A4-0137/98

Resolutie over de conservenindustrie voor visserij-en aquacultuurproducten in de Europese Unie

Het Europees Parlement,

- gelet op artikel 148 van zijn Reglement,

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 januari 1989 over de visverwerkende industrie ((PB C 47 van 27.2.1989, blz. 176.)),

- gezien zijn instemming van 6 juni 1996 met de sluiting van de Euromediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en het Koninkrijk Marokko anderzijds ((PB C 181 van 24.6.1996, blz. 15.)),

- gezien het werkprogramma en de resultaten van het bezoek van de delegatie van de Commissie visserij aan Galicië van 4 t/m 6 september 1997,

- gehoord de vertegenwoordigers van de sector in de vergadering van de Commissie visserij op 21 januari 1998,

- gezien het verslag van de Commissie visserij (A4-0137/98),

A. overwegende dat de verwerkende industrie voor visserij-en aquacultuurproducten een belangrijke pijler van het gemeenschappelijk visserijbeleid is en een aanvulling betekent op de visserijactiviteit van de communautaire vloot die bijdraagt tot de aanvoer van voedingsproducten die op de markt van de Unie een tekort vertonen en waarnaar een toenemende vraag bestaat,

B. overwegende dat de werkgelegenheid momenteel een van de topprioriteiten van de Unie is en dat het noodzakelijk is - zoals is gebleken op de bijeenkomst van de Raad van Luxemburg op 20 november 1997 - die sectoren stimulansen te bieden die een dynamische invloed op de economische activiteit hebben en bijdragen aan het behoud van activiteiten die stabiele arbeidsplaatsen genereren en aan de handhaving van de economische en sociale structuur van de regio's in de Unie,

C. overwegende dat de conservenindustrie voor visserij- en aquacultuurproducten in de Europese Unie een arbeidsintensieve sector is die in sterke mate is gebaseerd op procédés die noodzakelijkerwijs handmatig zijn om de kwaliteit van de door de markt verlangde producten te waarborgen en die op het grondgebied van de Unie rechtstreeks werk biedt aan 50.000 mensen en indirect aan nog eens 25.000 mensen,

D. overwegende dat de communautaire conservenindustrie met enorme problemen te kampen heeft als gevolg van de jongste door de Europese Unie met derde landen gesloten internationale handelsovereenkomsten zoals de overeenkomsten met Marokko en Turkije op grond waarvan de communautaire markt wordt opengesteld voor omvangrijke conservencontingenten uit deze landen die concurreren met de traditionele producten van de communautaire industrie,

E. overwegende dat de kosten van deze handelsovereenkomsten een enorme extra last betekenen voor de visconservenindustrie die reeds een ingrijpend herstructureringsproces doormaakt en dat deze last moet worden gecompenseerd door de overige economische sectoren die het meeste profijt van deze overeenkomsten hebben,

F. overwegende dat het ontbreken van een passend en toereikend kader voor steunmaatregelen voor de huidige conservenindustrie een ernstige bedreiging voor haar voortbestaan vormt, aangezien deze niet kan concurreren met producten uit derde landen waar de kosten van het eindproduct veel lager zijn dan in de Unie omdat niet hoeft te worden voldaan aan de technisch-hygiënische voorwaarden zoals deze in de Unie worden geëist en als gevolg van de arbeidskosten in deze industrie in derde landen waar de sociale bescherming van werknemers niet bestaat of zeer beperkt is,

G. overwegende dat - als niet met spoed een speciaal actieplan voor de sector wordt vastgesteld waarin de conserven als gevoelig product worden beschouwd en dat politieke, economische en financiële steunmaatregelen voor de communautaire industrie bevat - de tendens in de richting van verplaatsing van deze industrie naar derde landen zich zal voortzetten en tot het verlies van een groot aantal arbeidsplaatsen en tot problemen op het gebied van de economische, sociale en regionale samenhang in Europa zal leiden, vooral in de minder ontwikkelde regio's van de Unie waar het moeilijk blijkt alternatieve economische activiteiten te vinden,

H. overwegende dat de conservenproducten hun voedingseigenschappen behouden: eiwitten, koolhydraten, vetten en vitaminen en in hoge mate ook hun typische kenmerken, waardoor zij bijzonder geschikt zijn voor voedselhulp bij tekorten of in noodgevallen,

