Ti-
Th 
-
-
2 
NO 
TJ-
o, 
r\ 
ON 
s 
NO 
S 
-
vO 
c 
c 
'S 
B 
c 
< 
ON Th 
-
~ 
s 
« 
« 
« 
-
« 
vO 
o, 
<N 
CN 
~ 
'> TJ 
-o 
3 
Ë 
o 
c 
c 
-o 
i Th 
-
-
CN 
-
r^ 
-
cN 
-
-
-
-
3 
C 
> 
"o 
X 
_c 
!S 
o. 
o o 
«N 
s 
NO 
-
ON 
NO 
« 
-
O 
"1-
3 
t\ 
<N 
CM 
•* 
-
C 
.^ 
J3 
s> 
C 
'S 
I 
c 
< 
ON s 
o, 
-
NO 
« 
-
-
Th 
\D 
ON 
ON 
r\ 
*> -o 
T3 
3 
E 
o 
c 
c 
-o 
1 s 
-
m 
vO 
" 
-
rs 
CN 
-
Th 
«*N 
-
a 
3 
i—, 
C 
cS 
> 
"o 
X 
_c 
a. 
o NO 
2 
«N 
-
« 
(N 
Th 
-
NO 
rs| 
M 
ON 
-
NO 
c 
ja 
c 
'S 
I 
c 
< 
sD 
ON Th 
-
2 
« 
-
-
« 
Th 
Th 
ON 
i\ 
NO 
-o 
-o 
3 
Ë O 
c 
c 
-o 
1 f\ 
-
«N 
-
2 
-
« 
2 
-
ON 
l\ 
-
3 
i—t 
C 
> 
"o 
X 
-C 
IS 
o. 
o 
« -
ND 
-
-
-
ON 
-
s 
£ 
ON 
trt 
hs 
Th 
S 
C 
.^ 
JS 
Sb 
.c 
'S 
e 
c 
< 
hv 
ON h-N 
ON 
ON 
-
-
v£> 
s 
-
<N 
2 
« 
K 
-
ON 
'> 
-o 
-o 
3 
S 
o 
c 
c 
-o 
1 ON 
<N 
-
^ 
Th 
2 
sD 
-
^ 
rs| 
3 
C 
> 
"o 
X 
_c 
IS 
o. 
o 
m ON 
NO 
es 
PN| 
NO 
ON 
ON 
« 
NO 
NO 
NO 
00 
ON 
-
Th 
s 
-
C 
.>^ 
-C 
Sb 
c 
'S 
I 
c 
< 
ON CN| 
-
-
00 
r-v 
CN| 
h-. 
Th 
O 
E 
-
NO 
-o 
-o 
3 
e 
o 
c 
c 
-o 
1 fs. 
-
c 
-
Th 
-
-
2 
-
-
^ 
-
'S 
3 
C 
> 
"o 
X 
J3 
IS 
G, 
O 
« Th 
NO 
NO 
NO 
-
« 
hv 
Th 
O 
Th 
N£> 
O 
s 
« 
5 
-
T? 
NO 
« 
c 
.^ 
_c 
bö 
c 
'S 1 c 
< 
ON 
ON o 
Th 
ON 
. 
-
vO 
NO 
CsT 
NO 
K 
2 
« 
Th 
~ 
O 
<N 
Th 
' 
'> 
-o 
-o 
3 
E 
o 
c 
c 
-o 
1 NO 
ON 
-
-
-
oo 
S 
-
-
21 
-
-
s 
2 
-
3 
C 
> 
"o 
X 
J3 
IS 
D, 
O 
« 
Nr. C 232/36 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
\vvw± 
(EEioiqng 
uaSuqpisui ajaouruij 
isusip sipsipunf 
usSuncuSsg 
3i3j3ug 
3|OJIUO3 aigiouEuy 
flJ3SS|y^ 
-J3ipS3qU31U3UinSU03 
U3 nsqij^ 
3A3IJEJlSIUIUipV 
2ui|3i|i(IAiJUO 
J30AJ3yY 
AinoqpuEq 
U3\jEZ 3[EI30S U3 
pisquaSspïhjJS^ 
3nu3jjnouo3 
suisnpui 
U3 l^JEUJ 3UJ31UJ 
U3NJEZ 3|3IDlH3Uy 
U3 3ipsIUI0UO3g 
>|311I[Ods|3pUE]-J 
U38uUSE|3q 3J33JipuI 
U3 3IUn-3UEnOQ 
\pnsiras 
snEoiunujujODaiSjL 
|BEJ3U3§-JBEUra3JD3g sD 
S-!Q 
£ 
-
jrj - «M 
\0 ~ N, 
NO 
- 2 
60 E <n 
cos — -* o. «J C g" -o <U o 
'o ï Jj 
Ë O .2 
i i3 
zz o 
ON sO 
-
-
ON 
-
c 
£ 
-
oo 
e 
60 
c 
'S 
-o 
o 
> 
60 
-o 
> s 
s2^ 
~ 
2-
--
•*-
ON 
0O « U-> 
^H so 
-
_ 60 
60 E c« .S ° rt 
3 c §• 
-o <u 5 U « JJ 
Ë O .2 
ZZO 
ON 2 
-
-
S 
-
-
£ 
2 
. 
c 
60 
c 
'S 
-o 
o 
> 
60 
-o 
> ON 
S £ £ 
-
S2N 
-~ 
£ <* 
--
X^sC 
-
^» 
_> 60 
e .S 
MC .« 
cos 
ü c §• 
-o <u o 
"8 *> o 
Ë o .2 
w i .3 
z z o 
ON 2 
-
•«-
«>, 
-
3 
-
ON 
^)-
~ 
-
<N 
C 
60 
C 
'5 
-o 
o 
> 
60 
-o 
> gss 
32" 
s — 
- -
o, 
ss-
-*• NO l\ 
«_> 60 
s.s 
60 C </> 
cos 
"O 4) o 
Ë 0 .2 
i i 3 
z zo 
1 ON 
NO 
-
-
2 
-
. 
* 
NO 
•«-
5 
-
r\ 
c 
60 
e 
'S 
-o 
o 
> 
60 
-ö 
> s 
N. O •*• 
vO 
s°-
00 
S^~ 
---
£-
---
-
w 60 
60 E £ 
u c 8" 
(U <D ü 
~v > ü Ë o .2 
A i .3 
zzo 
o? § 
„ 
•4-
-
* 
-
-
NO 
00 
-
NO 
c 
3 
c 
60 
c 
'5 
13 
O 
> 
60 
-o 
> NO 
Sss 
CO, 
-
C 
-^ 
ON -
OO - ^ 
~ = ~ 
CO CO OO 
8 2 
,_, 60 
C -S 
MC « 
cos 
-o 4j g 
"8 ¥ JJ 
Ë 0 .2 ^ A .3 
ZZO 
1 s 
„ 
-
a 
ON 
-
P 
-
C 
3 
-
S 
c 
60 
c 
'c 
-o 
o 
> 
60 
-o 
> s 
NO -* <N 
— 
«M 
-
esss 
---
£ * 
rM 
* - ° 
- -
w 60 
60 G '5 
•s s §" -ë « 2 
« > ü 
Ë O .2 w « .3 
ZZO 
ON ^" 
-
-
-
r. 
-
vO 
NO 
8 
« 
S 
-
c 
60 
c 
'S 
-o 
o 
> 
60 
-o 
> ON 
NO 
ss = 
-
-
SctiS 
- -
§ -
-« 
-
O -*-
- 2 
~c 
w 60 
c -S 
M C « 
IJ c £" 
«u w y 
"S u JJ 
Ë O .2 
^ i 3 
ZZO 
1 2 
-
2 
-
ON 
-
c 
-
S 
2 
-
S 
-
-
a 
c 
60 
c 
'5 
-o 
o 
> 
60 
-o 
> \0 
NO 
a«S 
a--
-
NO N. |\ 
-
IV -H 
---
5 ^ « 
-
--s 
NO 
_ 60 
60 E <n 
cos 
"Ü C g" 
u JJ 2 
"8 « JJ 
E o .2 
w ^ .3 
ZZ O 
ON -* 
-
-
« 
-
-
-
-
S 
2 
c 
S 
2 
« 
c 
60 
c 
S 
X) 
o 
> 
60 
"O 
> 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/37 
M- 7 
Aantal sedert 1982 geïnstrueerde inbreukprocedures, ingedeeld naar rechtsgrondslag en stand van de procedure 
r~ ~~" I = Verdragen en verordeningen 569 
I = Richtlijnen 
169 
Aanmaningsschrnven 
1982 
Met redenen omkleed 
advies 
Beroep bij 
het Hof 
Arresten 50 
1 
io\ 
21 ^X 8 1 
7^^--*-**i 2 
Ê3 
4 4m%^^ 
30/"^ 
6 ^" 
14 
12 19 yr 
11 15 
26 tl \ 
28 >v 
Nr. C 232/38 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
1 
1 
1 
f &"2 & 
> 
5 'as 
6§ 
Z 
"1 00 
f-
z 
Sf-is 
2 o "" 
1 > 
5 of 
1 
"1 M 
z 
•fo & 
£ of 
Z 
Z 
2 of 
z 
z 
c Sc 
-° ? 3 
-° ... 
— 
... 
S*« 
... 
— 
.. | 
o.. 
ï — 
... 
*~ | 
. . 
.~. 
\0-H(N 
,„~ 
R2-
< 
O 
cd 
PQ - — 
... 
... 
£~ 1 
... 
... 
— 
. . . 
.«« 
— . 1 
. 1 
.. | 
CN ^ 1 
... 
— 
. 1 . 
Ï-M 
< 
O 
od 
Q " 1 
oo.. 
.. | 
s 1 1 
— 
... 
" 1 
8 1 1 
.. 1 
O . I 
-, 
sr I 
. ,-
. | | 
.. I 
2- 1 
< O cd 
P ... 
... 
. |. 
... 
*rtN 
= "> 1 
... 
S2" 
22~ 
cc , 1 
.. 1 
. . 
SB-
. . . 
. 1 1 
. 
< o 
Cd 
<ScO 
Cd 
O ... 
... 
... 
£ 1 1 
... 
.., 
. 1 1 
1 1 1 
tN ""* 1 
2 — 
1 1 1 
5 1 1 
S 1 1 
~ 1 1 
1 1 1 
1 1 1 
< O 
cd 
<2« 
W sr-
... 
... 
5 r 
... 
... 
... 
. 
.«,. 
... 
. i | 
... 
... 
. . 1 
.*., 
s = « 
< O cd 
<SPQ 
HH „„., 
. . 1 
.. | 
S* 1 
. ,. 
. ,. 
... 
. 
... 
.cc. 
. 1 1 
... 
... 
... 
oo.. 
£2~ 
< o 
cd co S 
<SPQ 
_l 
cd 2 = 2 
3S2 
"~ 
. T-l 
ÜJ*-
aa-
— ~ 
st-
. O^ . 
... 
.,. 
as-
... 
co | | 
. | | 
. 
< o 
M ... 
.. | 
-1. 
. 
.. | 
.. | 
.. | 
oo.. 
.., 
. 1 1 
1 1 1 
oo.. 
* 1 1 
. , 1 
... 
SS-
< o 
cd 
<2PQ 
H4 «,.. 
... 
. | | 
... 
o . . 
. . 1 
.. 1 
. 
... 
. r 
... 
. 1 
.. 1 
. . 1 
. 1 1 
. . 1 
< o 
cd 
<SPQ 2~ | 
... 
1 1 1 
. 1 1 
. . | 
.. | 
~ 1 1 
1 1 1 
. | | 
. | | 
1 1 1 
. | | 
1 1 1 
1 1 1 
1 1 1 
1 1 1 
< 
O cd in S 
<SPQ 
O, ... 
... 
1 1-
5" 1 
.. | 
.. , 
.., 
2- I 
o.. 
o.. 
.. 1 
8 — 
.. | 
.., 
. . . 
.. , 
< O 
cd 
X 
0 .%•?. 
-g o 
c c 
c -o 
II II 
< O 
%% 1 
II 
m 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/39 
« -a 
< 
'1 B 
U 
-o 
< 
"o 
E 
0 1 
oo 
2 
1 
i 
1 
s 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
i 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
s 
j 
3 -
-
-
-
<-
-
« 
« 
C 
N 
> 
'S 
's 
-o 
< -
CS 
-
Q -
n* -
-
HJ -
-
.-i -
-
« 
« 
~ 
« 
^ 
e. 
« 
PQ 
3 -o _c 
c 
E 
c 
c c 
-
-
-
-
-
Tf 
-
es 
-
Q -
-
--
-
-
-
-
-
« 
CS 
« 
O 
-
•«-
u< -
-
-
« 
-
-
-
-CS 
-
~ 
-
-
-
c 
•+ 
CS 
o, 
CS 
pij 
Ü CS 
CS 
« 
C 
-
CS 
CS 
-
CS 
o> 
•*• 
-
-
\0 
c 
« 
sO 
~ -
-
-
-
CS 
-
-
CS •* 
-
CS 
C 
CS 
.-) -
-
-
--
W -
O, -
-
-
O* 
O 
70 
C 
C 
C 
'1 
0 c 0 -
n* 
6JD 
C 
'5b 
c 
-3 
-0 
6 
c 
"5 
CU 0 e 0 -
-
-
-
~ ~ 
-
-
f* 
Ü ~ 
CQ ~ 
-
-
_, 
Q 
.S 
0 
5b -
-
^ 
£ -
c 
-
-
~ ~ 
H4 -
-
Ü -
UH 
Nr. C 232/40 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
-o • 
< 
'i e 
u 
-o 
< 
'o 
X 
0 £ 
1. 
1 
£ 
£ 
1 
£ 
ï 
£ 
£ 
£ 
£ 
1 
£ 
£ 
£ 
1 
s 
1 
£ 
1 
£ 
£ 
-o 
o ~ 
~ 
-
o 
c 
c 
0 -
"o 
e 
0 
c 
c -
-
-
~ 
-
-
-
. 
„ 
« 
-
. 
CQ 
C 
c 
c o 
D. 
C 
> 
1 £ > « -
-
-
" 
«M 
-
« 
P ~ 
Q -
. 
o, 
. 
-
-
Ü -
«>, 
~ 
-
-
-
-
P-H -
C 
-
-
« 
« 
^ 
„ 
~ -
-
M 
-
J 
Ö -
« 
1-1 O, 
~ 
« 
h-1 
z, -
w ~ 
^ 
c 
-
sO 
-
-
c 
-
-
PQ 
c 
c 
1 
3 e o <-> c ' «u 
3 0 
ij c 
« 
« 
-
. 
Q 
ïP <N 
-
« 
oo 
«S 
-
o, 
« 
~ -
-
-
-
H-l „ 
N 
-
-
--
-
)4 -
-
-
« 
Ui -
-
-
~ 
« 
c 
Pi 
O c 
-
-
H4 -
^ £ -
W ~ 
c 
-
-
c 
-
-
-
c 
Q 
"5 
3 O 
-o 
C -
-, 
-
-
-
^ 
-
-
Ui -
-
<N 
« 
X, 
-
-
« 
-
« 
-
vO 
vD 
K 
-
„ 
« 
~ -
-
-
-
« 
-1 ~ 
-
— 
«M 
-
* P ~ 
-
-
o, 
-
-
PQ ~ 
-
« 
-
« 
« 
-
c -
K-I -
-
,-4 
z 
Sector 
Vervoerbeleid 
Statistiek 
Visserijbeleid 
Douane-unie 
Financiële instellingen 
Externe betrekkingen Lid-Staat 
B 
F 
UK 
I 
IRL 
NL 
GR 
B 
I 
GR 
F 
I 
UK 
IRL 
NL 
E 
B 
DK 
E 
F 
I 
L 
UK 
GR 
D 
B 
D 
F 
I 
IRL 
NL 
F Beroep bij het Hof van Justitie 
1982 
1 
1 
1 
1 
1 
1 1983 
1 
1 
2 1984 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 1985 
1 
3 
1 
1 
1 
2 
1 
1 
1 
1 
1 1986 
3 
1 
1 
1 1987 
1 
1 
2 
1 
1 
1 
1 
1 
1 1988 
2 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 1989 
1 
1 
2 
3 
2 
1 
4 Arresten ten gunste van de Commissie 
1982 
1 
1 
1 1983 
1 
1 
1 
1 
1 1984 
1 
1 1985 
1 
1 
1 1986 
1 
1 1987 
1 
2 
1 1988 
1 
1 
1 1989 
1 
1 Arresten ten gunste van de Lid-Staten 
1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 
1 1989 
1 
1 w 
ar 
< 
c 
I 
O 
3 
% 
O 
n 
Sector 
Indirecte belastingen 
Werkgelegenheid, onderwijs en 
sociale politiek 
Energie Lid-
Staat 
B 
D 
DK 
F 
UK 
I 
IRL 
NL 
GR 
E 
L 
B 
D 
DK 
F 
UK 
I 
L 
GR 
IRL 
NL 
B Beroep bij het Hof van Justitie 
1982 
1 
1 
1 
1 
1 
1 
1 1983 
1 
4 
2 
1 
3 1984 
1 
1 
1 
1 
2 
1 
1 
1 
2 1985 
2 
1 
2 
2 
2 
3 
1 
1 
1 1986 
1 
4 
2 
1 1987 
2 
6 
1 
1 
1 
1 1988 
1 
3 
1 
1 
2 
1 
2 
2 
1 
1 
2 
1 
1 1989 
1 
-
1 
1 
3 
2 
1 
1 
1 
1 
1 
1 Arresten ten gunste van de Commissie 
1982 
1 
1 
1 
1 1983 
1 
1 
1 
1 1984 
1 
1 
2 1985 
1 
2 
2 
1 
1 
1 1986 
1 
1 
1 1987 
3 
1 
1 
1 1988 
1 
2 
2 
3 
1 
2 1989 
3 
1 Arresten ten gunste van de Lid-Staten 
1982 1983 
1 1984 1985 
1 
1 1986 
1 1987 
1 
1 1988 
1 1989 
2 
f 
S1 
•§ 
o 
I 
I 
! 
O 
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/43 
3 3 
Q £< 
n 3 
"& SP • SP a -o o 
-S 8 
§ « 
c « 
S'S 
'H'Ë 
3 « 
Q S g CÜ 
« o w 
• -o fc^ 
C'3 £ 
0 -O °° 
c °° -Sc > SL= 
60 ~« 
•s c .y -c _g Pi at Ö w 
£ u 60 
.S c -| 
g'S ^ > J* > 
&* c_ 3 £ 13 C « > 
c 
-ó tf'° 60 O rt 
60. ïï U)UH S.S* _ o c w o 60 60 
C " o u Ö 
3 2 £ 
SP S M 
c E c • <u c 
60 3 
frO-ë S ** o 
J MC 
-e c '2 .s^ 8 3 H Wl > 3 O § 
3 -£> 
5 E hP « « .5 _3 
> 
'C ^ 
bO^! 
£^l 60 
C 
JC 
05 
js > 
Ü 
'E 
E 
U 5TJ"3 
3 <U > 
a, J3 « 
e rt 3 
° •- Ü PQ 3 u ON c 
TI « 
-2 g 
E > g > w 
C rt C 
60 „ 
C i .SP 
I E 
« «5 
X E 11 
E-g o o.s 
O £ TJ -C ^ TJ 
SP_O § • E w s > 60-5 .«os 
Ö E > o 
TJ U 60 E 
.S e — 
<0 TJ ao Ö 3 v* 
£ -O <U 60 -o 
E 
60 
C 
3 c > 
60 
C 
O 
3 -o 
c 
CTt 
Jrf 
n N w 
_Q 
3 
Tl 
e E JS 
E 
X 3 « Cu 
E § > 
E 3 g 
U 3 5 
«"3 8 -o c o « 
§11 
-o Ji o. > fe t-
S § «i-S 
« « c È5 
-C TJ u 7 fi E 
'C cS ÖO 
•S ^ c 
2 TJ -o 
3 W> £ CS <U O 
«> *> ? 
