NL    NL NL 
 
NL    NL  EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 26.10.2010 
SEC(2010) 1243 definitief 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE  EFFECTBEOORDELING 
  
Begeleidend document 
 
Naar een krachtigere Europese respons bij rampen: de rol van civiele bescherming en 
humanitaire hulp 
  
COM(2010) 600 
SEC(2010) 1242  
 
 
 
 
NL 2   NL WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
SAMENVATTING VAN DE  EFFECTBEOORDELING 
  
Begeleidend document 
 
Naar een krachtigere Europese respons bij rampen: de rol van civiele bescherming en 
humanitaire hulp 
 
NL 3   NL A. Inleiding 
Het doel van de effectbeoordeling is om de  Commissie informatie te verstrekken die 
als uitgangspunt kan dienen voor de mede deling over de rampenparaatheid van de 
EU, die naar verwachting in november 2010 zal worden goedgekeurd. Het is met 
name de bedoeling om de Commissie te in formeren over de haalbaarheid van een 
aantal beleidsopties die verder zouden kunne n worden onderzocht om de EU-respons 
bij rampen binnen en buiten de EU te ontwikkelen. 
De beoordeling pretendeert niet uitputtend te zijn: de analyse is juist afgestemd op de 
doelstelling. Aangezien in de mededelin g geen oplossingen worden voorgesteld, 
maar slechts opties worden geschetst voor de verdere ontwikkeling van het vermogen 
van de EU om op rampen te reageren en eventueel een voorkeur voor een bepaalde 
optie wordt uitgesproken, is een volledige  effectbeoordeling in dit stadium niet 
noodzakelijk. Wanneer eventuee l concrete wetgevingsvoorstellen worden ingediend, 
moet voor de gekozen opties een uitgebre idere effectbeoordeling worden opgesteld. 
Dit verslag richt zich vooral op de elemen ten van de mededeling waarin sprake is 
van een specifiek effect en waarvoor derh alve een effectbeoordeling vereist is, dat 
wil zeggen de nieuwe beleidsopties en vers chillende manieren om de samenwerking 
met betrekking tot civiele bescherming te  organiseren en st ructureren. In de 
mededeling wordt ook de samenhang met hu manitaire hulp behandeld, maar omdat 
in dit laatste verband alleen beleid sverklaringen worden opgenomen over de 
noodzaak om de bestaande EU-praktijken en -b eleidslijnen te versterken, is daarvoor 
geen specifieke effect beoordeling noodzakelijk. 
B. Probleemdefinitie en doelstellingen 
i. Probleemdefinitie 
De waarde van het huidige EU-mechan isme voor civiele bescherming wordt 
algemeen erkend. Het mechanisme heeft to t dusver goed gewerkt – de taken zijn 
volledig uitgevoerd en de resultaten wa ren boven verwachting. Daarnaast zijn door 
externe factoren echter vragen gerezen over of en hoe de taakstelling moet worden 
uitgebreid om op kosteneffectieve wijze het hoofd te kunnen bieden aan toekomstige 
uitdagingen en de coördinatie efficiënte r, sneller en voorspelbaarder te maken. 
Vanwege de algemene financië le situatie en de beperkte  financiële middelen moeten 
alle maatregelen bijvoorbeeld zo kosteneffectief mogelijk zijn. Op Europees en mondiaal niveau zien we een toename van de frequentie en de omvang van rampen 
die door de natuur of door de mens (in geval van technologische en ecologische 
rampen) zijn veroorzaakt, wat leidt tot een groter aantal civiele beschermingsoperaties van de EU in het kader van het mechanisme. Ook de 
intensiteit en de ernst van rampen nemen toe, waarschijnlijk als gevolg van factoren als klimaatverandering, terrorism e, urbanisatie en de inte nsivering van de industrie. 
Om te voorkomen dat een steeds groter e kloof ontstaat tussen behoeften en 
capaciteit, is het cruciaal dat de EU  de doeltreffendheid van haar respons 
maximaliseert. De ervaring heeft geleerd dat hiervoor maar weinig extra middelen 
nodig zijn. 
De belangrijkste tekortkomi ng van het mechanisme voor civiele bescherming is dat 
het is opgezet voor en daarmee afhankelijk  is van de ondersteuning en coördinatie 
van de hulp die lidstaten vr ijwillig en op ad-hocbasis aa nbieden, waardoor niet kan 
worden gegarandeerd dat hulp beschikbaar is  bij een grote ramp. Het ad-hockarakter 
 