I. overwegende dat de consumptie van conserven van visserij- en aquacultuurproducten in de Unie tussen 1989 en 1993 is verdubbeld, dat er goede groeivooruitzichten blijven bestaan en dat er mogelijkheden zijn voor de ontwikkeling van deze industrie die een grote economische levensvatbaarheid bezit, mits er waarborgen zijn voor een behoorlijke aanvoer van grondstoffen afkomstig van de visserijactiviteiten van de communautaire vloot of van de invoer op de internationale markt,

J. overwegende dat de goede groeivooruitzichten van dit moment de ontwikkeling en modernisering van deze sector mogelijk maken, de productiecapaciteit vergroten, vele arbeidsplaatsen genereren en de huidige afhankelijkheid van de invoer beperken,

K. overwegende dat de omvangrijke, ingewikkelde en versnipperde communautaire wetgeving voor de conservensector - die aansluit bij de doelstellingen van uiteenlopende communautaire beleidsvormen die niet altijd op elkaar zijn afgestemd en daardoor tot tegenstrijdige situaties aanleiding kunnen geven - afbreuk doet aan de juiste toepassing van samenhangende wetgeving voor deze sector,

L. overwegende dat de communautaire conservenindustrie een kostbaar moderniseringsproces doormaakt om zich aan te passen aan de technische, ecologische en hygiënische eisen die door de communautaire wetgeving worden gesteld teneinde de consument en de burger een hoog niveau van bescherming te waarborgen,

M. overwegende dat het structuurbeleid een pijler van het gemeenschappelijk visserijbeleid is en dat het ook in de toekomst een onmisbare steun moet blijven voor de herstructurering van een sterke, economisch gezonde en concurrerende sector,

N. overwegende dat de huidige situatie wordt gekenmerkt door het ontbreken van een doeltreffend controlesysteem voor de invoer van conserven uit derde landen om de productie-omstandigheden, de kwaliteit van de grondstoffen en de inachtneming van de technisch-hygiënische verwerkingsprocédés te controleren,

O. overwegende dat het ontbreken van doeltreffende bepalingen om exact de herkomst van de ingevoerde grondstoffen en visconserven vast te stellen - zoals herhaaldelijk is vastgesteld - een hoge mate van oneerlijke concurrentie voor de communautaire sector betekent,

P. overwegende dat de huidige tariefbepalingen voor ingevoerde producten die met communautaire producten concurreren in sommige gevallen geen bestaansgrond hebben of hun oorspronkelijke rechtvaardiging verliezen, aangezien tariefvoordelen zijn verleend aan landen waar sprake is van een behoorlijk niveau van economische ontwikkeling,

Q. overwegende dat het SAP-mechanisme voor drugs op grond waarvan aan visserijproducten, met name tonijn, uit sommige landen van het Amerikaanse continent een gunstige toegang tot de communautaire markt wordt verleend, niet heeft beantwoord aan zijn oorspronkelijke doel om de omschakeling van activiteiten te bevorderen die verband houden met de drugseconomie,

R. overwegende dat de gemeenschappelijke marktordening met spoed moet worden herzien zodat deze in het kader van de toenemende mondialisering wordt aangepast aan de nieuwe realiteit in de sector, waarbij de bestaande mechanismen moeten worden aangepast: referentieprijzen, vrijwaringsclausules, compenserende vergoedingen, uitstelpremies, enz.,

S. overwegende dat de Gemeenschap haar beleid op het gebied van de kwaliteit van haar producten moet versterken, de inspanningen van de industrie moet stimuleren door middel van premies, registers en kwaliteitslabels en voorlichtingscampagnes moet opzetten om bekendheid te geven aan de kwaliteit van het Europese product,

T. overwegende dat zich vaak verschillen voordoen bij de inhoud van de conserven: de soort, de bestanddelen van de bereiding, de toegepaste technieken en de informatie die op het etiket vermeld staat, hetgeen normaal gesproken neerkomt op het bedriegen van de consument,

U. overwegende dat de kwaliteit en de technische en hygiënisch-sanitaire omstandigheden wetenschappelijk moeten worden gecontroleerd door gespecialiseerde laboratoria en dat de controles gelijk moeten zijn voor ingevoerde en voor Europese producten,

