ARCHIVES HISTORIQUES 
DE LA COMMISSION 
 
 
 
COLLECTION RELIEE DES 
DOCUMENTS "COM" 
 
 
 
 
COM (83) 080 
 
 
 
Vol. 1983/00 27 
  
 
Disclaimer  
Conformém ent au règlement (CEE, Euratom) n° 354/83 du Conseil du 1er février 1983 
concernant l'ouverture au public des archives historiques de la Communauté économique 
européenne et de la Communauté européenne de l'énergie atomique (JO L 43 du 15.2.1983, 
p. 1), tel que modifié par le règlement (CE, Euratom) n° 1700/2003 du 22 septembre 2003 
(JO L 243 du 27.9.2003, p. 1), ce dossier est ouvert au public. Le cas échéant, les documents 
classifiés présents dans ce dossier ont été déclassifiés conformément à l'article 5 dudit 
règlem ent. 
In accordance with Council Regulation (EEC, Euratom) No 354/83 of 1 February 1983 
concerning the openi ng to the public of the historical archives of the European Econom ic 
Community and the European Atomic Energy Communit y (OJ L 43, 15.2.1983, p. 1), as 
amended by Regulation (EC, Euratom) No 1700/2003 of 22 September 2003 (OJ L 243, 
27.9.2003, p. 1), this f ile is open to the public. Where necessary, classified documents in this 
file have been declassified in conformity with Article 5 of the aforementioned regulation.  
In Übereinstimmung mit der Verordnung (EWG, Euratom) Nr. 354/83 des Rates vom  1. 
Februar 198 3 über die Freigabe der historischen Archive der Europäischen  
Wirtschaftsgemeinschaft und der Europäischen Atomgem einschaft (ABI. L 43 vom  15.2.1983,  
S. 1), geändert durch die Verordnung (EG, Euratom) Nr. 1700/2003 vom 22. Septem ber 2003  
(ABI. L 243 vom 27 .9.2003, S. 1), ist diese Datei der Öffentlichkeit zugänglich. Soweit  
erforderlich, wurden die Verschlusssachen in dieser Datei in Übereinstimmung mit Artikel 5  
der genannten Verordnung freigegeben.  
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(83) 80 def
Brussel, 28 februari 1983
BEOORDELING VAN DE FUNCTIONERING 
VAN DE INTERNE MARKT
Verslag van de Commissie aan de Raad
COM( 83) 80 def

Cî îV 4 
-  2 -
Inhoudsopgave
Bladzijde
I. DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT, ACTIE- 3
BASIS VAN DE GEMEENSCHAP
Op intern vlak 4
Op extern vlak 5
II. DE ECONOMISCHE BETEKENIS VAN DE INTERNE MARKT 7
Toename van de onderlinge afhankelijkheid 7
Belangen van het bedrijfsleven 12
III. VERANTWOORDELIJKHEID VAN PF. OVERHEID 16
Aanzienlijke maar ontoereikende inspanningen 16
Inertie van de bureaucratie 17
Preoccupatie op korte termijn 19
Verschillen in toestand en methode 20
Drie typische voorbeelden 22
IV. OPERATIONELE BELEIDSLIJNEN 24
Bescherming van het bereikte niveau van
integratie 24
Opheffing van de dispariteiten 26
BIJLAGE I: Handelsbelemmeringen 29
BIJLAGE II: Statistieken
Intracommunautaire handel t.c. totale handel 33
Intracommunautaire handel t.o. B.N.P. 34
Groei der investeringen 35
Inbreuken op het EEG-Verdrag 36
Technische harmonisatie 37
Aanmeldingen van nieuwe technische
voorschriften 38