NL 4   NL van het huidige mechanisme maakt het per de finitie reactief in plaats van proactief. 
Doordat niet kan worden voorspeld welk e en hoeveel hulp nodig is voor een 
bepaalde noodsituatie, kan het Waarnemi ngs- en informatiecentrum (MIC) geen 
noodplannen ontwikkelen. Hierdoor wordt de eer ste responsfase steevast gekenmerkt 
door een zekere mate van improvisatie, wat ee n negatief effect heeft op de algehele 
doeltreffendheid . Dit heeft ook tot gevolg dat er soms vertraging optreedt bij het 
nemen van besluiten over de inzet van cruciale hulp en da t de responstijd afhankelijk 
is van de lidstaten, die al dan niet op tijd hulp aanbiede n. Het is wenselijk om het 
systeem voorspelbaarder te maken en ervoor  te zorgen dat het de hulp van de 
lidstaten beter coördineert. De afgelopen jaren is ook ge bleken dat het systeem waarbij lidstaten hulp in natura 
bieden tot enige fragmentatie leidt. Wa nneer de lidstaten hulp verlenen in een 
bepaalde noodsituatie houden ze niet noodzakelijkerwijs rekening met de algemene EU-respons, waardoor de geboden hulp samenhang  ontbeert. Het komt zelfs voor dat 
het MIC constateert dat de lidstaten ove rvloedig hulp verstrekken voor sommige 
behoeften van de hulpvrage nde staat, terwijl andere ove r het hoofd worden gezien. 
Een robuuster systeem voor een coherente EU -respons, waarin wordt gestreefd naar 
maximale synergie tussen de verschillende partijen, zou zeker ten goede komen aan 
de samenhang en het rendement. 
ii. Doelstellingen 
De overkoepelende doelstelling is om de  EU-responscapaciteit bij rampen te 
ontwikkelen en uit te breiden door voort te bouwen op alle beschikbare instrumenten, capaciteiten en deskundigheid en optimal e synergie en complementariteit te 
bewerkstelligen. De voorge stelde opties zijn gericht op een degelijker, robuust 
systeem waarmee mensen, het milieu en eigendommen direct na een ramp beter worden beschermd. Ook moet in dit verband rekening wo rden gehouden met de ontwikkelingen ten 
gevolge van het Verdrag van Lissabon. Artik el 196 van het Verdrag betreffende de 
werking van de Europese Unie biedt de Unie een expliciete grondslag om op het 
gebied van civiele bescherming het optrede n van de lidstaten op nationaal, regionaal 
en lokaal niveau bij door de natuur of  door de mens veroorzaakte rampen te 
ondersteunen en aan te vullen. De solidar iteitsclausule van artikel 222 van het 
Verdrag betreffende de werking van de  Europese Unie houdt een wettelijke 
verplichting in voor de lidst aten om elkaar te helpen  en voor de EU om alle 
beschikbare middelen in te zetten in een  noodsituatie. Ook hieruit blijkt dat moet 
worden gestreefd naar versterking van de responscapaciteit bij rampen. 
Deze algemene doelstelling zal worden ve rwezenlijkt aan de hand van de volgende 
specifieke doelstellingen: 
• verbetering van de doeltreffendheid, incl usief het rendement, van de EU-respons 
bij rampen; 
• versterking van de samenhang van de EU-respons bij rampen; 
• vergroting van de zichtbaarheid. 
Voor deze doelstellingen hoeven geen nieu we mechanismen te worden ingesteld, 
maar moeten eerder de bestaande instrumenten verder worden ontwikkeld en uitgebouwd. De eventuele extra kosten daar voor zullen dus waarschijnlijk reëel en 
niet buitensporig zijn in verg elijking met de huidige kosten. 
 
