COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
SEC(92)1006 def. Brussel, 2 juli 1992 
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD OVER 
DE OVERGANGSBEPALINGEN VAN 
-ARTIKEL 28, LID 3, VAN DE ZESDE RICHTLIJN 77/388/EEG 
-ARTIKEL 1, LID 1, VAN DE 18e RICHTLIJN 89/465/EEG 
INGEDIEND OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 3 VAN DE 18e RICHTLIJN VAN 
DE RAAD VAN 18 JULI 1989 
Het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde 
moet in beginsel een uniforme grondslag hebben. Dit doel werd niet 
volledig bereikt met de Zesde Richtlijn 77/388/EEG betreffende de 
harmonisatie van de wetgevingen der Lid-Staten inzake omzetbelasting, daar 
deze de Lid-Staten toestaat gedurende een overgangsperiode bepaalde 
afwijkingen van de normale regeling van het gemeenschappelijke stelsel van 
belasting over de toegevoegde waarde toe te passen. 
Deze afwijkingen werden mogelijk gemaakt om de Lid-Staten en die sectoren 
van het economisch leven die ervan profiteren de beschikking te geven over 
de nodige tijd om de vereiste aanpassingen aan te brengen. 
1) Zo worden in de artikelen 13 en 15 van de zesde Richtlijn van 
17 mei 1977 een aantal handelingen opgesomd die definitief van de 
belasting over de toegevoegde waarde zijn vrijgesteld. 
In artikel 28, lid 3, sub a), van de richtlijn wordt de Lid-Staten 
toegestaan gedurende een overgangsperiode af te wijken van de 
gemeenschappelijke regel d.w.z. de belasting te blijven toepassen op de 
vrijgestelde handelingen die worden genoemd in bijlage E van de 
richtlijn. 
Artikel 28, lid 3, sub b), daarentegen staat de Lid-Staten toe, onder 
de in de Lid-Staat vigerende voorwaarden, de in bijlage F genoemde 
handelingen te blijven vrijstellen, welke handelingen normaliter vallen 
onder het toepassingsgebied van de BTW krachtens de artikelen 5 en 6 
van de Zesde Richtlijn. 
2) In deze richtlijn is ook bepaald dat de Raad, aan de hand van een 
verslag van de Commissie de toestand met betrekking tot de afwijkingen, 
zoals bedoeld in lid 3 van artikel 28, opnieuw beziet en besluit over 
de eventuele intrekking van deze afwijkingen of van een gedeelte 
daarvan. 
3) De intrekking van deze afwijkingen moet worden nagestreefd : 
a) Deze afwijkingen moeten worden afgeschaft om het BTW-stelsel beter te 
doen functioneren. Het zijn immers maatregelen die een volkomen 
harmonisatie van de BTW op communautair niveau in de weg staan en 
derhalve kunnen leiden tot concurrentiedistorsies tussen de Lid­
Staten. 2 
b) Voorts is in artikel 2 van de Verordening (EEG, Euratom) nr. 1553/89 
van de Raad van 29 mei 1989 betreffende de definitieve uniforme 
regeling voor de inning van de eigen middelen uit de belasting over 
de toegevo.egde waarde bepaald dat voor de bepaling van de grondslag 
van de BTW-middelen onder meer rekening moet worden gehouden met : 
-de handelingen die de Lid-Staten op grond van artikel 28, lid 3, 
onder a), van Richtlijn 77/388/EEG blijven belasten; 
-de handelingen die de Lid-Staten op grond van artikel 28, lid 3, 
onder b), van Richtlijn 77/388/EEG blijven vrijstellen. 
Deze afwijkingen hebben dus niet te verwaarlozen consequenties voor 
de wijze van berekening van de eigen middelen en bemoeilijken de 
controle daarvan. 
c) Tenslotte is in de verklaring die is opgenomen in de notulen van de 
Raad bij de aanneming van de 18e Richtlijn (Fisc 105 -7716/89) nota 
genomen van het feit dat de in de lijst van vrijgestelde en 
belastbare handelingen, zoals deze voortvloeit uit artikel 28, lid 3, 
aan te brengen wijzigingen tot gevolg moeten hebben dat tussen de 
Lid-Staten gelijkheid van belastingbehandeling wordt bereikt, 
overeenkomstig de beginselen van het EEG-Verdrag. 
4) Met dit doel en op voorstel van de Commissie heeft de Raad van de 
Europese Gemeenschappen met zijn richtlijn van 18 juli 1989 besloten 
tot intrekking van een aantal afwijkingen. 
Zo werd het aantal afwijkingen in bijlage E verminderd van 13 tot 4 
(twee werden niet gebruikt); die in bijlage F van 27 tot 14. 
5) Voorts heeft de Raad in artikel 3 van de 18e Richtlijn bepaald dat de 
overblijvende afwijkingen die voortvloeien uit 
-artikel 28, lid 3, van de Zesde Richtlijn van 17 mei 1977; 
-artikel 1, lid 1, tweede alinea, van de 18e Richtlijn van 
18 juli 1989 
opnieuw bezien zullen worden rekening houdend met de 
concurrentievervalsingen die hun toepassing met zich heeft gebracht of 
die zouden kunnen optreden in het vooruitzicht van de voltooiing van de 
interne markt. 
x 
x x 3 
In het onderhavige verslag wordt de situatie met betrekking tot de 
afwijkingen die niet bij de 18e Richtlijn werden ingetrokken beschreven, 
rekening houdend met de economische omstandigheden en de totstandbrenging 
van de interne markt. 
Achtereenvolgens worden behandeld : 
-de afwijkingen ten aanzien waarvan de Commissie heeft toegezegd 
specifieke voorstellen aan de Raad te zullen voorleggen; 
-de consequenties die voortvloeien uit de toepassing van de andere 
afwijkingen of die zouden kunnen optreden in het vooruitzicht van de 
voltooiing van de interne markt. 4 
I. AFWIJKINGEN WAARVOOR SPECIFIEKE VOORSTELLEN MOETEN WORDEN GEDAAN 
1. Met betrekking tot een aantal afwiikingen krachtens artikel 28, 
lid 3, sub a) en sub b) (bijlagen E en F) moeten specifieke 
bepalingen worden vastgesteld en deze afwijkingen zullen in het 
kader van dit verslag niet nader worden onderzocht. Het gaat om de 
volgende punten : 
ElS Diensten van reisbureaus -reizen buiten de Gemeenschap (zie ook 
punt F27 en artikel 28, lid 3, sub g)) 
Ten einde rekening te houden met de praktische moeilijkheden die 
zich voordoen met betrekking tot het belasten van de marge van 
reisbureaus, die reeds in het BTW-comité aan de orde werden 
gesteld, en overeenkomstig de bij de procedure van aanneming van 
de 18e Richtlijn aangegane verbintenis zal de Commissie bij de 
Raad een voorstel voor een specifieke richtlijn indienen. 
FlO Handelingen van ziekenhuizen (particuliere klinieken) 
In het voorstel voor een 19e Richtlijn (COM 84-648) wordt 
voorgesteld de vrijstelling uit te breiden tot andere 
ziekenhuizen dan de in artikel 13 A, lid 1, sub b), van de Zesde 
Richtlijn bedoelde reeds vrijgestelde. De uitbreiding van het 
toepassingsgebied van de in dit artikel genoemde vrijstelling 
zou dus de in punt 10 van bijlage F bedoelde afwijking overbodig 
maken. 
Fl7 Personenvervoer en vervoer van goederen die door reizigers 
worden meegevoerd. 
Voor de toepassing van artikel 28, lid s, zal een afzonderlijk 
voorstel worden ingediend, overeenkomstig het werkprogramma van 
de Commissie voor 1992. 
Aldus zal zo spoedig mogelijk bij de Raad een voorstel voor een 
richtlijn betreffende de BTW-regeling die van toepassing is op 
het personenvervoer worden ingediend. 5 
F26 Handelingen met betrekking tot goud, met uitzondering van goud 
bestemd voor industrieel gebruik 
Overeenkomstig de bij de behandeling van de 18e BTW-Richtlijn 
gedane toezegging zal de Commissie aan de Raad een voorstel voor 
een specifieke richtlijn met betrekking tot de BTW-regeling die 
op deze handelingen van toepassing is indienen. Met de 
technische werkzaamheden betreffende een op te stellen 
werkdocument is reeds een aanvang gemaakt. 
