COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
COM(93) 686 def. - SYN 494 
Brussel, 21 december 1993 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
TOT VASTSTELLING VAN EEN ACTIEPROGRAMMA 
VOORDE ONTWIKKELING VAN EEN BELEID VAN DE EUROPESE 
GŒMEENSCHAP 
INZAKE BEROEPSOPLEIDING 
LEONARDO da Vinci 
(door de Commissie ingediend) 
TOELICHTING 
INLEIDING 
1. Het Verdrag betreffende de Europese Unie stelt als algemeen doel "bij te dragen aan 
de ontwikkeling van een onderwijs en opleiding van hoog gehalte en aan de 
ontplooiing van de culturen van de Lid-Staten", welk doel is gebaseerd op de bepaling 
van de artikelen 126 en 127. 
2. Zoals aangegeven in het werkdocument betreffende de richtsnoeren dat door de 
Commissie op 5 mei 1993 is goedgekeurd0\ is de centrale doelstelling van de actie 
van de Gemeenschap op het gebied van onderwijs en opleiding de middelen te creëren 
voor de ontplooiing van de Europese burgers om hen beter in staat te stellen blijk te 
geven van initiatief- en creativiteitszin en om hen in staat te stellen actief en volledig 
aan de samenleving en de opbouw van Europa deel te nemen. Deze doelstelling stoelt 
op de geleidelijke totstandbrenging van een open Europese onderwijs- en 
opleidingsruimte. 
3. Algemeen wordt aangenomen dat de ontwikkeling van het menselijk potentieel een 
conditio sine qua non is om de economische, sociale en levenskwaliteitdoélstellingen 
te bereiken die de Commissie heeft, vastgesteld. De kwaliteit van de menselijk 
hulpbronnen en de continue aanpassing van de kwalificaties van de arbeidskrachten 
vormen een comparatief voordeel voor Europa in de wereldwijde concurrentiestrijd. 
Het is ook een sleutelfactor voor de bestrijding van de sociale uitsluiting en de 
werkloosheid. De uitbreiding van de toegang tot onderwijs- en 
opleidingsmogelijkheden moet bijdragen aan een betere sociale samenhang tussen de 
Lid-Staten en aan de bevordering van de gelijke behandeling tussen personen. Dit 
draagt bij tot de ontwikkeling van de Europese culturen, de openheid voor de wereld 
en tot de versterking van de Europese identiteit en het Europese burgerschap, vooral 
onder de jongeren, en vormt een factor die er in sterke mate toe bijdraagt dat de 
burgers bij de opbouw van Europa worden betrokken. 
(i) Werkdocument betreffende de richtsnoeren voor communautaire actie op het gebied van 
onderwijs en opleiding COM(93)183 def. 
4. Het onderwijs en de opleiding moeten een nieuwe rol spelen in het proces van 
industriële en sociaal-economische veranderingen waarmee Europa wordt 
geconfronteerd. Dit zal leiden tot fundamentele ontwikkelingen in de onderwijs- en 
opleidingsstelsels in de Lid-Staten. Deze versnelling van het tempo en de omvang van 
de veranderingen zal nieuwe behoeften doen ontstaan: alle personen moeten evenals 
alle werknemers tijdens hun gehele leven toegang krijgen tot onderwijs- en 
opleidingsmogelijkheden om hen in staat te stellen aan de samenleving deel te nemen 
en in de economie concurrerend te blijven. De onderwijs- en opleidingsstelsels moeten 
derhalve nieuwe antwoorden voorstellen die flexibeler zijn en meer aan deze 
behoeften zijn aangepast. 
5. Op het gebied van de beroepsopleiding en rekening houdend met de opgedane 
ervaringen moet het toekomstig beleid van de Gemeenschap een consolidatie inhouden 
van en voortbouwen op de zeer belangrijke resultaten van de sinds vele jaren 
uitgevoerde samenwerkingsprogramma's op het gebied van het onderwijs en de 
beroepsopleiding, ten einde het hoofd te kunnen bieden aan de nieuwe uitdagingen 
waarmee de Gemeenschap en de Lid-Staten worden geconfronteerd: 
- de terugkeer naar een evenwichtige groei en een doeltreffende bestrijding van de 
werkloosheid, die de beschikking over beter geschoolde en beter opgeleide 
arbeidskrachten vereisen. 
- de verbetering van het vermogen om vooruit te lopen op de ontwikkeling van de 
werkgelegenheidseisen en de kwalificatiebehoeften is van cruciaal belang, met 
name door de ontwikkeling van raakvlakken en samenwerkingsvormen tussen de 
verschillende actoren die op dit gebied een rol spelen. 
- de bevordering van de toegang tot de voortgezette opleiding en de relatie daarvan 
met een brede basisopleiding is een absolute voorwaarde voor de ontwikkeling van 
de deskundigheid van de werknemers, voor de handhaving van de 
concurrentiekracht van de bedrijven, met name de kleine en middelgrote bedrijven, 
en voor de ontwikkeling van de werkorganisaties naar kwalificerende organisaties. 
- de banden tussen het onderzoek en de opleiding nemen sterk toe en vormen een 
sleutelelement voor de concurrentiekracht en de doeltreffendheid van de 
investeringen, en de overdracht van technologische innovaties, met name naar het 
MKB/KMO, is van strategisch belang. 
- de samenwerking tussen de onderwijswereld en de economische wereld moet 
worden opgewaardeerd, met name op het niveau van de universiteiten, om een 
onderwijs en een opleiding van hoge kwaliteit te kunnen ontwikkelen. 
- de Europese dimensie van het onderwijs en de opleiding moet verder worden 
ontwikkeld om in de eerste plaats de jongeren maar ook alle Europese burgers 
bewust te maken van de politieke perspectieven die door de Europese Unie worden 
geopend, en om hun mobiliteit te vergemakkelijken ten einde hen in staat te stellen 
gebruik te maken van de door de interne markt geboden mogelijkheden. 
6. In deze context dient de Commissie op basis van artikel 127 van het Verdrag bij de 
Raad een voorstel in voor een besluit betreffende het opzetten van een 
actieprogramma voor de ontwikkeling van het beroepsopleidingsbeleid van de 
Europese Gemeenschap. Dit programma is bedoeld om de communautaire actie op het 
gebied van de beroepsopleiding voort te zetten waarvan de algemene beginselen bij 
net Besluit van 2 april 1963 zijn vastgesteld en dat momenteel ten uitvoer wordt 
gelegd in het kader van vier actieprogramma's: PETRA, FORCE, EUROTECNET en 
COMETT^, om aan de communautaire actie de nodige middelen te verstrekken om 
het hoofd te kunnen bieden aan de uitdagingen van de jaren '90 en om te zorgen voor 
de verdere ontwikkeling daarvan onder de nieuwe juridische omstandigheden die door 
het Verdrag betreffende de Europese Unie worden gecreëerd. 
7. Dit voorstel past in de algemene context, als vastgesteld door het Witboek inzake 
groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid dat de Europese Raad op 10 en 11 
december 1993 heeft besproken. 
De door het Witboek gecreëerde actiemogelijkheden, in de eerste plaats de actie ter 
bevordering van de werkgelegenheid, moeten kunnen worden gebaseerd op een 
versterkte samenwerking tussen de Lid-Staten met het oog op de totstandbrenging van 
een daadwerkelijke Europese ruimte van beroepskwalificaties, welke een beslissende 
stimuleringsfactor zal vormen voor de verbetering en de ontwikkeling van de 
bekwaamheden en kwalificaties, en voor een nieuwe dynamiek van de 
werkgelegenheidsstelsels. De gevoerde acties en de duidelijkheid van de 
doelstellingen van het beroepsopleidingsbeleid van de Gemeenschap lijken van zeer 
groot belang te zijn als dynamiserings- en hefboomfactor op het ogenblik dat de Lid-
Staten en de bedrijven, in een context die door sterke budgettaire spanningen wordt 
gekenmerkt, geneigd zouden kunnen zijn om in tegenstelling tot de doelstellingen van 
het Witboek hun inspanningen op het gebied van de investering in menselijk 
potentieel te beperken en de voorkeur aan meer conjuncturele elementen te geven. 
(2) Zie de volgende teksten: 
- Besluit 63/266/EEG van de Raad van 2 april 1963 houdende vaststelling van de 
algemene beginselen voor de toepassing van een gemeenschappelijk beleid met 
betrekking tot de beroepsopleiding (PB nr. 63 van 20/04/1963, blz. 1338/63) 
- Besluit 91/387/EEG van de Raad van 22 juli 1991 tot wijziging van Besluit 
87/569/EEG betreffende een actieprogramma voor de beroepsopleiding van jongeren en 
de voorbereiding van jongeren op het leven als volwassene en in een beroep PETRA (PB 
nr. 214 van 02/08/1991, blz. 69) 
- Besluit 90/267/EEG van de Raad van 29 mei 1990 tot vaststelling van een 
actieprogramma voor de ontwikkeling van de voortgezette beroepsopleiding in de 
Europese Gemeenschap FORCE (PB nr. L 156 van 21/06/1990, blz. 1) 
- Besluit 89/657/EEG van de Raad van 18 december 1989 tot vaststelling van een 
actieprogramma ter bevordering van de innovatie op het gebied van de beroepsopleiding 
in verband met de technologische verandering in de Europese Gemeenschap 
EUROTECNET (PB nr. L 393 van 30/12/1989, blz. 29) 
- Besluit 89/27/EEG van de Raad van 16 december 1988 tot aanneming van de tweede 
fase van het programma betreffende samenwerking tussen universiteit en onderneming 
inzake opleiding op het gebied van technologie COMETT II (PB nr. L 13 van 
17/01/1989, blz. 28) 
1. DE RESULTATEN EN VERWEZENLIJKINGEN VAN DE COMMUNAUTAIRE 
ACTIE 
Gemeenschappelijke politieke bezorgdheden : 
8. Met de publikatie van haar memorandum over de beroepsopleiding in de Europese 
Gemeenschap voor de jaren '90(3) beoogde de Commissie een zo breed mogelijke 
discussie onder alle betrokken actoren op gang te brengen over de inzet en de 
draagwijdte van het beroepsopleidingsbeleid op het niveau van de Lid-Staten en op 
communautair niveau. 
9. Het feit dat tijdens deze discussie voor een "al te economische" benadering van deze 
kwestie is gewaarschuwd, moet het uitgangspunt zijn voor een verbreding van de 
problematiek waarbij in sterkere mate rekening moet worden gehouden met de 
verschijnselen die zich in de maatschappij voordoen. De bezinningen en voorstellen 
voor acties in verband met de concurrentiekracht en de economische groei moeten 
gekoppeld worden aan die over de ombuiging van de werkloosheidscurve en de 
bestrijding van de sociale uitsluiting. Op het niveau van de kwalificaties en de inhoud 
van de arbeidstaken leiden de zogenaamde methodologische, relationele of sociale 
dimensies tot een herbepaling van zowel de doelstellingen als de methoden van de 
beroepsopleiding en de banden daarvan met de mogelijke veranderingen van de 
werkorganisaties. De tussen het onderwijs en de opleiding te creëren overgangen 
zullen hier een essentiële rol spelen. 
10. Het debat over het memorandum heeft het ook mogelijk gemaakt de grote tendensen 
aan te tonen die referenties vormen voor de vaststelling van de doelstellingen van de 
komende communautaire actie. Deze tendensen wijzen niet op een volkomen 
overeenstemming van de verschijnselen maar geven veeleer de kwesties aan waarmee 
de Lid-Staten op gemeenschappelijke wijze worden geconfronteerd(4). 
a. De beklemtoning van het fundamenteel belang van het basisonderwijs en de 
initiële opleiding als voorwaarde voor de integratie op de arbeidsmarkt en de latere 
carrière in het beroep. De steeds moeilijkere situatie waarmee alle uitvallers op 
school worden geconfronteerd, de economische en sociale 
marginalisatieverschijnselen die het gevolg zijn van een gebrekkige initiële 
opleiding en de noodzaak om het functioneel analfabetisme op radicale manier te 
bestrijden vormen structurele factoren en eisen in alle Lid-Staten een aanzienlijk 
gedeelte van de publieke financieringsmiddelen op om de integratie te bevorderen. 
b. Inachtneming bij het opzetten van opleidingsfaciliteiten van de diepgaande 
veranderingen die zich op het gebied van de beroepsbekwaamheden en 
kwalificaties voordoen. De Lid-Staten zijn zich scherp bewust geworden van de 
ontwikkelingen die in hun opleidingsstelsels moeten plaatsvinden om de 
opleidingen aan te passen aan de snelle en meer en meer uitgesproken 
veranderingen van de inhoud van de arbeidstaken. Er lijkt steeds meer aandacht 
te moeten worden besteed aan de relationele methodologische en sociale 
vaardigheden en aan de capaciteiten die aan de individuele personen moeten 
worden gegeven om te kunnen inspelen op de permanente veranderingen, om hen 
(3) De beroepsopleiding in de Europese Gemeenschap voor de jaren '90 - COM (91) 397 
def. van 12 december 1991 
(4) Samenvattend verslag over de bijdragen betreffende het memorandum inzake 
beroepsopleiding - TFRH - 1993 
in staat te stellen richting te geven aan hun eigen ontwikkeling (leren leren) en om 
de overdraagbaarheid van de kwalificaties te vergemakkelijken, inclusief in de 
Europese ruimte. 
c. Het steeds groter belang van het anticiperend handelen. De sterke onzekerheid die 
in de economie heerst maar ook de variabele effecten van voor de omschrijving 
van de opleidingen bepalende factoren (bijvoorbeeld technologische innovatie) 
baren alle betrokken actoren steeds meer zorgen. Er wordt echter een zeer open 
debat gevoerd over de methoden en de instrumenten voor de daadwerkelijke 
ontwikkeling van deze anticipatiecapaciteiten die het onderwerp kunnen vormen 
van sterker doorgedreven samenwerkingsvormen op communautair vlak. 
d. Het toegenomen belang van de bedrijven en alternerende opleidingsvormen. De 
versterking van de banden tussen de opleidingswereld en de bedrijven lijkt een 
constant gegeven en over de ontwikkeling van alternerende opleidingsvormen 
worden tussen de sociale partners overeenkomsten gesloten. 
e. Individualisering van het opleidingsaanbod. De geïndividualiseerde behandeling 
van de problemen op het niveau van de analyse van de behoeften, de omschrijving 
van de leertrajecten en de leerprogramma's, de selectie van het aanbod en de meest 
geschikte opleidingsmethoden lijkt zich steeds verder te ontwikkelen en roept de 
vraag op van de wijze waarop dit moet worden gefinancierd. 
f. Toenemende erkenning van de rol van de regio's. In het kader van de wijze van 
organisatie van de stelsels die grote verschillen vertonen spelen de territoriale 
mechanismen voor de aanpassing van het aanbod aan de vraag naar opleidingen 
een steeds grotere rol. 
g. Erkenning van de rol van de sociale actoren. Men wordt zich steeds meer bewust 
van de verschillende verantwoordelijkheden van de sociale actoren en van de 
noodzaak om hen steeds nauwer te laten samenwerken bij de vaststelling van 
wettelijke regelingen. 
Algemene beginselen en richtsnoeren 
11. Het Besluit van de Raad van 2 april 1963 houdende vaststelling van de algemene 
beginselen voor de toepassing van een gemeenschappelijk beleid met betrekking tot 
de beroepsopleiding, gebaseerd op artikel 128 van het Verdrag van Rome, vormt een 
niet-bindende referentietekst die de gemeenschappelijke oriëntaties aangeeft waarop 
de Lid-Staten hun beleid en hun systemen kunnen afstemmen om tot de nodige 
convergentie te komen. 
12. De besluiten van de Raad waarop de huidige programma's zijn gebaseerd stellen op 
elk actiegebied gemeenschappelijke raamwerken voor doelstellingen of richtsnoeren 
vast, welke door de Raad zijn goedgekeurd en door de Lid-Staten worden beschouwd 
als te bereiken doelstellingen van hun eigen beleid: 
- wat de initiële opleiding van jongeren betreft, is het doel ervoor te zorgen dat alle 
jongeren een brede en erkende basiskwalificatie verwerven door hen in staat te 
stellen om na de periode van voltijdse leerplicht een of zo mogelijk twee jaar een 
beroepsopleiding te volgen(5). 
(5) zie Besluit 91/387/EEG van 22 juli 1993, artikel 1 en besluit 87/569/EEG, artikel 2 
- wat de voortgezette beroepsopleiding betreft, is het doel het aanmoedigen van 
grotere en meer doeltreffende investeringen in de voortgezette beroepsopleiding 
van de werknemers en een beter rendement van deze investeringen, in het 
bijzonder door het ontwikkelen van partnerschappen om overheden, bedrijven -
vooral de kleine en middelgrote bedrijven-, sociale partners en individuele 
werkenden meer bewust te maken van de voordelen die uit het investeren in de 
voortgezette beroepsopleiding voortvloeien^. 
- wat de opleiding voor de overdracht van technologische innovaties betreft, is het 
doel de ontwikkeling, op grond van een gestructureerde samenwerking tussen de 
universiteiten en de ondernemingen, van de overdracht van de resultaten van 
onderzoek en ontwikkeling door het verzorgen van opleidingen ten behoeve van 
bedrijven die in staat zijn om arbeidsplaatsen met een hoge toegevoegde waarde 
en een hoge technologische inhoud te creëren, met name door het ontwikkelen van 
de bijdrage van het hoger onderwijs aan de voortgezette opleiding(7). 
13. Het Verdrag stelt in artikel 127 vijf precieze doelstellingen op het gebied van de 
beroepsopleiding vast die overeenkomen met voor de Gemeenschap fundamentele 
belangen en haar een bijzondere verantwoordelijkheid geven om deze doelstellingen 
te verwezenlijken: 
- vergemakkelijken van de aanpassing aan veranderingen in het bedrijfsleven, met 
name door beroepsopleiding en omscholing, 
- verbeteren van de initiële beroepsopleiding en de bij- en nascholing om de 
opneming en de wederopneming op de arbeidsmarkt te bevorderen, 
- vergemakkelijken van de toegang tot beroepsopleidingen en bevorderen van de 
mobiliteit van opleiders en leerlingen, met name jongeren, 
- bevorderen van de samenwerking inzake opleiding tussen onderwijs- of 
opleidingsinstellingen en ondernemingen, 
- bevorderen van de uitwisseling van informatie en ervaring omtrent de 
gemeenschappelijke vraagstukken waarmee de opleidingsstelsels van de Lid-
Staten worden geconfronteerd. 
Belangrijke realisaties 
14. De huidige actieprogramma's zijn niet alle tot hetzelfde ontwikkelingsstadium 
gekomen, gezien de verschillen in de data voor de tenuitvoerlegging daarvan en vooral 
in het niveau van de ter beschikking gestelde begrotingsmiddelen. Rekening houdend 
met deze twee punten, heeft de Commissie een eerste horizontale balans van de 
programma's en de toegevoegde waarde die zij vertegenwoordigen, opgesteld(8). 
