VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD over de toepassing van Verordening (EG) nr. 723/97 van de Raad inzake de uitvoering van actieprogramma's van de lidstaten betreffende de controles op de uitgaven voor rekening van het EOGFL, afdeling Garantie, in de periode 1997-2000

SAMENVATTING

1. Inleiding

2. Door de lidstaten tussen 1997 en 2000 uitgevoerde programma's

3. Tussen 1997 en 2000 aan de lidstaten betaalde bedragen

4. Aantal in dienst genomen of overgeplaatste controlebeambten

5. Opleidingsstages

6. Controles door de lidstaten

7. Noodzaak van een financiële bijdrage van de Gemeenschap

8. Conclusies voor de periode 1997-2000

9. In 2001 gecofinancierde programma's

10. Voorstel van de Commissie

11. Bijlagen I, I bis, II, II bis, III en III bis

1. Inleiding

Doel van Verordening (EG) nr. 723/97 van de Raad van 22 april 1997 is de lidstaten aan te moedigen de controles op de uitgaven van het EOGFL, afdeling Garantie, te verbeteren door hen een financiële bijdrage te bieden voor de uitvoering van de actieprogramma's inzake controles. Deze programma's moeten initiatieven omvatten ter verbetering van hun controlestructuur en de doeltreffendheid van de controles.

Het gaat daarbij uitsluitend om controleprogramma's die moeten worden genomen op grond van na 15 oktober 1996 in werking getreden communautaire wetgeving. Voor de uitvoering van de maatregelen ontvangen de nationale autoriteiten een financiële bijdrage van ten hoogste 50% van de in aanmerking komende uitgaven. De financiële bijdrage van de Gemeenschap wordt vanaf 1997 per kalenderjaar toegekend gedurende vijf opeenvolgende jaren.

In de verordening is bepaald welke categorieën uitgaven voor communautaire financiering in aanmerking komen: opstartkosten bij de oprichting of de reorganisatie van controlediensten, met inbegrip van de overplaatsing of indienstneming van met de controles belaste beambten en hun dienstreizen, het aankopen of huren van voor de uitvoering van de controles noodzakelijk materieel, de organisatie van opleidings- en informatiestages, en alle passende initiatieven die de controles efficiënter kunnen maken.

In artikel 7 van Verordening (EG) nr. 723/97 is het volgende bepaald: "Na afloop van het vijfde jaar legt de Commissie de resultaten van de toepassing van deze verordening aan de Raad voor, op basis van de door de lidstaten opgestelde evaluatieverslagen (...)". Tijdens de bijeenkomst van het Speciaal Comité voor de Landbouw op 18 september 2000 hebben de meeste lidstaten echter, met het oog op een eventuele verlenging van de periode van financiële steunverlening door de Gemeenschap, de Commissie verzocht te onderzoeken welke resultaten bij de uitvoering van de betrokken verordening in de periode 1997-2000 zijn behaald. Hiertoe is de lidstaten in oktober 2000 een vragenlijst toegezonden. De belangrijkste conclusies die voortvloeien uit de antwoorden op die vragenlijst staan in dit verslag.

2. Door de lidstaten tussen 1997 en 2000 uitgevoerde programma's

België

Het Sanitel-programma in het kader van Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad: Sanitel is een informaticasysteem dat tot doel heeft het beheer van de permanente inventaris van runderen te automatiseren door voor elk veebestand de aan- en afgevoerde dieren bij te houden. Het programma wordt uitgevoerd over een periode van 4 jaar (1997-2000). Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad voorziet in een identificatie- en registratiesysteem voor runderen, dat uiterlijk 1 januari 2000 operationeel moet zijn.

Denemarken

Totstandbrenging van de nationale gegevensbank voor de identificatie en registratie van runderen overeenkomstig Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad. Dit programma is in 1997 geconfinancierd. In de jaren 1998, 1999 en 2000 heeft Denemarken geen programma's ingediend.