F27 Diensten van reisbureaus (reizen binnen de Gemeenschap) 
(Zie ElS). 
2. Afwiiking van artikel 28, lid 3, sub g\, van de Zesde Richtlijn 
tmogeliikheid diensten van reisbureaus vrii te stellen zonder recht 
op aftrek van de voorbelasting\ 
Deze afwijking zal eveneens worden onderzocht in het kader van de 
nieuwe voorstellen betreffende handelingen van reisbureaus (zie 
ElS). 6 
II. BESCHOUWING VAN DE OVERBLIJVENDE AFWIJKINGEN 
A. ALGEMEEN 
De toepassing door de Lid-Staten van de overblijvende afwijkingen is 
noodzakelijkerwijs van invloed op de hoogte van de 
begrotingsontvangsten. Handhaving van deze afwijkingen kan ook leiden 
tot vervalsing van de concurrentievoorwaarden tussen ondernemingen uit 
verschillende Lid-Staten. Derhalve beoogt de Commissie de harmonisatie 
te verbeteren door middel van een pragmatische benadering. 
1. Handhaving van afwijkingen die in feite het toepassingsgebied van 
de belasting over de toegevoegde waarde in een Lid-Staat die de 
afwijking toepast vergroten of verkleinen is van invloed op de 
hoogte van de BTW-ontvangsten in deze Lid-Staat. 
De nog bestaande afwijkingen hebben tot gevolg dat 
-de belasting op handelingen die in de definitieve regeling moeten 
zijn vrijgesteld wordt gehandhaafd (artikel 28, lid 3, sub a), en 
bijlage E van de Zesde Richtlijn), of 
-de vrijstelling van als regel te belasten handelingen wordt 
gehandhaafd (artikel 28, lid 3, sub b), en bijlage F van de Zesde 
Richtlijn). 
De afschaffing van de afwijkingen die nog worden toegepast zal in 
beginsel leiden tot een verlies aan belastingopbrengsten in het 
eerste geval en tot een verhoging van de opbrengsten in het tweede 
geval ten gunste van elk der Lid-Staten die bij de intrekking 
betrokken zijn. 
In dit verband zijn de nog bestaande afwijkingen talrijker in 
bijlage F (14) dan in bijlage E (4). Afgezien van andere 
overwegingen zal een Lid-Staat om budgettaire redenen derhalve de 
afwijkingen van bijlage F die hij nog gebruikt willen afschaffen. 
De handhaving van de huidige afwijkingen verplicht voorts de 
diensten van de Commissie correcties aan te brengen in de wijze van 
berekening van de eigen middelen op grond van de door de Lid-Staten 
verschafte inlichtingen. 
2. De Raad heeft de Commissie uitdrukkelijk verzocht<1> een verslag in 
te dienen om hem in staat te stellen te besluiten over de 
afschaffing van de afwijkingen "rekening houdend met de 
concurrentievervalsingen die hun toepassing met zich heeft gebracht 
of die zouden kunnen optreden in het vooruitzicht van de voltooiing 
van de interne markt". 
(1) Artikel 3 van de 18e Richtlijn 7 
Voor een beoordeling van de gevaren van concurrentievervalsing 
moeten dus zowel de overgangsregeling als de definitieve regeling 
in aanmerking worden genomen. 
De toepassing van elk van de bij de 18e Richtlijn gehandhaafde 
afwijkingen wordt in het navolgende beknopt geanalyseerd aan de 
hand van dit criterium. 
Vooraf zij niettemin opgemerkt dat grote verschillen in de 
tarieven, voor dezelfde goederen en diensten, eveneens bepaalde 
distorsies met zich kunnen brengen. 
Ten aanzien van leveringen van goederen leidt de thans geldende 
regeling van de belasting over de toegevoegde waarde of die welke 
zou voortvloeien uit de overgangsregeling niet tot duidelijke 
concurrentievervalsingen uit hoofde van het toegepaste tarief dat 
systematisch het tarief van het land van invoer (huidige stelsel) 
of van het land van bestemming (overgangsregeling) is. 
Dit zou niet het geval zijn indien, zoals de Commissie in 
augustus 1987 had voorgesteld, de niet-belastingplichtige of 
vrijgestelde verwerver de BTW zou moeten voldoen tegen het tarief 
van het land van herkomst. 
Ten aanzien van dienstverrichtingen kunnen zich 
concurrentiedistorsies voordoen daar volgens artikel 9, lid 1, 
van de Zesde Richtlijn als plaats van een dienst wordt aangemerkt 
de plaats waar de dienstverrichter de zetel van zijn 
bedrijfsuitoefening heeft gevestigd. 
De door de Commissie voorgestelde onderlinge aanpassing van de 
tarieven is dus van doorslaggevende betekenis voor het 
verminderen van de bestaande distorsies. 
-In bepaalde gevallen zijn overigens de concurrentiedistorsies die 
uitsluitend zouden voortvloeien uit handhaving van een afwijking 
noodzakelijkerwijs beperkt. Bepaalde afwijkingen worden immers 
door een zeer gering aantal Lid-Staten toegepast (zie bijlage 1). 
Bovendien zijn een aantal factoren, zoals afstand, gemak en 
service, rechtstreeks van invloed op de keuze van de koper, zodat 
de distorsie soms zuiver theoretisch is. 
-Bovendien behelst de Zesde Richtlijn andere afwijkingen dan die 
van artikel 28, lid 3. 8 
3. Hoe dan ook zijn volgens de Zesde Richtlijn de afwijkingen die z~Jn 
blijven bestaan na de aanneming van de 18e Richtlijn van tijdelijke 
aard. Zij moeten dus in beginsel worden afgeschaft ten einde de 
harmonisatie van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de 
omzetbelastingen af te ronden. 
zoals haar werd verzocht door de Raad en overeenkomstig artikel 28, 
lid 4, van de Zesde Richtlijn is de Commissie evenwel voornemens 
slechts de afschaffing voor te stellen van uitsluitend die 
afwijkingen waarvan de handhaving in strijd zou zijn met een 
gelijke fiscale behandeling in alle Lid-Staten. 
4. Als praktische regel zouden de Lid-Staten niettemin een keuzerecht 
kunnen krijgen dat in de plaats zou komen van een aantal van deze 
afwijkingen waarvan de afschaffing desondanks wordt aanbevolen, 
zulks ingeval uit hun toepassing geen werkelijke 
concurrentievervalsing voortvloeit. 
Deze bepaling zou als voornaamste voordeel hebben dat alle Lid­
Staten en met name die welke thans van geen enkele afwijking 
"profiteren" in staat worden gesteld hun wetgeving aan te passen. 
Uiteraard mag deze mogelijkheid niet tot gevolg hebben dat inbreuk 
wordt gemaakt op de algemene beginselen van de Zesde Richtlijn en 
evenmin mag zij leiden tot nieuwe concurrentiedistorsies tussen de 
Lid-Staten. 
5. De afschaffing van een afwijking, al dan niet gecompenseerd door 
een keuzerecht voor alle Lid-staten, zou uiterlijk moeten 
plaatsvinden op 1 januari 1993, de datum van inwerkingtreding van 
de overgangsregeling in het kader van de afschaffing van de 
belastinggrenzen. 9 
B. IN BIJLAGE E GENOEMDE HANDELINGEN 
E2 -Door tandtechnici verrichte diensten en de levering van 
tandprothesen door tandartsen en tandtechnici 
De betrokken handelingen zijn die welke worden bedoeld in artikel 13 A, 
lid 1, sub e), van de Zesde Richtlijn, d.w.z. de door tandtechnici in 
het kader van de uitoefening van hun beroep verrichte diensten, alsmede 
het verschaffen van tandprothesen door tandartsen en tandtechnici. 
Door deze bepaling worden niet de aankoop in het binnenland en de 
invoer van prothesen door tandtechnici vrijgesteld, maar uitsluitend de 
handelingen tussen de tandtechnicus of de tandarts en hun cliënten. 
Van de Lid-Staten die deze handelingen belasten (Duitsland, België) 
heeft uitsluitend Duitsland bij de voorbereidende werkzaamheden voor de 
18e Richtlijn te kennen gegeven de afwijking om budgettaire redenen te 
willen handhaven. 
