Nr. C 31/42 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 6. 2. 91 
Advies over de ontwerp-mededeling van de Commissie aan de lid-staten tot vaststelling van 
richtsnoeren voor globale subsidies waarvoor de lid-staten voorstellen kunnen indienen in 
het kader van een communautair initiatief voor plattelandsontwikkeling LEADER (netwerk 
van groepen voor plattelandsontwikkeling) 
(91/C 31/14) 
De Commissie heeft op 21 augustus 1990 besloten, overeenkomstig artikel 198 van het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Economisch en 
Sociaal Comité te raadplegen over de bovengenoemde ontwerp-mededeling. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft de heer Bento Goncalves tot algemeen rapporteur 
benoemd en belast met de voorbereiding van de werkzaamheden ter zake. 
Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 280e zitting (vergadering van 18 oktober 
1990) het volgende advies uitgebracht, dat met algemene stemmen werd goedgekeurd. 
1. Inleiding 
1.1. De interne markt van Europa kan alleen een 
succes worden indien de burgers van Europa, en dus 
ook de bewoners van de armste gebieden, actief aan de 
totstandkoming ervan kunnen deelnemen. 
1.2. De gebieden die onder de doelstellingen 1 en 5b 
vallen en in het totaal 55 % van de oppervlakte van de 
Gemeenschap bestaan, worden hoofdzakelijk bevolkt 
door de zogenaamde „plattelandsbevolking". 
1.3. Initiatieven die erop gericht zijn om deelneming 
van de bevolking mogelijk te maken, zijn van wezenlijk 
belang voor de Gemeenschap, omdat het op deze wijze 
mogelijk is: 
— woestijnvorming te voorkomen, 
— bestaande structuren doelmatig te maken door ze 
op de doelstelling af te stemmen, 
— het milieu te verbeteren, 
— vervuiling tegen te gaan en een bijdrage te leveren 
tot reeds bestaande milieubeschermingsmaatre­
gelen, 
— de natuur en de natuurlijke hulpbronnen in stand 
te houden, 
— de kwaliteit van landbouwprodukten te verbeteren, 
— gunstige voorwaarden te scheppen voor toerisme en 
bewoning van plattelandsgebieden, 
— de ruimtelijke ordening te verbeteren, 
— voor betere informatie te zorgen door informatie­
centra op te richten, 
— het lokale bedrijfsleven te ontwikkelen, 
— nieuwe lokale bedrijven te creëren, met name in de 
moderne dienstverlening. 
1.4. Het Europa van de regio's kan alleen tot stand 
komen indien de regionale ontwikkeling harmonisch verloopt. Beroepsopleiding, plattelandstoerisme, steun 
aan het midden- en kleinbedrijf (MKB) en de ambachte­
lijke sector, aan de afzet en exploitatie van landbouw-, 
bosbouw-, veeteelt- en visserijprodukten, aan de oprich­
ting en exploitatie van coöperaties en plaatselijke en 
regionale verenigingen, zijn wezenlijke voorwaarden 
voor het welslagen van de grote interne markt waarin 
320 miljoen burgers zich thuis voelen en actief aan de 
opbouw van de Gemeenschap deelnemen. 
2. Algemene opmerkingen 
2.1. LEADER is een initiatief dat specifiek gericht is 
op de ontwikkeling van de plattelandseconomie, die 
reeds aan de orde is gekomen in de mededeling over 
„De toekomst van het platteland" [doe. COM(88) 501 
def.], waarover het Comité een met algemene stemmen 
goedgekeurd initiatiefadvies (*) heeft uitgebracht. 
2.2. Het onderhavige programma maakt deel uit van 
de initiatieven van de Commissie ter bevordering van de 
ontwikkeling van gebieden die onder de doelstellingen 1 
en 5b vallen en het onderscheidt zich als zodanig van 
de programma's STAR, RECHAR, ENVIREG, REGIS, 
INTEREG, STRIDE, PRISMA, TELEMATIQUE en 
andere programma's ter bevordering van het MKB in 
het algemeen. Ook in zijn initiatiefadviezen over „berg-
streken"(2), „Eilandgebieden" (3) en „De bijdrage van 
coöperaties tot de regionale ontwikkeling" (4) heeft het 
Comité de Commissie er reeds op gewezen dat instru­
menten in het leven moeten worden geroepen om deze 
doelstellingen concreet gestalte te geven. 
2.3. Het Comité vestigt de aandacht op de economi­
sche context waarin het onderhavige initiatief ver­
schijnt. Deze wordt gekenmerkt: door een algemene 
liberalisering van het macro-economisch beleid i.v.m. 
het naderen van de voltooiing van de interne markt, 
ten gevolge waarvan de verschillen tussen de centraal 
gelegen en de afgelegen gebieden nog zullen toenemen; 
(') PB nr. C 298 van 27. 11. 1989. 