Duitsland

- Actieprogramma "WEBDOC - Technisch informatiesysteem" (1997 en 1998) dat de deelstaten, in het kader van Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad, in staat moet stellen gebruik te maken van een op internet/intranet beschikbaar communicatie- en informatie-instrument. Volgens Duitsland is een dergelijk instrument van essentieel belang voor de controles op de uitgaven ten laste van het EOGFL-Garantie,

- Actieprogramma van de deelstaat Baden-Württemberg (1998 en 1999) inzake de controles op de uitgaven ten laste van het EOGFL-Garantie in het kader van de gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit (Verordening (EG) nr. 2200/96),

- Actieprogramma van de deelstaat Thüringen (1998 en 1999) inzake de controles bij de toepassing van de gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit (Verordening (EG) nr. 2200/96),

- Programma (1998 en 1999) betreffende het opzetten van een systeem om de oorsprong van dieren te garanderen en informatie over deze dieren bij te houden. Dit programma houdt verband met Verordening (EG) nr. 820/97, waarin is bepaald dat de lidstaten nationale elektronische databanken voor de identificatie en registratie van runderen operationeel moeten hebben,

- Programma (2000) voor de vaststelling van uniforme standaardtechnieken om de uitvoering en het beheer van steunmaatregelen door de betaalorganen op het gebied van het EOGFL-Garantie te rationaliseren.

Griekenland

- Actieprogramma (1998 en 1999) ter intensivering van de nationale controles op de telersverenigingen in de sector groenten en fruit op grond van Verordening (EG) nr. 2200/96 van de Raad. Er is een uitbreiding van het computernetwerk van DIDAGEP gepland om met elektronische middelen toezicht op de telersverenigingen te kunnen uitoefenen en zo de controles doeltreffender te maken,

- Programma (2000) voor de indienstneming van beambten die worden belast met de controles betreffende de nieuwe gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit overeenkomstig de Verordeningen (EG) nr. 2200/96, (EG) nr. 2201/96 en (EG) nr. 2202/96.

Spanje

Totstandbrenging van de nationale gegevensbank voor de identificatie en registratie van runderen (1997 tot en met 2000) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad.

Frankrijk

Totstandbrenging van de nationale gegevensbank voor de identificatie en registratie van runderen (1997 tot en met 2000) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad.

Ierland

Totstandbrenging van de nationale gegevensbank voor de identificatie en registratie van runderen (1997 tot en met 2000) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad.

Italië

Totstandbrenging van de nationale gegevensbank voor de identificatie en registratie van runderen (1997 tot en met 1999) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad.

Luxemburg

Ter verbetering van de identificatie van de runderen en van de mogelijkheden om de verplaatsingen van runderen na te gaan zoals voorgeschreven bij Verordening (EG) nr. 820/97, neemt Luxemburg het door België ontwikkelde Sanitel-systeem over (1997 tot en met 2000).

Nederland

In 1997, 1998 en 1999 uit te voeren actieprogramma te verbetering van de communicatie, in het kader van het identificatie- en registratiesysteem voor runderen, tussen slachterijen, uitvoercentra, veemarkten en verzamelcentra. Met de maatregelen, en vooral met de aanpassingen ten aanzien van het gecomputeriseerde gegevensbestand, wordt beoogd te voldoen aan het bepaalde in Verordening (EG) nr. 820/97.

Portugal

Programma (1999 en 2000) om een nationaal identificatie- en registratiesysteem voor runderen op te zetten overeenkomstig Verordening (EG) nr. 820/97.

Oostenrijk

Programma (1999 en 2000) om een nationaal identificatie- en registratiesysteem voor runderen op te zetten overeenkomstig Verordening (EG) nr. 820/97.

Verenigd Koninkrijk

- Programma (1997 en 1998) om een nationaal identificatie- en registratiesysteem voor runderen op te zetten overeenkomstig Verordening (EG) nr. 820/97,

- Totstandbrenging, in technisch opzicht en op informaticagebied, van een nieuw criterium voor risicoanalyse, rekening houdend met het ontbreken van controles voor de identificatie van runderen (2000).

