5. Cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld
A5-0382/2000
Resolutie van het Europees Parlement over de uitvoering van de Overeenkomst inzake de bescher-
ming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld in de lidstaten van de Europese Unie
(2000/2036(INI))
Het Europees Parlement,
.dash gezien het EG-Verdrag, en met name de artikelen 151 en 5,.dash onder verwijzing naar de ontwerpresolutie ingediend door Rosa Miguélez Ramos over toekenning van
monumentenstatus aan de ommuring van Europese steden (B5-0362/1999),
.dash onder verwijzing naar zijn vorige resoluties van 13 mei 1974 nopens de instandhouding van het
Europese culturele erfdeel (
1), van 14 september 1982 inzake de bescherming van het architectonisch
en archeologisch erfgoed (2), van 28 oktober 1988 over de instandhouding van het architectonisch en
archeologisch erfgoed van de Gemeenschap (3), en van 12 februari 1993 over het behoud van het
architectonisch en cultureel erfgoed (4),
.dash gezien Besluit nr. 2228/97/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 1997 tot vast-
stelling van een communautair actieprogramma op het gebied van het cultureel en natuurlijk erfgoed(programma Raphaël) (
5),
.dash gezien Besluit nr. 508/2000/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 februari 2000 tot
instelling van het programma Cultuur 2000 (6),
.dash gezien de op 16 november 1972 door de Algemene Conferentie van de UNESCO aangenomen Over-
eenkomst inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld,
.dash gezien verzoekschrift nr. 776/1999,.dash gelet op artikel 163 van zijn Reglement,.dash gezien het verslag van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport en het advies van de
Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid (A5-0382/2000),
A. overwegende dat het patrimonium een sleutelfactor van de identiteit en de historische ontwikkeling
van onze samenlevingen is, zoals ook blijkt uit de etymologie van dat woord: het „patrimonium” is
een gemeenschappelijk goed („grond en huis”) dat de tijdelijke bezitter in stand houdt, teneinde hetonverdeeld over te dragen aan zijn nakomelingen,
B. overwegende dat het cultureel en natuurlijk erfgoed een belangrijke economische factor is en een
factor van sociale integratie en burgerschap,
C. overwegende dat de Unie zich ertoe verbonden heeft zich in te zetten voor de ontwikkeling van een
gemeenschappelijke culturele ruimte voor alle Europese volkeren, die open en gediversifieerd moetzijn, en die moet steunen op het subsidiariteitsbeginsel en een wetgevingskader dat de ontplooiingvan culturele activiteiten bevordert en de eerbiediging van de culturele diversiteit waarborgt,
D. overwegende dat het programma Cultuur 2000, het enige operationele programma voor de culturele
sector vanaf het jaar 2000, open staat voor een gezamenlijke actie met internationale organisaties diebevoegd zijn op het gebied van cultuur, zoals de UNESCO en de Raad van Europa,
(1) PB C 62 van 30.5.1974, blz. 5.
(2) PB C 267 van 11.10.1982, blz. 25.
(3) PB C 309 van 5.12.1988, blz. 423.
(4) PB C 72 van 15.3.1993, blz. 160.
(5) PB L 305 van 8.11.1997, blz. 31.
