22. 1. 76 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 15/21 
heden  op het gebied  van  de biologie  en de bescher-
ming  van  de gezondheid  niet  alleen  zoals  thans  als 
wetenschappelijke  rapporten  maar  ook  in een  be-
knopte  en begrijpelijke  vorm  voor  de bevolking  toe-
gankelijk  zouden  zijn.  Dit is nodig  om de bevolking 
in de Gemeenschap  beter  voor  te lichten  over  het feit 
dat de door  de Gemeenschap  uitgevaardigde  basis-
normen,  waarop  de wettelijke  maatregelen  voor  de 
bescherming  tegen  straling  in de afzonderlijke  Lid-Sta-
ten gebaseerd  zijn,  toereikend  zijn  om de bevolking  te 
beschermen  tegen  de gevaren  van  ioniserende  stra-
ling. 
Het Comité  zou  het  daarom  toejuichen,  indien  de 
Raad  zoals  deze  reeds  op verzoek  van  het  Comité 
heeft  gedaan  in zijn  resolutie  van  22 juli 1975  betref-
fende  de technologische  vraagstukken  i.v.m.  de veilig-
heid van  kerninstallaties  (1), in het onderhavige  pro-
gramma  de noodzakelijke  kleine  aanvullingen  zou 
aanbrengen  „ten  einde  ervoor  te zorgen  dat de bevol-
king zo goed  mogelijk  wordt  voorgelicht  over  zowel 
nationale  als communautaire  acties  op het gebied  van 
de veiligheid  van  kerninstallaties". 
1.9. Evenals  de aanmoediging  van  samenwerking 
en het vermijden  van  dubbel  werk  één  van  de doel-
(*) PB nr. C 185  van  14. 8. 1975,  blz.  1. stellingen  van  de communautaire  we/kzaamheden  is, 
zo is het ook  zaak  dat de Commissie  in internationaal 
verband  op alle  niveaus  actief  samenwerkt  door  mid-
del van  organen  als het Wetenschappelijk  Comité  van 
de Verenigde  Naties  voor  de gevolgen  van  nucleaire 
straling  (UNSCEAR),  de Internationale  Organisatie 
voor  Atoomenergie  (IAEA),  de wereldgezondheidsor-
ganisatie  (WHO),  de voedsel-  en landbouworganisa-
tie (FAO),  de Internationale  Commissie  voor  Stra-
lingsbescherming  (ICRP)  en de Internationale  Com-
missie  voor  stralingseenheden  en -metingen  (ICRU). 
1.10.  Tevens  stemt  het Comité  in met  het tweede 
gedeelte  van  het programma  betreffende  de mogelijke 
toepassing  van  nucleaire  technieken  in de landbouw. 
Naar  zijn  oordeel  zou  de toepassing  van  deze  technie-
ken de landbouw  aanzienlijke  specifieke  voordelen 
bieden  bij het onder  bedwang  houden  van  schadelijke 
insecten,  de veredeling  van  gewassen,  de optimalisatie 
van opbrengst  en kwaliteit  en de verhoging  van  de 
efficiency  in de rundvleesproduktie.  Deze  technieken' 
zouden  zowel  beantwoorden  aan  de doelstelling  van 
een optimale  efficiency  in de voedselproduktie  als aan 
het streven  naar  een  zo gering  mogelijk  gebruik  van 
bestrijdingsmiddelen,  antibiotica  en andere  produkten 
met een  twijfelachtige  uitwerking  op de gezondheid 
van de mens. 
Gedaan  te Brussel,  29 oktober  1975. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
H. CANONGE 
Advies  inzake  een  mededeling  en voorstellen  van  de Commissie  aan  de Raad  getiteld: 
„Naar  een nieuwe  strategie  inzake  het energiebeleid  voor  de Gemeenschap" 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft  is niet  bekendgemaakt  in het 
Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
Op 29 oktober  1975  heeft  het Bureau  van  het Economisch  en Sociaal  Comité  overeen-
komstig  de bepalingen  van  artikel  20,  par.  3 van  het  Reglement  van  Orde  besloten, 
een vervolgadvies  inzake  bovengenoemd  onderwerp  op te stellen. 
Nr. C 15/22 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 22. 1. 76 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 29 en 30 oktober  1975  te Brussel  gehouden  134e  zit-
ting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  artikel  20, derde  alinea  van  zijn  Reglement  van 
Orde, 
Gezien  zijn  advies  inzake  de mededeling  van  de Com-
missie  aan  de Raad  „Naar  een  nieuwe  strategie  in-
zake  het  energiebeleid  voor  de Gemeenschap"  d.d. 
18 juli 1974  (*), 
Gezien  het  op 29 oktober  1974  door  zijn  Bureau 
genomen  besluit,  de  Afdeling  voor  energie  en 
nucleaire  vraagstukken  met  het opstellen  van  een ver-
volgadvies  en een  vervolgrapport  inzake  deze  mede-
deling  te belasten, 
Gezien  de mededeling  aan  de Raad  die de titel  draagt 
„Communautair  energiebeleid  — Doelstellingen  voor 
1985",  waarin  de herziene  doelstellingen  van  de 
nieuwe  strategie  zijn  opgenomen,  welke  mededeling 
vergezeld  ging  van  een  reeks  uitvoerige  documenten 
over de wijze  van uitvoering  van  de nieuwe  strategie, 
Gezien  het advies  dat genoemde  Afdeling  tijdens  haar 
op 3 oktober  1975  gehouden  vergadering  heeft  opge-
steld, 
Gezien  het rapport  dat tijdens  deze  vergadering  door 
de rapporteur,  de heer  Delourme,  is voorgelegd, 
Gezien  zijn  beraadslagingen  tijdens  de op 29 en 
30 oktober  1975  gehouden  134e  zitting,  vergadering 
van 29 oktober  1975, 
Overwegende  de noodzaak,  een  samenhangend  en 
doeltreffend  gemeenschappelijk  energiebeleid  ten uit-
voer te leggen, 
heeft  met  64 stemmen  vóór,  19 stemmen  tegen  bij 17 
onthoudingen 
HET  VOLGENDE  ADVIES  GOEDGEKEURD: 
1. Doelstellingen  voor  1985 
1.1. In  haar  mededeling  „Communautair  energie-
beleid  — Doelstellingen  voor  1985"  heeft  de Com-
(x) PB nr. C 125  van  16. 10. 1974,  blz.  58. missie  de doelstellingen  van  haar  nieuwe  strategie 
herzien.  Het  Comité  merkt  op dat deze  doelstellingen, 
die in zijn  advies  van  18 juli 1974  in grote  lijnen  zijn 
goedgekeurd,  zij het met  enige  wijzigingen  door  de 
Raad  in zijn  resoluties  van  17 december  1974  en 13 
februari  1975  zijn  overgenomen. 
2. Onderzoek  en ontwikkeling 
2.1. Met  betrekking  tot het  in het  kader  van  de 
nieuwe  strategie  te voeren  onderzoek-  en ontwikke-
lingsbeleid  op energiegebied  verwijst  het Comité  naar 
zijn op 30 januari  1975  uitgebrachte  advies  (2) inzake 
de mededeling  „Energie  voor  Europa:  Onderzoek  en 
Ontwikkeling",  alsmede  naar  het op 29 mei  1975  (3) 
door  het Comité  uitgebrachte  advies  inzake  de „Pro-
gramma's  voor  onderzoek-  en ontwikkelingswerk-
zaamheden  in de energiesector"  (4). De Raad  heeft  in 
zijn besluit  van  22 augustus  1975  (5) zijn  goedkeuring 
aan deze  programma's  gehecht. 
3. Gemeenschappelijke  projecten  — koolwaterstoffen 
3.1. Het  Comité  verwijst  tevens  naar  zijn  op 
27 februari  1975  uitgebrachte  advies  (6) inzake  het 
„Voorstel  voor  een  verordening  (EEG)  van  de Raad 
betreffende  de steun  aan  gemeenschappelijke  projec-
ten voor  opsporing  van  koolwaterstoffen"  (7), dat een 
onderdeel  van  de nieuwe  strategie  is. 
4. Rationeel  energiegebruik 
4.1. In  de mededeling  „Programma  van  activiteiten 
van de Gemeenschappen  en ontwerp  voor  een resolu-
tie van  de Raad  op het gebied  van  een  rationeel  ener-
giegebruik"  stelt  de Commissie  een  programma  voor 
om het energiegebruik  in de Gemeenschap  te rationa-
liseren.  Hiermee  kan  15 % worden  bespaard  op het 
aan de hand  van  schattingen  van  1972  voor  1985 
geraamde  cijfer  van  het  energieverbruik  in de Ge-
(2) PB nr. C 62 van  15. 3. 1975,  blz.  3. 
(«) PB nr. C 263  van  17. 11. 1975,  blz.  30. 
(4) PB nr. C 54 van  6. 3. 1975,  blz.  26. 
(5) PB nr. L 231 van  2. 9. 1975,  blz.  1. 
(«) PB nr. C 108  van  15. 5. 1975,  blz.  55. 
(7) PB nr. C 18 van  25. 1. 1975,  blz.  3. 
22.1.  76 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 15/23 
meenschap.  Het  Comité  merkt  op dat  de energiebe-
sparing  van  15 % is gebaseerd  op een programma  dat 
„slechts  beoogt  de energie-input  te beperken  door  de 
verbruiker  een  even  hoog  outputniveau  ter beschik-
king te stellen".  Deze  opzet  ligt  overigens  in de lijn 
van het op 17 september  1974  door  de Raad  overeen-
gekomen  streven,  de verbruikstoeneming  in de Ge-
meenschap  terug  te dringen  door  maatregelen  die op 
een rationeel  gebruik  en energiebesparing  aansturen, 
zonder  hiermee  de economische  en sociale  ontwikke-
ling in het gedrang  te brengen. 
4.2. Het  Comité  stemt  met  het hoofddoel  van  een 
dergelijk  programma  in omdat  het  een  belangrijke 
functie  kan  vervullen  bij  de vermindering  van  de 
afhankelijkheid  van de Gemeenschap  van  de energie-
invoer  en bij de verbetering  van  haar  betalingsbalans-
positie,  indien  het  berust  op onderhandelingen  die 
de belangen  van  de producentenlanden  en die van  de 
Lid-Staten  recht  doen.  Anderzijds  constateert  het dat 
de tot nog  toe getroffen  maatregelen  dikwijls  slechts 
nationale  draagwijdte  hebben,  niet  in voldoende  mate 
zijn gecoördineerd  en qua  opzet  en doel  uiteenlopen, 
waardoor  het nuttig  effect  ervan  sterk  wordt  vermin-
derd.  Bovendien  wordt  het  niet  doelmatig  en niet 
realistisch  geacht,  in het kader  van  de huidige  structu-
ren van  de energiemarkt  doelstellingen  te definiëren 
— hoe  deugdelijk  deze  ook  mogen  zijn  — en er 
vervolgens  op te vertrouwen  dat  de particulieren  of 
de nationale  overheden  blijk  zullen  geven  van  goede 
wil en rekening  zullen  houden  met  het algemeen  be-
lang. 
4.3. Aan  een  dergelijk  programma  zou  ook  nog 
behoefte  bestaan  indien  voornoemde  problemen  min-
der nijpend  zouden  worden,  ten einde  de energiere-
serves  in de wereld  op lange  termijn  te bewaren. 
