MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT Raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen Werkprogramma voor 2001

I - Inleiding

De EU zet zich reeds geruime tijd in voor de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen, die sinds 1957 in het Verdrag is verankerd. Ter bevordering van dit beleid heeft de Commissie in juni 2000 de communautaire raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen [1] goedgekeurd.

[1] Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's - Naar een communautaire raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen (2001-2005) - COM(2000) 335 def.

De communautaire werkzaamheden ter bevordering van de gelijke kansen voor mannen en vrouwen zullen tijdens de periode 2001 tot 2005 de vorm krijgen van een allesomvattende strategie die alle onderdelen van het communautaire beleid zal steunen in hun inspanningen om de gelijke kansen voor mannen en vrouwen te bevorderen. Tijdens deze periode zal de Commissie de in de raamstrategie vastgestelde doelstellingen stap voor stap proberen te bereiken en daar al haar diensten bij betrekken.

De raamstrategie bundelt de verschillende initiatieven en programma's van de Commissie tot een samenhangend geheel en coördineert ze, waarbij een centrale plaats wordt toegekend aan duidelijke beoordelingscriteria, gendertoetsing en -evaluatie, controle-instrumenten en benchmarking. Deze nieuwe aanpak doet de communautaire activiteiten ter bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen beter tot hun recht komen en waarborgt de samenhang van alle activiteiten door overlappingen op te sporen. Daardoor kunnen de verschillende activiteiten maximaal renderen en zowel binnen als buiten de Commissie zichtbaarder worden.

De strategie wordt onderbouwd door een jaarlijks werkprogramma dat tot doel heeft de prioritaire acties die elke dienst jaarlijks ontwikkelt samen te brengen met de bedoeling:

- idealistische doeleinden, zoals die in de raamstrategie zijn omschreven, in realistische en meetbare stadia of fasen te vertalen,

- de vooruitgang te meten bij de tenuitvoerlegging van de raamstrategie en de permanente interne evaluatie te bevorderen,

- de basis te vormen voor de rapportering over en de betere zichtbaarheid van de inzet van de Commissie voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen.

Het werkprogramma voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen omvat pro-actieve maatregelen, zoals het aanpassen van beleidslijnen door de toepassing van gender mainstreaming, en/of reactieve maatregelen door het opzetten van concrete acties om de positie van vrouwen in de samenleving te verbeteren. De doelstellingen van elke dienst van de Commissie worden daarom opgesplitst in verwezenlijkingen met betrekking tot de integratie van het man/vrouw-perspectief in de beleidsinitiatieven en specifieke acties die op vrouwen gericht zijn.

Aangezien het jaarlijkse werkprogramma door de diensten van de Commissie gezamenlijk wordt opgesteld, zullen de beloftes van elk van de diensten als de prestatie-indicatoren voor die diensten worden gebruikt. De vooruitgang en de verwezenlijkingen worden gecontroleerd door de groep van commissarissen voor gelijke kansen, gesteund door de interdepartementale werkgroep voor de gelijkheid van mannen en vrouwen. Het "Jaarverslag inzake gelijkheid van mannen en vrouwen" bericht elk jaar over de verwezenlijkingen.

II - Werkterreinen van de raamstrategie

De raamstrategie omvat de volgende werkterreinen:

1. bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het economisch leven

Dit gebied betreft de genderkloven op de arbeidsmarkt en de wijze waarop deze kunnen worden aangepakt. Het doel is de vergroting van de arbeidsdeelname van vrouwen en de vermindering van de werkloosheid onder vrouwen, de gendersegregatie op de arbeidsmarkt en de loonverschillen tussen mannen en vrouwen, die nog steeds 20% bedragen.

2. Bevordering van gelijke deelname en vertegenwoordiging

Dit gebied betreft het gebrek aan deelname van vrouwen in besluitvormingsorganen. De acties omvatten strategieën en instrumenten ter bevordering van de deelname van vrouwen aan de politieke, economische en sociale besluitvorming op alle niveaus, waaronder activiteiten op het gebied van externe betrekkingen en ontwikkelingssamenwerking.

3. Bevordering van gelijke toegang tot en het volledig genieten van sociale rechten voor mannen en vrouwen

Hier bestaat het doel erin een effectieve gender mainstreaming toe te passen op alle beleidsterreinen die van invloed zijn op het dagelijkse leven van vrouwen, zoals vervoer, gezondheidszorg en bestrijding van discriminatie op andere gronden, de toepassing van de communautaire wetgeving te blijven verbeteren, met name inzake sociale bescherming en op het gebied van ouderschapsverlof, bescherming van het moederschap en arbeidstijd, en manieren en middelen te vinden om werk en gezin gemakkelijker te combineren.

4. Bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het civiele leven

Dit gebied betreft de naleving van de mensenrechten van vrouwen door de bevordering van de mensenrechten van vrouwen, de naleving van de rechten in verband met gelijke kansen en de versterking van de bestrijding van gender-gerelateerd geweld en de handel in vrouwen.

5. Bevordering van het doorbreken van rollenpatronen en stereotypen

Dit gebied betreft het achterhalen van de stereotiepe beeldvorming van mannen en vrouwen en de noodzaak van de verandering van gedrag, attitudes, normen en waarden teneinde rekening te houden met de ontwikkeling van de rol van mannen en vrouwen in de maatschappij. De acties hebben betrekking op gender mainstreaming, met name in de beleidsmaatregelen op het gebied van onderwijs, opleiding, cultuur, wetenschappen, media en sport.

III - Prioritaire acties voor 2001

Behalve de beleidsspecifieke initiatieven, die in de bijlage zijn opgesomd, worden de volgende prioritaire acties door alle diensten van de Commissie ten uitvoer gelegd:

- Voor geselecteerde beleidsgebieden die tot nu toe nog niet aan gender mainstreaming zijn onderworpen, wordt een gender-effectevaluatie uitgevoerd, bijvoorbeeld om rekening te houden met het mogelijk verschillende effect op mannen en vrouwen van beleidsaspecten die op het eerste gezicht genderneutraal lijken. Dit moet deel uitmaken van de beleidsanalyse ex-ante en het stadium van de planning, alsook van de stadia van uitvoering en evaluatie.

- Aangezien voor een gender-effectevaluatie voor het betrokken beleidsgebied gegevens noodzakelijk zijn die voor mannen en vrouwen zijn opgesplitst, verzamelt elke dienst afzonderlijke gegevens voor mannen en vrouwen en splitst ze de gegevens in alle statistieken met informatie over personen systematisch op voor mannen en vrouwen.

- In alle oproepen tot het indienen van voorstellen en van blijken van belangstelling wordt een verwijzing opgenomen naar het communautaire beleid op het gebied van de gelijke kansen voor mannen en vrouwen en worden vrouwen er in het bijzonder toe aangemoedigd om voorstellen of blijken van belangstelling in te dienen of aan de indiening ervan deel te nemen. Formuleringen zoals: "De Europese Gemeenschap heeft tot taak de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen en streeft in al haar activiteiten de opheffing van ongelijkheden tussen mannen en vrouwen na (de artikelen 2 en 3 van het EG-Verdrag). In dit verband worden vrouwen in het bijzonder aangemoedigd om voorstellen in te dienen of aan de indiening ervan deel te nemen."

IV. - Evenwichtige deelneming van mannen en vrouwen in comités en groepen deskundigen

De tenuitvoerlegging van Besluit 2000/407/EG van de Commissie van 19 juni 2000 [2] betreffende een evenwichtige deelneming van mannen en vrouwen in haar comités en groepen deskundigen is een zichtbare uiting van het gelijkheidsbeleid van de Commissie. Het besluit is van toepassing op de bestaande en de nieuwe comités en groepen deskundigen en stelt een minimumdeelneming van 40% vrouwen en 40% mannen als doelstelling voorop. Om deze doelstelling te bereiken, kan vooral in reeds bestaande comités en groepen deskundigen de deelneming van mannen en vrouwen in evenwicht worden gebracht bij de vervanging van leden (of aan het einde van het mandaat).

[2] PB L 154 van 27/06/2000, blz. 34-35.

In dit verband wijzen alle diensten van de Commissie die met dergelijke comités en groepen werken de lidstaten, de sociale partners, de ngo's en de beroepsorganisaties erop dat vier namen moeten worden opgegeven (waaronder minstens één persoon van elk geslacht), zodat de Commissie bij de aanstelling van de leden voor een evenwichtige deelneming van mannen en vrouwen kan zorgen.

Uit een eerste onderzoek van de huidige verhouding tussen mannen en vrouwen in de comités en groepen blijkt dat deze voor verbetering vatbaar is:

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

Zoals bepaald in de mededeling die bij besluit is gevoegd [3], zal de Commissie een verslag met statistieken over de uitvoering van het besluit opstellen. De diensten van de Commissie waar de verhouding tussen mannen en vrouwen niet verbeterd is, zullen moeten verklaren waarom dat het geval is.