(«) 
(7) 
(8) zie Besluit 90/267/EEG van 29 mei 1990, artikel 5 
zie Besluit 89/27/EEG van 16 december 1988, artikel 3, lid 1. 
Verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en 
Sociaal Comité: EG-programma's op het gebied van onderwijs en opleiding 1986-1992 - Een 
overzicht van de behaalde resultaten. COM(93)151 def. 
Hieraan kunnen met het oog op het nieuwe voorstel belangrijke resultaten worden 
ontleend. Zij vormen er de grondslagen van in termen van mobiliseerbare netwerken, 
resultaten van samenwerkingspartnerschappen, uitwisselingsprocessen, elementen ter 
beschrijving van de systemen en wijzen van samenwerking tussen de Commissie en 
de Lid-Staten: 
- Dankzij het stimuleringseffect dat van de actieprogramma's is uitgegaan zijn 
verschillende soorten transnationale uitwisselings- en samenwerkingsnetwerken 
gecreëerd. Zij zorgen ervoor dat de samenwerking een permanent karakter vertoont 
en maken een kapitalisatie van de resultaten daarvan mogelijk. 
- Het netwerk van nationale coördinatieeenheden van PETRA, dat verantwoordelijk 
is voor de tenuitvoerlegging en de operationele werking van het programma op het 
niveau van de Lid-Staten, is een sleutelinstrument geworden voor de ondersteuning 
van de transnationale samenwerking en de innovatie op het gebied van de initiële 
opleiding en meer in het algemeen van de sociale en professionele integratie van 
de jongeren. In het kader van het PETRA-netwerk vormen het netwerk van 
transeuropese opleidingspartnerschappen voor jongeren of het netwerk van 
nationale centra voor beroepskeuzevoorlichting een eerste, voor de Gemeenschap 
bijzonder nuttige schakel ter bevordering van verdere samenwerkingsvormen. 
- Het COMETT-programma heeft het mogelijk gemaakt 205 
samenwerkingsverbanden op opleidingsgebied tussen universiteit en industrie 
(SOUI's) op te richten. Deze SOUI's kunnen worden beschouwd als de 
raakvlakken tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven. Sommige SOUI's 
hebben een "regionale roeping", andere hebben een "sectorale roeping" en zijn met 
name in een bepaalde technologische sector gespecialiseerd. Deze SOUI's werken 
nauw met elkaar samen en stellen belangrijke instrumenten voor met het oog op 
de vaststelling van de in Europa beschikbare deskundigheden op een of ander 
gebied van de opleiding voor de overdracht van technologische innovaties. Door 
de SOUI's heeft COMETT het mogelijk gemaakt dat een begin werd gemaakt met 
een Europese dialoog tussen universiteit en bedrijfsleven op het gebied van het 
onderwijs en de opleiding - een dialoog die tot dan toe praktisch onbestaande was. 
Een dergelijke dialoog maakt het mogelijk opleidingen op te zetten die beter aan 
het aanbod en de reële behoeften beantwoorden. 
- De omschrijving, de uitwerking, de opzet en de ontwikkeling van transnationale 
proefprojecten hebben belangrijke, ervaringsgerichte resultaten opgeleverd. 
- In het kader van PETRA hebben sinds 1988 meer dan 700 projecten, 14.000 
leerkrachten of opleiders en 85.000 jongeren deelgenomen aan de activiteiten van 
het netwerk om nieuwe en innovatieve opleidingsprodukten te ontwikkelen en te 
testen. 
- De 430 FORCE-projecten hebben betrekking op de oplei dings- en 
kwalificatiebehoeften van de bedrijven die de grote meerderheid van de 3.500 
partners van deze projecten uitmaken. Zij zijn gericht op de uitvoering van drie 
grote acties in verband met de aanpassing aan de industriële veranderingen door 
het verstrekken van opleidingen: opleiding als preventiemiddel tegen werkloosheid 
door het consolideren en diversifiëren van de beroepsbekwaamheden van de 
werknemers, opleiding als middel voor de ontwikkeling van nieuwe 
werkorganisaties die nodig zijn voor het overleven of het zich verder ontwikkelen 
van bedrijven, opleiding als ontwikkelingsmiddel, met name door de aanpassing 
aan de nieuwe technologieën. 
EUROTECNET heeft de ontwikkeling van nieuwe flexibele antwoorden op 
opleidingsproblemen gestimuleerd en deze via het netwerk van projecten 
verspreid: conceptuele ontwikkelingen in verband met de huidige en toekomstige 
tendensen in het kader van de ontwikkeling van technologieën (geschiktheid voor 
zelfopleiding, kwalificerende oTganisatie, sleutelkwalificaties/bekwaamheden), 
case-studys ter illustratie van deze conceptuele modellen, analyses van de 
opleidingsbehoeften volgens een intersectorale aanpak en ontwikkeling van 
multiplicatorinstrumenten. 
De 7.000 opleidingscursussen die met COMETT Il-steun op de meest diverse 
technologische gebieden worden georganiseerd, moeten een publiek van meer dan 
200.000 personen bereiken, waarvan 140.000 afkomstig uit de industrie. De 3.000 
leermiddelen die zijn of worden ontwikkeld, zijn bestemd voor gebruik door 
ongeveer 500.000 personen in Europa. In vergelijking met COMETT I hebben de 
in het kader van COMETT II georganiseerde cursussen een steeds groter publiek 
aangetrokken, met name vrouwen. Verscheidene projecten hebben het belang van 
het gebruik van nieuwe opleidingsinstrumenten, met name multimedia-
instrumenten, ten opzichte van de traditionele opleidingen aangetoond. 
De actieprogramma's op het gebied van de beroepsopleiding zijn op zich geen 
mobiliteitsprogramma's. De uitwisselingen worden op strategische populaties 
gericht en vormen een steun voor of een gedeelte van het opleidingsproces zelf. 
In 1992 en 1993 genoten 20.000 jongeren in het kader van PETRA een opleidings-
of een werkervaringsplaats in een andere Lid-Staat. Deze plaatsingsactiviteiten 
geven een daadwerkelijke communautaire dimensie aan de opleidingen die in de 
nationale stelsels aan de jongeren worden versterkt. 
Het FORCE-programma bevordert de mobiliteit van de opleiders en meer in het 
algemeen van de personen die verantwoordelijk zijn voor het personeels- en 
opleidingsbeleid van de bedrijven, alsook van de sociale partners die 
verantwoordelijkheden dragen op het gebied van de voortgezetteberoepsopleiding: 
400 personeelsdirecteurs, 430 opleiders, 130 personeelsvertegenwoordigers en 40 
leden van vakbondsorganisaties zijn in 1991 en 1992 bij de mobiliteitsactiviteiten 
betrokken in het kader van uitwisselingsprogramma's die ten doel hadden de snelle 
overdracht van innovaties, het creëren van stabiele partnerschappen en het opzetten 
van voortgezette opleidingsacties te bewerkstellligen. 
De 28.000 plaatsingen van studenten die in het kader van COMETT hebben 
plaatsgevonden vormen slechts een klein gedeelte van de vraag (circa 5 keer zo 
groot). Deze stages vallen zeer in de smaak aangezien zij de jongeren op 
doeltreffende wijze kennis met het beroepsleven laten maken en hun kansen om 
werk te vinden aanzienlijk verhogen. Men heeft ook aangetoond dat deze stages 
bijdragen tot de versterking van de samenwerking tussen universiteiten en 
bedrijven. De 1.000 uitwisselingen van personeel tussen Europese universiteiten 
en bedrijven hebben ook bijgedragen tot de verbetering van de overdracht van 
technologie tussen de academische wereld en het bedrijfsleven, met name via de 
"tacit knowledge", dat wil zeggen de door ervaring verworven kennis. 
Om een overzicht te krijgen van de verschillende systemen voor initiële en 
voortgezette opleiding en om inzicht te krijgen in de werking daarvan, is de 
verzameling van vergelijkbare gegevens een absolute noodzaak, wil men de 
uitwisseling van informatie en ervaringen tussen de Lid-Staten verbeteren. 
FORCE heeft vergelijkende tabellen opgesteld van de beschikbare gegevens met 
betrekking tot de in de bedrijven uitgevoerde voortgezette opleidingsprojecten. 
Een statistisch onderzoek in samenwerking met EUROSTAT nadert zijn 
realisatiefase. Deze zal het voor de eerste keer mogelijk maken om op Europees 
niveau vergelijkbare gegevens over de acties en de kosten van de opleiding in de 
Europese bedrijven te verzamelen en een objectieve evaluatie te maken van de 
opleidingsinspanningen die door de bedrijven ten behoeve van hun werknemers 
worden gedaan en van de kwaliteit van deze opleidingen. 
Drie sectorale enquêtes (detailhandel, voedingsmiddelenindustrie, autoreparatie) 
hebben het mogelijk gemaakt de belangrijkste opleidingspraktijken van deze 
sectoren op Europees vlak in kaart te brengen. Een vierde enquête (wegvervoer) 
zal binnenkort worden gehouden. Al deze enquêtes vormen de aanzet voor de 
oprichting van Europese sectorale netwerken (onderzoekinstellingen, bedrijven, 
sociale partners) waarbij de actoren van de twaalf Lid-Staten worden betrokken. 
De analyse van het contractuele beleid heeft het mogelijk gemaakt de balans op te 
maken van de gezamenlijke acties, akkoorden en collectieve onderhandelingen van 
de sociale partners op het gebied van de continue beroepsopleiding. Deze analyse 
maakt het ook mogelijk de sociale partners als sociale actoren beter bij het beleid 
op het gebied van de beroepsopleiding van de werknemers in de Gemeenschap te 
betrekken. 
Samenhang met de nationale acties 
15. De kwestie van de beoordeling van de samenhang van de op communautair gebied 
uitgevoerde acties met en de gevolgen van deze acties voor de nationale acties stond 
in deze eerste fase van de programma's centraal. Afgezien van de algemene kwesties 
in verband met de subsidiariteit, zal deze samenhang kunnen worden verbeterd onder 
gebruikmaking van de bestaande procedures en instanties. Deze ontwikkeling zal 
progressief kunnen plaatsvinden: 
- de comités van de programma's en het Raadgevend Comité samen met de sociale 
partners hebben de rol gespeeld van instanties waar wordt gediscussieerd en 
nagedacht over de gevolgen van de communautaire acties en de bijdrage die zij 
leveren aan het voeren of het oriënteren van het nationaal beleid. Er zij op gewezen 
dat sommige Lid-Staten bij bepaalde programma's hebben getracht om op eigen 
initiatief dit soort bezinning in hun nationale instanties te laten plaatsvinden en dat 
de tijdens het debat over het memorandum inzake de beroepsopleiding 
georganiseerde conferenties de belangstelling van de verschillende actoren voor 
deze aspecten hebben versterkt. 
- de opstelling van nationale verslagen over de tenuitvoerlegging van de 
programma's en de ontwikkeling van de opleidingsvoorzieningen is het tweede 
instrument dat hierbij wordt gehanteerd. Deze procedures vertonen reële 
methodologische en logistieke moeilijkheden maar zij zijn van fundamenteel 
belang voor de uitwerking van referentie-instrumenten die een beoordeling 
mogelijk maken van de fundamentele ontwikkelingen en tendensen die zich in de 
nationale stelsels aftekenen, en die het mogelijk maken na te gaan of de 
communautaire acties toereikend zijn om deze ontwikkelingen en tendensen te 
ondersteunen. 
de "bilaterale bijeenkomsten" die naar aanleiding van de programmering en de 
selectie van de projecten tussen de diensten van de Commissie en de nationale 
vertegenwoordigers (ministeries, nationale diensten voor technische bijstand, 
sociale partners) worden georganiseerd, bieden eveneens een uitstekende 
gelegenheid om inzicht te verkrijgen in de zich aftekenende tendensen en om na 
te gaan in hoeverre er overeenstemming tussen de transnationale projecten en de 
nationale prioriteiten bestaat. 
II - EEN NIEUWE CONTEXT 
De bevoegdheden volgens het Verdrag 
16. In het kader van de verdeling van bevoegdheden tussen de Gemeenschap en de Lid-
Staten houden de bepalingen van artikel 127 van het Verdrag een aantal veranderingen 
in ten opzichte van de rechtstoestand zoals vastgelegd in artikel 128 van het Verdrag 
van Rome: 
- De tekst bepaalt dat de Gemeenschap belast is met het ten uitvoer leggen van een 
beleid inzake beroepsopleiding waardoor de activiteiten van de Lid-Staten worden 
versterkt en aangevuld; voorheen bestond de rol van de Gemeenschap in het 
vastleggen van de algemene beginselen van een gemeenschappelijk beleid inzake 
beroepsopleiding. 
- De besluitvormingsprocedure is gewijzigd: voortaan zal de Raad zijn beslissingen 
op dit gebied met gekwalificeerde meerderheid en niet meer met gewone 
meerderheid nemen, na afwikkeling van een procedure van samenwerking met het 
Europees Parlement. 
- De tekst bepaalt expliciet dat het optreden van de Gemeenschap niet gericht mag 
zijn op de harmonisatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de 
Lid-Staten, en bevestigt dat deze verantwoordelijk zijn voor de inhoud van de 
programma's en de organisatie van de opleidingsstelsels. De verscheidenheid van 
de stelsels en de verantwoordelijkheid van de Lid-Staten voor de organisatie en de 
inhoud van de opleidingen worden dus erkend als fundamentele elementen van het 
beleid van de Gemeenschap, dat zou moeten leiden tot meer samenwerking en 
convergentie van de door de verschillende betrokken partijen genomen 
initiatieven. 
17. De bepalingen van het Verdrag zijn gebaseerd op de erkenning van het feit dat de 
hoofdrol bij het financieren en uitvoeren van beroepsopleidingsacties toekomt aan de 
overheden van de Lid-Staten en aan de sociale partners. De Gemeenschap heeft hierbij 
een stimulerende en innoverende rol. Het optreden van de Gemeenschap dient gericht 
te zijn op het bevorderen van convergentie op vrijwillige basis en het optimaliseren 
van kwaliteitseffecten en van het vermogen tot vernieuwing van de opleidingsstelsels. 
Op basis van een gemeenschappelijk kader van doelstellingen kan de Gemeenschap 
steun verlenen bij de ontwikkeling van transnationale acties ter bevordering van de 
coherente ontwikkeling van het opleidingsbeleid in de Gemeenschap. 
Het veHband met andere beleidsterreinen 
18. Uit de analyse van de belangrijkste problemen van de jaren 90 in het memorandum 
van de Commissie blijkt wel dat de factoren die een rol spelen complex en onderling 
samenhangend zijn. Bij de tenuitvoerlegging van het beleid inzake beroepsopleiding 
moet dus gelet worden op een wisselwerking met andere actieterreinen van de 
Gemeenschap. 
10 
19. De beroepsopleiding moet gezien worden in relatie tot het arbeidsmarktbeleid 
(art. 123), en met name met de aanpassing aan de veranderingen in het bedrijfsleven 
(een gemeenschappelijke doelstellng van de artikelen 123 en 127), mét de 
samenwerking op onderwijsgebied (art. 126), met de acties ter bevordering van de 
concurrentiepositie van de industrie (art. 130), met het beleid inzake onderzoek en 
ontwikkeling (art. 130h) en met de vrijheid van verkeer (art. 57). De beroepsopleiding 
moet een bijdrage leveren aan het creëren van synergie en samenhang tussen de 
maatregelen in het kader Van het beleid op deze terreinen, in die zin dat de 
beroepsopleiding om doelmatig te zijn mede op de doelstellingen van deze 
verschillende terreinen gericht dient te zijn. ' 
20. Er moeten in het bijzonder operationele synergieën worden nagestreefd met enerzijds 
de structuurfondsen, inclusief de communautaire initiatiefprogramma's, en anderzijds 
met het sociaal-economisch gedeelte van het 4e kaderprogramma voor onderzoek en 
ontwikkeling. 
Complementariteit onderwijs-opleiding 
21. De nieuwe elementen betreffende het beleid inzake beroepsopleidingen en het 
invoeren van een specifiek artikel betreffende onderwijs (art. 126) geven aan dat er 
voor het eerst een geïntegreerd concept voor het onderwijs- en opleidingsbeleid op 
communautair niveau gehanteerd wordt, ook al zijn de competentieniveaus en de 
procedures verschillend. De koppeling van deze twee terreinen is even belangrijk als 
het vaststellen van de specifieke maatregelen voor elk van beide terreinen en moet het 
mogelijk maken het nieuwe beleidsconcept van "levenslang leren" te ontwikkelen, als 
een nieuw perspectief voor de Gemeenschap, in samenhang met de ontwikkeling van 
het Europese burgerschap. 
22. Deze complementariteit van deze twee terreinen dient versterkt te worden en moet 
concreet tot uiting komen in de voorgestelde maatregelen en acties. Op operationeel 
niveau dienen de door de Gemeenschap ondersteunde acties een "kruisbestuiving" van 
de instellingen voor onderwijs en voor beroepsopleiding in de dagelijkse praktijk van 
die instellingen te bevorderen. In dit verband kunnen gecoördineerde activiteiten 
worden uitgevoerd met betrekking tot thema's die van gemeenschappelijk belang voor 
beide terreinen zijn, zoals taaloplei dingen, open en afstandsonderwijs, 
beroepskeuzevoorlichting, levenslang leren en waarneming van de ontwikkeling van 
beroepen en kwalificaties. 
23. De universiteiten spelen een rol bij de ontwikkeling van de voortgezette opleiding en 
een hoofdrol bij de overdracht van technologische innovaties, het bevorderen van de 
kwaliteit van de beroepsopleidingen en de samenwerking met het bedrijfsleven. Er 
moet worden gestreefd naar complementariteit op andere niveaus van de 
onderwijsstelsels, of het nu gaat om de sociale en beroepsintegratie van jongeren of 
om de voortgezette opleiding van volwassenen. 
24. Wat de beroepskeuzevoorlichting betreft, dient het programma het invoeren van een 
Europese dimensie te bevorderen. Omdat het alle aspecten van de beroepsopleiding 
bestrijkt, zal het een belangrijke uitbreiding van de tot nu toe op dit terrein gevoerde 
communautaire acties mogelijk maken. Momenteel vinden deze acties in hoofdzaak 
plaats in het kader van het PETRA-programma, waarvoor alleen jongeren onder de 27 
jaar in aanmerking komen. Door het nieuwe programma zal deze actie uitgebreid 
kunnen worden tot alle doelgroepen: jongeren en volwassenen, werknemers en 
werkzoekenden. Het zal dan mogelijk zijn acties op het gebied van de 
beroepskeuzevoorlichting te ontwikkelen om individuele werknemers gedurende hun 
hele beroepsleven te begeleiden, niet alleen in de beginfase, en ze te helpen bij het 
vinden van een opleiding die goed aansluit bij de behoeften van de arbeidsmarkt en 
bij hun eigen persoonlijke ontwikkeling, en die ook past in het streven een Europese 
markt op het gebied van de beroepsopleiding te creëren. 