V. overwegende dat de communautaire industrie voor sardines in een uiterst ongunstige positie verkeert en de afgelopen jaren ernstig te lijden heeft gehad onder de concurrentie van conserven uit derde landen, waardoor de communautaire export in de afgelopen tien jaar met meer dan 40% is gedaald en een groot aantal op het grondgebied van de Unie gevestigde bedrijven hun poorten hebben moeten sluiten,

W. overwegende dat de Gemeenschap bij de invoer van sardineconserven uit derde landen een genereus tariefbeleid voert en dat de sardineconserven uit Marokko op grond van de associatieovereenkomst vanaf 1999 volledig vrij van rechten op de communautaire markt kunnen worden ingevoerd,

X. overwegende dat de markt voor tonijnconserven van groot belang is, dat bijna 60% van de totale visconservenproductie in de Europese Unie uit tonijn bestaat en dat een stijging van de consumptie wordt verwacht,

1. verzoekt de Commissie een studie op te stellen over de situatie in de conservenindustrie voor visserij- en aquacultuurproducten in de Europese Unie en daarbij aandacht te besteden aan de volgende aspecten: ondernemingen, ontwikkeling van de sector in de afgelopen jaren in de verschillende lidstaten, productiegegevens, herkomst van de grondstof, omvang van de in- en uitvoer, werkgelegenheid, technische eisen en gezondheidsvoorschriften, tariefbepalingen en in het algemeen de voor deze sector geldende wetgeving en de codificatie ervan;

2. verzoekt de Commissie voorstellen bij de Raad en het Parlement in te dienen voor een specifiek actieprogramma en een algeheel kader voor steunverlening aan de visconservenindustrie waarin rekening wordt gehouden met het huidige structuurbeleid en met de nieuwe richtsnoeren van het regionaal beleid voor de periode 2000-2006, waarvan de beginselen momenteel worden besproken; deze voorstellen moeten tevens voorzien in de nodige financiële steun om ervoor te zorgen dat de communautaire conservenindustrie in het kader van een mondiale economie kan concurreren;

3. verzoekt de Raad en de Commissie een gedetailleerde analyse op te stellen van de communautaire tariefbepalingen voor conserven van visserij- en aquacultuurproducten met het oog op de afschaffing van voordelen bij de toegang tot de communautaire markt die geen bestaansgrond meer hebben;

4. verklaart dat, indien op grond van het algemeen belang van de externe handelsbetrekkingen van de Unie of het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid de invoer gehandhaafd moet blijven van bepaalde producten die bij toegang tot de markt oneerlijke concurrentie opleveren voor de communautaire producten, deze als gevoelige producten moeten worden aangemerkt en dat tot compenserende maatregelen voor de conservensector moet worden besloten;

5. dringt aan op intensivering van de controles op producten uit derde landen overeenkomstig richtlijn 91/493/EEG tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften voor de productie en het in de handel brengen van visserijproducten ((PB L 268 van 24.9.1991, blz. 15.)), zodat de producten uit deze landen niet aan lagere gezondheidseisen worden onderworpen dan de communautaire producten;

6. is van mening dat de Unie moet doorgaan met het uitstippelen van een beleid inzake de voorziening van grondstoffen dat beantwoordt aan de werkelijke behoeften van de verwerkende industrie in de Gemeenschap, de communautaire vloot steun moet verlenen en de toegang tot de benodigde grondstoffen op elk moment moet waarborgen tegen de beste voorwaarden die de wereldmarkt biedt;

7. verzoekt de Commissie promotiecampagnes voor communautaire visconserven op te zetten die de consument over herkomst, kwaliteit, productiewaarborgen en de hoge voedingswaarde voorlichten en hem in staat stellen zich van de uitstekende eigenschappen van de communautaire producten te overtuigen;

8. verzoekt de Commissie de nodige initiatieven te ontplooien met het oog op de oprichting van een communautair referentielaboratorium ter waarborging van de kwaliteit en de naleving van de technische en gezondheidsvoorschriften voor de communautaire producten en de producten uit derde landen die op het grondgebied van de Unie vrij in de handel worden gebracht;

9. dringt er bij de Commissie en de verantwoordelijke instanties van de lidstaten op aan de voorschriften te verscherpen, de controlemechanismen voor de visserijproducten die op het grondgebied van de Unie in de handel worden gebracht te verbeteren en de naleving van de wetgeving inzake de regels van oorsprong voor verse en verwerkte visserijproducten op betrouwbare wijze te controleren;