NL 5   NL C. Subsidiariteit 
Rampenbeheersing is voornamelijk de verant woordelijkheid van de lidstaten. De rol 
van de Unie met betrekking tot civiele bescherming, die wordt beschreven in 
artikel 196, lid 1, van het Verdrag betreffende  de werking van de Europese Unie, is 
er onder andere op gericht om het optreden van de lidstaten op nationaal, regionaal 
en lokaal niveau bij natuurrampen of door de mens veroorzaakte calamiteiten binnen 
de Unie te steunen en aan te  vullen en de samenhang tuss en internationale acties op 
het gebied van civiele bescherm ing te stimuleren. De civiele 
beschermingsmaatregelen bij rampen zijn dus vooral van ondersteunende/aanvullende aar d en onderworpen aan het su bsidiariteitsbeginsel. 
Om de in de effectbeoordeling gesignaleer de problemen op te lossen, zijn optreden 
en coördinatie op EU-niveau noodzakelijk. De  primaire verantwoordelijkheid voor 
de respons bij rampen berust weliswaar bij de lidstaten, maar de ervaring in het kader van het mechanisme heeft aangetoond dat de nationale civiele beschermingsmaatregelen alleen al door de omvang van een ramp vaak niet voldoende zijn. In dergelijke gevallen is bijstand van andere lidstaten noodzakelijk. Het EU-optreden op dit gebied wordt duidelijk  gekenmerkt door een sterke trans- of 
multinationale component, waarbij algemene  coördinatie en gezamenlijk optreden 
boven het nationale nive au noodzakelijk zijn. 
Nationale maatregelen alleen kunnen geen coherente, doeltreffende en doelmatige EU-respons bij rampen gara nderen. Om de voorspelbaarheid, doelmatigheid en 
zichtbaarheid van het EU-mechanisme  voor civiele bescherming te kunnen 
verbeteren, moet op EU-niveau actie worden ondernomen, overeenkomstig de 
doelstellingen en de wetgevingspro cedure van artikel 196 van het Verdrag 
betreffende de werking van de Europese Unie. Deze interpretatie wordt bevestigd 
door de solidariteitsclausule van artikel 222  van het Verdrag betr effende de werking 
van de Europese Unie.  Gezien het bovenstaande moet worden gec oncludeerd dat het subsidiariteitsbeginsel 
wordt geëerbiedigd aangezien de genoe mde beleidsdoelste llingen niet kunnen 
worden verwezenlijkt door de lidstaten a lleen, maar de betrokkenheid van alle 
lidstaten via optreden op EU-niveau vereisen. 
D. Beleidsopties 
i. Vaststelling van de beleidsopties 
De Commissie heeft de volgende  beleidsopties vastgesteld: 
• Optie 1: afbouwen van het huidige beleid  
Dit houdt in dat de bestaande instrumenten  worden opgeheven en dat alle hiermee 
verband houdende activiteiten worden beëindigd.  Er zou dan moeten worden 
nagedacht over een nieuwe aanpak op dit terrein. 
• Optie 2: handhaving van de status-quo  
Handhaving van de status-quo wil zeggen dat het huidige beleid met betrekking tot 
de EU-respons bij rampen wordt voortgezet.  De in het effectbeoordelingsverslag 
beschreven activiteiten en instrumenten blijven bestaan.  De financiering is 
gewaarborgd volgens de financ iële vooruitzichten voor 2007-2013. 
• Optie 3: ontwikkeling van EU-responsca paciteit op basis van een vrijwillige 
pool van de parate capaciteit van de lidstaten (personeel en middelen)  
 