11 
25. Bij de tenuitvoerlegging van het programma zal de Gemeenschap ook steun verlenen 
aan de bevordering van het open en afstandsonderwijs overeenkomstig de 
perspectieven die zijn aangegeven in het memorandum van de Commissie van 
december 1991 over deze kwestie, de conclusies van de Ministers van Onderwijs, in 
het kader van de Raad van juni en december 1992 bijeen, en de door het Europees 
Parlement in juli 1993 goedgekeurde resolutie. Deze bevordering zal worden gericht 
op de specifieke voordelen die het afstandsonderwijs voor de verwezenlijking van de 
in het Verdrag vastgestelde doelstellingen biedt, waarbij onder meer gebruik kan 
worden gemaakt van de flexibiliteit die het aan het opleidingsproces verleent, de 
mogelijkheden die het biedt om talrijke gebruikers te bereiken, met name die welke 
worden geconfronteerd met problemen bij de toegang tot een beroepsopleiding, de 
verrijkingsmogelijkheden die het bezit doordat het de traditionele opleidingsstelsels 
uitbreidt en in combinatie daarmee kan worden toegepast, de kwaliteitsgarantie die het 
kan bieden, en de rol die het kan spelen bij de oprichting van opleidingsnetwerken die 
de burgers in staat stellen profijt te trekken van de mogelijkheden die het voor een aan 
hun behoeften aangepaste opleiding biedt. Daarom ligt het voor de hand dat al deze 
acties elementen moeten kunnen bevatten ter aanmoediging en bevordering van het 
open en afstandsonderwijs, als methode die bijzonder geschikt is om de 
multiplicatordoelstellingen van het programma te verwezenlijken. 
26. Het probleem van het anticiperen op de behoeften van de arbeidsmarkt verdient ook 
bijzondere aandacht en vereist een transversale aanpak binnen het programma, alsook 
een wisselwerking met het programma Onderwijs. Het volgen van de ontwikkeling 
van kwalificaties en beroepen is een duidelijke noodzaak geworden, en door de interne 
markt is het niet meer voldoende om dit per land te doen; actie op communautair 
niveau is noodzakelijk. Daarom zal de tenuitvoerlegging van het programma 
ondersteund worden door de uitvoering, in samenwerking met het CEDEFOP, van 
onderzoek naar de ontwikkeling van de beroepen en de beroepskwalificaties in de 
Gemeenschap om een hoger kennisniveau en een betere verspreiding van informatie 
over de ontwikkeling van beroepen mogelijk te maken. Een van de taken zal daarbij 
zijn: het opstellen van prognoses van de behoeften, het ontwikkelen van een systeem 
voor technologische controle dat veranderingen van de inhoud van beroepen en de 
gevolgen daarvan voor de opleidingen signaleert, en het vergemakkelijken van de 
overdracht van methoden en know-how tussen de Lid-Staten en alle bij toekomstige 
ontwikkelingen op de arbeidsmarkt betrokken partijen. 
Subsidiariteit 
27. Het subsidiariteitsvraagstuk, dat in het memorandum aan de orde komt, is in de 
bepalingen van artikel 127 van het Verdrag geregeld. Dit artikel sluit harmonisatie van 
de nationale stelsels uit, erkent de volledige verantwoordelijkheid van de Lid-Staten 
voor de organisatie en de inhoud van de opleidingen, en legt de Gemeenschap de taak 
op een beleid inzake beroepsopleidingen uit te voeren dat de acties van de Lid-Staten 
ondersteunt en aanvult. Door toepassing van deze bepalingen zal een betere koppeling 
tussen enerzijds de actie van de Gemeenschap, hoofdzakelijk van vernieuwend en 
katalytisch karakter, en anderzijds de ontwikkeling van de nationale stelsels mogelijk 
worden, met name door meer samenhang van de communautaire acties met de 
fundamentele elementen en de bepalende factoren van de ontwikkeling van de stelsels 
van de Lid-Staten. 
28. De acties van de Gemeenschap moeten voorts worden gericht op de ontwikkeling van 
de transnationale samenwerking op alle relevante niveaus om aan de door de Lid-
Staten en de door de actoren van de opleidingsmarkt ontwikkelde acties een duidelijke 
toegevoegde waarde te geven. De toegevoegde waarde van de communautaire actie 
moet worden geconsolideerd en versterkt bij de geleidelijke totstandbrenging van een 
open Europese ruimte voor beroepsopleidingen en -kwalificaties, die gekoppeld is aan 
de verwezenlijking en werking van de interne markt. 
12 
De voorgestelde maatregelen zijn bedoeld om de door en in de Lid-Staten gevoerde 
acties te ondersteunen en aan te vullen en om de Lid-Staten in staat te stellen gebruik 
te maken van de steun en de resultaten van de transnationale activiteiten om de 
kwaliteit en de doeltreffendheid van hun stelsels en voorzieningen te verbeteren. 
29. De toekomstige acties moeten aantoonbaar leiden tot een "positieve" koppeling tussen 
de aanvullende acties van de Gemeenschap en het nationale beleid inzake opleidingen. 
Verder moet op het gebied van de opleidingen op geëigende niveaus gelet worden op 
het koppelen van de maatregelen van de overheid en de bijdrage van de sociale 
partners. 
30. Door deze benadering kan het effect van de acties en de beleidsmaatregelen 
gemaximaliseerd worden, ook op communautair niveau. In de discussie over de 
aanbeveling van de Raad betreffende de toegang tot de voortgezette 
beroepsopleiding(9) is gebleken dat door rekening te houden met de mogelijke 
bijdragen van de sociale partners en meer in het algemeen van alle sociale actoren 
(ondernemingen, opleidingsinstellingen) aan de beroepsopleiding, zowel op 
communautair als nationaal niveau, de actie van de Gemeenschap breder, realistischer 
en doelmatiger kan worden, door te streven naar complementariteit en synergie tussen 
de acties van de overheid en de overeenkomsten tussen de sociale partners. 
Het institutionele proces 
31. De besluitvormingsprocedure met betrekking tot de aan te wenden instrumenten zal 
overeenkomstig de bepalingen van artikel 189C van het Verdrag verlopen. Dit 
betekent dat het Europees Parlement een meer actieve rol zal spelen bij het 
goedkeuren van teksten, in het kader van de samenwerkingsprocedure van de Raad en 
het Europees Parlement voor op artikel 127 gebaseerde voorstellen. 
32. Het Economisch en Sociaal Comité dient geraadpleegd te worden over voorstellen 
betreffende de beroepsopleiding, en in de meeste gevallen zal het dienstig zijn 
daarnaast ook het advies in te winnen van het nieuwe Comité van de Regio's, gelet op 
de belangrijke rol van regionale overheden op Het gebied van de beroepsopleiding. 
33. Het Raadgevend Comité voor de beroepsopleiding, dat tripartiet samengesteld is en 
een statutaire rol heeft, zou een tweeledige functie kunnen vervullen: controle van de 
coherentie van het algemene beleid van de Gemeenschap inzake de beroepsopleiding, 
gelet op het feit dat een groot aantal acties hieronder valt, en controle op de naleving 
van het subsidiariteitsbeginsel, met name om de koppeling tussen het communautaire 
beleid en de nationale acties te verbeteren. Daarom zal de Commissie het Raadgevend 
Comité voor de beroepsopleiding regelmatig inlichten over de ontwikkeling van het 
programma, met name wat betreft: 
a) de algemene beleidslijnen op het gebied van de beroepsopleiding; 
b) de algemene follow-up van het gemeenschappelijk kader van doelstellingen; 
c) het algemeen verslag over de beroepsopleiding; 
d) de algemene evaluatie van het programma. 
W Aanbeveling van de Raad betreffende de toegang tot de voortgezette beroepsopleiding. 
93/404/EEG van 30 juni 1993 
13 
34. Door de oprichting van een Comité voor de Sociale Dialoog zal het mogelijk zijn het 
zeer nuttige werk dat de sociale partners sinds 1989 in het kader van de groep 
onderwijs-opleiding verricht hebben voort te zetten en uit te breiden, en de coherentie 
van de acties van de Gemeenschap en de tussen de sociale partners op Europees 
niveau gesloten overeenkomsten aanzienlijk te verbeteren, in het licht van hun 
overeenkomst van 31 oktober 1991. 
ID - PRESENTATIE VAN HET VOORSTEL 
35. Dit programma, dat gebaseerd is op de ervaringen die door de verwezenlijking van de 
communautaire programma's COMETT, EUROTECNET, FORCE en PETRA zijn 
opgedaan en daarnaast en andere acties en proefprojecten op het vlak van de 
beroepsopleiding, heeft als voornaamste doel de uitvoering van een beleid op het vlak 
van de beroepsopleiding, dat de acties van de Lid-Staten versterkt en aanvult, te 
waarborgen. Het programma is er meer in het bijzonder op gericht de samenwerking 
tussen de Lid-Staten te bevorderen teneinde geleidelijk een open ruimte voor opleiding 
en beroepskwalificaties tot stand te brengen. Daarom zijn de specifieke doelstellingen 
van het programma: 
- bijdragen aan een grotere doeltreffendheid en betere kwaliteit van de stelsels 
- bevorderen van de kwaliteit van methodes en produkten 
- ondersteunen van de innovaties op het gebied van de beroepsopleiding 
- bevorderen en verspreiden van de technologische innovaties door opleiding 
- ontwikkelen van de Europese dimensie in de opleidingen van alle niveaus 
- bevorderen van de intellectuele mobiliteit van de kennis, met name door het 
afstandsonderwij s. 
36. Het voorstel voor een besluit van de Raad bestaat, overeenkomstig het 
subsidiariteitsbeginsel, uit twee elkaar aanvullende delen: 
- een gemeenschappelijk kader van doelstellingen ter bevordering van de coherente 
ontwikkeling van de beroepsopleiding in de Gemeenschap. 
- een pakket van communautaire maatregelen ter ondersteuning en aanvulling van 
de door en in de Lid-Staten ondernomen acties. 
37. Dit gemeenschappelijk kader van doelstellingen is bedoeld om een grotere 
samenwerking tussen de Lid-Staten te bevorderen om de geleidelijke 
tenuitvoerlegging van een beroepsopleidingsbeleid in de Gemeenschap te 
ondersteunen en om zorg te dragen voor de coherente ontwikkeling van de 
beroepsopleiding in de Europese Gemeenschap. Het is de bedoeling dat de Lid-Staten 
op grond van dit gemeenschappelijk kader van doelstellingen op hun initiatief een 
eigen beroepsopleidingsbeleid uitwerken. De richtsnoeren van de actieprogramma's 
COMETT, EUROTECNET, FORCE en PETRA worden opgenomen in het 
gemeenschappelijk kader van doelstellingen, als vastgesteld in het voorstel. 
38. Wat de communautaire maatregelen betreft, is het voorstel van de Commissie gericht 
op een vereenvoudiging van de op dit moment bestaande verscheidenheid van acties, 
op meer doorzichtigheid en doelgerichtheid van de actie van de Gemeenschap en op 
het verbeteren van het effect daarvan. 
Het programma betreft alle actoren van de beroepsopleiding: overheidsinstanties, 
particuliere opleidingsinstellingen, bedrijven en sociale partners. Het is bedoeld om 
deze actoren bij de vaststelling van de oriëntaties op het domein van de omschrijving 
van de behoeften en de uitwerking van de acties in staat te stellen hun methoden en 
praktijken op grond van de resultaten van de transnationale samenwerking te 
verbeteren. 
14 
Het programma is verdeeld in drie delen, elk met zijn eigen specifieke doelstellingen. 
Deze verdeling moet het mogelijk maken de algemene doelstellingen van het 
programma te verwezenlijken en bij te dragen aan de geleidelijke totstandbrenging van 
een open opleidings- en kwalificatieruimte in de Gemeenschap: 
Deel 1 : Maatregelen ter ondersteuning van de kwaliteit van de stelsels, de voorzieningen 
en het beleid van de Lid-Staten; 
Deel 2: Maatregelen ter ondersteuning van de innovatiecapaciteit in de acties op de 
opleidingsmarkt; 
Deel 3 : Netwerk en begeleidingsmaatregelen - bevordering van de Europese dimensie. 
39. Het eerste deel is bedoeld om communautaire steun te verlenen aan projecten die 
direct van invloed zijn op de nationale stelsels en voorzieningen op het gebied van de 
beroepsopleiding. Een betere kwaliteit van de acties die van deze stelsels uitgaan 
veronderstelt een toename van de doeltreffendheid van de investeringen en de 
overheidsuitgaven. Uit de ervaring die is opgedaan bij voorgaande programma's, met 
name PETRA voor de initiële beroepsopleidingsstelsels, is gebleken dat de 
transnationale samenwerking het mogelijk heeft gemaakt de nationale voorzieningen 
naar een grotere doeltreffendheid te laten evolueren. In een context waarin de 
nationale overheidsbegrotingen sterk onder druk staan, spelen de schaalvergroting en 
de overdracht van innovaties die de communautaire actie mogelijk maakt een steeds 
grotere rol. 
In verband met thema's, zoals die van de beroepskwalificaties of de 
beroepskeuzevoorlichting, die als centrale thema's van dit eerste deel moeten worden 
beschouwd, maakt de door het programma ontwikkelde transnationale samenwerking 
de invoering van een reële Europese dimensie mogelijk die uit het oogpunt van 
vrijheid van verkeer en mobiliteit van de individuen voor de opleiding en de 
werkgelegenheid onontbeerlijk is. 
40. Het tweede deel heeft tot doel de op de markt opererende opleidingsactoren aan te 
moedigen tot het doen van voorstellen voor opleidingsacties of -produkten. Dit deel 
heeft betrekking op alle categorieën van actoren: opleidingsinstellingen, bedrijven, 
sociale partners, universiteiten. 
De projecten zijn enerzijds bedoeld om de innovatie in de beroepsopleidingsacties te 
ondersteunen en te ontwikkelen om de doeltreffendheid daarvan te vergroten en 
anderzijds om opleidingsacties te ontwikkelen ter bevordering en vergemakkelijking 
van de overdracht van technologische innovaties. 
41. Het derde deel is bedoeld om de Europese dimensie in de beroepsopleiding te 
ontwikkelen door het verlenen van communautaire steun voor de rationalisatie en de 
coördinatie van de nationale instanties en de operationele structuren die de basis 
vormen voor het opzetten van transnationale proefprojecten en stages in een andere 
Lid-Staat; dit zal de verbetering en uitbreiding van het Europees netwerk mogelijk 
maken met het oog op de bevordering van de transnationale samenwerking, de 
verhoging van de transparantie van het programma en de vergroting van de effecten 
van het programma door de versterking van de verspreiding van de produkten en 
resultaten van de proefprojecten onder andere actoren, met name door de activiteiten 
van het Europees netwerk. 
Het derde deel omvat ook de aspecten van de taalaudit en de transnationale 
taaiprojecten ten behoeve van de bedrijven en de sociaal-economische milieus, welke 
overeenkomen met de voormalige Actie III van het LINGUA-programma. 
15 
42. Bijzondere aandacht zal worden besteed aan een evenwichtige verdeling van de 
middelen en het onderling doorgeven van de resultaten tussen de twee onderdelen van 
het programma. Het zou bijzonder contraproduktief zijn een waterdicht schot tussen 
de onderdelen I en II aan te brengen en toe te laten dat er een aanzienlijk verschil 
ontstaat tussen de aantallen ondersteunde projecten, en dus ook wat de interesse van 
promotoren betreft. Hoe de nationale stelsels ook georganiseerd zijn, men mag er van 
uitgaan dat dynamiek en vernieuwing gebaseerd moeten zijn op de complementariteit 
van twee pijlers: de openbare voorzieningen en de markt. De actie van de 
Gemeenschap dient dus gericht te zijn op het bevorderen van deze gecombineerde 
dynamiek en het wegnemen van de barrières die hier en daar ontstaan zijn en die het 
bereik van de transnationale samenwerking beperken. 
43. De in het kader van het beroepsopleidingsprogramma ondersteunde acties betreffen 
in hoofdzaak de voorbereiding van de opleidingsacties, het ontwerp van produkten en 
innoverende methoden, de verspreiding en multiplicatie van de resultaten. Het 
programma beoogt slechts marginaal de ondersteuning van de uitvoering van de 
opleidingsacties als zodanig. Daarom betreffen de voor communautaire steun in 
aanmerking komende uitgaven in hoofdzaak de uitgaven die verband houden met het 
opzetten en voorbereiden van de acties en niet de kosten van de opleidingsprestaties 
zelf (beloning van de opleiders of de begunstigden, opleidingskosten). Dit element 
vergroot het belang van de complementariteit tussen het actieprogramma en de 
financieringen die worden toegekend in het kader van de Structuurfondsen, inclusief 
de communautaire initiatiefprogramma's die in hoofdzaak betrekking hebben op de 
kosten die verbonden zijn met de eigenlijke uitvoering van de opleidingsacties (na de 
voorbereiding en de opzet daarvan). 
44. Wil de aanvullende en specifieke actie van de Gemeenschap op het gebied van de 
beroepsopleiding doelmatig zijn, dan zal gezorgd moeten worden voor meer 
doorzichtigheid, een gemakkelijker toegang, een ruimere verspreiding van de 
resultaten en een directe koppeling tussen de verschillende voorzieningen, organen en 
aanbieders van beroepsopleidingen in de Lid-Staten enerzijds en de acties van de 
Gemeenschap anderzijds. Onder verwijzing naar hun nationaal kader is het aan de Lid-
Staten om, met inachtneming van hun bevoegdheden, voor deze koppeling te zorgen, 
waarbij zij geëigende rationaliserings- en coördinatiemaatregelen moeten nemen, 
rekening houdend met de ervaring die is opgedaan door de nationale coördinatie­
instanties en de operationele structuren die reeds in het kader van de communautaire 
programma's inzake beroepsopleiding zijn opgezet; daarbij moeten zij ook praktische 
bepalingen voor de coördinatie en rationalisatie vaststellen. Op operationeel niveau 
en in het veld moet ook een actieve complementariteit tot stand worden gebracht 
tussen de netwerkstructuren en de actoren die onder het programma ressorteren en die 
welke voor de Structuurfondsen verantwoordelijk zijn. 
45. Het Europees netwerk van de beroepsopleiding, samengesteld uit de nationale 
instanties, de operationele structuren ter ondersteuning van de projecten en de actoren 
zelf, is een element dat, in sterke mate bijdraagt aan de toegevoegde waarde van de 
communautaire actie. Door meer te bieden dan steun aan innoverende maar los van 
elkaar staande projecten moet de netwerkdynamiek tussen acties en tussen 
actiepartnerschappen een bijzonder criterium voor de communautaire steun vormen, 
onder inachtneming van de verantwoordelijkheden van de Lid-Staten in verband met 
de organisatie en de coördinatie van de instanties en de operationele structuren. Het 
effect van het transnationaal karakter van de acties wordt versterkt door het feit dat de 
innoverende acties en partnerschappen worden geïntegreerd in een Europees netwerk 
dat grote mogelijkheden biedt in verband met multiplicatie, zichtbaarheid en effect. 
