In augustus lieten tien mensen het leven en raakten honderden anderen gewond na de doortocht van tyfoon Hato in Macau. De tyfoon van categorie 10 richtte een enorme schade aan in Macau en veroorzaakte een urenlange stroomuitval in de stad. Dit wijst erop dat Macau kwetsbaar is voor de gevolgen van de klimaatverandering. Op verzoek van de regering van Macau werden troepen van het Chinese Volksbevrijdingsleger uit het plaatselijke garnizoen gemobiliseerd om de hulpacties te ondersteunen.

Op 4 december werd prodemocratisch wetgever Sulu Sou geschorst in de wetgevende vergadering. Hij werd aangeklaagd wegens burgerlijke ongehoorzaamheid naar aanleiding van een protest in 2016 tegen de regeringsleider van Macau. De wetgevende vergadering van Macau schorste hem, met 28 stemmen voor en 4 stemmen tegen de schorsing. Het is de eerste keer sinds de overdracht in 1999 dat de wetgevende vergadering haar bevoegdheid gebruikt om een wetgever te schorsen wegens een strafzaak. Als Sou schuldig wordt bevonden en een gevangenisstraf van meer dan 30 dagen opgelegd krijgt, riskeert hij onbekwaam te worden verklaard als wetgever.

De verkiezingen verliepen op een ordelijke manier. De prodemocratische partij New Macau beschuldigde de autoriteiten er echter van politieke druk uit te oefenen op de partij tijdens de campagne en heeft de zaak aanhangig gemaakt. Het Hooggerechtshof schaarde zich op 11 september achter New Macau en verweet het Bureau voor burgerlijke en gemeentelijke aangelegenheden dat het weigerde de partij toestemming te geven om een evenement te organiseren in het kader van de verkiezingscampagne. Prodemocratische activisten klaagden dat de centrale regering hun sociale media, e-mail en instantmessagingdiensten had gehackt om hun verkiezingscampagnes te kunnen controleren. Ten minste 13 journalisten uit Hongkong kregen in de aanloop naar de verkiezing geen toegang tot Macau.

Op 17 september werden in Macau verkiezingen gehouden voor de wetgevende vergadering. De opkomst was groter dan ooit: 57,22 % van de stemgerechtigden bracht zijn stem uit. Slechts 14 zetels van de 33-koppige wetgevende vergadering worden rechtstreeks verkozen. De overige 19 zetels worden verkozen in de functionele kiesdistricten of ingevuld door de regeringsleider. Het regeringsgezinde kamp blijft veel sterker vertegenwoordigd in de nieuwe wetgevende vergadering. Er zijn slechts vier pandemocratische wetgevers en één wetgever die pleit voor algemeen stemrecht zonder daarbij het pandemocratische platform te onderschrijven. De vraagstukken in verband met welzijn en levensonderhoud waren doorslaggevend bij de verkiezing.

De grondrechten en fundamentele vrijheden van de burgers werden ook in 2017 in grote lijnen gerespecteerd. In de media in Macau kwam nog steeds een breed spectrum van opvattingen aan bod, ondanks ongerustheid over de toegenomen zelfcensuur.

De basiswet en andere wetten in Macau voorzien niet in de invoering van algemeen stemrecht, maar de EU spoort de autoriteiten in Macau aan na te gaan hoe de publieke betrokkenheid bij de verkiezing van de regeringsleider van de regio en de wetgevende vergadering kan worden vergroot. Dat zou de legitimiteit versterken, de publieke steun vergroten en bijdragen tot goed bestuur.

In de loop van 2017 werd aan een tiental prodemocratische activisten en verschillende journalisten de toegang tot Macau geweigerd. Verschillende politici en wetgevers uit Hongkong kregen van de immigratiedienst te horen dat ze een bedreiging vormden voor de binnenlandse veiligheid en stabiliteit van Macau.