Q ^-c 
TJ 
C 
rt 
O. 
" c 
> 60 
c J*i 
-!< 
fr 
> C 
> 
o'.U 
O J2 
-^ g 
> £ 
-a o 
c -° 5 bó 
"2 3 O o •e E <U (U 
> « u TJ 
< 
H 
5 
Q 
W 
PQ 
^> CM 
W 
on 
Q 
o 
PQ u 
N 
u ^ U 
N 
c ^ 
S-u 
N 
s ^ 
<§d u 
N u 
N 
< f< < <N 
Nr. C 232/44 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
9« 
3 
_g Ü2 :=r oo 
3 N > * 
3 60. ü 
^ > 
-O bJD 
PQ ? 60 •- 3 
-Sap 
N C 11 
D. O 
W .y c 
W _o •-
Os bc « -o _y 
r- P 
O 
D--0 
c «j 
Sri Ti c "2 c -o 
rt u 
O 
O 4-> C 
-o J 
C 3 
'N P 
o, J> o 9 
"° os -a 
> •' C 
C y -* 
c2^ _g:S >•-60-3 
-3 .y o c « 
- > 
- '1 w 
4j -o J£ ^ 
Q^ U (L> oo 
60 60 oo •3 -S . <U rt ?! 
00 « 
.S rt 
4J "° 60 5 
ri 
Q N 'S S 
£ -o o £ C i—1 60 < 
-O rt F O-60-O _d 
s h y 
* 5 J2 
60 O rt 
60 - 60 O 
s _H -o .y 
fe U O N 
-o v ° 
S « c -. 60 ON 
5 < N"c 
u O 
« Q c 
t*^j jy 
.2 3 
PQ-° c o 
c E 
> E 
_ o 
e-u 
s ~° 
3 u, 
2 ° n ° 
>-s 
c g o ^ 
c 70 
Ja JH <u -o 
G 
'S 
O 
ai 
_C 
PQ 
-o oo 
O 
< -o c 
S > 
H c -o S 
£ .y 
-„"O 60 
.5 
53 "° 
60 
<u "° "° -o 
'"* "O 
£ y 
60 ^ G 
'5b c 
'N W 
'^2 
ie 8 
Q -o -o 
3 
_Q 
.y ^ 
'5 Vv-E ix 
E ^ 
U^ j J3 W 60O 
C ON 
•C ON 
> !n 
w _c _c 
'c^ 60^3 
«« y 
E ^ 'S ^ o 
E ^ 
<U 60 
~o * 
J ë3 .. E o -o _^J rt 'C •- > rt 
<u .2 
U S ge 
O) <-• o 
r( y o o.S o 
SI OT 
> > 
-O _w S1 M' 
"E. 60 
£ o 
è S 6o r1 
o < 
Ü E 
E 
o 
U 
U u u u u 
N N N N N 
S ^ Ü .-1 
w 
PQ < <N C ^ 
a 2 w 
Q > 2 
< ^ ai 
ui 
\ l-C oo 
> 2 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/45 
O. 
3 " C 
1§ 3° 2 t> 
c o 
CL. 3~ 
ga; 
_c -e IJ «s 
^ bc1'1 7 
S S g 8) gij 
a-8.ï&-3 u 
« o «12 
2-o 
i-ë frT N 
W)0 
« « w < £ > -C « «'S 
£ u 
gS 8 
-8 • •* tXO 
-o 
c 3 > 
ft*|ÏW 
4Jtógt! 
^ «§ > 
w u w ^ 
"U 1? « T! 
c *>M 
c C O.V 
o> « > v bo:=r_ë 
N 
'N O .4'S g>-g « 
Ji « M O C C e« 
c -o SP e "ü 
!E rt « 
CXPH 
o 
1H W 
-o u -S ° Ü c 
i &-£ > & 
> e <U _ „ 
O 
c e 22 x "> 
»'S31sf 
e e 
O 00 
U-S S Ó " ï oo « 
•J3 -~ _4J "O 
o 1^ 
> OC O ü .2, O bO — -o 
o 
i* 
_n 
oS 
i* 
O 
c c 
bo 
1? •is 
bD 
t e e u c 
b/) 
c 
bc 
Ë 
ii 
bo 
o. o 
o 
> o 
bO 
hfl 
c 
•n 
o 
c 
0 
H 
e o 
> 
,* 
w 
« g 
£ 
J=> 
-* O 
a 
-o 
OJS rt -o o * S-£ 
« '3 > 
.S ö c 
"rt '3 -p a. « b 
W <tf o 
« -o £ e 
o 
U c w iï 
U u u u u 
N N N N N N 
z 
2 w « c 
^ 
< IS 
Os 
2 Q c "° 
> ON 
< oo <- <£d 
Nr. C 232/46 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
e-o 
5 «-> 
<u U — 
3 «j E 
O "Ü C 
5^ e 
• ü o. 
ZO ON 
c £ \ 
£ tt 
3 ~ '3 
c >J 
c "> h *3 u -o 
e ë 
^ 8 
2 o2 5? H 
c S o o 
HJ c 
'-§ Si 
•C w c •= «J w ^ o -o w £ Ë .N c 
8.2 
1-1 -o 
Q E bil 
o 
> -O 
,-o 
Ov _c 
_c 
c 
n 
W) 3 
C 
C 
N N > C 
bC ij 
•-=i 3 
CL O 
.£> Cu G Cu ^ bOoo 
3.SC! 
-* X -3 -5 g 
- O G 
5 g-ü 
5 "3 
ü S * 
-* « o 
°° M) g 
i-, e 3 
SJ O N 
u S «^ 
-o 5 oo 
fN C u _"i 
o Ö o o 
£ S> 
<£ o 
c *~ 
5 3 ^ 
c -O oo 
* y c 
> S : = " ti o c o c rt O C 
.2 > OO 
5i=>_c -O 
i ex 8 
^ 
> 
'C 
_D 
« _2 
-o 
_* 
ex 
e* 
c Ès 
c 
-o 
G 
O 
N 
tv 
O 
£ 
> _G 
rK 
C 
c 
bO 
bD 
C 
-o 
o U, 
-O 
1 
o 
c 
Cu 
o 
13 
G 
ÖO "5 
.* 
e 
> c 
ü 
o 
3 _G 
O 
O 
-o 
'S 
taf) 
o 
c 
t* 
£ 
c o 5 c É t« G .2 
bc 
a. cu.S &1I 
o g| 
<ü c • = 
-o £ 
E "2 c 
O o 3 ï u rt 3 -O PH 
<u t>c c 
-o -o 
C «J i 
-a o? E 
Q 1 % 
3 T3 O c 
G « 
> -o G 
b0 2 
S c 
bc b « bc 
•-= G 
^1 G^-S 
|| 
y "o 
CQ .£ 
u U U U u 
N N N N N 
> ON 
< o< > 2 
<^ •< <N < -
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/47 
£« 3 
e e -o 
r i "" 
-O T3 
O ^ 
« C 
•Sa e 
• ü o. 
zo ON 9-
3 c 
ON 
Os 
_o o 
_* O 
cr> 
O, o U 
_* rt rt N 
1 1 
C 
f* 
O rt \ 
<U <U <U T3 cö C 
_« 00 
bc —• 
2"i 3 ., O, os 
Wr*~ 
*N S -Q O 
^ •= e c 
_c cxjy 
!M N ü ~5 2 « 
'C C 
3 C 
S 
m ^ 
Q -o c 
-o E G C C 
O » c 
N C Sg. 
c y § —' 
° l b £ 
0 .ü ° < 
c 
fc c 
o 
bO E 
"ï * 2 13 JJ 
V 3 o M ^ 
> c — 
bo 
_c 
a 
> -o 
15 
c _e 
> 
> 
e 
o > 
-o < CS 
_c 
-o 
_c 
_c 
c 
> c 
bc o 
-£=* 
> E 3 
-^ 
O 
o -C 
-O 
o, 
m _D 
o 
e o 
32 
-o c o 
O _* c 
> Jd J£ 3 
-o O 
.3. > 
2 c 
c " 
3 <u S"> 
^ u 
(4 
yl 
Z 
2 
o J*J 
Q 
Ü 
Z 
w 
e* 
w 
> -Mi 
N 
c ^ 
> 2 
2 -
< oó 5 
Q 
w 
« 
o, 
Q 
O 
PQ u 
N 
rt ON 
<2 < u 
N 
c "^ 
rt ON u 
N U 
N 
c 
g £ 
< -N U 
> ON 
< <N U 
N 
:W 
(0 
_1 
w > 
s ° 
^ ON 
< -
Nr. C 232/48 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
c 
<N 
fsl 
*- u 
3 C 
O, O 
<a JA 
N 
| 
C 
M 
bO O 
JN hv 
b 
c 
<u 
U S 
£ Ï «s 
X £ 2 ^ u 
c 
1) o 
3 <G 
-O _Q 
o t3 
o. u 
3 <u 
'M 
.s s 
ZQ o 
3 
> 
-o rt -o 
2 
o c 
c -o ON 
uo 
ON 
~ 
< 
E 
ij 
o 
ON 
!s 
< 3 
<u ,2; .52 > 
Ë ~° 
o "ö U ° 
iu 2 -o Ë 
«-> o 
3 -e 
"2 ON 
u °° 
° s 
3 .O 
ö | 
"c <-> 
.3 <U 
3 ^ O u £ 
g< 
J? c 
PQ 
2 "3 S 'S o 3 °° 
*m 
CL, O 
O -C 
E* -o 
-si 
c 
C 
2 
fc 
> 
Z c 
_c^ 
c 
> X o 
'S 
c 
3 
E e •-bc O O 
O 
> e 
c c 
H -o Tl 
_D 
W) 
_C 
U, 
Ü c 3 
C 
hfi 
n 
H '1 
Q _c 
_n 1 -o c o o. 
CO r, 
bo 
u -u u u u u u u 
N U N N N N N N N N N U 
> ON 
<2 c £ 
13 "> NO > ^ ON 
rt ON 
J3 l-N-<^ < -
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/49 
'S "O 
J'S 
O ju 
-o g 
3 -C 
"2 <*• 
3 _n 
a B 
.3 W 
£ O 
3 «^ .a o." ZO. bfi^-v 
<ü .-" < 3 
T3 
J* O 3 £ <U .-
„O 3 ^-v 
3 JA ? 
i^ "« < •a * 
rt •- JJ -O •- oo J> o "O 
bO c 5 
ï) w > 
T; "2 QN :ON w 
' 3 = ^ Z& 
~ 3 > £ 
UH _2 ^ 'S 
•ö N n «* 
3 c 3 * _* • = 
II! 
" '-3 3 S^3 
C > „ 
2 .C « 
C bO-S 
S > o 'S OT « N 
Sao J= o q C "V 
-<u o > 
1 S 5 3 
c ._v 1 § ^3 h <u. c 
Jrf C C N 
ffi 5 *^ 
3 * 
u §"3 bo C • = c 3 e is &. 6 
O. "O <J *Q 
e c ^3 
c 
IJS 
N C 
O, 
•« ° 
"5 w 
ü bo 
'3 c 
-O ÖC 
c o 
S -£> S 
E e.Ü 
•c ö 2 i> bo C 
^ w > 
5f 
S « S c 
-O ° Mc Jj 
o ts b "S, c 
&• u iu "ï3 
C o -Q bO C ü JA -° u O 
w S rt - -i.5 5-S 
& 4> rt C S -^ "= £? O rt > 
Ë -
'* 1 £ -
U Si, ft <u 
u bc g •-
Ë -o &.Q 
ÓD'C bo • 
f "ö5 w 2 -e &^ 9 
e O c "S -o -C o 
^- c ° 
o > c 
'S g o 
3 3 "' rt N 
C C • 
rt rt a 
o O.T3 
e c 
JA _ a. 
w bo-c ° 
ö-S J S» 
> > tn ? £ SJ e e 
s? 5S «5 b 
? bOJ3 rt -o "^ ° c N 1) 
II» v, M 
"* oo _Q 
•ü <*. e 
u c ^ "^ 
w Ë « « > ^ I-i Sis O c »H -" J5 ^i 
r^ u in vi <j <; 
bo O 
> <u 
-o c 
> 
-o 
M C oo 
c o 
c &* 
Ë 'C 
J3 
C Jg 
> w 
MJ 
C 
^ O 
-o w 
S bo 
_o M 
« 2 
15" c 
O > a. o o 
-a 
c c 
> 
hn 
c 
3 -o 
* 
-n 
c 
bo 
-o 
JA -O 
0 ofl 
c' 
o 
U) 
Jj-J 
bo 
fe > 
t: 
c 
-o 
ü o ofi c 
c 
JA 
T) 
fl> 
•¥ o 
_a bc 
O 
^ c 
00 
-o 
h-J 
-o 
> 
c 
c 
•o 
-o 
c 
c ai § i 
Ê?E5 'S 
8 P 
'5b £ -c 
«ü 5 '? 
MS 
2 -* 
c ^ 
-^ E 
> « 
U U u u u ^ E 
N N N N N 
> ON c °° 
< ei > ?^ 
i) ^ 2 
w 
w 
o -2 e > 
3-C <X> 
a * 
Nr. C 232/50 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
o 
X c c 
° _, 3 U 
5 _* 
S 
£Q c 
c 
3 
"O _Q 
O <u 
3 U 
JJ 
lu 
.a u c 
_Q 
'3 
-o 
T3 
E oo 
o ^ 
C NO 
c ^ 
-o ^ OH 
3 ~ u 
Ë N u 
JS j> 
T1 £ < £u S< 
£ vO 
ZU 
<u< < < 
a e 
> :£ N Ê -o e 
913 -o 
O -x W> 
> 
c 3 
•n 
o 
-o 
. o c o 
o 
o g 
5 o 
' > H .e B 
c .ü 
te "-i 
H > S 5 
c ü 
c 
> 
Ë 
ü n 
l 
> e 
c o J-o 
oo -o 
U U U U U u u u u u 
N N N N N N N N N N 
< -c °° 3 ON 
< ° > 2 > § 
b ö c 
> 
< ON C 
> 
< ON c 
> 
< 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/51 
o *"* ° — .s 
O «j 
C £ "^ oo •- 5 6 oo 
w E O ^; 
• Ü <u c ^ 
2Q-ë< 3 u 
c E 
5 ü 
S '5c ë c 
_c 
fi E o U o 
_e 
-O 
CX < 
r-v 
^ 
O 
w < i, ui u :rr_ü C ' w ::r « <-•- ?l"0 <TJ ju -o _3 « .E -c 'S -* -a c3 u .. jrf g d 
1,1 oo S E * 
w> «« 3 £ 
2 "O _o U °3 2 %t ë 
•a-S *-S 
^ Ë^ 
c 
2 _u — u C Ë 
-e E 
Is > 
.1 £° S -o Ë :=> " "O 
5 •- o siï'B 
E "-* °Ü, E O « 
a jy c « « c E 0 -o _p -a -5 _^ o 
•is 60 o. o c ° 
c o 
w r 1 ** u <; c 9? 
3 ei E « 
I-SE 
-* 0"> -O 
-§.- c 
.E « e 
Ë * 
.S o. 
ZO ii£ li 
E rt 
E "° 
•* 3 « E -o -o o f -_> 
o 
t) OO Ui C 
I2 g » 
-a e 00 
ü 3 c C ^ 
3^ 8 &$ 3 
-o 
o. 
3 
z < 
< < < < < E> 
<ü 
u 
J2 Ü 
W 
w 
_c 
E « 
-o c o 1 I 
•a ö 
C _c 
-3 s. 
> c 
0 0 > 
3 -O 
O hn 
P-, c C ÖD 
ai -o ü -o 
> > H> > 
U U U u u u u u 
N N N N N N N N 
c ° 
^3 o vO 
5 CT^ O 
d os > _ 
<~ £Z c 
< <N 
Nr. C 232/52 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
O 
-Q O oo 
OO \ 
£ O o -O ON 00 
oo -v. • 52 -O 
E rt 
Ë-o 
3 «J Ë 
na -o § o .£ e 
-* „. -o 
3 oo w 
-9 - £ •Sa e 
3^ il) 
• ü ca, c ZOJ c 
OO 
_Q 3 'S "° 
Ërt 
3 6 o U 
3 -C "O c 
"§ » "O 
Z< "e u § 
'«•« c 
i* o S 
5 <N O 
.*2 ca."« c c 
ofl W 
C Os 
jo ~ 
•s < •3 "O 
Ë rt 
E'S 
ÏU3 
•3-3 g 
§"€ c 
fc « C 
3 So s 
J 2 « 
-2 •"' <u 
•Sa S 
w .2, e 
ZOU bo^ 
c ^ Z< 
i cf-S-S 
2 cx-o^ 
- U r* u gogM c o-a c 
rt (u C :^ 
rt 3 "O _ 
§ T3 U 
to o 3 .£ 
bo'£ 
60 ° 
c — 
O C\o 
N ca, HJ <*•> 
a < 
> 21 
< o. c •II 
-o 
:=* O -O O 
c > <u c 
.5 s 1"! « o 
•C o° 
00 c 
•S > 
s Ï3: 60 C 
O G 
> XI e 
.9 c 
5 
CQ O o: -o & c 
g-s 
c g 
-c c 
i" -o ij * O o X 
00 
rl 
bc 
c 
.* '-B B 
-o o 
-Ö 
5 c 
bo <u ^ 2 
1 £ 
'G v ca. o 
4> 
c 0 
E 
> 
o > c 
u u u u u u u u u 
N N N N N N N N N N 
S oo 
> Ov 
< K S OO > O^ 
SN > ^ > Ch rt <3N 
< CM > ^ 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/53 
3 
-o 
O 
CL 
JA 
3 
_o g^ 3 
-o 
O 
Q. 
JA 
3 
_D 
C 3 
-o 
O 
o 
o. J*; 
3 
-° c-c ON 3 
-o 
o o 
O, 
-* 3 
J2 
C 3 
-o 
O 
o 
cL JA 
3 
_D 
C 
* 3 3 
-o 
O O 
o. -Sd 
3 
ja 
c 
* 3 3 
-o 
O 
o 
o. -*! 3 
_D 
Ö 
<u 
<ï 
3 
z« z« E 
e 
o 
U 
-o 
4i 
3 -C 
"S <* u 2? o 2 
-* u 3 -O 
-o 1? c g 
3 <N 
.S Ou 
ZO -o 
-o 
u 
32 e 0 
c 
-o 
8 
s 
c 
c 
_0 
_n c 
bc 
c 
-O 
'3 rv 
< 3 
-o 
O _D 
.« 
'E E o 
O 
-o 
O.J5 JA 
3 
_a 
_c 
3 ON 
ON 
3^ 
.ï a 
ZO 3 
U 
-o 
et 
-o 
3 E 
o 
c 
e 
e 
c 
c d ^ 
s 
ia 
U 2 
-o c 
U > \0 
H _* 
rt 
T3 
d bc 
d 
=3 d 
M M • £, d 
> ^ 
-O'S 
5Ó-T3 
d d 
~ -6 4) S 
O 
> -o d ? 