16 
46. Overeenkomstig de regels van de comitologie zal de Commissie worden bijgestaan 
door een program m acomi té, samengesteld uit twee door de Lid-Staten aangewezen 
vertegenwoordigers en tweemaal zes vertegenwoordigers van de sociale partners in 
de hoedanigheid van waarnemer. Dit comité, van het raadgevend type, zal de 
Commissie bijstaan op het gebied van: 
(i) de prioriteiten van de communautaire maatregelen en het jaarlijks 
werkprogramma dat daaruit voortvloeit, 
(ii) de door de Gemeenschap verleende financiële steun voor de verschillende 
maatregelen (bedrag, duur en begunstigden), 
(iii) de verdeling tussen de verschillende delen van het programma, 
(iv) de selectievoorwaarden, de evaluatiemethoden en de regeling van de 
verspreiding en overdracht van de resultaten. 
47. De Commissie zal, in het kader van een partnerschap met de Lid-Staten, de 
operationele complementariteit ondersteunen tussen de acties van het programma en 
de Structuurfondsen, inclusief de communautaire initiatiefprogramma's op terreinen 
zoals: verspreiding van relevante vergelijkende gegevens, het doorgeven van 
methoden, instrumenten, produkten en ervaringen, transnationale opleidingsacties, 
enz. De Commissie zal eveneens steun verlenen aan de totstandbrenging van een 
operationelesynergiemethetvierdekaderprogrammavooronderzoek en ontwikkeling 
ter aanmoediging van de overdracht van technologische innovaties en ter stimulering 
van het vermogen van opleidings- en kwalificatiestelsels om snel gebruik te maken 
van nieuwe onderzoekresultaten. Een en ander is met name bedoeld om: 
- het vergelijkend onderzoek met betrekking tot de beroepsopleidingsstelsels en -
voorzieningen te bevorderen; 
- de overdracht van technologische innovaties door een hoogwaardige 
beroepsopleiding aan te moedigen; 
- het vermogen van opleidings- en kwalificatiestelsels om snel gebruik te maken van 
onderzoekresultaten te stimuleren; 
- de innovaties in de methodologieën voor het open en afstandsonderwijs te 
ontwikkelen. 
48. Ter ondersteuning van de werkzaamheden van de sociale partners op communautair 
niveau in het kader van de sociale dialoog zal de Commissie, in het kader van een 
partnerschap met de sociale partners, zorgen voor de nodige operationele banden met 
het programma om hen in staat te stellen in hun dialoog beter gebruik te maken van 
de resultaten van de verschillende maatregelen. 
49. Er zal een breed opgezette voorlichtingsactie betreffende de acties en de resultaten van 
het programma gevoerd worden en de Commissie en de Lid-Staten zullen in het kader 
van een partnerschap voor een continue evaluatie zorgen om de transparantie en het 
effect van het programma te vergroten. Daarom zullen de Lid-Staten halverwege en 
aan het einde van het programma een verslag indienen over de in het kader van het 
programma ondernomen activiteiten. De sociale partners zullen overeenkomstig de 
nationale praktijken ten volle bij de follow-up, de opstelling van het verslag en de 
evaluatie van het programma worden betrokken. Op basis van dit verslag zal de 
Commissie het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité 
op 31 december 1997 een tussentijds en op 30 juni 2000 een eindverslag voorleggen. 
17 
50. Overeenkomstig de bepalingen van de Overeenkomst betreffende de Europese 
Economische Ruimte (en de daarbij gevoegde protocollen, met name protocol 31 ), 
gesloten tussen de Europese Gemeenschappen en de Lid-Staten daarvan en de EVA-
landen, staan de initiatieven en de activiteiten alsmede de samenwerking en de 
communautaire programma's op het gebied van de beroepsopleiding open voor 
deelneming van de landen van de EVA, die vanaf 1 januari 1995 tot de EER behoren. 
51. De Commissie versterkt haar samenwerking met de OESO, de Raad van Europa, de 
IAO en de UNESCO, met name in het kader van de ontwikkeling van de uitwisseling 
van informatie en ervaringen over kwesties die van belang zijn voor de 
opleidingsstelsels en -voorzieningen van de Lid-Staten. 
52. Om haar te steunen bij de tenuitvoerlegging van het programma zal de Commissie een 
beroep doen op de medewerking van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van 
de beroepsopleiding onder de in haar verordening vastgestelde voorwaarden00) en van 
de Europese Stichting voor Opleiding0 ° met het oog op de geleidelijke ontwikkeling 
van een geëigende samenwerking met de landen van Midden- en Oost-Europa. 
Conclusie 
53. De actie van de Gemeenschap op het gebied van de beroepsopleiding door de 
tenuitvoerlegging van actieprogramma's die eind 1994 aflopen, heeft reeds concrete 
resultaten opgeleverd in termen van partnerschappen, proefprojecten, uitwisselingen 
van ervaringen en oprichting van netwerken. Deze veelbelovende resultaten hebben 
het belang en de rol van meer algemene en meer systematische samenwerkingsacties 
aangetoond. De door de Commissie in dit ontwerp voorgestelde 
rationaliseringsaanpak, zowel op het niveau van de doelstellingen als op dat van de 
acties, zal in sterke mate bijdragen aan de vergroting van het effect en de 
herkenbaarheid van de communautaire actie op dit gebied en aan de versterking van 
de complementariteit daarvan met andere acties van de Gemeenschap. Deze aanpak 
is van zeer groot belang, aangezien de rol van de beroepsopleiding moet worden 
uitgebreid om aan de Europese concurrentiekracht een nieuwe dynamiek te geven en 
de werkloosheidskromme om te buigen. De steun ter bevordering van de kwaliteit van 
de stelsels en het innovatievermogen, die door de actie van de Gemeenschap zal 
worden verleend, moet een beslissende stimuleringsfactor zijn in een context waarin 
de begrotingen in de Lid-Staten onder sterke druk staan. 
(10) 
(11) Verordening (EEG) nr. 337/75 van de Raad van 10 februari 1975 houdende oprichting 
van een Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding (PB nr. L 39 
van 13/02/1975, blz. 1) 
Verordening (EEG) nr. 1360/90 van de Raad van 7 mei 1990 tot oprichting van een 
Europese Stichting voor Opleiding (PB nr. L 131 van 23 mei 1990) 
18 
BANDEN TUSSEN DE HUIDIGE ACTIES VAN PETRA, FORCE, IRIS, EUROTECNET EN 
COMETT EN DE DRIE DELEN VAN HET NIEUWE BEROEPSOPLEIDINGSPROGRAMMA 
Miih.iplicatorprojcc1.cn PETRA FORCE IRIS EUROTECNET COMETT 
DEELI 
Conceptprojecten Gezamenlijke 
modules Projecten Projecten 
* Stages voor jongeren die een 
initiële beroepsopleiding volgen Stages 
* Stages voor jonge werknemers Stages 
* Uitwisseling van beleidsmakers Studiebezoeken Studiebezoeken Studiebezoeken Studiebezoeken 
* Enquêtes, analysen, uitwisseling 
van vergelijkbare gegevens Onderdelen Statistische enquêtes 
Studies-Onderzoek voortgezette opleiding 
IBO-verslagen (CVTS) 
VBO-verslagen 
DEELH 
* Conceptprojecten "innovatie" 
* Conceptprojectcn "overdracht 
van innovaties" Proefprojecten Proefprojecten 
Proefprojecten 
* Multiplicatorprojectcn 
* Stages in bedrijven voor 
jongeren die een initiale 
beroepsopleiding volgen 
* Stages in bedrijven voor 
jonge academici 
* Uitwisseling van beleidmakers Proefprojecten Cursus voortgezette 
opleiding 
Stages 
Stages 
l Jitwisselingen 
* Enquêtes, analysen, uitwisseling 
wisseling van vergelijkbare 
gegevens Sectoraal onderzoek, Studies 
analyse, contractueel 
beleid Toegepaste 
onderzoeken 
DEEL m 
* Nationaal netwerk NCE NCI NADU NADU Info-centrum 
* Regionaal of sectoraal netwerk Regionale, 
sectorale 
SOUO's 
19 
Voorstel voor een 
BESLUIT VAN DE RAAD 
TOT VASTSTELLING VAN EEN ACnEPROGRAMMA 
VOORDE ONTVVÏKKELING VAN EEN BELEID VAN DE EUROPESE 
GEMEENSCHAP 
INZAKE BEROEPSOPLEIDING 
LEONARDO da Vinci 
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
127, 
Gezien het voorstel van de Commissie(,), 
m samenwerking met het Europees Parlement, 
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité*3*, 
1. Overwegende dat de Gemeenschap krachtens het Verdrag een beleid inzake 
beroepsopleiding ten uitvoer dient te leggen waardoor de activiteiten van de LidrStaten 
worden versterkt en aangevuld; 
2. Overwegende dat dit beleid moet worden uitgevoerd met volledige eerbiediging van de 
verantwoordelijkheid van de Lid-Staten voor de inhoud en de opzet van de 
beroepsopleiding; dat iedere vorm van harmonisatie van de wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen uitgesloten is; 
(i) PB 
(2) PB 
0) pB 
JD 
3. Overwegende dat de Raad bij Besluit 63/266/EEG de algemene beginselen voor de 
toepassing van een gemeenscnappelijk beleid met betrekking tot de beroepsopleiding 
heeft vastgesteld; dat de toepassing van deze algemene beginselen bij de Lid-ïSaten en 
de bevoegde instellingen van de Gemeenschap berust^; 
4. OverwegendedatdeRaadbij de Besluiten 86/365/EEG<5) en 89/27/EEG^ de beide fasen 
van het Comett-programma ter versterking van de samenwerking tussen universiteit en 
onderneming inzake opleiding op het gebied van de technologie heeft aangenomen; 
5. Overwegende dat de Raad bij Besluit 89/657/EEG^ het actieprogramma Eurotecnet ter 
bevordering van de innovatie op het gebied van de beroepsopleiaing in verband met de 
technologische verandering in de Europese Gemeenschap heeft aangenomen; 
6. Overwegende dat de Raad bij Besluit 90/267/EEG*8* het actieprogramma Force voor de 
ontwikkeling van de voortgezette beroepsopleiding in de Europese Gemeenschap heeft 
aangenomen; 
7. Overwegende dat de Raad bij Besluit 87/569/EEG^, gewijzigd bij Besluit 
91/387/EEG(l0), het actieprogramma Petra voor de beroepsopleiaing van jongeren en de 
voorbereiding van jongeren op het leven als volwassene en in een beroep heeft 
aangenomen; 
8. Overwegende dat volgens de evaluatieverslagen van de communautaire 
actieprogramma's Comett, Eurotecnet, Force en Petra, die opgenomen zijn in het verslag 
van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal 
Comité0 J), samenwerking op communautair niveau op het gebied van de 
beroepsopleiding de door en in de Lid-Staten gevoerde acties van een werkelijke 
meerwaarde voorziet; 
(4) PB nr. 63 van 20.4.1963, blz. 1338/63. 
(5) PB nr. L 222 van 8.8.1986, blz. 17. 
(6) PB nr. L 13 van 17.1.1989, blz. 28. 
(7) PB nr. L 393 van 30.12.1989, blz. 29. 
(8) PB nr. L 156 van 21.6.1990, blz. 1. 
(9) PB nr. L 346 van 10.12.1987, blz. 31. 
(10) PB nr. L 214 van 2.8.1991, blz. 69. 
(U) COM(93) 151 def. van 5.5.1993. 
21 
9. Overwegende dat de Commissie in Aanbeveling 87/567/EEG inzake de 
beroepsopleiding voor vrouwen(,2) de Lid-Staten ertoe aanspoort hun actie ter 
bevordering van gelijke kansen te intensifiëren; dat zij zich er met het Derde 
communautaire actieprogramma op middellange termijn inzake gelijke kansen voor 
vrouwen en mannen ri 991 -1995)°3* toe verbonden heeft de uitwisseling van ervaring en 
know-how via het IRlS-netwerk voort te zetten en dit netwerk verder te ontwikkelen ten 
einde de behoeften van vrouwen op opleidinggebied beter te kunnen bepalen, 
innoverende opleidingen te bevorderen en een Europese methodologie hiervoor te 
ontwikkelen; 
10. Overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 11 juni 1993(14) van mening was dat de 
kwaliteit van beroepsonderwijs en -opleiding in de Lid-Staten kon worden verbeterd ter 
permanente bevordering van de mogelijkheden voor het individu om zijn kennis en 
vaardigheden te ontwikkelen en aldus de economische en sociale cohesie alsmede het 
concurrentievermogen van de Europese economieën te verbeteren; 
11. Overwegende dat de Raad in zijn aanbeveling van 30 juni 1993 betreffende de toegang 
tot voortgezette beroepsopleiding05* heeft aanbevolen dat de Lid-Staten hun 
beroepsopleidingsbeleid zo inrichten dat alle werkenden in de Gemeenschap zonder 
enige vorm van discriminatie toegang moeten kunnen hebben tot voortgezette 
beroepsopleiding en dit gedurende hun hele beroepsleven; 
12. Overwegende dat de Commissie in haar werkdocument over de richtsnoeren voor 
communautaire actie op het gebied van onderwijs en opleiding06* heeft aangekondigd 
dat zij de actieprogramma s op het gebied van de beroepsopleiding wenst te 
rationaliseren en te vereenvoudigen tot een enkel programma, waarbij extra aandacht 
geschonken wordt aan de aspecten die qua toegevoegde waarde en Europese stimulans 
het meest veelbelovend zijn; 
13. Overwegende dat de toegevoegde waarde van de communautaire actie geconsolideerd 
en versterkt dient te worden in iunctie van de geleidelijke totstandkoming van een open 
ruimte voor beroepsopleiding en beroepskwalificaties, die samenhangt met de 
verwezenlijking en de werking van de interne markt; 
14. Overwegende dat in de samenvatting van de reacties van de Lid-Staten op het 
Memorandum over beroepsopleiding in de jaren 90(,7) de algemene tendensen tot uiting 
gekomen zijn waarmee de Lid-Staten bij deze open ruimte voor beroepsopleiding en 
beroepskwalificaties op gemeenschappelijke wijze geconfronteerd worden; 
(12) PB nr. L 342 van 4.12.1987, blz. 35. 
°3) COM (90)449 def. van 6.11.1990, bekrachtigd door de resolutie van de Raad van 
21.5.1991 (91/C 142/01), PB nr. C 142 van 31.5.1991, blz. 1. 
°4) PB nr. C 186 van 8.7.1993, blz. 3. 
(15) PB nr. L 181 van 23.7.1993, blz. 37. 
°6) COM(93) 183 van 5.5.1993. 
(,7) COM(91) 397 def. van 12.12.1991. 
I JWL 
15. Overwegende dat de Europese Raad op 10 en 11 december 1993 geconcludeerd heeft 
dat wegens de verschillen tussen de Lid-Staten op het gebied van instellingen, wettelijke 
voorschriften en overeenkomsten het optreden van de Gemeenschap moet worden 
toegespitst op het bepalen van doelstellingen, waarbij het aan de Lid-Staten wordt 
overgelaten ae voor hun situatie geschikte middelen te kiezen binnen een tezamen 
bepaald algemeen kader; dat de Lid-Staten voor het verbeteren van de Europese 
economie zouden moeten uitgaan van de suggesties in het Witboek van de Commissie 
over de strategie op middellange termijn voor groei, concurrentievermogen en 
werkgelegenheid; 
16. Overwegende dat met het oog op een samenhangende ontwikkeling van de 
beroepsopleiding een gemeenschappelijk kader van doelstellingen dient te worden 
vastgesteld als referentie voor het door de Lid-Staten gevoerde beleid; 
17. Overwegende dat met het oog op een grotere doeltreffendheid van de communautaire 
actie de verschillende maatregelen in arie categorieën moeten worden ingedeeld: een 
categorie ter ondersteuning van de kwaliteit van de stelsels en voorzieningen en het 
beleid van de Lid-Staten, een categorie ter ondersteuning van het innoverend vermogen 
in de acties op de opleidingsmarkt, en een categorie ten behoeve van de geleidelijke 
totstandbrenging van een netwerk ter ondersteuning van de Europese dimensie in net 
beroepsopleidingsbeleid; 
18. Overwegende dat de drie soorten maatregelen die door het programma zullen worden 
ontwikkeld (prœiprojecten, stages, onderzoeken/studies) alle gericht zijn op het tot 
stand brengen van transnationale samenwerking die een duidelijke meerwaarde toevoegt 
aan de door de Lid-Staten of de actoren op de opleidingsmarkt ontwikkelde acties, met 
inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel; 
19. Overwegende dat gestreefd moet worden naar operationele synergie tussen het 
20. Overwegende dat in partnerschap tussen de Commissie en de Lid-Staten moet worden 
gezorgd voor voortdurend toezicht op en systematische evaluatie van het programma en 
de maatregelen, 
BESLUIT: 
» ZZ 
ArüMl 
(Vaststelling van het programma) 
Bij dit besluit wordt een actieprogramma voor de ontwikkeling van een beleid van de 
Europese Gemeenschap inzake beroepsopleiding, hierna te noemen "programma Leonardo 
da Vinci", vastgesteld. Het programma treedt in werking op 1 januari 1995. 
Het programma omvat: 
1) een in bijlage I gepreciseerd gemeenschappelijk kader van doelstellingen voor de 
actie van de Gemeenschap, met het oog op de bevordering van een samenhangende 
ontwikkeling van de beroepsopleiding; 
2) een reeks communautaire maatregelen, beschreven in artikel 4 en bijlage II, die ten 
uitvoer worden gelegd op basis van het in bijlage I gepreciseerde 
gemeenschappelijke kader van doelstellingen, ter ondersteuning en aanvulling van 
de door en in de Lid-Staten ontwikkelde activiteiten. 