NL 6   NL De teams en middelen blijven onder gezag en  toezicht van de lidstaten, maar met een 
sterkere verbintenis om deze op verzoek van het MIC onmiddellijk beschikbaar te stellen voor EU-operaties op het gebied van civiele bescherming. Het definitieve 
besluit over de inzet wordt genomen door de lidstaten, die de hulpmiddelen nodig zouden kunnen hebben voor binnenlandse noodsitua ties. Deze parate capaciteit hoeft 
niet achter de hand te worden gehouden of  onbenut te worden gelaten tussen de EU-
operaties door, want de lidstaten mogen deze ook intern inzetten. De parate capaciteit van de lidstaten zou de kern vormen van de civiele bescherming 
van de EU bij rampen binnen en buiten de  EU en zou worden aangevuld met extra 
hulp die de lidstaten zouden bieden op dezelfde wijze als nu het geval is voor de civiele bescherming. Ook zou meer kunn en worden gedaan om de dubbele 
zichtbaarheid van middelen in het kade r van het EU-mechanisme voor civiele 
bescherming te verg roten (nationaal en
 Europees), wat bij het EU-optreden in Haïti 
ontbrak. Militaire hulp en vervoersmiddelen, met name  strategische luch tbruggen, moeten ook 
worden opgenomen in de capaciteit die via het MIC kan worden ingezet overeenkomstig de Europese consensus ove r humanitaire hulp en de internationale 
richtsnoeren (met name de Oslo-richtsnoeren). 
De opzet van een vrijwillige pool van capacite it van de lidstaten zou moeten worden 
ondersteund door de ontwikkeling van en permanente verbintenis tot gezamenlijke training, oefeningen en evaluaties. Daarna ast zouden ook noodplannen en -scenario's 
moeten worden ontwikkeld om het potenti eel van de pool optimaal te benutten. 
Dergelijke activiteiten zouden cruciaal zijn voor de do eltreffendheid en samenhang 
van het systeem. 
• Optie 4: ontwikkeling van EU-responscapaciteit met EU-middelen  
Voor bepaalde behoeften, waarvoor is  aangetoond dat de EU-respons lacunes 
vertoont en waarvoor optrede n op Europees niveau kos teneffectiever zou zijn, 
zouden aanvullende, door de EU gefinancierde hulpmiddelen  kunnen worden 
ontwikkeld. Hierbij zou met name aa ndacht moeten worden besteed aan 
hulpmiddelen voor horizontale taken, zo als evaluatie (modules voor snelle 
milieueffectbeoordelingen), logistiek en coördinatie (met name teams voor technische bijstand en onde rsteuning (TAST) en teleco mmunicatieapparatuur). Deze 
aanpak zou verder kunnen worden ontwikkeld tot een alomvattend EU-coördinatiecentrum ter plaatse, dat ook di ensten voor de VN kan verlenen. Deze 
optie zou ook kunnen worden overwogen voor kostbare, gespecialiseerde 
responsmiddelen waarbij het bundelen van hul pmiddelen en het verdelen van de 
lasten kan leiden tot meer doelmatigheid  en waarbij de nationale hulpmiddelen 
meestal onvoldoende zijn. Deze capaciteit op EU-niveau zou weliswaar worden gefinancierd door de EU, maar 
het beheer zou worden gedelegeerd aan ge ïnteresseerde lidstaten. De capaciteit moet 
gegarandeerd beschikbaar zijn  voor EU-operaties, maar mag wanneer zij niet wordt 
benut door de beherende li dstaat worden ingezet voor nationale doeleinden. De 
omvang van de pool van EU-capaciteit zou variëren van klein, dat wil zeggen middelen om de belangrijkste lacunes op te vullen, tot groot, dat wil zeggen een 
aanzienlijk aantal middelen op belangrijke terreinen, zodat de lidstaten hun nationale 
capaciteit kunnen verkleinen en tegelijk ertijd de kosteneffectiviteit van de EU-
respons kan worden vergroot.  
• Optie 5: ontwikkeling van een Europese civiele beschermingsmacht  
 
