In november 2014 publiceerde de IASB het verslag van de Effects Analysis Consultative Group, die was opgericht om de IASB te adviseren over de goede praktijken op het gebied van de beoordeling van de te verwachten effecten van een nieuwe standaard en zodoende het vertrouwen in en de doeltreffendheid van de processen te vergroten. De aanbevelingen, die voortbouwen op de reeds uitgebreide methodiek van de IASB voor het verrichten van effectbeoordelingen, zijn voor het eerst toegepast bij het uitvoeren van de effectbeoordeling die samen met de nieuwe IFRS 16 Leaseovereenkomsten is gepubliceerd.

Overeenkomstig artikel 9, lid 3, van de verordening moet de Commissie met ingang van 2015 jaarlijkse verslagen opstellen over de activiteiten van de begunstigden van het programma, namelijk de International Financial Reporting Standards (IFRS) Foundation, de European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) en de Public Interest Oversight Board (PIOB). De reikwijdte van het verslag wordt nader uiteengezet in artikel 9, leden 4, 5 en 6, van de verordening.

Verordening (EU) nr. 258/2014 van het Europees Parlement en de Raad, die voorziet in de verlenging van een Unieprogramma ter ondersteuning van specifieke activiteiten op het gebied van financiële verslaggeving en controle van jaarrekeningen voor de periode van 1 januari 2014 tot en met 31 december 2020, is op 9 april 2014 in werking getreden na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad.

In 2015 heeft de IASB één belangrijke nieuwe standaard voltooid: IFRS 16 Leaseovereenkomsten, die in januari 2016 is gepubliceerd. Daarnaast heeft de IASB de werkzaamheden met betrekking tot een aantal andere belangrijke projecten voortgezet, zoals met name verzekeringscontracten, het initiatief rond informatieverschaffing en het conceptueel raamwerk.

a)IFRS 16 Leaseovereenkomsten

Met de uitvaardiging van IFRS 16 Leaseovereenkomsten heeft de IASB de kroon gezet op zijn tien jaar geleden aangevatte inspanning om de boekhoudkundige verwerking van leaseovereenkomsten te herzien. IFRS 16 voorziet in een ingrijpende hervorming van de wijze waarop ondernemingen leaseovereenkomsten verwerken en schrijft voor dat alle leaseovereenkomsten als activa en verplichtingen op de balans van een lessor moeten worden gerapporteerd. Met de nieuwe standaard wordt beoogd de concrete gevolgen van economische transacties beter weer te geven en tevens de hoognodige transparantie te verschaffen ten aanzien van de activa en verplichtingen van ondernemingen uit hoofde van leaseovereenkomsten, wat betekent dat een einde wordt gemaakt aan het niet opnemen van leasefinanciering buiten de balanstelling. Verwacht wordt dat IFRS 16 voor een betere vergelijkbaarheid zal zorgen tussen ondernemingen die leasen en ondernemingen die lenen om te kopen. Samen met de standaard heeft de IASB ook een afzonderlijke en uitvoerige effectbeoordeling gepubliceerd, waaruit blijkt dat de met de standaard samenhangende baten de daaraan verbonden kosten overtreffen.

In juni 2016 heeft de Commissie de EFRAG verzocht zijn goedkeuringsadvies betreffende IFRS 16 uit te brengen. Dit advies diende te worden gestaafd met een effectbeoordeling, die onder meer een kosten-batenanalyse en een analyse van de bredere economische gevolgen diende te omvatten. Deze effectbeoordeling dient onafhankelijk, objectief en op Europa toegespitst te zijn.

b)Andere belangrijke projectresultaten

De IASB is intensief blijven voortwerken om het project verzekeringscontracten te voltooien en heeft thans zijn technische beraadslagingen afgerond. Tijdens de verdere beraadslagingen heeft de IASB uitvoerig met alle belanghebbenden gedialogeerd. Verwacht wordt dat dit project voor de hoognodige transparantie zal zorgen in de grote verscheidenheid aan boekhoudkundige praktijken die momenteel binnen de sector worden toegepast. De nieuwe standaard zal in een realistischere weergave en een betere vergelijkbaarheid van de financiële prestaties van het verzekeringsbedrijf overal ter wereld resulteren, hetgeen bijzonder belangrijk is in de huidige periode van economische volatiliteit. Hoe dringend dit project is, is onderstreept door een recente oproep van de Financial Stability Board aan de IASB om de verzekeringsstandaard zo spoedig mogelijk te voltooien. De IASB verwacht de nieuwe verzekeringsstandaard eind 2016 te kunnen publiceren.

