Verslag van 2019 over de economische en sociale situatie op Gozo (Malta)

Onverminderd de lopende onderhandelingen over het meerjarig financieel kader voor de periode 2021-2027, en overeenkomstig verklaring 36 over de eilandregio Gozo, gehecht aan het Verdrag betreffende de toetreding van Malta, heeft de regering van Malta de Commissie in februari 2019 verzocht verslag uit te brengen aan de Raad over de economische en sociale situatie op Gozo en met name over de verschillende niveaus van sociale en economische ontwikkeling tussen Gozo en Malta en passende maatregelen voor te stellen voor de verdere integratie van Gozo in de interne markt.

In dit verslag worden de stand van ontwikkeling van Gozo en de ontwikkeling van verschillen binnen Malta beoordeeld. Deze beoordeling is gebaseerd op recente trends bij een aantal dimensies en indicatoren die relevant zijn voor de ontwikkeling van Gozo, d.w.z. demografie en arbeidsmarkt, structuur van de economie en economische groei, geografische kenmerken en bereikbaarheid. In dit document wordt Gozo ook vergeleken met de rest van Malta en met andere Europese regio’s. Tot slot wordt geanalyseerd hoe het cohesiebeleid beantwoordt aan de ontwikkelingsbehoeften van Gozo.

In het verslag wordt gebruikgemaakt van regionale statistieken van Eurostat en het Maltese bureau voor de statistiek.

1.Analyse van de economische en sociale situatie op Gozo

1.1.Geografische kenmerken en landgebruik

Gozo is qua oppervlak en bevolking het op een na belangrijkste eiland van de Maltese eilandengroep. Het ligt 5 km ten noordwesten van het eiland Malta. Het eiland Comino bevindt zich tussen Malta en Gozo op minder dan 1 kilometer van Gozo en is vrijwel onbewoond. Wat betreft land- en bodemgebruik beslaat de stedelijke structuur 21 % van het oppervlak van Gozo en Comino, en nemen landbouw, natuurgebieden en bossen 77,5 % voor hun rekening. Ter vergelijking: op het hoofdeiland Malta nemen het stedelijk gebied (23 %) en industrie, handel en vervoer (5,7 %) iets meer ruimte in beslag dan landbouw, natuurgebieden en bossen (66,7 %). Het landgebruik weerspiegelt de hogere bevolkingsdichtheid en industrialisatiegraad van Malta vergeleken met Gozo en de belangrijke rol van de landbouw in de Gozitaanse economie.

Wat de statistische classificatie als regio betreft, is Malta een land, een NUTS 1- en een NUTS 2-regio. Op NUTS 3-niveau bestaat het land uit twee regio’s: het eiland Malta en de eilanden Gozo en Comino.

Kaart 1. Land- en bodemgebruik op Malta, Gozo en Comino

Bron: Corine Land Cover Inventory 2018.

1.2.Bevolking

In januari 2018 had Gozo 32 723 inwoners, zo’n 6,9 % van de Maltese bevolking. Gozo had in 2018 een bevolkingsdichtheid van 474,5 inwoners per km2, circa een kwart van de dichtheid op het eiland Malta (1 793,8 inwoners per km2 in hetzelfde jaar). Ongeveer 21 % van de bevolking woont in Victoria (ook wel Rabat genoemd), de grootste stad op het eiland Gozo.

In absolute termen is de bevolking van Gozo tussen 2006 en 2018 met circa 1 700 inwoners toegenomen. Relatief gezien is de bevolking van Gozo in de periode 2006-2018 met gemiddeld 0,4 % per jaar gegroeid, tegen een bevolkingsgroei van 1,4 % (goed voor een bevolkingstoename van 69 000) over dezelfde periode op het eiland Malta, die mede het gevolg is van een aanzienlijke toename van de migratie vanaf 2012. Dit verschil in groei heeft ertoe geleid dat het aandeel van de Maltezen op Gozo is afgenomen van 7,7 % in 2006 naar 6,9 % in 2018.

Een van de oorzaken voor deze ontwikkeling is de vergrijzing. Het aandeel inwoners van Gozo van 65 jaar en ouder is tussen 2006 en 2018 met 8 procentpunten toegenomen, tegen een toename van 2 procentpunten voor het eiland Malta. Hoewel beide regio’s een sterke vergrijzing kennen, ligt het bevolkingsaandeel in de werkende leeftijd (15-64 jaar) voor het eiland Malta grofweg 2 procentpunten (p.p.) hoger dan hetzelfde aandeel voor het eiland Gozo.

Grafiek 1. Ontwikkeling van het bevolkingsaandeel in de werkende leeftijd (15-64 jaar) ten opzichte van de totale bevolking woonachtig in de regio’s Malta, Gozo en Comino, 2006-2018

Bron: Eurostat

1.3.Economische ontwikkeling