4.4. Het  Comité  is van  mening  dat  de te nemen 
energiebesparende  maatregelen  geen  negatieve  uitwer-
king  op de sociale  omstandigheden  en vooral  niet  op 
de werkgelegenheid  mogen  hebben.  In Bijlage  I bij de 
voornoemde  mededeling  geeft  de Commissie  een 
overzicht  van  de verschillende  maatregelen  die  tot 
besparing  van  energie  kunnen  leiden,  waarbij  zij de 
volgende  vier  groepen  maatregelen  onderscheidt: 
1. Beperking  van de vraag  naar  nuttige  energie, 
2. Verlaging  van  het verbruik  van  niet-nuttige  ener-
gie, 
3. Verbetering  van het technisch  rendement, 
4. Adequate  toewijzing  van de energiebronnen. 
Zij wijst  erop  dat onder  het hoofd  „rationeel  energie-
gebruik"  alleen  de activiteiten  van  de tweede  en de 
derde  groep  vallen.  De door  haar  voorgestelde  22 
specifieke  maatregelen  behoren  tot deze  beide  groe-
pen. Hoewel  het Comité  inziet  dat de door  de Com-missie  voorgestelde  maatregelen  van  de tweede  en de 
derde  groep  minder  waarschijnlijk  rechtstreekse  nega-
tieve  gevolgen  zullen  hebben  dan  de maatregelen  van 
de beide  andere  groepen,  wijst  het erop  dat maatrege-
len ter vermindering  van  het  energieverbruik  zowel 
negatieve  als positieve  gevolgen  voor  de economische 
bedrijvigheid  en in het bijzonder  de werkgelegenheid 
met zich  meebrengen.  Deze  gevolgen  en vooral  de 
multipliereffecten  hiervan  zullen  evenwel  minder  dui-
delijk  zijn  naarmate  de energiebeperking  betrekking 
heeft  op ingevoerde  energie.  Daarom  dienen  bij elke 
overwogen  maatregel  de positieve  en de negatieve 
gevolgen  te worden  nagegaan  en dient  men  te besef-
fen dat deze  gevolgen  niet  altijd  nauwkeurig  kunnen 
worden  gekwantificeerd. 
4.5. De  Commissie  heeft  in haar  mededeling  niet 
aangegeven  op welke  wijze  zij tot de voor  19B5 
beoogde  besparing  met  15  % is gekomen.  Het 
Comité  zou  gaarne  vernemen  welk  gedeelte  van  de 
15 % besparingen  zal voortkomen  uit dwingende  en 
stimulerende  maatregelen  van  de overheid  en welk 
gedeelte  het resultaat  zal zijn  van de natuurlijke  reac-
tie van  de consumenten  op hoge  energieprijzen.  Uit 
de ervaring  sinds  oktober  1973  blijkt  dat het „prijsef-
fect"  aanvankelijk  een  belangrijkere  rol  heeft  ge-
speeld  bij de vermindering  van  het  energieverbruik 
dan was  verwacht,  hoewel  nog  een  diepgaande  ana-
lyse moet  worden  gemaakt  van  de reeds  bereikte  be-
zuinigingen,  in het bijzonder  op de aardolieproduk-
ten. Bij de beoordeling  van  dit effect  dient  men  echter 
rekening  te houden  met  een zekere  omschakeling  van 
het verbruik  naar  andere  energievormen,  alsmede  met 
de uitzonderlijke  weersomstandigheden  tijdens  de af-
gelopen  twee  winters,  die bijzonder  zacht  waren.  Deze 
tendens  tot vermindering  van  het  energieverbruik  is 
vervolgens  nog  geaccentueerd  door  een aanmerkelijke 
teruggang  van  de economische  bedrijvigheid  in de 
Gemeenschap. 
4.6. Bij  de uitwerking  van  een  toekomstig  pro-
gramma  voor  energiebesparingen  moet  zowel  met  de 
gevolgen  van  overheidsingrijpen  als met  de gevolgen 
van het prijsmechanisme  rekening  worden  gehouden. 
Dit selectief  beleid  mag  echter  niet  uitsluitend  op het 
prijspeil  berusten. 
4.7. De  tot  dusverre  bereikte  bezuinigingen  zijn 
o.m. het gevolg  geweest  van de gestegen  energieprijzen 
en het Comité  acht  het onwaarschijnlijk  dat de inter-
nationale  energieprijzen  in de toekomst  even  sterk  zul-
len stijgen  als sedert  1973.  Er moet  dan  ook  voor 
worden  gezorgd  dat  de bereikte  bezuinigingen  niet 
door  een  mogelijke  daling  van  de energieprijs  in de 
toekomst  weer  ongedaan  worden  gemaakt.  Aan  de 
andere  kant  moet  worden  verhinderd  dat  de ver-
bruikers  weer  in hun  oude  gewoonte  vervallen  om 
zonder  acht  te slaan  op de prijzen  zeer  veel,  en dik-
wijls  op onverstandige  wijze  (verspilling  .. .) energie 
te gebruiken.  Een  toekomstig  beleid  dat  streeft  naar 
Nr. C 15/24 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen 22.1.  76 
energiebesparingen  moet  volgens  het Comité  daarom 
grotendeels  berusten  op overheidsingrijpen  en op het 
optreden  van het bedrijfsleven  en de openbare  nutsbe-
drijven. 
4.8. "Wat  de middelen  van  het programma  betreft, 
wil het Comité  niet  afzonderlijk  op de door  de Com-
missie  voorgestelde  categorieën  maatregelen  ingaan. 
Dit zijn  naar  zijn  mening  grosso  modo  de belangrijk-
ste gebieden  waarop  men  zich  dient  te concentreren. 
Wel wil het aantal  opmerkingen  naar  voren  brengen. 
4.9. Hoewel  de sectoriële  aanpak  van  het  pro-
gramma  stellig  praktisch  is, kleeft  hieraan  het  be-
zwaar  dat de aandacht  hierdoor  wordt  afgeleid  van 
belangrijke  lange-termijnproblemen  die voornamelijk 
van intersectoriële  aard  zijn.  Zo zal de verbetering 
van het stadsvervoer  en de verkeersdoorstroming  op 
lange  termijn  gezien  niet  leiden  tot een  rationeler 
energiegebruik,  indien  het resultaat  hiervan  is dat de 
woon-  en werkgebieden  steeds  meer  van  elkaar  wor-
den gescheiden,  zodat  de werkende  bevolking  meer 
energie  zal gaan  gebruiken  voor  het pendelverkeer 
over langere  afstanden.  Evenzo  kan  een  beleid  dat 
streeft  naar  een betere  warmte-isolatie  van nieuwe  en 
bestaande  gebouwen  geen  bevredigende  resultaten 
opleveren  indien  dit niet  vergezeld  gaat  van  over-
heidsvoorschriften  met  betrekking  tot de bouwme-
thoden  en het woningbeleid.  Een  ander  voorbeeld  is 
de gecombineerde  produktie  van warmte  en elektrici-
teit door  electriciteitsproducenten  dit is niet  slechts 
mogelijk  door  het treffen  van de nodige  voorzienin-
gen waardoor  krachtcentrales  worden  verbonden  met 
fabrieken  en woongebieden:  het gaat  in meer  funda-
mentele  zin om de vraag  waar  de elektriciteitscentrales 
in de toekomst  moeten  worden  gevestigd. 
4.10.  Het  Comité  is tevens  van mening  dat uitvoe-
rige studies  over  de energie-aspecten  (energy-accoun-
ting)  van de voorgestelde  maatregelen  dienen  te wor-
den verricht,  aangezien  bij de tenuitvoerlegging  van 
bepaalde  van  deze  maatregelen  mogelijk  hoeveelhe-
den energie  worden  „geïnvesteerd"  die over  een rede-
lijke periode  moeten  kunnen  worden  „afgeschreven". 
Ook andere  criteria  dan  het energieverbruik  moeten 
in aanmerking  worden  genomen,  met name  de sociale 
kosten  en de milieu-aspecten. 
4.11.  Volgens  het Comité  mag  de tenuitvoerlegging 
van overheidsmaatregelen  niet  tot  administratieve 
kosten  leiden  die in geen  verhouding  staan  tot de 
verwachte  resultaten.  Het  is tevens  van  groot  belang 
dat de overheid  als grootverbruikster  van  energie  de 
bevolking  duidelijk  voorbeelden  geeft  van de moge-
lijkheden  van een verstandig  energiegebruik.  Er zij op 
gewezen  dat  het  Comité  in zijn  advies  inzake  de 
„Europese  Unie"  de wens  heeft  uitgesproken  dat de 
oprichting  van gemengde  of overheidsondernemingen 
naar Europees  recht  op het gebied  van  onderzoek  en 
exploitatie  op energieterrein  wordt  bevorderd. 4.12.  Financiële  en fiscale  maatregelen  zijn  een be-
langrijk  middel  tot bevordering  van  het  rationeel 
energiegebruik.  Deze  maatregelen  zouden  volgens  het 
Comité  de vorm  van  rentesubsidies  voor  investerin-
gen, toepassing  van  verlaagde  B.T.W.-tarieven  of 
vervroegde  afschrijvingen  voor  uitgaven  aan  installa-
ties ter verbetering  van  het  energiegebruik  moeten 
aannemen.  Dergelijke  maatregelen  moeten  bij voor-
keur passen  in een door  de betrokken  partijen  (over-
heid en sociaal-economische  kringen)  uit te werken 
en te controleren  selectief  programma.  Mochten  de 
hierboven  genoemde  maatregelen  energiebesparingen 
tot gevolg  hebben,  dan  moeten  deze  stimulansen  ook 
ten dele  tot lagere  prijzen  voor  alle  verbruikers  lei-
den. 
4.13.  Ten  aanzien  van  de voorlichting  van  de be-
volking,  zelfs  op het niveau  van  de Gemeenschap, 
dient  ervoor  te worden  gezorgd  dat bij energiever-
bruikende  apparaten  voor  industriële  dan  wel  voor 
huishoudelijke  doeleinden  degelijke  aanwijzingen 
voor een optimaal  gebruik  worden  verstrekt.  Er die-
nen regionale  gespecialiseerde  voorlichtingsdiensten 
te worden  opgericht  om  de consumenten  na een 
goede  coördinatie  tussen  de overheidsinstanties,  de 
openbare  nutsbedrijven  en de particuliere  sector  een 
zo volledig  mogelijke  voorlichting  te verschaffen  over 
de methoden  en technieken  die kunnen  worden  toe-
gepast  om de energie  op de meest  rationele  wijze  te 
gebruiken. 
4.14.  Ten  slotte  moeten  de genomen  maatregelen 
op een zodanige  wijze  worden  uitgevoerd  dat de con-
currentie  hierdoor  niet  wordt  vervalst.  In het bijzon-
der dient  te worden  bepaald  hoe de taken  met  betrek-
king tot de tenuitvoerlegging  van  en het toezicht  op 
deze maatregelen  tussen  de communautaire  en de 
nationale  instanties  moeten  worden  verdeeld. 
5. Koolwaterstoffen 
5.1. Uitgaande  van de mededeling  van de Commis-
sie „Een  communautair  beleid  in de sector  koolwater-
stoffen"  heeft  de Raad  op 13 februari  1975  een reso-
lutie goedgekeurd  waarin  de opzet  voor  een koolwa-
terstoffenbeleid  van de Gemeenschap  in grote  lijnen 
is vastgelegd. 
5.2. Het  Comité  is van  mening  dat de middelen 
voor  de tenuitvoerlegging  van het beleid  niet  omvang-
rijk en efficiënt  genoeg  zijn  om de Gemeenschap  het 
noodzakelijke  minimum  aan  autoriteit  in de kool-
waterstoffen  sector  te verlenen,  wil zij een gemeen-
schappelijk  beleid  ten uitvoer  kunnen  leggen  dat een 
voorzieningscontinuïteit  tegen  bevredigende  econo-
mische  voorwaarden  garandeert.  Het  Comité  is van 
oordeel  dat de benaderingswijze  van  de Commissie 
te liberaal  is, omdat  het resultaat  niet  meer  is dan het 
kleinste  gemene  veelvoud  van  de beleidsmaatregelen 
van de Lid-Staten  en de voorgestelde  maatregelen  te 
22.1.  76 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 15/25 
dikwijls  door  ontsnappingsclausules  aan  kracht  ver-
liezen.  Bovendien  vertoont  een  dergelijk  beleid  ten 
aanzien  van  de prijzen  de tendens,  zich  aan de hoogste 
prijzen  aan te passen. 
5.3. Het  Comité  merkt  op dat  de Commissie  in 
haar  mededeling  van  27 november  1974  geen  gewag 
maakt  van  de interacties  tussen  het beleid  van  de Ge-
meenschap  en dat van  het op 15 november  1974  op-
gerichte  Internationaal  Energie-Agentschap.  De Com-
missie  heeft  de Raad  op 10 januari  1975  weliswaar 
een mededeling  hieromtrent  voorgelegd,  maar  hierin 
komt  uitsluitend  de coördinatie  van  de standpunten 
der Lid-Staten  in dit Agentschap  ter sprake. 