H 
Aititel2 
(Definities) 
In de zin van dit besluit wordt verstaan onder: 
a) "initiële beroepsopleiding" : in algemene zin iedere niet-universitaire vorm van initiële 
beroepsopleiding, met inbegrip van het technisch en berc^rjsonderwijs en het 
b) "voortgezette beroepsopleiding": in algemene zin elke beroepsopleidingsactie 
ondernomen door werkenden van de Europese Gemeenschap tijdens hun beroepsleven; 
c) "onderneming": zowel grote als kleine en middelgrote ondernemingen, ongeacht de 
rechtsvorm ervan en de oedrijfstak waartoe zij behoren, en alle soorten economische 
bedrijvigheid, met inbegrip van de sociale economie; 
d) "werkende": eenieder die behoort tot de beroepsbevolking en die bindingen heeft met 
de arbeidsmarkt, zelfstandigen inbegrepen; 
e) "sociale partners": de organisaties van werkgevers en vakbonden die in elke Lid-Staat 
bij de collectieve onderhandeling erkend zijn en/of de sectorale organisaties daarvan 
en/of de nationale organisaties die bij het centraal overleg betrokken zijn. 
f) "opleidingsinstelling": alle soorten overheids-, semi-overheids of particuliere 
instellingen die zich bezig houden met beroepsopleiding, bijscholing, nascholing of 
omscholing, ongeacht de daaraan in de Lid-Staten gegevenbenaming. Hieronder worden 
ook verstaan autonome economische organisaties, in het bijzonder Kamers van 
Koophandel en Industrie en/of de equivalenten daarvan, en beroepsverenigingen; 
g) "universiteit": alle soorten hoger-onderwijsinstellingen die kwalificaties en diploma's 
op dat niveau verlenen, ongeacht de benaming ervan; 
h) "open en afstandsopleiding" : elke niet-traditionele vorm van opleiding met behulp van 
nieuwe technologieën en geavanceerde informatie- en communicatiediensten en met 
individuele studiebegeleiding. 
AitikLl 
(Op nationaal niveau te ondernemen acties) 
Het in bijlage I gepreciseerde gemeenschappelijke kader van doelstellingen dient als 
referentie voor het door de Lid-Staten gevoerde beleid, met inachtneming van de 
bevoegdheden naar intern recht van de betrokken partijen en de respectieve 
verantwoordelijkheden van de bevoegde overheidsinstanties, net bedrijfsleven en de sociale 
partners. 
2? 
ArtiMi 
(Communautaire maatregelen) 
1. De Commissie legt de in bij lage II beschreven communautaire maatregelen ten uitvoer 
voor de periode van 1 januari 1995 tot en met 31 december 1999. 
2. Over het volgende wordt overeenkomstig de in artikel 5 beschreven procedure besloten: 
a) de prioriteiten van de in bijlage II beschreven communautaire maatregelen en het 
daaruit voortvloeiende jaarlijkse werlqjrogramma; 
b) de financiële ondersteuning door de Gemeenschap (hoogte, duur en begunstigden); 
c) de verdeling over de verschillende categorieën; 
d) de regeling van de selectie, de evaluatie, de verspreiding en de overdracht van de 
resultaten. 
ArtiMf 
(Comité) 
De Commissie wordt bijgestaan door een raadgevend comité, bestaande uit twee 
vertegenwoordigers per Lia-Staat en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de 
Commissie. 
Twaalf vertegenwoordigers van de sociale partners, benoemd door de Commissie op 
voordracht van de organisaties die de sociale partners op communautair niveau 
vertegenwoordigen, nemen als waarnemer aan de werkzaamheden van het comité deel. 
De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen 
maatregelen. Het comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de 
voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie, zo nodig door middel 
van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft elke Lid-Staat het recht te 
verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité uitgebrachte advies. 
Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met zijn 
advies. 
i Jfc 
(Samenhang en complementariteit) 
1. De Commissie ziet toe op de algehele samenhang tussen het programma en het 
œmmunautaire programma op het gebied van het onderwijs. 
2. De Commissie stimuleert in partnerschap met de Lid-Staten de totstandkoming van een 
operationele complementariteit tussen het programma en de steunverlening uit hoofde 
van de Structuurfondsen, meerberiaaldcteœmmimautaireirifà^ Zij ziet 
er in het bijzonder op toe dat de in het programma ten uitvoer gelegde communautaire 
maatregelen bijdragen tot de verbetering van de structurele actie op het gebied van de 
beroepsopleiding, met het oog op: 
a) de verspreiding en aanvulling van relevante vergelijkende gegevens over de 
beroepsopleidingsstelsels en -voorzieningen; 
b) het aanmoedigen van de realisatie van transnationale beroepsopleidingsacties op 
basis van de resultaten van de proefprojecten van het programma; 
het 
en 
voortgezette opleiding voor kansarme groepen. 
3. De Commissie bevordert in partnerschap met de Lid-Staten de coördinatie tussen de 
activiteiten van het programma en het vierde kaderprogramma voor onderzoek en 
ontwikkeling. 
4. De Commissie brengt de nodige operationele banden tot stand tussen het programma en 
de werkzaamheden van de sociale dialoog op communautair niveau. 
5. De Commissie verzekert zich bij de uitvoeringvan het programma van de medewerking 
van het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding (Cedefop)(18)T 
(18) Verordening (EEG) nr. 337/75 van de Raad van 10 februari 1975 houdende 
oprichting van een Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding 
(PB nr. L 39 van 13.2.1975, blz. 1). 
X\ 
(Follow-up, evaluatie en verslaglegging) 
1. De Commissie en de Lid-Staten gezamenlijk houden voortdurend toezicht op het verlcx 
van het programma. Dit gebeurt aan de hand van door de Lid-Staten opgestel 
verslagen en specifieke activiteiten. Hierdoor kan het programma zo nodig woi " 
bijgestuurd op oasis van de tussentijds geconstateerde behoefte. 
De Commissie draagt zorg voor het toezicht op, het financieel beheer van en de controle 
op de communautaire maatregelen. 
2. Het programma wordt door de Commissie en de Lid-Staten gezamenlijk op gezette 
tijden geëvalueerd. 
De resultaten van de communautaire maatregelen worden op gezette tijden extern 
geëvalueerd 
3. Op 31 december 1995 en vervolgens elke twee jaar dienen de Lid-Staten bij de 
Commissie een verslag in over de beroepsopleiding. 
Dit omvat: 
- nuttige inlichtingen over de bestaande stelsels en voorzieningen in de Lid-Staten ter 
bevordering en financiering van de beroepsopleiding; 
- een beschrijving van de activiteiten die zijn ontplooid om het in bijlage I gegeven 
gemeenschappelijke kader van doelstellingen in te vullen; 
- een beschrijving van de op nationaal tot stand gebrachte operationele 
complementariteit tussen de activiteiten van het programma en de steunverlening 
door de Structuurfondsen, met name de communautaire initiatiefprogramma's. 
4. De Commissie legt aan het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal 
Comité vóór 30 juni 1998 een tussentijds verslag voor over de startfase en vóór 30 juni 
2000 een eindverslag over de tenuitvoerlegging van het programma. 
Gedaan te , Voor de Raad, 
De Voorzitter 
OS 
BIJLAGE I 
GEMEENSCHAPPELIJK KADER VAN DOELSTELLINGEN 
Ermee rekening houdend dat de Lid-Staten in het bijzonder aandacht zouden moeten 
schenken aan de volgende maatregelen: 
- verbetering van de beroepsopleidingsstelsels. Met name zal de voortgezette opleiding 
worden vergemakkelijkt ten einde te waarborgen dat de kwalificaties voortdurend 
worden aangepast aan de eisen van het concurrentievermogen en de 
werldoosheidsbestrijding; 
- specifieke acties gericht op jongeren die het onderwijsstelsel zonder passende opleiding 
verlaten, 
omvat het gemeenschappelijke kader van doelstellingen: 
1. Het vergemakkelijken van de aanpassing aan veranderingen in het bedrijfsleven, met 
name door beroepsopleiding en omscholing, in het bijzonder: 
a) het bevorderen van de anticipatie op en planning van de behoeften aan 
bekwaamheden en opleiding; 
b) het aanmoedigen van het verwerven van nieuwe kwalificaties en essentiële 
bekwaamheden; 
c) het ontwikkelen van de voortgezette opleiding, op basis van de resultaten van de 
programma's voor onderzoek en technologische ontwikkeling; 
d) het stimuleren van de opleiding van bedrijfsleiders en managers in de KMO's, met 
name betreffende de internationaliseringniechanismen van de economische activiteit, 
de regels van de interne markt, de nieuwe technologieën en de consequenties 
daarvan. 
2. Het bevorderen van de opneming en wederopneming op de arbeidsmarkt door 
verbetering van de initiële beroepsopleiding en van de bijen nascholing, in het bijzonder: 
a) het bevorderen van de beroepsopleiding van jongeren en de voorbereiding van 
jongeren op het leven als volwassene en in een beroep0*, ontwikkelen van de 
voortgezette beroepsopleiding^* en steunen van de innovatie op het gebied van de 
beroepsopleiding in verband met de technologische veranderingP*; 
b) het ondersteunen van de verbetering van voorzieningen voor 
beroepskeuzebegeleiding en van de diversificatie van het beroepsopleidingsaanbod; 
•jp" 
c) het ondersteunen van de ontwikkeling van opleidingen van hoge kwaliteit voor 
diegenen die het opleidingsbeleid ontwerpen, plannen en beheren; 
0) Artikel 1, punt 1, van Besluit 91/387/EEG en artikel 2 van Besluit 87/569/EEG van 
de Raad - Petra. 
(2) Artikel 5 van Besluit 90/267/EEG van de Raad - Force 
(3) Artikel 4 van Besluit 89/657/EEG van de Raad - Eurotecnet. 
2<\ 
d) het ontwikkelen van de vrije dienstverlening door de opleidingsinstellingen in de 
Gemeenschap en van de uitwisseling van informatie en ervaringen over de 
hinderpalen die de verwezenlijking van een open Europese opleidingsruimte in de 
weg staan. 
3. Het vergemakkelijken van de toegang tot beroepsopleidingen en het bevorderen van de 
mobiliteit van opleiders en leerlingen, met name jongeren, in het bijzonder: 
a) het ondersteunen van het streven om alle jongeren in de Gemeenschap die dat 
wensen na de periode van voltijdse leerplicht één of, zo mogelijk, twee jaar of meer 
initiële beroepsopleiding te laten volgen die wordt afgesloten met een 
beroepskwalificatie die wordt erkend door de bevoegde instanties van de Lid-Staat 
waarin zij wordt verkregen(4); 
b) het tenuitvoerleggen van de gemeenschappelijke oriëntaties voor de toegang tot 
voortgezette beroepsopleiding, met als uitgangspunt dat alle werkenden in de 
Gemeenschap zonder enige vorm van discriminatie toegang moeten kunnen hebben 
tot voortgezette opleiding en dit gedurende hun hele beroepsleven*5*; 
c) het bevorderen van werkelijk gelijke toegang van vrouwen tot voortgezette 
opleiding, met name om hun nieuwe beroepsmogelijkheden te bieden en nen te 
helpen na een inactieve periode weer een beroepsactiviteit te gaan uitoefenen; 
d) het vergroten van de Europese dimensie van de opleidingen door middel van 
transnationale opleidingsstages en bevorderen van de wederzijdse erkenning en/of 
validering van de gevolgde opleiding; 
e) het bevorderen van de ontwikkeling van open en afstandsopleiding om de toegang 
tot opleiding te vergroten. 
4. Het stimuleren van de samenwerking inzake opleiding tussen 
beroepsopleidingsinstellingen en ondernemingen, in het bijzonder: 
a) het verlenen van een Europese dimensie aan de samenwerking tussen universiteiten 
en ondernemingen op het gebied van de opleiding voor technologieën en de 
toepassing en overdracht daarvan(6*; 
b) het verbeteren van de samenwerking tussen de initiële en de voortgezette opleiding, 
met het oog op de ontwikkeling van een vorm van levenslange opleiding. 
5. Het bevorderen van de uitwisseling van informatie en ervaring omtrent de 
gemeenschappelijke vraagstukken waarmee de opleidingsstelsels van de Lid-Staten 
worden geconfronteerd, in het bijzonder: 
het ondersteunen van de bevordering van toegepast onderzoek op het gebied van de 
beroepsopleiding en van de ontwikkeling van de uitwisseling van informatie en 
ervaringen over de opleidingsstelsels en -voorzieningen en de stelsels voor kwalificatie 
en afgifte van getuigschriften. 
(4) Artikel 1 van Besluit 91/387/EEG van de Raad - Petra. 
(5) Aanbeveling 93/404/EEG van de Raad. 
(6) Artikel 3 van Besluit 89/27/EEG van de Raad - Comett II. 
30 
BIJLAGE II 
COMMUNAUTAIRE MAATREGELEN 
DEEL A : MAATREGELEN 
De maatregelen zijn gebaseerd op de ervaringen met de tenuitvoerlegging van de 
communautaire programma's Comett, Eurotecnet, Force, Petra en Iris. 
Zij betreffen de stelsels, het beleid en de acties op het gebied van de initiële en de 
voortgezette opleiding, zoals vastgelegd in de Lid-Staten, en stoelen op een intensievere 
samenwerking tussen de verschillende actoren bij de beroepsopleiding, met name tussen 
ondernemingen en universiteiten of opleidingsinstellingen. 
Deze maatregelen vallen in drie categorieën uiteen: 
Deel I : Maatregelen ter ondersteuning van de kwaliteit van de stelsels en voorzieningen 
en het beleid van de Lid-Staten. 
Deel II : Maatregelen ter ondersteuning van het innoverend vermogen in de acties op de 
opleidingsmarkt. 
Deel III : Netwerk, talenkennis en begeleidende maatregelen. 
31 
MAATREGELEN TER ONDERSTEUNING VAN DE KWALITEIT VAN DE 
STELSELS EN VOORZIENINGEN EN HET BELEID VAN DE LID-STATEN 
Dit deel is bedoeld om communautaire steun te verlenen aan projecten die een 
rechtstreekse invloed hebben op de nationale stelsels en voorzieningen voor 
beroepsopleiding en beoogt bij te dragen aan een grotere doeltreffendheid van de 
beroepsopleidingsstelsels en -voorzieningen, het vermogen daarvan te verbeteren om aan 
de opleidingsbehoeften van individuele personen en bedrijven, met name de KMO's, 
tegemoet te komen en de kwaliteit van de methoden, processen en instrumenten voor 
beroepsopleiding te bevorderen. 
Op voorstel van de Lid-Staten worden projecten ter ondersteuning van de kwaliteit van 
de stelsels bij de Commissie ingediend. 
Deze worden gecoördineerd door een openbare organisatie, een partnerschap van 
organisaties uit de particuliere of de openbare sector of van de sociale partners, ofwel 
door een niet-openbare organisatie die rechtstreekse verantwoordelijkheid draagt voor 
de structurering en ontwikkeling van het stelsel, de voorziening of het beleid van de Lid-
Staat. 
LI Transnationale proefprojecten 
a) Ontwikkelingsprojecten 
Ondersteuning van het opzetten, uitwerken en testen van transnationale 
proefprojecten voor beroepsopleiding. 
Er wordt communautaire steun verleend voor projecten betreffende: 
- de verbetering van de initiële beroepsopleiding, door het realiseren van 
opleidingsprogramma's en -modules, de erkenning van de genoten opleiding in 
de nationale stelsels en de opleiding van opleiders en mentoren; de opleiding van 
specialisten of onderzoekers op het gebied van beroepskwalificaties; de 
verwezenlijking van projecten op het gebied van de beroepskeuzebegeleiding, 
met inbegrip van de vorming van een netwerk van adviescentre voor 
beroepskeuze; de opleiding van adviseurs en specialisten op het gebied van de 
beroepskeuzebegeleiding; 
- gelijke kansen voor mannen en vrouwen op het gebied van de beroepsopleiding; 
- de opleiding van diegenen die voorzieningen voor beroepsopleiding plannen en 
beheren; 
- de opleiding van de sociaal-economische actoren die betrokken zijn bij het 
contractuele beleid betreffende de beroepsopleiding; 
b) Transferprojcctcn 
Ondersteuning van de verspreiding en overdracht van opleidingsmethodologieën, -
produkten, -resultaten en -instrumenten die voortkomen uit de 
ontwikkelingsprojecten, naar de opleidingsstelsels en -voorzieningen, met inbegrip 
van het invoeren van systemen voor open en afstandsopleiding met behulp van 
nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, leidende tot overdraagbare 
opleidingsprodukten zoals diegene die zijn ontwikkeld in het kader van het 
programma "Telematicasvstemen van algemeen belang - flexibel en 
afstandsonderwijs" van het derde kaderprogramma voor onderzoek en 
technologische ontwikkeling. 
1.2 Programma's voor transnationale stages en uitwisselingen 
a) Programma voor transnationale stages voor jongeren die een initiële opleiding 
volgen 
Ondersteuning van programma's voor transnationale stages voor jongeren die een 
initiële beroepsopleiding volgen, met voorrang voor vakgebieden die sterk in 
ontwikkeling zijn, met name m het kader van de voltooiing van de eenheidsmarkt. 
Het betreft hier korte stages, van drie tot twaalf weken, dan wel langere, van drie tot 
twaalf maanden, wanneer zij een integrerend deel uitmaken van transnationale 
overeenkomsten op opleidingsgebied waarbij de genoten opleiding wordt erkend. 
b) Programma voor transnationale stages voorwettende jongeren 
Ondersteuning van programma's voor transnationale stages voor werkende jongeren 
of jongeren die op de arbeidsmarkt beschikbaar zijn, met het oog op het verwerven 
van gevalideerde Deroepservaring of een aanvullende kwalificatie. Eteze stages duren 
in de regel drie en maximaal twaalf maanden. 
c) Programma voor transnationale uitwisselingen van besluitvormers 
Ondersteuning van uitwisselingsprogramma's voor nationale of regionale 
besluitvormers bij de overheid en organisaties die de sociale partners 
vertegenwoordigen, ter bevordering van het wederzijds inzicht in het functioneren 
van ae beroepsopleidingsstelsels en -voorzieningen en de overdracht van ervaring. 
Deze actie wordt opgenomen in het programma van studiebezoeken dat door het 
Cedefop voor rekening van de Commissie wordt beheerd. 
L3 Enquêtes, analyses en uitwisseling van velgelijkbare gegevens 
a) Enquêtes en analyses betreffende de kwaliteit van de opleidingsvoorzieningen en -
stelsels 
Er wordt communautaire steun verleend voor werkzaamheden die op transnationale 
basis worden uitgevoerd betreffende vraagstukken die de Lid-Staten gemeen hebben 
en die samenhangen met de tenuitvoerlegging van het in bijlage I vastgestelde 
gemeenschappelijke kader van doelstellingen. 
Hiermee wordt beoogd de overheden bij te staan bij het verbeteren van de kwaliteit 
en de doeltreffendheid van hun optreden op het gebied van de beroepsopleiding door 
het bieden van een referentiekader op communautair niveau. 