In december 2015 is de IASB overgegaan tot de bekendmaking voor openbaar commentaar van voorstellen tot wijziging van de bestaande IFRS 4 Verzekeringscontracten. Met deze voorstellen wordt beoogd de tijdelijke gevolgen van de verschillende ingangsdata van IFRS 9 Financiële instrumenten (ingangdatum: 1 januari 2018) en de nieuwe standaard inzake verzekeringscontracten (die in de plaats van IFRS 4 zal komen en een latere ingangsdatum zal hebben) aan te pakken. In dit verband hebben sommige ondernemingen die verzekeringscontracten uitgeven, hun bezorgdheid geuit over het feit dat zij op verschillende data twee belangrijke boekhoudkundige wijzigingen zullen moeten implementeren. Zij hebben ook benadrukt dat er mogelijk een grotere boekhoudkundige volatiliteit in winst of verlies kan ontstaan indien de nieuwe vereisten voor financiële instrumenten vóór de nieuwe vereisten voor verzekeringscontracten moeten worden toegepast. De voorstellen van de IASB op dit gebied zijn er dan ook op gericht deze punten van zorg aan te pakken en een evenwicht tussen die bezorgdheden en de behoeften van gebruikers van jaarrekeningen te bewerkstelligen. De IASB stelt het volgende voor:

- entiteiten die overwegend verzekeringscontracten uitgeven de mogelijkheid bieden de ingangsdatum van IFRS 9 Financiële instrumenten tot 2021 uit te stellen (de "uitstelbenadering");

- entiteiten die IFRS 9 toepassen de mogelijkheid bieden een deel van de eventuele extra boekhoudkundige mismatches en tijdelijke volatiliteit voordat de nieuwe standaard inzake verzekeringscontracten wordt toegepast, uit winst of verlies te verwijderen (de "overlappingsbenadering").

Verwacht wordt dat de IASB de desbetreffende wijzigingen in september 2017 zal publiceren.

2.3.Ontwikkeling van een herzien conceptueel raamwerk

Op 28 mei 2015 heeft de IASB een voorontwerp gepubliceerd waarin wijzigingen in het conceptueel raamwerk werden voorgesteld. In het conceptueel raamwerk worden concepten voor de algemene financiële verslaggeving beschreven. In het voorontwerp worden onder meer de concepten voorzichtigheid, betrouwbaarheid, bedrijfsmodellen van entiteiten, economische realiteit gaat boven juridische vorm en langetermijnbeleggingen behandeld. In 2015 heeft de IASB van uiteenlopende belanghebbenden een groot aantal schriftelijke opmerkingen op het voorontwerp ontvangen. De IASB zal deze opmerkingen in aanmerking nemen bij de opstelling van het herzien conceptueel raamwerk, dat begin 2017 in definitieve vorm moet zijn gegoten.

Voorzichtigheid

In het voorontwerp wordt voorgesteld om voorzichtigheid opnieuw in het conceptueel raamwerk op te nemen. Voorzichtigheid wordt omschreven als het betrachten van behoedzaamheid bij oordeelsvorming in onzekere omstandigheden. Erkend wordt dat voorzichtigheid kan leiden tot asymmetrie in de opname van activa/baten en verplichtingen/lasten. Ook dient te worden opgemerkt dat hoewel de term "voorzichtigheid" in 2010 uit het conceptueel raamwerk is geschrapt, de IASB beweert dat zijn standaarden voorzichtigheid weerspiegelen.

In zijn schriftelijke opmerkingen heeft de EFRAG het IASB-besluit om voorzichtigheid opnieuw in het conceptueel raamwerk op te nemen toegejuicht en tevens zijn instemming betuigd met conclusies van de IASB dat voorzichtigheid tot asymmetrie in de opname van activa/baten en verplichtingen/lasten kan leiden zonder dat dit daarom een onwenselijke vertekening van de financiële verslaggeving met zich meebrengt. Volgens de EFRAG moeten deze conclusies evenwel worden verduidelijkt en in het conceptueel raamwerk worden meegenomen.

Betrouwbaarheid

Vóór 2010 werd betrouwbaarheid in het conceptueel raamwerk aangemerkt als een kenmerk van nuttige financiële informatie. In 2010 verving de IASB het begrip "betrouwbaarheid" echter door het principe dat nuttige financiële informatie een getrouw beeld moet geven van wat zij voorgeeft weer te geven ("getrouwe weergave").

Sommige IASB-belanghebbenden hebben hun bezorgdheid geuit over deze verandering. In reactie hierop tracht de IASB in het voorontwerp aspecten aan te pakken van wat de belanghebbenden volgens de IASB bedoelden bij het uiten van hun bezorgdheid over de betrouwbaarheid. De beschrijving van getrouwe weergave in het voorontwerp is in wezen gelijk aan de beschrijving van betrouwbaarheid in het conceptueel raamwerk van vóór 2010. In het voorontwerp wordt een perfecte getrouwe weergave omschreven als volledig, neutraal en vrij van onjuistheden. In het kader van de grondiger behandeling in het voorontwerp worden de factoren toegelicht op grond waarvan gebruikers erop kunnen vertrouwen dat financiële informatie een getrouw beeld geeft van wat deze informatie voorgeeft weer te geven. Volgens de IASB is het daarom onnodig het begrip "betrouwbaarheid" opnieuw in te voeren.

In zijn schriftelijke opmerkingen heeft de EFRAG zijn steun betuigd voor het handhaven in het conceptueel raamwerk van getrouwe weergave en relevantie als de twee kwalitatieve basiseigenschappen van nuttige financiële informatie. Hij betoogde evenwel dat in het conceptueel raamwerk moet worden erkend dat er sprake is van een afruil tussen relevantie en getrouwe weergave (of betrouwbaarheid), waarbij waarderingsonzekerheid in de "getrouwe weergave" (of betrouwbaarheid) moet worden meegenomen.

Bedrijfsmodel