De in 1984 door de Commissie in haar voorstel voor een 18e Richtlijn 
beoogde afschaffing is gegrond op het feit dat handhaving van de 
belastingheffing tandartsen verplicht onderscheid te maken tussen de 
niet-belastbare en de belastbare handelingen die z~J verrichten. 
Bovendien mag een dusdanige afwijking geen permanent karakter hebben. 10 
E7 -Andere werkzaamheden van radio- en televisiediensten dan die welke 
van commerciële aard ziin 
De commerciële activiteiten van openbare 
televisieorganisaties zijn belastbaar ingevolge artikel 
alinea, en bijlage D van de Zesde BTW-Richtlijn. radio- en 
4, lid 5, derde 
Daarentegen zijn de niet-commerciële activiteiten vrijgesteld krachtens 
artikel 13 A, lid 1, sub q), van deze richtlijn. In artikel 28, lid 3, 
sub a), wordt de Lid-Staten niettemin toegestaan deze activiteiten 
gedurende een overgangsperiode te blijven belasten. 
Twee Lid-Staten passen de afwijking van bijlage E, punt 7, toe 
(Denemarken en Italië). Alle andere Lid-Staten worden geacht de niet­
commerciële activiteiten vrij te stellen. De afschaffing van de 
afwijking zou tot gevolg hebben dat het in de Zesde Richtlijn gemaakte 
onderscheid tussen belastbare commerciële activiteiten en vrijgestelde 
niet-commerciële activiteiten definitief wordt. 
De Commissie stelt vast dat de aan televisiekijkers door een openbare 
organisatie geleverde diensten niet fundamenteel verschillen van die 
welke door een particuliere organisatie worden geleverd. Ook de 
openbare organisaties trachten een groter publiek te verwerven ten 
einde de omvang van de andere ontvangsten dan die van de kijkgelden te 
vergroten. De concurrentie tussen openbare en particuliere organisaties 
is dus directer dan vroeger het geval was. 
Daar de nieuwe technieken (kabel, satellieten, enz.) bijdragen tot het 
verdwijnen van de grenzen tussen de Lid-Staten kan een nationale 
openbare organisatie concurrentie ondervinden van een (openbare of 
particuliere) organisatie van een andere Lid-Staat. 
De huidige ontwikkeling op audiovisueel gebied in Europa wordt tevens 
gekenmerkt door internationalisatie van produktie en markt. 
De vrijstelling heeft tot gevolg dat concurrentiedistorsies in stand 
worden gehouden in het nadeel van openbare organisaties waarvan de 
ontvangsten voor een groot deel bestaan uit de kijkgelden. De openbare 
organisaties kunnen immers, in tegenstelling tot concurrerende 
organisaties uit de particuliere sector, de voorbelasting op voor hun 
activiteiten aangeschafte goederen en diensten niet volledig in aftrek 
brengen. 
Uitsluitend het belasten van niet-commerciële activiteiten kan dus een 
gelijke fiscale behandeling van alle radio- en televisieorganisaties 
bewerkstelligen. 11 
Bovendien zou de belasting slechts een zeer geringe weerslag hebben op 
het bedrag van de kijkgelden daar de Lid-Staten een verlaagd tarief 
zullen kunnen toepassen. Daar het overigens gaat om een retributie 
waarvan het bedrag wordt vastgesteld door de overheid zullen de Lid­
Staten desgewenst de belasting niet volledig kunnen afwentelen op de 
door de gebruikers van de openbare dienst betaalde retributie. 
Op grond van deze overwegingen beoogt de Commissie enerzijds de 
afschaffing van de afwijking waarbij enkele Lid-Staten worden 
gemachtigd "niet-commerciële" activiteiten van openbare radio- en 
televisieorganisaties te blijven belasten en anderzijds de 
Zesde Richtlijn te wijzigen ten einde alle handelingen die door deze 
organisaties worden verricht belastbaar te maken. 
Tevens dient evenwel rekening te worden gehouden met sociale en 
culturele oogmerken die aan elke Lid-Staat eigen zijn ten aanzien van 
de openbare dienst van radio en televisie. De Lid-Staten zouden kunnen 
willen kiezen deze oogmerken zwaarder te doen wegen dan de overwegingen 
van economische aard aangaande de concurrentie tussen openbare en 
particuliere radio- en televisieorganisaties. 
Derhalve wordt voorgesteld dat die Lid-Staten die thans niet­
commerciële handelingen van openbare radio- en televisieorganisaties 
vrijstellen zulks na 1 januari 1993 zullen kunnen blijven doen. 
In ieder geval zal de situatie van deze organisaties met betrekking tot 
de BTW opnieuw door de Commissie worden onderzocht en de Raad zal 
worden verzocht zich over deze afwijking uit te spreken op grond van 
een voorstel van de Commissie dat voor 31 december 1996 zal worden 
ingediend. 12 
Ell -Levering van oude gebouwen wanneer zij worden verricht door 
belastingplichtigen die recht hebben op aftrek van voor het 
betrokken gebouw ter gelegenheid van een eerste levering betaalde 
voorbelasting 
Deze afwijking maakt het mogelijk leveringen van gebouwen die worden 
verricht na voor de eerste maal gebruikt te z~Jn door 
belastingplichtigen die hun recht op aftrek van de BTW die voldaan is 
ter gelegenheid van de eerste levering van de betrokken gebouwen hebben 
uitgeoefend te belasten. 
Slechts drie landen wijken af van het beginsel van de vrijstelling van 
artikel 13 B, sub g), van de zesde Richtlijn (Ierland, Italië en 
Frankrijk) en heffen BTW over deze leveringen. In de meeste andere Lid­
Staten wordt bij de leveringen een registratie- of overdrachterecht 
geheven dat in beginsel niet door de verwervende belastingplichtige in 
aftrek kan worden gebracht. 
Daar de betrokken goederen niet verplaatst kunnen worden kan handhaving 
van de afwijking geen reële consequenties hebben voor de concurrentie. 
Concurrentiedistorsies zouden zich slechts kunnen voordoen als de 
belasting die bij de aankoop wordt geheven zeer sterk van land tot land 
verschilt waardoor de belastingheffing van invloed is op het door de 
onderneming te nemen besluit aangaande haar toekomstige 
vestigingsplaats. Niettemin lijkt deze factor op zich zelf niet 
doorslaggevend, gezien met name het bestaan van bepaalde faciliteiten 
die de overheden de ondernemingen kunnen toekennen ten einde vestiging 
in een Lid-Staat veeleer dan in een andere te bevorderen, alsmede het 
bedrijfsbeleid van elke onderneming. 
In het vooruitzicht van de grote interne markt lijkt het niettemin 
noodzakelijk de afwijking in te trekken ten einde het gemeenschappelijk 
stelsel van belasting over de toegevoegde waarde zo neutraal mogelijk te 
maken voor de verschillende deelnemers aan het economisch leven. 
Daar het bovendien gaat om handelingen die zijn vrijgesteld krachtens 
artikel 13 B, sub g), zullen de Lid-Staten artikel 13 c, sub b), kunnen 
toepassen en hun belastingplichtigen het recht kunnen geven te kiezen 
voor belasting van de betrokken handelingen. 13 
C. IN BIJLAGE F GENOEMDE HANDELINGEN 
Fl -Het verlenen van toegang tot sportmanifestaties 
De eerste afwijking van bijlage F maakt het een Lid-Staat mogelijk het 
verlenen van toegang tot sportmanifestaties, dat als regel belastbaar 
is, vrij te stellen. Drie Lid-Staten hebben thans deze handelingen 
vrijgesteld (Frankrijk, Ierland, Luxemburg). 
De Commissie beoogde in haar oorspronkelijke voorstel voor de 
18e Richtlijn deze afwijking in te trekken. 
In de besprekingen werd door het Parlement verzocht onderscheid te 
maken tussen amateursport en beroepssport ten einde uitsluitend 
toegangsbewijzen voor manifestaties door beroepssportbeoefenaren te 
belasten, d.w.z. de sportevenementen waaraan uitsluitend 
sportbeoefenaren deelnemen die direct of indirect een beloning 
ontvangen. Aldus zouden uitsluitend de toegangsbewijzen voor 
sportmanifestaties waaraan uitsluitend wordt deelgenomen door personen 
die direct noch indirect een beloning ontvangen voor hun deelneming aan 
deze manifestaties vrijgesteld blijven worden. 