NL 7   NL De samenhang en doeltreffendheid van de EU-respons bij rampen zou zeker 
gewaarborgd zijn door de ontwikkeling van een onafhankelijke Europese beschermingsmacht met eigen capaciteit,  middelen, personeel en coördinatie, 
gekoppeld aan de organisatie van para atheid en bundeling van de bestaande 
hulpmiddelen. Een dergelijke Europese beschermingsmacht zou toegang moeten 
hebben tot vooraf bepaalde hulpmiddele n van de lidstaten en ook aanvullende 
middelen moeten kunnen verwerven, ongeacht of er daadwerkelijk lacunes zijn geconstateerd in de EU-responscapaciteit. De lidstaten zouden op vrijwillige basis 
worden belast met deze laatste taak, di e moet worden uitgevoerd op basis van 
delegatie volgens het onder optie 4 beschreven systeem. 
Om geloofwaardige paraatheid te ontwikkelen zou voor deze Europese 
beschermingsmacht ook een operationeel centrum moeten worden opgericht om 
scenario's en protocollen op te stelle n, evenals een eigen trainingscentrum voor 
civiele bescherming en human itaire hulp om personeel van de nationale en regionale 
teams van de Europese macht en de eval uatiedeskundigen die voor de EU werken, op 
te leiden. 
ii. Analyse van de beleidsopties 
Na een eerste toetsing van de opties werd geconcludeerd dat de maatschappelijke, 
economische en politieke nadelen van de op ties 1 en 5 onaanvaardbaar zijn. Optie 2 
betekent voortzetting van het bestaande beleid  en moet daarom al s uitgangsscenario 
worden gebruikt om de andere optie s mee te vergelijken. De evenredige 
effectbeoordeling concentreerde zi ch daarom op de opties 3 en 4. 
E. Belangrijkste economische, sociale en eco logische effecten van de opties 3 en 4 
Beide opties vereisen een versterking van het Waarnemings- en informatiecentrum 
van de Europese Commissie wat betreft coördinatie- en analysecapaciteit. Deze 
ontwikkeling zal plaatsvinden ongeacht de optie die wordt gekozen, aangezien de 
crisiscentra van ECHO en het MIC in de nabije toekomst zullen worden samengevoegd tot een echt responscentrum, dat 24 uur per dag operationeel zal zijn en verantwoordelijk zal zijn voor de c oördinatie van de civiele EU-respons bij 
rampen. 
• Economische effecten 
i. Economische effecten van optie 3 
Een overschakeling van de status-quo naar  een vrijwillige pool zal waarschijnlijk 
geen wezenlijke gevolgen hebben voor de kapitaalkosten. We kunnen ervan uitgaan dat de lidstaten alleen middelen beschikbaar  zullen stellen voor de  pool als zij er 
zeker van zijn dat zij ook nog steeds aan  hun eigen behoeften op het gebied van 
civiele bescherming kunnen voldoen. De pool zou dan ook slechts een klein deel 
vertegenwoordigen van de reeds aanwezi ge capaciteit. Aangezien duidelijk zou 
worden vastgelegd dat de li dstaten middelen aan de poo l mogen onttrekken wanneer 
die in eigen land nodig zijn, zullen de aa nvullende kosten voor de  lidstaten beperkt 
blijven. 
Zodra een dergelijke regeling volledig ontwikkeld en operationeel is, zullen 
aanvullende investeringen in responscapac iteit op het niveau van de lidstaten 
waarschijnlijk minder noodzakelijk worden. El ke lidstaat moet ervoor zorgen dat hij 
 
NL 8   NL voldoende toegerust is om op te treden bi j voorspelbare of regelmatig voorkomende 
risico's, maar het kan economi sch voordelig zijn om rese rvecapaciteit te bundelen en 
te delen als aanvulling op de basiscapac iteit van elke lidstaat. Dergelijke 
reservecapaciteit op EU-niveau aanhouden en de algemene lasten over de lidstaten verdelen kan schaalvoordelen  en besparingen opleveren. 
In het algemeen zal optie 3 ook niet leid en tot extra kosten voor de inzet van 
middelen. Het opzetten van een vrijwillige pool zou de beschikbaarheid direct na een 
ramp garanderen, maar dit zou niet leiden  tot hogere kosten voor de verplaatsing of 
inzet van middelen ter plaatse. Het is juist mogelijk dat de middelen kosteneffectiever zijn, met name wat be treft vervoer. Voor  een collectieve 
responspool en de daarmee samenhange nde planning vooraf kunnen vervoersopties 
sneller in kaart worden gebracht en kunnen middelen vanaf geschikte locaties 
worden verzameld en tegelijk vervoerd, w aardoor de reistijd en -kosten dalen. De 
middelen zouden ook efficiënter kunnen worden verdeeld over de vliegtuigen, waardoor de luchtbrugcap aciteit toeneemt en de ma rginale kosten dalen.  
Optie 3 kan daarentegen wel van invloed zi jn op de totale jaarlijkse operationele 
kosten als de inzet van de cap aciteit van een lidstaat toeneemt door deelname aan de 
pool. Dat zou voor sommige lidstaten ook belangrijke gevolgen kunnen hebben wat 
betreft de personeelskosten. Meer in het algemeen zouden sommige lidstaten met een 
bepaalde organisatiestructuur mogelijk kosten moeten maken in verband met de organisatorische en juridische ove rgang vanuit de huidige situatie. 
Deze negatieve effecten zijn sterk afhankeli jk van de manier waarop de middelen uit 
de pool worden geselecteerd en van de omvang van de pool. Wanneer een interventieverzoek gevolgen heeft voor een bepaalde lid staat, zou dit bijvoorbeeld 
kunnen worden gecompenseerd door een r oulerend selectiebeleid in plaats van 
selectie naar voorkeur. Daar naast wordt er waarschijnl ijk minder vaak een beroep 
gedaan op bepaalde capaciteitsonderdel en naarmate de pool groter is.  
De impact zou verder kunnen worden verkleind door voor bepaalde, vooraf 
aangewezen kosten EU-financiering te gara nderen. Dat zou een nieuw model voor de 
lastenverdeling inhouden, waarbij een deel van de kosten wordt overgeheveld van de 
lidstaten naar de Unie. Daardoor zouden de  lidstaten niet all een een deel van hun 
totale jaarlijkse kosten in verband met de vrijwillige pool kunnen dekken, maar de 
kleinere lidstaten zouden ook worden ges timuleerd om hun betrokkenheid bij de EU-
respons bij rampen te vergroten. Als d aardoor de EU-responscap aciteit toeneemt, 
neemt de druk op de zwaarder belaste li dstaten verder af en wordt de EU-
responscapaciteit bij rampen bu iten de EU versterkt.  
ii. Economische effecten van optie 4 
Het belangrijkste economische effect van deze optie is dat de  lidstaten geen 
kapitaalkosten hoeven te maken. Door aanvullende, door de EU gefinancierde 
middelen en luchtbrugcapaciteit ter beschikking te stellen, krijgen lidstaten namelijk de garantie dat ze een beroep kunnen doen op aanzienlijke collectieve capaciteit die 
eerder op nationaal niveau ontbrak, terwijl hiervoor geen extra investeringen hoeven 
te worden gedaan. Deze gegarandeerde besc hikbaarheid zou een ve el groter voordeel 
zijn dan de voordelen van een vrijwillige pool . Als de EU één grote investering doet 
voor de aankoop van aanvullende middelen, die vervolgens kunnen worden gedeeld 
 
