Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD inzake het standpunt van de Gemeenschap in de ACS-EG-Raad van Ministers ten aanzien van het besluit betreffende het gebruik van de reserve van de middelen voor langetermijnontwikkeling van het negende Europees Ontwikkelingsfonds

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

De Europese Gemeenschap speelt een actieve rol in de opzet en uitvoering van nieuwe initiatieven ten behoeve van ontwikkelingslanden. Dergelijke initiatieven in de ACS-landen dragen in aanzienlijke mate bij tot armoedevermindering, het hoofddoel van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst die op 23 juni 2000 in Cotonou werd ondertekend, maar ook van het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap.

Sinds de oorspronkelijke programmering van de regionale portefeuille van het negende EOF zijn nieuwe initiatieven met betrekking tot specifieke behoeften ontstaan binnen de bestaande prioriteiten van de ACS-landen en de prioriteiten van het ontwikkelingsbeleid van de EU.

Het bedrag dat in het kader van het negende EOF is gereserveerd voor intra-ACS-samenwerking (EUR 300 miljoen) is echter te gering om alle initiatieven te bekostigen. Daarom zijn in het verleden EOF-middelen voor nieuwe initiatieven gebruikt, zoals bijdragen aan het wereldfonds ter bestrijding van HIV/aids, malaria en tuberculose (GFTAM), schuldverlichting en capaciteitsopbouw op verschillende terreinen.

Daarnaast is een bedrag van EUR 4 miljoen, zoals vermeld in punt 3 (a) (iii) (de Paritaire Parlementaire Vergadering) van bijlage I (financieel protocol van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst), volledig vastgelegd en zijn extra middelen nodig om de raadgevende rol van dit orgaan te versterken.

Aangezien de middelen voor de Paritaire Parlementaire Vergadering in het kader van de portefeuille langetermijnontwikkeling volledig zijn vastgelegd en de EOF-portefeuille voor regionale samenwerking volledig benut is, zijn er geen extra middelen beschikbaar voor nieuwe initiatieven. In deze situatie kan de ACS-EG-Raad van Ministers passende maatregelen nemen op grond van punt 8 van bijlage I (financieel protocol van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst), dat kan worden toegepast wanneer de middelen waarin de instrumenten van de Overeenkomst van Cotonou voorzien, opgebruikt zijn.

In dit verband stelt de Commissie voor dat de Raad zijn goedkeuring hecht aan bijgaand besluit inzake de overdracht van EUR 172 miljoen van de reserve van de portefeuille voor langetermijnontwikkeling van het negende EOF, op voorwaarde dat dit goedgekeurd wordt door de ACS-EG-Raad van Ministers. Dit bedrag zal voor de volgende doeleinden worden gebruikt:

1. PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING

EUR 2 miljoen

Volgens artikel 17 van de Overeenkomst van Cotonou moet de Paritaire Parlementaire Vergadering als raadgevend orgaan democratische processen bevorderen door middel van dialoog en overleg; wederzijds begrip tussen de volkeren van de Europese Unie en die van de ACS-staten bevorderen en de bekendheid met ontwikkelingsvraagstukken bij de bevolking stimuleren; vraagstukken met betrekking tot ontwikkeling en het partnerschap tussen ACS en EU bespreken; resoluties aannemen en aanbevelingen aan de Raad van Ministers formuleren ter bevordering van de verwezenlijking van de doelstellingen van de ACS-EG-Partnerschapsovereenkomst.

In punt 3 (a) (iii) van bijlage I (financieel protocol van de Partnerschapsovereenkomst) wordt hiervoor een bedrag van EUR 4 miljoen gereserveerd. Aangezien dit bedrag volledig vastgelegd is, moet EUR 2 miljoen uit de reserves van de portefeuille voor langetermijnontwikkeling van het negende Europees Ontwikkelingsfonds overgedragen worden naar de toewijzing voor de Paritaire Parlementaire Vergadering om te garanderen dat de in artikel 17 beschreven doelstellingen verder verwezenlijkt worden.