(6) PB L 63 van 10.3.2000, blz. 1.C 262/48 NL 18.9.2001 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 16 januari 2001
E. overwegende dat het cultureel en natuurlijk erfgoed onvervangbaar en van onschatbare waarde is, en
dat er terzake dan ook een groot aantal internationale overeenkomsten, aanbevelingen en resolutiesbestaan, zoals de reeds vermelde UNESCO-Overeenkomst van 1972,
F. overwegende dat tot op heden 208 zich op het grondgebied van de Europese Unie bevindende locaties
op de lijst van het werelderfgoed zijn geplaatst, als volgt verdeeld: 8 in België, 2 in Denemarken, 24 in
Duitsland, 5 in Finland, 26 in Frankrijk, 16 in Griekenland, 2 in Ierland, 33 in Italië, 1 in Luxemburg,7 in Nederland, 6 in Oostenrijk, 10 in Portugal, 35 in Spanje, 20 in het Verenigd Koninkrijk, 11 inZweden, en tot slot 1 locatie in het gezamenlijk bezit van Frankrijk en Spanje en 1 gezamenlijkelocatie Heilige Stoel/Italië,
G. overwegende dat er over de hele wereld 690 beschermde, tot het werelderfgoed behorende plaatsen
zijn, waarvan 208 (30 %) op het grondgebied van de Europese Unie,
H. overwegende dat van de 208 locaties op het grondgebied van de 15 EU-lidstaten er 192 cultuurgoe-
deren zijn, 11 natuurgoederen en 5 gemengde goederen, en dat de natuurgoederen in Europa mindertalrijk zijn dan in de rest van de wereld, waar ze reeds ondervertegenwoordigd zijn,
I. overwegende dat in 1994 in het kader van de door het Comité voor het werelderfgoed vastgestelde
algemene strategie een aantal onevenwichtigheden in de lijst van het werelderfgoed zijn geconstateerd,o.a. de oververtegenwoordiging van het Europese continent ten aanzien van de rest van de wereld, deoververtegenwoordiging van historische steden en godsdienstige gebouwen ten aanzien van anderecategorieën, de oververtegenwoordiging van het christendom ten aanzien van andere religies engeloofsovertuigingen, de oververtegenwoordiging van de historische perioden ten aanzien van de pre-historie en de 20ste eeuw, en de oververtegenwoordiging van een „elitistische” architectuur ten aan-zien van de lokale architectuur,
J. overwegende dat de verruiming van het begrip erfgoed geleid heeft tot de identificatie van nieuwe
soorten erfgoederen zoals fabrieken, machines, verloren gegane beroepen, en zelfs recepten van deregionale keuken, en dat deze uitbreiding geen enkel goed mag uitsluiten dat als cultureel erfgoedkan worden geclassificeerd, bij voorbeeld vuurtorens of het subaquatisch erfgoed,
K. overwegende dat in het concept cultureel en natuurlijk erfgoed rekening dient te worden gehouden
met het behoud van de linguïstische verscheidenheid, en met name de regionale en minderheidstalen,
L. overwegende dat erop moet worden toegezien dat de lijst van het werelderfgoed representatief is, en
dat alleen de politieke wil van de staten kan garanderen dat de lijst in acht wordt genomen,
M. overwegende dat de indicatieve lijsten het mogelijk maken de waarde van de voor inschrijving voor-
gestelde plaatsen te evalueren en de onevenwichtigheden in de huidige lijst van het werelderfgoed te
corrigeren,
N. overwegende dat het beroep van „restaurateur” van het erfgoed door geen enkele lidstaat terdege
wordt beschermd, noch wat de opleiding, noch wat de toegang tot dit beroep betreft,
O. overwegende dat het Europese verdrag inzake de bescherming van het landschap, waarvan de ratifica-
tieprocedure lopende is, de invoering van een Europees landschapslabel voorstelt, en kan leiden tot deopstelling van een lijst van Europese landschappen,
P. overwegende dat de inschrijving van een locatie in een erfgoedlijst de verplichting impliceert deze
locatie te onderhouden en te restaureren, en dat volgens artikel 29 van bovengenoemde UNESCO-Overeenkomst de landen die het Verdrag hebben ondertekend periodieke verslagen moeten indienenover de wetgevende en reglementaire bepalingen en andere maatregelen waarin zij voorzien met het
oog op de tenuitvoerlegging van het Verdrag, en over de ervaring die zij terzake hebben opgedaan,
Q. overwegende dat de culturele erfgoederen van een groot aantal ontwikkelingslanden dienen te worden
beschermd en dat deze landen worden geconfronteerd met problemen ten aanzien van de identificatie,omschrijving en instandhouding van hun cultuurgoederen,