Finland

Actieprogramma (1997 tot en met 2000) inzake de reorganisatie van de controles in de sector runderen via verbetering van het identificatie- en registratiesysteem voor runderen overeenkomstig Verordening (EG) nr. 820/97.

Zweden

- Programma (1997 en 1998) om een nationaal identificatie- en registratiesysteem voor runderen op te zetten overeenkomstig Verordening (EG) nr. 820/97,

- Programma (2000) voor de totstandbrenging van een register voor varkens overeenkomstig Verordening (EG) nr. 97/12/EG van de Raad inzake veterinairrechtelijke vraagstukken op het gebied van het intracommunautaire handelsverkeer in runderen en varkens.

3. Tussen 1997 en 2000 aan de lidstaten betaalde bedragen

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Twee landen blijken het meest van de communautaire cofinanciering gebruik te hebben gemaakt: Spanje (22,6%) en Frankrijk (20,1%). Zes landen hebben ongeveer 1% ontvangen: Denemarken, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Finland en Zweden.

In de tabellen in de bijlage [1] zijn de uitgaven verdeeld in zes rubrieken:

[1] Italië heeft de vragenlijst niet beantwoord. De door de lidstaten verstrekte gegevens over het jaar 2000 zijn van zeer uiteenlopende kwaliteit: sommige gegevens zijn onvolledig, andere zijn niet onderling vergelijkbaar (sommige landen hebben de Commissie de uitgaven tot op de datum van de vragenlijst meegedeeld, andere hebben een overzicht gegeven van alle gedane en geplande uitgaven in de loop van 2000). Daarom zijn de gegevens over 2000 niet in de bijlage opgenomen.

- Oprichting of reorganisatie van controlediensten,

- Overplaatsing of indienstneming van met de controles belaste beambten,

- Aankopen of huren van elektronisch materieel

- Aankopen of huren van conventioneel materieel,

- Organisatie van opleidings- en informatiestages voor controlebeambten,

- Andere initiatieven om de controles efficiënter te maken.

Voor de jaren 1997, 1998 en 1999 bedragen de totale uitgaven 74 208 974 euro, waaronder 41 356 708 euro voor de rubriek "Aankopen of huren van elektronisch materieel". Dit zijn veruit de grootste uitgaven. Het betreft met name uitgaven voor computers, software en printers, en voor de ontwikkeling van nieuwe of de aanpassing van bestaande programmatuur.

4. Aantal in dienst genomen of overgeplaatste controlebeambten

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Voor alle vijftien lidstaten samen waren de uitgaven in de categorie "Indienstneming/overplaatsing":

- in 1997 nihil,

- in 1998 gelijk aan 1% van de totale uitgaven, en

- in 1999 gelijk aan 2% van de totale uitgaven.

Met andere woorden, deze uitgaven waren van marginale betekenis. Voorts hebben de uitgaven in de categorie "Oprichting of reorganisatie van controlediensten" in de periode 1997 tot en met 1999 11% van de totale uitgaven bedragen.

5. Opleidingsstages

Ierland heeft verscheidene opleidingsstages georganiseerd die volledig uit de nationale begroting zijn gefinancierd.

Frankrijk heeft opleidingsbijeenkomsten gewijd aan de controleregels, methodes en procedures, en aan de regelingen en wetgeving op landbouwgebied (geen gegevens per jaar en geen aantallen deelnemers meegedeeld).

België

In 1997 heeft in het kader van de aanpassing van het Sanitel-systeem aan de nieuwe Europese richtlijnen, een technische opleidingsbijeenkomst met gebruikmaking van elektronische apparatuur plaatsgevonden. Hieraan hebben 20 veterinaire inspecteurs en 30 dierenartsen deelgenomen.