Gelijke kansen, rechten en vrijheden

In het kader van het "één land, twee systemen"-beginsel, dat is vastgelegd in de basiswet van Macau, werden de rechten en fundamentele vrijheden van het volk van Macau in grote lijnen gerespecteerd en werd de rechtstaat geëerbiedigd. De burgerlijke vrijheden werden gewaarborgd en de mensenrechten werden in grote mate nageleefd. De regering bleef in 2017 echter gekant tegen de aanbeveling van het VN-Comité tegen foltering (UN/CAT) om een onafhankelijk orgaan voor de mensenrechten op te richten. Deze aanbeveling zou volgens de regering namelijk niet van toepassing zijn op Macau als speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China.

De media bleven verscheiden en konden ongehinderd uiteenlopende visies verkondigen. Er is wel sprake van zelfcensuur, met name in Chineestalige media en in berichtgeving over Chinese zaken. Ngo’s en media-activisten blijven hun bezorgdheid uiten over zelfcensuur die zich voordoet doordat de media afhankelijk zijn van overheidsfinanciering.

In 2017 publiceerde de Portugese en Engelse Persvereniging in Macau (AIPIM) haar eerste rapport over persvrijheid voor niet-Chinese media. Het rapport stelde dat de persvrijheid goed wordt gerespecteerd, maar dat Chineestalige media met meer uitdagingen, beperkingen en druk te kampen hadden dan Engelstalige en Portugeestalige media. Het rapport stelde dat de persvrijheid hoofdzakelijk wordt belemmerd door de moeilijke toegang tot bronnen en een gebrek aan transparantie door de autoriteiten.

Er blijft ongerustheid over discriminatie op grond van seksuele geaardheid en genderidentiteit. Deze ongerustheid is met name acuut op het gebied van werkgelegenheid, onderwijs en gezondheidszorg. Relaties tussen personen van hetzelfde geslacht moeten nog worden opgenomen in de wet die huiselijk geweld strafbaar stelt. Het VN-comité voor economische, sociale en culturele rechten heeft Macau opgeroepen een alomvattende anti-discriminatiewetgeving aan te nemen.

Ondanks de aanhoudende inspanningen van de regering in Macau blijft de bestrijding van mensenhandel een heikel punt in Macau. De autoriteiten in Macau organiseerden tijdens het jaar verschillende opleidingssessies en voorlichtingscampagnes over de bestrijding van mensenhandel. Om de strijd aan te binden met deze grensoverschrijdende criminaliteit heeft Macau de samenwerking met de autoriteiten van het Chinese vasteland en Hongkong verhoogd door inlichtingen uit te wisselen en gezamenlijke operaties uit te voeren. De wet ter bestrijding van mensenhandel van Macau is toereikend, maar de wetshandhaving moet strenger zijn. Het aantal vervolgingen en veroordelingen voor mensenhandel blijft laag, hoewel er veel klachten worden ingediend. De EU is bereid om de informatie-uitwisseling en samenwerking te hervatten en technische expertise aan te reiken over de beste manieren om deze wereldwijde uitdaging aan te pakken.

Macau heeft de vrijheid van vereniging en collectieve onderhandelingen niet daadwerkelijk afgedwongen. Nochtans zijn deze vastgelegd in de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). Het staat werknemers vrij deel te nemen aan vakbondsactiviteiten en -acties, maar zij zijn niet beschermd tegen vergeldingsacties. Artikel 70 van de wet op de arbeidsverhoudingen maakt het voor de werkgever mogelijk een werknemer zonder dringende reden te ontslaan met betaling van slechts een kleine vergoeding. De EU spoort Macau aan de nodige stappen te zetten om de IAO-verdragen in acht te nemen.

De autoriteiten in Macau bleven tijdens het jaar hard optreden tegen corruptie en de regering opende meerdere spraakmakende corruptiedossiers. Tyfoon Hato riep vragen op over de rampenparaatheid van Macau en de coördinatie van de hulpverlening bij rampen. In de nasleep van de tyfoon heeft de Commissie tegen corruptie een onderzoek ingesteld naar de procedures van het Meteorologisch en Geofysisch Bureau die worden gevolgd bij de voorspelling van tyfoons en naar de controversiële aanpak van de voormalige directeur van dat bureau. Het rapport van de Commissie tegen corruptie vond geen aanwijzingen van onwettigheid of externe beïnvloeding.