2. INTRA-ACS-SAMENWERKING IN HET KADER VAN DE PORTEFEUILLE REGIONALE SAMENWERKING

EUR 170 miljoen

2.1. NATUURLIJKE HULPBRONNEN (EUR 60 MILJOEN)

Capaciteitsopbouw op het gebied van milieubeheer en uitvoering van multilaterale milieuovereenkomsten

De ACS-landen moeten onderhandelingen voeren over een aantal multilaterale milieuovereenkomsten en -verdragen (bijvoorbeeld het verdrag inzake woestijnvorming (UNCCD), het Bossenforum (UNFF), de overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (CITES), het verdrag inzake plantaardige genetische hulpbronnen, chemische verdragen, het Verdrag van Aarhus, klimaatverandering, enz.). Capaciteitsopbouw houdt onder andere in: i) versterking van de capaciteit om te onderhandelen over overeenkomsten; ii) steun voor het ratificatieproces; iii) uitvoering van in de overeenkomsten genoemde maatregelen, waaronder activiteiten ter vergroting van het vermogen van landen om zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering, droogte, bodemdegradatie en andere milieugevaren. De activiteiten zullen zich ook richten op de versterking van netwerken waarbij vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en autochtone maatschappelijke organisaties betrokken zijn. Een netwerk van beheereenheden die bij Regionale ACS organismen worden gebaseerd zou ook kunnen worden opgezet.

In de Europese actieplannen inzake biodiversiteit en "biowetenschappen en biotechnologie" wordt de Commissie verantwoordelijk gesteld voor ondermeer: i) de opzet van nationaal beleid om de flora en fauna op peil te houden en ii) capaciteitsopbouw om de intellectuele-eigendomsrechten met betrekking tot biodiversiteit te definiëren en ondersteunende kaders te ontwikkelen voor gelijke toegang en winstdeling. Ook in het kader van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid hebben donors de taak om capaciteit op te bouwen en institutionele en niet-institutionele partijen in staat te stellen op basis van goede informatie verantwoordelijke besluiten te nemen over grensoverschrijdend verkeer van genetisch gemodificeerde organismen.

Verschillende VN-organisaties (bijvoorbeeld FAO, UNEP, UNITAR) kennen multilaterale milieuprogramma's met activiteiten met een duidelijk transregionaal karakter die uit intra-ACS-middelen ondersteund zouden kunnen worden.

Deze activiteiten hebben betrekking op alle regio's in de groep ACS-landen. Voor de uitvoering is een bedrag van ongeveer EUR 30 miljoen nodig.

EU-actieplan inzake wetshandhaving, bestuur en handel in de bosbouw (FLEGT)

De Commissie lanceerde tijdens de topontmoeting in Johannesburg een EU-initiatief voor wetshandhaving, bestuur en handel in de bosbouw (FLEGT). In mei 2003 werd een mededeling over het actieplan gepubliceerd en in oktober werden de conclusies van de Raad goedgekeurd.

In het actieplan wordt een nieuwe aanpak uiteengezet voor de bestrijding van illegale houtkap en wordt het bevorderen van behoorlijk bestuur in ontwikkelingslanden gekoppeld aan de juridische instrumenten en invloed van de Europese interne markt. De belangrijkste onderdelen van het actieplan zijn steun voor beter bestuur in houtproducerende landen en een vergunningensysteem om te garanderen dat alleen legaal hout de EU binnenkomt. Deze vergunningsregeling voor de invoer van hout zal uitgevoerd worden op vrijwillige (maar bindende basis) door middel van partnerschappen met slecht functionerende houtproducerende landen.

De intra-ACS-middelen zouden gebruikt worden voor technische bijstand voor de ontwikkeling van deze partnerschappen in de beoogde landen en regio's, waaronder Papoea Nieuw-Guinea (Stille Oceaan), Centraal-Afrika, Ghana (West-Afrika), Guyana en Suriname (Caribische gebied). Voor de uitvoering is een bedrag van ongeveer EUR 10 miljoen nodig.

Visserij

Vertegenwoordigers van de ACS-landen spraken hun bezorgdheid uit over het gebrek aan middelen voor het programma ter versterking van het visserijbeheer in landen in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (ACS Fish II). Dit programma is een van de belangrijkste initiatieven op visserijgebied in het kader van het negende EOF. Er waren veel te weinig middelen beschikbaar in vergelijking met het grote aantal potentiële begunstigden (meer dan vijftig landen).

In een door de FAO uitgevoerd haalbaarheidsonderzoek dat in december 2003 werd ingediend, werden projecten geselecteerd in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan voor een bedrag dat de aanvankelijk gereserveerde middelen van EUR 11,5 miljoen ruimschoots overschreed. Dergelijke projecten komen overeen met de doelstellingen en de aanpak van het ACS Fish II-programma. Er is een extra bedrag van ongeveer EUR 20 miljoen nodig om het verschil te dekken.