Duitsland

- Technieken met gebruikmaking van elektronische apparatuur: 6 deelnemers in 1998 en 10 in 1999,

- Regelingen en wetgeving op landbouwgebied: 2 deelnemers in 1998 en 2 in 1999,

- Andere opleidingen: 4 deelnemers in 1997, 14 in 1998 en 174 in 1999.

Griekenland

In 1999 zijn 3 opleidingsstages georganiseerd:

- Technieken met gebruikmaking van elektronische apparatuur: 10 deelnemers,

- Audittechnieken: 10 deelnemers,

- Regelingen en wetgeving op landbouwgebied: 10 deelnemers.

Spanje

- Technieken voor de controle van landbouwproducten: 80 deelnemers in 1998 en 10 in 1999,

- Technieken met gebruikmaking van elektronische apparatuur: 2 deelnemers in 1998 en 30 in 1999,

- Audittechnieken: 16 deelnemers in 1998 en 27 in 1999,

- Controleregels, -methodes en -procedures: 105 deelnemers in 1998 en 132 in 1999,

- Regelingen en wetgeving op landbouwgebied: 2 deelnemers in 1998 en 2 in 1999

- Andere opleidingen: 180 deelnemers in 1999.

Portugal

In 1999 zijn in Portugal 2 opleidingsbijeenkomsten georganiseerd: een met betrekking tot controleregels, -methodes en -procedures (34 deelnemers) en een andere inzake regelingen en wetgeving op landbouwgebied (eveneens 34 deelnemers).

Oostenrijk

- Technieken voor de controle van landbouwproducten: 103 deelnemers in 1998 en 78 in 1999,

- Seminars inzake onderhandelingstechnieken (34 deelnemers in 1999).

Finland

Er zijn verschillende opleidingsstages gehouden over de controle van landbouwproducten, audittechnieken, controleprocedures en landbouwwetgeving in 1998 (90 deelnemers) en 1999 (228 deelnemers).

In de jaren 1997, 1998 en 1999 bedroegen de uitgaven voor opleiding 1 037 300 euro, op een totaal van 74 208 974 euro. Dit is iets meer dan 1%, wat niet veel is, gelet op het grote belang van opleiding voor de doeltreffendheid van de controles.

6. Controles door de lidstaten

De beschikbare informatie over de exacte aantallen uitgevoerde controles is weinig homogeen en maakt het niet mogelijk statistieken op communautair niveau op te stellen. De meeste lidstaten hebben duidelijk laten blijken dat moeilijk te berekenen valt hoeveel extra controles in het kader van Verordening (EG) nr. 723/97 hebben plaatsgevonden, aangezien de controlewerkzaamheden van de bevoegde diensten ook andere sectoren bestrijken, en omdat het aantal controles dat deze diensten jaarlijks moeten verrichten, zeer groot is. Alle lidstaten die de vragenlijst hebben ingevuld, hebben echter wel te kennen gegeven dat de uitvoering van de programma's heeft bijgedragen tot doeltreffender controles, ook al is er geen echte kosten-batenanalyse verricht (kosten actieprogramma's tegenover de totale uitgaven voor controle, het aantal geconstateerde onregelmatigheden, de getroffen sancties, het totale aantal controles, de besparingen voor de Gemeenschapsbegroting enz.).

7. Noodzaak van een financiële bijdrage van de Gemeenschap

De volgende lidstaten achten een financiële bijdrage van de Gemeenschap absoluut noodzakelijk:

Duitsland, Nederland, Portugal en Griekenland.

Tot op zekere hoogte kan deze lijst worden aangevuld met de landen België, Spanje en Frankrijk, die van mening zijn dat de uitvoering van de programma's, mede gelet op het strakke tijdschema van de communautaire verordeningen, moeizamer verlopen zou zijn, als de programma's volledig uit de nationale begroting gefinancierd hadden moeten worden.