(2) PB nr. C 175 van 4. 7. 1988. 
(3) PB nr. C 232 van 31. 8. 1987, blz. 25. 
(4) PB nr. C 298 van 27. 11. 1989. 
6. 2. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 31/43 
door wijzigingen in het gemeenschappelijk landbouw­
beleid (GLB) waarbij subsidies en steun voor de land­
bouw verminderd zullen worden, hetgeen ernstige ge­
volgen voor de plattelandsgebieden, met name op het 
stuk van werkgelegenheid, zal hebben; door het feit 
dat men er nog steeds niet in is geslaagd d.m.v. de 
structuurfondsen de in de Europese Akte omschreven 
sociaal-economische toenadering en samenhang tot 
stand te brengen; door het feit dat de bedragen die in 
het kader van de structuurfondsen voor de plattelands­
ontwikkeling worden uitgetrokken aanzienlijk lager 
zijn dan de middelen waarom de lid-staten verzoeken; 
door de te verwachten toename van de vervoerprijzen, 
die voortvloeit uit de concentratie van economische 
activiteiten in de interne markt, waarvan de afgelegen 
regio's, die voornamelijk plattelandsgebieden zijn, de 
dupe worden. 
Gezien deze situatie is het Comité van mening dat het 
onderhavige programma ertoe zou kunnen bijdragen de 
huidige negatieve tendensen in de landbouwsector om 
te buigen, mits de volgende regels in acht worden ge­
nomen : 
2.3.1. Bij de keuze van de groepen en de gebieden 
die voor toepassing van het programma LEADER in 
aanmerking komen, moet de Commissie absolute voor­
rang verlenen aan de ver afgelegen typische plattelands­
gebieden. 
2.3.2. De begroting van het programma moet onge­
veer overeenkomen met de verliezen die de plattelands­
bevolking zal lijden ten gevolge van de wijzigingen in 
het GLB en de liberalisering van de markten; tevens 
moeten met het geld de nodige steun en bijstand worden 
verleend zodat de plattelandsgebieden in het kader van 
deze nieuwe marktsituatie met de meer ontwikkelde 
gebieden kunnen concurreren. 
2.3.3. Er moet voorrang worden verleend aan organi­
saties die de sociaaleconomische belangen op lokaal 
en regionaal niveau vertegenwoordigen. Hierbij moet 
vooral gedacht worden aan particuliere organisaties, 
coöperaties of gemengde bedrijven, die dicht bij de 
bevolking staan en daardoor borg kunnen staan voor 
de ontwikkeling van het betrokkene gebied. 
Gedaan te Brussel, 18 oktober 1990. 2.3.4. De Commissie moet er bij de lid-staten op 
aandringen dat pogingen tot centralisatie en inmenging 
door de nationale overheden bij de uitvoering van 
LEADER worden voorkomen, omdat dit ten koste zou 
gaan van de deelneming van de regionale en plaatselijke 
bevolking en haar organisaties. 
2.3.5. Er moet worden voorzien in de mogelijkheid 
om op lokaal vlak bijeengebrachte middelen in het 
programma op te nemen, ten einde te voorkomen dat 
het succes van het programma verminderd wordt door­
dat in de nationale begrotingen te weinig middelen ter 
beschikking waren gesteld. 
2.3.6. Het programma LEADER mag in geen enkel 
opzicht dienen ter vervanging van de huidige investerin­
gen van de lid-staten op landbouwgebied. 
2.4. De Commissie moet in haar document duidelijk 
vastleggen dat coöperaties op voet van gelijkheid wor­
den behandeld waar het gaat om steun aan sociaal-
economische subjecten. Het Comité heeft in zijn met 
algemene stemmen goedgekeurde advies over „De bij­
drage van coöperaties tot de regionale ontwikkeling" 
reeds opgemerkt dat coöperatieve ondernemingen ge­
zien hun sterke verwevenheid met het platteland het 
meest geschikt zijn om initiatieven te verwezenlijken als 
die welke onder het programma LEADER vallen. 
2.5. Het Comité onderstreept dat de begroting van 
het programma LEADER toegevoegd wordt aan de 
begroting voor geïntegreerde maatregelen van de lid­
staten in het kader van communautaire steunmaatrege­
len, hetgeen betekent dat LEADER zonder uitbreiding 
van de financiële middelen niet kan worden uitgevoerd 
op het grondgebied van de voormalige Duitse De­
mocratische Republiek. 
2.6. Gezien het bovenstaande stemt het Comité in 
met het initiatief LEADER van de Commissie, en dringt 
het erop aan dat zijn opmerkingen in aanmerking wor­
den genomen. 
De Voorzitter 
van het Economisch en Sociaal Comité 
Fran^ois STAEDELIN