2.2. STEUN VOOR DE PARTICULIERE SECTOR EN INFORMATIE- EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE (EUR 65 MILJOEN)

Actieplan inzake landbouwproducten en het katoenpartnerschap tussen de EU en Afrika

ACS-landen hebben verschillende malen aangegeven dat de producenten in de ontwikkelingslanden die het meest afhankelijk zijn van grondstoffen beter moeten kunnen concurrenteren en minder kwetsbaar moeten worden. De Raad verzocht de Commissie onlangs de problemen van de landen die afhankelijk zijn van katoen grondig te onderzoeken. In het voorgestelde actieplan inzake landbouwgrondstoffen worden een aantal activiteiten beschreven waarmee de concurrentiepositie verbeterd en de kwetsbaarheid verminderd kan worden. Het katoenpartnerschap is een concreet resultaat van dit actieplan. Beide plannen komen overeen met de politieke verbintenissen en zijn door de Commissie als mededelingen goedgekeurd op 12 februari 2004.

Dit verzoek zou specifieke samenwerking met internationale organisaties op het gebied van landbouwgrondstoffen mogelijk maken, op de terreinen die in de mededeling worden beschreven. De maatregelen met betrekking tot katoen omvatten ondermeer verticale diversificatie, onderzoek, opzet en uitvoering van een universeel classificatiesysteem voor katoen en marktconforme prijsgarantie-instrumenten. Deze maatregelen zullen een sterk hefboomeffect hebben op andere initiatieven onder auspiciën van EU-lidstaten of andere geïndustrialiseerde landen.

Er is een bedrag van ongeveer EUR 45 miljoen nodig voor de uitvoering van het ACS-EU-actieplan voor landbouwgrondstoffen (EUR 30 miljoen) en het katoenpartnerschap tussen de EU en Afrika (EUR 15 miljoen).

ACS Informatie- en communicatietechnologieprogramma

In 2003 verzocht het ACS-Comité van Ambassadeurs een haalbaarheidsstudie uit te voeren. In het "gezamenlijke standpunt van de ACS-landen en de EU inzake de informatiemaatschappij voor ontwikkeling" van december 2003 werd de prioriteit van dit project bevestigd. Het project zal bijdragen aan de totstandkoming van een Afrikaanse ICT-sector en zal de integratie van ICT in de ontwikkelingsactiviteiten van de EU ondersteunen. Het programma zal duidelijke economische voordelen opleveren voor de ACS-landen door werkgelegenheid te scheppen in een bloeiende sector en hun integratie in de wereldeconomie te vergemakkelijken.

De nieuwe middelen zullen gebruikt worden voor: (1) hervorming van de regelgeving: nieuwe verordeningen op het gebied van telecommunicatie om kostenbesparing, betere dienstverlening en uitbreiding van de markt mogelijk te maken; (2) capaciteitsopbouw: opleiding voor schoolverlaters op het gebied van de ontwikkeling van software; (3) risicodragend kapitaal: financiering van ICT-activiteiten voor het midden- en kleinbedrijf in ACS-landen; (4) e-bestuur: stimuleren van de ontwikkeling van toepassingen door middel van overheidsopdrachten, leidende tot de totstandkoming van een nationale IT-sector.

Voor de uitvoering is een bedrag van ongeveer EUR 20 miljoen nodig.

In het kader van de wereldtop over de informatiemaatschappij moeten verdere behoeften aan ICT-projecten van ontwikkelingslanden ook ondersteund worden via de middelen voor de nationale indicatieve programma's.

2.3. METHODOLOGISCHE ONDERSTEUNING EN CAPACITEITSOPBOUW (EUR 25 MILJOEN)

Faciliteit voor capaciteitsopbouw op het gebied van migratie

Benadrukt moet worden dat er al verschillende manieren zijn om de integratie van migratievraagstukken in het ontwikkelingsbeleid te financieren. (a) Activiteiten op het gebied van migratie die rechtstreeks aansluiten op bestaande ontwikkelingsactiviteiten moeten gefinancierd worden uit hoofde van de bestaande EOF-toewijzingen per land. (b) Steun voor vluchtelingen moet gefinancierd blijven worden uit de begrotingslijn voor humanitaire hulp of - wanneer de LRRD-aanpak kan worden toegepast - het EOF. (c) Programma's in ACS-landen die betrekking hebben op noord-zuidmigratie (mensen die naar de EU willen reizen, al in de EU verblijven of uit de EU terugkeren) moeten in beginsel gefinancierd worden uit het pas opgezette ENEAS-programma (begrotingslijn 190203, voorheen B7-667).