5.4. Het  Comité  ziet  in dat  de moeilijkheden  op 
het terrein  van  de energievoorziening  in de wereld  en 
de prijzen,  vooral  moeilijkheden  bij de koolwaterstof-
fenvoorziening,  slechts  kunnen  worden  opgelost  in 
een groter  verband  dan  de Gemeenschap,  waarin  de 
respectieve  belangen  van  de belangrijkste  invoerlan-
den (E.E.G.,  Japan),  de belangrijkste  consumenten-
en producentenlanden  (de  V.S.  en de U.S.S.R.),  de 
exportlanden  (OPEC)  alsmede  de ontwikkelingslan-
den tot uiting  kunnen  komen.  Het  is evenwel  van  het 
grootste  belang  dat de Lid-Staten  hierin  als coherente 
eenheid  optreden,  waardoor  de Gemeenschap  vrijelijk 
een standpunt  kan  bepalen  dat met  haar  belangen  in 
overeenstemming  is. Alleen  op deze  wijze  mag  de 
Gemeenschap  verwachten  een  invloed  op de interna-
tionale  energiemarkt  te kunnen  uitoefenen  die over-
eenkomt  met  haar  economische  bedrijvigheid,  haar 
energieverbruik  en de betekenis  hiervan  voor  het be-
houd  van  haar  welvaart  en haar  welzijn. 
Daartoe  dient  elk van  de Lid-Staten  onmiddellijk  de 
beschikking  te krijgen  over  de bevoegdheden  tot in-
grijpen  welke  noodzakelijk  zijn  voor  de gelijktijdige 
tenuitvoerlegging  van  een  onderling  gecoördineerd 
energiebeleid  in de Lid-Staten  met  het  oog  op het 
uitstippelen  van  een  gemeenschappelijk  beleid  in de 
toekomst.  Deze  coördinatie  vormt  namelijk  het nood-
zakelijke  minimum  tijdens  een  overgangsfase  die de 
weg bereidt  voor  de invoering  van  een  gestructu-
reerde  regeling  voor  de ordening  van  de communau-
taire  aardoliemarkt,  aangezien  alleen  hierdoor  de pro-
blemen  op lange  termijn  kunnen  worden  geregeld. 
5.5. Het  Comité  heeft,  wat  de Europese  voorzie-
ning  met  ruwe  aardolie  betreft,  bijzondere  belangstel-
ling voor  de vaststelling  van  de prijs  hiervan.  Hoewel 
wordt  ingestemd  met  het streven,  garanties  te verle-
nen voor  door  de Gemeenschap  te verrichten  investe-
ringen  om  haar  afhankelijkheid  van  de invoer  van 
aardolie  te verminderen,  zou  het  gaarne  zien  dat 
eventueel  een  referentieprijs  (minimum  garantieprijs) 
wordt  vastgesteld  die duidelijk  onder  de huidige  prijs 
van ingevoerde  energie  ligt.  Het  geeft  de voorkeur 
aan een  steunbeleid  ten  behoeve  van  een  continue 
ontwikkeling  van  alternatieve  energiebronnen.  Ander-zijds  dienen  de landen  van  de Gemeenschap  en de 
Gemeenschap  zelf  als eenheid  op te treden  en in hun 
betrekkingen  met  de aardolie-  en grondstoffenprodu-
cerende  landen  blijk  te geven  van  hun  wil tot samen-
werking  en overleg. 
5.6. Volgens  het Comité  zou  een  hoge  referentie-
prijs  verhinderen  dat zich  als gevolg  van  de politieke, 
economische  of technische  ontwikkeling  een  neder-
waartse  druk  op de prijzen  voordoet  die de Gemeen-
schap  bij de hoeveelheden  aardolie  die zij nog  lange 
tijd zal moeten  invoeren  ten goede  zou komen. 
5.7. Het  Comité  wil  in dit grotendeels  algemene 
document  niet  dieper  op de prijzen  en de belasting-
heffing  ingaan.  Wel  zou  het deze  problematiek  in een 
later  stadium  aan  een  uitvoeriger  onderzoek  willen 
onderwerpen. 
5.8. Het  Comité  merkt  op dat de Commissie  door 
slechts  één document  met  richtsnoeren  voor  de sector 
koolwaterstoffen  op te stellen  het blijkbaar  niet  nodig 
heeft  geacht,  het aardgasvraagstuk  afzonderlijk  te be-
handelen.  Aangezien  aardgas  reeds  een aanzienlijk  ge-
deelte  van  de bevoorrading  van  de Gemeenschap 
voor  zijn  rekening  neemt  en in 1985  ca. 20 % van  de 
totale  energiebehoefte  zal dekken,  vormt  deze  ener-
giebron  een  sector  die apart  grondiger  dient  te wor-
den bestudeerd,  met  name  het prijsbeleid,  de investe-
ringen  in het  distributienet,  het invoerbeleid,  de be-
voorradingscontracten  en het beleid  inzake  de verde-
ling ervan  over  de verschillende  gebruikers  in deze 
sector.  Aangezien  de Commissie  niet  met  concrete 
voorstellen  komt,  is het Comité  niet  voornemens  zich 
in dit advies  op gedetailleerde  wijze  over  deze  proble-
matiek  uit te spreken.  Het  verwijst  slechts  naar  zijn 
reeds  eerder  inzake  deze  materie  uitgebrachte  advie-
zen (*) (2), waarbij  het zich  evenwel  het recht  voorbe-
houdt,  hierop  later  terug  te komen. 
6. Maatregelen  in geval  van moeilijkheden  bij de 
aardolievoorziening 
6.1. In  haar  document  „Voorstel  voor  een beschik-
king  (EEG)  van  de Raad  betreffende  de maatregelen 
die moeten  worden  genomen  in geval  van  moeilijkhe-
den bij de aardolievoorziening"  heeft  de Commissie 
de Raad  de volgende  twee  voorstellen  voorgelegd: 
i) „Voorstel  voor  een beschikking  van  de Raad  voor 
vaststelling  van  een  communautaire  doelstelling 
inzake  beperking  van  het  verbruik  van  primaire 
energie  in geval  van  moeilijkheden  bij de voorzie-
ning  met  ruwe  aardolie  en aardolieprodukten" 
(!) PB nr. C 125 van 16. 10. 1974. 
H PB nr. C 37 van 1. 4. 1973. 
Nr. C 15/26 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 22.1.  76 
ii) „Voorstel  voor  een  beschikking  van  de Raad  be-
treffende  het  intra-communautaire  verkeer  van 
ruwe  aardolie  en aardolieprodukten  bij voorzie-
ningsmoeilijkheden". 
6.2. Ten  aanzien  van  het  „Voorstel  voor  een  be-
schikking  van  de Raad  voor  vaststelling  van  een com-
munautaire  doelstelling  inzake  beperking  van  het ver-
bruik  van  primaire  energie  in geval  van moeilijkheden 
bij de voorziening  met  ruwe  aardolie  en aardoliepro-
dukten"  merkt  het  Comité  op dat  de goedkeuring 
van dergelijke  maatregelen  één  van  de doelstellingen 
van de „Nieuwe  strategie"  was,  maar  dat deze  tot op 
zekere  hoogte  zijn  overgenomen  door  het  op 15 
november  1974  opgerichte  Internationaal  Energie-
Agentschap. 
6.3. Het  Comité  constateert  dat de verantwoorde-
lijkheid  voor  de in crisissituaties  te nemen  maatrege-
len thans  in eerste  instantie  tot op zekere  hoogte 
inderdaad  berust  bij  het  Internationaal  Energie-
Agentschap.  Volgens  het  Comité  dient  de verant-
woordelijkheid  voor  deze  maatregelen  in eerste  in-
stantie  bij de Gemeenschap  te berusten  en dienen  de 
door  het Agentschap  te nemen  maatregelen  een mar-
ginaal  en aanvullend  karakter  te dragen.  De Gemeen-
schap  dient  daarom  zelf  de interne  bepalingen  vast  te 
stellen,  waarbij  zij voornamelijk  van  de door  haar 
goedgekeurde  voorstellen  van  het  Agentschap  moet 
uitgaan.  Het  is vooral  zaak  dat de Gemeenschap  der-
gelijke  maatregelen  uitwerkt  in afwachting  van  het 
tijdstip  waarop  het  Agentschap  werkelijk  een  doel-
treffende  organisatie  wordt  waaraan  de deelnemende 
landen  hun  goedkeuring  hebben  gegeven.  Het  Comité 
wijst  er tevens  op dat de Lid-Staten  in het Agentschap 
en tijdens  andere  onderhandelingen  met  derde  landen 
zo veel  mogelijk  als eenheid  dienen  op te treden  en 
verzoeken  de Commissie  denkbeelden  op dit terrein 
uit te werken  waarover  alle  Lid-Staten  van  de Ge-
meenschap  overeenstemming  kunnen  bereiken. 
6.4. Het  Comité  gaat  akkoord  met  het  algemene 
beginsel  dat de Gemeenschap  in een crisisperiode  een 
streefcijfer  moet  vaststellen  voor  de beperking  van 
het energieverbuik.  Het  schaart  zich  tevens  achter  het 
standpunt  van  de Commissie  dat deze  beperking  niet 
alleen  ruwe  aardolie  en aardolieprodukten  moet 
omvatten,  maar  van  toepassing  moet  zijn  op alle  vor-
men van  primaire  energie.  Het  Comité  vraagt  zich 
trouwens  af of in geval  van  een  gering  tekort  een 
uitzondering  op dit beginsel  moet  worden  gemaakt, 
zoals  de Commissie  voorstelt,  en in dat geval  de ver-
bruiksbeperking  alleen  moet  gelden  voor  aardoliepro-
dukten.  Door  een  dergelijke  uitzondering,  waardoor 
de verantwoordelijkheid  wordt  verschoven  naar  de 
landen  die sterk  van  aardolie  afhankelijk  zijn  en dus 
het zwaarst  door  de onderbreking  van  de bevoorra-
ding  worden  getroffen,  zou  het in de toelichting  ge-
noemde  doel  worden  gemist,  „de  maatregelen  inzake 
beperking  van  het  verbruik  die op nationaal  niveau van kracht  zijn  te coördineren,  ten einde  de gevolgen 
voor  de economie  van  elk land  zo uniform  mogelijk 
te maken".  In elk  geval  dient  een  kwantitatieve 
omschrijving  van  het begrip  „gering  tekort"  te wor-
den gegeven. 
6.5. Het  Comité  hecht  zijn  goedkeuring  aan  de 
voorgestelde  maatregelen  in het  „Voorstel  voor  een 
beschikking  van  de Raad  betreffende  het intra-com-
munautaire  verkeer  van  ruwe  aardolie  en aardolie-
produkten  bij voorzieningsmoeilijkheden".  Ook  is het 
van oordeel  dat het vraagstuk  met  betrekking  tot het 
interne  handelsverkeer  van  ruwe  aardolie  en aardolie-
produkten  binnen  de Gemeenschap  niet  los kan  wor-
den gezien  van  prijsoverwegingen.  Om  deze  reden 
dienen  parallellopende  maatregelen  te worden  geno-
men om  de prijsniveaus  en het  fiscale  beleid  in de 
verschillende  regio's  van  de Gemeenschap  te harmo-
niseren.  Hoewel  het  Comité  van  oordeel  is dat  het 
vrije  verkeer  op het  gebied  van  de aardolievoorzie-
ning  op de gemeenschappelijke  markt  zoveel  moge-
lijk dient  te worden  gestimuleerd,  is het zijns  inziens 
van belang,  ervoor  te zorgen  dat zich  geen  bewegin-
gen voordoen  die het gevolg  zijn  van  prijsverschillen 
en die de bevoorrading  van  bepaalde  regio's  in gevaar 
zouden  kunnen  brengen. 
6.6. De  door  het  Internationaal  Energie-Agent-
schap  voorgestelde  kwantitatieve  controlemechanis-
men (mechanisme  voor  de verdeling  van  de beschik-
bare olievoorraden)  hebben  tot op zekere  hoogte  ten 
doel,  dergelijke  ongewenste  bewegingen  in geval  van 
moeilijkheden  bij  de voorziening  te beletten.  Het 
Comité  is van  oordeel  dat de Gemeenschap  er wel  in 
het bijzonder  voor  moet  zorgen,  naast  deze  kwantita-
tieve  controle  geëigende  maatregelen  ter harmonise-
ring van  de prijzen  te nemen.  De Gemeenschap  dient 
dus een eigen  systeem  in te voeren  dat identiek  is met 
het systeem  waarmee  de meeste  Lid-Staten  reeds  in 
het kader  van  het Agentschap  hebben  ingestemd. 