4! s s '1 d"° Ë 4} c 
5 3 t« 
3 O rt 
rt -d fe 
SIS o u o £* > % bo-g 
o 2 o S 
d-v S g 
> > 
S e s y c es 
o.s ei -O rt 
tt, rt ei f* -o d o 
« d _i 
> ij 
3 '« 
§ ^ 
o ü *i ss 
et u 
•a o 
> JS = 
u 
N U 
N U 
N U 
N U 
N U 
N JA CN u 
JA 
ei 
N U N U 
N U 
N U 
N 
> c£ 
J3 ^ Zi < <N rt ON 
< £i > £ 
< -ü '-
< uS Q 
z 
w Q w Z > £ 
_i3 NO > 2 
<^ d ^ 
ïi ^ 
Nr. C 232/54 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
Nr. 11 
Overzicht van belangrijke uitspraken van nationale rechterlijke instanties die in laatste instantie recht 
spreken 
1. Zoals de Commissie in haar voorgaande verslagen heeft 
opgemerkt, blijkt uit de haar ter beschikking staande overzich­
ten van de nationale jurisprudentie dat de hoven en rechtbanken 
van de verschillende Lid-Staten het communautaire recht over 
het algemeen volledig toepassen. 
2. In de eerste plaats hebben zich met betrekking tot artikel 
177 van het Verdrag de nationale rechterlijke instanties ook in 
1989 tot het Hof van Justitie gewend met prejudiciële vragen 
wanneer zich een moeilijkheid met betrekking tot de interpreta­
tie van een regel van Gemeenschapsrecht of de geldigheid van 
een communautair besluit voordeed. 
Van 1 januari tot en met 31 december 1989 werden aan het Hof 
139 prejudiciële vragen voorgelegd. In vergelijking met 1988 — 
toen dit aantal 179 bedroeg — valt een vermindering van dit 
soort procedures vast te stellen, maar het cijfer beweegt zich 
weer op een niveau dat vergelijkbaar is met 1987 toen dit aantal 
144 beliep. 
Uit de hierna volgende tabel, die de verdeling van de prejudici­
ële vragen per Staat en per rechterlijke instantie weergeeft, kan 
worden afgeleid dat er belangrijke verschillen tussen de Lid-Sta­
ten bestaan bij het beroep op artikel 177 van het Verdrag. In 
vergelijking met 1988, toen noch door Griekenland, Ierland of 
Portugal een prejudiciële vraag werd gesteld, valt op te merken 
dat in 1989 rechterlijke instanties uit alle Lid-Staten deze vragen 
hebben gesteld. 
Lid-Staat 
België 
Bondsrepubliek Duitsland 
Denemarken 
Spanje 
Frankrijk 
Griekenland 
Ierland 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 
Portugal 
Verenigd Koninkrijk Rechterlijke 
instanties 
13 (32) (») 
47 (34) 
2 ( 4) 
2 ( 1) 
28 (37) 
2 (-) 
1 (-) 
10 (28) 
1 ( 2) 
18 (25) 
1 (-) 
14 (16) Waarvan 
rechterlijke 
instanties die 
in laatste ressort 
recht spreken 
- ( 1) 
22 ( 8) 
1 ( 2) 
-(-) 
1 ( 4) 
- (-) 
1 (-) 
1 (-) 
1 ( 2) 
15 (16) 
-(-) 
2 ( 2) 
:: Het tussen haakjes geplaatste cijfer heeft betrekking op 1988. 
3. De Commissie prijst zich gelukkig dat zij voor de analyse 
van de arresten van de hoogste rechterlijke instanties, die zij 
voor dit verslag moet verrichten, gebruik heeft kunnen maken 
van de documentatie die door het Hof van Justitie werd samen­
gesteld. De documentatiedienst van het Hof heeft namelijk een 
systeem opgezet waarmede alle arresten en beslissingen van de 
rechterlijke instanties van elke Lid-Staat waarbij regels van het 
Gemeenschapsrecht of regels die daarnaar verwijzen toepassing 
vinden, op de voet worden gevolgd. 
Uit de hierna volgende analyse van de arresten kan de gevolg­
trekking worden gemaakt dat het Gemeenschapsrecht in de loop 
van de jaren steeds meer in de interne rechtsorde is doorge­drongen. De laatste weerstand tegen het beginsel zelf van de 
voorrang van het Gemeenschapsrecht wijkt steeds meer en het 
inzicht dat de communautaire voorschriften ongeacht het type 
of de stand van de procedure toepassing dienen te vinden, wint 
steeds meer veld. 
4. Een en ander betekent natuurlijk niet dat zich geen geval 
zou hebben voorgedaan waarin een nationale rechterlijke in­
stantie het Gemeenschapsrecht onjuist heeft toegepast. Hierbij 
moet worden opgemerkt dat de onderzoekmethode, die bestaat 
uit de systematische raadpleging van geïnformatiseerde databan­
ken die arresten van nationale rechterlijke instanties bevatten, 
het niet toelaat arresten op te sporen waarin geen enkele mel­
ding wordt gemaakt van een communautair rechtsvoorschrift, 
ofschoon een dergelijk voorschrift daarin toepassing had moe­
ten vinden; wel kan men met deze methode uitspraken uitschif­
ten waarin het Gemeenschapsrecht al dan niet juist wordt 
toegepast. 
Onder dit voorbehoud heeft het door de Commissie uitgevoerde 
onderzoek geen door de hoogste nationale rechterlijke instan­
ties gegeven beslissingen aan het licht gebracht die een schen­
ding van het communautaire recht inhielden. 
5. In het vorige verslag werd melding gemaakt van een in­
breukprocedure die tegen Frankrijk ter zake van een arrest van 
het Hof van Cassatie werd ingeleid waarin een veroordeling 
wegens een strafbaar feit werd bevestigd welke in strijd was met 
de communautaire wetgeving. Na gesprekken die tussen de 
Franse autoriteiten en de diensten van de Commissie werden ge­
voerd, is een oplossing voor dit geval in zicht. 
6. Daar zij als voorbeeld kunnen dienen voor de toepassing 
van het Gemeenschapsrecht op nationaal niveau, verdienen de 
volgende arresten van de hoogste nationale rechterlijke instan­
ties vermelding: 
Franse Raad van State — Arrest van 20 oktober 1989 — Nicolo 
— 108423 
Zoals de Commissie in het bijvoegsel betreffende „De houding 
van de hoge nationale rechterlijke instanties ten opzichte van 
het communautaire recht" bij het zesde jaarlijkse verslag aan 
het Europese Parlement opmerkte, betekende de weigering van 
de Franse Raad van State om aan een communautair voorschrift 
voorrang te geven boven een latere wettelijke bepaling, een van 
de belangrijkste moeilijkheden die zich voordeden bij de toepas­
sing van het Gemeenschapsrecht door de nationale rechterlijke 
instanties die in laatste ressort rechtspreken. 
De hoogste administratieve rechterlijke instantie handhaafde 
immer haar in haar arrest van 1 maart 1968 „Syndicat général 
des fabricants de semoules de France" ingenomen standpunt, 
dat zij niet bevoegd is de geldigheid van een wet aan enige an­
dere rechtsnorm te toetsen; een en ander heeft ertoe geleid dat 
wetten toepassing vinden die in strijd zijn met eerder in werking 
getreden communautaire voorschriften. 
Onlangs nog heeft de Raad van State beslist dat een partij zich 
er niet op kan beroepen „dat met het bestreden besluit het be­
paalde in de artikelen 30 en 34 van het Verdrag van Rome zou 
worden miskend, wanneer dit is genomen op grondslag van de 
wet van 21 juli 1983 die van latere datum is dan de datum van 
inwerkingtreding van het genoemde Verdrag" (arrest van 
27 april 1988, Société Bernard Caront, nr. 63712). 
Hierbij zij aangetekend dat dit standpunt evenwel alleen gold 
voor wetten — waardoor reglementaire besluiten hiervan uiter­
aard zijn uitgesloten — en alleen maar voor die wetten die na 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/55 
de vaststelling van de toepasselijke communautaire teksten wer­
den vastgesteld. Voorts wordt er nog aan herinnerd dat het 
hoogste orgaan van de Franse rechterlijke macht, het Cour de 
Cassation, sedert 1975 wel de voorrang van het EEG-Verdrag 
op de nationale wet heeft erkend, ook wanneer zij van latere 
datum is. 
Tegen deze achtergrond werd op 20 oktober 1989 het arrest-
Nicolo gewezen, waarbij de Raad van State besliste om de bij 
een wet van 7 juli 1977 gestelde regels te toetsen aan het be­
paalde in artikel 227, lid 1, van het Verdrag tot oprichting van 
de Europese Economische Gemeenschap. 
Bij deze rechterlijke instantie was een beroep aanhangig ge­
maakt dat strekte tot de nietigverklaring van de handelingen in 
verband met de verkiezing op 10 juni 1989 van de vertegen­
woordigers in het Europese Parlement, aangezien deze ongeldig 
zouden zijn omdat aan de verkiezing was deelgenomen door de 
Franse burgers uit de departementen en gebieden overzee en 
omdat sommigen van hen voorkwamen op de lijsten van 
kandidaten. 
De Raad van State verwierp het beroep en wees er daarbij op 
„dat, luidens het bepaalde in artikel 227, lid 1, van het Verdrag 
van 25 maart 1957 tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap, dit Verdrag van toepassing is op ... de Franse 
Republiek" en dat de hierboven genoemde regels, zoals deze 
zijn neergelegd in de wet van 7 juli 1977: „namelijk dat de de­
partementen en gebieden overzee tot het enkele kiesdistrict be­
horen", niet onverenigbaar zijn met de duidelijke voorschriften 
van genoemd artikel 227, lid 1, van het Verdrag van Rome. 
Deze uitspraak betekent een zeer belangrijke ommekeer in de 
jurisprudentie over een essentieel beginsel voor de toepassing 
van het Gemeenschapsrecht. 
Daarbij dient evenwel de volgende opmerking te worden ge­
maakt: deze uitspraak heeft alleen betrekking op de voorrang 
van het Verdrag zelf, waarom het in casu alleen ging; men mag 
evenwel de hoop uitspreken dat de Raad van State een soortge­
lijk standpunt zal innemen ten aanzien van het afgeleide recht, 
door de voorrang van communautaire richtlijnen en verordenin­
gen op bepalingen van wetgevende aard van latere datum te 
aanvaarden. 
Het is tenslotte nog van belang te vermelden dat de Raad van 
State nog hetzelfde jaar in een arrest-Alitalia van 3 februari 
1989 de mogelijkheid heeft uitgebreid om na afloop van de ter­
mijn voor een beroep wegens misbruik van bevoegdheid en 
naast een exceptie van onwettigheid van een tekst van reglemen­
taire aard te betwisten; hij heeft namelijk voor de geadmini-
streerden de mogelijkheid geopend om, voor het geval dat de 
administratie heeft nagelaten om binnen de voorgeschreven ter­
mijn de wijzigingen van reglementaire voorschriften vast te stel­
len die nodig zijn om de toepassing van communautaire richtlij­
nen te verzekeren, zich met een beroep ter zake tot de rechter 
te wenden. 
House of Lords — Verenigd Koninkrijk — Arrest van 18 mei 
1989 — Factortame Limited 
Uit een tot dusverre onaantastbaar geachte regel van de 
Common Law volgt dat de rechter ten aanzien van de Kroon 
geen enkele voorlopige maatregel kan treffen om aan belangen 
een voorlopige bescherming te verlenen. 
Bij een arrest van 10 maart 1989 heeft de Divisional Court van 
de Queen's Bench Division, waarbij een vordering aanhangig 
was die ertoe strekte het gedeelte van de Merchant Shipping Act 
van 1988 — waarbij de vergunning voor vissersvaartuigen om 
de Britse vlag te voeren van beperkende voorwaarden afhanke­lijk werd gesteld — onverenigbaar te verklaren met het Gemeen­
schapsrecht, aan het Hof van Justitie een prejudiciële vraag 
voorgelegd die de grond van de zaak zelf raakt, en een beslis­
sing gegeven waarbij de opschorting van de toepassing ten aan­
zien van verzoekster van de betwiste wettelijke bepalingen tot 
na afloop van de prejudiciële procedure werd bevolen. Deze 
laatste beschikking werd door het Court of Appeal vernietigd. 
Het House of Lords, waarvoor de zaak in laatste instantie 
diende, heeft op 18 mei 1989 overwogen dat het volgens het 
Engelse recht niet bevoegd is om ten aanzien van de Kroon 
voorlopige maatregelen tot bescherming van recht toe te staan. 
In hetzelfde arrest heeft het House of Lords evenwel haar uit­
spraak opgeschort en het Hof van Justitie verzocht een 
prejudiciële uitspraak te doen over de vraag of het Gemeen­
schapsrecht de nationale rechter verplicht of misschien machtigt 
om voorlopige bescherming te verlenen aan rechten waarop uit 
hoofde van het Gemeenschapsrecht een beroep wordt gedaan, 
wanneer zij in het nationale recht rechtstreekse werking hebben, 
en zulks ten aanzien van een nationale bepaling waarvan de toe­
passing een partij automatisch zou beroven van de rechten 
waarop deze zich beroept. 
Door deze belangrijke beslissing wordt het denkbaar dat een 
bres wordt geslagen in het beginsel volgens welke het een rech­
terlijke instantie verboden is voorlopige maatregelen ter be­
scherming van ingeroepen rechten te nemen door de toepassing 
van een door het centrale gezag gestelde nationale regel op te 
schorten. 
De Commissie zal het Hof van Justitie voorstellen om als volgt 
op de vraag te antwoorden: de op de nationale rechterlijke in­
stanties rustende verplichting om het Gemeenschapsrecht met 
rechtstreekse werking toe te passen en de rechten te beschermen 
die particulieren daaraan ontlenen, omvat mede de verplichting 
om te onderzoeken of ter voorkoming van onherstelbare schade 
voorlopige bescherming moet worden verleend aan de rechten 
die door dezen tegenover de autoriteiten worden ingeroepen, en 
of er gronden aanwezig zijn dienovereenkomstige voorlopige 
maatregelen ter bescherming van recht te nemen. 
Franse Cour de cassation — Chambre commerciale — 10 juli 1989 
— Bodson tegen Société des pompes Junèbres — nr. 85.10.727 
De Chambre commerciale van het Cour de cassation heeft bij 
een arrest van 10 juli 1989 een arrest vernietigd waarbij een hof 
van beroep het een onderneming in kort geding had verboden 
enige werkzaamheid uit te oefenen die behoort tot de buiten­
dienst van het begrafenisbedrij f en zulks omdat een gemeente 
aan een andere vennootschap een exclusieve concessie ter zake 
had verleend. 
De hogere rechter meende dat de rechter in kort geding had 
moeten onderzoeken of de situatie in het licht van artikel 86 
van het EEG-Verdrag duidelijk onwettig was en daarbij had 
moeten nagaan of de dochtervennootschap een machtspositie 
innam en daarvan misbruik had gemaakt; voorts meende hij dat 
de rechter in kort geding dit onderzoek niet kon verwijzen naar 
de rechter die in het bodemgeschil uitspraak moet doen. 
Het belang van deze uitspraak moet worden gezien tegen de 
achtergrond van de belangrijke ontwikkelingen die zich in 
Frankrijk bij de procedure in kort geding hebben voorgedaan; 
met deze procedure kan zeer snel een rechterlijke beslissing 
worden verkregen — die echter van voorlopige aard is — wan-
Nr. C 232/56 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
neer de verplichting waarop een beroep wordt gedaan niet ern­
stig kan worden betwist of wanneer het erom gaat een einde te 
stellen aan een kennelijk onwettige inbreuk op een recht. 
Met dit arrest heeft het Cour de cassation beslist dat het de taak 
van de rechter in kort geding is na te gaan — ofschoon hij de 
zaak niet ten gronde beslist — of het voorgelegde geval in strijd 
is met het Gemeenschapsrecht en, zo ja, een einde te stellen aan 
de kennelijk onwettige inbreuk. 
Italië/Corte constituzionale — Arrest nr. 389 van 11 juli 1989 
Het belang van het arrest schuilt enerzijds in het feit dat het een 
uitvloeisel is van het arrest van het Hof van Justitie in zaak 
63/86 van 14 januari 1988, Commissie tegen Italië Jurispruden­
tie 1988, blz. 29) en anderzijds dat het Corte constituzionale 
daarin de gelegenheid had zijn jurisprudentie met betrekking tot 
de verhouding tussen het Gemeenschapsrecht met rechtstreekse 
werking en het nationale recht te verfijnen. 
Bij zijn arrest in zaak 63/86 had het Hof van Justitie de 
Italiaanse wetgeving, volgens welke uitsluitend Italiaanse onder­
danen eigenaar of huurder kunnen worden van met steun uit 
openbare middelen gebouwde of gerenoveerde woningen en 
aanspraak hebben op goedkoop grondkrediet, onverenigbaar 
verklaard met de artikelen 52 en 59 van het EEG-Verdrag. 
Om uitvoering te geven aan dit arrest heeft de Italiaanse Rege­
ring een bijzondere en voor het Italiaanse recht specifieke wet­
telijke maatregel genomen waarmede aan de ter zake over een 
exclusieve bevoegdheid beschikkende regio's en autonome pro­
vincies de verplichting wordt opgelegd om communautaire on­
derdanen op voet van gelijkheid te behandelen. Dit nu heeft tot 
een „bevoegdheidsconflict" geleid dat door de autonome pro­
vincie Bolzano aan het Corte constituzionale werd voorgelegd. 
Het Corte constituzionale neemt ten aanzien van verschillende 
punten duidelijk stelling. 
Na eerst zijn vroegere jurisprudentie te hebben bevestigd, vol­
gens welke een communautaire bepaling met rechtstreekse wer­
king moet worden toegepast volgens de interpretatie die het 
Hof van Justitie daaraan in het kader van artikel 177 van het 
EEG-Verdrag heeft gegeven, breidt het Corte constituzionale 
deze jurisprudentie uitdrukkelijk uit tot gevallen van arresten 
die op grond van artikel 169 van het EEG-Verdrag worden ge­wezen en waarin de uitspraak van het Hof van Justitie — of­
schoon in een andere context — dezelfde kenmerken vertoont 
als een arrest waarbij het Hof het Gemeenschapsrecht interpre­
teert. 
Wat betreft de betrekkingen in de nationale rechtsorde tussen 
communautaire voorschriften met rechtstreekse werking en na­
tionale voorschriften die daarmee niet verenigbaar zijn, heeft 
het Corte constituzionale: 
a) zijn standpunt over de autonomie en de coördinatie tussen 
de beide rechtsorden en over de voorrang van het 
Gemeenschapsrecht herhaald; 
b) gepreciseerd dat deze voorrang ertoe leidt dat de niet met 
het Gemeenschapsrecht verenigbare nationale bepaling niet 
toepasbaar is, zonder dat het daarbij tot een intrekking of 
vernietiging daarvan moet komen; 
c) gesteld (en zulks voor het eerst in zo expliciete bewoordin­
gen) dat alle in de nationale rechtsorde bevoegde subjecten 
bij de tenuitvoerlegging van wetten (of dit nu door de rech­
ter of door de administratie geschiedt) rechtens gehouden 
zijn om met het Gemeenschapsrecht onverenigbare nationale 
bepalingen niet toe te passen; 
d) gepreciseerd dat zulks niet betekent dat de Lid-Staten niet 
gehouden zouden zijn deze bepalingen uitdrukkelijk in te 
trekken of te wijzigen om deze met het Gemeenschapsrecht 
in overeenstemming te brengen. Vanuit het gezichtspunt van 
de nationale rechtsorde stoelt dit vereiste op het beginsel van 
de rechtszekerheid en betekent vanuit het gezichtspunt van 
het Gemeenschapsrecht een essentiële waarborg voor de eer­
biediging van het beginsel van de voorrang, aangezien het 
voor de Lid-Staten een duidelijk omschreven verplichting 
inhoudt waarvan zij zich niet'kunnen ontdoen. 