- 3 -
I. DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT, ACTIEBASIS VAN DE GEMEENSCHAP
1. Het bestaan van een grote, geheel verenigde interne markt is een 
beslissende factor voor het herstellen van de industriële macht 
van Europa, evenzeer wegens de grootschalige bedrijvigheid als door 
de veiligheid welke de toegang tot een grote markt geeft. Dit geldt 
vooral voor de investeringsbeslissingen, want iedere onzekere factor 
betekent een kostenfactor.
2. In de huidige omstandigheden, waar de troef van een verenigde markt 
pijnlijk ontbreekt, zijn er te veel fabrikanten die het risico van 
zich samen te organiseren op Europees niveau weigeren te nemen, 
waardoor zij zich blootstellen aan de concurrentie van niet-Europese 
groepen. Tegelijkertijd zijn zij in de verleiding van buiteneuropese 
samenwerkingsgroepen welke, ook al brengen zij het gevaar van minder 
zelfstandigheid, toch ook de toegang tot de internationale markt 
vergroten, welke, paradoxaal genoeg, juist door het bestaan van deze 
groepen minder riskant wordt dan de gemeenschappelijke markt.
3. Om deze vicieuze cirkel te doorbreken moet de Gemeenschap beslissen 
snel de eenmaking van haar markt te voltooien in alle opzichten.
Alleen als zij hiervan overtuigd raken zullen zij die in het economisch 
gebeuren optreden hun gedrag veranderen, in het vooruitzicht van de 
openstelling van de nationale markten. In dit verband zijn de belemme­
ringen van het vrije verkeer van goederen en diensten, vestigings- 
moeilijkheden en verschillen in het vennootschapsrecht even ernstig,
zo niet ernstiger dan de verschillen in de wisselkoersen, monetair 
beleid en inflatiepercentages.
4. Dit verslag bepaalt zich tot een beoordeling van het functioneren van 
het vrije verkeer van goederen, van personen, van diensten en van 
kapitaal. Het gaat niet diep in op de consequenties van het ontbreken 
van een geëigend monetair en fiskaal kader op gemeenschappelijk niveau, 
noch op de meer algemene oorzaken van de economische crisis die wij 
doormaken en welke hun invloed kunnen hebben op het goed functioneren 
van de interne markt. Daarom weidt het evenmin uit over de gunstige 
invloed welke andere gemeenschapsactiviteiten kunnen hebben op de 
ontwikkeling van de economische structuren en op de werking van de 
interne markt.

- 4 -
Og_intern vlak
5. Van de zijde van de overheid leidt de onvoldoende onderlinge aanpassing 
van de macro-economische voorwaarden ertoe dat in iedere Lid-Staat de 
scheiding tussen de binnenlandse economische bedrijvigheid en de 
economische betrekkingen met de andere Lid-Staten van de Gemeenschap 
wordt gehandhaafd. De ondernemers worden dan ook teleurgesteld in 
hun verwachtingen doordat het intracommunautaire handelsverkeer in 
belangrijke mate een tak van de buitenlandse handel blijft, met alle 
reacties die deze toestand in de publieke opinie, bij de overheidsdiensten 
en bij de regeringen oproept. In het bijzonder valt te constateren dat 
maatregelen welke de betrokken departementen treffen om de interne markt 
te versterken veelal tegenstand ontmoeten van andere departementen die 
zich met de macro-economische aspecten van de nationale situatie bezig­
houden. Het zou mogelijk moeten zijn dit gebrek aan samenhang te 
verhelpen door in het kader van het regeringsbeleid de voor- en nadelen 
van de te nemen beslissingen af te wegen, zowel uit een oogpunt van de 
eisen die de ontwikkeling van de nationale economie onmiddellijk stelt 
als met het oog op de consequenties van het feit dat men deel uitmaakt 
van de Gemeenschap. Hoe langer de meeilijke economische situatie 
.uu.Lvluurt, koe meer everigere ;;erdt erkend dat eaa ir_ ~er_ ,T"V' 
nationaal ^r^peetief ontwerper, er. teegepaete strategie ge°” ,ror>
slagen heeft.
Hei. .a.. de ontwikkeling van de interna markt, aoa1s Ant'
Eui-opese naad herl.aaldelijk ie bevestigd, *.;crd, vat de aetiee ^etr^ft 
waaraan in Kopenhagen prioriteit werd toegekend, in de context van een 
geheel van activiteiten op verscheidene gebieden geplaatst. Om 
duidelijke technische redenen kan deze parallelle ontwikkeling niet op 
alle niveaus en in alle stadia van het besluitvormingsproces van de 
Gemeenschap worden getoetst, wil men vermijden dat dit proces wordt 
verlamd. De keuze van de Europese Raad voor periodieke bijeenkomsten 
brengt het voorzitterschap van de Raad ertoe de werkzaamheden, in 
overeenstemming met de Commissie en met haar bijstand, zodanig te 
organiseren dat iedere regering, op elke bijeenkomst, de bereikte 
resultaten kan beoordelen en aldus actief kan deelnemen aan het 
verwezenlijken van de voor de besluitvorming noodzakelijke compromissen.