In aanvulling op deze mechanismen onderzoekt de Commissie momenteel de mogelijkheden voor de opzet van een faciliteit voor capaciteitsopbouw op het gebied van intra-ACS-migratie. Deze faciliteit zou regionale en grensoverschrijdende programma's financieren die zich richten op migranten en migrantenstromen van en naar ACS-landen. Deze faciliteit zou zich concentreren op zuid-zuidmigratie en de volgende doelstellingen hebben:

* opbouw van regionale deskundigheid op het gebied van analyse en statistiek inzake migrantenstromen en migratiegerelateerde kwesties in het ACS-gebied;

* vergroting van de capaciteit in ACS-landen om migratiebeleid en -strategieën te ontwerpen en uit te voeren die het ontwikkelingsproces bevorderen;

* door het verspreiden van informatie en technische bijstand de institutionele capaciteit in ACS-landen op het gebied van doelmatig en humaan migratiebeheer vergroten.

Voor de uitvoering is een bedrag van ongeveer EUR 25 miljoen nodig.

2.4. OVERIGE (EUR 20 MILJOEN)

Strategisch partnerschap met de VN

In het kader van de ACS-EG-partnerschapssamenwerking wordt gestreefd naar uitroeiing van armoede, duurzame ontwikkeling en geleidelijke integratie van de ACS-landen in de wereldeconomie. Toen de wereldleiders in 2000 de Millenniumverklaring goedkeurden, bevestigden zij opnieuw de rol van de Verenigde Naties en beloofden zich in te zetten voor de strijd voor ontwikkeling en tegen armoede. De samenwerking tussen de ACS-landen en de EU in het kader van hun partnerschap zal veel baat hebben bij een betere samenwerking tussen de VN en de EU.

De ontwikkelingsstrategie van de EU beoogt de kwaliteit en het effect van beleidslijnen en activiteiten met ACS-landen te verbeteren door de rol van de EU in VN-verband te verduidelijken en door nauwer samen te werken met de VN-organisaties wier mandaat en capaciteit overeenkomen met de prioriteiten van het ACS-EU-ontwikkelingsbeleid. De belangrijkste doelstellingen van het strategisch partnerschap zijn "het versterken van de inbreng van de EG in de beleidsdialoog en het ontwikkelen van een doorzichtiger, financieel voorspelbaar en gemakkelijker te controleren partnerschap met bepaalde VN-organisaties, -fondsen en -programma's" (COM(2001) 231: Mededeling inzake een daadwerkelijk partnerschap met de Verenigde Naties op het gebied van ontwikkeling en humanitaire zaken).

Voor de uitvoering is een bedrag van ongeveer EUR 10 miljoen nodig, met name voor bestuur en post-conflictsituaties.

Steun voor de tenuitvoerlegging van intra-ACP programma's

In het kader van de ACS-EG-partnerschapssamenwerking wordt gestreefd naar het verbeteren van het effect van intra-ACP activiteiten. Als belangrijk onderdeel van deze projectgewijze benadering is het vaak noodzakelijk het afbakenen van intra-ACP acties in diverse ontwikkelingssectoren te ondersteunen, alsook deel te nemen aan de voorbereiding van specifieke programmavoorstellen en een aantal evaluaties te ondernemen. Een indicatief bedrag van EUR 10 miljoen is nodig om de hierboven gestelde doeleinden te verwezenlijken.

Om de redenen hierboven vermeld, stelt de Commissie voor dat de Raad het besluit in bijlage over het gebruik van de reserve van de middelen voor langetermijnontwikkeling van het negende Europese Ontwikkelingsfonds, zou goedkeuren

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD inzake het standpunt van de Gemeenschap in de ACS-EG-Raad van Ministers ten aanzien van het besluit betreffende het gebruik van de reserve van de middelen voor langetermijnontwikkeling van het negende Europees Ontwikkelingsfonds

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 310 in combinatie met artikel 300, lid 2, tweede alinea,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Overeenkomstig artikel 15 van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000, is de ACS-EG-Raad van Ministers bevoegd op grond van de overeenkomst besluiten te nemen en kan de ACS-EG-Raad van Ministers overeenkomstig punt 8 van bijlage I passende maatregelen nemen als de middelen waarin de instrumenten van de overeenkomst voorzien opgebruikt zijn.

(2) De middelen van het negende EOF voor de Paritaire Parlementaire Vergadering en voor regionale samenwerking en integratie zijn opgebruikt De Gemeenschap zou daarom binnen de ACS-EG-Raad van Ministers moeten pleiten voor de goedkeuring van een besluit over het gebruik van de reserves van de portefeuille voor langetermijnontwikkeling van het negende EOF.

BESLUIT:

Artikel 1

De Gemeenschap neemt binnen de ACS-EG-Raad van Ministers het volgende standpunt in ten aanzien van het gebruik van de reserve van de middelen voor langetermijnontwikkeling van het negende EOF, gebaseerd op bijgaand ontwerpbesluit van de ACS-EG-Raad van Ministers.

