[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 25.6.2009

COM(2009) 320 definitief

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

houdende afsluiting van het overleg met de Republiek Guinee krachtens artikel 96 van de herziene Overeenkomst van Cotonou

TOELICHTING

De Europese Unie besloot op 16 maart 2009 overleg te openen met de Republiek Guinee krachtens artikel 96 van de herziene Overeenkomst van Cotonou. Dit besluit werd genomen naar aanleiding van de militaire staatsgreep van 23 december 2008 en de machtsovername door een militaire junta, verenigd in de Nationale Raad voor Democratie en Ontwikkeling (Conseil National pour la Démocratie et le Développement – CNDD) . Deze stond onder het voorzitterschap van kapitein Moussa Dadis Camara, die zichzelf tot president van de republiek uitriep. Deze gewelddadige machtsgreep vormde een bijzonder ernstige en onmiskenbare schending van de essentiële elementen van artikel 9 van de Overeenkomst van Cotonou (eerbiediging van de democratische beginselen en de rechtsstaat). Deze situatie werd daarom beschouwd als een “bijzonder dringend geval” als bedoeld in artikel 96, lid 2, onder b), van de overeenkomst. Om deze reden werd op 19 maart 2009 een brief gericht aan de Guinese autoriteiten, waarin deze werden uitgenodigd om in overleg te treden.

De internationale gemeenschap heeft inmiddels een internationale contactgroep voor Guinee opgezet, onder het gezamenlijke voorzitterschap van de Afrikaanse Unie en de ECOWAS. Ook de Europese Unie is lid van de contactgroep, waarin zij wordt vertegenwoordigd door haar voorzitterschap en door de Commissie. Op de vergaderingen van de contactgroep (16 en 17 februari en 16 maart 2009 in Conakry) is gebleken dat op bepaalde punten vooruitgang is geboekt:

- de volkstelling ter voorbereiding van de verkiezingen, waarmee voor de staatsgreep was begonnen en waarvoor de Europese Unie aanzienlijke steun had verleend, is hervat;

- het verbod op politieke en vakbondsactiviteiten is ingetrokken;

- er is een Coalition des forces vives gevormd, bestaande uit politieke partijen, vakbonden en maatschappelijke organisaties uit Guinee;

- deze coalitie heeft een routekaart vastgesteld voor de overgang naar democratie. Volgens de routekaart zullen parlementsverkiezingen worden gehouden op 11 oktober 2009 en presidentsverkiezingen in twee ronden op 13 en 27 december 2009;

- de CNDD heeft deze routekaart goedgekeurd.

De openingsbijeenkomst van het overleg vond plaats in Brussel op 29 april 2009. Daaraan werd deelgenomen door het voorzitterschap van de Raad en de Commissie, als vertegenwoordigers van de EU, leden van de CNDD en de overgangsregering, als vertegenwoordigers van Guinee, en met Guinee bevriende landen, als vertegenwoordigers van de ACS-staten.

Op deze bijeenkomst namen de deelnemers kennis van de voorstellen van Guinese zijde voor de overgang naar het herstel van de constitutionele orde en de instelling van een democratisch gekozen regering door middel van vrije en transparante verkiezingen. Kort samengevat werden verbintenissen aangegaan op de volgende punten (zie de aan het besluit gehechte brief voor nadere details):

- bevestiging van de door de Coalition des forces vives opgestelde routekaart;

- instelling van een nationale overgangsraad;

- parlementsverkiezingen op 11 oktober 2009 en presidentsverkiezingen in twee ronden op 13 en 27 december 2009, waarvoor de huidige president, de leden van de CNDD en de premier van de overgangsregering zich niet kandidaat zullen stellen; maatregelen om vrije en transparante verkiezingen te garanderen; indiening van een per activiteit gespecificeerde begroting bij de internationale contactgroep voor Guinee;

- maatregelen die garanderen dat de beginselen van de rechtsstaat , de mensenrechten en goed bestuur worden geëerbiedigd.