Economische ontwikkelingen

De economie van Macau heeft zich in 2017 hersteld, na een sterke recessie de drie jaren voordien, toen de gokindustrie zwaar getroffen werd door de anticorruptiecampagne op het Chinese vasteland. Het bbp van Macau steeg in 2017 met 9,1 % in reële termen, een aanzienlijke verbetering in vergelijking met 2016, toen het met 0,9 % daalde. De economische opleving was te danken aan een herstel van de gokindustrie en de aanhoudende toestroom van toeristen. In 2017 steeg het aantal binnenkomende bezoekers met 5,4 % tot 32,6 miljoen. De bezoekers gaven ook meer uit. De inkomsten uit gokactiviteiten noteerden in 2017 een dubbelcijferige groei van 19,1 % ten opzichte van 2016 en waren goed voor in totaal 266 miljard MOP. De binnenlandse vraag steeg gestaag en de uitgaven van zowel particuliere consumenten als de regering kenden een gematigde groei. Het zwakste deel van de economie was weggelegd voor particuliere investeringen, die in 2017 zakten met 10 % in reële termen. De investeringsuitgaven slonken doordat de bouw van verschillende grootschalige toeristische accommodaties en megaresorts zo goed als voltooid was. De inflatie nam af, van 2,3 % in 2016 tot 1,2 % in 2017. Het werkloosheidscijfer bleef de afgelopen vijf jaar voortdurend onder 2 %, zelfs tijdens de economische vertraging, waarbij de economie sterk afhankelijk was van buitenlandse arbeidskrachten. Buitenlandse werknemers vertegenwoordigden in 2017 ruim 40 % van de beroepsbevolking in Macau, twee derde van hen was afkomstig van het Chinese vasteland.

Op 14 november hield de regeringsleider van Macau, Fernando Chui, zijn beleidsverklaring voor 2018. Hij wees nogmaals op de grote beleidslijnen die terug te vinden zijn in het vijfjarenplan van Macau (2016-2020), dat in 2016 in het leven werd geroepen. De regeringsleider zei dat zijn regering ernaar zou streven de economie te diversifiëren en zou deelnemen aan het "Gordel en Route"-initiatief van China en het "Greater Bay Area"-initiatief van Guangdong-Hongkong-Macau. De regering beloofde zich te blijven inzetten voor de ontwikkeling van het zakentoerisme in de MICE-branche (Meetings, Incentives, Conventions, Exhibitions), de culturele en creatieve sectoren, de Chinese geneeskunde, de diensten op het vlak van financiële leasing, en vermogensbeheer. Hij moedigde kleine en middelgrote ondernemingen aan om samen te werken met operatoren in de elektronische handel op het Chinese vasteland om de markten in Portugeessprekende landen te verkennen. Zoals gebruikelijk kondigde de regeringsleider eveneens een pakket van financiële subsidies aan voor de plaatselijke bevolking. Dit was het elfde jaar op rij dat een pakket ter beschikking werd gesteld, en dit jaar is dat pakket goed voor 12,9 miljard MOP. In 2018 zullen permanente inwoners van Macau 9 000 MOP en niet-permanente inwoners 5 400 MOP ontvangen.

De begrotingssituatie van Macau bleef in 2017 gezond en de regio beschikt over grote reserves. De begrotingsrekening boekte jarenlang consequent overschotten, ondanks de aanzienlijke daling van de inkomsten uit de belasting op gokactiviteiten in 2015-2016. Een voorzichtig begrotingsbeleid tijdens de jaren van sterke economische groei zorgde ervoor dat de staatsschuld onbestaande was en dat de begrotingsreserves hoger waren dan 130 % van het bbp. Aan het einde van 2017 waren alle begrotingsreserves samen goed voor 490 miljard MOP, wat uitzonderlijk hoog is voor een grondgebied van minder dan een half miljoen inwoners (zonder daarbij rekening te houden met de beroepsbevolking die niet in Macau is geboren). De regering kondigde in 2016 aan dat ze tegen 2019 een onafhankelijk ontwikkelingsfonds zou oprichten om de begrotingsreserves te beheren.