De Commissie heeft dit amendement geweigerd omdat door de ontwikkeling 
en de huidige praktijk van de sport een dusdanig onderscheid niet 
gemaakt kan worden. Bovendien zou de aanvaarding van het amendement 
ertoe geleid hebben dat een gedeeltelijke afwijking voor "amateur"sport 
wordt gehandhaafd, wat in strijd is met het einddoel alle afwijkingen 
af te schaffen. 
In het licht van eerdere werkzaamheden van de groep financiële 
vraagstukken en gezien het feit dat eventueel ten behoeve van lagere 
publiekrechtelijke lichamen andere belastingen dan de belasting over de 
toegevoegde waarde die worden geheven op de toegangsprijs voor 
sportbijeenkomsten stelt de Commissie voor elke Lid-Staat vrij te laten 
de belastingregeling te kiezen die hij het meest geschikt acht. 
Overigens zou een gedifferentieerde behandeling niet leiden tot 
concurrentiedistorsies in deze sector daar de plaats waar een 
sportmanifestatie plaatsvindt geen verband houdt met de door een Lid­
Staat op de toegangsprijs toegepaste belastingregeling. 
Derhalve is de Commissie voornemens voor te stellen de afwijking in te 
trekken en de Lid-Staten de mogelijkheid te geven te kiezen voor 
vrijstelling van het verlenen van toegang tot alle of bepaalde 
sportmanifestaties. 14 
F2 -Diensten van auteurs, kunstenaars, vertolkers van kunstwerken, 
advocaten en andere beoefenaars van vrije beroepen 
Alle door bovengenoemde beoefenaars van vr~Je beroepen verrichte 
handelingen zijn belastbaar ingevolge de gecombineerde bepalingen van de 
artikelen 2 en 4 van de zesde Richtlijn. Van het beginsel van 
belastingheffing kan eventueel slechts op grond van artikel 13 of van de 
onderhavige overgangsbepaling worden afgeweken. Thans wordt door 
zes Lid-Staten de afwijking F2 toegepast (België, Denemarken, Spanje, 
Griekenland, Ierland, Nederland). 
Diensten van advocaten en andere beoefenaars van vrije beroepen 
Wanneer door advocaten en bepaalde beoefenaars van vrije beroepen, zoals 
notarissen, deurwaarders, journalisten en accountants, diensten worden 
verricht voor belastingplichtigen stelt de belasting van deze diensten 
de ontvangers in staat de hun in rekening gebrachte belasting over de 
toegevoegde waarde af te trekken. Omgekeerd maakt de vrijstelling van de 
dienstverrichting aftrek van de voorbelastingen, die een bestanddeel van 
de kostprijs van de dienstverrichting vormen, onmogelijk. 
In geval van handhaving van de door een Lid-Staat toegepaste afwijking 
kunn~n concurrentiedistorsies ontstaan. 
Volgens artikel 9, lid 2, sub e), van de Zesde BTW-Richtlijn is namelijk 
de plaats waar bepaalde handelingen worden verricht de plaats waar de 
belastingplichtige ontvanger van de diensten de zetel van z~Jn 
bedrijfsuitoefening heeft gevestigd. Derhalve zal de dienstverrichting 
altijd belastbaar zijn indien de handeling niet is vrijgesteld in de 
Lid-Staat waar de belastingplichtige ontvanger is gevestigd, ongeacht de 
regeling die voor deze dienstverrichting geldt in de Lid-Staat van de 
dienstverrichter. De handeling zal nooit belast worden in de Lid-Staat 
van de belastingplichtige ontvanger van de dienst als door deze Lid:... 
Staat de afwijking wordt toegepast. 
Onder deze omstandigheden 
concurrentiedistorsies. leidt de afwijking niet tot grote 
Opgemerkt zij echter dat een dienstverrichter die gevestigd is in een 
Lid-Staat die de afwijking toepast geen recht op aftrek kan uitoefenen, 
zelfs al zou de dienstverrichting in de Lid-Staat van de ontvanger 
belastbaar zijn. Derhalve omvat de grondslag exclusief BTW van de in 
rekening gebrachte dienstverrichting noodzakelijkerwijs bestanddelen die 
met een niet-aftrekbare belasting over de toegevoegde waarde be:ast 
zijn. 15 
Indien de entvanoer niet een belastingplichtige is is de plaats van de 
dienstverrichting de plaats waar de dienatverrichter is gevestigd. Een 
dienstverrichting door een dienstverrichter die gevestigd is in een Lid­
Staat die de afwijking toepast wordt dus nooit met belasting over de 
toegevoegde waarde belast ongeacht de belastingregeling die geldt in de 
Lid-Staat van de ontvanger. Handhaving van deze mogelijkheid tot 
volledige vrijstelling, die leidt tot concurrentiedistorsies, is niet 
aanvaardbaar. 
Tenslotte zou de toepassing van de definitieve regeling bij handhaving 
van de afwijking tot gevolg hebben dat de verstoring van de 
concurrentievoorwaarden wordt verergerd aangezien in deze regeling de 
plaats van de dienstverrichting is de plaats van vestiging van de 
dienstverrichter in de Gemeenschap, ongeacht de hoedanigheid van de 
ontvanger, voor zover deze laatste in de Gemeenschap is gevestigd. 
Het doel van neutraliteit van de BTW lijkt dus slechts dan volledig 
verwezenlijkt te kunnen worden als de betrokken handelingen in de EEG 
aan een uniforme belastingregeling worden onderworpen. De Commissie 
stelt derhalve voor deze afwijking af te schaffen. 16 
Diensten van auteurs, kunstenaars en vertolkers van kunstwerken 
Punt 2 van bijlage F betreft tevens diensten die worden verricht door 
auteurs, kunstenaars en vertolkers van kunstwerken. 
In haar oorspronkelijke voorstel voor een Zevende Richtlijn(l) en 
vervolgens in het voorstel voor een 19e Richtlijn<2> beoogde de 
commissie het scheppen van kunstwerken alsmede de levering van 
kunstwerken door de kunstenaar die deze had gecreëerd vrij te stellen. 
op advies van het Economisch en Sociaal Comité en het Parlement<3> heeft 
de Commissie in de tekst van het voorstel voor een 19e Richtlijn de 
bepalingen houdende vrijstelling van de kunstproduktie<4> geschrapt. 
Dientengevolge blijven de diensten van auteurs, kunstenaars en 
vertolkers van kunstwerken alsmede de rechtstreekse leveringen door de 
kunstenaar van door hem zelf vervaardigde kunstwerken onderworpen aan de 
belasting over de toegevoegde waarde op de voorwaarden van het gemene 
recht. 
De afwijking van bijlage F heeft tot gevolg dat uitsluitend de 
dienstverrichtingen kunnen worden vrijgesteld. 
Voo~ zover onzekerheid heeft kunnen bestaan ten aanzien van de aard van 
bepaalde door kunstenaars verrichte handelingen (leveringen of 
dienstverrichtingen) . en met name door scheppers van kunstwerken ( 5) zou 
de afschaffing van de afwijking tot voordeel hebben dat de 
belastingregeling voor alle handelingen die door deze personen worden 
verricht in alle Lid-Staten gelijk zou worden. 
Overigens blijkt dat de vrijstelling van genoemde diensten de 
belastingplichtigen niet in staat stelt hun recht op aftrek van 
voorbelasting uit te oefenen. Dit heeft tot gevolg dat de 
belastingplichtige ontvangers van de diensten een resterende belasting 
te dragen krijgen, wat in strijd is met de algemene beginselen van de 
belasting over de toegevoegde waarde. 