NL 9   NL en gebruikt door alle lidstaten, vergt dit waarschijnlijk aanzienlijk minder 
investeringen voor de EU in haar geheel  als wanneer elke lid staat afzonderlijke 
dergelijke capaciteit inkoopt. Ook voor mi ddelen waarvoor een toename van de 
capaciteit wordt gepland, zou deze optie  veel voordelen hebben wat betreft 
kosteneffectiviteit en doelmatigheid, doordat de lidstaten minder eigen investeringen 
hoeven te doen.  
Een ander groot economisch voordeel va n optie 4 is dat kosteneffectievere 
oplossingen mogelijk zijn. Als alle lidsta ten een beroep kunnen doen op middelen op 
EU-niveau, zou de kosteneffectiviteit va n responsoperaties toenemen doordat de 
mobilisatiekosten dalen (in vergelijking met het op commerciële basis inhuren van capaciteit) en zouden de snelheid en doelt reffendheid van de respons toenemen. Door 
gezamenlijk vervoer en logistiek en ande re schaalvoordelen zou ook aanzienlijk aan 
efficiëntie worden gewonnen. 
Daarnaast zouden door de aankoop van aanvullende middelen op EU-niveau ten 
behoeve van de lidstaten de doeltreffendhe id en kosteneffectiv iteit op operationeel 
niveau op vergelijkbare wijze toenemen al s bij optie 3. Daarnaast zouden alle kosten 
voor het paraat houden en inzetten van de aanvullende middelen ten laste komen van 
de EU, waarmee het eerdergenoemde nieu we model voor de lastenverdeling wordt 
toegepast en een deel van de kosten wordt overgeheveld van de lidstaten naar de 
Unie 
Voor de ontwikkeling van capaciteit op EU-niveau is wat de kosten betreft enige 
vorm van aanbesteding en beheer noodzakelijk.  
• Sociale effecten 
De opties die in het verslag worden geanal yseerd, hebben geen sociale effecten in de 
klassieke zin van het woord, maar zoude n wel groot effect op de samenleving 
hebben. De mogelijkheid om snel en doortastend op te treden via gebundelde middelen van de lidstaten (optie 3) of EU-middelen ( optie 4) zou ongetwijfeld leiden tot minder 
doden, minder lijden en minder scha de voor individuele personen en 
gemeenschappen. Er zouden dus ontegenzeggelijk positieve effecten zijn voor bevolkingsgroepen die worden getroffen door een ramp.  Een coherentere en effectieve respons zou daarnaast het vertrouwen van de 
bevolking in de EU-responscap aciteit bij rampen zeker  vergroten. De gevolgen 
daarvan zouden tweeledig zijn. Ten eerst e zouden bevolkingsgroepen die worden 
getroffen door een ramp eerde r bereid zijn om samen te werken met de EU, wat 
eventueel leidt tot verdere mogelijkheden tot samenwerking met derde landen. Ten 
tweede zou meer vertrouwen in de EU-respons bij rampen ook meer steun van burgers en politici in Europa genereren.  De ontwikkeling van EU-middelen (optie 4)  die bij gedelegeerd beheer aan de 
lidstaten zouden worden toevertrouwd, zou maximaal uiting geven aan de solidariteit 
van de EU, overeenkomstig artikel 222 van het Verdrag betreffende de werking van 
de Europese Unie en de wensen en verwachtingen van de Europese burger.  
• Milieu-effecten 
Zowel met optie 3 als optie 4 zou de EU de  beschikbaarheid van hulp direct na een 
ramp kunnen garanderen. Door de toege nomen samenhang en doeltreffendheid zou 
 