Het betreft hier: 
- het invoeren van algemene systemen voor het anticiperen op de opleidings- en 
kwalificatiebehoeften; 
- nieuwe opleidingsmethoden voor de KMO's; 
- nieuwe vormen van alternerende opleiding en samenwerking tussen 
ondernemingen en opleidingsinstellingen of universiteiten; 
- nieuwe methoden en instrumenten voor de evaluatie van de kwaliteit van het 
opleidingsaanbod; 
- nieuwe opleidingstrajecten voor ontwerpers en planners van opleidingen; 
- transparantie, erkenning en validering van beroepskwalificaties; 
- de ontwikkeling van het recht op opleiding (jongerenkrediet, enz.); 
m 33 
- de vertekening van de oplàdingsuitgaven in de nationale rekeningen en de 
boekhouding van de ondernemingen, met name in het perspectief van de 
investing m opleiding. 
b) Uitwisseling van veigelijkbare gegevens 
aanwezige gegevens verzamelen, vergelijkbare concepten ontwikkelen op basis van 
de nationale werkzaamheden, de lopende communautaire enquêtes (Enquête naar de 
arbeidskrachten, enquête naar de voortgezette beroepsopleiding, enz.) consolideren 
en een gemeenschappelijk, overkoepelend methodologisch kader vaststellen dat in 
alle Lid-Staten kan worden gebruikt. 
314 
IL MAATOEOELEN TER ONDERSTEUNING VAN HET INNOVEREND 
VERMOGEN IN DE ACTIES CMP DE OTIJ3DINGS1V1ARKT 
Deze categorie is bedoeld voor actoren op het gebied van de beroepsopleiding die 
zich op de markt bewegen om opleidingsacties of-produkten aan te bieden. Beoogd 
wordt innovatie bij het beheer, de methodologie en het materiaal van de 
beroepsopleiding te ondersteunen, technologische innovaties via de beroepsopleiding 
te bevorderen en over te dragen, het vermogen van de opleidings- en 
beroepskwalificatiestelsels om op veranderingen in te spelen te vergroten en de 
ontwikkeling van open en afstanasopleiding te stimuleren. 
Op voorstel van de verschillende actoren op het gebied van de beroepsopleiding, de 
ondernemingen, sociale partners, universiteiten en opleidingsinstellingen, worden 
projecten ter ondersteuning van het innoverend vermogen bij de Commissie 
ingediend. 
II. 1 Transnationale proefprojecten 
a) Ontwikkelingsprojecten "ondersteuning van innovatie bij de opleiding" 
Ondersteuning van het opzetten, ontwikkelen en testen van transnationale 
prœiprojecten met als doel innovatie op het gebied van de pedagogie, inhoud, 
studiebegeleiding, methoden, instrumenten en materiaal, en van methoden om op de 
behoeften te anticiperen en om de opleiding te evalueren. 
Er wordt communautaire steun verleend voor: 
- de verwezenlijking van projecten in verband met de aanpassing aan 
veranderingen in het bedrijfsleven en aan de ontwikkeling van de 
produktiesystemen; 
- de verwezenlijking vanprojecten op het gebied van het contractuele beleid voor 
voortgezette beroepsopleiding; 
- de verwezenlijking van projecten op het gebied van de individuele 
carrièreplanning, de inventarisatie van de bekwaamheden of de evaluatie van 
carrières; 
sectoren: 
de verwezenlijking, via partnerschappen en transnationale netwerken, van 
overdraagbare methodologieën, programma's en produkten voor voortgezette 
beroepsopleiding van werknemers; 
de verwezenlijking van projecten in verband met de opleiding van bedrijfsleiders 
indeKMO's. 
b) Ontwikkelingsprojecten 'opleiding voor de oveniracht van technologische 
innovaties" 
De nadruk wordt gelegd op: 
- de ontwikkeling van hooggekwalificeerde menselijke hulpbronnen door middel 
van een opleiding van hoge kwaliteit op basis van intensievere samenwerking 
tussen ondernemingen en universiteiten; 
ft SST 
- de kwaliteit en doeltreffendheid van de diensten ter ondersteuning van innovatie 
en technologieoverdracht; 
- de verbetering van het vermogen van het industrieel substraat, met name het 
MKB en de traditionele industriesectoren, om nieuwe technologieën op te 
nemen. 
Er wordt communautaire steun verleend voor het opzetten, ontwikkelen en testen 
van transnationale proefjxojecten met als doel innovatie in de opleiding ter zake van 
de pedagogie, inhoud, studiebegeleiding, methoden, instrumenten en materiaal. 
Deze steun wordt verleend voor: 
- projecten voor opleiding in technologieën, die door ondernemingen in ten minste 
drie Lid-Staten van de Gemeenschap in contact met universiteiten worden 
opgezet, betreffende gebieden in verband met nieuwe technologieën en de 
toepassingen daarvan; 
- projecten voor opleiding in het management van de overdracht van 
technologische innovaties; 
- voorzieningen voor open en afstandsopleiding met gebruik van nieuwe 
opleidingstechnologieën, leidende tot overdraagbare opleidingsprodukten; 
hieronder valt ook het bevorderen van de oprichting van Europese centra voor 
zelfstudie en afstandsopleiding. 
c) Multiplicatorprojecten 
Er wordt communautaire steun verleend voor: 
- de verspreiding en overdracht van opleidingsmethodologieën, -produkten, -
resultaten en -instrumenten die voortkomen uit transnationale partnerschappen; 
- kortdurende intensieve cursussen voor opleiding in technologieën, met een 
Europese dimensie, ten behoeve van de snelle toepassing van de nieuwe 
technologieën door samenwerking tussen ondernemingen en universiteiten; 
- activiteiten voor het produceren van cursussen en materiaal voor open en 
afstandsopleiding en de vertaling en bewerking van cursussen van hoge kwaliteit 
om deze voor andere Lid-Staten dan die waar zij vandaan komen bruikbaar te 
maken. 
II.2 Programma voor transnationale stages en uitwisselingen 
a) Programma voor transnationale stages in het bedrijfsleven voor jongeren die een 
universitaire opleiding volgen 
Ondersteuning van programma's voor stages in het bedrijfsleven voor jongeren die 
een universitaire opleiding volgen, bij een bedrijf in een andere Lid-Staat, in 
samenhang met een transnationaal beroepskwalificatieproject op het gebied van de 
nieuwe technologieën dat door samenwerking van ondememingen en universiteiten 
in verscheidene Lid-Staten wordt ondersteund. Deze stages duren in de regel zes en 
maximaal twaalf maanden. 
2fe 
b) Programma's voor transnationale stages in het bedrijfsleven voor jongeren met een 
universitaire opleiding 
Ondersteuning van programma's voor stages in het bedrijfsleven voor jongeren die 
hun universitaire opleiaing hebben afgerond en jonge academici in hun eerste baan, 
bij een onderneming in een andere Lid-Staat, in samenhang met een innovatieproject 
voor KMO's dat deel uitmaakt van het ontwikkelingsplan van de onderneming, van 
groepen ondernemingen of van resource centres voor KMO's. Deze stages duren in 
de regel zes en maximaal twaalf maanden. 
c) Programma voor transnationale uitwisselingen tussen ondememingen 
Ondersteuning van programma's voor uitwisselingen tussen ondernemingen, met 
name van opleidings- of personeelsfunctionarissen (voltijds of deeltijds) en van 
mentoren in ondernemingen, in samenhang met de ontwikkelingsplannen van 
KMO's of groepen van KMO's ten behoeve van het gebruik van nieuwe 
technologieën of produktieprocessen. Deze uitwisselingen duren in de regel twee en 
maximaal acht weken. 
IL3 Enquêtes, analyses en uitwisseling van vergelijkbare gegevens 
Enquêtes en analyses betreffende het innoverend vemiogen van de actoren op de 
opleidingsmarkt 
Ondersteuning van de uitvoering van vergelijkende werkzaamheden over 
gemeenschappelijke vraagstukken in verband met de ontwikkeling van een open ruimte 
voor beroepsopleiding en -kwalificaties, met als centrale doelstelling het ondersteunen 
van innovatie bij de opleiding en de rol van de opleiding om de overdracht van 
technologische innovaties te vergemakkelijken, bij alle actoren op de 
beroepsopleidingsmarkt. 
Er wordt communautaire steun verleend voor werkzaamheden op transnationale basis 
betreffende: 
- nieuwe methoden en instrumenten voor human resource auditing voor de KMO's en 
voor het realiseren van opleidingen voor de KMO's; 
- nieuwe vormen van arbeidsorganisatie waardoor de kwalificatie kan worden 
verhoogd; 
- sectorale onderzoeken naar de programma's voor voortgezette opleiding van 
ondernemingen en naar nieuwe methoden voor het evalueren van de bekwaamheden 
op de werkplek; 
- het analyseren van het contractuele beleid op opleidingsgebied en van de rol van de 
sociale partners bij de opleiding; 
- een beter inzicht in de ontwikkeling van beroepen en kwalificaties en een betere 
doorstroming van informatie op dat gebied, in samenwerking met het Cedefop; 
- het vaststellen van criteria en maatstaven voor de kwaliteit en de analyse van de 
kosteneffectiviteit en de rentabiliteit van opleidingen. 
M 3>r 
UL NEIVVERK,TAIJMŒNrœENBE 
Dit deel betreft alle activiteiten van de delen I en II en is bedoeld om de Europese dimensie 
in de beroepsopleiding te vergroten: ondersteuning van het Europees netwerk van nationale 
instanties en operationele structuren, om het ondersteunend vermogen en de schakelfunctie 
daarvan te versterken, ontwikkeling van de talenkennis en voorlichtings-, toezicht- en 
evaluatieactiviteiten om de bekendheid en het effect van het programma te vergroten. Op 
operationeel niveau en in het veld zal gezorgd moeten worden voor actieve 
complementariteit tussen de netwerkstructuren en de uitvoerders van dit programma en de 
verantwoordelijken voor de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsen. 
III. 1 Europees netwerk 
a) Steun aan de initiatieven van de Lid-Staten ten behoeve van de transparantie van het 
programma, het vergemakkelijken van de toegang daartoe, het verbeteren van de 
verspreiding van de resultaten ervan en het coördineren van de nationale instanties 
en de operationele structuren die in het kader van de programma's Comett, 
Eurotecnet, Force, Petra en Iris zijn opgericht. 
b) Installeren van telematicaverbindingen, een gegevensbank over de projecten, 
enquêtes en analyses, resultaten en produkten, en van een elektronische brievenbus. 
Geleidelijke uitbreiding, zowel regionaal als sectoraal, van het Europese netwerk om 
vooral transnationale samenwerking te bevorderen, voldoende transparantie van het 
programma te waarborgen en de verspreiding van de resultaten ervan te versterken. 
c) Verwezenlijking van Europese stimuleringsactiviteiten. 
111.2 Actie met betrekking tot de ontwikkeling van de talenkennis 
Ondersteuning van het opzetten en verbreiden van transnationale projecten gericht 
op het realiseren van taalaudits voor bedrijven of sociaal-economische hingen, van 
gezamenlijke leerplannen, van innoverend didactisch materiaal en/ofop de 
erkenning van de dank zij deze leerplannen verworven talenkennis. 
111.3 Begeleidende maatregelen: voorlichting, toezicht en evaluatie 
a) Organiseren van een algemene voorlichtingsactie, in partnerschap tussen de 
Commissie, de Lid-Staten en de operationele structuren van het programma. 
b) Toezicht op en doorlopende evaluatie van de communautaire maatregelen. 
c) Noodzakelijke technische bijstand ten behoeve van het goede verloop van het 
programma, met name begeleiding, toezicht, doorlopende evaluatie van het 
programma; ontwikkeling van transnationale expertise; verspreiding en overdracht 
van de gerealiseerde methodologieën, produkten en instrumenten en de behaalde 
resultaten. 
58 
DEELB: FINANCIËLE BIJDRAGE VAN DE GEMEENSCHAP 
De Gemeenschap levert een bijdrage aan de financiering van de maatregelen in de 
delen I, II en III. 
A. De financiële bijdrage van de Gemeenschap aan transnationale projecten kan tot 
75% van de onkosten bedragen, met een maximum van 100.000 ecu per project 
per jaar, voor: 
- ontwikkelingsprojecten "ondersteuning van de kwaliteit van de stelsels" 
(Actie 1.1 .a)J, met een maximale looptijd van driejaar; 
- ontwikkelingsprojecten "ondersteuning van innovatie in de opleiding" (Actie 
II. La)) en ontwikkelingsprojecten "opleiding voor de overdracht van 
technologische innovaties (Actie Il.l.b)), met een maximale looptijd van 
twee jaar; 
- multiplicatorprojecten (Actie 1.1.b) en Actie II.l.c)), met een maximale 
looptijd van eenjaar. 
B. De financiële bijdrage van de Gemeenschap aan programma's voor stages en 
uitwisselingen bedraagt maximaal: 
- 5.000 ecu per begunstigde voor een stage van een jongere die een initiële 
opleiding volgt (Actie 1.2.a)), een werkende jongere (Actie I.2.b)) en een 
jongere die een universitaire opleiding volgt (Actie II.2.a)); 
- 10.000 ecu per begunstigde voor een stage van een jongere die een 
universitaire opleiding heeft afgerond of eenjonge academicus in zijn eerste 
baan (Actie II.2.b)); 
- 5.000 ecu per begunstigde voor een uitwisseling tussen ondernemingen 
(Actie II.2.C)). 
C. De financiële bijdrage van de Gemeenschap kan tussen de 50% en 100% van de 
onkosten bedragen voor het netwerk (Actie III. 1) en tot 100% gaan voor de 
enquêtes en analyses (Actie 1.3 en Actie II.3), de actie met betrekking tot de 
talen (Actie III.2) en de begeleidende maatregelen (Actie III.3). 
3 
flNANOEEL MEMORANDUM 
1. Titel van de maatregel 
Beroepsopleiding. 
2. Betrokken begrotingslijn 
B-102 - Beroepsopleiding 
Ex-lijnen B3-1020 / B3-1021 / B-1022 / B-1023 / B-1024. 
3. Rechtsgrond 
Besluit van de Raad ...J...J EG van (PB nr. L....) 
4. Beschrijving van de actie 
4.1. Algemene doelstelling van de actie 
opgedaan en daarnaast op andere acties en proefprojecten op het vlak van de 
beroepsopleiding, heeft als voornaamste doel de uitvoeringvan een beleid op het vlak 
van de oeroepsopleiding, dat de acties van de Lid-Staten versterkt en aanvult, te 
waarborgen. Het programma is er meer in het bijzorKler op gericht de samerAverking 
tussen de Lid-Staten te bevordermtenejndegeleictetijkeenor^ 
en beroepskwalificaties tot startte brengen 
Door middel van dit voorstel voor een actieprogramma levert de Commissie een 
bijdrage aan de doelstelling inzake de rationalisatie en de coördinatie van de acties op 
het vlak van de beroepsopleiding, die is opgenomen in haar werkdocument 
"Richtsnoeren voor de œmmunautaire actie op het gebied van onderwijs en opleiding". 
In dit verband zijn de belangrijkste doelstellingen van het programma: 
a) bijdragen tot een grotere doeltreffendheid en een betere kwaliteit van de 
beroepsopleidingssvstemen en -voorzieningen, alsmede tot een verbetering van hun 
vermogen om in de opleidingsbehoeften van individuele personen en bedrijven -
inzonderheid het mkb (kmo's) - te voorzien, benevens de kwaliteit van de 
opleidingsmethoden, -processen en -instrumenten te bevorderen; 
b) steun verlenen aan innovaties bij het beheer, de methodologie en de instrumenten van 
de beroepsleiding; door middel van de beroepsopleiding de technologische innovatie, 
alsmede de ontwikkeling van de produktiesystemen bevorderen en overdragen; het 
vermogen van de opleidings- en beroepskwalificatiesystemen om op deze 
veranderingen in te spelen, verbeteren; en de ontwikkeling van het leerlingwezen in 
de vorm van open afstandsonderwijs bevorderen; 
c) de Europese dimensie in opleidingen van alle niveaus verbeteren, in het bijzonder door 
middel van het aanleren en het verspreiden van de communautaire talen, en steun 
verlenen aan het Europese netwerk voor de beroepsopleiding; 
Met het oog op de verwezenlijking van deze algemene doelstellingen beoogt het 
programma communautaire steun te verlenen aan drie vormen van transnationale 
samenwerking: proefprojecten waarmee kennis en ervaringen kunnen worden 
uitgewisseld en samengevoegd, stages in een onderneming of in een 
opleidingsinstelling in een ander land van de Gemeenschap teneinde de overdracht van 
ervaringen door middel van 'fysieke' mobiliteit te stimuleren, en ten slotte onderzoeken 
en analyses op communautair niveau ter ontwikkeling van gemeenschappelijke 
concepten en referenties. 
4.2. Looptijd van de maatregel en voorwaarden voor vernieuwing of verlenging van de 
maatregel 
Actieprogramma met een looptijd van 5 jaar (1995-1999). 
Verlenging afhankelijk van de resultaten van de evaluatie van het programma. 
5. Indeling van de uitgaven/ontvangsten 
5.1. NVÜ 
5.2. GK 
5.3. Geraamde ontvangsten: geen. 
6. Aaitl van de uitgaven/ontvangsten 
100% subsidie: ja, de studies en onderzoeken worden voor 100% gefinancierd. 
Subsidie en cofinanciering^ uit andere bronnen in de publieke en/of jDiivate 
sector: ja, de i 
medegefinancierd. 
Financiële gevolgen Subsidie en cofinanciering uit andere bronnen in de publieke en/of private 
sector: ja, de maatregelen worden normaliter voor maximaal 75% 
medegefinancierd. 
7.1. Wijze van berekening van de totale kosten van de maatregel (bepaling van de kosten 
per eenheid) ' " —— 
Gesplitst volgens de bijlage bij het ontwerp-besluit van de Raad. 
4-1 
7.2 Indicatieve verdeling naar kostenelement van de maatregel 
Verdeling 
Deell 
Steunmaatregelen 
tb.v. de kwaliteit 
van de stelsels en 
het beleid van de 
Lid-Staten op het 
gebied van de 
beroepsopleiding 
Proefprojecten 
Uitwisselingen 
Enquêtes, analyses 
en uitwisselingen 
van vergelijkbare 
gegevens 
Subtotaal 
Deel II 
Maatregelen tb.v. 
innovatie via acties 
op de beroepsoplei_ 
dingsmarkt 
Proeiprojecten 
Uitwisselingen 
Thematisch gerichte 
enquêtes en analyses 
Subtotaal 
Deel m 
Netwerk en flankerende 
maatregelen 
Netwerk 
Talenkennis 
Begeleiding 
Foliow-up in MECUs (courant) 
Begroting 1995 1996 1997 1998 1999 TOTAAL 
Subtotaal 
TOTAAL 12.2 
24.2 
5.7 
42.1 
42.0 
21.8 
4.8 
68.6 
13.0 
8.7 
5.8 
3.4 
30.9 13.3 
25.4 
5.9 
44.6 
23.0 
5.1 
13.7 
9.2 
6.2 
3.6 14.4 16.5 
26.6 27.8 
6.1 6.3 
47.0 50.6 
24.2 25.8 
5.4 5.8 
14.5 
9.6 
6.5 
3.8 15.7 
10.4 
7.0 
4.1 18.8 
29.0 
6.5 
44.6 47.1 50.6 54.3 
54.4 
27.5 
6.2 
72.7 76.6 82.2 88.1 
16.7 
11.1 
7.5 
4.4 
32.7 34.4 37.2 39.7 
141.6 150.0 158.1 170.0 182.1 75.2 
133.0 
30.5 
238.7 
238.6 
122.3 
27.3 
388.2 
73.6 
49.0 
33.0 
19.3 
174.9 
801.8 
De wijze waarop de gevraagde kredieten over de drie bovengenoemde delen worden 
verdeeld, alsmede de verdeling van de kredieten over de verschillende begrotingslijnen 
zijn afhankelijk van de totale omvang van de kredieten die door de begrotingsautoriteit 
worden toegekend. 