Dit arrest past in de ontwikkeling van de jurisprudentie van het 
Italiaanse Corte constituzionale naar de integrale aanvaarding 
van de door het Hof van Justitie ontwikkelde beginselen. 
De vorige etappes (tot het bekende arrest nr. 170 van 1984) 
hielden weliswaar reeds een bevestiging van de essentiële inhoud 
van deze beginselen in, maar het arrest nr. 389 geeft hierop nog 
bijzonder nuttige en belangrijke preciseringen. 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/57 
I 
&H 
t 
hJ 
-
i 
$ 
g 
tu 
W 
ë 
Q 
03 XI 
x; 
x: 
§ 
XI 
s 
XI 
XI 
x: 
§ 
XI 
X! 
XI 
i 
XI I rn 1 I (N (N -t 't f^l HH NtS •* 1 1 Oom0\0mm\0^- I<1HM 1 N 1 (Mifl ^O-H^OVOKX 
II 1 ^—i || ,—i nn || Tj-r\LO-«i-vo\oooo 
IN-H I HH «rt I H 1 I II III ^^HHiHNrtfl 1 (N (N rn f) m N C") NK\OOOMO\NO 
1 III lllll ~H 1 ON^(NNini.OMO 
II II*-' *""' *-lll llll I 1 (N I i*s us r<s ui 
II llll III llll | | ~ | ZZPj^ 
I*-*! II I*-1*-1! lllll >-i 1 1 | -.(s i 1 llllllll m-tm\Ot\Dfsui 
III 1 1 1 1 1 1 1 lllll llllllll llllllll -oom^oxo^ 
III 1 1 1 1 1 *"" 1 lllll 1 1 1 <S 1 1 -H 1 1 1 1 1 *"* 1 1 *"* 1 rtrt^Mrt UIvO 
III 1- 1 1 1 1 1 lllll llllllll llllllll * l-CM,™™ 
III I I I I "'S I 1 *""' **"* 1 1 -IHMrt I I M I I I 1 I I I 1 rH K*KvO\O^Oiri 
III lllllll lllll (N (S nn | \D 't .-i r\| 1 1 I nr-' *"H I | MNiOMmiflO^ III lllllll lllll 1 III II «NfNvOvOn-i-tvOUl 
III lllllll lllll 1 --• 1 « 1 1 | 1 | | « | | | 1 <-i H| 1 rt 1 rti^ + 
III lllllll lllll llllllll llllllll o-^--^ 
III | (N nn | rn rn 1 lllll NN>ft«rt^< 1 I (^ 1 r< 1 I 1 | ^ ireiONN + in^ 
|| lllllll lllll 1 1 1 | <N nn _ 1 1 (M M „ ^, rt ^, o| ^if^-4-rnNm(7\0O lil lllllll lllll llll 1 1 rt 't vO M in (N (N n 
III llll"**""! 1 *"' 1 1 1 1 <N 1 1 1 1 1 1 llllllll OKi^'+'tvOO'" 
-|| lllllll lllll "-* 1 1 1 1 1 1 llllllll 2ZZPJ2^^ = 
III I I I •- I (N I lllll t" \D (N | I | 1 | |H|||||| rtM'tr.MOONM 
III III 1 1 lllll lllll 1 llllll «(Srt^.i-.^uS'-
1 H 1 I —< llll lllll |^H|rH_rHrHrH 1 1 1 - 1 - 1 1 ^Nl^vO^-*^" 
1 1 1 llll lllll 1 1 III 1 II \0\omm\0\Ooo\o 
II II*-1! III II*-1*-1 llll NÏOOI*! 
llll III HH|II »—' I e-si i \o m o\ w-i 
II llll III lil II OOvoovO 
MI iii^iii IIIII i^iiiM IIIIIIII i i- r i^ 
lil "llllll lllll llllllll 1 1 1 1 1 1 *"* *"" *N\oomin^>n 
III | 1 — N 1 rt 1 lllll lil*~H||<N| llllllll '«1-inN^'tONO 
— || 1 1 — 1 --* 1 1 lllll llllllll llllllll HHr^-HO'-m<N<N II II 1 II lllll llllllll llllllll -HH.r-Hr<-ïr«->r%inir> 
III lllllll (N 1 1 1 1 | | | (S-H 1 rH 1 1 1 II Hl I I r< rS|U->U^H-,00-<J-Hj-0 
III lllllll lllll 1 1 1 1" 1 1 llllllll 2™£™2P£ 
MXO> ff) 't m vO K OO O» ^t ui lx. oo D\ INrttmvONOOO^ N(')'tiflvflN»J> Nt^'tirivOKoO^ oooooo oooooooooooooo oooooooooo oooooooooooooooo oooooooooooooooo oooooooooooooooo o\ o\ o\ g\ g\ &\ g\ o\ g\ o\ g\ g\ @\ g\ g\ o\g\g\o\o\g\?\3\ ^CT^CT^O^CT^ON^CT^ ^o\^o\o\o\o\o\ SG 
JD 
BSEG 
DGI 
DG II 
DG III 
Nr. C 232/58 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
I 
CH 
s! 
•J 
" 
^ 
s 
s 
P-. 
w 
P 
P 
CQ § 
ui 
i 
ui 
s 
o s 
Ui g\oois.T#-Noousifi ^oowort»ffi-< o\o(Soo«ooN^ | l l w m ^ OM» I i <N — T- m m \0 ^i m (N | | NOINOOI^O 
-H Hifl(SN\0 MOMiniflNrtM III T-I.-I.-I II II rt cit^ffivo 
KOOffMfirtff\ff\K K'tM\Om(^'+^ <NO^<N<Ni—iin«» Nift»«00^0>"w T-I T-I | | I 1 | CN fN f» | OOO^NiftOvOfl —-1 T— ^H MiNrtN(Nrtin NOvO* floo^Oflv ,—i,—,,-H^* III II | »—i fi \0 ir\ •<—• \0 
llfSI <N | | <N ^H CN .-< | Ij^H^H I III | <N | CN 
— <N Cs| 1 ^H|I<N OOOOlCTv 1 "^ 1 *"" 1 II NNO>0 
||||||-H| I —< | | «4- sO -4- ut T-U->-HC«">T1-"4--4-<T-I | | | | | ,-H T-I T-I 1 1 1 1 1 I 1 1 1 ^- 1 1 1 - rt H m M 
-K" J | '-— 1 1 (N rfi N r^ 1 ^ N T-*(v|-H«NfV|T»-T-<N 1 1 1 - 1 1 1 N 11)11 II II II 1 -* I fi <N T»- <N us 
1 1 1 1 ^ 1 1 1 1 tN — 1 (N(NN 1 M^rtiriN-< rs|(N 1 1 1 1 1 ^ 1 ^i lllll llllll 1 1 1 1 ism^i^ 
i i i i i i i i i i- i r- i i — i i — i i i i i i i i i i i iiiii i i i i i i i i i i i i- i 
H 1 Nrt-iNrf 1 rtrtrtrt\or)rtoo mo\Oooo\utui-4- 1 1 1 -^ -4- T- T-, &n l i l l l | | l i i i i i | 1 m \D fs N 
1 —* 1 1 — 1 1 --' | m T«- rf% y- T#- (s ui ooom(NONoo-4- | l | .n^ i ^N >—'1 1 1 1 1 1 — 1 1 1 N-'+MmvO'nM 
1 II II 1 -Hf>|cs|r<StNC-iT-iin|i| | llll II lil ^ T- T- <s| 
N 1 — 1 1 1 | - I 1 ^ 1 rr» w rH I 1 -t rt i)-rt 1 rtf<^ 1 1 1 1 H 1 «H lllll II II II 1 1 I ^in-iN^o 
-1 I 1 1 I I ^ I .-< T- -H | | -. T- T-H (X|\0^U1US\0\D0\ 1 1 1 | 1 1 -< 1 lllll llllll —* | | | | <^ <N "4-
1 1 NNN lm | I | rt 1 rt« | fl _0o<N|v-^-.-i.-irs| 1 1 1 1 | T- C\| <N 1 I <N —* | | | 1 | 1 | | | | 1 flc^Nrt 
| <N — <N I T- T-I I 1 | | 1 1 --< 1 1 —* <N r<"» MO»iO\ + ff>N't T-I rsl — l^M | rt(S lllll llllll 1 ^N*rtNm* II II rtt^vO'+rniNTKN | lllll llllll 1 -irirtr-M 
— Illllll | r^ <S f- r"") "«f -— O <N O T- r"S | T-< T- ui ||||||"**^ lllll llllll 1 1 1 rn | r<1 |\ O» 
r>| — I ._. — — —i ^* (s|fX,_|,_,_<-<i-f-N iH^ooKO'+OvO | | 1 | | |—<| | | | | | | | | | | 1 —<-< (s|rt fN o — (N 1 1 -H-H-HT-T-T-I— |||||| 1 lllll llllll ^ m rr) rn g\ 
<N \D — | <N -* <N | 1 «rtt^O'4-'*^ -st-l-viTiOvOus-'t-Tt- | | | 1 vO N f^ ^ | | | I | —. | | 1 -* | 1 1 | (N ifl « N * 
4- ^ ('i 1 N ('i " fO pvi^irs,d'<!t-rsoofM Nooo»iH«^rt IHN I ..i^rtM^ i »—. | i j i i i i i i T*- —i | ci^ovOrt | is rtfr,MM(Srt(Nrt I 1 III llllll I -4- ^ m y-
| (N (N ^ N« I m «NN I | -* r\| T- 1 III 1 •*»" -4" O 
(S| "i | T— 1 (N —< | OKOOO | 1 <N »-• 1 1 — 1 m C* — — 1 II T- T-H c-4 —< || | || Csl UI Ov 
rt 1 1 ^ 1 "" 1 " lll|rr>"H"",| ™ "'t" <N -4- rsl <N <N 1 | 1 1 1 1 1 --< 1 lllll llllll 1 1 | H(Srtrt« 
^1111111 | NN | 1 | N^ T-icv|*4-rM<N<NrO<N | | 1 | *" | ^ | lllll llllll 1 *"* 1 ^ — -*" m 1 
1 1 ^H 1 1 ^ 1 *" | H | | N. * N -" -4" N | N \0 -4" OO -4- | | | | (N —. r""> — | | | | -H rr^i^i i | | | (S —' \0 \D rt OO 
M-rt | N | (S« -HvOMi^-tt^Tl-o KK"-nHOavyOvO 1 1 1 N I i^t-< ol 1 1 1 1 1 1 1 1 I 1 1 —< rt IH ^ vO 4- m \0 II — — <N T^ -H CN | | | | lllll llllll -irtrt 
INN I 1 — 1 tN T-H c"i.—irOirvoofNOOO rsir'ïr'IOOCST-iT-iCvl 1 1 1 1 N wf^iH I I I I 1 ^ Ninrnrti- j | I —i o i<"> f> r*i 
in c\| —. tsl <N 1 | | —iut\DutoofS|00\0 rt(N 1 IN 1 ootN |^"| 1 '— "- | 1 | | 1 | | | | —< — —i 1 H- I 1 r^ ->4- v0 oo 
<Nc^Tj-ir>s0l\oOfjN Nfi'ti/l'ONXJi (Nfl^ui^ONOOOx Md'<ti/lvOI\»0^ (S (^ ^ i. \D M •*• in K 00 Ov fSmy-U"i\0N000\ oooooooooooooooo oooooooooooooooo oooooooooooooooo oooooooooooooooo oo oo oo oo oo oo oo oo oo oo oo oooooooooooooooo fj\fj\fj\fj\o\fj\fj\fj\ o\g\g\g\o\o\o\o\ o\fj\fj\CTNfj\fj\fjsfj\ rj\fj\(y\o\ry\ry\cj\^ o\ o\ @\ g\ g\ o^o^o^ov^ J> ^\g\o\fj\g\o\o\o\ DG IV 
DGV 
DG VI 
DG VII 
DG VIII 
DG IX 
DG XI 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/59 
I 
e. 
ë 
i-4 
-
w 
g 
g 
PU 
w 
g 
Q 
pq § 
* 
s 
ui 
o 
Ui 
1/ 
§ 
Ui IvOOvO^OOvOifi HHtfnOrtTf^-o 1 (S rt IH rt -4- ff| -4" 3\ W) C\ ^-i (NO\fNO\0\^"OON 
1 .—1 Cvl <N *—1 »-1 .—< .-« .—I f» *—l r-l 1 .—| .—I .-< .—i •*}- r*"ï <<*» 
.—i rr> rr> I -^-« I I ON iftHSJvThM JiN rs| ^ 1 1 1 II II III (Niftiflr^-Hr^^^ 
1 II fS^HtNfN ~H ,-4 III lllllll ^ —< ^ fs G\ N l^s 
HN 1 IH llll 1 1 *"" 1 *"H rt\0(fim 
llll 1*^*^1 | llll (N ^- OO \C 
1 NIN-tvüN 1 (^ 1 M«^M 1 1 1 lllll 1 1 N 1 1 I rH 1 r< 1 (N 1 « rfi ^ 
i i i i i i i i il-* i--- IIIII 1111111 i- i i r- i 
iiiiiiii i i r i i r IIIII iiiiiii nr i-*-
i i i i- i i i -- |-- |- | |- | | | iiiiiii iii ri-i 
I | I IN 1 I I >-i 1 1 rtOONrt | rt | _ 1 1 1 1 --< us <N (N C"> CN 1 ,-H ^H rs| 1 ^ |v. (N 
1 1 1 1 1 1 1 1 « U- |N | | iilll lllllll l "SZS 
II^HTh-^-Tl-I^H H|\|Ht | M H IIIII rt 1 1 W 1 (S 1 | H 1 Hrtlfl^M 
1 rtrt 1 1 1 1 ^ <N | N-* | | f^(N lllll lllllll 1 | | HNrtHH 
1 1 1 *"* 1 1 | -"* a\rt 1 ITINTH 1 1 lllll 1 'H | 1 | 1 « |-H|ON|\OOOU-IOO 
| I ^ | | | I | HiNrtin I | | « lllll lllllll Tfroor<-ic>Li->ooOvO 
1 .—i rn ff% .—, ^ r\| .—i | intuin 1 HrtrN | 1 N I | >—i 1 e> .-H 1 tv| 1 <H IH | <^ (N rt vDM 
1 —' | I 1 1 1 \D NI Irt |(N |H lllll lllllll III^Hf.^TfO-* 
1 t—t CN \D fs i—itNi-1 rtNiNOOH | HH |i—il 1 I .—i I T-< T—irH 1 (N I rr) ^H ^i fs| m -y- oo 
-i 1 1 I 1 1 1 rt -4-1/10 0^ 1 f) f: (S 1 1 I 1 lllllll (SuS^-<r^\0\0O0\ 
1 •* »- Cl | 1 M <H I I ^H ^1 rf) f") \D \0 Tf 
III*"1 1 | Nrt I llll O <-< sO \0 
I (N^fMN | 1 - 1 ^ 1 *"* 1 1 1 "* lllll lllllll 1 | 1 HrtNHrt 
I 1 1 1 1 1 1 1 | " lllll lllllll Ml ^"-z^ 
I | (N .—< 1—< ~* ^- .—1 I r< rt NC^iH 1 H lllll ^— ^—! ^—! ^ ! ^- ^1 H | 1 l'lrtrtrtrt 
1 rHrt | | I I I T-ICNU-ll^HfNinl lllll lllllll vO I I ~* Tt- •* i-H CN 
1 1 rt (SN 1 I ^ 1 1 ^Hrt 1 I rn ||^H»H^H 1 1 *^ *^ 1 1 1 1 ^ 1 <N 1 (A^M 
i i i i i i ii i MNI i r IIIII IIIIIII ii i"""*2^ 
fNro-^-insorx.ooo\ fN<^-<j-us\ois.ooaN IN rt 't m^ et -a- m \o N oo o\ rNm-tt-ussoivoooN 
oooooooooooooooo oooooooooooooooo oooooooooo oooooooooooooo oooooooooooooooo 
0\C\0\0\0\0\0\0\ 0\0\0\0\0\0\0\i3\ CJ\ g\ G\ C\ Os @\ 0\ C\ O"- O"- 0\ @\ 0\0\0\0\0\0\0\0\ 
^-If-I^M^H^-I^^^M'r-t *—11—1 .—1 *—1 *—1 .-« .—1 .—1 .-H ,—t ,—1 ,—1 ,-H ,-H ,-* ,—| ^H .-< .-H ,—1 ,-* ,—| ,—| ,—( ,—| .-H **| ,—| 
ï I 
§ $ i g s 
Ü Ü Ü Ü Ü Q Q Q Q Q NrMiftij-rtOKrN 
,-ia\Tj-Tt-o\soou-> 
rHr-rt(NM(Nl^f1 
uSO\NooO\uirAO\ 
oo Os e> oo 
ii-iir>Cv.ON-*-vOr's<-s| 
i-< i—t (N rN rsl rsi 
t^'H0\'tO(NvO'+ 
rH(NrHrt(N(NINN 
i-lOOTJ-f^O'—i-^-us 
iHMMf^r^(N-t(^ 
i^'-KN'ttN'Hrtin 
ifluioooN'+rtin 
•^-OSvOOOvO-^-fNO 
N0\0\\0(N00fs,i—i 
^H .—1 ,—1 ,-H <*s r\| ^f-
O <*"> sO <N c^ —'NOO 
(^rN(N(N(NM(N(^ 
ON-^-^j-o-tf-i-irxcN 
OrtN>OHrt\0« 
i—ifN^H<N^*tN<Ne> 
J\ O vO >n K t -1 K 
r^fMOinmvOK't 
^lOOnrtvOOON 
\ONrs|\Om(Nrnui 
O^OOvCtNOO 
135 13 
153 27 
373 30 
184 40 
CNONTl-rNc'-iOscNCM 
NO\m-4-rC\OinN 
(Nin-ftoOtN^OO^ 
rtrt^m0OrH\O(> 
c^r^f^'tvOiN'-nN 
ONiHrtrHinK^ 
•*—t ^H rN (^ r'l «-irslro 
fN-<*--^-OOU-iOOOsfN 
CNcN*—icNi"r>CM'<i-\0 
(Nm-tirivONQOON 
oooooooooooooooo 
0\0\0\0\0\0\O\0\ 
I 
Nr. C 232/60 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
BIJLAGE A 
Inbreuken op de Verdragen en verordeningen 
Inhoud 
Blz. 
Buitenlandse betrekkingen 63 
Economische en financiële zaken 63 
Interne markt en industrie 63 
Concurrentie 69 
Werkgelegenheid, arbeidsverhoudingen en sociale vraagstukken 69 
Landbouw 71 
Vervoer 74 
Administratieve zaken 75 
Milieuzaken 75 
Visserij 75 
Financiële instellingen en vennootschapsrecht 77 
Begrotingen 77 
Douane-unie 78 
Indirecte belastingen 79 
Rechtsgrondslag 
De rechtsgrondslag is afgeleid van het nummer van het document (van de databasis Celex), dat op zijn 
beurt weer is afgeleid van het oorspronkelijke nummer van het besluit; het is opgebouwd uit: 
— een cijfer dat aangeeft tot welke sector het document behoort (bij voorbeeld 1 = sector die de Verdra­
gen tot oprichting van de Gemeenschappen omvat, enz.); 
— twee cijfers die overeenkomen met het referentiejaar (jaar van publikatie, van ondertekening, enz.); 
— een of twee letters ter aanduiding van het soort document (bij voorbeeld E (van sector 1) = 
EEG-Verdrag); 
— een volgnummer dat is afgeleid van het nummer waaronder het document is gepubliceerd of van het 
nummer van het artikel. 
