In dit verband heeft de Raad in zijn conclusies van 28 januari 2014 de Commissie en de lidstaten gevraagd om samen met de oostelijke buurlanden:

De drie prioritaire samenwerkingsgebieden, met name "het tot stand brengen van veilige en vlotte handelsstromen", "het bevorderen van risicobeheer en fraudebestrijding" en "investeringen in douanemodernisering in de regio", waren afgesproken tijdens studiebijeenkomsten op hoog niveau over douanesamenwerking aan de oostgrens van de EU op 14 en 15 april 2011 in Boedapest en op 20 en 21 oktober 2011 in Krakau, en zijn opgenomen in de conclusies van de Raad over de douanesamenwerking met de oostelijke buurlanden (vastgesteld tijdens de Raad in Brussel op 5 december 2011).

In dit document wordt een update gegeven van de douanebetrekkingen met de oostelijke partners en Rusland sinds het vorige voortgangsverslag van de Commissie naar aanleiding van de conclusies van de Raad over de douanesamenwerking met de oostelijke buurlanden (Brussel, 21.11.2013, SWD (2013) 487 final).

Met dit document wordt beoogd om de voortgang te beoordelen die is geboekt in de prioritaire samenwerkingsgebieden die de Raad van de Europese Unie heeft vastgelegd in de "Conclusies van de Raad over de voortgang op het gebied van douanesamenwerking met de oostelijke buurlanden" (hierna "de conclusies van de Raad" genoemd). Deze conclusies van de Raad zijn op 28 januari 2014 in Brussel in de Raad Economische en Financiële Zaken vastgesteld.

De betrekkingen met Georgië, de Republiek Moldavië en Oekraïne werden in 2014 naar een hoger plan getild met de ondertekening van associatieovereenkomsten/diepe en brede vrijhandelsruimten (AO's/DCFTA's). Met deze overeenkomsten wordt via hervormingen en verbintenissen een progressieve politieke associatie en economische integratie van de landen met de EU beoogd. De politieke ontwikkelingen in de regio, d.w.z. het conflict in Oekraïne en de spanningen tussen de EU en Rusland, evenals de ontwikkeling en de uitbreiding van de Euraziatische Economische Unie (EAEU) hebben invloed gehad op de mate waarin de EU bij de landen in de regio is betrokken.

Tot slot heeft Raad de Commissie verzocht om samen met de lidstaten de voortgang te evalueren die in de prioritaire samenwerkingsgebieden van de douanesamenwerking met de oostelijke buurlanden is geboekt, rekening houdend met de initiatieven en beste praktijken van de lidstaten. De Commissie is daarnaast verzocht om over deze voortgang verslag uit te brengen aan de Raad zodat eind 2015 een voorstel voor vervolgmaatregelen kan worden gedaan.

7.nauwlettend toezicht te blijven houden op de geboekte voortgang in bovengenoemde gebieden en op de dialoog tussen de EU en de oostelijke buurlanden in studiebijeenkomsten op hoog niveau over douanesamenwerking aan de oostgrens van de EU en/of andere thematische douanefora. om ervoor te zorgen dat de maatregelen die zijn uitgevoerd, relevant zijn en om de verstrekte bijstand te coördineren en bij te sturen.

4.de besprekingen met de Russische douaneautoriteiten voort te zetten over de evaluatie van het proefproject inzake inlichtingenuitwisseling en over het mechanisme voor vroegtijdige waarschuwing tussen de EU en Rusland, waarmee voorafgaande kennisgeving kan worden verstrekt over situaties die de handelsstromen tussen de EU en Rusland kunnen verstoren en praktische oplossingen kunnen worden voorgesteld;

de verschillen in de douanewetgeving en -procedures in kaart te brengen, met name op de belangrijkste terreinen, zoals de douaneaangiften, het douanevervoer, de douanewaarde, de oorsprong van goederen, de indeling van goederen, het risicobeheer en de door de douaneautoriteiten verstrekte vergunningen om de agenda's voor onderlinge aanpassing te ontwikkelen en toe te passen, gebruikmakend van de herziene reeks EU-douaneblauwdrukken en voorbeelden van goede praktijken;

De samenwerking met Georgië en de Republiek Moldavië heeft zich positief ontwikkeld sinds de voorlopige toepassing van de associatieovereenkomst/diepe en brede vrijhandelsruimte (DCFTA) met ingang van 1 september 2014, terwijl wat Oekraïne betreft de voorlopige toepassing van dit deel van de overeenkomst tot eind 2015 werd uitgesteld.

De douanesamenwerking met de Republiek Moldavië, Oekraïne en Georgië is gebaseerd op de strategische kaders. In oktober 2011 werd het strategische kader met de Republiek Moldavië goedgekeurd, in mei 2012 volgde de goedkeuring van het strategische kader met Oekraïne en in maart 2015 werd het strategische kader met Georgië ondertekend. De praktische uitvoering van wederzijds overeengekomen activiteiten en de ondersteuning is georganiseerd in het kader van het Douane 2020-programma. Er is regelmatig overleg gevoerd met de douane om tot een strategische visie te komen.