10. steunt de promotie van kwaliteitsproducten, met inbegrip van de grondstoffen die aan de verschillende conservenbereidingen kunnen worden toegevoegd zoals conserveringsvloeistoffen, met name olijfolie, voor welk product wordt aangedrongen op maatregelen zodat de prijs op het niveau van de wereldmarktprijs ligt, een en ander met het oog op de handhaving van het concurrentievermogen van dit soort bereiding, symbool voor de kwaliteit van de communautaire conserven; verzoekt in dit verband om handhaving of uitbreiding van de restitutieregeling voor olijfolie voor de industrie in het kader van de GMO voor olijfolie;

11. dringt bij de Commissie aan op stimulering van en financiële steun voor innoverende methoden, onderzoek naar nieuwe productiesystemen, nieuwe producten, verwerking van soorten die momenteel geen commerciële waarde hebben alsook voor nieuwe wijzen van bereiding en presentatie;

12. onderstreept het belang van de onderlinge relatie tussen de productiesector, de communautaire vloot en de verwerkende industrie en dringt aan op het sluiten van langlopende contracten tussen de producenten en hun organisaties en de verwerkende bedrijven die beide partijen ten goede komen en waarbij de toelevering tegen redelijke prijzen en voorwaarden is gewaarborgd; is van mening dat steunregelingen moeten worden gecreëerd ten behoeve van producentenorganisaties ten einde de onderhandelingen rond het aanbod te bevorderen;

13. acht het noodzakelijk binnen de Eenheid voor coördinatie van de fraudebestrijding van de EU een speciale dienst voor visserijkwesties op te richten die kan ingrijpen om de juiste toepassing van de regels van oorsprong van de goederen en van de communautaire wetgeving inzake de afzet en het vervoer van visserijproducten te controleren;

14. verklaart dat de conservenindustrie voor sardines voor veel communautaire regio's een economische activiteit van groot belang is en wijst erop dat deze sector in een crisissituatie verkeert die vereist dat met spoed beschermende maatregelen worden genomen zoals:

a) beschikbaarstelling van extra middelen voor de periode 2000-2006 om de herstructurering van de sector te bevorderen als aanvulling op de middelen uit hoofde van de bestaande structuurfondsen,

b) invoering van een compenserende vergoeding voor sardines bestemd voor de communautaire conservenindustrie en handhaving van een evenwichtige opslagsteun om prijsfluctuaties op de markt als gevolg van het seizoengebonden productaanbod voor de conservenindustrie te voorkomen; deze steun moet rechtstreeks aan de conservenindustrie worden uitbetaald zodra deze de betaling van de minimumproductieprijs rechtvaardigt,

c) het opzetten van een communautaire campagne, met de nodige financiële middelen, ter bevordering van de consumptie van sardines en producten als sardineconserven en "patés" van sardine, waarbij wordt gewezen op de hoge voedingswaarde van dit product;

15. wijst erop dat de tonijnconservenindustrie wat werkgelegenheid en omzet betreft de belangrijkste sector van de communautaire conservenindustrie vormt en dat het ter bevordering van de enorme groeivooruitzichten van deze sector noodzakelijk is:

a) te zorgen voor de correcte toelevering van de benodigde grondstoffen (verse en ingevroren tonijn en tonijnfilet), waarbij voorrang wordt gegeven aan de communautaire vloot en alleen nieuwe invoercontingenten worden opengesteld wanneer deze voor de communautaire industrie strikt noodzakelijk zijn,

b) erop toe te zien dat de aan derde landen verleende compensaties beantwoorden aan de in de communautaire bepalingen vastgestelde doelstellingen, te weten duurzame ontwikkeling (ACS), drugsbestrijding (SAP-drugs, Andespact) en dat deze landen die al voorrang hebben bij de toegang tot de communautaire markt geen sociale dumping toepassen,

c) strenge controle uit te voeren op de herkomst van de producten, de kwaliteit en de gezondheidstoestand van de ingevoerde producten om fraude ten koste van de consument en oneerlijke concurrentie ten koste van de communautaire industrie te voorkomen;

16. verzoekt de Commissie en de Raad de opname van de communautaire conserven in hun beleid inzake humanitaire voedselhulpverlening aan arme landen te bevorderen, rekening houdend met het feit dat conserven hun voedingseigenschappen behouden, optimaal bewaard en gemakkelijk vervoerd kunnen worden;

17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad en de regeringen en parlementen van de lidstaten.