1. is van oordeel dat de oververtegenwoordiging van de Europese locaties in de lijst van het natuurlijk
en cultureel erfgoed van de wereld kan worden verklaard door de diepgaande invloed van de Europesecultuur in het algemeen en haar bijdrage aan de ontwikkeling van de beschaving, en de doeltreffendheidvan de inspanningen van Europa om het erfgoed in stand te houden, maar ook door de omschrijving vande selectiecriteria zelf, die steunt op een hoofdzakelijk monumentale benadering die refereert aan een Euro-pese opvatting van het erfgoed, en door een ongewilde maar automatische benadeling van de minder ont-wikkelde landen, die geconfronteerd worden met de omslachtige voorbereiding van de inschrijvingsdos-siers;18.9.2001 NL C 262/49 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 16 januari 2001
2. beveelt de lidstaten aan niet-Europese staten ertoe aan te sporen de lijsten van culturele en natuurlijke
erfgoederen sterk uit te breiden en deze staten daarbij te assisteren in het kader van de door de UNESCOvastgestelde bepalingen;
3. protesteert tegen de verwoestende plundering van archeologische vondsten in veel van deze landen
en verzoekt de lidstaten om met alle op nationaal en communautair niveau ter beschikking staande mid-delen een eind te maken aan de toenemende illegale handel in deze vondsten in de landen van de EuropeseUnie;
4. verzoekt de EU-lidstaten over te gaan tot herziening van hun indicatieve lijst, in het licht van voor-
beelden zoals de door het Verenigd Koninkrijk opgestelde thematische en exhaustieve lijst van erfgoederen;
5. is van oordeel dat een bijeenkomst van de terzake bevoegde EU-ministers nuttig kan zijn om deze
harmonisatie tot stand te brengen;
6. acht het wenselijk dat de lidstaten van de Europese Unie, samen met de Raad van Europa, de moge-
lijkheid onderzoeken van invoering van een systeem van indeling van het Europese erfgoed op grond vangemeenschappelijke definities en selectiecriteria, teneinde de identificatie mogelijk te maken van het cultu-reel, linguïstisch en natuurlijk erfgoed waarvan de waarde het nationale belang overstijgt, en aan dit erf-goed een herkenbaar Europees label toe te kennen; is van oordeel dat deze indeling ertoe kan bijdragen de
diversiteit en rijkdom van het Europese erfgoed in het licht te stellen, en het gemeenschappelijke karakter
ervan te onderstrepen;
7. vraagt de nationale autoriteiten van de lidstaten, alsook de gemeentelijke diensten alle ontwikkelings-
initiatieven te beperken in gebieden met een gevoelig cultureel en natuurlijk milieu, teneinde de schattenvan het cultureel erfgoed en het evenwicht in het natuurlijk milieu van elk gebied te beschermen;
8. acht het belangrijk dat het natuurlijk, architectonisch, stedelijk en ruraal erfgoed wordt beschouwd als
een ondeelbaar geheel waarvoor collectieve beschermende maatregelen moeten worden overeengekomen;
9. is van oordeel dat het architectonisch, archeologisch, natuurlijk en cultureel erfgoed van het stedelijk
en plattelandsmilieu dient te worden opgenomen in de kwaliteitsmodellen voor duurzame ontwikkeling enduurzame stedelijke ontwikkeling die zullen worden ontworpen en goedgekeurd;
10. is van oordeel dat jongeren, die de toekomst van de Unie zijn, een belangrijke rol kunnen spelen bij
de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de Unie, en vindt dan ook dat de Commissie ende lidstaten het vrijwilligerswerk van jongeren in deze sector moeten steunen;
11. verzoekt de Commissie gebruik te maken van alle mogelijke vormen van samenwerking en overleg
met de UNESCO en de Raad van Europa, met eerbiediging van de specifieke aard van elke instelling, waar-bij overlappingen dienen te worden voorkomen;
12. verzoekt de Commissie het overleg tussen de vertegenwoordigers van de lidstaten te bevorderen,
zodat zij in de diverse organen van de Raad van Europa en de UNESCO gemeenschappelijke standpuntenkunnen innemen;
13. dringt er bij de Commissie en de Raad, en in het bijzonder bij de lidstaten, op aan dat Richtlijn 85/
337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare enparticuliere projecten (MER-richtlijn) (
1) ten uitvoer wordt gelegd onder strikte toepassing van artikel 3 en