- 5 -
Op _extern_v1ak
7. De inspanningen voor een beter functioneren van het interne gebied 
van Europa, tot een optimaal economisch gebruik zijn ondenkbaar 
zonder een gemeenschappelijke handelspolitiek welke in staat is de 
legitieme belangen van de gemeenschapsindustrie te verdedigen.
Het verdiepen van de interne markt moet allereerst worden gezien 
als het fundament van de verbetering van de concurrentiepositie der 
Europese ondernemingen. Iedere strategie om uit de huidige economische 
crisis te komen moet zich baseren op de continentale dimensie van de 
markt.
8. "Continentale dimensie" is evenwel niet alleen een geografische uit­
drukking; zij kan slechts worden gedefinieerd door onderscheid te maken 
ten opzichte van degenen die geen lid zijn van de Gemeenschap. Dit 
onderscheid is inherent aan iedere douane-unie en iedere economische 
unie: de term zelf "interne markt" veronderstelt een verschillende
identiteit ten opzichte van de buitenwereld. De spelregels van de 
internationale economische betrekkingen omvatten de in het GATT vast­
gelegde beginselen, volgens welke de Gemeenschap haar leden de voordelen 
mag bieden die voortvloeien uit de versterking van hun wederzijdse 
relaties zolang de behandeling van derde landen niet minder gunstig 
wordt dan voorheen het geval was.
9. Onderscheid wil echter niet zeggen isolement, te meer daar de economische 
activiteit plaatsvindt in een wereld die in toenemende mate onderling 
afhankelijk is. De consensus op basis waarvan het Verdrag tot oprichting 
van de EEG tot stand kon komen en het economisch belang van de Gemeen­
schap zoals dat wordt bepaald door haar roeping tot grondstoffenver- 
werkend gebied verplichten de Gemeenschap open te blijven staan voor de 
dialoog en onderhandelingen met haar handelspartners. De verantwoordelijk­
heid van de Gemeenschap, eerste handelsmacht in de wereld, in verband met 
de instandhouding van een stabiel en rechtvaardig kader voor de inter­
nationale economische betrekkingen is dan ook duidelijk. Zij heeft
deze verantwoordelijkheid in het verleden gedragen en haar partners steeds 
opgewekt medeverantwoordelijkheid te nemen, en zij zal dit blijven doen: 
haar relaties met derde landen berusten op wederzijds voordeel, als het 
niet gaat om welbepaalde acties uit hoofde van de ontwikkelingssamenwerking.

-  6 -
10. Nadat deze beginselen nog eens zijn onderstreept valt op te merken dat 
noch de interne markt van de Gemeenschap, noch de wijze waarop haar 
verhouding ten opzichte van de buitenwereld wordt uitgewerkt reeds 
voldoende gestalte heeft gekregen. Wat betreft dit laatste zal 
binnenkort aan de Raad een voorstel worden voorgelegd voor een verordening 
tot versterking van de gemeenschappelijke handelspolitiek, onder meer 
betreffende verdediging tegen oneerlijke handelspraktijken.
11. Door de onderlinge aanpassing van de verschillende situaties, het doel
van de ontwikkeling van de interne markt, worden de grondslagen waarop 
deze verzoening van belangen kan plaatsvinden verruimd; het zou dan 
ook niet aanvaardbaar zijn dat van een akkoord over de externe aspecten 
een conditio sine qua non wordt gemaakt voor vooruitgang op intern vlak. 
Omgekeerd impliceren de werking en de ontwikkeling van de interne markt 
dat de juiste consequenties worden getrokken uit de onvolkomenheden van 
de handelspolitiek: onvolkomenheden die als een gemeenschappelijk
tekort moeten worden beschouwd en niet als een verkregen recht van de 
Lid-Staten om hun eigen gang te gaan, want het permanent erkennen van 
een dergelijk recht komt er in feite op neer dat men de aard van de 
Gemeenschap ontkent.
12. Tenslotte leert de ervaring dat de verschillen tussen de Lid-Staten op 
het gebied van de buitenlandse betrekkingen een onoverkomelijke 
hindernis opwerpen voor de vooruitgang van de Gemeenschap indien zij 
de betekenis krijgen van beginselkwesties met een theoretische achter­
grond; wanneer daarentegen de inzet en de belangen voor alle betrokkenen 
duidelijk en concreet naar voren worden gebracht is vooruitgang wel 
mogelijk.