Weliswaar aanvaardt de Commissie het beginsel dat dienstverrichtingen 
door auteurs, kunstenaars en vertolkers van kunstwerken belast moeten 
worden, maar zij merkt niettemin op dat zich bij de tenuitvoerlegging 
van dit beginsel bepaalde moeilijkheden zullen 
(1) PB C 26 van 1.2.1978 en PB c 136 van 31.5.1979 
(2) COM(84)648 van 6.12.1984 
(3) Advies van 3.7.1985 en van 6.4.1987 
(4) COM(87)315 van 1.7.1987 
(S)De bijzondere regeling die is vervat in het voorstel voor een Zevende 
Richtlijn is niet van toepassing op leveringen door scheppers van 
kunstwerken. 17 
voordoen, gezien de aard van de betrokken handelingen. overigens zou de 
meerderheid van de volgens het gemene recht te belasten auteurs en 
kunstenaars, gezien de betrokken omzet, in aanmerking komen voor 
toepassing van de regeling voor kleine en middelgrote ondernemingen (zie 
COM(86)444). 
De Commissie acht het derhalve dienstig de definitieve goedkeuring van 
de bijzondere regeling voor kleine en middelgrote ondernemingen af te 
wachten alvorens te besluiten over de afschaffing van de afwijking; zij 
stelt dus voor deze afwijking te handhaven ten aanzien van auteurs, 
kunstenaars en vertolkers van kunstwerken. 18 
FS -Diensten 
goederen en daarmee 
door de 
telecommunicaties rechtstreeks verband 
openbare postdiensten houdende leveringen 
op het gebied van 
van 
Bovengenoemde handelingen zijn sedert 1 november 1987 in Frankrijk 
onderworpen aan de belasting over de toegevoegde waarde, terwijl vijf Lid­
Staten de afwijking blijven toepassen (Duitsland, Ierland, Italië, 
Luxemburg, Nederland). 
van deze vijf landen past Italië de vrijstelling uitsluitend toe op de 
telegrafie. 
Duitsland dat van oordeel is dat de openbare telecommunicatiedienst 
voortaan met BTW belast moet worden heeft een aanvang gemaakt met het 
geleidelijk invoeren van de belasting op de betrokken diensten en 
leveringen van goederen. De belasting zal uiterlijk op 31 december 1995 
geheel zijn ingevoerd. 
Ook Ierland heeft besloten deze handelingen te belasten en wel met ingang 
van 1 januari 1991. 
Deze situatie is niet bevredigend aangezien de vrijgestelde 
belastingplichtigen het recht op aftrek van voorbelasting niet kunnen 
uitoefenen, hetgeen een belangrijke rem op investeringen kan vormen. 
Bovendien kunnen de belastingplichtige cliënten van de vrijgestelde 
dienstverrichters of leveranciers geen recht op aftrek uitoefenen terwijl 
hun activiteiten wel onderworpen kunnen zijn aan de belasting over de 
toegevoegde waarde. 
Voorts kunnen distorsies in de concurrentievoorwaarden optreden wanneer de 
openbare dienst niet belast wordt in tegenstelling tot concurrerende 
particuliere ondernemingen. De vrijstelling in één Lid-Staat van de door 
de openbare postdiensten verrichte diensten heeft immers tot gevolg dat 
niet alleen de positie van de openbare instelling ten opzichte van 
eventuele belaste concurrenten wordt versterkt maar ook dat een distorsie 
teweeg wordt gebracht in de concurrentievoorwaarden tussen de Lid-Staten. 
De aan een openbare instelling toegekende vrijstelling kan immers de 
vrijgestelde belastingplichtigen (banken, verzekeringsmaatschappijen, 
enz.) die de voornaamste verbruikers op het gebied van telecommunicaties 
zijn, aansporen bepaalde activiteiten te verrichten in de landen waar de 
gekochte goederen en diensten niet belast worden. 
Tenslotte werd in de studie over de baten die kunnen voortvloeien uit het 
bestaan van een werkelijke geïntegreerde markt in Europa op het gebied van 
telefoondiensten en -apparatuur met name gewezen op de noodzaak van een 
grotere standaardisatie van de uitrusting, een deregulering en een 
openstelling van de 19 
nationale markten ( 1). De distorsies die voortvloeien uit verschillende 
fiscale behandelingen zullen dus in de toekomst groter worden naarmate de 
markt voor telecommunicaties niet meer onderworpen zal zijn aan evenzeer 
restrictieve nationale regels als in het verleden en de concurrentie in 
deze sterk groeiende bedrijfstak scherper wordt. 
De in een aantal Lid-Staten geconstateerde ontwikkelingen en de 
bovenstaande overwegingen pleiten voor de afschaffing van de afwijking, 
zodat alle dienstverrichtingen en alle leveringen van daarmee verband 
houdende goederen op het gebied van de telecommunicaties in alle Lid­
Staten op uniforme wijze worden belast, ongeacht de hoedanigheid van de 
dienstverrichter of leverancier. 
(l)Zie : Research on the Cost of Non-Europe -Basic findings -
Vol. 1 blz. 293 en volgende; 329 en volgende. 20 
F6 -Diensten verricht door liikbezorgers en crematoria, alsmede levering 
door hen van goederen die met deze diensten in rechtstreeks verband 
staan 
De afschaffing van deze afwijking die door zes Lid-Staten (Denemarken, 
Ierland, Italië, Nederland, Verenigd Koninkrijk en Portugal) wordt 
gebruikt was niet voorgesteld door de Commissie in het kader van de 
18e Richtlijn, gezien het sociale en uitzonderlijke karakter van de 
betrokken dienstverrichtingen. 
Voorts heeft handhaving van de vrijstelling duidelijk geen 
concurrentiedistorsies tot gevolg. De Commissie stelt dus voor de 
afwijking af te schaffen en de Lid-Staten de mogelijkheid te geven te 
kiezen voor vrijstelling. 21 
F7 -Handelingen verricht door blinden en/of blindenwerkplaatsen, indien 
is vastgesteld dat door vrijstelling hiervan geen belangrijke 
concurrentievervalsing ontstaat 
De Lid-Staten kunnen van het beginsel dat belasting moet worden geheven 
afwijken door de handelingen die worden verricht door blinden of 
blindenwerkplaatsen vr1J te stellen, mits daardoor geen belangrijke 
concurrentievervalsing optreedt. 
Door drie Lid-Staten wordt deze afwijking toegepast (Duitsland, Frankrijk, 
Nederland). 
Deze afwijking kan theoretisch leiden tot concurrentiedistorsies tussen 
belastingplichtigen en particulieren die dezelfde handelingen 
(dienstverrichtingen of leveringen van goederen) verrichten. 
Overigens kan de sociale behandeling van deze bevolkingsgroep niet 
deugdelijk steunen op een vrijstelling van de belasting over de 
toegevoegde waarde die slechts een schijnbaar voordeel oplevert dat zeer 
relatief is in de mate dat door de vrijstelling geen aftrek van de 
belasting die werd betaald over de goederen en diensten die voor de 
behoeften voor hun bedrijvigheid werden verworven is toegestaan. De 
Commissie is altijd van oordeel geweest dat hetzelfde doel kan worden 
bereikt door toekenning van specifieke subsidies, bijstandsuitkeringen en 
enig ander aan de beoordeling van elk der Lid-Staten over te laten middel. 
Bovendien lijkt de vrijstelling waarvoor deze bevolkingsgroep in 
aanmerking komt discriminerend ten opzichte van personen met een andere 
handicap en overeenkomstige structuren waarin zij werkzaam zijn. 
Niettemin trekt de Commissie de sociale aard van deze maatregel niet in 
twijfel. Derhalve stelt de Commissie weliswaar voor de afwijking in te 
trekken maar beoogt zij de Lid-Staten de mogelijkheid te laten te kiezen 
voor vrijstelling onder voorbehoud uiteraard dat deze vrijstelling geen 
belangrijke concurrentievervalsing tot gevolg heeft. 22 
FS -Goederenleveringen en diensten verleend aan instellingen die zijn 
belast met het aanleggen, het inrichten en het onderhouden van 
begraafplaatsen en gedenktekens voor oorlogsslachtoffers. 
Van deze afwijking wordt door twee Lid-Staten (België en Frankrijk) 
gebruik gemaakt. Zij maakt het mogelijk leveringen van goederen en 
dienstverrichtingen aan instellingen die belast zijn met de aanleg, de 
inrichting en het onderhoud van begraaf- en grafplaatsen en gedenktekens 
voor oorlogsslachtoffers vrij te stellen. 
De toepassing van deze afwijking leidt niet tot concurrentiedistorsies 
tussen de Lid-Staten daar de betrokken markt, die onroerende goederen 
betreft, in economisch opzicht een beperkte markt is. 