Als bijdrage aan de overgang naar het herstel van de constitutionele orde en de instelling van een democratisch gekozen regering door middel van vrije en transparante parlements- en presidentsverkiezingen heeft de Europese Unie besloten krachtens artikel 96, lid 2, onder c), van de Overeenkomst van Cotonou passende maatregelen te nemen teneinde de samenwerking geleidelijk te hervatten, met als doel het overgangsproces te begeleiden (zie voor nadere details de aan het besluit gehechte brief).

In het licht van het voorgaande en overeenkomstig de artikelen 9 en 96 van de herziene Overeenkomst van Cotonou stelt de Commissie de Raad voor het overleg met de Republiek Guinee af te sluiten en bijgaand besluit goed te keuren.

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

houdende afsluiting van het overleg met de Republiek Guinee krachtens artikel 96 van de herziene Overeenkomst van Cotonou

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Gelet op de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000[1] (hierna de “Overeenkomst van Cotonou” genoemd), en herzien bij de overeenkomst ondertekend te Luxemburg op 25 juni 2005[2], en met name op artikel 96,

Gelet op het Intern Akkoord inzake maatregelen en procedures voor de tenuitvoerlegging van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst[3], en met name op artikel 3,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) De in artikel 9 van de Overeenkomst van Cotonou genoemde essentiële elementen zijn geschonden.

(2) Krachtens artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou is op 29 april 2009 met de ACS-landen en de Republiek Guinee overleg geopend; bij dit overleg hebben de vertegenwoordigers van de militaire junta die aan de macht is en vertegenwoordigers van de overgangsregering bevredigende voorstellen en verbintenissen ingediend. Ondanks een aanvullende termijn van een maand is geen nieuw element geconstateerd,

BESLUIT:

Artikel 1

Het overleg met de Republiek Guinee overeenkomstig artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou wordt afgesloten.

Artikel 2

De maatregelen die worden genoemd in de brief in de bijlage worden goedgekeurd als passende maatregelen in de zin van artikel 96, lid 2, onder c), van de Overeenkomst van Cotonou.

Artikel 3

Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt aangenomen.

Het is geldig gedurende een periode van 24 maanden vanaf de dag van goedkeuring door de Raad. Het besluit wordt regelmatig, ten minste iedere zes maanden, opnieuw bekeken op basis van gezamenlijke vervolgcontroles van het voorzitterschap van de Europese Unie en de Commissie.

Artikel 4

Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie .

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

BIJLAGE

Ontwerpbrief

Aan de voorzitter van de CNDD en de eerste minister

Excellenties,

De Europese Unie is van mening dat de staatsgreep die op 23 december 2008 in Guinee heeft plaatsgevonden een ernstige schending inhoudt van de essentiële elementen die worden genoemd in artikel 9 van de Overeenkomst van Cotonou. De Europese Unie heeft daarom op 31 december 2008 in een verklaring van haar voorzitterschap deze staatsgreep in krachtige termen veroordeeld, aangezien deze in strijd is met de beginselen van de democratie. Bij dezelfde gelegenheid heeft de Europese Unie te kennen gegeven dat zij bereid is het overgangsproces naar een herstel van de constitutionele orde in Guinee te begeleiden. Krachtens artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou is zij daarom met de huidige machthebbers een politieke dialoog aangegaan teneinde de situatie en de mogelijke oplossingen te onderzoeken. Dit overleg is op 29 april 2009 in Brussel geopend.

Op de openingsvergadering van het overleg hebben de deelnemers gesproken over de wijze waarop vorm moet worden gegeven aan de overgang naar het herstel van de constitutionele orde en de instelling van een democratisch gekozen bewind door middel van vrije en transparante verkiezingen. Guinee heeft een memorandum ingediend met een overzicht van de fasen van deze overgang en de onderwerpen die daarbij aan de orde zijn. De Europese Unie heeft bij het overleg kennis genomen van de voorstellen die door de Guinese zijde zijn ingediend, waaronder:

Routekaart voor het overgangsproces

Guinee heeft bevestigd dat het zich verbindt tot uitvoering van de routekaart die op 17 maart 2009 is voorgesteld door de Coalition des forces vives en op 28 maart 2009 is goedgekeurd bij Communiqué nr. 50 van de voorzitter van de CNDD, en die de volgende fasen omvat:

- voortzetting van de registratie van kiezers conform de kieswet;

- instelling van de Nationale Overgangsraad;

- aanvang van de werkzaamheden tot modernisering van de grondwet;

- vervaardiging en distributie van de stemoproepen;

- goedkeuring van de grondwetswijzigingen;

- parlementsverkiezingen;

- presidentsverkiezingen;

- hervatting van het onderzoek door de Onderzoekscommissie naar de tragische gebeurtenissen van juni 2006 en januari en februari 2007.