Voorbeeld: 3 80 R 2144 
Sector 3: afgeleid recht 
Jaar van publikatie 
Verordening 
Verordening (EEG) nr. 2144/80 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/61 
Sector 
1 
2 
3 
4 
5 Soort 
document 
A 
B 
E 
F 
H 
K 
R 
G 
A 
B 
C 
D 
L 
R 
X 
Y 
A 
D 
X 
Y 
PC 
AP 
IP 
AC 
IC 
CC 
BP VERDRAGEN TOT OPRICHTING VAN DE GEMEENSCHAPPEN; 
WIJZIGINGS- OF TOETREDINGSVERDRAGEN 
Euratom-Verdrag 
Toetredingsverdragen inzake Denemarken, Ierland, Noorwegen en het 
Verenigd Koninkrijk 
EEG-Verdrag 
Fusieverdrag 
Verdrag houdende wijziging van een aantal budgettaire bepalingen 
Toetredingsverdrag inzake Griekenland 
EGKS-Verdrag 
Verdrag houdende wijziging van een aantal financiële bepalingen 
Verdrag houdende wijziging van een aantal bepalingen van de 
statuten van de EIB 
Verdrag inzake Groenland 
RECHT ONTSTAAN UIT DE BUITENLANDSE BETREKKINGEN 
VAN DE GEMEENSCHAPPEN 
Overeenkomsten met derde landen 
AFGELEID RECHT 
Begroting 
Afkeuring 
Beschikkingen (behalve algemene EGKS-beschikkingen) 
Richtlijnen EEG/Euratom 
Aanbevelingen EGKS 
Verordeningen EEG/Euratom 
EGKS-beschikkingen van algemene strekking 
Andere besluiten (resoluties, adviezen, enz.) gepubliceerd in de reeks L van 
het Publikatieblad (of in andere uitgaven van het Bureau voor officiële publi-
katies der Europese Gemeenschappen) 
Andere besluiten, gepubliceerd in de reeks C van het Publikatieblad 
AANVULLEND RECHT 
Interne overeenkomsten 
Besluiten (van de Vertegenwoordigers van de Regeringen van de Lid-Staten) 
Andere besluiten gepubliceerd in de reeks L van het Publikatieblad (of in 
andere uitgaven van het Bureau voor officiële publikaties der Europese 
Gemeenschappen) 
Andere besluiten, gepubliceerd in de reeks C van het Publikatieblad 
VOORBEREIDENDE BESLUITEN 
Voorstellen van de Commissie 
Adviezen van het EP (na raadpleging) 
Adviezen van het EP (initiatieven) 
Adviezen van het ESC (na raadpleging) 
Adviezen van het ESC (initiatieven) 
Adviezen van de Rekenkamer 
Besluiten ter voorbereiding van de begroting 
Nr. C 232/62 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
Sector 
6 
9 document 
B 
C 
J 
O 
s 
T 
V 
X 
E 
H 
O 
P JURISPRUDENTIE VAN HET HOF VAN JUSTITIE 
Opmerkingen 
Conclusies van de advocaat-generaal 
Arresten 
Beschikkingen 
Derdenbeslag 
Derdenverzet 
Adviezen van het Hof van Justitie 
Andere besluiten 
PARLEMENTAIRE VRAGEN 
Schriftelijke vragen 
Vragen gesteld tijdens het vragenuur 
Mondelinge vragen 
Verzoekschriften 
Opmerking: Geplande sectoren: 
7 — Nationale uitvoeringsmaatregelen 
8 — Nationale jurisprudentie 
10 — Doctrine. 
NB: AA . . / . . 
(AA ../..) 
Bij voorbeeld: A/39/83 . . . Arrest van het Hof van Justitie van 3. 12. 1987 
(A/480/88) 
De procedure ex artikel 171 van het EEG-Verdrag — A/480/88 — is gebaseerd op de niet-uitvoering 
door de Lid-Staat van het arrest dat het Hof in het kader van de inbreukprocedure A/39/83 heeft 
gewezen. 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/63 
JA 
B 
c 
c 
-o 
£ c 
X -
aü 
O JA 
PQ N 2 
f> 
rt > 
_C 
bc 
c 
c 
e 
c 
< Ü rt -4- ON Hol 
-176 
2. 3 
aU ~ Bero 
zaak 
arres e 
OuU 
0 J*i Ov 
eg 
ei "tj 
C 
O 
O 3 
e 
o 
O aU 
CQ N X <N 
aU 
c -o 
8| 
I-S 
O 
J"2 
o c A 
rt C -
> •-
si 
v, C 
't! -S c 
§ s" 
o o 
'C bO HJ 
.&-S 2 2 
o. o bO-O c 
c ^ i F «3 2 > 
J3 c 
2 -o 3 o 
_* bO 
is 6 
c o 
bc 
C Cu 
•J3 O w 
CS , -C <^ h u <u .JJ o pa _o -* 15 S 
-e 1 
> s o.-o 
O M> O 
c 
bc 
c 
JA O 
O 
> c 
bc c 
c 
c c 
c 
> o 
o > c 
bo 
c c c 
3 bO c 
c 
> 
> B M £ 'C 
S~S 
bD u 
S e 
<u > 
ï* 5 c "C 
O'S 
bO u 
.S c 
u > .SP ^ 
& £ O 
O 
JA 
-o 
Cl 
O Ü Ü Ü CQ JA 
.sp Ja 
c .e 
o _bo 
« 
00 0 
W 
X w w w w w w w w tu w 
c 
CA .9 
& 
il 
Nr. C 232/64 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
X 7 
a..> 
> -o 
Q c 
e 
> 
-o 
c 1 c 
aU 
O Jt 
PQ N -o 
O 
O e °° 
> vO ^H Hof 
-76/8 
1. 5. 
aU ^ Bero 
zaak 
arres 
w 
3 
C 
E E c 
c 
'Kn 
x -o 
a. 
-o 'Ja 
<£ -Q 
o -JiP o ^ .5 c 
3 Jj 
C 3 
<T( "O 
> O 
> 
w w u a. 
> 8. > 
Ja .=y 
C _W3 
w 5 -* 
>-S 
w - £ 
aU 
Ü O Ü Ü 
o 
o > c 
J* 
3 
-o o 
ex 
bD c 
J2 
3 -o o 
o. 
_c o 
00 
« 
C 
rt > 
O 
a. o o 
> I 
pa 3 -O O 
OH bc 21 Z 2 
Ja 
e 
« 
w w w w w > -o 
-o 
3 
E 
0 
c 
<ü c 
-o > -o n 
-o 
3 
S 
o 
c 
u c 
-o > -o rt -o 
3 
E 
o 
e 
c 
-o -o 
o. 
CU 
PH 
00 
< O, 
J2 
c 
W 
U4 W £ c 
^ 
w w 
o o 
P-) pj N. is. O 
e-
w 
w 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/65 
O 2^ 
CL.U 
O -* 
h «« ü « PQ N rt 
CuU 
0 JA 
h rt ü «< PQ N ON 
10 
*-H 
u > 
a.U 
O JA 
h « co rt ON 
2 
m 
u £ 
O.U 
Ü c rt > 
O ON 
O.U 
O JA 
PQ Ü o Ü 2 E o 
.§»§ 
> *-> 
c a 
"O 
rt C > -c CkO 
<u 6 
* s 
S -* 
'bb^n 
W K, c*^ 4) 
n JA 
3 
p « £ et 
Q£ c <u 
o « o .5 > S c — 0 w> 
V M u 
bO U -Q 
g|& 
-§ 8 ^ 
Ml £>D.^ ei 
PQ w D. C £ 
rt rt 2 
!s -£ 
r- U > 
r*, O u 
:3 O O, 
C > & 
« w o 
11! ° PQ -* N . 
jy o bo u 
i3 J* 
bo bo bo 
S c 
§"3 g-o 
bo c« 
•S C 
.y -* 
fr-f 
<u P bo 3 
.5 Q 
c «_, c • = 
3 3 
5° bo w bc 
<u Ü 
2 c 
> è* Ja s o C 
C rt 
q _a 
2 E 
> <u 
bo E 
.E c 
C « 
o § 
> 3 
PQ Q _bp 
PQ JA 
bcja 
'c .e 
> &2 PQ Q 
w w w o\ sO 
< > CM 
Os 
< i 
WWW tv hv ts 
fN O O vO ir> c"> ON o O O O O 
W W W ,-J N N K K ui m in N W W W W W W W W 
s -o .3 
Nr. C 232/66 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
c c -* Ë 
o 
a(J aU 
O Ü O O PQ N O Ü PQ N o 
c 
> 
_c 
c c 
WO 
-1 
t! 
o > J2 a 
>.s _c 
3 
c > 
'3 
_c 
> 
-o o 
„J=> 
> -o -o 
"E, 
"rt 5 
c 
J2 
_* 
> 
o 
-O 
c 
> 
a. o o 
J£ 
> -o 
u 
3 O 
b 
o 
0 
> -o 
0 
Ou o o 
J*i 
> 'o 
c 
e 
o. 
JS 
c 
c 
CS c 
tö 
•c 1 
ee 
"3D g 
<u U3 
2 Ë '3 s OS 
> 
o > 
c 
^g 
e 3 
00 P 
.S a 
6 8 
^ o 
PQ o oi 
o 
e 
o 
c 
-* 
PQ OH C 
* a 
£ c 
bfi £? 
*-3 
Q 2 .? ija 
c 
> 
c 
b 
b' bc 
R F I 
c '> 
o bc-* 
C 3 -3 "O 
13 P c *8 
c ^ 
Ë_= 
.a o 
-o o 
f* PQ Ë > c.a •p CS 
O 
-T3 ° 
Ja o g 
§ « -o 
> 5 rs 
wij* Ë .£ u -o c 
lag15 
•3 2 
u5 >-3 60-.2 ^ "« c "o bo_a «5 
bOJ2 
'S e 
Q > ïS 
< 
W w PJ w w w w w w w w PJ w w w 
3 -o c 
8 E 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/67 
3 
e 
o J4 
6 o 
-o 
c 
o 
« 
J 
Hof 
-168/ 
5. 10 
D.U *"" ero 
aak 
rres "O 
O 
<U 
J C °° Hof 
-147/ 
5. 3. 
O.U ~ 
8^ i m rt ö 2? rt ON 
> IV ~ Hof 
-38/8 
4. 7. 
aU ~ 
g -^ 1 JU <« C ffl N rt C go 
> r^ -* Hof 
-38/8 
4. 7. 
a.U ~ 
8'S 1 « rt C c 
> oo 
a.U 
o -*i 
£ «s CO M c 
5? 
aU 
o _* 
W rt 
bc 
-5 
c 
O O -o 
£j2 
> bO 
'S's 
o c 
> .5 
•CS 
Ë .H c 
u c 
a, 
_Q 
T» 
e 
e .n 
c 
T3 
J3 
> 
-o 
c § JJ 
.2 3 -ö § -o 
o 
bO 
O 
Wl 
c 
bc 
O 
H 6 
3 
3 O 
o 
J* 
e 
> 
•3 
_C Ü 
UiJi bc 
c 
bc 
•3 
|l > > « o 
2 "S 
3 o 
SU bc 
c e 
o 
o -o 
-o 
o 
o 
> 
c 
o 
z, bc 
ii 
JS 
c 
> 
c 
a. 
o 
XI £ 
e -o c 
c 
'S 
bo C N 
4-. > 
_c o 
<u c U. (L> 
.S^ 
5 ^ 
S u 
> -o 
c c 
bo u 
C bc 
•bb-S 
bD £ 
<u -g 
E Ö 
o £ _c 
> 
> c 
il bc 
O •£ 
o E 
** -2 
bo^3 
.S c 
-* 22 
8* S « '-5 
-o :P 
.ÈpJa 
c e 
u O 
> ^ J* 
:2 
Jrf 
c 
U-, Ü o Ü o 
oo ^ -* £ 
OO vo 
pa W W pa w w pa w Q 
PU w w pa pa S w pa o o 
pa pa pa Q pa 
Nr. C 232/68 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
c 
cuU 
O Jtf 
in rt U rt PQ N C 
rt ON 
^ 
XÏ O.U 
0 Jtf 
J2 « PQ N 
-C^ -C^ 
bc ^3 > c 
" -3 
bb 
c § w _2 b0^3 
-S c 
o. c 
«-o 
o 
w w c 
_c 
> 
> 
_c 
0 
0 
c 
bo c 
_* 
ex 
PQ > -^ 
-0 
c 
> -o 
XI 
bo 
_c 
0, 
ü 
c 
c 
-0 
w Ü 
i»> 
> 
« E 
0 
D. 
-O 
_C 
> 
c c c 
_* 
w 0 
JC 
M 
G 
-O 
C 
_=> 
i 
bo 
-O 
G 
3 Jd 
C c 
c 
PH 
-O 
8 
3 
of 
G 
bc 
w 
w w 3 E o 
0 
o. 
-0 
ü rt 4> 01 
-e a c ° 
0 bo 
c c G 
"O 
b0 
£ 
> 
-* £ 
.a -c £ 'S 
o o 
W w 
W W O _G 
w 2 
E 0 
c 
G 
-O > 
JC 
bo 
c c rt e c 
o^ 
0 0 > 
hl) 
H e u. 
G 
tJ 
"O G 
Ö 
-0 
bo 
G 
hn c 
> 
G 
w 
w o _o 
bfl;^ 
u S ^ 
8 «1 
> c 
£ -C 3 
2 E-| 
|I 
£"2 
z; -o E 
ü Ü a.U 
.* 
> 
> 
_G E 
0 
-0 
c 
> 
Tl 
au 
c u bo 
G 2 
a bfi 
-C 
a. 0 
c ïi 
W 
IN. 
<N ~ 
0 *-< w w 0 
w IN. 
fS 
0 rs 
0 
w w UJ 0 
IN W lT> IN. 
O vO 
O O 
w w w 
w c 
> bo 
G > 
G 
G G 
e 4i 
0 
c 
> 
bc 
c 
-a 
o 2 
5 E 
O S 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/69 
rt tv. O^ 
X «N 
o -* aU 
PQ !M s 
aU 
m N 3 E o c 
l^ "^ 
X of 
a(J 
PQ. N C °° Hof 
-249 
8. 5 
aU ~ Bero 
zaak 
arres -o 
o 
O e 2° rt o > r-v *-Hoi 
-42/ 
7. 9 
aU M Bero 
zaak 
arres X ° 
cuU 
PQ N Ü 
c u Ë 
o E 
S U 
"c J" 
-° > -s 
ÖO c « 
CU T2 
•c -o 
> 3 
co PQ o -o o 
o 
c c 
c 
3 
_Q 
> 'ij IS 60 
C 
O. K« rt 5P os S c o 
c 
o. o o 
3 
I-e 
WD g 
c c 
'S B 
*> bo 
-si 
u o 
PQ > -O u 
<U -3 
-O 3 
SB £ 
'e.s'S 
"Si! 
Q _c o « S -O _* 
C 4J 
O N 
e.s 
J2 
•c > 
bo "g 60 
2 £ en uitk 
onds t 
nderda 
ö a ? 
Ï'BU 
•c -r W 
^ co -o <'£ 
.S ^ 
cl Ja 
* n, 
c o jj c 
Pi T3 -o 
-JC 60 
'i 
g 
"5 
_c 
z S-tJ 
I! 
° c 
-o > 
O Ü PQ Ü Ja 
c 
W 
W 04 W w W c^ vi w 
o o 
LU W 
rv. tv. W w ü ~ oo 
o o 2; Pi O <N 
O i— 
w w w Qi o ~ 
W Pi 
12 
•a 60 
T» 
f 1 3 
•fi 
>• 
-o C 
•a 
Nr. C 232/70 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
c 
£7 
Q.U 
O Ü PQ N 
O 3 
-o 
is g 
.5 O, 
£ E 
Q-g -o 
o 
oo 
3 • £ 
"SI 
s g 
T> g 
M o 
_Q " 
i3 00 <u c 
~S * 
S S OO'N 
o 00 
> w 
g-C 
2 * 
w 00 -P 
bc 
C IS 
Ü 3 !> Ë 
WD £ 
£ -o Q « .£. 
U'S I g * Fl Ö £ 
<U --3 2 e 
2 §:& -o S 
<u .S o 
%•* o 
3 s se 
N £3 
60 C 
Ü JJ ^ 00 S <? 
<u £ I—1 
!« c J2 
^ O C 
-o ^ ^ > 
2 § 
00 
§ = 
- 2 
•| C 2 
<* > e 
I fï 
y '5b N 
"00 QJB U £ _C "O 
jïb O 
1iS 
||| 00 S 
_ï c 
J2 '3 
'E s^ 
^ 
o. 
-* O 
0 
> 00 
_c 
-3 
0 
-C 00 
c 
_* 
> 
W o 
IN. [Ij 
ui rs. Pü tó tó 
BÜ W tó w w w w Pi! Pi ^0 
sO <r-
t > 
vO & 
c 
t S « c 
s» "S "3 & 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/71 
O O o o c 
Ü O 'T" <£ 
aü 
O JA 
PQ N C j^N 
a.U 
PQ N Ü Ü 
U 
> -o c 
12 J* 
_n 
n 
bO et 
bD > 
2 
rt _C 
O J3 
O « 
XI 
_* 
o PQ 
J5 °s 
bO O 
«s bfi 
O *> 
<ü 3 
>P bO 
e 
_c 
PQ C 
c 
o 
bc 
o o bD 
c o 
X 
3 > 
-o c 
J3 
J -2 3 o « 
"O bo 
o 
Ü 
> 
£ a. 
je 
PQ "o i4 
Q Ü Ü O c 
c 
JA JA 
JA 
C 
O 
oo ^-
w Pi 
Pi W tó Pi w 
PfiJ tó 
o o 
o S 
Pi W W 
»-H O 
W Pi w 
Pi w 
pe! tó Pi o 
W pi o _i Pü W 
«-" O rfrf w r-v 
sO 
r<-> ^-
O o 
Pi W 
vO IV Pi w 
Nr. C 232/72 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
X o> 
U rt PQ N -o 
c 
< s 
o 
<u 
J 2^ 
aU 
o -* Ö rt 
Hof 
-281 
9. 1 
aüN ero 
aak 
rres 
Hof 
-272 
2. 9. 
aüN ero 
aak 
rres O ^- u-i 
E ^ ~ 
aü ^ ero 
aak 
rres cxU aU 
PQ N o-U 
O -* 
3 4) 
g> 
i| s 
-^U .s 
u, O 3 
> "3 _e 
•r> O -C 
c > 
•S jf •* >£ 
E H c D u 
5 S 'S 
o o, ° 
-£ .ü e 
PU'S 2 "' >> 
"3 "O 
rt C 
11 W>~ 
o -3 S ^ 
^•o 
S?n 5 o -o o 
P ^ 
60 -g O 2 "5 
c ë 0 £ o. o * o 
ü g ° ü 
> g 
11 
HÜ 
Ë OH -o * — 3 O <-> -O J3 "O .O C . "E.— H c > PQ u -o 
o C 
•SJJ 
J 3 b -o J3 c ^ <ü 
Ü 3 0 
> 
•o 
.3 
e 
tso 
e 
E 
e o 
> c 
-o 
Jf c 
c °-
4) 
e ' E c 
PQ PQ ^3 
£P 3 
i O 
'S p> 
s ^ Ü o ü ü O o 
NO 00 
Q 2 <N 
(N (N K 
I~v O o 
Pi Pi P-) pa w 
<-> l\ 
fN r^ 
r-4 <N 
Pi Pi <N O 
Pi W »S w 
p-i P4 q 
— pj 
Pi W w P4 
rt Pt! 