Om de convergentie van wetgeving en procedures conform the DCFTA-verbintenissen te controleren, zijn bij de nieuwe overeenkomsten subcomités douane opgericht die over beslissingsbevoegdheden beschikken. Met deze subcomités wordt een betere samenwerking en aanpassing van de regelgeving tussen de overeenkomstsluitende partijen nagestreefd. Uit de resultaten van de eerste comitévergaderingen met Georgië en de Republiek Moldavië (maart/mei 2015) blijkt dat beide landen op schema liggen als het gaat om het respecteren van de douanegerelateerde verbintenissen binnen de afgesproken tijdschema's in het kader van de nieuwe overeenkomst.

Wat Oekraïne betreft, is de samenwerking op het gebied van de douane beïnvloed door de politieke ontwikkelingen in het land en de organisatorische ontwikkelingen in de douanedienst van de Oekraïne. In deze periode hebben de Commissie en de lidstaten projecten ondersteund die tekenen van vooruitgang vertonen.

Naast het in overeenstemming brengen van de douanewetgeving met het douane-acquis van de EU, richt de EU zich op:

-de ontwikkeling van risicobeheersystemen, waaronder een programma voor geautoriseerde marktdeelnemers, en de bevordering van inlichtingenuitwisseling op het gebied van de douane;

-bijstand bij de toetreding tot de Overeenkomst gemeenschappelijk douanevervoer, om op die manier het douanevervoer zonder onderbreking naar het hart van de EU aan te bieden;

-bijstand bij de voorbereidingen voor de toetreding tot de Regionale Conventie betreffende de pan-Euro-mediterrane preferentiële oorsprongsregels, om op die manier de regionale economische integratie voor de handel in goederen te bevorderen.

Een van de verbintenissen die Georgië, de Republiek Moldavië en Oekraïne op zich hebben genomen in de nieuwe associatieovereenkomsten, is de ontwikkeling van een AEO-concept overeenkomstig de EU-wetgeving. Op dit moment is de aandacht gericht op een vergelijkende analyse van de respectieve AEO-wetgevingen, uitgevoerd door de Commissie en deskundigen van de lidstaten. Er zullen ervaringen en beste praktijken worden uitgewisseld door deelname aan AEO-netwerkvergaderingen mogelijk te maken en studiebezoeken aan EU-lidstaten te brengen.

Daarnaast is bij een van de grensovergangen aan de grens tussen de Republiek Moldavië en Roemenië op 1 juli 2015 voor aanvankelijk zes maanden een proefproject gestart met betrekking tot de erkenning van EU-AEO's. Met dit proefproject krijgen EU-AEO's extra voordelen bij de grensovergang van Leusini (terugbrengen van de verwerkingstijden, betere risico-oriëntatie, minder fysieke en op documenten gebaseerde controles).

Om het risicobeheer te verbeteren en de handel tussen de EU en haar oostelijke buurlanden te vergemakkelijken, is besloten een proefproject met de Republiek Moldavië en Oekraïne te starten waarbij gegevens met betrekking tot douanevervoer naar deze landen worden gestuurd met het oog op de uitvoering van het project in 2016.

De toekomstige toetreding van de oostelijke buurlanden tot de gemeenschappelijke regeling inzake douanevervoer zou een belangrijke stap voorwaarts zijn in de regionale integratie van douanevervoersystemen; het zou zorgen voor vereenvoudigingen, de grenscontroles versnellen en het risicobeheer verbeteren. In januari 2015 is in Oekraïne een kortdurend overgangsproject gestart om de belastingdienst ondersteuning en raad te bieden bij de voorbereidingen om tot de overeenkomst toe te treden. Als follow-up is een twinningproject aanbevolen. Voor de Republiek Moldavië wordt een twinningprojectdocument opgesteld ten behoeve van de aanpassing aan het NCTS.

Er zijn in Warschau in september 2013, in Kiev in april 2015 en in Tbilisi in juni 2015 seminars georganiseerd over de Overeenkomst gemeenschappelijk douanevervoer. Deze seminars zijn aangevuld met studiebezoeken aan de lidstaten. Georgië, de Republiek Moldavië en Oekraïne hebben de status van informeel waarnemer in de werkgroep EU-EVA "Gemeenschappelijk douanevervoer en vereenvoudiging van de formaliteiten in het goederenverkeer", waar zij regelmatig verslag uitbrengen over de voortgang.

De pan-Euro-mediterrane conventie betreffende de preferentiële oorsprongsregels (PEM) bevordert, als zone voor de cumulatie van fabricageprocessen met de EU en andere PEM-leden, de regionale economische integratie voor de handel in goederen. De Republiek Moldavië heeft de PEM-conventie op 28 mei 2015 geratificeerd en is op 1 september 2015 toegetreden tot de conventie. Georgië heeft in oktober 2015 verzocht om tot de PEM-conventie toe te treden. Oekraïne heeft de Commissie geïnformeerd over de interne besprekingen ten aanzien van de toetreding tot de conventie. Er zijn in 2014 en 2015 voor deze drie landen verschillende seminars georganiseerd over de oorsprongsregels (in Kiev op 5 juni 2014, in Chisinau op 3 november 2014 en in Tbilisi op 17 maart 2015).

De strijd tegen sigarettensmokkel en andere vormen van illegale handel in tabaksproducten blijft een belangrijke prioriteit voor de EU in haar betrekkingen met de oostelijke buurlanden. De Commissie geeft in nauwe samenwerking met de lidstaten actieve uitvoering aan het actieplan van de mededeling over de intensivering van de bestrijding van sigarettensmokkel en andere vormen van illegale handel in tabaksproducten.