1 4J 
Opmerkingen; 
De begroting 1995 kan op basis van de cijfers van het voorontwerp van begroting voor 
1994 als volgt met de begroting 1994 (het laatste jaar van de programma's Petra, Force, 
Eurotecnet en Comett die door het actieprogramma worden geconsolideerd) in 
overeenstemming worden gebracht: 
- Voorontwerp van begroting 1994 (lijnen B-1020 tot B3-1024) 107,5 
Uitsluiting van onderdelen die geen 
vervolg krijgen in het kader van het 
beroepsopleidingsprogramma en die opgenomen zijn 
in het Jeugd voor Europa Hl-Programma -1,5 
- Opname van de voormalige Actie III van het 
Lingua-programma +8,1 
Totaal 114,1 
Het verschil tussen dit bedrag van 114,1 miljoen ecu en de begroting 1995 (141,6 
mecu) komt overeen met de van het nieuwe actieprogramma verwachtekwantitatieve 
en kwalitatieve voortuitgang ten opzichte van de voorafgaande programma's, 
waarvan het de voortzetting vormt, te weten: 
14 miljoen ecu, toe te voegen aan de proefprojecten ter ondersteuning van het 
innovatievermogen bij acties op de opleidingsmarkt teneinde de krachtens de 
bepalingen van het programma beoogde uitbreiding van deze projecten tot 
nieuwe terreinen (toegang tot voortgezette opleiding, aanpassing aan 
veranderingen in het bedrijfsleven) te financieren; 
6 miljoen ecu, toe te voegen aan het in gedeelte C bedoelde netwerk, teneinde 
dit netwerk in de sectoren 'initiële en voortgezette opleiding1 te versterken; 
- trendmatige verhoging van de middelen voor alle drie programmaonderdelen; 
7.3. Indicatief tijdschema van de kredieten 
7.3.1. In te vullen wanneer een nieuwe maatregel wordt voorgesteld 
1995 1996 1997 1998 1999 en volg. TOTAAL 
begrotingsj. 
Vastleggingskredieten 141.6 150.0 158.1 170.0 182.1 801.8 
Betalingskredieten 
1995 113.3 113.3 
1996 28.3 120.0 148.3 
1997 30.0 126.5 156.5 
1998 31.6 136.0 167.6 
1999 envolg. 34.0 182.1 216.1 
begrotingsj. 
TOTAAL 141.6 150.0 158.1 170.0 182.1 801.8 
43 
8. Veiwachteanti-frauo^bepalingen (en resultaten van oV toepassing erv^ 
Alle œntracten, overeenkomsten en juridische verbintenissen van de Commissie 
voorzien in de mogelijkheid van een controle ter plaatse door de Commissie en de 
Rekenkamer. De begunstigden moeten onder andere verslag uitbrengen over en 
financiële verantwoording afleggen van de acties, die zowel inhoudelijk als uit het 
oogpunt van de verantwoording van de uitgaven wonien bestudeerd, overeenkomstig 
het doel van de œmmunautaire financiering. 
9. Elementen voor een kosten-effectmtettsanaryse 
9.1. Specifieke en kwantificeerbare doelstellingen, doelgroep 
Het voorstel voor een actieprogramma betreffende de uitvoering van een 
communautair beroerjsoplddmgsr^gramma beoogt een grotere doeltrenendheid en 
transparantie van de communautaire actie op dit gebied. De voorgestelde aanpak is 
niet louter de som van acties, die tot dusverre deel uitmaakten van vier andere 
actieprogramma', maar heeft een werkelijke rationalisatie tussen de verschillende 
maatregelen tot gevolg. 
De ontwikkeling van de beroepsopleiding is op dit moment van strategisch belang 
om de processen ten gevolge van de veranderingen in het bedrijfsleven en de 
ontwikkelingen op het srciaaï-economische vlak, waarmee de Gemeenschap wordt 
geconfiünteerd, te kunnen beheersen. Daarom wil de Commissie met betrekking tot 
de acties waaraan zij financiële steun verleent, een zo groot mogelijke impact en een 
zo breed mogelijk multiplicatoreffect garanderen teneinde het beleid en de 
voorzieningen van de Lid-Staten te ondersteunen en te vervolledigen. 
Voor de verwezenlijking van de algemene doelstellingen van het programma en het 
leveren van een bijdrage aan de geleidelijke totstandbrenging van een open ruimte 
voor opleiding en kwalificatie in de Gemeenschap zijn drie delen met elk hun eigen 
doelstellingen gepland: 
Deel 1 : Maatregelen ter ondersteuning van de kwaliteit van de stelsels, de voorzieningen 
en het heleind van de Lid-Staten ; 
Deel 2 : Maatregelen ter ondersteuning van de innovatiecapaciteit in de acties op de 
opleidingsmarkt; 
Deel 3 : Netwerk en begeleidingsmaatregelen - bevordering van de Europese dimensie. 
Het programma betreft alle actoren van de beroepsopleiding : overheidsinstanties, 
particuliere opleidingsinstellingen, bedrijven en sociale partnes. Het is bedoeld om 
deze actoren bij de vaststelling van de oriëntatie op het domein van de omschrijving 
van de behoeften en de uitwerking van de acties in staat te stellen hun memoden en 
praktijken op grond van de rewtaten van de transnationale samenwerking te 
verbeteren. 
44-
Deel I 
Maatregelen ter ondersteuning van de kwalieit van de stelsels, de voorzieningen en net 
beleid van de Lid-Staten op het gebied van de beroepsopleiding. 
Dit deel is bedoeld om communautaire steun te verlenen aan projecten die direct van invloed 
zijn op de nationale stelsels en voorzieningen op het gebied van de beroepsopleiding, een 
betere kwaliteit van de acties die van deze stelsels uitgaan veronerstelt een toename van de 
doeltreffendheid van de investeringen en de overheidsuitgaven. Uit de ervaring die is 
opgedaan bij voorgaande programma's, met name PETRA voor de initiële 
beroepsopleidingsstelsels, is gebleken dat de transnationale samenwerking het mogelijk 
heeft gemaaakt de nationale voorzieningen naar een grotere doeltreffendheid te laten 
evolueren. In een context waarin de nationale overheidsbegrotingen sterk onder druk staan 
spelen e schaalvoordelen en e overdracht van innovaties die de communautaire actie 
mogelijk maakt een steeds grotere rol. 
In verband met thema's, zoals die van de beroepskwalificaties of de 
beroepskeuzevoorlichting, die als centrale thema's van dit eerste deel moeten worden 
beschouwd, maakt de door het programa ontwikkelde transnationale samnwerking de 
invoering van een reële Europese dimensie mogelijk die uit het oogpunt van vrijheidvan 
verkeer en mobiliteit van de indiduen voor de opleidng en de werkgelegenheid onontbeerlijk 
is. 
A Specifieke doelstellingen 
- transnationale samenwerking bij het opzetten, ontwikkelen en testen van 
transnationale proefprojecten m.b.t. initiële-K)pleidingsprogramma's en -modules, 
benevens voor de opleiding van opleiders en tutoren, alsmede van specialisten op het 
vlak van kwalificaties, beroepskeuzevoorlichting, gelijke kansen en contractueel 
beleid; bij de invoering van algemene voorzieningen voor het anticiperen op 
toekomstige behoeften; bij de opzet van systemen voor afstandsonderwijs; bij de 
vaststelling van criteria en maatstaven ten aanzien van de kwaliteit en de methoden 
voor erkenning en gemeenschappelijke geldigheidsverklaring; 
- transnationale samenwerking door middel van proefprojecten ter verspreiding en 
overdracht van methodologieën, produkten, resultaten en instrumenten in de 
opleidingssystemen en -voorzieningen; 
- transnationale samenwerking bij de uitzending van jongeren die aan initiële 
beroepsopleidingen deelnemen; 
- transnationale samenwerking bij de uitwisseling van jonge werknemers of van 
jongeren die beschikbaar zijn op de arbeidsmarkt, met het oog op de verwerving van 
erkende beroepservaring 01 een aanvullende kwalificatie; 
- transnationale samenwerking bij de uitwisseling van nationale en regionale 
beleidsambtenaren en vertegenwoordigers van de sociale partners; 
verantwoordelijker en beheerders van tussenkomsten; 
transnationale samenwerking bij de uitvoering van vergelijkende enquêtes en analyses 
met betrekking tot de opleidingsvoorzieningen en -systemen en de ontwikkeling 
daarvan. 
4 4-5" 
B. Doelgroepen 
Deel I is bestemd voor alle personen en instanties die bij de nationale 
beroepsopleidingssystemen of-voorzieningen zijn betrokken, ongeacht of het initiële, 
dan wel voortgezette beroepsopleiding betren. Er moet echter rekening worden 
fehouden met het feit dat de openbare stelsels in de Lid-Staten hoofdzakelijk betrekking 
ebben op de initiële beroepsopleiding van jongeren; deze vormen derhalve een 
prioritaire doelgroep, in het bijzonder met betrekking tot de uitzending. 
C. Begroting van Deel I 
- 30% van alle kredieten (29,6%) zal worden gereserveerd voor Deel I, dat betrekking 
heeft op de kwaliteit van de systemen en de voorzieningen beoogt; 
- Bij de raming van de voor Deel I bestemde kredieten dient rekening te worden 
gehouden met de volgende elementen: 
a. de kwaliteit van de opleidingssystemen en -voorzieningen, in het bijzonder voor 
de initiële opleiding, dient te worden bevorderd en verbeterd in verband met de 
noodzaak om elke jongere een basisopleiding te verstrekken en het gevaar van 
werkloosheid onder jongeren, dat zeer nauw met de ontoereikendheid of de 
onaangepastheid van de kwalificaties samenhangt, te verminderen; 
b. uit de eerste fasen van het Petra-programma is gebleken welke resultaten 
transnationale samenwerking voor de kwaliteit van de initiële-beroepsopleiding 
van jongeren oplevert. Uit hoofde van Petra waren sinds 1988 meer dan 700 
projecten, 14.000 leerkrachten of opleiders en 85.000 jongeren bij de activiteiten 
van het netwerk betrokken. Deze samenwerking en de verspreiding van de 
resultaten van de transnationale acties (gemeenschappelijke opleidings-modules of 
-programma's) hebben ertoe bijgedragen dat enkele Lid-Staten hun 
initiële-opleiaingsvoorzieningen verder hebben ontwikkeld; 
c. de eerste, in het kader van het Force-programma uitgevoerde transnationale 
samenwerkingsacties op het vlak van de voortgezette opleiding, hebben eveneens 
de impact aangetoond van dergelijke acties op de interventiemogelijkheden van de 
overheid ter bevordering van de kwaliteit van de opleiding, in het bijzonder met 
betrekking tot het streven naar synergie tussen private en overheidsfinancieringen; 
d. de eerste overzichtstabellen met betrekking tot de stelsels voor voortgezette 
opleiding zijn inmiddels uitgewerkt. Ze moeten worden gecompleteerd en nader 
uit gewerkt teneinde de gegevens vergelijkbaar te maken. Een in samenwerking met 
EUROSTAT opgezet statistisch onderzoek is in zijn uitvoeringsfase aanbeland. 
Met behulp van een systematische verzameling van de bestaande gegevens zullen 
de communautaire enquêtes worden versterkt en zal een globaal en 
gemeenschappelijk methodologisch kader worden opgezet, dat in alle Lid-^Staten 
kan worden gebruikt. Op basis van de tot nu toe uitgevoerde werkzaamheden dient 
nog belangrijke vooruitgang te worden geboekt teneinde de verschillende 
gegevensbronnen op elkaar af stemmen, alle beroepsopleidingssectoren in de 
tabellen te verwerken en de beleidsmakers vergelijkbare en betrouwbare 
referentie-elementen te verstrekken waarmee deze de 
kosten-effectiviteitsverhouding van de verschillende nationale voorzieningen 
kunnen verbeteren. 
Voor de consolidatie van deze verschillende acties en de systematisering daarvan dienen 
omvangrijke financiële middelen beschikbaar te worden gesteld, zodat de door de 
transnationale samenwerking gegenereerde meerwaarde kan worden benut om de 
kwaliteit van de opleidingsstelsels en -voorzieningen te verhogen. 
*> 
De voortzetting van de communautaire actie op dit gebied is - met het oog op de 
toegevoegde waarde daarvan - des te belangriJKer, aangezien de nationale 
overheidsbegrotingen in de periode 1995-1999 waarschijnlijk onder nog grotere druk 
komen te staan, terwijl tegelijkertijd de opleidingsbehoeften, en in het bijzonder die van 
jongeren, als belangrijke prioriteit worden erkend. 
DEELII 
MAATREGEUNTERONDERSIEUNI^ 
ACTIES OP DE BEROEPSOTLEIDINGSMARKr 
Het tweede deel heeft tot doel de op de markt operende opleidings actoren aan te moedigen 
tot het doen van voorstellen voor opleidingsacties of-produkten. Dit deel heeft betrekking 
op alle categorieën van actoren : opleidingsinstellingen, bedrijven, sociale partners, 
universiteiten. 
De projecten zijn enerzijds bedoeld om de innovatie in de beroepsopleidingsacties te 
ondersteunen en te ontwikkelen om de doeltreffendheid daarvan te vergroten en anderzijds 
om opleidingsacties te ontwikkelen ter bevordering en vergemakkelijking van de overdracht 
van technologische innovaties. 
A. Specifieke doelstellingen 
- Ontwikkeling van de transnationale samenwerking bij het opzetten, ontwikkelen en 
testen van proefprojecten ter vernieuwing van de pedagogie, inhoud, begeleiding, 
methoden, instrumenten en middelen voor het realiseren van overdraagfrareprodukten, 
het anticiperen op de behoeften, de beroepskeuzevoorlichting aan volwassenen, de 
aanpassing aan de veranderingen in het bedrijfsleven, het contractuele beleid op het 
vlak van de beroepsopleiding en de vaststelling van kwaliteitscriteria en -maatregelen; 
- Ontwikkeling van de transnationale samenwerking bij opleidingsprojecten voor de 
overdracht van technologische innovaties, het beheer van deze overdracht, de 
verspreiding van de onderzoekresultaten, de opleiding in specifieke technologieën en 
de ontwikkeling van multilaterale voorzieningen; 
- Transnationale samenwerking voor transnationale stages in het bedrijfsleven ten 
behoeve van jonge wetenschappelijke medewerkers of jongeren die een universitaire 
opleiding hebben genoten; 
- Transnationale samenwerking voor uitwisselingen tussen ondernemingen van 
opleidings- of personeelsfunctionarissen; 
- Transnationale samenwerking voor enquêtes en analyses over gemeenschappelijke 
vraagstukken in verband met de ontwikkeling van een open ruimte voor opleiding en 
kwalificaties. 
De transnationale samenwerking dient niet alleen de opzet van innoverende projecten 
mogelijk te maken, maar ook tot een veel intensievere overdracht en stimulering op het 
niveau van de Gemeenschap te leiden. Aangezien het om de overdracht van 
technologische innovaties gaat, dienen de opleidingsacties aan de acties van de 
Gemeenschap op het vlak van onderzoek en ontwikkeling te worden gekoppeld. 
47-
B. Doelgroepen 
Deel II betreft hoofdzakelijk personen en instanties die zich op de opleidingsmarkt 
begeven. Tot deze - brede - doelgroep worden onder meer gerekend: particuliere of 
openbare opleidingsinstellingen, ondernemingen, universiteiten, adviesorganisaties en 
organisaties van de sociale partners. De door hen opgezette opleidingsacties worden door 
de communautaire actie versterkt en richten zich op alle personen die tot de 
beroepsbevolking behoren en die hun intrede op de arbeidsmarkt hebben gedaan. 
C. Budget voor Deel II 
- Bijna 50% van het totale programmabudget (48,8 %) is voor dit deel gereserveerd. 
- Er moet rekening worden gehouden met het feit dat bij de uitvoering van dit deel vele 
duizenden projectontwikkelaars en produkten, alsmede vele honderdduizenden 
begunstigden betrokken zijn en dat de bijeengebrachte middelen in overeenstemming 
zijn met Oe doelstelling om een toereikend mimimumeffect tot stand te brengen binnen 
een context waarin de investeringen van het bedrijfsleven in opleiding onder steeds 
grotere druk komen te staan en waarin met name de behoeften inzake de bijscholing 
van werknemers, de aanpassing en ontwikkeling van de bekwaamheden, de invoering 
van nieuwe produktietechnologieén en -methoden in de arbeidsorganisatie steeds 
sneller toenemen; 
- de actieprogramma's, in het bijzonder FORCE op het gebied van de voortgezette 
opleiding en COMETT met betrekking tot de opleiding in de overdracht van 
technologische innovaties, hebben aangetoond dat de projectontwikkelaars op dit 
terrein uitermate actief waren en dat net aantal ingediende projecten van noge 
kwaliteit de feitelijke financieringsmogelijkheden altijd ruimschoots overtrof; 
- de steun van de Gemeenschap wordt na een communautair onderzoek van de 
projekten en op basis van op communautair niveau uitgewerkte criteria toegestaan. 
Van belang zijn met name de innovatiegraad en het multiplicatoreffect van de 
gerealiseerde produkten of acties; 
- uit externe evaluaties van de programma's Force en Comett is tevens gebleken dat 
deze samenwerkingsprojecten zonder de communautaire steun niet tot stand zouden 
zijn gebracht, en dat de samenwerking tussen de projectmedewerkers die zich in het 
kader van een proeforoject hebben verenigd, zich tot andere terreinen uitstrekt, in het 
bijzonder tot de technologie, en economische of commerciële betrekkingen. 
DEEL DL 
NETWERK EN BEGELEIDENDE MAATREGELEN - EUROPESE DIMENSIE 
A. Specifieke doelstellingen 
- verlening van communautaire steun bij de rationalisatie en coördinatie van de 
nationale instanties en de operationele structuren die de basis vormen voor de opzet 
van de transnationale proefprojecten en de organisatie van stages in een andere 
Lid-Staat; 
- verbetering en uitbreiding van het Europese netwerk teneinde de transnationale 
samenwerking te bevorderen en een adequate doorzichtigheid van het programma te 
waarborgen; 
ArS 
- betere benutting van de uit het programma voortvloeiende gevolgen door de produkten 
en resultaten van de proefprojecten tevens onder andere projectontwikkelaars te 
verspreiden, in het bijzonder door middel van de activiteiten van het Europese 
netwerk; 
- opzet van een algemene actie voor de verstrekking van voorlichting over het 
programma, benevens voor de follow-up en de evaluatie van de maatregelen. 