Gedaan te Brussel, op [...]

Voor de Raad

De voorzitter

BIJLAGE

Ontwerp

BESLUIT VAN DE ACS-EG-RAAD VAN MINISTERS

betreffende het gebruik van de reserve van de middelen voor langetermijnontwikkeling van het negende Europees Ontwikkelingsfonds

DE ACS-EG-RAAD VAN MINISTERS,

Gelet op de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000, en met name op punt 8 van bijlage I,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De middelen van de portefeuille voor langetermijnontwikkeling van het negende EOF voor de Paritaire Parlementaire Vergadering en voor regionale samenwerking en integratie zijn opgebruikt.

(2) Er moeten aanvullende middelen worden toegewezen om te garanderen dat de in artikel 17 van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst (Paritaire Parlementaire Vergadering) beschreven doelstellingen verder verwezenlijkt worden.

(3) Er moeten aanvullende middelen toegewezen worden om bij te dragen aan de inspanningen met betrekking tot capaciteitsopbouw op het gebied van milieubeheer en de uitvoering van multilaterale milieuovereenkomsten, de opzet van een ACS-EU-actieplan inzake wetshandhaving, bestuur en handel in de bosbouw (FLEGT) en de versterking van het visserijbeheer in landen in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan.

(4) Er moeten aanvullende middelen toegewezen worden om ervoor te zorgen dat producenten in de ACS-landen die het meest afhankelijk zijn van grondstoffen beter kunnen concurreren en minder kwetsbaar worden en om informatie en communicatietechnologie in ACS-landen te stimuleren.

(5) Er moeten aanvullende middelen toegewezen worden om methodologische ondersteuning en capaciteitsopbouw op het gebied van migratie en regionale samenwerking, gericht op zuid-zuidmigratie, te garanderen.

(6) Er moeten aanvullende middelen toegewezen worden om nauwere samenwerking te garanderen met de VN-organisaties wier mandaat en capaciteit overeenkomen met de prioriteiten van het ACS-EU-ontwikkelingsbeleid, met name op het gebied van bestuur en postconflictsituaties, en voor het verbeteren van het effect van de intra-ACS-activiteiten.

BESLUIT:

Artikel 1 - Paritaire Parlementaire Vergadering

Een bedrag van EUR 2 miljoen zal overgedragen worden vanuit de reserve van de portefeuille voor langetermijnontwikkeling van het negende Europees Ontwikkelingsfonds naar de Paritaire Parlementaire Vergadering, overeenkomstig de in artikel 17 en protocol 1 van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst beschreven doelstellingen.

Artikel 2 - Intra-ACS-samenwerking in het kader van de portefeuille regionale samenwerking

Een bedrag van EUR 170 miljoen zal overgedragen worden vanuit de reserve van de portefeuille voor langetermijnontwikkeling van het negende Europees Ontwikkelingsfonds naar de toewijzing voor samenwerking tussen ACS-staten van de portefeuille voor regionale samenwerking, overeenkomstig de in artikel 28, 29 en 30 van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst beschreven doelstellingen. Dit bedrag kan voor de volgende doeleinden worden gebruikt:

2.1 natuurlijke hulpbronnen (EUR 60 miljoen), voor activiteiten op het gebied van milieu en natuurlijke hulpbronnen (waaronder toezicht en controle op de visserij);

2.2 steun voor de particuliere sector en informatie- en communicatietechnologie (EUR 65 miljoen), voor activiteiten ter ondersteuning van producenten in ACS-landen die het meest afhankelijk zijn van grondstoffen en ter bevordering van informatie- en communicatietechnologie in ACS-landen;

2.3 methodologische ondersteuning en capaciteitsopbouw (EUR 25 miljoen) voor de opzet van een faciliteit voor capaciteitsopbouw op het gebied van intra-ACS-migratie;

2.4 Strategisch partnerschap met de VN en ondersteuning van de tenuitvoerlegging van inta-ACS-programma's (EUR 20 miljoen), voor de versterking van de samenwerking met VN-organisaties die aansluiten bij de prioriteiten van het ACS-EU-ontwikkelingsbeleid, vooral voor bestuur en postconflictsituaties, en het verbeteren van het effect van de intra-ACS-activiteiten.

Artikel 3

De hoofdordonnateur van het EOF wordt verzocht de nodige maatregelen te nemen voor de tenuitvoerlegging van dit besluit, dat in werking treedt op de dag waarop het wordt goedgekeurd.

Gedaan te

Voor de ACS-EG-Raad van Ministers

De voorzitter