P* W 
PJ PJ 
Pi 
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/73 
'f 
s 
i o 
•2 è se c c JA 
E 
o JA 
S O JA 
e 
o 
o ^ X X ™ 
aU 
<ü 0 JA 
« rt PQ N O.U 
O _* 
<L> rt 
pa N o Ü X <N X <N 
D.U 
O JA 
« rt « N cxU 
o .* 
« ai 
« N Ü b ^ 
aU 
O 
Ö o 
bc > es « 
-e o 
3 ** 
-Ö > 
e IH 
N O 
Ü.S i3 W) 
~° -o 
J3 ï 
3 6 ^ ° 
S'3 60 £ 
£> D. > > 
-o -s 
JA -3 
w -o 
-G 1-. 
H-o 
£ 60 
£ .£ 
£ c 
2 .a C G 
Ë "O 
60 JH 
-c c 
2 " 
w"£ •JZ 0 
0 Ö 
0 « 
0 w 
1 c o,--
X 3 « £ .2"? -a 'S 
cS fS 
N "-1 
.5 e 
& > *P 
ö u "O 
<u > Ë 
u c » 
c 
> -Q jy 
8-^.tj I S -* Ë > -* O 60 S 
u e « 
•- c 
u c :=v 
"°4* * 
« 2 
a. > 
~ .5 -c 
S « P 
> .1 6 
S S 
Ü O Ü Ü Ü 60 
3 
o 
e-. 
w w ff! »! w ff! ff! w w 
ff! W 1 o 
ff! W ff! ff! ff! ff! W ff! W 
Nr. C 232/74 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
O O > -o 
-o 
3 
e 0 
c 
c 
-o > -o 
-a 
3 
Ë 
0 
c 
c 
-o > 13 
rt -o 
3 
E 
o 
c 
c 
-o -o 
o. c 
'5 CS 
e c 
o Ü Ü a.U 
PQ N 
Ü 
o £ s 
.a c rt s C 
|3 
o c 
^ S«-Ss 
7 "> N 
-
c "O .S U C 'S 5» t> c munautaire s 
(lieproducent 
eratieve vere Com 
olijfc 
coöp JU 
3 
C 
3 
E 
E 
o o cj 
o o > 
et 
~> 
c 
ai 
C/"> <u 
'c 
Q. 
to 
c 
c 
Sb 
c 
> 
c 
> o o > 
3 
3 
-O 
"3 
C 1 
c 
> 
-o c 3 'S 
g> 
o 
• is IS 
% c 
bO 
c 
o 
bc 
C 
e 
-o o 
O. 
1 
"o 
o -o c o 
WD 
3 
Jtf 
J*J 
e 
> 
bO 
c '5b 
3 
« O 
£ 
c •Ö Ë •tt Ë 
bO O 
bc £ 
II 
1) c 
3 -C 3 N U o 
« Ö H > S o .2 o 
3 > 
c c 
-S2 
c bo 
-O ~ 
c F o u h. *-> bO o 
Cu ~ 
O bc 
u.H 
"3 3 
• S SB 
'C -Q 
3 S 8 c 
o 
c 
-o 
c c< 
> -o 
o 
bO 
Cu 
O 
3 e 
'Ë 
Q o 
o 
> c 
33 
bc 
O 
ÖJO 
c 
3 
_Q 
Ë S 3 § 
-o > 
C -O 
w _ 
Cu C 
_c -o 
o c 
-3 s 
£ bc 
"5 <u bc g U bo C rt 
.S 3 
Ë o o, rï ï «S 
O O Ë JS 
Q -o c 
3 
Q T3 
C 
.2 
.* 
Ü -* 
I 
Ü 
c JJ 
c* w w w PÈJ w w 
f* f* Pi ri tó O *-> 
w w CtJ w o o 
Pij 
3 O -Q •O O 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/75 
3 _ 
c «^ Hof 
-137/ 
9. 10 
Q.U ~ Bero 
zaak 
arres -o 
e o 
Ü c £ Hof 
-189/ 
. 5. 1 
aU ^ 
u — Bero 
zaak 
arres c rt m 
— ^ 
E * 
cxU 
o _* 
03 N PC ^> 
aU 3 E o 
Ü "o 2 
o.U 
u 0 -M 
Ji « PP N «N ^ Hof 
-182 
. 10 
aU "* 
2^ S « c< s ffl N rt rt > 00 
X ^ 
a.U 
0 -* 
Il rt -ü * PO. N 
O u > _o .2 
M I Ë 
o rt § 
cü S U 
« c 
._> 60 CS 
IS M > O c c o w 
-o > "2 
$ &"£ 
« C g 
<*5 > Q. o-fj.S 
-o -o "Ö 
c 
" «u rt 
0-3 rt •" ei ï -5 > 
Ë'S 
bO C rt 
-rt w w 
^2 -e _e 
'S .ïï .2 
> m m O w 72, "^ 3 
&* <u 
•S c-
•S> 
£5.2 
> c« <U C 
•i & 
'S _Ü 
S.l" 
60 "P c 
o n 5i « 
X c e o « 
•sü c 
ai _C 
4) 
rt C 
O 
c 
c Ü 
-0 
u 
-0 
c 
T3 
* 
"O-C 
-S .S 
N W C 
•s "Sa ë 
bo'<u O 
• S -a g 
-ë -" c 
2;f "5. 
> -o •3 ^ 
60 
"O -3 C -5 a 3 
-C -2 
U C JU -c 
> C JS 
> 60 
3 
Q 60 
PQ tJ 
O 
0. PQ Ja 
c 
e-, 
Pi (^ ei 
O 
Pi 
W W 
Pi 10 «N O t\ 
O vO O *~ 
Pi Pi Pi 
000 
pi ui ui ui 
ui 
.9 E -o 
Nr. C 232/76 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 9.90 
o JU 
PQ N aü u P -* u 
p JU 2 6 0 
c 
c 
-o •—> c 
?! 
cuU 
O JU 
h «5 
PQ Ni 3 
e 
o c 
aU 
CQ M Ë NO 
OuU 
Ü aU 
O JU 
PQ M 
^ 60 
C u 
u c 
oo Ë 
2 8 
•< Jï 
e 6 
-O 60 
c c rs 
U C 
O -o "0 "C 
JU "O 
_c c 
c > 
a 
1 
s 2 
> o 
S 
Sn 
> 
-o a 
O c 
ZO Si ^ 00 c ft rt bo 
>^ 
-o "5 
JU ^5 ü 
8 "° 
-f ë 
• S 8 
c .2. 
> « 
I > 
"g-S 
.12 o zo -T3 « 60 
C ft 
-n "8 « .2 
JU "O 
c 8 
'e 8 
ij-o 
B.S 
.a o zo "° 60 
13 öo 
u -o 
"O ~% rt O 
JU "O 
> 'h 
I"8 
.ü o 
zo 6 6 
J2 
c JU 
60 J2 
Ö .c 
>« T3 
e 
rt -o 
z o JU 
60 Jj 
'S e 
8'S 
> & 
& °° 
^ °° 
oo os 
JO O 
e< rs 
Cl 
OM •* 
vO o o o « ctf « <N 
^ 
O 
rs 
o co 
C> 
OO 
ON 
o o f> 
o 
rM 
O 
«KK 
•»t- w 04 
04 o4 04 
04 o4 ON ON 
ON 
04 o4 
«^ 
vO 
ON 
K 
O O 
ON 
C~i 
o4o4 (S 04 
04 o4 o4 o4 
fN 
CN. fN 
N. IS 
< > 04 o4 04 o4 
^ 
•C 5 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/77 
aU 
PQ N c c n a^ c 
SS 
aU X <N x <? 
&u 
PQ N aU 
PQ N X «? <N 
NI 
PQ N et c rt oo 
cxU 
0 -* 
ü « QQ N C 
rt oo 
X <? 
aU 
0 J«J 
v, (4 
iJ * PQ N C |» Hof 
-68/8 
1. 9. 
O.U N ero 
aak 
rres 
PQ N ei 
II 
^ w 
> c> 
M> C 
ju £ 
? '5b -o J2 
c.S 
of C 
> O 
601*2 
£-2 -s a 5> O 3 
60 ~ 5 -o 
pQ e 
O -ra 
5; C 5 60 
c ;.2 
i* 
E 
o 
c .£ > <ü 
o 
c o e 
& 
-o c 
_c 
-o w 
60 C 
> * 60 c 
'S W 
^2 .»-*! C 
bO J« 
.5 
I'S 'c 
rt J2 ° 
C JS *^ 
s -e .2 
ü :3 -o 
'o :B3 g | e 
o ~" c 
S "O 60 a «3 
% B 
.s-a 
•- is c 
o "2 -^ 
6 oc-g 
c =3 ^ 
— P -tt 
'S <u 3 
70 _e oo 
E .2 o £ J S" •& o o 
W 60 O 
-o :P 
.SP-* 
c .c -o :C 
.SP-ö <= S 
§'1 -o 
c c 
o. C/D -o -'s 
60 J2 
'c C 
ë'l Ü 
tf etj <* 04 rt w w P4 P4 W 
o o 
2 2 PQ tó C* o o 
W W 
hv tv. w s c* 2 5 
'5 P 
11 « 
Nr. C 232/78 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
c 2 Ë o 2 E o et vO 2 6 o 3 
e 
o 2 6 o 2 
Ë 
o 2 Ë 
o 
D.U O.U K7 
W N Ü PQ N ANK 
-3 2 c ^ 
> 
2 *^3 13 rt 
S y 
"'5-3 
- bD 
"O .. bD c c >^ 
£* 
2-* 
-P "5 g>BÓ 
5 9 -o bo c c >3 
bO > 
2-2 
-£«"« 
2 
H 2 3 
t; 
fc -C 
3 C 
<u 
C c 
bo 
5 U 3 
bD ij bJO 
pq rt > ^ e 
O .3. 
Ë o 
u ° 
»> "*• 
e.2 c 
<4 C 
8-s 
rt o > -o 
Ë « o .b 
Ë O 
u ° 
4) "" 
o-*3 c 
a c 
c « 
o.is 
Ë o 
£ ° 
4) "* 
?13 a c 
*- X 
? o 
> -o 
Ë }> 
O .3. 
ra. 2 
Ë o 
^ o 
I « 
.SP2 J2 
c -O :P 
boja 
"c .e 
pp Q -O :c bo_2 
'S c 
f* 
dn 
..ö 
m P4 
s e* w w w 
Pü f* p< 
K 
rs. ... o 
o o W PÜ ... o 
o o W Pi o o W C* W 
... o 
o o 
W Pi 
'S 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/79 
J* 
E o e 
o c 
&u 
O -Ü 
U, CTJ 
*> «* PQ N ON 
-
u c 
> oo 
x° 
aU 
O _* h «« «J rt PQ N c 
^ 
ï = a.U 
O J*S i-i rt <u rt PQ N 3 
E 
o e 
o 6 o c i^ 
rt ir» oo 
oo tri 2 
E 
o c 
Ü £7 
OuU 
PQ N «S O -* 
PQ N X 7 
a.U 
o J* 
PQ N 
C -O 
.H c 
T3 «e 60 £ 
C 
P. c 
« s 
u J§ 
> -T3 
E U O . 
-o ü s 
** J§ 
> -o 
E «L> 
o .'--o 
SI c 
> 
S SP 
PQ .£ e .5 
> 
W"rt 
J5 c 
PQ < o 
b 
bo 
H S 
c 
ü 
c 
S 3 -o O 
1^ O "° 
-2 c~è 
o 3 
> <u 
.5 -o — 
at 9 ~ Ö 
PQ 'T) g-S 
g > 3 -O O 
Pi N o. 
e 
3 
C O 
U 
Ü J2 
c 
PQ 
oo \ ^; ° IS o 
W 
W Pi w 
o o 
w w 
w w 
w w 
o o 
w ai Pi W m W 
w W 
U4 U4 
w 
a 
•o a 
Nr. C 232/80 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
Q.U 
PQ N 
W 
W Ü 
-o _Q 
te £ 
"feb g 
-2 c 
PQ _C 
Ui Ui 
c o aU 
PP N 
~£ W 
e -o 
s £ 
> .3 
-o _o 
-2 c 
PQ _C 
< 
W o,U 
O J£ 
PQ N 0 
D. 
Ü O 
a. 
O 
w Ü <*, ^ ^5 <*> 
aU 
p ,* 
PQ N <T> 
l\ 
1-1 
s C MH 
.S o 
:=r M) -O 
3° rt .S > * c 
-c -ï 
C J4 
'S 'S 
"S .3 
"° rt 
.1 c 
.= > 
p > o 
<* 
a -o 
o 
a. 
c > 
O 
> c 
-o 
CL, 
O 
bo 
.S 
ba «i .2 al 
55 -* 
Ti c 
PQ > 
Ü 
w w w w c 
'S" 
aU 
<u O J< 
PQ N -o 
c o 
O 
O 
w -o -c 
'S .5 
ui c ^ 
W c 
aU 
-0 
0 
n. 
3 
0 
.0 
0 
-O 
a. 
bo 
c 
-C 
13 c/5 
-0 
-4 
-0 
c 
3 
C 
> 
c« 
G 
Q c 
bO 
'3 
s 
0 
& 0 
0 
s 
0 > 
bo c/) 
-T3 
0 
0 
-0 
.3 
l 
(5 < 
3 
c bD 
T3 
IS 
CL, 
bo 
O 
c 
0, a. 
1 
Q, 
O > .5 
o-S 
•-'t 
-0 ^ 
O-O 
• S bo 
rt "2 -3 C 
PQ JS 
w 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/81 
£7 > 
o ON 
r£ 
a.U 
O _* 
PQ N 3 
e 
o rt ON 
O.U 
PQ N 
5 g> c 
O'S 
cx-§ 
O -g 
^ -O 
""> O 
.2 bD 
II 
PQ _c 5 W) 
PQ boJ2 .22 t> 
•s a 
< O c w "5 Ü 
PQ 3 
O Ü Ü O 
W w w w w w UJ 
Nr. C 232/82 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
BIJLAGE B 
Inbreuken op richtlijnen 
Inhoud 
Blz. 
Statistiek 83 
Interne markt en industrie 83 
Concurrentie 112 
Financiële instellingen en vennootschapsrecht 112 
Werkgelegenheid, arbeidsverhoudingen en sociale zaken 116 
Milieu, veiligheid kernenergie en bescherming burgerbevolking 119 
Landbouw 136 
Vervoer 158 
Energie 162 
Begrotingen ,, 164 
Douane-unie en indirecte belastingen 165 
Telecommunicatie, informatie-industrieën en innovatie 171 
Menselijke hulpbronnen, onderwijs, opleiding en jeugdzaken 171 
546/78 
(31. 12. 1980) 
geen vermelding 
ja 
niet-med. 
niet conf. 
verk. toep. 
1, 1. 1984 
A/74/82 
zaak 171/84 
arrest 13. 3. 1980 
met red. omkl. adv. Legenda 
= referentie van de richtlijn 
= uiterste datum waarop de richtlijn in het nationale recht verwerkt moet 
zijn 
= maatregelen die op 31 december 1989 niet zijn medegedeeld, hetgeen niet 
uitsluit dat inmiddels maatregelen in het nationale recht werden verwerkt 
(mededeling van de Lid-Staat wordt onderzocht) 
= de nationale uitvoeringsmaatregelen werden medegedeeld 
= de inbreukprocedure werd ingeleid of voortgezet wegens de niet-medede-
ling van nationale maatregelen 
= de inbreuk wordt vervolgd omdat de medegedeelde maatregelen niet con­
form zijn 
= de inbreuk wordt vervolgd wegens verkeerde toepassing van de richtlijn 
= uiterste datum waarop een bepaalde Lid-Staat de richtlijn in zijn nationale 
recht moet hebben verwerkt 
= referentie van de inbreukprocedure (82 = jaar waarin de procedure werd 
ingeleid) 
= referentie van de zaak in het register van het Hof 
= datum van het arrest van het Hof van Justitie 
= met redenen omkleed advies 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/83 
< > Ë o 
e Ü .. -* 
S -o 
-** s 
11 ~ o -d "rt 
E o 
\ o -o 
«•** h « B 
•S "O 
2 c < '5 
•5b g 
-S I 
•3 g g> 
•S "° ^ 
Ö o t> < > Ë o 
•s 1 > I 
c 2 
> .S 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F 
63/262 Vrijheid van vestiging ja ja ja ja 
(3 10 1963) in de landbouw — 
verlaten bedrijven 
63/607 Vrijheid van vestiging ja ja ja ja 
(15 4 1964) —filmbedrijf 
64/427 Werkzaamheden ja ja ja ja 
(3 1 1965) anders dan in 
loondienst — be- en 
verwerkende 
nijverheid 
64/429 Vrijheid van vestiging ja ja ja ja 
(3 1 1965) — werkzaamheden 
anders dan in 
loondienst — be- en 
verwerkende 
nijverheid 
64/54 Conserveermiddelen ja ja ja ja ja 
(1 1 1981) 
65/1 Vrij verrichten van ja ja ja ja 
(15 6 1965) diensten — landbouw 
65/264 Vrijheid van vestiging ja ja ja ja 
(14 11 1965) —cinematografie 
65/569 Conserveermiddelen ja ja ja ja ja 
(31 12 1966) UK GR I 1RL L NL P 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja A/278/84 ja ja ja 
verk toep 
beroep 
zaak 95/89 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
Richtlijn Onderaerp B D DK E F UK GR I IRL L NL P 
65/65 Farmaceutische ja ja ja ja ja 
(4 8 1966) produkten 
66/722 Conserveermiddelen ja ja ja ja ja 
(30 6 1967) 
67/427 Conserveermiddelen ja ja ja ja ja 
(1 3 1968) 
67/530 Vrijheid van vestiging ja ja ja ja 
(26 1 1968) in de landbouw 
67/531 Pachtovereenkomsten ja ja ja ja 
(26 1 1968) 
67/532 Landbouwcoöperaties ja ja ja ja 
(26 1 1968) 
67/653 Kleurstoffen ja ja ja ja ja 
(1 1 1968) 
67/654 Vrijheid van vestiging ja ja ja ja 
(26 4 1968) in de bosbouw 
68/192 Vrijheid van ja ja ja ja 
(11 10 1968) landbouwers — 
kredietverlening 
68/365 Vrijheid van vestiging ja ja ja ja 
(17 4 1969) levensmiddelenindus­
trie ja ja ja ja ja ja 11 1991 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
Nr. C 232/86 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
> o -o S c 
> I =1 I "S 
"C 9 B 
> JS & "2 c i 
•* "a 
^ -o c -n 
ja 
Èg- e § 8" •u c 
S 'S 
> I S S* | 
> I u 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/87 
+ M -
^ h « 
ÜüE I-* I-S " o "o "2 
rrj - t> ™ 
< £ E I 
< e JS 
O-'C 
2 8 | | | 
> <* '3 J s-s 
§ i § 
J § s» 
> > '3 ^ S 8-S 
2 'c 
O S 
Richtlijn Onder* erp B D DK E F UK GR I IRL L NL P 
73/23 Elektrisch materiaal ja ja ja ja ja 
(21 8 1974) bepaalde spannings-
grenzen 
73/148 Verplaatsing en verblijf A/373/86 ja ja ja 
(23 11 1973) verk toep 
met red 
omkl adv 
73/241 Cacao en chocolade ja ja ja ja 
(21 7 1974) 
73/350 Motorvoertuigen ja ja ja ja 
(1 1 1981) 
73/361 Kenmerken van ja ja ja ja 
(1 1 1981) staalkabels, kettingen 
en haken 
73/405 Anionische opper- ja ja ja ja ja 
(27 5 1975) vlakteactieve stoffen 
73/437 Suiker ja ja ja ja ja 
(13 12 1975) 
74/394 Conserveermiddelen ja ja ja ja ja 
(1 1 1974) 
74/409 Honing ja ja ja ja 
(23 7 1976) 
75/34 Verblijfsrecht A/373/86 ja ja ja ja 
(18 12 1975) verk toep 
met red 
omk adv ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja A/382/87 
verk toep 
beroep 
zaak 68/89 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F 
75/35 Verplaatsing en verblijf ja ja ja ja ja 
(18 12 1975) 
75/106 Vloeistoffen in voor- ja ja ja ja ja 
(31 12 1979) verpakkingen 
75/107 Flessen gebruikt als ja ja ja ja ja 
(20 6 1976) tapmaat 
75/155 Cacao en chocolade ja ja ja ja 
(1 7 1975) 
75/318 Farmaceutische ja ja ja ja 
(22 11 1976) specialiteiten 
75/319 Farmaceutische ja ja ja ja ja 
(22 11 1976) specialiteiten 
75/324 Aerosolen ja ja ja ja ja 
(1 1 1981) 
75/362 Artsen ja ja ja ja 
(20 12 1976) 
75/363 Artsen ja ja ja ja 
(20 12 1976) 
75/368 Vrijheid van vestiging ja ja ja ja 
(18 6 1976) — diverse werkzaam­
heden UK GR I IRL L NL P 
ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 11 1991 
ja ja ja ja ja ja 11 1991 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
o 
e* 
O Richtlijn Onderwerp B D DK E F UK GR I IRL L NL P 
75/726 Vruchtesappen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(19 11 1976) 
76/116 Meststoffen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(19 12 1977) 
76/117 Elektrisch materieel ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(8 8 1980) 
76/211 Voorverpakte ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(31 12 1979) produkten 
76/399 Kleurstoffen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(31 12 1977) 
76/434 Kenmerken van kabels ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 1 1981) en kettingen 
76/462 Conserveermiddelen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(31 12 1978) 
76/463 Conserveermiddelen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(5 5 1978) 
76/628 Cacao en chocolade ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(29 7 1983) 
76/756 Motorvoertuigen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja >• 
(1 10 1977) \o f 
w 
•8 
! 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/91 
o •*-
O. 