Hoewel de diversificatie van de economie in Macau een doelstelling op lange termijn blijft, heeft de diversificatie van de gokindustrie het afgelopen jaar wat terrein gewonnen. Het aandeel van "VIP"-gokken (rijke mensen die voor grof geld spelen) in de totale inkomsten uit gokactiviteiten daalde in 2017 van 70 % naar 56 %. Om het massagoktoerisme en het niet-goktoerisme te kunnen opvangen, bouwt Macau meer toeristische accommodaties en werkt Macau aan de infrastructuur van de stad. Actoren in de goksector hebben zich ertoe verbonden te investeren in zeer grote luxeresorts om grote congressen aan te trekken. Ze hebben zich er eveneens toe verbonden te investeren in andere vormen van vermaak voor gezinnen, zakenreizigers en vakantiegangers. In 2018 zullen vijf nieuwe resorts ter waarde van meerdere miljarden dollars de deuren openen. Macau zal in totaal 9 000 nieuwe hotelkamers toevoegen aan de 37 000 hotelkamers die nu al beschikbaar zijn. De regering heeft benadrukt dat de mogelijkheid om het niet-goktoerisme te ontwikkelen een van de belangrijkste criteria zal zijn bij de vernieuwing van gokvergunningen. Op dit moment hebben zes ondernemingen een gokvergunning. Hun vergunningen komen te vervallen tussen 2020 en 2022.

In december ondertekenden Macau en China twee nieuwe overeenkomsten voor regionale samenwerking in het kader van de partnerschapsovereenkomst voor nauwere economische samenwerking tussen Macau en het Chinese vasteland (CEPA). Het gaat meer bepaald om de "Investeringsovereenkomst" en de "Overeenkomst voor economische en technische samenwerking". De Investeringsovereenkomst voorziet in een mechanisme om investeringsgeschillen te beslechten en in een kader voor gerechtelijke procedures. Eerder in oktober ondertekenden Macau en Hongkong een overeenkomst die erop gericht is het vrije verkeer van goederen te vereenvoudigen, de douaneprocedures en handel te vergemakkelijken, de dienstenhandel open te stellen en een bilaterale samenwerking uit te bouwen op het vlak van intellectuele eigendom uit hoofde van het CEPA-kader. Macau en Hongkong hebben elk afzonderlijk een CEPA gesloten met het Chinese vasteland. De drie regeringen zullen zich naar verwachting beroepen op hun CEPA om een nieuw, gemeenschappelijk platform uit te bouwen om vooruitgang te boeken bij de verdere liberalisering en vereenvoudiging van de handel en investeringen in de Greater Bay Area.

Macau vervult een rol als economische brug tussen China en de Portugeessprekende landen. Om die rol te versterken verplaatste een vooraanstaand fonds dat de samenwerking tussen China en de Portugeessprekende landen aanmoedigt, zijn hoofdzetel in juni 2017 van Peking naar Macau. Het fonds werd in 2013 opgericht door de China Development Bank en het Fonds voor industriële en commerciële ontwikkeling van Macau. Het wordt beheerd door het Chinees-Afrikaanse ontwikkelingsfonds. Het fonds heeft beloofd meer kleine en middelgrote ondernemingen uit Macau te betrekken bij zijn toekomstige projecten.

Macau bleef zich tijdens het jaar inzetten voor de bestrijding van witwaspraktijken en terrorismefinanciering. Deze inspanningen werden erkend in het wederzijdse beoordelingsrapport uit 2017 dat gezamenlijk werd opgesteld door de Groep Azië - Stille Oceaan en de Groep van internationale financiële toezichthouders, op grond van de beoordelingsmethoden die worden voorgeschreven door de Financiële Actiegroep. In november voerde Macau tevens een aangiftesysteem in voor bezoekers die meer dan 120 000 MOP (of een gelijkwaardig bedrag) in contant geld bij zich hebben.