6.7. Ten  aanzien  van  het  toezichtsysteem  is het 
Comité  de mening  toegedaan  dat  voor  een  normale 
periode  een  automatisch  vergunningssysteem  moet 
worden  ingevoerd,  zodat  de Gemeenschap  komt  te 
beschikken  over  een  informatie-instrument  om con-
crete  controlemaatregelen  te kunnen  nemen  op het 
ogenblik  dat zich  leverantiemoeilijkheden  voordoen. 
7. Richtsnoeren  voor  de elektriciteitssector 
7.1. De  Commissie  geeft  in haar  mededeling  aan 
de Raad  „Oriëntaties  voor  de elektriciteitssector  in de 
Gemeenschap  — De  rol  van  elektriciteit  in een 
nieuwe  strategie  inzake  het energiebeleid"  richtsnoe-
ren voor  deze  sector,  waarbij  het aandeel  van  pri-
maire  elektriciteit  in de totale  energieproduktie  zou 
moeten  toenemen  van  4 % in 1973  tot 19 % in 1985 
en het totale  aandeel  van  elektriciteit  in het uiteinde-
lijke  energieverbruik  van  25 tot 35 %. Doordat  het 
22.1.  76 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen Nr. C 15/27 
doel van  dit beleid  is, het aandeel  van  de elektriciteit 
in het eindverbruik  van  energie  van 25 tot 35 % op te 
voeren,  is het  beleid  in deze  sector  volgens  het 
Comité  een  essentiële  schakel  in de „Nieuwe  strate-
gie".  Ten  aanzien  van  de elektriciteitsproduktie  kan 
men stellen  dat het hierbij  mogelijk  is, aardolie  door 
conventionele  energiebronnen  te vervangen  die  gro-
tere zekerheid  bieden,  en op grotere  schaal  van  kern-
energie  gebruik  te gaan  maken.  Kernenergie,  waarvan 
de ontwikkeling  omstreeks  1980  toch  opnieuw  zal 
moeten  worden  bezien,  vormt  niet  alleen  een alterna-
tief, maar  maakt  het  tevens  mogelijk,  tot op zekere 
hoogte  het aandeel  van  de fossiele  energiebronnen  in 
het totale  energieverbruik  te handhaven  in afwach-
ting van  de toepassing  van  nieuwe  energiebronnen; 
ook geeft  de kernenergie  in zekere  mate  een  grotere 
onafhankelijkheid  op energiegebied.  Een  optimale 
differentiatie  van  de energiebevoorrading  zal tevens 
bijdragen  tot het  bereiken  van  deze  laatste  doelstel-
ling. 
7.2. Om  de eigen  energiebronnen  van  de Gemeen-
schap  optimaal  aan  te wenden  dient  het elektriciteits-
beleid  vergezeld  te gaan  van  een  beleid  voor  vaste 
brandstoffen  en in het bijzonder  te worden  afgestemd 
op de „Oriëntatie  op middellange  termijn  voor  kolen 
1975-1985",  welk  document  in het  navolgende  zal 
worden  behandeld.  De elektriciteitsproducenten  die-
nen te worden  bewogen  tot het bouwen  van  zodanige 
installaties  en het  zodanig  omschakelen  van  de be-
staande  monovalente  installaties  dat  deze  kunnen 
werken  met  ketelkolen,  bruinkool  of turf.  Moeten 
echter  dergelijke  investeringen  worden  gedaan,  dan 
vertonen  de elektriciteitsproducenten  de tendens,  hun 
besluit  tot  aanleg  van  een  kolenstookinstallatie  in 
hun mono-  dan  wel  polyvalente  centrales  afhankelijk 
te maken  van  het verkrijgen  van  de garantie  dat deze 
brandstoffen  regelmatig  en tegen  economisch  verant-
woorde  prijzen  worden  geleverd.  Het  Comité  stemt  in 
met het  beginsel  dat  de beperkte  aardolie-  en aard-
gasvoorraden,  ook  al kunnen  deze  op korte  termijn 
nog worden  gebruikt  in de bestaande  centrales,  zo 
mogelijk  dienen  te worden  bestemd  voor  andere  toe-
passingsmogelijkheden  die een beter  rendement  ople-
veren.  Volgens  het Comité  wordt  in de mededeling 
van de Commissie  wellicht  te weinig  aandacht  be-
steed  aan  de bijdrage  die door  andere  energiebronnen 
zou kunnen  worden  geleverd  tot de elektriciteitspro-
duktie.  Overeenkomstig  de door  de Raad  vastgestelde 
streefcijfers  zou de bijdrage  van  deze  energiebronnen 
tot 1985  moeten  toenemen  tot 45 min.  R.O.E.  Ter-
wijl de uitbreidingsmogelijkheden  van  de toepassing 
van „witte  steenkool"  beperkt  zijn,  verdienen  de ont-
wikkeling  en het gebruik  van  organisch  afval  en aard-
warmte  de aandacht,  omdat  deze  energiebronnen 
naast  het gebruik  van  afgeleide  gassen  een  weliswaar 
geringe  maar  toch  positieve  bijdrage  kunnen  leveren 
tot de energievoorziening  van de Gemeenschap. 
7.3. Met  betrekking  tot de ontwikkeling  van  kern-
energie  moet  volgens  het Comité  worden  gezegd  dat de basisopzet  van  een  dergelijk  beleid  diepgaander 
moet  worden  besproken.  Wel  herinnert  het  Comité 
eraan  dat het reeds  heeft  opgemerkt  dat de kernener-
gie in de huidige  situatie  een alternatief  voor  aardolie 
is, maar  dat de toepassing  hiervan  op grotere  schaal, 
evenals  dit bij andere  energiebronnen  het geval  is, de 
veiligheid  van  de bevolking  en de bescherming  van 
het milieu  niet  in gevaar  mag  brengen.  Bovendien 
moet  worden  nagegaan  welke  economische  en sociale 
gevolgen  voortvloeien  uit de toepassing  van  kernener-
gie. 
7.4. Wil  het  doel  dat  door  de Raad  ten  aanzien 
van kernenergie  is gesteld,  nl. de bouw  van  kerncen-
trales  met  een  geïnstalleerd  vermogen  van  160  GWe 
en zo mogelijk  van  200  GWe  in 1985,  worden  be-
reikt,  dan  zullen  voor  de bestaande  problemen  bevre-
digende  oplossingen  moeten  worden  gevonden.  In dit 
opzicht  zou  het Comité  een aantal  opmerkingen  over 
de mededeling  van de Commissie  willen  maken. 
7.5. De  kostprijs  van  de door  kernenergie  opge-
wekte  elektriciteit  per  kWh  kan  bij de thans  toege-
paste  produktiemethoden  duidelijk  lager  zijn  dan  de 
kostprijs  van elektriciteit  die is geproduceerd  in steen-
kool-  of stookoliecentrales.  Daarbij  moet  rekening 
worden  gehouden  met  de extra-uitgaven  in verband 
met maatregelen  ter bescherming  van  de bevolking  en 
het milieu  (stillegging  van  de centrales).  Er dient 
daarom  een  algemeen  overzicht  van  de kosten  voor 
de samenleving  te worden  opgesteld.  Tevens  dient 
meer  aandacht  te worden  besteed  aan  de vestigings-
plaatsen  van  nucleaire  installaties  en de noodzaak, 
een compromis  te vinden  tussen  de veiligheidseisen  en 
een rationeel  gebruik  van  energie,  in het  bijzonder 
door  hergebruik  van  de afvalwarmte. 
7.6. Men  mag  niet  uit het oog  verliezen  dat elektri-
citeit  wel  gemakkelijk  kan  worden  vervoerd  en in de 
gebruiksfase  in geringe  mate  verontreinigend  is, maar 
aan de andere  kant  bij de overgang  van  primaire 
energie  in verbruiksenergie  slechts  een  zeer  gering 
rendement  heeft,  nl. van  ca. 27 %. Daarom  dient  er-
voor  te worden  gezorgd  dat bij de opvoering  van  het 
elektriciteitsverbruik  het rationeel  gebruik  van  energie 
niet in het gedrang  komt.  Een  programma  ter bevor-
dering  van  het  elektriciteitsverbruik  moet  daarom 
vergezeld  gaan  van  pogingen  om het rendement  hier-
van te verhogen,  zowel  vóór  (turbines)  als n& (warm-
tepompen,  gecombineerde  produktie  van  warmte  en 
kracht)  de stoomcyclus.  Om  deze  reden  dient  volgens 
het Comité  het onderzoek-  en ontwikkelingswerk  op 
het gebied  van  het rendement,  niet  alleen  in de elek-
triciteitssector  maar  ook  in andere  sectoren  van  de 
energieproduktie,  te worden  geïntensiveerd.  Ook  moet 
worden  nagegaan  hoe  de accu  kan  worden  verbeterd 
om de moeilijkheden  tijdens  spitsuren  en van  de ener-
gieproduktie  in het algemeen  te kunnen  oplossen. 
7.7. De  Commissie  gaat  niet  diep  genoeg  in op het 
probleem  in verband  met  de beperking  van  het ener-
Nr. C 15/28 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen 22.1.  76 
gieverlies  bij het  elektriciteitstransport  door  middel 
van een  gunstigere  lokalisering  van  de centrales.  Men 
dient  rendabele  methoden  te zoeken  om deze  verlie-
zen op vrij  korte  termijn  te kunnen  terugdringen,  in 
afwachting  van  de ontwikkeling  van  lange-termijn-
oplossingen  zoals  supergeleidingskabels  en het gebruik 
van waterstof.  Voorts  dient  de mogelijkheid  te wor-
den nagegaan,  een communautair  programma  ten uit-
voer te leggen  voor  samenwerking  tussen  de elektrici-
teitsproducenten  en -distribuanten  ten einde  de vesti-
gingsplaatsen  van  de te bouwen  centrales  en de distri-
butienetten  zo te plannen  dat de elektriciteitsverliezen 
tot een  minimum  worden  gereduceerd  en ten einde 
een beter  gebruik  op Europees  niveau  te bewerkstel-
ligen.  Bovendien  is het wenselijk  dat  aan  program-
ma's  voor  de vestigingsplaats  van  kerncentrales  bij de 
bevolking  ruime  bekendheid  wordt  gegeven  en dat 
over iedere  vestiging  in grensstreken  op Gemeen-
schapsniveau  overleg  plaatsvindt  tussen  de betrokken 
landen  en regio's. 
7.8. Het  Comité  is van  mening  dat  de door  be-
paalde  Lid-Staten  uitgevaardigde  meer  of minder 
restrictieve  bepalingen  ten aanzien  van  de particuliere 
produktie  van  elektriciteit  voor  eigen  gebruik  dienen 
te worden  herzien  om de industrie  de mogelijkheid  te 
bieden,  de uit algemeen  oogpunt  meest  economische 
wijze  van  elektriciteitsvoorziening  te kunnen  kiezen. 
Een dergelijke  situatie  zou  in overeenstemming  zijn 
met zowel  het beleid  inzake  een  rationeel  energiege-
bruik  als de concurrentiebeginselen  die  voor  de ge-
meenschappelijke  markt  gelden. 
7.9. Ten  aanzien  van  de uitbreiding  van  het elek-
triciteitsgebruik  behoeft  één aspect  van  het prijsbeleid 
enige  verduidelijking.  Het  wordt  namelijk  niet  duide-
lijk hoe  de Commissie  de vraag  zou  willen  bevorde-
ren en aldus  aan  de algemene  dalende  tendens  van  de 
elektriciteitsprijzen  zou  willen  vasthouden.  Het 
Comité  vraagt  zich  af of de prognose  van  de Com-
missie  m.b.t.  de algemene  dalende  tendens  van  de 
elektriciteitsprijzen  wel  realistisch  is. Voorts  spreekt 
het de vrees  uit dat in onvoldoende  mate  rekening  is 
gehouden  met  de reële  kosten  van  de ontwikkeling 
van kernenergie,  en meent  het dat niet  is aangetoond 
dat de elektriciteit  ten opzichte  van  andere  energie-, 
bronnen  op vele  toepassingsgebieden  concurrerend 
zal zijn. 