De Commissie stelt voor aan de Lid-Staten de mogelijkheid te laten te 
kiezen voor deze vrijstelling met dien verstande dat deze 
noodzakelijkerwijs tot gevolg moet hebben dat elk recht op aftrek van de 
belasting op de goederen en diensten die nodig zijn voor de verrichting 
van de handelingen die onder het toepassingsgebied van de afwijking vallen 
wordt uitgesloten. 23 
F12 -Waterdistributie door publiekrechtelijke diensten 
Vier Lid-Staten hebben het leveren van water door een publiekrechtelijke 
instelling vrijgesteld (Frankrijk, Griekenland, Ierland en Luxemburg). 
Het besluit van enkele Lid-Staten waterdistributie vrij te stellen kan tot 
concurrentiedistorsies tussen de Lid-Staten leiden. De huidige 
ontwikkeling in deze in alle opzichten belangrijke bedrijfstak wordt 
immers in vele Lid-Staten gekenmerkt door zowel openstelling van de 
nationale markten voor overheidsopdrachten als privatisering van de 
openbare diensten die met de distributie belast zijn. 
Waterdistributie vereist voorts van de openbare of particuliere organismen 
grote investeringen. Vrijstelling van de openbare diensten is voor deze 
laatste nadelig aangezien zij niet het recht op aftrek van de BTW die werd 
betaald voor de goederen en diensten die werden verworven voor de 
behoeften van deze activiteit kunnen uitoefenen, terwijl andere dan 
publiekrechtelijke organisaties wel een recht op aftrek kunnen uitoefenen. 
De Commissie merkt voorts op dat het belasten van waterlevering door een 
publiekrechtelijke organisme een zeer gering effect zal hebben op het 
prijsniveau en weinig of geen effect zal hebben op de totale vraag, gezien 
het toe te passen tarief. Het gaat immers om een eerste levensbehoefte 
zodat naar het oordeel van de Commissie het verlaagde tarief, te bepalen 
tussen 4% en 9 %(1), toegepast zou moeten worden. 
Om deze redenen stelt de commissie voor de afwijking in te trekken. 
(l)Zie voorstel van de Commissie COM(87)321. 24 
Fl6 -Leveringen van gebouwen en terreinen voor eerste ingebruikneming 
De levering van nieuwe gebouwen en bouwgrond maakt deel uit van een zeer 
belangrijke economische bedrijvigheid die zowel gezinshuishoudingen als 
ondernemingen betreft. 
Ook op deze handelingen is de algemene regel van de zesde Richtlijn van 
toepassing volgens welke belasting over de toegevoegde waarde verschuldigd 
is voor leveringen van goederen en dienstverrichtingen welke in het 
binnenland door een als zodanig handelende belastingplichtige onder 
bezwarende titel worden verricht. 
Bovendien is in de Zesde Richtlijn het toepassingsgebied van de belasting 
uitgebreid door de Lid-Staten toe te staan particulieren die 
overeenkomstige handelingen incidenteel verrichten als belastingplichtigen 
te beschouwen (artikel 4, lid 3). 
De afwijking stelt de Lid-Staten in staat leveringen van gebouwen voor een 
eerste ingebruikneming en leveringen van bouwgrond vrij te stellen. 
Door acht landen (België, Denemarken, Frankrijk, BRD, Luxemburg, Verenigd 
Koninkrijk, Griekenland, Portugal) worden de betrokken leveringen geheel 
of gedeeltelijk vrijgesteld. 
De afwijking is symmetrisch met die van punt 11 van bij lage E waarbij 
wordt toegestaan belasting over de toegevoegde waarde te heffen op 
leveringen van gebouwen die reeds een eerste maal geleverd werden en die 
als regel vrijgesteld zijn. 
De afwijking heeft tot gevolg dat een vrijgestelde aannemer de belastingen 
die betaald werden voor de goederen en diensten die werden verworven voor 
de behoeften van zijn vrijgestelde bedrijvigheid niet zal kunnen aftrekken 
en dat de belastingplichtige verwerver van een goed, waarvan de prijs niet 
afgetrokken voorbelastingen omvat, geen recht op aftrek zal kunnen 
uitoefenen, terwijl van hem eventueel andere belastingen dan de BTW zullen 
worden verlangd. 
Opgemerkt zij dat de berekening 
vrijgestelde handelingen voor de 
belastingdiensten van de Lid-staten 
problemen oplevert. van de belastinggrondslag van deze 
inning van de eigen middelen de 
en de diensten van de Commissie vele 
Niettemin is de Commissie van oordeel dat, met name rekening houdend met 
de moeilijke economische situatie die thans in deze bedrijfstak heerst in 
bepaalde Lid-Staten en met sociale overwegingen in verband met de 
huisvestingskosten, het niet wenselijk lijkt in dit stadium over te gaan 
tot afschaffing van deze vrijstelling. 
De Raad zal verzocht worden zich over deze afwijking uit te spreken op 
grond van een nieuw voorstel van de Commissie dat vóór 31 december 1996 
zal worden ingediend. 25 
F23 -Leverina. verbouwing, onderhoud, bevrachting en verhuur van 
luchtvaartuigen die gebruikt worden door staatsinstellingen 
Vier Lid-Staten (Denemarken, België, Griekenland en Italië) maken van deze 
vrijstelling gebruik. De toepassing ervan leidt niet tot verstoring van de 
concurrentieverhoudingen tussen de Lid-Staten. 
Het belasten van deze handelingen dat geen enkel effect zou hebben op de 
begroting van de betrokken Lid-Staten zou evenwel de werkelijke omvang van de 
gedane uitgaven doen blijken. 
Tevens zou dit als voordeel hebben dat de bedrijven die deze handelingen 
uitvoeren de belasting op de goederen en diensten die werden verworven voor de 
behoeften van deze activiteit in aftrek kunnen brengen. 
Voorts zou belastingheffing elke berekening van compensaties (eigen middelen), 
die zeer moeilijk is gebleken wegens het gevoelige karakter van de gegevens 
betreffende deze handelingen, overbodig maken. 
Om deze redenen stelt de Co~~issie voor deze afwijking in te trekken. 26 
F25 -Levering, verbouwing, reparatie, onderhoud, bevrachting en verhuur van 
oorlogsschepen 
Vijf Lid-Staten (Denemarken, België, Griekenland, Italië en Nederland) maken 
van deze afwijking gebruik. 
De toepassing ervan leidt niet tot verstoring van de concurrentieverhoudingen 
tussen de Lid-Staten. 
Niettemin zou het belasten van deze handelingen dat geen enkel effect zou 
hebben op de begroting van de betrokken Lid-Staten de werkelijke omvang van de 
gedane uitgaven doen blijken. 
Het zou tevens tot voordeel hebben dat de bedrijven die deze handelingen 
verrichten de belasting op de goederen en diensten die werden verworven voor de 
behoeften van deze activiteit kunnen aftrekken. 
Tenslotte zou belastingheffing het berekenen van compensaties (eigen middelen) 
dat zeer moeilijk is gebleken wegens het gevoelige karakter van de gegevens 
betreffende deze handelingen overbodig maken. 
om deze redenen stelt de Commissie voor deze afwijking in te trekken. 27 
D. ANDERE OVERGANGSREGELINGEN OP GROND VAN ARTIKEL 28, LID 3 
Artikel 28, lid 3, sub c), en bijlage G van de 
Zesde Richtlijn <punt 1> 
Door deze bepaling 
-kunnen de Lid-staten die de handelingen van bijlage E vrijstellen op grond 
van de door een belastingplichtige gedane keuze, dit keuzerecht handhaven; 
-kunnen Lid-Staten hun belastingplichtigen een keuzerecht toekennen voor de 
belasting op de bij wijze van overgang vrijgestelde handelingen van 
bijlage F. 
Handhaving van dit keuzerecht is dus verbonden aan het al dan niet handhaven 
van de afwijkingen van de bijlagen E en F. 