Andere lidstaten zijn van mening dat een financiële bijdrage van de Gemeenschap niet strikt noodzakelijk is voor de uitvoering van de programma's; de programma's zouden volgens deze landen ook goed verlopen zijn als zij volledig uit nationale middelen gefinancierd hadden moeten worden. Het gaat om de volgende landen:

Oostenrijk, Denemarken, Finland, Ierland, Luxemburg, Verenigd Koninkrijk en Zweden.

Hierbij zij vermeld dat Oostenrijk het beheer van de programma's in het kader van Verordening (EG) nr. 723/97 "erg tijdrovend" heeft genoemd. Zweden zegt geen voorstander van de verordening te zijn en stelt dat communautaire cofinanciering van verplichte maatregelen alleen overbodige "bureaucratie" veroorzaakt, zowel in de lidstaten als bij de Commissie. Ten slotte zij vermeld dat Italië de vragenlijst niet beantwoord heeft, waaruit kan worden afgeleid dat deze lidstaat de verordening niet absoluut noodzakelijk achtte voor de uitvoering van de programma's.

8. Conclusies voor de periode 1997-2000

Meer dan de helft van de totale uitgaven voor de programma's in de jaren 1997 tot en met 1999 (56% om precies te zijn) is besteed aan de aankoop of huur van elektronisch materieel en aan de installatie van krachtige informaticasystemen, met name voor de totstandbrenging van de op grond van Verordening (EG) nr. 820/97 verplichte nationale gegevensbank voor de identificatie en registratie van runderen. Op deze laatste verordening waren de meeste van de in de periode 1997-2000 gecofinancierde programma's gebaseerd. Hoewel opleiding van zeer groot belang is voor de doeltreffendheid van de controles, heeft slechts ongeveer 1% van de uitgaven daarop betrekking, terwijl 11% de oprichting of reorganisatie van controlediensten betreft.

Vier lidstaten hebben duidelijk te kennen gegeven dat de communautaire cofinanciering absoluut nodig was voor de uitvoering van hun programma's: Duitsland, Nederland, Portugal en Griekenland. De overige lidstaten zijn geen voorstander van verlenging van Verordening (EG) nr. 723/97 (Zweden), of vinden dat hun programma's ook met uitsluitend nationale middelen gefinancierd hadden kunnen worden (Oostenrijk, Denemarken, Finland, Ierland, Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk). Het standpunt van België, Spanje en Frankrijk is minder duidelijk, aangezien zij van mening zijn dat de uitvoering van de programma's, mede gelet op het strakke tijdschema van de communautaire verordeningen, moeizamer verlopen zou zijn, als de programma's volledig uit de nationale begroting gefinancierd hadden moeten worden. Alle lidstaten die de vragenlijst hebben beantwoord, hebben evenwel erkend dat de uitvoering van de programma's de doeltreffendheid van de controles heeft bevorderd, ook al kan deze stelling niet met een kosten-batenanalyse van de gecofinancierde acties worden onderbouwd.

9. In 2001 gecofinancierde programma's

Voor alle lidstaten samen bedraagt de communautaire cofinanciering in 2001 12 500 781 euro, waarvan 10 668 780 euro (d.w.z. 85% van het totaal) voor de maatregelen met betrekking tot de instelling van een systeem voor geografische informatie en digitale orthobeeldvorming in het kader van het geïntegreerd beheers- en controlesysteem [2]. De diensten van de Commissie hadden in dat verband de lidstaten op 18 april 2000 verzocht in hun programma's voor 2001 rekening te houden met de nieuwe verplichtingen die zouden voortvloeien uit de verordeningen waarover nog overleg werd gepleegd en die pas na de indiening van de programma's op 31 mei 2000 zouden worden goedgekeurd [3]. Alleen Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk hebben daaraan gevolg gegeven en konden dus in aanmerking komen voor de cofinanciering van maatregelen met betrekking tot de instelling van een systeem voor geografische informatie en digitale orthobeeldvorming in 2001, het laatste toepassingsjaar van Verordening (EG) nr. 723/97. Voor die maatregelen heeft Duitsland 9 321 802 euro ontvangen, Frankrijk 549 121 euro en Oostenrijk 797 857 euro. De andere lidstaten hebben niets ontvangen omdat ze dergelijke maatregelen niet binnen de gestelde termijnen hebben kunnen indienen.