Ë o 
cH 2-3 
£ « o -* 
-5 ^ Sï-
< "S 
i s 
o «i 
"o S a y -c 
Nr. C 232/92 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
.£ 2 
M -< e bc 
3 ^o 
2 's f 1 
•lij 
S 2 e (5i u* 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F UK GR I IRL L NL P 
78/420 Farmaceutische ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(3 5 1978) specialiteiten 
78/609 Cacao en chocolade ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(5 7 1981) 
78/612 Levensmiddelen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(5 7 1980) 
78/663 Levensmiddelen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(31 1 1980) § 
s. 
I 78/664 Oxydatie tegengaande ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ex 
(31 1 1980) stoffen * 
1 
78/669 Overheidsopdrachten ja ja ja ja ja A/110/88 ja ja ja 
(2 2 1979) voor werken niet conf Q 
beroep 
zaak 299/89 3 
5-
78/686 Tandartsen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja %§ 
(28 1 1980) n 
78/891 Voorverpakkingen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 1 1980) 
78/1015 Motorvoertuigen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 1 1981) 
O 
78/1026 Diergeneeskundigen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja fc» 
(21 12 1980) ^ 
Nr. C 232/94 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
Btë 
> o -* 
< 'S _Q 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/95 
> o. S 2 Ë 2 öo 
-o .e 
O .E O _>; S 
W Ë 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F 
81/20 Levensmiddelen— ja ja ja ja ja 
(1 7 1981) kleurstoffen 
81/214 Voedingsmiddelen— ja ja ja ja ja 
(1 7 1981) conserveringsmiddelen 
81/432 Levensmiddelen ja ja ja ja ja 
(1 10 1982) 
81/464 Kleuring van ja ja ja ja 
(1 10 1981) geneesmiddelen 
81/487 Vruchtesappen ja ja ja ja 
(1 7 1983/ 
1 7 1984) 
81/712 Levensmiddelen- ja ja ja ja ja 
(20 2 1983) additieven — zuiver-
heidseisen 
81/851 Geneesmiddelen voor ja ja ja ja ja 
(9 10 1983) diergeneeskundig 
gebruik 
81/852 Geneesmiddelen voor ja ja ja ja ja 
(9 10 1983) diergeneeskundig 
gebruik 
81/916 Verven, vernissen, ja ja ja ja ja 
(1 7 1983) drukinkten en kleef­
stoffen UK GR I IRL L NL P 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/97 
i-S C • CS J3 •— i> cJ NT». 
< "5 •< 'S _S rt w-
o a Jd c w> 
e-3-i 
tj M <u t < < 'S -> .a -c t; 
cS o S 
rt e <L> 
.2 ^ -
'm ** ~ J3 3 
Jf-S s o 5 iS 
Nr. C 232/98 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
fS 
< e ^ _* 2 
< -o 
e ~ 
t; 
- ï 8iS 
a -c e < '5 rt N N <'fiJl rt 
§•15 j-
Jj w> o 
s * e *! va -5 e •I s £ -o 
.s e 
_ o 
'S Ê?J 
> I g 
2 3 e 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/99 
E o 
ë 6 E o 
< > E o 
~ ^ ° "w 
Q >; rt oo O "O rt oo O "O 
<3 > -O 5 -* 
K < £ d nis 2^ 
E O < > a -o 
*3 ~^ ^a 
E o < > E o «3 ë s E o o? 
< o 
-g 
fci -o 
12 
fci o & 
< o. 
ü 
J«S 
> fci > 
3 
•fci 
o 
< Si E o 
oo JJ • "O oo a 
> E O < £ w 2 
ë e E o 
O K O fc4 H 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F UK GR I IRL L NL P 
83/190 Landbouwtrekkers ja 
(30 9 1983/ 
1 10 1983) ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
83/229 Materialen en voor- ja 
(1 1 1986) werpen bestemd om 
met levensmiddelen in 
aanraking te komen ja ja ja ja ja ja ja ja 
83/265 Verven, vernissen, ja 
(19 5 1984) drukinkten en 
kleefstoffen ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
83/417 Melkeiwitten 
(1 8 1985) ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
83/463 Etikettering van ja 
(1 7 1984) levensmiddelen ja ja ja ja ja ja 
83/478 Gevaarlijke stoffen ja 
(21 3 1986) ja ja ja ja ja ja ja ja 
83/570 Farmaceutische ja 
(31 10 1985) specialiteiten ja ja ja ja ja ja ja ja 
83/575 Meetinstrumenten ja 
(31 12 1984) ja ja ja ja ja ja ja ja 
83/635 Verduurzaamde melk ja 
(1 1 1986/ 
1 1 1987) ja ja ja ja ja ja ja ja 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/101 
e « 
< 'S ï gj< 
e ü 2 
.S c 
ü 00 c 12 a > s 
e 
o o Ui c i 
> o JS J* e .s 
Ë c - 8 1* 
•< 'C _Q 
Nr. C 232/102 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
< '5 
I -o 
4S 
w il r- g 
\ y < c <D iü 
t: 
II B * § 
2 E 
< 'S 
e X 
V», ^2 
n 
8 -° 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/103 
^"IJ £ 5 E U • 
< 'E Ë o 2% f "- -J2 
< "Ë E o 
°° - IE 
oo "O _^ "O 
<3 "Ë Ë o 
g Ë 
Ë O 
•y K o ^ Ë ö 
VS 1 E < c Ë o 
U oo l) X ^ 
< 'eln £ < c E o 
00 ~° -d ~S 
£ B Ü_^ 
"^ SS SS "p 
< '5 E o 
°° ~° -o ~rt 
*$ Ë y 
^5 .§ *j E 
< c E o 
^"lil s 
S E ü _; 
< 'S E o 
Nr. C 232/104 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
Ov g 
•Ijs tj < c E o 
2J Ü x ON 
O "f I M-, ~ 
§•1J s 
•IJ s 
< B 
'S ^ S 
ÈP 
ë JU _* 
o P 
> o. 2^ "2 x ON 
<i 'I J « 
<l'l J S 
< E 
'e _£ g 
oo -T3 
<>'l j S 
N^ X ON 
ON V v*, — 
«!"l J S 
CD C *> NO 
<M J s 
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/105 
Pu 
o < e ° 
V Ti C _Q r; 6 <+* Ü 
e 
< -IJ £ 
< 'IJ £ 
= ?^ -
J2.S 
o £ Sc ê-5 o -* 
<! '5 _o 
0"N ü X ^ 
oo u X &• 
>^ c o 
< e 
c -o 
Ü 
e 3 b o 
<!•lil s 
72 e 
Nr. C 232/106 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
5 ö 
> 3 <!"IJ S 
< e 
"c _ë S 
| d s 
< 'S _Q 
c .S 
e e 
u < e X 
f, 
OO g 0> NO 
< 6 
'c X 
_£ S 
< e 
'c _g e 
~ 's 
'o "S 
I £ 
O o. < "S Ë o 
Ë'O « II o4> & E -a 'Ë H 
f* Jö 
O 
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/107 
£ S 
^ " u ti m 
Pr 
't 
O < 
W) 
e 
M e .n 
-o 
M C 
7« -S 
c o 
Ci ^ • jl 
-o 
3 
O "? 
o 
e §•! jj tj 
o 3 
J e 
Fv _; oo -6 ^ 
60-§ 
'S g g 
I .sj! 
6 "1° e § -IJ S 
3 'e J S 
< 6 
t; 
II 
JA E 
W E < -o 
g "" 
es _o § < e 
'S 
5-IJ s 
o _* 
w ^ .a -c 
< 'S _o 
< e 
ü < e 
n 
I"! 
Ë ^ < 'S _Q 
«5 'IJ S 
Nr. C 232/108 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
H ! Ha 
"-- .a a Ë 
•< e E o 
< '5 Ë o 
'S ~S 
3 J£ < 'S Ë o < 'S 
e- § 
o g > o. < 'S 
t-, 
o 
C o tJO 
t; 
J«S •^ I W-, " 
I ^ -|J tj 
< 'S J3 
O C 1> vO 
ON C <U ^O 
«3 'IJ £ 
o g « ^o 
3 O 
> E S Ë 
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/109 
e * § 
< 'C _Q 
s? 
< -o 
e 
'G X 
jë Ov 
s 
H 'f.l 
H 
o e 
3 'Ë •< e X 
t; 
S '3 
2 o § '1 ii s 
£ e 
^.ÏXS 
O.S 5-S S ° 2 
<'S J2 
^||t 
1 I* 
o 2 O 
Nr. C 232/110 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
2 •§ '= è 
**, E 
c e e 8 S> 
< '5 js 5 -S -c t; <c E 
'S JÜ e 5 "Iii« 
2 & 
t* 3 -^ c 
^ a-B 
C C -C « rt U 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/111 
<js g <U ND 
<l •! js s «> -I il s 
m .2 I ë 
c H 
b 
S 
> Sb »3\ g-I 
O | M 
° c •-
p-, 6 > 
ON «S. o 3 
8-2 
ON «1 <3\ C U "-O 
$ 'I il Ê 
% "IJ s 
^ JJ X Os 
ON g 
< 'S _o 
u-> g 
< e 
"c ^ « 
o 
e t* 
o 
O 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F 
89/278 Motorvoertuigen ja ja ja 
(30 9 1989) 
89/297 Motorvoertuigen ja ja ja ja 
(30 10 1989) 
89/344 Cacao en chocolade 
(1 1 1989) 
89/516 Motorvoertuigen ja ja ja 
(31 12 1989) 
89/517 Motorvoertuigen ja ja ja 
(31 12 1989) 
89/518 Motorvoertuigen ja ja ja 
(31 12 1989) 
Concurrentie 
88/301 Telecommunicatie- ja ja 
(31 12 1988) eindapparatuur 
Financiële instellingen en vennootschapsrecht 
69/335 Bijeenbrengen van ja ja ja ja 
(1 1 1972) kapitaal 
72/166 Wettelijke aansprake- ja ja ja ja ja 
(31 12 1973) iijkheid (groene kaart) UK GR I IRL L NL P 
ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja 
ja ja 
ja ja 
ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja A/485/87 ja ja ja ja 
verk toep 
met red 
omkl adv 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/113 
<J '5 c« •*- N 
J-J -* 
< 'S 
^ ""e 5° o 
< 'i 2 -* 
< 'S 
E o 
*2 J > u o 
^! 
< S 
.§ ë r^ 
<-; _*! £ 
< E 
u •c Ü 
tj —• 
E 
JJ o 
Nr. C 232/114 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
£15-* 
2 ï o-* 8 « 
ï CM « < 'S 3 <-s!S 
o o 
H o ^ » Ë a . 
-4- -o ^ §? 
<i 'I 1 d Ü 
8 o ^o I M-, ~ 
5'i il s Ü 
SL-SS 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/115 
o-* g> oo-d 
t»0 ||KS 
-S E u § 
e; .s -o £ 2iö^ 
oo -O 
< 'S 
> CL. 
c o 
'S o 
ÏËL c E X 
M-Üi 
t; 
<M J S 
^ 8 1 
<! e E o 
2 e^ 
^- .y -c t; 
O .2. 5 •! J s 
^ 'IJ S 
.y -c ?5 v 
< 'S 
< e X 
t; 
uJS < E 
'e _s e 
«i "i J s 
<, s 
e 
peS 
Nr. C 232/116 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
£ 
o 5bW 
bcpq 
-ü U 
w S o 
c 5©W 
w) pa -U U 
w 5 .1 t> 
£ 8 .s oo w " 
.a « f-^ 
< > S o 
o if g 
-g > -I 
-§ 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/117 
N oo ^ , E oo 
oo "T3 °° ^ oo "O O ^ 
^ Ë " ^ N g u • 
<!"Srtoe>N) << 'S rt só 
gSo^i - § « • ~ 
Z p-x o -* 
Jï -^i U4 n _ji •-* <u TO ^ —i <u 
ü g^ S ö 
< 'S 
1= V 
"S £ 
•°BB 
O s "S "p < 'c £ " N K -* 
SP Ë 
Nr. C 232/118 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
Vi-' -* « 3 
< > Ë o 
o5 5 
Is u 
O S o <! 'S rs r-i N 
:;5J< 
'I e "1 W) 
P. 1 _c 
o^ 
_c 
'1 -f; 
'5b o -* 
•< 'S _Q 
> 
'fi 
-g 
pa «i 
S 
Ja 
<* S 
o 
"C _c 
« 
o 
3 o 
-3 
b' o •* 
< 'S _Q 
1 E >3 
-E _S o 2 8 <J -£ o O <u 
O 
So o 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/119 
o < e w 
.a -c 
C -O e | 8 vo 
'I 'C S 
<J E 
r; 
<! "c _o 
<l E 
e t; 
<i "i J S 
E r=S 3 po -e J5 -c 
w > 's "e 'Sb 
t 
o - -
C ^ r< < s «5 a 12 &2 
2 a.— "ö 2? > oo -o 
(30 O 
Nr. C 232/120 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
^ M-; 
i\ R "E 
c E o 
< c E o 
< 'S -O N ^ j<i « 32 
<' u v n :; y E 
5 <-4 -^ E ~ • ^ 
>i .y t ^ et u, u. ra ~C ii o C 
22 <u <u ra ü <u e g 
< < c E o 
< > E o 
oo O "O ra \ O "O ra 
°° -£ 
E o ë B 
E o 
£-* E 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/121 
^^ 
< 'S 
C C-, E o 
c 
a o 
rï. E 
-g 
PQ SB.9 < '5 E 
E o 
5 "O o 2 
Ni o. 
Nr. C 232/122 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
£3 _g o -* 
< '5 £! 
_* 2^ 15 S^ 
Ë O 
S-g gif 
S> v s —; _J*J 
J; - ~ 1-. . cj J; <u QJ rt 
< C rt N N <, > _Q NI 
H ^ Es .tM 
w Jï 
ON o*i fN) rs| 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/123 
e-s 
•s -c -o 
ac.2 PQ ü - a g _ 
?! -* « 2 
< > 6 o 
v 4j C 'TO C OJ *-• ^ ^.ÜGr^nl >: .= O ra <Cni— N < C .O N 
< > E o 
-« ^ üo u 
I o J*2 oj <U cö 3-* : e 
< > 6 o 
•< 'S cj <vi N 
E o 
•^ ft-
< C rt ~ N V a» i-i ra ^ w in ctt - L* »-< «g ^ .a c tj 5 
< '5 I ^ 
Nr. C 232/124 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
e o < 
< e o 
o 5 s si 
«^ *J ft-""1 
st 11 
$ S3 8 "rt Ë -
^ .Ü Ë r^ " \. CD X ON |s^ 
o -x 
^ S 5i E 
< 
~ s SiS 
< 'E rt _* 
< 'c 
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/125 
£ 3 " 3 
^ Ö ë E 
< > E o 
^1s i's 
§T3 s 
u ^ 3 
'S E o 
«-• 8 i« 
<'C_QN •< C _0 N 
i E 
o o " "c -d "« 
^ 8 S • 
ë s 
E o < 'S 
2^ g -d rt 
" ?3 ë E E o <; s 
2 " ^3 
3»-3 S I 
o 
c -sd go ^ _> 
^ 8 H 
'3 E o < '3 
3 e «~ 
SI §1 
= §"§_* 
„ _ 3 
E o <; s 
\ u u g < c E o 
60 
60 g 
j g « " 
° 2 « bc.2 Ö-'2 -3 
i-S 
o g ^J o. O 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F UK GR I IRL L NL 
82/176 Kwiklozingen ja ja ja 
(25 3 1984) n 
81/1051 Bouwterreinmachines ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(14 6 1982) —geluidshinder w 
82/147 Kosmetische ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(31 12 1982) produkten 
f 
I 
8-I 
r 82/232 Gevaarlijke stoffen ja 
(1 7 1983) 
82/368 Kosmeusche 
(31 12 1983) produkten 
analysemethoden 82/434 Kosmetische ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja g-
(31 12 1983) produkten— £ 
1 
82/501 Risico's van zware ja A/219/87 ja ja ja ja ja ja ja A/457/86 
(8 1 1984) ongevallen niet conf niet conf 
met red met red 
omkl adv omkl adv 
82/883 Lozingen 
(9 12 1984) titaandioxyde 
O 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/127 
2^ g -6 rS 
^ -3 C 5 
C c siS 
SP e 
2 2 o SI "il O _2 Ë 
S4 _* 3 
-o y O e _g 
t* o. lui* 
i2 ° ^ 3 
< c E o 
JQ 8 1 
•< '5 i o 
•si 
Nr. C 232/128 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
'O 
e 
*! J2 
-o 
g II 
o P 
Ui o. < 'c 
o P 
Ui o. O JigJj 
?« = * 
.ü E "O * 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/129 
Ü <= 
op-s <! 'S Ë o 
e SU.* 
6 o 
N ï S Ë •< e E o 
c -o 
'Ê_ë « O -Ü! 
< '5 Ë o 
00 o ~ 
°° -ï 2 'S 
•3 -5 fe > R 
o ÜCS c 60 
60 gjo 
<= ft? 