NL 10   NL de EU sneller kunnen reageren op noodsituatie s, waardoor de negatieve effecten van 
een ramp op het milieu aanzienlijk kunnen worden beperkt (bij een bosbrand bijvoorbeeld kan snel en doeltreffend optreden de milieuschade beperken). 
F. Vergelijking van de opties 
De opties zijn vergeleken op basis van de volgende criteria: 
• doeltreffendheid van de optie met be trekking tot de doelstellingen; 
• kosten/batenanalyse van de optie; 
• samenhang van de optie met de overkoepe lende doelstellingen, strategieën en 
prioriteiten van de EU. 
De opties zijn vergeleken met de uitg angssituatie (status-quo – optie 2). De 
conclusies zijn samengevat en grafisch weergegeven in grafie ken en tabellen.  
De opties 3 en 4 hebben duidelijke voordele n ten opzichte van opt ie 2, die volgens 
alle criteria opwegen tegen de nadelen van de status- quo. Daarom moet aan deze 
opties de voorkeur worden gegeven boven he t uitgangsscenario. Uit de vergelijking 
bleek met name dat optie 3 voordelen biedt wat betreft de vere nigbaarheid met de 
beginselen van subsidiariteit en evenredi gheid en optie 4 wat betreft doeltreffendheid 
en (potentiële) kostenefficiëntie (voora l wanneer op EU-niveau horizontale taken 
worden uitgevoerd en bepaalde kostbare hulpmiddelen worden gemobiliseerd). De voor- en nadelen van deze opties zijn tege n elkaar afgewogen om een systeem te 
ontwerpen waarin de doeltreffendheid en  samenhang optimaal zouden zijn met 
tegelijkertijd zo laag mogelijke kosten en zo min mogelijk negatieve effecten. 
Uiteindelijk werden de twee beste opties g ecombineerd: optie 3 kreeg in zoverre de 
voorkeur dat deze het best verenigbaar is met de beginselen van subsidiariteit en 
evenredigheid, maar ook sommige elementen van optie 4 moeten worden meegenomen omdat deze aanzienlijke economische voordelen voor de EU in haar geheel hebben. 
Vanwege de sterke punten van elke optie  zou een hybride systeem met de volgende 
elementen het beste zijn: 
• De kern van het systeem moet worden gevormd door  een vrijwillige pool van 
middelen van de lidstaten voor EU-operaties . De omvang en de samenstelling 
van de pool zal in een late r stadium worden bepaald; 
• als aanvulling ad hoc door de lidstaten aangeboden hulp  zoals volgens het 
huidige EU-mechanisme voor civiele bescherming;  
• extra middelen op EU-niveau  waarbij de kosteneffectiviteit opweegt tegen het 
politieke nadeel dat geen beroep wordt gedaan op de middelen van de lidstaten.  
Het systeem zou verder kunnen worden versterkt door permanente steun voor 
humanitaire organisaties die het reserver en van hulpgoederen voor internationale 
humanitaire operaties ontwikkelen en behe ren, en in sommige gevallen ook worden 
gesteund met militaire middelen.