Nationale Overgangsraad

- Guinee heeft bevestigd dat de Nationale Overgangsraad, waarvan de instelling is voorgesteld in de routekaart en bevestigd bij Verordening nr. 50 van de voorzitter van de CNDD, in mei 2009 zal worden opgericht.

- De Europese Unie blijft erop letten dat bij de bepalingen betreffende de samenstelling, het mandaat en de bevoegdheden van de Nationale Overgangsraad de beginselen van inclusiviteit en consensus in acht wordt genomen.

- Guinee heeft bevestigd dat het in het memorandum genoemde Nationaal Forum onafhankelijk is van de instelling van de Nationale Overgangsraad en geen gevolgen heeft voor de inauguratie daarvan.

Aanpassing van de grondwet

- De Europese Unie heeft nota genomen van het voornemen van Guinee om de Nationale Overgangsraad te verzoeken vóór de verkiezingen de grondwet aan te passen, alsook enkele organieke wetten, waaronder de kieswet.

- De Europese Unie blijft erop letten dat deze werkzaamheden zich enerzijds beperken tot de aspecten die noodzakelijk zijn voor het overgangsproces en de organisatie van de verkiezingen en anderzijds geen negatieve gevolgen hebben voor het in de routekaart vastgelegde tijdschema.

Verkiezingen

- Guinee heeft zich verbonden tot het uitvoeren van het tijdschema voor de verkiezingen zoals vastgelegd in de routekaart, dat wil zeggen dat de parlementsverkiezingen worden gehouden op 11 oktober 2009 en de presidentsverkiezingen in twee ronden op 13 en 27 december 2009. De Europese Unie zal erop toezien dat deze termijnen worden gerespecteerd.

- Guinee heeft bevestigd dat de voorzitter van de CNDD , de leden van de CNDD en de eerste minister van de overgangsregering zich niet kandidaat zullen stellen voor de verkiezingen. De Europese Unie is van mening dat deze verbintenis van fundamenteel belang is en in een formeel besluit dient te worden vastgelegd.

- Ten aanzien van de voorbereiding en het verloop van de verkiezingen heeft Guinee aangekondigd dat de volgende maatregelen zullen worden genomen om vrije en transparante verkiezingen te garanderen:

- bij Verordening nr. 015 van de voorzitter van de CNDD van 4 januari 2009 is de gehele verantwoordelijkheid voor de organisatie en het beheer van de verkiezingen toegekend aan de Nationale Onafhankelijke Verkiezingscommissie (CENI) ;

- Guinee is voornemens een internationale waarnemingsmissie voor de verkiezingen uit te nodigen en heeft zich bovendien ertoe verbonden het Guinese maatschappelijk middenveld uit te nodigen om als waarnemers op te treden;

- alle verkiezingskandidaten zullen gelijke toegang tot de media hebben;

- de constitutionele kamer van het hooggerechtshof zal worden heringesteld om geschillen in verband met de verkiezingen te beslechten en de verkiezingsresultaten te publiceren.

- Voor de financiering van de verkiezingen is een per activiteit gespecificeerde begroting ter beoordeling voorgelegd aan de internationale contactgroep voor Guinee.