de bijlagen I en II, die bepalen dat het effect op het cultureel erfgoed van bepaalde openbare en particuliereprojecten moet worden beoordeeld overeenkomstig de voorschriften van de richtlijn, waarbij eenzelfdemate van bescherming in acht moet worden genomen als voor andere niet-hernieuwbare hulpbronnen;
14. is van mening dat bij de uitvoering van het milieubeleid rekening dient te worden gehouden met de
visuele gevolgen van projecten voor het artistiek erfgoed of het landschap, en dat er in die zin, zoals even-eens wordt bepaald in artikel 3 van de MER-richtlijn, op moet worden toegezien dat voor elk openbaar ofparticulier project een dienovereenkomstige studie van het milieueffect, en met name de visuele gevolgenen de gevolgen voor het landschap, wordt verricht;
15. verzoekt de Commissie de verschillende aspecten en kenmerken van het cultureel erfgoed te
omschrijven en verder te ontwikkelen;
(1) PB L 175 van 5.7.1985, blz. 40.C 262/50 NL 18.9.2001 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 16 januari 2001
16. verzoekt de Commissie de situatie van de „restaurateurs van het erfgoed” in de lidstaten te onder-
zoeken en de lidstaten ertoe aan te sporen de diverse opleidingsniveaus van dit beroep te regelen, metonderling erkende kwalificaties, teneinde de kwaliteit van de restauratiewerkzaamheden te garanderen;
17. verzoekt de Commissie in het kader van de opleidingsprogramma’s bijzondere aandacht te besteden
aan de ambachten en kunstberoepen, en bijzondere maatregelen te nemen om de technische kennis vanzeldzame kunstberoepen te bewaren en door te geven aan de toekomstige generaties;
18. verzoekt de lidstaten de oprichting van regionale centra voor opleiding op het gebied van de
bescherming, de instandhouding en de valorisatie van het cultureel en natuurlijk erfgoed te bevorderen;
19. verzoekt de Commissie in het kader van de bestaande programma’s hulp te bieden aan ontwikke-
lingslanden die worden geconfronteerd met problemen ten aanzien van de identificatie, omschrijving eninstandhouding van hun cultuurgoederen;
20. verzoekt de Commissie door de tenuitvoerlegging, binnen bestaande programma’s, van specifieke
acties ten behoeve van bedrijven initiatieven te bevorderen die tot doel hebben de ambachtelijke sector testeunen, met name de ambachten die dreigen te verdwijnen en die onontbeerlijk zijn voor een degelijkerestauratie en een goed onderhoud van het erfgoed;
21. verzoekt de Commissie de programma’s voor steun aan de beroepsopleiding op het terrein van de
instandhouding van het cultureel erfgoed uit te breiden, aangezien restauratie op grotere schaal van belang-rijke monumenten en betere bescherming van ons erfgoed een nieuwe bron van werkgelegenheid in deEuropese Unie kunnen zijn;
22. stemt ermee in dat 34 % van het totale budget van het programma Cultuur 2000 wordt gebruikt
voor de instandhouding van het erfgoed in de ruime betekenis van het woord: het intellectueel en het niet-intellectueel erfgoed, het bouwkundig en het niet-bouwkundig erfgoed (musea en collecties, bibliotheken,archieven, inclusief fotoarchieven en audiovisuele archieven betreffende culturele werken), het archeolo-gisch en het subaquatisch erfgoed, het architecturaal erfgoed en alle culturele plaatsen en landschappen(cultuur- en natuurgoederen);
23. verzoekt de Commissie vooraleer ze projecten goedkeurt die door de structuurfondsen worden gefi-
nancierd, na te gaan welke gevolgen deze kunnen hebben voor het cultureel en natuurlijk erfgoed in delanden van de Europese Unie;
24. verzoekt de Commissie en de lidstaten in samenwerking met de UNESCO en de Raad van Europa de
levensvatbaarheid te onderzoeken van een internationaal juridisch en fiscaal stelsel dat het op het behoudvan het cultureel en natuurlijk erfgoed gerichte mecenaat bevordert;
25. wenst dat voor dit doel een Task-force wordt opgericht, samengesteld uit vertegenwoordigers van
het Europees Parlement, de Commissie, de Raad van Europa en de UNESCO;
26. verzoekt de lidstaten bij te dragen tot de verspreiding van informatie en publicaties over ervaringen
en onderzoek op het gebied van de instandhouding en restauratie van het cultureel, linguïstisch en natuur-lijk erfgoed;
27. vestigt met name de aandacht op de onherstelbare schade die aan ons archeologisch erfgoed wordt