7.10.  Het  verbruik  van  elektriciteit  die met  inge-
voerde  energiebronnen,  met  name  aardolie,  wordt  ge-
produceerd,  mag  niet  worden  gestimuleerd,  alhoewel 
de markt  voldoende  ruimte  moet  worden  gelaten  om 
te zijner  tijd  de met  kernenergie  opgewekte  elektrici-
teit te kunnen  absorberen. 
7.11.  In  de paragrafen  91 t/m  96 van  de medede-
ling wordt  ingegaan  op de belangrijke  kwestie  van  de 
investeringen  en de financiering  in de elektriciteitssec-
tor. Nogmaals  moet  in deze  sector  een  fundamentele keuze  worden  gemaakt:  in hoeverre  moeten  de kos-
ten van  de nieuwe  investeringen  worden  gedragen 
door  de verbruiker,  door  de belastingbetaler  of door 
de kapitaalmarkt?  Het  Comité  is voorstander  van  een 
systeem  waarin  de „reële  prijzen"  zo nauwkeurig 
mogelijk  tot uiting  komen.  Hoewel  het  Comité  de 
mening  is toegedaan  dat de kosten  van  de brandstof-
fen, het functioneren  en de afschrijvingen  in beginsel 
in de prijzen  moeten  worden  doorberekend  aan  de 
elektriciteitsverbruiker,  dienen  de ontwikkelingskos-
ten volgens  de meest  geschikte  methoden  te worden 
gedragen  door  de ondernemingen  dan  wel  te worden 
gedekt  via financiële  overheidsimpulsen  (b.v.:  lenin-
gen tegen  verlaagde  rentepercentages).  Worden  deze 
uitgaven  uit overheidsmiddelen  bekostigd,  dan  moet 
de overheid  het recht  bezitten  erop  toe te zien  dat de 
fondsen  zo doeltreffend  mogelijk  worden  aangewend. 
Zou men  deze  ontwikkelingskosten  geheel  door  de 
elektriciteitssector  laten  opbrengen,  dan  zou  het nage-
noeg  onmogelijk  zijn  dat  nieuwe  energietechnieken 
die hoge  ontwikkelingskosten  vergen  nog  op  de 
markt  zouden  doordringen.  Dit zou  kunnen  indruisen 
tegen  het algemeen  belang  van  de Gemeenschap.  Dit 
impliceert  dus  dat de ontwikkeling  van  nieuwe  ener-
gietechnieken  mede  moet  worden  bevorderd  door  ini-
tiatieven  en financiële  impulsen  van  de overheid. 
8. Splijtstoffen 
8.1. In  haar  mededeling  aan  de Raad  „Een  beleid 
voor  de splijtstofvoorziening  van  de Gemeenschap" 
geeft  de Commissie  aan  welk  beleid  de komende 
jaren  op dit gebied  moet  worden  gevoerd. 
8.2. Het  Comité  wijst  op de noodzaak,  een  voor-
zichtig  en op de toekomst  gericht  voorzieningsbeleid 
te voeren  dat  berust  op een  wenselijk  geachte  sprei-
ding  van de bevoorradingskanalen. 
8.3. Het  Comité  herinnert  eraan  dat het op 26 juni 
1974  een  positief  advies  heeft  uitgebracht  inzake  de 
„mededeling  van  de Commissie  aan  de Raad  betref-
fende  de tenuitvoerlegging  van  de „Oriëntaties  en 
prioritaire  acties  met  het oog  op een  communautair 
energiebeleid"  — Bevordering  van  het  gebruik  van 
kernenergie"  (1), waarin  het in het bijzonder  instemde 
met het voornemen,  de ontwikkeling  van  kernenergie 
te bespoedigen,  hoewel  het  er daarbij  ook  op wees 
dat in een dergelijk  programma  de klemtoon  dient  te 
worden  gelegd  op de volksgezondheid,  de openbare 
veiligheid  en de milieubescherming. 
8.4. Het  Comité  merkt  op dat sedertdien  een  aan-
tal uitspraken  is gedaan  waaruit  blijkt  dat  op be-
paalde  gebieden  van  de nucleaire  techniek  een  aantal 
technische,  veiligheids-  en  milieuproblemen  nog 
(!) PB  nr. C 116  van  30. 9. 1974,  blz.  26. 
22.1.  76 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen Nr. C 15/29 
steeds  niet  zijn  opgelost.  Bovendien  is het niet  uitge-
sloten,  dat zich  bepaalde  moeilijkheden  zullen  voor-
doen  bij de opwerking  van  bestraalde  splijtstoffen,  de 
definitieve  opslag  van  radioactieve  afvalstoffen  en de 
splijtstofbevoorrading.  Zijns  inziens  leidt  deze  proble-
matiek,  mede  in verband  met  de kritische  houding 
van bepaalde  kringen  ten  aanzien  van  kernenergie, 
tot de noodzaak,  een  nieuw  onderzoek  in te stellen 
naar  de vraag  of met  de lopende  onderzoek-  en ont-
wikkelingsprogramma's  gezien  de voor  de toekomst 
geplande  omvang  van  de toepassing  van  kernenergie 
wel kan  worden  volstaan  om een  optimale  oplossing 
te vinden  voor  de nog  resterende  problemen,  en of 
deze  programma's  nog  actueel  zijn.  In het licht  van 
deze  enigszins  gewijzigde  omstandigheden  en tevens 
op grond  van  de recente  ontwikkeling  van  de vraag 
betwijfelt  het Comité  of het streefcijfer  van 160  GWe 
en zo mogelijk  van  200  GWe  geïnstalleerd  nucleair 
vermogen  tot eind  1985  wel haalbaar  is. Het  streefcij-
fer van  1 000 GWe  nucleair  vermogen,  waarmee  dan 
in 50 % van  de energiebehoefte  van de Gemeenschap 
in het jaar  2 000 zou  kunnen  worden  voorzien,  lijkt 
zelfs  nog  meer  moeilijkheden  te doen  rijzen  te oorde-
len naar  de huidige  groeiverwachtingen,  zelfs  indien 
de gehele  toeneming  van  het energieverbruik  na 1985 
vrijwel  volledig  door  de toepassing  van  kernenergie 
zou worden  opgevangen.  Volgens  het Comité  moet 
dan ook  opnieuw  worden  onderzocht  of het wense-
lijk is, zich  te sterk  te concentreren  op een  pro-
gramma  voor  intensieve  overschakeling  op kernener-
gie en de ontwikkeling  van  andere  energiebronnen  te 
verwaarlozen. 
8.5. Niettemin  ziet  het  Comité  in dat  zelfs  een 
nucleair  programma  waarvan  de omvang  wordt  ver-
minderd  of dat  enigszins  wordt  uitgesteld,  dient  te 
worden  gesteund  door  een  hierop  afgestemd  beleid 
inzake  splijtstoffen;  daarom  is het ingenomen  met  het 
door  de Commissie  voorgestelde  beleid,  hoewel  het 
daarbij  een aantal  kanttekeningen  wil plaatsen.  In de 
eerste  plaats  dient  de industriepolitiek,  welke  samen-
hangt  met  de ontwikkeling  van  kernenergie,  te stre-
ven naar  het  bevorderen  van  op Europees  niveau 
overeengekomen  specialisatie,  zodat  het  mogelijk 
wordt,  de beschikbare  capaciteit  beter  te benutten  en 
monopolievorming  tegen  te gaan. 
8.6. De  stelling  van  de Commissie  dat een nucleair 
programma  de meest  effectieve  wijze  is om de afhan-
kelijkheid  van  de Gemeenschap  van  invoer  te beper-
ken, moet  worden  uitgelegd  met  het argument  dat de 
bekende  reserves  aan  natuurlijk  uranium  op  het 
grondgebied  van  de Gemeenschap  niet  toereikend  zijn 
om in de toekomstige  behoefte  te voorzien  en dat 
daarom  een  groot  gedeelte  van  de splijtstoffen  uit 
derde  landen  moet  worden  betrokken.  Om  te verhin-
deren  dat zich  bij de uraniumvoorziening  soortgelijke 
problemen  voordoen  als bij de aardolievoorziening, 
moet  de Gemeenschap  ervoor  zorgen  dat haar  urani-
umvoorziening  tegen  voor  beide  partijen  bevredi-gende  economische  voorwaarden  wordt  gegaran-
deerd;  dit impliceert  dat  de economische  belangen 
van beide  partijen  voor  zover  mogelijk  met  elkaar  in 
evenwicht  moeten  zijn.  In dit  verband  steunt  het 
Comité  de opvatting  van  de Commissie  dat  de Ge-
meenschap  als tegenprestatie  voor  voorzieningsgaran-
ties in het kader  van  het programma  van  ontwikke-
lingsprioriteiten  van  de producentenlanden  de moge-
lijkheid  zou moeten  nagaan  van  samenwerking,  waar-
bij financiële  deelneming  in prospectie-  en produktie 
activiteiten  alsmede  gezamenlijke  ontwikkeling  van 
infrastructuur  niet  is uitgesloten.  Het  Comité  is van 
mening  dat hierbij  tevens  aan  de vestiging  van  verrij-
kingsinstallaties  in deze  landen  kan  worden  gedacht. 
8.7. De  Commissie  is van  mening  dat  de uitbrei-
ding  van  de nucleaire  programma's  een van  de meest 
doeltreffende  maatregelen  is die zij op middellange  en 
lange  termijn  voorstelt  om  de afhankelijkheid  op 
energiegebied  te verhinderen.  De  inschakeling  van 
kernenergie  dient  volgens  het  Comité  niettemin  in 
overeenstemming  te zijn  met  de ontwikkeling  van  de 
werkelijke  behoeften  en met  de mogelijkheden  die 
door  andere  energiebronnen  worden  geboden. 
8.8. De  moeilijkheden  in verband  met  het door  de 
Commissie  voorgestelde  beleid  inzake  splijtstoffen-
voorziening  — dat  bijna  uitsluitend  op uranium  is 
georiënteerd  —, zijn  in feite  van  voorbijgaande  aard, 
omdat  de vraag  naar  splijtbaar  uranium  in de latere 
fasen  van  de nucleaire  ontwikkeling  minder  sterk  zal 
worden  door  de opkomst  van  snelle  kweekreactoren 
die met  plutonium  werken.  In het programma  van  de 
Gemeenschap  moet  er daarom  naar  worden  gestreefd 
te voorzien  in een  vraag  naar  uranium  die  snel  tot 
een bepaalde  piek  zal stijgen  en vervolgens  geleidelijk 
zal afnemen,  terwijl  een  gestadig  toenemende  vraag 
minder  waarschijnlijk  is. Om  dus  geen  verrijkingsca-
paciteit  tot stand  te brengen  die alleen  gedurende  de 
enkele  jaren  van  de topproduktie,  wanneer  de vraag 
het hoogste  punt  bereikt,  nodig  zal zijn,  dient  door 
een evenwichtig  en op de lange  termijn  gericht  ener-
giebeleid  van  de Gemeenschap  voor  de benodigde 
gegevens  en voorwaarden  voor  de noodzakelijke  in-
vesteringen  te worden  gezorgd. 
8.9. Aan  de ontwikkeling  van  een  geavanceerde 
verrijkingstechnologie  kleven  volgens  het Comité  ern-
stige  bezwaren.  De  volledige  ontwikkeling  van  de 
twee  bestaande  technologieën  — gasdiffusie  (Eurodif) 
en ultracentrifuge  (Urenco-Centec)  — is al een ambi-
tieus  streven  voor  de Gemeenschap,  zodat  niet  nog 
méér  geld  mag  worden  gestoken  in de ontwikkeling 
van produktietechnieken  waaraan  eventueel  geen  be-
hoefte  meer  bestaat  wanneer  zij er eenmaal  zijn.  Met 
betrekking  tot natuurlijk  uranium  meent  het Comité 
dat het interessant  is, de ontwikkeling  van  technieken 
voor  de winning  van  uranium  uit rivier-  of zeewater 
voort  te zetten,  zodat  een  snelle  overschakeling  op 
industriële  produktie  zo nodig  in een  paar  jaar  tijds 
Nr. C 15/30 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 22.1.  76 
mogelijk  zou  zijn  indien  mocht  blijken  dat de leve-
rantiekanalen  voor  natuurlijk  uranium  in gevaar  zou-
den komen. 