Mensenrechten, rechtsstaat, goed bestuur

De Europese Unie heeft nota genomen van de inspanningen die de Guinese regering zich getroost ter bestrijding van drugshandel, straffeloosheid en corruptie en van de verbintenis van de Guinese regering tot het uivoeren van audits om de overheidsfinanciën te saneren. De Europese Unie hecht in dit verband bijzonder belang aan de verbintenissen van Guinee om de beginselen van de rechtsstaat , de mensenrechten en goed bestuur te eerbiedigen, wat met name inhoudt:

- bevestiging dat er geen politieke gevangenen zijn;

- herinstelling van de gerechtelijke kamer van het hooggerechtshof als hoogste gerechtelijke instantie van het land;

- eerbiediging van de rechten van personen die aangehouden zijn wegens misdrijven van gemeen recht, met name het recht op een advocaat vanaf de arrestatie en het recht op een eerlijk proces bij de bevoegde gerechtelijke instantie;

- eerbiediging van het beginsel van gelijkheid voor de wet;

- terugstorting in de schatkist van de middelen die naar aanleiding van audits zijn teruggevorderd, zodat deze in de nationale begroting kunnen worden opgenomen;

- hervatting van het onderzoek door de Onderzoekscommissie naar de tragische gebeurtenissen van juni 2006 en januari en februari 2007, zodra na de verkiezingen de nieuwe regering is geïnstalleerd.

De Europese Unie acht de verbintenissen van Guinee over het geheel genomen bemoedigend. Teneinde het overgangsproces te begeleiden, heeft zij daarom besloten krachtens artikel 96, lid 2, onder c), van de Overeenkomst van Cotonou de volgende passende maatregelen te nemen met het oog op geleidelijke hervatting van de samenwerking:

1. De Europese Unie blijft financiering verstrekken voor maatregelen van humanitaire aard, noodmaatregelen, directe steun aan de bevolking en steun voor het politieke overgangsproces en een oplossing voor de crisis. In dit verband kan een nieuwe steunmaatregel worden genomen ten behoeve van de voorbereiding van de parlements- en presidentsverkiezingen, en wel door gebruik te maken van de B-portefeuille van het tiende EOF en (indien de Guinese autoriteiten tijdig een uitnodiging zenden) door een waarnemersmissie te zenden. De Europese Commissie blijft tevens financiering vestrekken voor lopende contracten die betrekking hebben op andere dan de genoemde maatregelen.

2. De conservatoire maatregelen die zijn genomen ten aanzien van lopende programma’s en projecten die uit het negende en eerdere EOF’s worden gefinancierd, met uitzondering van projecten voor het herstel van openbare gebouwen en steun voor decentralisatie, worden opgeheven zodra de Nationale Overgangsraad is geïnstalleerd. Het mandaat van deze raad, zijn bevoegdheden en zijn samenstelling zijn in onderlinge overeenstemming vastgesteld door de bij het overgangsproces in Guinee betrokken partijen.

3. Alle conservatoire maatregelen die zijn genomen ten aanzien van lopende programma’s en projecten die uit het negende en eerdere EOF’s worden gefinancierd, worden opgeheven na de publicatie van het kiezersregister en het decreet tot vaststelling van de datum van de verkiezingen en de officiële startdatum van de verkiezingscampagne.

4. De voortzetting van het IMF-programma en de hervatting van de schuldenlastverlichting in het kader van het HIPC-initiatief zouden kunnen worden begeleid door een EU-bijdrage van 8 miljoen euro ter vereffening van achterstallige betalingen aan de EIB inzake leningen uit EOF-middelen via de B-portefeuille van het tiende EOF. Deze steun kan worden verstrekt na de officiële sluiting van de kandidaatstelling voor de presidentsverkiezingen, wanneer is bevestigd dat de huidige president, de leden van de CNDD en de eerste minister van de overgangsregering geen kandidaat zijn.

5. Het landenstrategiedocument en het nationale indicatieve programma voor Guinee (indicatief bedrag: 237 miljoen euro) worden bijgewerkt, herzien en ondertekend wanneer de parlements- en presidentsverkiezingen zijn gehouden en de nieuwe Assemblée nationale is geïnstalleerd. Bij een tussentijdse evaluatie van het tiende EOF zullen de uitvoeringsprestaties worden beoordeeld, wat tot aanpassing van het aan Guinee toegekende bedrag kan leiden. De resultaten van de evaluatie worden in 2010 verwacht.

