NL    NL NL 
 
NL    NL  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
Brussel, 16.12.2008 
SEC(2008) 3048 
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
bij de 
 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE 
RAAD, HET EUROPEES EC ONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ 
VAN DE REGIO'S 
 
"Een geactualiseerd strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van 
onderwijs en opleiding'' 
 
Samenvatting van de effectbeoordeling  
{COM(2008) 865 definitief} 
{SEC(2008) 3047} 
 
NL 2   NL WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE EF FECTBEOORDELING BIJ HET 
GEACTUALISEERD STRATEGISCH  KADER VOOR EUROPESE 
SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN ONDERWIJS EN OPLEIDING 
Deze effectbeoordeling hoort bij de mededeling van de Commissie over een geactualiseerd 
strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding. De 
Raad Onderwijs heeft de Commissie verzocht een dergelijk voorstel in te dienen in de door de 
Europese Raad van maart 2008 goedgekeurde kernpunten. 
Onderwijs en opleiding vormen een cruciale factor in de Lissabon strategie en de open 
coördinatiemethode (het werkprogramma "Ond erwijs en opleiding 2 010") heeft concrete 
resultaten opgeleverd: landen werken Europees nauwer samen en plukken daar de vruchten 
van en de obstakels voor de mobiliteit van burgers en een leven lang leren zijn kleiner 
geworden. Zoals blijkt uit het gezamenlijk vers lag van de Raad en de Commissie uit 2008 
over de uitvoering van het werkprogramma1 en de ontoereikende vooruitgang op het vlak van 
de vijf in het kader van de huidige OCM overeengekomen benchmarks blijven belangrijke uitdagingen bestaan en vertonen de nationale  systemen nog steeds tekortkomingen. Uit de 
resultaten en de feedback uit overleg met de lid staten en Europese bela ngenorganisaties in het 
kader van deze effectbeoordeling blijkt dat de uitvoering op nationaal vlak moet worden 
verbeterd – en dus het effect van de OCM op nationale systemen – door meer aandacht aan 
onmiddellijke prioriteiten te sc henken, het politiek engagement  en de zichtbaarheid te 
vergroten, de belanghebbende partijen nauwer bij de problematiek te betrekken, wederzijds 
leren doeltreffender te maken en een leven lang leren in alle onderwijs- en opleidingssectoren 
beter te coördineren. 
Wat de algemene toekomstige uitdagingen voor de onderwijs- en opleidi ngsstelsels betreft, 
blijven de door de Lissabonstrategie naar voren gehaalde beleidsuitdagingen van de kenniseconomie, de demografisch e veranderingen en de globalis ering bestaan. Bovendien zijn 
thema's als migratie en duurzaamheid belangrijk ge worden. Er bestaat een ernstig risico dat de 
vraag naar en het aanbod aan vaardigheden niet  op elkaar zijn afgestemd (met tekorten aan 
hooggeschoolde werknemers en onvoldoende ge kwalificeerde laa ggeschoolden). De 
vaardigheden van de beroepsbevolking en van mogelijke slachtoffers van uitsluiting moeten 
dringend worden verbeterd. Uit ec onomische cijfers blijkt dat in vesteringen in onderwijs en 
opleiding aanzienlijke voordelen voor de economie, de samenl eving en individuele personen 
opleveren in termen van inzetbaarheid, kennis en innovatie, sociale inclusie en burgerschap 
(inclusief een daling van de criminaliteit en een verbetering van de gezondheid). 
Het brede overleg met landen, sociale partners en  belanghebbende partijen over de resultaten 
van de huidige OCM op het gebied van onderw ijs en opleiding heeft grotendeels gunstige 
resultaten opgeleverd. De algemene uitdaginge n en doelstellingen die de OCM aan de orde 
stelt, gelden nog steeds. Landen bevelen echte r aanpassingen van de werkmethoden aan om 
de gerichtheid en de doeltreffendheid ervan te vergroten. 
Op basis van de bovenstaande uitdagingen word en drie doelstellingen geformuleerd voor een 
geactualiseerd strategi sch kader voor Europese samenwerki ng op het gebied van onderwijs en 
                                                
 
1 Gezamenlijk voortgangsverslag 2008 van de Raad en de Commissie over de uitvoering van het 
werkprogramma Onderwijs en opleiding 2010 — Ke nnis, creativiteit en innovatie dankzij een leven 
lang leren, (februari 2008), PB C 86 van 5.4.2008, blz. 1. 
 