8.10.  Het  Comité  stemt  in met  het reeds  in grote 
lijnen  door  de Raad  goedgekeurde  streven  van  de 
Commissie  naar  een  communautaire  markt  voor 
splijtstoffen.  Het streven  naar  een rationeel  energiege-
bruik  in het kader  van  de „Nieuwe  strategie"  dient 
tevens  op dit terrein  betrekking  te hebben,  zodat  in 
de uiteenlopende  splijtstofbehoeften  van de verschil-
lende  reactoren  kan  worden  voorzien  door  een  be-
heer van  de in de Gemeenschap  beschikbare  splijt-
stoffen;  zo moet  het mogelijk  zijn  de produktie-,  be-
handeling-,  transport-  en opwerkingskosten  tot een 
minimum  te beperken. 
8.11.  Het  Comité  is van  mening  dat het Voorzie-
ningsagentschap  van  Euratom,  dat  bij het Verdrag 
van Rome  is opgericht  en daarbij  het voordeel  heeft 
dat het reeds  bestaat  en praktische  ervaring  heeft,  de 
verantwoordelijkheid  hiervoor  dient  te dragen.  De 
bevoegdheden  hiervan  moeten  dienovereenkomstig 
worden  uitgebreid.  Het  Comité  is met  name  van 
mening  dat  het  Agentschap  zijn  taak  als centraal 
bureau  voor  informatie  over  leveranties  van  en de 
vraag  naar  splijtstof  moet  uitbreiden  en moet  toezien 
op de toepassing  van  een  „gedragscode"  voor  de af-
sluiting  van  contracten  tussen  leveranciers  en gebrui-
kers.  Bovendien  zou  het Agentschap  verantwoordelijk 
moeten  zijn  voor  de uitvoering  van  het  bevoorra-
dingsprogramma  in geval  van schaarste. 
9. Richtsnoeren  voor  steenkool  op middellange 
termijn 
9.1. De  Commissie  heeft  willen  reageren  op de 
plotselinge  veranderingen  op de wereldmarkt  voor 
energie  en zich  daarbij  willen  houden  aan  de reeds  in 
haar „Nieuwe  strategie"  vastgelegde  doelstellingen; 
zo spreekt  zij in haar  mededeling  aan  de Raad 
„Oriëntatie  op  middellange  termijn  voor  kolen 
1975-1985"  (*) als haar  mening  uit dat  steenkool 
thans  voor  een  vrij  lange  periode  een  belangrijke 
plaats  zal innemen  in de elektriciteitsproduktie  en in 
de ijzer-  en staalindustrie. 
9.2. Het  Comité  constateert  dat de Commissie  zich 
voornamelijk  ten doel  heeft  gesteld,  de steenkoolpro-
duktie  in de Gemeenschap  te handhaven  en een  zo 
groot  mogelijk  gedeelte  van  de totale  vraag  naar 
energie  te dekken  door  in de Gemeenschap  geprodu-
ceerde  of ingevoerde  steenkool.  Deze  doelstelling  be-
tekent  ten opzichte  van  het beleid  van  teruggang  dat 
de laatste  jaren  in de steenkoolsector  is gevoerd  een 
ommekeer,  die het natuurlijk  gevolg  is van  de ingrij-
H PB  nr. C 22 van  30. 1. 1975,  blz.  1. pende  veranderingen  die  zich  op de energiemarkt 
hebben  voorgedaan.  De nieuwe  richtsnoeren  blijven 
echter  tamelijk  bescheiden  en realistisch,  zowel  wat 
betreft  de interne  produktie,  die eenvoudigweg  wordt 
gehandhaafd,  als de invoer,  die met  20 miljoen  ton 
moet  toenemen.  Het  Comité  kan  akkoord  gaan  met 
deze doelstellingen,  hoewel  deze  zijns  inziens  slechts 
als een  minimum  mogen  worden  beschouwd.  Het 
schaart  zich  tevens  achter  het streven  naar  uitbreiding 
van de produktie  van bruinkool  en turf. 
9.3. Het  constateert  dat  de verschillen  die tussen 
de Lid-Staten  kunnen  worden  waargenomen  met  be-
trekking  tot de omvang,  de kwaliteit  en de ligging 
van de steenkoolvoorkomens  van  dien  aard  zijn  dat 
niet verwacht  mag  worden  dat de ontwikkeling  in de 
steenkoolbekkens  gelijkelijk  zal verlopen. 
9.4. Aangezien  in sommige  bekkens  aan  een  — 
weliswaar  vertraagde  — vermindering  van de hoeveel-
heid gewonnen  steenkool  op langere  termijn  niet  te 
ontkomen  valt,  dienen  de nodige  gegevens  te worden 
verzameld  om deze  vermindering  op de meest  ratio-
nele wijze  te doen  geschieden  en dient  de produktie 
in andere  steenkoolbekkens  juist  te worden  opge-
voerd. 
9.5. Dit  doel  kan  worden  bereikt  op voorwaarde 
dat te gelegener  tijd lange-termijnmaatregelen  worden 
genomen,  waardoor  de mijnindustrie,  wier  medewer-
king onmisbaar  is, kan  beschikken  over  betrouwbare 
basisgegevens  met  betrekking  tot het  energiebeleid, 
zodat  zij in staat  is: 
i) de nodige  investeringen  te plannen  en te financie-
ren; de investeringsbehoefte  van de mijnindustrie 
voor  produktie-  en in sommige  gevallen  voor 
ontwikkelingsdoeleinden  is niet  bijzonder  groot 
in vergelijking  met  de in de energiesector  vereiste 
totale  investeringen;  de mijnindustrie  heeft  voor 
deze financiering  echter  wel  behoefte  aan  steun-
maatregelen  van  de overheid;  op het gebruik  van 
overheidsgeld  dient  echter  wel  voldoende  con-
trole  te worden  uitgeoefend; 
ii) een  personeelsbeleid  op lange  termijn  te voeren  in 
de zin die door  de Commissie  is aangeduid; 
iii) een  optimale  produktie  te bereiken  door  zich  te 
concentreren  op de meest  doeltreffende  en renda-
bele installaties,  door  alle  andere  mogelijkheden 
tot produktiviteitsstijging  aan  te grijpen  en door 
zo nodig  nieuwe  schachten  te graven. 
9.6. Het  Comité  meent  met  betrekking  tot de doel-
stellingen  voor  de verschillende  verbruikssectoren  dat 
een betrouwbare  en steeds  toereikende  bevoorrading 
van de ijzer-  en staalindustrie  met  cokeskolen  en 
cokes  van  het grootste  belang  is voor  de gehele  eco-
nomie  van  de Gemeenschap.  De behoefte  van de Ge-
meenschap  aan  cokeskolen  wordt  thans  voor  onge-
22.1.  76 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 15/31 
veer 85 % door  interne  produktie  gedekt.  Het  is voor 
de Gemeenschap  van  belang,  ervoor  te zorgen  dat 
ook in de toekomst  zoveel  mogelijk  in de toenemende 
behoefte  aan  cokeskolen  door  eigen  produktie  kan 
worden  voorzien. 
9.7. Bij  de elektriciteitsproduktie  vormt  steenkool 
een belangrijke  alternatieve  brandstof  en biedt  steen-
kool  een  belangrijke  garantie  voor  de brandstofbe-
voorrading  van  de klassieke  thermische  centrales.  De 
door  de Commissie  nagestreefde  toeneming  van  het 
gebruik  van  steenkool  bij de elektriciteitsproduktie 
met 30 miljoen  SKE  tot 1985  kan  dan  ook  worden 
beschouwd  als  een  redelijk  streefcijfer.  Indien  de 
kernenergie  niet  of pas  veel  later  aan  de verwachtin-
gen kan  beantwoorden,  dient  ervoor  te worden  ge-
zorgd  dat  het gebruik  van  steenkool  in de elektrici-
teitsproduktie  nog  verder  kan  worden  opgevoerd  ten 
einde  het gebruik  van  aardolie  of aardgas  te beperken 
indien  dit het  toelaatbare  niveau  overschrijdt.  Het 
Comité  is van  mening  dat de maatregelen  ter bevor-
dering  van  het  gebruik  van  steenkool  in conventio-
nele thermische  centrales  die  reeds  door  sommige 
Lid-Staten  zijn  genomen,  door  de gehele  Gemeen-
schap  moeten  worden  overgenomen. 
9.8. Het  gebruik  van  steenkool  in gezinshuishou-
dingen  blijft  belangrijk  en vormt  een  extra  zeker-
heidsfactor. 
9.9. Op  lange  termijn  bieden  zich  nog  andere  be-
langrijke  gebruiksmogelijkheden  voor  steenkool  aan 
in verband  met  de toepassing  van  nieuwe  technieken 
voor  het  gasvormig  en vloeibaar  maken  van  steen-
kool.  Het  Comité  stemt  dan  ook  in met  het voorstel 
van de Commissie,  in veel  sterkere  mate  dan  voorheen 
steun  te verlenen  aan  onderzoek-  en ontwikkelings-
werkzaamheden  zowel  op het  gebied  van  de steen-
koolwinning  als op dat van  de bewerking  en het ge-
bruik  hiervan,  met  inbegrip  van  de omzetting  van 
steenkool  in koolwaterstoffen. 
9.10.  In  het algemeen  moet  er volgens  het Comité 
voor  worden  gezorgd  dat  de zeer  belangrijke  steun 
die de overheid  zal  blijven  verlenen,  alsmede  het 
prijsbeleid  — dat,  naar  verluidt,  de financiële  armslag 
van de kolenmijnen  moet  vergroten  — zeer  strikt 
worden  gecontroleerd  ten  einde  veilig  te stellen  dat 
hiermee  het  algemeen  belang  in de Gemeenschap 
wordt  gediend,  en niet  de particuliere  of nationale 
belangen. 
9.11.  Het  Comité  wil er in het bijzonder  de nadruk 
op leggen  dat streefcijfers  voor  de steenkoolproduktie 
alleen  kunnen  worden  gehaald  indien  zij geschraagd 
worden  door  een  effectief  personeelsbeleid.  Daarom 
schaart  het zich  achter  het voorstel  van  de Commissie 
voor  „een  actieprogramma  inzake  aanwerving,  vor-
ming  en instandhouding  van  een  personeelsbezetting, met inbegrip  van  een  stabiel  en actief  kaderperso-
neel".  Het  is met  name  noodzakelijk  dat in deze  be-
drijfstak  zodanige  arbeidsvoorwaarden  worden  gebo-
den dat jonge  arbeidskrachten  worden  aangetrokken, 
de in deze  sector  werkzame  migrerende  werknemers 
een zo groot  mogelijke  mate  van  zekerheid  krijgen, 
het onderzoek  naar  betere  bescherming  van  de ge-
zondheid  wordt  voortgezet  en de huisvestingshulp 
en de opvangmogelijkheden  in het algemeen  worden 
uitgebreid.  Wil  een  dergelijk  beleid  succes  hebben, 
dan is het van  het grootste  belang,  een lange-termijn-
beleid  te voeren  waarin  wordt  gestreefd  naar  afzetga-
ranties.  Aangezien  het  steenkoolbeleid  ook  betrek-
king  heeft  op bruinkool  en turf,  dient  speciale  aan-
dacht  aan  de personeelsproblemen  in deze  sectoren  te 
worden  besteed. 
9.12.  Het  Comité  merkt  ten  aanzien  van  het  in-
voerbeleid  op dat  de toegenomen  behoefte  van  de 
Gemeenschap  aan  steenkool  (ca.  300  miljoen  SKE  in 
1985)  niet  kan  worden  gedekt  door  de interne  pro-
duktie,  hetgeen  dus  betekent  dat dit jaar  ca. 50 mil-
joen SKE  moet  worden  ingevoerd. 
9.13.  Naast  de maatregelen  die zullen  worden  ge-
nomen  voor  de uitbreiding  van  de steenkoolproduk-
tie en de afzet  hiervan  tegen  concurrerende  prijzen,  is 
het dus  beslist  noodzakelijk,  van  de producentenlan-
den garanties  te verkrijgen  voor  een continue  leveran-
tie van met  name  cokeskolen  en ketelkolen. 
