Balanceringsmechanismen zijn niet louter technische aangelegenheden die de stabiliteit van het systeem garanderen, maar hebben ook grote commerciële gevolgen en dus ook gevolgen voor de concurrentie. Wanneer TSO's ingrijpen om vraag en aanbod in evenwicht te brengen, krijgen zij vaak te maken met een tekort aan concurrentie voor balanceringsdiensten omdat er te weinig aanbieders beschikbaar zijn om voor evenwicht te zorgen. Dit tekort aan concurrentie vloeit voort uit de wijze waarop balanceringsenergieprijzen worden vastgesteld en uit onvoldoende gebruik van grensoverschrijdende transmissiecapaciteit (d.w.z. gefragmenteerde nationale balanceringsmarkten). Tot op heden bestaan er grote verschillen in balanceringsenergieprijzen in Europa en zijn er geen efficiënte regels die het mogelijk maken op efficiënte wijze gebruik te maken van transmissiecapaciteit voor balancering. De methoden die nu worden gebruikt om balanceringsenergie te activeren, benutten niet volledig het potentieel van het net en hebben tot gevolg dat beschikbare capaciteit ongebruikt blijft. De huidige balanceringsenergieprijzen zijn niet altijd een weergave van schaarsheid en belonen niet altijd flexibiliteit.

De werking van balanceringsmarkten kan worden verbeterd door de oorzaken voor het gebrek aan concurrentie op deze markten aan te pakken, namelijk: §door de prijsstellingsmethodologie voor balanceringsenergie te harmoniseren; en §door grensoverschrijdende transmissiecapaciteit te gebruiken voor het uitwisselen van balanceringsenergie. Daarom worden volgende beleidsopties overwogen: §Basisscenario: geen verdere EU-maatregelen §Optie 1: harmonisering van de prijsstellingsmethodologie voor balanceringsenergie; oOptie 1.A: 'pay-as-cleared'-methodologie oOptie 1.B: "pay-as-bid"-methodologie §Optie 2: gebruik van grensoverschrijdende transmissiecapaciteit voor het uitwisselen van balanceringsenergie oOptie 2.A: uitsluitend grensoverschrijdende uitwisselingen oOptie 2.B: grensoverschrijdende en nationale uitwisselingen oOptie 2.C (afgewezen): regionale reguleringsinstanties verplichten om de taken van supranationale balanceringsverantwoordelijken uit te oefenen Uit de beoordeling is gebleken dat optie 1.A een voorwaarde is om een van de subopties onder 2 operationeel te maken, en dat optie 1.A en de subopties onder 2 elkaar dus aanvullen. Hoewel optie 2.C naar verwachting het meeste voordelen zal opleveren, is er momenteel geen rechtsgrond in het derde energiepakket om deze optie te ondersteunen. Daarom werd besloten deze optie niet verder te onderzoeken. Uit de beoordeling blijkt dat optie 2.B, in combinatie met optie 1.A, de meest geschikte keuze is om de doelstellingen van dit voorstel te verwezenlijken. Deze keuze veronderstelt een "pay-as-cleared"-methodologie (marginale prijsstelling) voor balanceringsenergie, een standaardisering van balanceringsproducten en de oprichting van Europese balanceringsplatforms om de coördinatie van operationele processen tussen transmissiesysteembeheerders te vergemakkelijken. Dergelijke coördinatie is nog steeds afhankelijk van het concept van lokale verantwoordelijkheden binnen individuele balanceringszones, welke bestaan uit één of meer regelzones, maar niet noodzakelijk meer dan één lidstaat. De benadering spoort dus met de huidige beginselen op het gebied van operationele veiligheid.