NL 3   NL opleiding: de algemene vaardigheidsniveaus ve rhogen (lange termijn), landen steunen bij de 
hervorming van onderwijs en opleidingen (midde llange termijn) en specifieke onderdelen aan 
de orde stellen om de doeltreffendheid en het effect van de OCM te verbeteren met name door meer gerichtheid, politiek engagement en zi chtbaarheid, een groter e betrokkenheid van de 
belanghebbende partijen, intercollegiaal leren en horizontale coördinatie in alle onderwijs- en 
opleidingssectoren (korte termijn). 
Vier beleidsopties worden in overweging genomen: de werkzaamheden in het kader van de 
Lissabonstrategie zonder een specifieke OCM voor onderwijs en opleiding voortzetten; de 
status-quo bewaren (d.w.z. het werkprogramma Onderwijs en opleiding 2010 in zijn huidige 
vorm); een geactualiseerd strate gisch kader; en een ruimere en diepgaandere OCM. Deze 
opties vergen elk een ander soort engagement va n de landen en een ande re werkbelasting in 
termen van samenwerkingsactiviteiten. Alle opties  respecteren het subsidiariteitsbeginsel en 
zijn evenredig met de belang rijkste uitdagingen waarmee onde rwijs en opleiding in het 
bredere kader van de Lissabonstrategie en de vernieuwde sociale agenda worden 
geconfronteerd. 
Het is voor alle opties niet eenvoudig het effect te beoordele n van de OCM op de nationale 
beleidsvorming en beleidsconvergentie. Het is voor al moeilijk solide be wijsmateriaal van het 
oorzakelijk verband tussen de OCM en nationale beleidsresultaten te leveren in termen van 
kwantificeerbare resultaten (bijvoorbeeld me t betrekking tot de verhoging van de 
vaardigheidsniveaus als gemeten naar de vooru itgang op het vlak van de benchmarks). In 
kwalitatieve termen bevestigen de ervaring en het overleg echter dat de lidstaten en de betrokken partijen van mening zijn dat de be staande OCM bijdraagt aan de nationale 
beleidsontwikkeling, zij het dat er op bepaalde  gebieden verbeteringen moeten worden 
aangebracht. De verbetering van de doeltreffendhe id door een geactualiseerd strategisch kader 
of een ruimere en diepgaandere OCM (opties 3 of  4) zou daarom wellicht het algemeen effect 
op de hervorming van de nationale stelsels vergroten en aan de Lissabonagenda en de 
vernieuwde sociale agenda bijdragen. 
Hoewel alle opties voordelen he bben, voldoet alleen de ontwi kkeling van een geactualiseerd 
strategisch kader (optie 3) aan de eis om het effect van de OCM op de nationale hervormingen 
van de onderwijs- en opleidingsstelsels te ve rgroten en de OCM te ontwikkelen tot een 
doeltreffender instrument op het gebied van sa menwerking en beleidso ntwikkeling. Optie 3 
biedt de mogelijkheid beleidsdoelstellingen vast  te stellen die beantw oorden aan alle door de 
lidstaten en de betrokken part ijen geïdentificeerde uitdagingen, en in te gaan op het verzoek 
de werkmethoden van de OCM te wijzigen. Ten slotte is deze optie ook haalbaar. 
Er bestaan al mechanismen – namelijk tweeja arlijkse gezamenlijke voortgangsverslagen en 
jaarverslagen over indicatoren en  benchmarks – om het effect van de OCM op de nationale 
beleidsvorming, beleidsconvergenti e en beleidsresultaten te monitoren en te evalueren. De 
doeltreffendheid ervan zou worden versterkt door  meer nadruk op thema tische prioriteiten in 
de gezamenlijke verslagen te leggen, beoordelingen van landen in de verslagen op te nemen, de feedback uit de lidstaten over het functioneren van de OCM te verbeteren en de betrokken 
partijen nauwer bij de problematiek te betrekken.