9.14.  Overeenkomstig  de bepalingen  van  het  Ver-
drag  tot oprichting  van  de E.G.K.S.  is het handelsbe-
leid betreffende  steenkool  een  zaak  van  de nationale 
regeringen  gebleven.  De richting  die aan  dit beleid  is 
gegeven  liep  van  land  tot land  uiteen,  naar  gelang  van 
de structuur  van  de energiebevoorrading.  De tenuit-
voerlegging  van  de „Nieuwe  strategie  voor  een  ener-
giebeleid  van  de Gemeenschap"  vereist  dat het han-
delsbeleid  voor  alle  energiebronnen  zoveel  mogelijk 
wordt  geharmoniseerd. 
9.15.  Bij  het voeren  van  een  dergelijk  invoerbeleid 
voor  steenkool  moet  dan  ook  zo veel  mogelijk  reke-
ning worden  gehouden  met  de verschillende  situaties 
binnen  de Gemeenschap. 
9.16.  Met  dit beleid  moet  een  moeilijk  probleem 
tot een  oplossing  worden  gebracht;  er moet  namelijk 
een compromis  worden  gevonden  tussen  de afzetga-
ranties  die  de producenten  van  de Gemeenschap 
terecht  mogen  verwachten  gezien  de krachtsinspan-
ning  die  van  hen  gevraagd  wordt,  en de door  de 
afnemers  evenzeer  terecht  verlangde  zekerheid  dat 
hun langlopende  contracten,  in welke  vorm  dan  ook, 
in de derde  landen  niet  in gevaar  worden  gebracht. 
Een belangrijk  onderdeel  van  de noodzakelijke  coör-
dinatie  op dit gebied  moet  het voeren  van  een opslag-
beleid  zijn. 
Nr. C 15/32 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 22.1.  76 
9.17.  Dit  evenwicht  kan  slechts  worden  bereikt  in-
dien de te verwachten  behoeften  van  de Gemeen-
schap,  de hoeveelheid  die zij zelf  kan  produceren  en 
de hoeveelheden  die uit derde  landen  moeten  worden 
ingevoerd  exact  worden  berekend.  Hiertoe  moet  de 
Commissie  echter  kunnen  beschikken  over  inlichtin-
gen over  de huidige  situatie  en over  de vermoedelijke 
ontwikkeling  daarvan,  waarbij  rekening  moet  worden 
gehouden  met  de belangen  van  de verschillende  hier-
bij betrokken  partijen. 
9.18.  Ten  einde  de economische  en sociale  belan-
gen van  de Europese  Gemeenschap  zo veel  mogelijk 
onderling  te coördineren  in het  kader  van  het  alge-
mene  steenkoolbeleid,  dient  de taak  van  de E.G.K.S. 
Gedaan  te Brussel,  29 oktober  1975. met betrekking  tot prijzen,  invoer,  opslag  en afzet  te 
worden  uitgebreid. 
10. Beleidscoördinatie 
10.1.  Ten  slotte  meent  het  Comité  dat  alle  richt-
snoeren,  aanbevelingen  of besluiten  van  de Gemeen-
schap  op energiegebied  opnieuw  moeten  worden  be-
zien bij  het  uitwerken  van  het  vierde  programma 
voor  het beleid  op middellange  termijn,  aangezien  de 
hierin  neergelegde  vooruitzichten  betreffende  de ont-
wikkeling  een  gemeenschappelijk  energiebeleid  ver-
eisen  dat  past  bij  de geplande  sociaal-economische 
doelstellingen. 
De Voorzttter 
van het Economisch  en Sociaal  Comité 
H. CANONGE 
BIJLAGE 
bij het advies  van  het Economisch  en Sociaal  Comité 
Het volgende  wijzigingsvoorstel  is tijdens  de debatten  verworpen: 
Par. 4.7. 
De eerste  zin als volgt  te formuleren: 
„De tot dusverre  bereikte  bezuinigingen  zijn  o.m.  het  gevolg  geweest  van  de gestegen 
energieprijzen.  Het  Comité  acht  het  evenwel  noodzakelijk  dat  de wereldprijzen  in de 
toekomst  niet  verder  stijgen.  Dit vereist  echter  onderhandelingen  over  de reorganisatie  van 
het wereldgeldstelsel  en een krachtige  bestrijding  van  de inflatie." 
Uitslag  van  de stemming 
17 stemmen  voor,  24 stemmen  tegen,  15 onthoudingen. 
De volgende  oorspronkelijke  tekst  van  het vervolgadvies  van  de Afdeling  is vervangen  door  een 
wijzigingsvoorstel  dat met  40 tegen  27 stemmen  is goedgekeurd  bij 9 onthoudingen. 
Par. 5.2 
Volgens  het  Comité  heeft  de Commissie  terecht  gekozen  voor  een  omzichtige  en flexibele 
benaderingswijze.  Zijns  inziens  is het door  de Commissie  uitgestippelde  beleid  een  stap  in de 
goede  richting:  het is een eerste  maatregel  in de richting  van  een  gemeenschappelijk  koolwater-
stoffenbeleid  dat in haar  ogen  slechts  kan  worden  verwezenlijkt  door  een  geleidelijk  intensive-
rende  samenwerking  tussen  de Lid-Staten,  de oliemaatschappijen  en de producentenlanden. 
De volgende  wijzigingsvoorstellen  zijn  verworpen: 
22.1.  76 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 15/33 
Par. 5.4. 
In de negende  regel  de woorden  „als  coherente  eenheid"  te vervangen  door  het woord  „cohe-
rent". 
Uitslag  van  de stemming 
Met meerderheid  van  stemmen  verworpen  (5 stemmen  voor  en 1 onthouding). 
Par. 5.4. 
De laatste  zin als volgt  te lezen: 
„Deze  coördinatie  vormt  een  noodzakelijk  minimum  op de weg  naar  de economische 
samenwerking  tussen  alle  Lid-Staten". 
Uitslag  van  de stemming 
Met meerderheid  van  stemmen  verworpen  (6 stemmen  voor,  2 onthoudingen). 
Par. 5.5. 
Par. 5.5 te vervangen  door  de volgende  tekst  die ook  par.  5.6 omvat: 
„Aangezien  het gewenst  is dat de Gemeenschap  haar  afhankelijkheid  van de aardolie-invoer 
vermindert,  is het Comité  zich  bewust  van  het  probleem  m.b.t.  de verhouding  tussen  de 
prijs  van  deze  aardolie  en de kosten  van  alternatieve  bronnen  en stemt  het  in met  het 
streven,  de door  de Gemeenschap  te verrichten  investeringen  in de ontwikkeling  van  deze 
bronnen  te beschermen.  Ten  aanzien  van  de middelen  die hiervoor  kunnen  worden  ingezet, 
geeft  het Comité  de voorkeur  aan  een  steunbeleid  waarmee  de continuïteit  bij de ontwikke-
ling van  de alternatieve  bronnen  wordt  gegarandeerd,  boven  de vaststelling  van  een  mini-
mum  garantieprijs  op een  zodanig  niveau  dat hierdoor  een  effectieve  bescherming  van  dure 
alternatieve  bronnen  wordt  geboden.  Het  Comité  is namelijk  van  mening  dat bij een hoge 
minimum  garantieprijs  de Gemeenschap  bij de grote  hoeveelheden  aardolie  die  zij nog 
lange  tijd  zal moeten  blijven  invoeren  geen  baat  zou  hebben  bij eventuele  prijsdalingen 
onder  de minimumprijs  als gevolg  van  mogelijke  politieke,  economische  en technische 
veranderingen.  Voorts  wijst  het Comité  erop  dat de betrekkingen  tussen  de Lid-Staten  en 
de Gemeenschap,  die als eenheid  moeten  optreden,  en de aardolie-  en grondstoffenproduce-
rende  landen  op grond  van  het voorgaande  dienen  te berusten  op de wil tot samenwerking 
en overleg". 
Uitslag  van de stemming 
17 stemmen  voor,  56 stemmen  tegen,  12 onthoudingen. 
Toelichting  op bovenstaand  wijzigingsvoorstel 
In de tekst  van  par.  5.5 komt  het standpunt  van  het Comité  inzake  een  zo belangrijke  kwestie 
niet duidelijk  genoeg  tot uiting. 
Par. 5.6 zou  in par.  5.5 moeten  worden  verwerkt,  omdat  hieruit  de voorkeur  voor  een  ander 
systeem  van  bescherming  van alternatieve  bronnen  dan  de z.g. minimum  garantieprijs  blijkt. 
Par. 5.5. 
De laatste  zin als volgt  te lezen: 
„Anderzijds  dienen  de Lid-Staten  blijk  te geven  van  een  coherent  standpunt  en zich  te laten 
leiden  door  de wil tot samenwerking  en overleg  in hun  betrekkingen  met  de aardolie-  en 
grondstoffenproducerende  landen". 
Uitslag  van de stemming 
Met meerderheid  van  stemmen  verworpen  (4 stemmen  voor). 
Nr. C 15/34 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 22.1.  76 
Par. 6.3. 
a) De tweede  zin in zijn  geheel  te schrappen. 
b) In de derde  zin het woord  „daarom"  te schrappen. 
c) De  daarop  volgende  zin te schrappen. 
Uitslag  van  de stemming 
21 stemmen  voor,  63 stemmen  tegen,  15 onthoudingen. 
Toelichting  op  bet wijzigingsvoorstel 
De tekst  van  het advies  is bepaald  niet  coherent  en hinkt  op twee  gedachten.  Enerzijds  immers 
wordt  geconstateerd  (eerste  zin),  dat  de verantwoordelijkheid  tot op zekere  hoogte  bij  het 
Internationaal  Energie-Agentschap  berust.  In de tweede  zin daarentegen  wordt  gesteld,  dat  de 
verantwoordelijkheid  bij de Gemeenschap  dient  te berusten.  In de daarop  volgende  zin komt 
men tot de conclusie,  dat  de Gemeenschap  intern  datgene  dient  uit te werken,  wat  door  het 
Agentschap  reeds  is goedgekeurd,  terwijl  de laatste  zin het gestelde  in de vorige  zin onmiddellijk 
weer  terugneemt,  door  aan  te bevelen,  dat de Gemeenschap  maatregelen  uitwerkt,  voordat  het 
Agentschap  een  doeltreffende  organisatie  wordt. 
Het voorstel  de betrokken  zinnen  te schrappen  beoogt  aan  te geven,  dat bij het zich  voordoen 
van moeilijkheden  bij de aardolievoorziening  — de titel  van  par.  6 — de belangrijkste  consu-
mentenlanden  een  beleid  dienen  te voeren,  dat met  eikaars  problemen  rekening  houdt.  Daartoe 
is het Internationale  Energie-Agentschap  het geëigende  forum. 
Par. 6.4. 
De tekst  van  het advies  vanaf  de tweede  zin door  de volgende  tekst  te vervangen: 
„Het  Comité  kan  zich  echter  niet  verenigen  met  het  standpunt  van  de Commissie  dat  bij 
een aardolietekort  ook  het  verbruik  van  alle  andere  primaire  energiebronnen  dient  te 
worden  beperkt.  Het  Comité  beseft  dat  met  dit voorstel  beoogd  wordt,  voor  een  zeker 
evenwicht  in de economische  activiteit  van  de Lid-Staten  en de vrijheid  van  het  goederen-
verkeer  te zorgen.  Het  zal een  voor  het economische  en sociale  leven  in de Gemeenschap  en 
de Lid-Staten  zo belangrijke  kwestie  zijns  inziens  niet  ten  goede  komen  indien  zij wordt 
geregeld  bij een besluit  van  de Raad  in de zo beknopte  formulering  van  het voorstel  van  de 
Commissie.  Wil  men  de bovengenoemde  belangen  beschermen,  dan  dient  de Gemeenschap 
met het oog  op eventuele  crises  in de aardolievoorziening  in feite  een systeem  in te voeren 
voor  de verdeling  — voor  zover  mogelijk  — van  alle  beschikbare  bronnen,  waarbij  moet 
worden  uitgegaan  van  de aardolievoorraden  en de mogelijkheden  tot inschakeling  van 
andere  interne  en externe  energiebronnen  op grotere  schaal". 
Uitslag  van  de stemming 
9 stemmen  voor,  51 stemmen  tegen,  23 onthoudingen. 
Toelichting  op  het wijzigingsvoorstel 
Het wijzigingsvoorstel  spreekt  voor  zich. 
Par. 6.5. 