Onder voorbehoud van de eventuele toepassing van deze afwijking door de Lid­
Staten op de handelingen die zijn bedoeld in de punten ElS, F2, FlO, F16, 
F17, F26 en 27 moet zij afgeschaft kunnen worden, daar de Commissie 
voorstelt alle andere afwijkingen in te trekken (zie bijlage 2). 28 
Artikel 28, lid 3, sub dl 
Krachtens dit artikel kunnen de Lid-Staten bepalingen waarbij wordt afgeweken 
van het beginsel van onmiddellijke aftrek als bedoeld in artikel 18, lid 2, 
eerste alinea, en artikel 17, lid 1, van de Zesde Richtlijn (het recht op 
aftrek ontstaat op het tijdstip waarop de aftrekbare belasting verschuldigd 
wordt) blijven toepassen. 
Alleen Frankrijk gebruikt deze afwijking door de regel van "één maand uitstel" 
toe te passen. 
De Commissie wijst erop dat de grondregel van onmiddellijke aftrek van de 
betaalde voorbelasting zoals deze voortvloeit uit artikel 18, lid 1, eerste 
alinea, tot doel heeft de belastingplichtige volledig te ontdoen van de last 
van de belasting die verschuldigd of betaald is, met name voor de goederen die 
hem zijn of zullen worden geleverd en voor de diensten die hem zijn of zullen 
worden verleend door een andere belastingplichtige. 
De toepassing van de afwijking heeft geen concurrentieverstoringen in het 
nadeel van ondernemingen uit andere Lid-Staten tot gevolg. 
Afschaffing ineens zou voorts onmiddellijk een zeer groot effect op de 
begroting van de betrokken Lid-Staat hebben. 
De toepassing van de afwijking vormt echter een voortdurende last voor de 
ondernemingen die aldus een niet-beloond kasvoorschot verstrekken. 
Derhalve is er reden dat Frankrijk zo spoedig mogelijk maatregelen treft om 
geleidelijk de afwijking te doen verdwijnen. 
In dit stadium stelt de Commissie dus niet voor de afwijking in te trekken. 
De afwijking zal opnieuw worden onderzocht in verband met de werkzaamheden van 
de Raad betreffende de Twaalfde Richtlijn<1>. 
(1) COM(84)84 def. van 16 februari 1984 29 
Artikel 28, lid 3, sub e) 
1. Krachtens deze bepaling kunnen de Lid-Staten afwijken van met name 
-artikel 5, lid 4, sub c) : de Lid-Staten kunnen dus de overdracht van een 
goed ingevolge een overeenkomst tot aan-of verkoop in commissie niet 
beschouwen als een levering (in dit geval koopt en verkoopt de 
commissionair voor rekening van een derde maar in eigen naam, ook al is 
hij nooit eigenaar van de goederen); 
-artikel 6, lid 4 de Lid-Staten kunnen ervan uitgaan dat een 
belastingplichtige die bemiddelt bij een dienstverlening niet geacht wordt 
deze dienst zelf te hebben ontvangen en te hebben verricht wanneer hij 
handelt op eigen naam. 
De eerste twee afwijkingen maken het dus mogelijk de tussenpersoon die 
optreedt in eigen naam te behandelen als een dienstverrichter zonder meer en 
niet als een belastingplichtige die zelf aankoopt of verkoopt of die 
persoonlijk diensten voor de ontvanger verricht. 
Dientengevolge is de tussenpersoon die diensten verricht belastbaar voor wat 
betreft de beloning die hij ontvangen heeft voor z~Jn eigen 
dienstverrichting. De plaats van belastingheffing van de dienstverrichting 
is gedefinieerd in artikel 9 van de Zesde Richtlijn en het recht op aftrek 
kan uitsluitend betrekking hebben op die bestanddelen die bijgedragen hebben 
tot de uitvoering van de bemiddelingshandeling. 
Het onderzoek van de verschillende situaties in de betrekkingen tussen de 
Lid-Staten die voortvloeien uit de toepassing van de afwijking doet uitkomen 
dat handhaving ervan thans niet tot gevolg heeft dat concurrentiedistorisies 
optreden ten opzichte van de regeling die van toepassing is op handelingen 
in commissie die beschouwd worden als leveringen van goederen op grond van 
artikel 5, lid 4, sub c), of als dienstverleningen in de zin van artikel 6, 
punt 4. 
Niettemin zou handhaving van de afwijking tot zulke distorsies kunnen leiden 
in de definitieve regeling telkens wanneer het optreden van een 
commissionair bij aankoop die gevestigd is in het land van finaal verbruik 
het een niet-belastingplichtige mogelijk maakt in een Lid-Staat met een laag 
tarief een goed te kopen dat, als de commissionair beschouwd zou worden als 
koper-wederverkoper, onderworpen zou zijn aan het hogere tarief van het land 
van verbruik. 30 
De commissie stelt dus voor deze afwijking af te schaffen. 
Daar het gaat om beroepsmatig optredende bemiddelaars die gebruikte 
goederen, kunstvoorwerpen, antiquiteiten en voorwerpen voor verzamelingen 
opkopen met het doel deze weer te verkopen heeft de Commissie bij de Raad 
een voorstel voor een Zevende Richtlijn (zie COM(88)846) ingediend waarin 
een bijzondere regeling wordt omschreven die kan worden toegepast wanneer de 
goederen werden gekocht van niet-belastingplichtigen of van 
belastingplichtigen die bij hun aankoop niet het recht op aftrek van BTW 
hadden. 
Dit voorstel wordt thans door de instanties van de Raad onderzocht en in dit 
verband dient rekening te worden gehouden met de situatie die zou kunnen 
voortvloeien uit de afschaffing van deze afwijking met betrekking tot 
commissionairs bij koop of verkoop. 
2. Andere afwijking die voortvloeit uit artikel 28, lid 3, sub el 
Artikel 28, lid 3, sub e), maakt het voorts mogelijk af te wijken van 
artikel 11 A, lid 3, sub c) van de Zesde Richtlijn. Aldus hebben de Lid­
Staten in de maatstaf van heffing van de belasting over de toegevoegde 
waarde kunnen opnemen de vergoedingen van de door een belastingplichtige in 
naam en voor rekening van zijn koper of zijn ontvanger gemaakte kosten. 
Handhaving van de afwijking is niet gerechtvaardigd en afschaffing ervan 
wordt voorgesteld. 31 
Artikel 28. lid 3. sub fl 
Krachtens dit artikel mogen de Lid-Staten als maatstaf van heffing van de 
belasting over de toegevoegde waarde aanhouden het verschil tussen de 
verkoopprijs en de aankoopprijs van gebouwen en bouwterreinen die met het oog 
op wederverkoçp ziin gekocht door een belastingplichtige welke voor die aankoop 
geen recht op aftrek had. 
Oe afwijking betreft dus belaatingpl~chtigen die niet nieuwgebouwde gebouwen of 
terreinen waarvan de aanschaf viel buiten het toepassingsgebied van de 
belasting over de toegevoegde waarde verhandelen. 
Oe betrokken goederen werden voor een deel door ondernemingen verworven in het 
kader van hun bedrijvigheid. 
oe aanachafprijs van deze goederen vormt een bestanddeel van de kostprijs van 
de door deze enernemingen geproduceerde goederen of geleverde diensten. Dit 
heeft tot gevolg dat een volledige belastingontheffing (zie afwijking Fl6) of 
ook belastingheffing op een verminderde grondslag leidt tot 
concurrentiedistorsies ten nadele van bepaalde ondernemingen in de Gemeenschap. 
Om deze redenen ia de Commissie van oordeel dat de huidige afwijking dient te 
worden ingetrokken. 32 
1. Doo~ ~~tikel 13 A, lid 1, aub a) en IYD n), van~ zeade Rien~lijn zijn 
vdjveat:el.cl 
• ICII'ftige dienaten clie uuw IAMfthan;en at de beoetenint van 1port ct 
met U.oh .. U.ju opvoecU.q u die clooc in111tel.Un;en aoncle~: wina~009ft"IX'k 
wo~:clen vecl..ndl 
• bepaalde aul.tu~•l• cUen111ten alemede nauw da1u•m•e IU\Ontuangende 
;oeà&'enl.~Yedn;en, ve&'deht dool' pûl.iek&'ech~el.iju c:ul.~u&'el.e 
in111tellin;en of dool' aftdece oultul'ele inatellin;en die dool' de 
Htl'olcMn Lid•lta&t Rijn II'UM. 