B. Doelgroepen 
Operationele structuren voor steunverlening aan projectontwikkelaars op regionaal of 
sectorieel niveau, en de in de Lid-Staten opgezette nationale bevorderingscentra. 
De nadruk moet in het bijzonder op een uitbreiding van de bevoegdheden en de 
steunverleningsmogelijkheden van de operationele structuren worden gelegd, zodat deze 
een optimale bijdrage aan de rationalisatie- en coördinatiedoelstelling kunnen leveren 
en op alle onder het programma vallende gebieden initiatieven kunnen ontplooien zonder 
dat nieuwe structuren behoeven te worden opgezet. 
De deskundigheid die voor de opzet van transnationale projecten bijeen is gebracht, kan 
van bijzonder grote waarde zijn bij de ontwikkeling en overdracht van de in deel I en 
II beoogde kwaliteit en innovatie, en moet derhalve voor dit doel worden gebruikt. 
De kwaliteit van de interventies door het netwerk van de operationele structuren is 
zodanig van aard dat de kwaliteit van de opgezette partnerschappen, hun uitbreiding tot 
een groter aantal landen, benevens het belang van de projecten waarvoor communautaire 
steun wordt gevraagd, rechtstreeks worden gewaarborgd. 
C. Budget 
- Voor deel III - dat bijna 22% van alle, voor het programma beschikbare middelen 
vertegenwoordigt (21,7%) - is een nieuwe, omvangrijke steunmaatregel ten bedrage 
van o miljoen ecu in het leven geroepen teneinde het Europese netwerk te 
consolideren en te structureren. 
- De communautaire fondsen worden in de regel met nationale of regionale 
begrotingsmiddelen voor het functioneren van de structuren en het netwerk aangevuld. 
In de meeste gevallen treedt een multiplicatoreffect op, waardoor de financiële inbreng 
van de Gemeenschap met 3 à 4 wordt vermenigvuldigd. 
- Uit de evaluatierapporten, en in het bijzonder dat over Comett, is gebleken dat de 
communautaire bijdrage een voorwaarde was voor de totstandbrenging van 
synergetische effecten met betrekking tot de financiële steun die met name op 
regionaal niveau door belanghebbenden uit de particuliere en overheidssector werd 
verstrekt; 
- Het beleid inzake voorlichting en begeleiding zal in partnerschap tussen de Commissie 
en de Lid-Staten worden ontwikkeld. 
- De Commissie en de Lid-^Staten zullen tevens samenwerken bij de follow-up en de 
evaluatie van de maatregelen en de gevolgen van het programma. Deze follow-up en 
evaluatie leveren een belangrijke bijdrage aan de transparantie van de communautaire 
actie. 
49 
9.2. Motivering van de maatregel 
9.2.1 De noodzaak voor de Cfemeenschap om de beroepsopleiding te ontwikkelen wordt 
algemeen erkend, zowel in verband met de doelstellingen ten aanzien van het 
economische concurrentievermogen van Europa op een mondiale markt waar de 
concurrentie steeds harder wordt, als met het oog op de sociale samenhang en de 
venriindering van de uitsluitingsrisico's, die het gevolg zijn van werkloosheid en 
marginaliteit op de arbeidsmarkt. 
9.2.2 De Commissie heeft deze ontwikkeling een nieuwe impuls willen verschaffen door 
in het Verdrag van Maastricht een afzonderlijk artikel op te nemen dat betrekking 
heeft op de uitvoering yan een communautair beroepsopleidingsbeleid, benevens door 
nauwkeurige doelstellingen vast te stellen. 
9.2.3 Door de huidige actieprogramma's enkele jaren geleden goed gekeuren, en door actief 
bij te dragen aan de uitvoering en de follow-up van de activiteiten, alsook aan de 
aanwending van de resultaten daarvan, hebben de Lid-Staten en de Raad blijk 
gegeven van hun belangstelling voor de ontwikkeling van de communautaire actie op 
dit gebied en deze actie ondersteund. 
9.2.4 Het Europees Parlement heeft onophoudelijk zijn steun betuigd aan de ontwikkeling 
van deze activiteiten en verklaard zijn medewerking te willen verlenen aan het 
voornemen van de Commissie om de actieprogramma's te rationaliseren en te 
coördineren. 
9.2.5 Er zij op gewezen dat de verschillende, door het programma beoogde maatregelen 
zonder uitzondering zijn gericht op de totstandbrenging van transnationale 
samenwerkingsvormen, die een duidelijke toegevoegde waarde hebben ten opzichte 
van de acties die de Lid-Staten en de betrokken partijen op de opleidingsmarkt 
ontwikkelen. 
9.2.6 In verband met de de geleidelijke totstandbrenging van een open Europese ruimte voor 
opleiding en beroepskwalificaties, die uit de verwezenlijking van de interne markt 
voortvloeit, dient deze communautaire toegevoegde waarde te worden geconsolideerd 
en versterkt. 
9.2.7 De Commissie is bij de door haar voorgestelde aanpak uitgegaan van de toekomstige 
ontwikkelingen die zij in haar werkdocument betreffende richtsnoeren op het gebied 
van onderwijs en opleiding heeft geschetst. Dit document beoogde de 
beroepsopleidingsacties in één programma te verenigen, dat op artikel 127 van het 
Verdrag DetrefTcnde de Europese Unie is gebaseerd. 
9.2.8 Gelet op de ervaringen die met de huidige programma's zijn opgedaan, dienen met het 
oog op de rationalisatiedoelstelling twee actiegebieden te worden voorgesteld: 
enerzijds steunmaatregelen ter bevordering van de kwaliteit van de systemen, door 
middel waarvan tegemoet wordt gekomen aan de vraag van de actoren uit de 
overheidssector of 3e actoren die een structurerende rol spelen in de systemen ; 
anderzijds steunmaatregelen ter bevordering van de innovatiecapaciteit op de markt, 
hetgeen hoofdzakelijk voor de privé-actoren en de bedrijven van belang is. 
9.2.9 De voorgestelde maatregelen ondersteunen en completeren de door de Lid-Staten 
uitgevoerde acties en steTlen deze in de gelegenheid de bijdrage en de resultaten van 
de transnationale activiteiten ter verbetering van de kwaliteit en de doeltreffendheid 
van hun systemen en voorzieningen aan te wenden. 
iö 
9.2.10 De actie van de Gemeenschap - door middel van de uitvoering van 
actieprogramma's, die eind 1994 ten einde lopen - heeft reeds waardevolle concrete 
resultaten opgeleverd. In dit verband zij gewezen op de georganiseerde 
partnerschappen en proefprojecten, de uitwisseling van ervaringen en de opzet van 
een netwerk. Deze veelbelovende resultaten hebben het belang en de bijdrage van 
intensievere en algemenere samenwerkingsacties aangetoond. Gezien de diversiteit 
van hun organisatiestructuren en acties kunnen de nationale systemen op basis van 
de transnationale samenwerking een stimulerende invloed uitoefenen op de 
verwezenlijking van een werkelijke ontwikkelingsdynamiek. 
9.2.11. Een essentieel onderdeel van de door de Commissie voorgestelde 
rationaliseringsaanpak heeft betrekking op de totstandbrenging van een 
multiplicatoreffect ten aanzien van de acties en de resultaten. Uitgaande van een 
bepaalde investering kan dank zij dit effect een uitgebreidere invloed worden 
uitgeoefend op de praktijken van degenenen die bij de beroepsopleiding zijn 
betrokken, alsmede op de door hen gebruikte produkten en methoden. 
9.2.12. De financiële middelen die de Gemeenschap voor de beroepsopleiding heeft 
gereserveerd, zijn bescheiden in vergelijking met de budgetten die de Lid-Staten 
of het bedrijfsleven voor dit doel beschikbaar hebben gesteld. In dit verband zij 
erop gewezen dat de financiële middelen op het mveau van de Lid-Staten 
grotendeels bestemd zijn voor uitgaven in verband met de uitvoering van de acties 
ofhet inkomensbehoud van de stagiairs gedurende de opleiding. Innoverende acties 
en projecten voor het testen van nieuwe methoden of produkten nemen op de 
nationale begrotingen slechts een beperkte plaats in. Deze situatie verscherpt zich 
met het krapper worden van de overheidsmiddelen. De bijdrage van de 
Gemeenschap is bescheiden van omvang, maar niettemin van doorslaggevend 
belang voor de modernisering en ontwikkeling van de systemen, aangezien zij 
geconcentreerd is op de factoren die de dynamiek en de vooruitgang stimuleren. 
9.2.13. Een soortgelijke opmerking moet ook worden gemaakt ten aanzien van de synergie 
tussen de acties die onder het opleidmgsprogramma vallen, en die welke onder het 
structuurbeleid - en in het bijzonder onder dat uit hoofde van het Europees Sociaal 
Fonds - ressorteren. De ontwikkeling van de systemen en praktijken in de 
Lid-Staten wordt sterk bevorderd doordat de innovaties en de vernieuwende 
praktijken die in het kader van de onder het opleidinaspro^amma ressorterende 
proefprojecten en partnerschappen zijn verwezenlijkt, in de verdergaande 
beleidsmaatregelen uit hoofde van het structuurbeleid worden versterkt en 
uitgebreid. 
9.2.14. De acties waaraan uit hoofde van het beroepsopleidingsprogramma steun wordt 
verleend, hebben hoofdzakelijk betrekking op de voorbereiding van 
opleidingsacties, de ontwikkeling van vernieuwende produkten en methoden, 
benevens op de verspreiding en de multiplicatie van de resultaten. Het programma 
verleent slecht minimale steun aan de feitelijke tenuitvoerlegging van de 
opleidingsacties als zodanig. Dientengevolge hebben de uitgaven die in aanmerking 
komen voor communautaire steun, hoofdzakelijk betrekking op de uitgaven in 
verband met de ontwikkeling en de voorbereiding van de acties en niet op de 
kosten die uit de verstrekking van de opleiding voortvloeien (zoals de beloning van 
de opleiders, van de begunstigden, dan wel opleidingskosten). Dit element vergroot 
het belang van de complementariteit voor de beroepsopleiding tussen het 
actieprogramma en de financiële steun uit hoofde van het Europees Sociaal Fonds, 
die voornamelijk is geconcentreerd op de kosten die verband houden met de 
uitvoering van opleidingsacties, welke op de voorbereiding en de uitwerking van 
de betreffende acties volgt. 
51. 
9.2.15. Het grootste gedeelte van de voor het programma beschikbare financiële middelen 
moet voor het ontwerpen en uitvoeren van transnationale 
beroepsopleidingsprojecten worden gereserveerd. Aldus richt de transnationale 
samenwerking zich op een concreet onderwerp en op de uitvoering van 
gemeenschappelijke beroepsopleidingsacties. 
9.2.16. Uit de evaluatie van de huidige programma's, in het bijzonder Comett, is gebleken 
dat de transnationale stages een uitgelezen mogelijkheid voor de overdracht van 
ervaring en know-how bieden, niet alleen voor de direct begunstigde, maar 
eveneens voor de uitsturende opleidingsinstelling en die van ontvangst. Dbor de 
stages in een nauw omlijnd bedrijfsontwikkelingsplan op te nemen, dient deze 
positieve eigenschap van de transnationale stages op een nieuwe manier te worden 
versterkt. 
9.2.17. Beleidsmakers op het gebied van de beroepsopleiding zijn, ongeacht of ze voor de 
regionale dan wel nationale overheid werken, op zoek naar communautaire 
referentiemodellen ter verbetering van hun werkmetnoden. Dank zij de stages, die 
een rechtstreekse confrontatie met en een concrete beleving van de praktijken in 
een andere Lid-Staat mogelijk maken, kan de overdracht van praktijken tegen een 
geringe prijs worden verwezenlijkt. Het multiplicatoreffect, dat tengevolge van de 
stage in de instelling of structuur van oorsprong optreedt, is in dit geval tevens van 
groot belang. 
9.2.18. De communautaire actie kreeg het eerst concreet gestalte in de universitaire wereld 
en het wetenschappelijk onderzoek. De samenwerking heeft hier tot aanzienlijke 
resultaten geleid. De betrokkenheid van de arbeidsmarkt en het bedrijfsleven bij de 
samenwerking op communautair niveau inzake de beroepsopleiding is van 
recentere datum. Door de economische situatie zal het beleid met betrekking tot de 
beroepsopleiding voortaan een doorslaggevende rol spelen bij de hernieuwde 
schepping van gunstige voorwaarden voor economisch concurrentievermogen en 
het herstel van de werkgelegenheid. De bij de beroepsopleiding betrokken partijen, 
in het bijzonder het bedrijfsleven, dringen aan op intensievere samenwerking 
teneinde de doeltreffendheid van hun investeringen voor opleidingsdoeleinden te 
vergroten, de beste praktijken en ervaringen te verspreiden en de kosten-
effectiviteitsverhouding van hun uitgaven beter te beheersen. 
9.2.19. Daarnaast moet worden gewezen op het belang van de enquêtes en analyses die op 
het niveau van de Gemeenschap worden uitgevoerd. De Lid-Staten zetten systemen 
en voorzieningen op die sterk van elkaar verschillen en die met betrekking tot de 
gebruikte concepten en methoden niet erg homogeen zijn. De uitvoering van 
studies en enquêtes op communautair niveau leidt tot een homogene en 
betrouwbare kennis over de stand van zaken met betrekking tot de uitgaven en 
acties voor beroepsopleiding in de Gemeenschap. Dientengevolge ontstaat een 
gemeenschappelijk referentiekader op communautair niveau. 
9.2.20. De systemen en voorzieningen voor initiële beroepsopleiding worden sterk 
ontwikkeld. Dit is een gevolg van de moeilijkheden van jongeren om op de 
arbeidsmarkt te integreren. Ze hebben ten doel te voorkomen dat economische 
marginalisatieverschijnselen, die verband houden met de mislukte schoolcarrière 
van met name de meest benadeelde jongeren, 'ingeburgerd' raken. De in deel I 
besproken kwaliteitsverbetering levert een belangrijke bijdrage aan de oplossing 
van dit probleem. De bevordering van opleidingsacties van hoge kwaliteit voor de 
jongeren met de grootste moeilijkheden vergroot hun kansen op een succesvolle 
integratie in en een probleemloze overgang naar het beroepsleven aanzienlijk. 
^Z 
9.2.21. Het multiplicatoreffect met betrekking tot de produkten en resultaten van de 
transnationale partnerschappen is een belangrijke voorwaarde voor 
doeltreffendheid en de totstandbrenging van schaalvergrotingen. Het is tevens van 
belang om bepaalde groepen in wier behoeften de traditionele acties slechts 
gedeeltelijk 01 onvoldoende voorzien, een gelijke toegang tot de opleiding te 
waarborgen. 
In dit verband zij gewezen op de prioriteit die het programma toekent aan de opzet 
van opleidingsacties in en ten behoeve van het mko (de KMO's), dat (die) lang niet 
altijd over de nodige kwalificaties beschikt (beschikken) om de huidige sociaal-
economische veranderingen het hoofd te kunnen bieden. 
9.2.22. Ten aanzien van de voortgezette opleiding geldt dat de sociale partners bij de 
uitvoering van de verschillende programmaonderdelen en in het bijzonder bij die 
met betrekking tot de proefprojecten en de enquêtes betrokken moeten worden en 
hieraan een actieve bijdrage moeten leveren. Hierdoor wordt een ondersteunend 
element geïntroduceerd in Lid-Staten waar reeds een traditie met betrekking tot 
de deelneming van de sociale partners bestaat, en een vernieuwend element in de 
Lid-Staten waar dergelijke praktijken nog nauwelijks ontwikkeld zijn. Door de 
structurerende rol die de sociale partners met het oog op de doeltreffendheid van 
de beroepsopleiding moeten spelen, wordt de toegevoegde waarde van de 
communautaire actie aanzienlijk vergroot. 
9.2.23. Het succes en de resultaten van de huidige programma's zijn voornamelijk te 
danken aan het feit dat een Europees netwerk is opgezet waarin operationele 
structuren zijn verzameld en georganiseerd. Deze structuren spelen een essentiële 
rol bij de vorming van de partnerschappen, de opzet van projecten en de adequate 
verspreiding van, alsmede de totstandbrenging van een multiplicatoreffect met 
betrekking tot de resultaten. Een betere werking van dit Europese netwerk en een 
kapitalisatie van de deskundigheid van deze structuren dienen een belangrijke troef 
bij het rationalisatieproces te zijn. 
9.3. Controle en evaluatie van de maatregel 
9.3.1. Geselecteerde prestatie-indicatoren. 
De volgende kwantitatieve indicatoren zijn vastgesteld: 
- het aantal proefprojecten; 
- het aantal partners per proefproject; 
- het totale aantal deelnemers aan de uitzendingen; 
- het totale aantal begunstigden van een actie of een opleidingsprodukt; 
- het totale aantal ondernemingen uit het mkb (KMO'S) dat (die) rechtstreeks bij de 
proefprojecten is (zijn) betrokken; 
- het aantal overdraagbare produkten die dank zij de proefprojecten tot stand worden 
gebracht. 
m S3 
De volgende kwalitatieve indicatoren zijn vastgesteld: 
- door de evaluatie moet nauwkeuriger vastgesteld kunnen worden welke gevolgen 
de communautaire actie op de systemen of praktijken van de betrokken partijen 
heeft. Hierbij worden de volgende indicatoren gebruikt: 
* hantering van kwaliteitscriteria en -maatregelen in de opleidingsvoorzieningen 
en -acties; 
* beoordeling van de praktijken aan de hand van communautaire 
referentiemodellen; 
* mate waarin de opleidingsmodules die dank zij de proefprojecten zijn 
uitgewerkt, in de nationale stelsels worden ontwikkeld; 
* vaststelling van een transnationaal kwalificatieprofiel, in het bijzonder op het 
sectoriale niveau. 
Het geheel van deze indicatoren dient als basis voor de structuren met betrekking 
tot de permanente evaluatie die de Commissie en elke Lid-Staat in partnerschap 
zullen uitvoeren. 
9.3.2. Overeenkomstig artikel 7 van het voorstel voor een besluit: 
- zal de Commissie voor 31 december 1997 een tussentijds evaluatieverslag over de 
introductieperiode van het programma voorleggen; 
- zal de Commissie voor 30 juni 2000 een eindverslag voorleggen. Op basis van dit 
verslag kan de Commissie de Raad en het Parlement voorstellen voor een 
aanpassing of verdere ontwikkeling van het programma voorleggen. 
5tt 
ISSN 0254-1513 
COM (93) 686 def. 
DOCUMENTEN 
NL 04 
Catalogusnummer : CB-CO-93-742-NL-C 
ISBN 92-77-63079-5 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
t>^