In de derde  zin de woorden  „de  prijsniveaus"  te vervangen  door  „het  prijsbeleid"  en tussen  „de 
Gemeenschap"  en „te harmoniseren"  in te voegen  de woorden  „zoveel  mogelijk". 
Uitslag  van  de stemming 
7 stemmen  voor,  65 stemmen  tegen,  9 onthoudingen. 
22. 1. 76 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 15/35 
Toelichting  op  het wijzigingsvoorstel 
Totale  harmonisatie  van  de prijsniveaus  in de Lid-Staten  lijkt  noch  wenselijk  noch  haalbaar 
gezien  de verschillen  in economische  structuur  en condities  tussen  de landen.  Harmonisatie  dient 
zich te richten  op het prijs-  en fiscale  beleid  der overheden  aangezien  de verschillen  in dit beleid 
vooral  verstorend  werken  op het intercommunautaire  verkeer  van  olie. 
Par. 8.4. 
Vanaf  de derde  zin de tekst  als volgt  te formuleren: 
„Zijns  inziens  leidt  deze  problematiek,  die bij bepaalde  kringen  een  kritische  houding  ten 
aanzien  van  kernenergie  heeft  veroorzaakt,  tot  de noodzaak  van  intensivering  van  de 
voorlichtingscampagne  over  de veiligheid  die  in de nucleaire  techniek  reeds  is bereikt  en 
steeds  verder  wordt  ontwikkeld.  Het  streefcijfer  van  de Commissie,  nl. een  geïnstalleerd 
nucleair  vermogen  van  160  (evt.  200)  GWe  voor  eind  1985,  is zeer  gewenst,  ten einde  de 
afhankelijkheid  van  de Gemeenschap  van  de invoer  van  aardolie  (vooral  uit het  Midden-
Oosten)  te verminderen.  Daarom  dienen  in zo groot  mogelijke  mate  ontwikkelingsprogram-
ma's  te worden  uitgevoerd  om  de veiligheid  verder  te verhogen.  Hoewel  hoge  prioriteit 
moet  worden  gegeven  aan  de bevordering  van  de ontwikkeling  van  andere  energievormen 
als windkracht,  zonnewarmte  en aardwarmte,  moet  tevens  worden  ingezien  dat  de kern-
energie  nog  lange  tijd  het enige  realistische  alternatief  voor  energieproduktie  door  gebruik-
making  van  fossiele  brandstoffen  zal zijn.  De overige  genoemde  energievormen  kunnen 
voorlopig  slechts  als aanvullend  worden  beschouwd.  Het  Comité  is aan  de andere  kant  van 
mening  dat men  zich  thans  nog  niet  op een  nucleaire  capaciteit  van  1 000 GWe  in het jaar 
2000  kan  vastleggen,  daar  energiebesparingen  en aanvullende  vormen  van  energie  tot 
verlaging  vari  dit cijfer  kunnen  bijdragen". 
Uitslag  van  de stemming 
43 stemmen  voor,  43 stemmen  tegen,  11 onthoudingen. 
Toelichting  op  het wijzigingsvoorstel 
In de tekst  van  het  advies  komt  de centrale  plaats  van  kernenergie  als alternatief  voor  de 
energieproduktie  via  fossiele  brandstoffen  niet  duidelijk  genoeg  naar  voren.  De  technische 
mogelijkheden  tot  verhoging  van  de veiligheid  bij  de uitbreiding  van  de toepassingen  van 
kernenergie  zijn  stellig  aanwezig,  wanneer  voldoende  geld  ter beschikking  wordt  gesteld  voor 
onderzoek.  Daarom  moet  het  streven  van  de Commissie  worden  gesteund  en mag  dit niet 
worden  aangevochten. 
De volgende  paragraaf  van  het vervolgadvies  is gewijzigd  overeenkomstig  een  met  45 tegen  38 
stemmen,  bij 11 onthoudingen,  aangenomen  wijzigingsvoorstel. 
Par. 8.11. 
Volgens  het  Comité  dient  zo spoedig  mogelijk  te worden  nagegaan  in hoeverre  de bestaande 
problemen  op het terrein  van  de gehele  splijtstof  kringloop  die voor  de verschillende  onderdelen 
hiervan  sterk  uiteenlopen  — door  een  sterkere  inschakeling  van  gemeenschappelijke  organen  of 
door  toepassing  van  gemeenschappelijke  instrumenten  (gemeenschappelijke  ondernemingen) 
sneller  en zo mogelijk  in communautair  verband  kunnen  worden  opgelost.  In het bijzonder  zou 
moeten  worden  nagegaan,  hoe  de taak  van  het  Voorzieningsagentschap  eventueel  zou  kunnen 
worden  uitgebreid,  waarvan  ook  in de resolutie  van  de Raad  van  de ministers  van  energie  van 
13 februari  1975  grote  betekenis  bij  de uitvoering  van  het  gemeenschappelijk  beleid  werd 
toegekend.  Goed  functionerende  structuren  of procedures  dienen  in elk geval  te worden  gehand-
haafd.  Alle  te bestuderen  mogelijke  oplossingen  moeten  tot een  gemeenschappelijk  beleid  inzake 
de splijtstofvoorziening  leiden. 
De volgende  wijzigingsvoorstellen  zijn  verworpen: 
Par. 8.11. 
Deze  alinea  door  de volgende  tekst  te vervangen: 
„Het  Comité  is van  mening  dat de uitvoering  van  de omvangrijke  internationale  program-
ma's  voor  de vestiging  van  kerncentrales  het  aanbod  van  splijtstof,  in het  bijzonder 
van natuurlijk  uranium,  in hoge  mate  inelastisch  kan  maken,  omdat  deze  splijtstoffen 
Nr. C 15/36 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 22.1.  76 
immers  niet  substitueerbaar  zijn.  Het  resultaat  kan  zijn  dat de prijzen  gaan  stijgen  en later 
niet reageren  op een mogelijk  herstel  van  de elasticiteit  van  de algemene  energiemarkt. 
Daarom  bestaat  behoefte  aan  een  communautair  voorzieningsbeleid  voor  splijtstoffen  ten 
einde  dergelijke  gevolgen  te ondervangen  of in de hand  te houden.  Dit  beleid  dient  te 
resulteren  in maatregelen  van  de zijde  van  de industrie  in de Gemeenschap  om het aanbod 
op te voeren.  Een  dergelijk  beleid  vereist  tevens  een  bestuurssysteem  met  behulp  waarvan 
de Gemeenschap  in een situatie  waarin  het marktmechanisme  niet  functioneert,  kan  streven 
naar  de volgende  doelstellingen  waarvan  zij niet  mag  afzien: 
a) zo gunstig  mogelijke  leveringsvoorwaarden  en versterking  van  de onderhandelingspositie 
van de Gemeenschap  t.o.v.  de producenten; 
b) bescherming  van  de communautaire  investeringen  in de produktie  en de behandeling 
van uranium; 
c) niet-discriminerende  leveringsvoorwaarden  voor  de gebruikers. 
Deze  doeleinden  kunnen  worden  nagestreefd  via het  bij het  E.G.A.-Verdrag  opgerichte 
Voorzieningsagentschap,  waaraan  ook  door  de resolutie  van  de Raad  (van  energieministers) 
van 13 februari  1975  een  fundamentele  rol bij de tenuitvoerlegging  van  het gemeenschap-
pelijk  beleid  wordt  toegekend. 
In dezelfde  resolutie  stelt  de Raad  dat  het  omwille  van  de doeltreffendheid  noodzakelijk 
zal zijn  hoofdstuk  VI van  het E.G.A.-Verdrag,  betreffende  de voorziening,  waarin  de taken 
van het  Agentschap  worden  omschreven,  te herzien.  Het  Comité  is van  oordeel  dat  een 
dergelijke  herziening  van  bijzonder  belang  is en verzoekt  te worden  geraadpleegd  over 
de voorstellen  die de Commissie  ter zake  dient  voor  te leggen. 
Wat de overige  fasen  van  de splijtstofcyclus  betreft  dient  volgens  het Comité  zo spoedig 
mogelijk  te worden  nagegaan  in hoeverre  de bestaande  problemen  op het  terrein  van  de 
gehele  splijtstofkringloop  — die  voor  de verschillende  onderdelen  hiervan  sterk  uiteen-
lopen  — door  een sterkere  inschakeling  van  gemeenschappelijke  organen  of door  toepassing 
van gemeenschappelijke  instrumenten  (gemeenschappelijke  ondernemingen)  sneller  en zo 
mogelijk  in communautair  verband  kunnen  worden  opgelost. 
Zo zou  men  b.v.  moeten  nagaan  of de toekomstige  structuur  van  de Europese  opwerkings-
industrie  zou  moeten  worden  gevormd  naar  het model  van  de uraniumverrijkingsindustrie, 
of dat  deze  industrie  moet  worden  gezien  als een  door  de staten  met  de hulp  van  de 
Gemeenschap  verleende  dienst  ten behoeve  van de Europese  nucleaire  industrie". 
Uitslag  van  de stemming 
17 stemmen  voor,  48 stemmen  tegen,  20 onthoudingen. 
Toelichting  op het wijzigingsvoorstel 
Het onderhavige  wijzigingsvoorstel  heeft  ten doel  de nadruk  te leggen  op de betekenis  van  het 
voorzieningsbeleid  — dat  onvoldoende  tot  zijn  recht  is gekomen  in het  advies  — en de 
noodzaak  uitvoeringsvormen  te bestuderen  die beter  aan  de situatie  in de Gemeenschap  beant-
woorden. 
Deze  noodzaak,  die  in het  tweede  gedeelte  van  het  wijzigingsvoorstel  tot uitdrukking  komt, 
bestaat  ook  voor  de fasen  van de splijtstofcyclus  die niet  onder  het voorzieningsprobleem  vallen. 
In het tweede  gedeelte  wordt  de eerste  zin van  par.  8.11  van het advies  overgenomen. 
Na par.  8.11. 
Een als volgt  luidende  paragraaf  8.12  toe te voegen: 
„Ten  slotte  dient  de gehele  nucleaire  sector  onder  rechtstreekse  overheidscontrole  te wor-
den geplaatst:  de ertswinning,  het splijtstoffenvervoer,  de bouw  van  centrales,  de handha-
ving van  de op dit terrein  reeds  tot stand  gekomen  overheidsactiviteiten,  de energieproduk-
tie, de opslag  en de opwerking  van  radioactieve  afvalstoffen." 
/ 
22.1.  76 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 15/37 
Uitslag  van  de stemming 
42 stemmen  voor,  42 stemmen  tegen,  11 onthoudingen. 
Toelichting  op het wijzigingsvoorstel 
Onafhankelijkheid  op energiegebied  is van  fundamentele  betekenis  voor  de economische  en 
politieke  onafhankelijkheid  van  Europa.  Bij de gebruikmaking  van  kernenergie  moet  men  zich 
dus laten  leiden  door  het  algemeen  belang  en mag  men  de huidige  rentabiliteit  van  de 
investeringen  in deze  energievorm  alleen  niet  de doorslag  laten  geven  in het  energiebeleid. 
Bovendien  staat  het  energiebeleid  centraal  in een  groot  aantal  problemen  die  nauw  verband 
houden  met  het beleid  van  de Lid-Staten  en de rol van  de Europese  Gemeenschap,  zoals: 
— betrekkingen  tussen  de olie-exporterende  landen,  de landen  uit de „Vierde"  wereld  en de 
geïndustrialiseerde  landen; 
— omschrijving  en totstandbrenging  van  een  nieuw  type  economische  groei  waarin  lage  ener-
gieprijzen  tot het  verleden  behoren,  de sociale  vooruitgang  gehandhaafd  en geïntensiveerd 
moet  worden  en de ongelijkheden  moeten  worden  afgezwakt; 
— handhaving  van  de politieke  invloed  van  de regeringen  op de nationale  of multinationale 
machtsposities. 
Ten slotte  vereist  de gebruikmaking  van  kernenergie  dat  voortdurend  bijzondere  aandacht 
wordt  gegeven  aan  de veiligheid  van  de betrokken  werknemers  en de bevolking,  alsmede  aan  de 
hiermee  verbonden  milieuproblemen.  Het  plaatsen  van  de gehele  nucleaire  sector  onder  „recht-
streekse  overheidscontrole"  berust  dus  op gegronde  redenen.