- 7 -
II. ECONOMISCHE BETEKENIS VAN DE INTERNE MARKT
13. De oprichting van de gemeenschappelijke markt, die door het Verdrag op 
een douane-unie werd gebaseerd, ligt in het verlengde van de afschaffing 
van de belemmeringen op het handelsverkeer, met name in goederen, 
waarmee in Westeuropa reeds in 1947 een aanvang werd genomen. Deze 
ontwikkeling verliep het traagst in de dienstensector, welke vaker aan 
belemmeringen is onderworpen die slechts door harmonisatie kunnen 
worden weggewerkt. Wat het recht van vestiging en het vrije verkeer
van personen betreft beogen de Verdragen niet, massale migratiebewegingen 
binnen Europa uit te lokken, maar degenen die dat wensen de mogelijkheid 
te bieden hun bedrijvigheid uit te oefenen op de plaats waar zij 
denken de grootste voordelen te hebben. Bijna twee miljoen arbeidskrachten 
in de Gemeenschap, vrijwel uitsluitend werknemers, hebben uit de 
communautaire voorschriften voordeel gehaald. Voor de vrije beroepen 
was en is de vrijheid om zich in een andere Lid-Staat te vestigen van 
marginaal belang.
14. Bij de cijfermatige beoordeling van de economische invloed van de 
interne markt gaat de aandacht derhalve vooral naar het goederenverkeer, 
waarbij echter rekening zal worden gehouden met enkele gegevens 
betreffende de investeringsactiviteiten en de dienstensector. Een 
bijkomend doel van deze beoordeling is een idee te geven van de tot 
dusver bereikte factormobiliteit.
Toename_van de_onderlinge_afhankelijkheid
15. Aanvankelijk hebben de resultaten van de afschaffing van de belemmeringen 
op het handelsverkeer in goederen de verwachtingen overtroffen. In de 
eerste vijf jaren van het bestaan van de EGKS is het intracommunautaire 
handelsverkeer in staal en kolen met 129% toegnomen. Van de oprichting 
van de Europese Economische Gemeenschap in 1958 tot de eerste uitbreiding 
in 1973 is het handelsverkeer tussen de Zes voor alle produkten samen 
opgelopen van 7 to 54 miljard rekeneenheden (in gangbare waarden) en 
heeft het handelsverkeer tussen de Lid-Staten zich sneller uitgebreid 
dan dat met derde landen. Tussen 1959 'en 1970 bedroeg de jaarlijkse 
groei van de extracommunautaire uitvoer 9% en die van de intracommunautaire 
handel meer dan 16%; over de gehele periode gezien heeft de intra­
communautaire handel zich bijna verzesvoudigd terwijl de extracommunautaire 
uitvoer slechts tweeënhalf maal groter is geworden.

-  8 -
16. Na de eerste oliecrisis heeft deze ontwikkeling zich duidelijk 
vertraagd in de zes oorspronkelijke Lid-Staten. In de nieuwe Lid­
staten kwam de expansie reeds op gang aan het einde van de jaren '60, 
vermoedelijk door anticipatie van de economische subjecten op de 
toetreding tot de Gemeenschap. Voor alle Lid-Staten samen - waarbij
dient te worden vermeld dat kleine Lid-Staten meer van de intracommunautaire 
handel afhankelijk zijn dan grote- kan worden geconstateerd dat zij 
bij hun toetreding tot de Gemeenschap gemiddeld een derde van de 
uitvoertransacties met hun partnerlanden in de Gemeenschap afsloten.
In 1973 bereikte de intracommunautaire uitvoer 53,7% van de totale 
uitvoer, daalde daarna tot 50,3% in 1975, maar daarna steeg het weer.
17. In een derde fase heeft de tweede oliecrisis van eind 1980 overeenkomstige 
gevolgen gehad; de intracommunautaire handel slonk weer van 54,5% in
1979 tot 50,7% in 1981. Maar in 1982 gaat het weer naar het gemiddelde 
beginniveau: voor de eerste negen maanden van 1982 is het 52%.
18. De oorzaken van deze achteruitgang zijn niet gemakkelijk vast te 
stellen. Naast het duurder worden van de olie is er een zekere 
verschuiving in de handel wegens de stijgende vraag in de olieproducerende 
landen. Enig idee kan echter worden gegeven van de kosten van de 
formaliteiten aan de grenzen. Het Britse Ministerie van Handel raamt
deze op 203 miljoen pond per jaar. Volgens de economische en monetaire 
commissie van het Europees Parlement belopen de kosten van de 
wachttermijnen alleen al 1  miljard Ecu per jaar. De totale kosten van 
de grensoverschrijdingen binnen de Gemeenschap zouden 12 miljard Ecu 
bedragen. Volgens een voorlopige schatting van de Commissie kunnen de 
kosten van de formaliteiten 5 tot 10% van de waarde van de goederen 
bereiken. Het handhaven van zware formaliteiten aan de binnengrenzen 
plaatst de gemeenschappelijke markt in een ongunstige positie in 
vergelijking met bepaalde grote markten buiten de Gemeenschap.