[2] Verordening (EG) nr. 1593/2000 van de Raad van 17 juli 2000 houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 3508/92 tot instelling van een geïntegreerd beheers- en controlesysteem voor bepaalde communautaire steunregelingen

[3] Dat was het geval voor Verordening (EG) nr. 1593/2000 waarover vóór 31 mei 2000 besprekingen aan de gang waren en die pas in juli 2000 is goedgekeurd. Zo ook Verordening (EG) nr. 1760/2000 die eveneens in juli 2000 is goedgekeurd.

De overige programma's hebben betrekking op de vaststelling van uniforme technische normen met het oog op een rationele toepassing en een rationeel beheer van de steunmaatregelen in het kader van het EOGFL, Garantie, door de betaalorganen (Duitsland), de indienstneming van nieuwe controlebeambten in het kader van Verordening (EG) nr. 1621/1999 [4] (Griekenland) en de aanpassing van het computersysteem met het oog op de toepassing van een bepaling van Verordening (EG) nr. 1750/1999 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het EOGFL (Verenigd Koninkrijk). Denemarken, Nederland en Italië hebben voor 2001 geen programma ingediend.

[4] Verordening (EG) nr. 1621/1999 heeft betrekking op de steun voor de teelt van druiven die bestemd zijn voor de productie van bepaalde krenten- en rozijnenvariëteiten.

10. Voorstel van de Commissie

Omdat de financiële belangen van de Gemeenschap moeten worden beschermd door de structuren voor de controle van de uitgaven voor rekening van het EOGFL, afdeling Garantie, te moderniseren, te versterken en aan te passen, stelt de Commissie voor Verordening (EG) nr. 723/97 te verlengen. Alle lidstaten die de vragenlijst hebben beantwoord, hebben erkend dat de uitvoering van de programma's de doeltreffendheid van de controles heeft bevorderd, ook al kan deze stelling niet met een kosten-batenanalyse van de gecofinancierde acties worden onderbouwd.

Bovendien zijn voor de instelling van een systeem voor geografische informatie en digitale orthobeeldvorming in het kader van het geïntegreerd beheers- en controlesysteem aanzienlijke financiële middelen nodig. Voor alle lidstaten samen kost de maatregel ongeveer 116 miljoen euro. Het systeem moet, zoals de Gemeenschap heeft bepaald, voltooid zijn tegen 1 januari 2005.

Tot nog toe hebben slechts drie landen (Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk) gebruik gemaakt vaan de communautaire middelen voor de instelling van een systeem voor geografische informatie en digitale orthobeeldvorming. De Commissie is van oordeel dat het tegenover de lidstaten die voor dergelijke maatregelen nog geen communautaire bijdrage hebben ontvangen, eerlijk zou zijn om ook in 2002 communautaire cofinanciering te bieden, en dat dit ertoe zou bijdragen dat de termijn van 1 januari 2005 wordt gehaald.

Verlenging van de looptijd van Verordening (EG) nr. 723/97 met een jaar brengt voor de begroting van de Unie een extra uitgave mee van naar schatting 15 miljoen euro op begrotingspost B1-3602.

Bijlage I

1997 in nationale valuta

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bijlage I bis

Verordening (EG) nr. 723/97 van de Raad - Evaluatievragenlijst

1997 in euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bijlage II

Verordening (EG) nr. 723/97 van de Raad - Evaluatievragenlijst

1998 in nationale valuta

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bijlage II bis

Verordening (EG) nr. 723/97 van de Raad - Evaluatievragenlijst

1998 in euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bijlage III

1999 in nationale valuta

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bijlage III bis

Verordening (EG) nr. 723/97 van de Raad - Evaluatievragenlijst

1999 in euro

>RUIMTE VOOR DE TABEL>