72 a 
O "E E ° £ c c & > § 
3 2 5? 
O'S 
Nr. C 232/130 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
oS o x o* 
oo O "O rs 
«3 « 
E -
O GH fe > '3 
O e o 
oo O "O rt 
< > E o 
6D § 
J < 5 E o $ .§ -c tj 
oo *J X O^ 
-o ^ 
o c £ 
-8 t> .ü, 
të-l o. S^ o -o ~S 
< > E o 
3* §U ^ E fr^ 
5 I ~ 2 
< "5 E o 
-^ o -o « 
DJ " £ • 
< > E o 
t^ o. > 
00 o -d "° 
< u E i 
> "> 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/131 
ui o 2 E c o 
2 I 
"33 > 5 
O'S 8 2 £ 
o 1 ü 
E c c 
fe > S 70 
O "E 5 c j£ 
fe > « 
72 3 -g 3-1J e o 
t^ 
<; e 
'c _£ ü 
e 
<!'lil s 
^ïo^ 
Nr. C 232/132 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
•^ M-; -£ 
< 'S E o 
^ E E • 
"> i 32 
\ S u Ë 
< c E o 
-S s 
-p & s 
O 55 -ad 
5 "O o P ^ o. 5"iii £ 
< E 
"c _£ s 
00 F. 
.S " 
E 3 
5 "o o p 
Ui o. < E 
'e JS S 
< E 
"e _£ tt 
JJ E 
5 "o o 2 Ui o. H 11 
s -e TT a £ * 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/133 
S 7 i*, ~ 
S •£ -c e 
< ex « 
O S O o, 3 
3 3 
^ <= 
£ ^ 15 x <^ 
N TH, " 
5-IJ $ 
5; 
< 6 
'S • ^ 
jjj ÜJ 
s 
y 3 s o 2 < E 
e 
c *c II 
-ë^ g 
6 -ü '3 
u 2 ÈL c ÖOJÜ 
ë -P i? 
O S "2 -5 
W o. 
Nr. C 232/134 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
2^ u x o^ 
O g t> vO 
§•1 '1 s 
oo -O 
r^ g u vo 
\ 12 X <T~ 
" 13 X <T> .«- g U vO 
5-IJ s 
2^ U X CN vO g l> vO 
NÜ 5 •§ "C tj 
£ ?^ -
o g u o 
<! "lil Ï3 e u 5 
^3 •- 'C 
«3 f <+- "* \ <U X <£ 
< CX «I 
I'S |1 11 i/-> g 1) sO 
5 -ij tj 
<u x q; 
* J2 irj g 4> sO 
§ -IJ s 
5-lil s 
O E 
o u C 
O 60 3 
«3e 
O _ o 
> u 
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr.C 232/135 
'5 c 
s| 
w F. 
| 2 
-o > 0\ t) X o^ 
oo g «J 2 
§•1J £ 
<•§ Js 5 
•t.u u Ë 
< c e o 
O < "S 
CM B *» vO 
NT*" 
§ -IJ s 
11 
o o <'sis s 
< 'c Jï 
<'3x S 
< s w 
e V u X $ ?^ 
> •- 'C s 
< 'e J* 11 
te 
o 'C ^ 3 s 
w ex i 3 5 "O o o 
Ui o. 
Nr.C 232/136 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17.9.90 
< -3 «3 
Ë O 
^ 2 o-S 
> 2 ^ o -o ~S 
ro -* 
< > Ë o 
^ ë si 
> E 
e 
o — oo ^ ^ 
^ O -6 "rt 
i Jj S 6 
< > Ë o 
'S 2 
Richlijn Onderwerp B D DK E F UK GR I IRL L NL P 
66/404 Bosbouwkundig ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) teeltmateriaal 
66/600 Intracommunautair ja ja ja ja ja 
(26 6 1967) handelsverkeer 
runderen en varkens 
66/601 Intracommunautaire ja ja ja ja ja 
(26 6 1967) handel in vlees 
68/89 Indeling van ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) onbewerkt hout 
68/193 Vegetatief ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) teeltmateriaal voor 
wijnstokken 
69/60 Zaaigranen ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) 
69/61 Bietenzaad ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) 
69/62 Pootaardappelen ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) 
69/63 Zaaizaad van ja ja ja ja 
(31 12 1985) groenvoedergewassen ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja ja 
ja ja ja ja ja ja 
Nr.C 232/138 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17.9.90 
c 0 3 -ü 
& <: > Ë o 
° u 
IJ 
c2 J Ü 1 Ê? 
H .S oo °" "" 
-'S s^ 
< ^ E o 
e o 
17.9.90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr.C 232/139 
Jjj O -O ft 
< > Ë O 
•c fc 
e 2 
?2 J*S 
> 
O 
O 
PQ •c ö 
E 'i s 
i H 
s.s M e g 
> .£^ 
Ij 11 h o -a :S -* S 
O H & PÜ J3 
° CS 
r5 Fv NI 
Richlijn Onderwerp B D DK E F UK GR I IRL L NL 
72/275 Controle \an ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(26 7 1972) \ee\oeders 
72/461 Intacommunautaire ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 1 1974) handel in vlees 
72/462 Invoer van runderen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 10 1973/ en varkens 
1 10 1976/ 
1 1 1977) 
(1 1 1973) veevoeders ? 
2 
er 
6* 
73/47 Controle van ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja v> 
ce 
I 73/418 Zaaidzaad 
(31 12 1985) 
74/438 Zaaidzaad ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) 
74/13 Bosbouwkundig ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) teeltmateriaal O 
s-
74/63 Ongewenste stoffen — ja 
(1 1 1976) diervoeders 
74/268 Avena fatua 
(1 1 1976) \0 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F UK GR I IRL L NL P 
74/577 Slachten van dieren ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 7 1975) 
74/647 Anjerbladroller ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(10 12 1975) 
74/649 Vegetatief teelt- ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) materiaal voor wijn­
stokken 
75/431 Handelsverkeer in ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 1 1977) vers vlees van 
pluimvee 
75/444 Zaaizaad ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) 
75/502 Zaaizaad voor ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) veldbeemdgras 
76/331 Bietenzaad ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(31 12 1985) 
76/895 Residuen van bestnj- ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(26 11 1978) dingsmiddelen— 
groenten en fruit 
77/93 Schadelijke ja ja ja ja ja ja ja A/323/87 ja ja ja ja 
(1 5 1980) organismen verk toep 
beroep 
zaak 128/89 
Nr. C 232/142 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
j3 
E o 
8-13 
O S .5 o 
E e _a 
-§'« I 
o JJ .O O S E o 
> -o 
a J 
f5 -2 E^ 
> 
Richtlijn Onderwerp DK UK GR IRL NL \D 
78/386 Zaaizaad van groen- ja 
(31 12 1985) voedergewassen ja ja 
78/387 Zaaigranen 
(31 12 1985) 
78/388 Zaad van oliehou-
(31 12 1985) dende planten ja ja ja l f 
s. 
I 
I 78/511 Avena fatua 
(31 12 1985) ja 
78/692 Zaaizaad 
(31 12 1985) ja ja 
79/109 Brucellose 
(1 4 1979) ja A/316/84 
niet-med 
arrest 
3 9 1988 
zaak 116/86 
A/463/88 
niet-med 
met red 
omkl adv 
(art 171) ja O 
% 
79/268 
(1 1 1979) Raszuivere 
fokrunderen 
79/372 
(1 1 1981) Enkelvoudige 
diervoeders n 
Nr. C 232/144 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
£o 1! 
m I o ~° 
W -o 8^ o ë G s Ü o K 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/145 
>« g „ Ij ?^2 
H-S > 
3 
Pd 1 
-Tl 
F= 
c TJ S 
y u 8 go u 5 
UJ -o 
Nr. C 232/146 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
.-^ 
Ü 
c' 
(4 c 
-g 
rt ÈD > % 
N > LIJ 
g > £ 
3 (S g r-v oo ei °p _> oo > ,—, oo-o ^ rS °° "O « "3 — 
™ *> F «rC 3 -< l> <U g C 
"JJ • -* t-i ö> re ^ • ~H ~~ 5 nj 
<Cc«rslN < C E O -2-
«-2 
> 'N O ig oo-O 
§ '5 1 2 _ • -o ;-, 
<-5 e o e 
_* 
> 
c« 
> _*: 
2 
fc 
'N S" 
Jtf 
2 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/147 
S| s 
-o I e 
'JJ3 2 5 .S o 
.S -13 > 
£ .5 -S li -ai 
e 
e 
H _* _* o 
i* pi 
Nr. C 232/148 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
ÖD^= £3 
e -o 
11 2 S P4 -o ° 1 0 "E. 
N -ë 
tv. - 2 gb 
o s > "tl •£ 
'1-3 
« Ë S 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/149 
x e 
S <U c« 
H > -5* H .S 
S ^i <^i 
Richtlijn Onderwerp DK UK GR IRL NL ? 
n 
85/320 Varkenspest 
(1 1 1986) 
85/321 Varkenspest 
(1 1 1986) 
85/322 Varkenspest 
(1 1 1986) ja ja A/321/86 ja 
niet-med 
beroep 
zaak 349/89 I 
85/325 Vers vlees 
(1 1 1986) A/323/86 
niet-med 
beroep 
zaak 349/89 ! 
85/326 Vers vlees van 
(1 1 1986) pluimvee o 
% 
85/327 Vleesprodukten 
(1 1 1986) ja 
85/328 Vleesprodukten ja ja 
(1 1 1986) 
85/358 Stoffen met ja 
(1 1 1987) hormonale werking 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F UK GR I IRL L NL P 
85/397 Warmtebehandelde A/512/89 ja ja ja ja ja A/507/89 ja A/492/89 ja ja 
(1 1 1989) melk niet-med niet-med niet-med 
brief ex brief ex brief ex 
art 169 art 169 art 169 
85/429 Toevoegingsmiddelen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(3 12 1986) in diervoeding 
85/509 Diervoeding ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(30 6 1986) 
85/511 Bestrijding van mond- ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 1 1987) en klauwzeer 
85/520 Toevoegingsmiddelen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(3 12 1986) in diervoeding 
85/574 Schadelijke ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 1 1987) organismen 
85/586 Veterinairrechtelijk ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 1 1986) gebied 
86/29 Toevoegingsmiddelen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(3 12 1986) in diervoeding 
86/109 Zaaizaad groen- ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 7 1987) voedergewassen 
Nr. C 232/152 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
<! 'S E o 
e .£ 72 c 
H .5 < E 
'S .s S 
•* i 
c -o 
is .s 
«EK 3 £ G 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F UK GR I IRL L NL P 
86/363 Residuen van bestrij- ja 
(30 6 1988) dingsmiddelen van 
dierlijke oorsprong ja ja ja ja A/437/89 A/435/89 ja 
niet-med niet-med 
brief ex brief ex 
art 169 art 169 A/433/89 ja 
niet-med 
brief ex 
art 169 
86/403 Toevoegmgsmiddelen ja 
(3 12 1986) in de veevoeding ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
86/469 Residuen in dieren en ja ja 
(1 4 1987) vers vlees ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
86/525 Toevoegmgsmiddelen ja ja 
(30 11 1987) in de veevoeding ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
86/530 In diervoeding ja ja 
(30 6 1988) gebruikte produkten ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
86/546 Schadelijke 
(1 1 1987) organismen ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
86/587 Gezondheidsvraag- ja ja 
(30 4 1987) stukken — vers vlees ja ja ja ja ja A/151/88 ja 
niet-med 
beroep 
zaak 262/89 ja ja 
86/651 Schadelijke ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 3 1987) organismen 
87/153 Toevoegingsmiddelen ja ja ja ja 
(31 12 1987) m de veevoeding 
87/181 Bestrijdingsmiddelen ja ja ja ja 
(1 1 1981) met actieve stoffen 
87/234 Enkelvoudige ja ja ja ja 
(30 11 1987) diervoeders 
87/235 Samengestelde ja ja ja ja 
(30 11 1987) diervoeders 
87/238 Ongewenste stoffen ja ja ja ja 
(3 12 1988) en produkten 
87/298 Schadelijke ja ja ja ja 
(1 7 1987) organismen 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/155 
2 f « 3 
5! •- = e 
•< e E o 2 f « 3 
< 'E E o 
12 öo 
H .E 12 w> 72 c E '-B 
o ^ 11 O C U sO 
< E 
c e 
-o 
E 3 b o s 
< E 
'S VH 
.s iï 
rt 
E 
t; •< 'C _Q 
^ E 
tó.-2 < E 
'S _£ S 
E "> 
Se S» 
PQ E O £ E S • 
< 'S E o 
§ I « 3 
< 'E E o < E 
'S X 
_5 S 
2 I 
< s a -c e 
Nr. C 232/156 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
> < E 
"3 _S S 
<J\ g 9J vO 
^ .a c c 
32 w> 
e =-3 
o ^ 
11 < 'IJ S 
<, e 
e < e 
•3 _s e 
e 
t; < e _o 
E oc 
2 > 
•P E < c E o 
I I < o E o 
12 M 
72 c 
E ^5 
Sc o f! In 5 •! J s 
E X 
<~ ^J 
e 
< -a 
e v 
.ü -c rt < E 
"e _S s 
g u vO 
g u >o 
< E 
'3 Js C 
~ s 
ÏX3 
SS 1 
^4 
C-1 
cK 
£ < E 
'e _2 e 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/157 
** E 
<• E 
e 
$ 'lil s > .sÜ -c tj 
c*_S J> 
_* > 
Ü "n! 
o fa o •f -o 
rt 
^ 
ffi E r e 
<'S.S 
< E 
•s _ë e 
< "ij S 
E "*-«L, E 
t; 
E X 
~a 
K 
°5 "S x <^ 
oo ? J^ ^2 
— § -o -o 
F c 
-o 
> 
H.S > e «2 
OO V H- ~ 
5-IJ «3 
— § 
Nr. C 232/158 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
e-
fe E 'S 
c > 
8 * 
H .E -o 2 
.S g -a 8 
•-M ft-
B 2 £ E os-ra ""* ~ oo-^j "^S 
^ g ~ ~ in g w . —• 
^ .ü fa o 8 ^s -ü t3 .rt 
<^> ^ 8 "rt 
2 5 .E o 
g E *> y 
c1^ S ï «« fr C «3 
o S c o 
I 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/159 
2 f 
< s P-* 
.S o 
H .o o S B 8^ g-* 
< ex 
_*i 
£ £ -o 
2 fc' o -Eso^ a.1^ 
- 1 SlS 
< 'S _fi N 
-Ë "3-PJ 43 
Nr. C 232/160 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
II 
I 1 1 I&-S 3>£ ö.S-5 
O ^ c 00 o Ö 2 
o § ~c S H _o o o. II 'S Ë o 
oS ^ -o 
« 8 ï • 
e E o < 'S 
5 2 ïs 
~ <y S g 
< C Ë O 
•lis 
H £15 H <£ «^ ^ c o-* ^o 
^ .5 c 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/161 
5 f « 2 
< 'S E o 
Sxi D < e u 
.a -c r: 
Ë; g 
O c 2 
'1 « 
Ë &-
™ £ o -o -o n :F o o 
-0 -o > o 
e 
60 rj 
O. S> 
i L 
C 
O 
- 3 -
Nr. C 232/162 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
go 
<^ £ & o .6 fr Êb u! tuo 
O >> I « <£ 
< 'c Jj * 
§o -O 
<l "I il S 
£ ** s c -o e e o. 
00 o 
o a c c 5 "IJ £ 
• 2 S 
•5 _2 00 8" -è 
<! > e o 
o 
•a = 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/163 
^5 o a e 
< > Ë O 
5 te -£ 
J SP 
co S» <= ft" 12 ^ ! 8* < e 
tf 
< 'S tl 
| S S> 
> -3 "c 
Richtlijn Onderwerp B D DK E F UK GR I IRL L NL 
Begrotingen 
77/388 Zesde BTW-Richtlijn ja ja ja ja A/253/87 ja 
(1 1 1978) verk toep 
beroep 
zaak 30/89 N> 
4». 
Douane-unie en indirecte belastingen 
Douane-unie 
(1 1 1976) 
77/805 Tabaksfabrikaten — ja 
(1 7 1978) belasting o-
£. 
8-69/73 Regeling vrije zones ja 
(1 10 1969) 
4 
O 
i 
75/349 Aktieve veredeling ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 3 
! 
78/453 Betaling van rechten ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja 
(1 1 1979) 
\0 
Richtlijn Onderwerp DK UK GR IRL NL -si 
vO 
79/623 Douaneschuld 
(1 1 1982) A/355/87 
verk toep 
met red 
omkl adv 
79/695 
(1 7 1982) Het in het vrije 
verkeer brengen 
81/177 
(1 1 1983) Procedures voor de 
uitvoer van goederen A/168/83 
niet-med 
arrest 
30 4 1986 
zaak 158/85 
A/502/87 
niet-med 
beroep 
zaak 208/89 
(art 171) ja g 
f 
O 
I 
82/57 
(1 7 1982) Het in het vrije 
verkeer brengen A/183/84 
verk toep 
arrest 
27 1 1987 
zaak 275/85 
A/240/88 
verk toep 
met red 
omkl adv 
(artikel 171) n 
Nr. C 232/166 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
<! C t« rei M £ <» » -o 
<d '2 J= N vfS 
45 K 
o o. 
2 fc ^5 «3 t! o en 
S^ P^ •< > -O N < £ E o < > e o 
«3 
E o 
i u S » 
oo O "O a 
< > 6 o 
U & 
2? ^ 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/167 
«2 E 15 • 
"SË E o ^•i 
<! 'S E o 
^ ^ oo O ^^O 
s-s g-g ^ S" oo 
^-2 P5 
< o. 
o 
il 1 flK 
2 i?) 
_bd 
< O. 
O 
_*i -n 
a .^ 
2 E o '6 
I'S 
m .S 
J 
I < > E o 
h- ju-
« 2 
Nr. C 232/168 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
oo <u er* "i 
-* 8 
< £ 00 o -o ~S 
< £ E o 
§ £fc (U t-t oo rt " s 1-5 4J 0*> <"•* oo t> O X o^ _ -^ o 
3-* 
< > _Q 
< > E o 
00 o -o 13 
«^ " a • 
o ,j u -o 
E o 
00 2 "2 
«^ -£ **3 £ E E o 
<; > E o 
pi E ~ ~ 
<! 'S ~ Jd 1 < E X 
r§ e tl 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 232/169 
< "cÜ S 
2.* :2 £ 6 -
<! 'e « <N N 
2$ o oo 2 1 
S-ï 11 E K 
<I 'S rt <N N 1-11 si 
(§ •2 ö 
:§-§ 
Q 60 oo -o ^ 
f! 
H ba 
Nr. C 232/170 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 17. 9. 90 
5 T «*- '""' 
<i •! J S 
!o 
< o 
-* u -a 
E -o 
3 
O 
O SB i>'1 ^.Ï^K 
< '5 _Q 
Q & " s 
0Q 2 
17. 9. 90 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr.C 232/171 
1 
> .s 'S < '1 il s 
J||e 
<-, e 
c t: 
^ .a -c tl 
I .s 
E e _*! 
-o 
_S -o g 3 
'§ * 
IJ-S 
o .5 
c e tj 
< -o 
e 
'S _o 
59 .§ -e e «< 'c '~ 
Os C U ^ 
«5 'i '° S 
<< e 
ti 
e X 
iH 
t! 
<! 'S _n 
iS ^ -3 
4 
JH 
15" 
s 'S c 
s ë -o -o e s 
Ol3 e F IK g 
B * 
«3