Ah ovec;an;ue;elin9 wal'en Hn aantal Licl .. lt&ten op g~:ond van 
•~tikel 28, lid l (bijlage w, punten 4 en 5), ;emachtitd deze ala regel 
vl'ijgellltelde handelin;en te belaaten. Aldua wa~:en publiek~:eehtelijke 
inatellingen of andece dool' de Lid•ltaat e~:kende oultu~:ele in1tellin;en 
aan de belaatin; ove~: à t0191voa;de waarde onde~~:pen op dezelfde voet 
all een pl'ivaat~:eohtelijk pe~:aoon. 
Dool' al'tikel 1, lid 1, t~ alin81, van de 18e Richtlijn werden de Lid­
at...._ 4ie • l ju n4 lMe • .,_~ t~ua ck:loa-!ienoemde 
handalinten te belaaten ~hti;cl de vrijltelling van artikel 13, 
punt A, U.cl 1, a\l.b 11) en n• te ondazwerpen aan cle voorwaal'den van 
a~:tikll 13, punt A, lid a, lub a), laatate lt&'eepje. ltn Lid•ltaat, het 
ver:enigcl l.cninkl'ijk, hHn dunit kunnen afleiden dat hij het 
publiekrechtelijke lichaa. kon blijven belaaten ingeval zijn vrijetelling 
concu~rentiediatoraie• aou kunaen opl.veren in het nadeel van commereiile 
ondecne~~ingen 4ie BYWRpliohti9 aijn. 
2. De daadwe~:kelijke veelengint van de coc•p~onkelijke afwijking, die 
111091U.jk wen paaa~ doolr anikel 1, U.d 1, tWIHde alinea, van de 18e 
Richtlijn, aoet 011 de .olllftde ~edenen vc~den afgaachaft a 
-Dool' toe te ~~ at baadeU.n;en die werden verricht door 
publiekrechtelijke liobeBift of doo~ ande~:e er:kende culturele 
inetellin;en belaet VOI'4eft 011 &'eden dat niet•belaeten zou kunnen leiden 
tot concu~~tiedi.CO&'Ii.. ten nadele van belaetingplichtige 
cc.merc!lle cndel'n~~~ingen, 11 de afwijkin9 die voortvloeit uit de 
188 Richtlijn in etl'ijd aet artikel ll A, lub m) en n), van de Zesde 
Richtlijn waarin ia bepaald dat publiekl'echtelijke instellingen voor de 
handelin;en die aij ".rricbtlft all openbare autoriteiten niet belast 
worden. 
·:i -
De vrijstellingen van artikel 13 A betreffen activiteiten van algemeen 
belang "die zorgvuldig zijn opgesomd en zeer nauwkeurig zijn 
omschreven"(!) ten einde te komen tot een gemeenschappelijke lijst van 
vrijstellingen waardoor een vergelijkbare heffing van de eigen middelen 
in alle Lid-Staten kan worden verzekerd<2>. 
De mogelijkheid voor een Lid-Staat een op grond van artikel 13 A 
vrijgestelde handeling te belasten op grond van artikel 13 A 2, sub a), 
laatste streepje (of ook artikel 4, lid 5) vormt dus een inbreuk op de 
grondregels en doelstellignen van de Zesde Richtlijn en zou tot gevolg 
hebben dat artikel 13 A geheel zijn betekenis verliest. 
-Voorts is het in rechte niet gegrond eventuele voorwaarden die van 
toepassing zijn op andere instellingen dan publiekrechtelijke 
(artikel 13 A, lid 2, sub a)) uit te breiden tot publiekrechtelijke 
instellingen (artikel 13 A, lid 1, sub m) en sub n)). 
De voorwaarden die de Lid-Staten mogen bepalen hebben immers 
uitsluitend tot doel de juiste toepassing van de bepaalde 
vrijstellingen te verzekeren en fraude te voorkomen. Zij mogen niet 
worden gebruikt om een doelstelling te verwezenlijken die in strijd is 
met die welke in de Zesde Richtlijn is bepaald, namelijk vrijstelling 
van publiekrechtelijke instellingen. 
Bovendien moet elk van de bepalingen van artikel 13 volgens de 
Jurisprudentie van het Hof restrictief geinterpreteerd worden daar het 
hier gaat om een uitzondering op de algemene beginselen van 
belastingheffing van de Zesde Richtlijn. 
Derhalve mag artikel 13 A, lid 2, sub a), niet worden aangevoerd om in 
artikel 13 A, lid 1, sub m) en sub n) genoemde handelingen te belasten. 
Als de Zesde Richtlijn anders geinterpreteerd zou worden zouden overigens 
de voorwaarden van artikel 13 A, lid 2, sub a), ook toegepast kunnen 
worden op de in lid sub b), g), h), i) en 1) bedoelde handelingen. 
Derhalve moet de betrokken Lid-Staat die thans instellingen die als regel 
vrijgesteld zijn belast met de belasting op de toegevoegde waarde de 
Zesde Richtlijn juist toepassen door de in artikel 13 A, lid 1, sub m) en 
sub n), bedoelde instellingen vrij te stellen, onder behoud van de 
mogelijkheid de principevrijstelling voor andere instellingen dan 
publiekrechtelijke te onderwerpen aan de voorwaarden van artikel 13 A, 
1 id 2 , sub a) • 
(1) Arrest van 11.7.1985 van het Hof-zaak 107/84 Commissie versus 
Bondsrepubliek Duitsland 
(2) Zie de overwegingen van de Zesde BTW-Richtlijn. 34 
3. Tenslotte merkt de Commissie op dat enerzijds de 18e Richtlijn 
(artikel 1, lid 1, eerste alinea) duidelijk tot doel had de afwijkingen 
van bijlage E, punten 4 en 5, af te schaffen en dat anderzijds de Lid­
Staten die niettemin verlenging van de afwijking hebben verkregen konden 
beschikken over een extra termijn om hun rechtsvoorschriften in 
overeenstemming te brengen met de zesde Richtlijn. 
om voorgaande redenen zal de Commissie de Raad verzoeken de uit de 18e 
Richtlijn voortvloeiende afwijking in te trekken. 35 
-----------------~-
Bijlage E D DK 
E 2 x 
i E 7 x 
I Ell 
E 15 x 
Bijlage F 
F 1 
F 2 x 
F 5 x 
F 6 x 
F 7 x 
F 8 
F 10 
F 12 
F 16 x x 
F 17 x 
F 23 x 
F 25 x 
F 26 
F 27 x x 
TOTAAL 6 8 Bijlage 1 : Lid-Staten die de afwijkingen van de 
bijlagenE en F van de Zesde Richtlijn toepassen 
B ES F GR IT IRL L NL p 
x 
x 
x x x 
x x 
x x x 
x x x x x 
x x x x 
x x x x 
x x 
x x 
x x x x 
x x x x x 
x x x x x x 
x x x 
x x x x 
x x x 
x x 
7 1 8 5 7 7 7 7 5 
-~ ' UK TOTAAL 
2 
2 
3 
I 
3 I 
I 
3 i 
6 I 
5 
x 6 
3 
2 
x 1 
4 
x 8 
7 
4 
5 
3 
4 
3 71 
BIJ lage 2 
B.l J lAS§ g 
E 2 
E 7 
E 11 
E 15 
Bi JlAgi2 E 
F 1 
F 2 
advocaten 
F d:llS 
kl.f'lstenaar. 
F 5 
F 6 
F 7 
F a 
F 10 
F 12 
F 16 
F 17 
F 23 
F 25 
F 26. 
F 27 -37-
Overzicht van de, voorstellen van de COmmissie 
(afwl jk.lngen van artikel 28, I td 3, en art lke I 1, lid 1 
van de achttlen.de Richt I ijn) 
Handhaven Afschaffen Keuze Speelflek 
x 
x 
x 
' x 
x x 
x 
x 
x 
! x x 
; 
x x 
' x x 
x .. 
x 
x 
x 
x 
x 
x 
x 
-38 -
Handhaven Afschaffen Keuze Specifiek 
Andere 
afwl Jlc lngen 
28 lid 3 c x 
28 lid 3 d x 
28 lid 3 e x 
28 lid 3 f x 
28 lid 3 g x 
Afwi J llng 
artllcel 1, 
lid 1, van x 
de 
achttiende 
RichtliJn