aangericht door het oprichten van grote gebouwen op oude overblijfselen, en wijst erop dat deze ontwik-keling wel degelijk samen kan gaan met de bescherming van archeologische plaatsen en de restauratieervan om ze toegankelijk te maken voor het publiek;
28. wijst erop dat het plattelandserfgoed een verzameling is van landschappen, vergezichten, habitats en
specifieke gebieden zoals watergebieden, oude bossen en heggen, en verzoekt de Commissie en de Raadterzake richtlijnen en behoorlijke praktijken op te leggen; is van mening dat evenzeer aandacht moet wor-den besteed aan de berggebieden in Europa, waarvan het belang reeds erkend is in het Alpenverdrag;
29. verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat geen enkel openbaar of particulier
project dat op het grondgebied van de Gemeenschap wordt uitgevoerd kan rekenen op steun uit de com-munautaire fondsen indien blijkt dat de uitvoering van dergelijke werkzaamheden leidt tot verwoesting vanbelangrijke culturele en historische erfgoederen en kunstwerken;18.9.2001 NL C 262/51 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 16 januari 2001
30. verzoekt de Commissie de studie en het onderzoek inzake klachten die zij ontvangt ingevolge de
schending van de MER-richtlijn en .dash in voorkomend geval .dash de inbreukprocedures, te bespoedigen om tewaarborgen dat eventueel bedreigd cultureel erfgoed wordt beschermd;
31. verzoekt de lidstaten acties aan te moedigen die erop gericht zijn leerlingen vanaf de basisschool
ontvankelijk te maken voor de diverse aspecten van de bescherming en het behoud van het cultureel ,
linguïstisch en natuurlijk erfgoed;
32. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede
aan de regeringen van de lidstaten, de Raad van Europa en de UNESCO.
6. Kwijting 1997
A5-0397/2000
Resolutie van het Europees Parlement over het voortgangsverslag van de Commissie over de maat-
regelen die zijn getroffen naar aanleiding van de opmerkingen van het Europees Parlement in zijn
resolutie betreffende de kwijting 1997 (COM(2000) 224 Kdash C5-0223/2000 Kdash 2000/2113(DEC))
Het Europees Parlement,
.dash onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 januari 2000 (1) met opmerkingen bij het besluit waarbij
de Commissie kwijting wordt verleend voor de uitvoering van de algemene begroting van de EuropeseUnie voor het begrotingsjaar 1997,
.dash gezien het voortgangsverslag van de Commissie (COM(2000) 224 .dash C5-0223/2000),.dash gelet op artikel 89, lid 8 van het Financieel Reglement,
.dash gelet op bijlage V, artikel 6 van zijn Reglement,
.dash gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole (A5-0397/2000),
A. overwegende dat het Parlement besloten heeft de kwijting voor het begrotingsjaar 1997 uit te stellen
totdat bekend zou zijn welke hervormingen de Commissie zou toezeggen,
B. overwegende dat het Parlement de Commissie verzocht heeft op acht gebieden de problemen aan te
pakken, namelijk de afsluiting van de rekeningen, institutionele beheer- en controleproblemen, perso-neelsbeleid, Bureaus voor technische bijstand, informatieverstrekking aan de kwijtingverlenende auto-riteit, beheer van in partnerschap uitgevoerde communautaire beleidsmaatregelen (SEM2000), bestrij-ding van fraude en corruptie, en externe bijstand, met inbegrip van steun aan Palestina,
C. overwegende dat het Parlement drie verzoeken tot de Europese Rekenkamer heeft gericht, namelijk
stelselmatig toe te zien op het gevolg dat wordt gegeven aan eerdere kritische opmerkingen, kader-overeenkomsten met nationale rekenkamers op te stellen om aanvullende controle uit te oefenen opcommunautaire beleidsmaatregelen, en een evaluatie te geven van het decentralisatiebeleid voor deadministratie,
D. overwegende dat het Parlement zijn secretaris-generaal en de Commissie constitutionele zaken gelast
heeft om op hun onderscheiden bevoegdheidsterreinen algemene adequate procedures in te stellenvoor de afhandeling van vertrouwelijke documenten,
E. overwegende dat het Parlement zich het recht voorbehoudt de vorderingen die de Commissie, de
Rekenkamer en de secretaris-generaal van het Parlement hebben geboekt, tijdens de komende kwij-
tingsprocedure opnieuw te beoordelen,
(1) PB L 45 van 17.2.2000, blz. 37.C 262/52 NL 18.9.2001 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
Dinsdag, 16 januari 2001