Voor een ordelijk verloop van de samenwerkingsmaatregelen behoudt de Europese Commissie zich het recht voor om indien nodig de taken van de nationale ordonnateur van het EOF geheel of gedeeltelijk over te nemen.

In het kader van de procedure van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou blijft de Europese Unie de situatie in Guinee gedurende 24 maanden nauwlettend volgen. Tijdens deze periode wordt met de regering van Guinee een intensieve dialoog gevoerd overeenkomstig artikel 8 van de Overeenkomst van Cotonou teneinde het overgangsproces te begeleiden, en worden regelmatige evaluaties verricht waarbij het voorzitterschap van de Europese Unie en de Europese Commissie worden betrokken. Binnen zes maanden vindt de eerste follow-upmissie plaats.

De Europese Unie behoudt zich het recht voor de hierboven omschreven “passende maatregelen” te wijzigen indien de tenuitvoerlegging van de verbintenissen, met name op het gebied van mensenrechten, rechtsstaat en goed bestuur, daartoe aanleiding geeft.

Beide partijen verbinden zich ertoe een regelmatige politieke dialoog te voeren, overeenkomstig artikel 8 van de Overeenkomst van Cotonou, met de nieuwe regering die na de verkiezingen zal worden geïnstalleerd. Deze dialoog betreft politieke en bestuurlijke, justitiële en economische hervormingen en hervormingen van de veiligheidssector.

Met bijzondere hoogachting,

Bijlage: overzicht van verbintenissen

Verbintenissen van de partners |

Guinee | Europese Unie |

0. Huidige situatie. | 0. Voortzetting van de financiering van lopende contracten, maatregelen van humanitaire aard, noodmaatregelen, directe steun aan de bevolking en steun voor het politieke overgangsproces en een oplossing voor de crisis. Mogelijke uitvoering van een nieuwe steunmaatregel ten behoeve van de voorbereiding van de parlements- en presidentsverkiezingen, en wel door gebruik te maken van de B-portefeuille van het tiende EOF en (indien de Guinese autoriteiten tijdig een uitnodiging zenden) door een waarnemersmissie te zenden. De toekenning van financiering voor regionale projecten waarbij Guinee betrokken is, wordt per geval bekeken. De conservatoire maatregelen die in het kader van het negende EOF voor andere samenwerkingsvormen zijn genomen, blijven van kracht. |

1. Instelling van een nationale overgangsraad, waarvan het mandaat, de bevoegdheden en de samenstelling in onderlinge overeenstemming zijn vastgesteld door de bij het overgangsproces in Guinee betrokken partijen. | 1. Opheffing van de conservatoire maatregelen voor lopende programma’s en projecten die uit het negende en eerdere EOF’s worden gefinancierd, met uitzondering van projecten voor het herstel van openbare gebouwen en steun voor decentralisatie. |

2. Publicatie van het kiezersregister en het decreet tot vaststelling van de datum van de verkiezingen en de officiële startdatum van de verkiezingscampagne. | 2. Opheffing van alle conservatoire maatregelen met betrekking tot het negende en eerdere EOF’s. |

3. Sluiting van de kandidaatstelling voor de presidentsverkiezingen (waarbij wordt bevestigd dat de huidige president, de leden van de CNDD en de eerste minister van de overgangsregering geen kandidaat zijn). | 3. Vereffening van achterstallige betalingen aan de EIB inzake leningen uit EOF-middelen via de B-portefeuille van het tiende EOF, indien het IMF-programma wordt voortgezet en de schuldenlastverlichting in het kader van het HIPC-initiatief wordt hervat. |

4. Vrije en transparante parlements- en presidentsverkiezingen en installatie van de verkozenen. | 4. Actualisering, herziening en ondertekening van het landenstrategiedocument en het nationale indicatieve programma voor het tiende EOF. |

[1] PB L 317 van 15.12.2000, blz. 3

[2] PB L 287 van 28.10.2005, blz. 4

[3] PB L 317 van 15.12.2000, blz. 376; gewijzigd bij het Intern Akkoord van 10 april 2006 (PB L 247 van 9.9.2006, blz. 48).