- 9 -
19. Heropleving van de interne markt is dus noodzakelijk om intracommunautaire 
afzetgebieden aantrekkelijker te maken dan die in derde landen. De 
uitbreiding van het intracommunautaire handelsverkeer is ook een 
belangrijke factor voor de verbetering van het concurrentievermogen 
van het bedrijfsleven. Uit de gegevens die de Commissie in haar 
studie over het concurrentievermogen van de communautaire industrie 
heeft verzameld, blijkt dat de ondernemingen met de beste concurrentiepositie 
op de communautaire markt ook de internationale concurrentie het best 
aankunnen. Bovendien is er sprake van een steeds grotere onderlinge 
afhankelijkheid van de economieën van de Lid-Staten: het aandeel van
de intracommunautaire uitvoer in het BBP is voortdurend gestegen en 
bereikte in 1980 9% in Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk,
11% in de Bondsrepubliek Duitsland, 13% in Denemarken en ruim een 
derde in Nederland, de BLEU en Ierland. Deze twee elementen samen 
bewijzen duidelijk welke betekenis de interne markt heeft voor de 
economische groei: als de macro-economische besluitvorming het
mogelijk maakt zijn alle voorwaarden aanwezig voor een algemene 
verbetering van het concurrentievermogen van de communautaire 
industrie.
20. Het is duidelijk dat totaaloverzichten in onvoldoende mate de belang­
rijkheid weerspiegelen van de onderlinge afhankelijkheid in de 
Gemeenschap. De handelscijfers bevatten tal van produkten die niet 
beschikbaar zijn in de Gemeenschap (grondstoffen, exotische produkten) 
en veel produkten met een geringe toegevoegde waarde; het BBP omvat 
tal van activiteiten die per definitie niet in de commerciële 
kringloop komen, ook al houden zij in de vorm van goederen of diensten 
ingevoerde elementen in (overheidssector, detailhandel, woningbouw 
enz.). Met deze onderlinge afhankelijkheid moet steeds meer rekening 
worden gehouden, bv. wanneer het gaat om de vaststelling van een 
referentiemarkt met het oog op de controle van het gedrag van het 
bedrij f sleven.
21. Bij een tot de industrie beperkt onderzoek, hoe benaderend en methodo­
logisch onvolmaakt ook, blijkt dat de verhouding tussen de invoer van 
industrieprodukten uit derde landen en de nationale produktie kleiner 
is dan 10% in Frankrijk, Italië en de Bondrepubliek Duitsland, 15 a 
20% bedraagt in het Verenigd Koninkrijk en meer dan 20% in Nederland 
en BLEI. Het gemiddelde voor de Gemeenschap ligt in de buurt van de 12%.
J

-  10  -
Uit deze verhoudingen kan de conclusie worden getrokken dat de druk 
van de concurrentie uit het buitenland macro-economisch gezien binnen 
de perken blijft. Dit belet echter niet dat achter deze vrij dicht 
bij elkaar liggende percentages sectoriële verschillen tussen de Lid­
staten schuil gaan, hetgeen de afwijkingen verklaart die tot uiting 
komen in de besluitvorming op het gebied van de handelspolitiek.
Niettemin trekt de Commissie uit haar analyse de conclusie dat haar 
overtuiging is bevestigd dat inzake handelspolitiek verschillen die 
verband houden met specifieke problemen meer gewettigd zijn dan 
afwijkingen uit principe.
22. De diensten spelen een steeds belangrijker rol in de economie want het 
aandeel van de handelsdiensten is van 46,5% in 1970 tot 50,7% gestegen 
in 1980 voor de gehele Gemeenschap. De invoer van diensten tesamen 
bedroeg in datzelfde jaar 9% van de totale invoer van goederen en 
diensten. Verdere ontwikkeling van de gemeenschappelijke markt voor 
diensten welke sector steeds belangrijker wordt, vereist het opruimen 
van grote wettelijke en reglementaire obstakels. De vorderingen 
hierbij zijn nog zeer bescheiden.
23. De statistische gegevens over de investeringen,  zijn te verschillend 
om als basis te dienen voor sluitende conclusies, ook al wegens de 
monetaire schommelingen. Zij tonen echter toch fasen die vergelijkbaar 
zijn met die in het handelsverkeer: regelmatige belangrijke stijging
tot 1973, sterke daling bij de eerste oliecrisis, gematigd herstel van 
1976 tot 1980, en dan weer nieuwe teruggang der investeringen sinds 
1981. De communautaire investeringsquote (% van het BBP) is gedaald 
van 23% in 1970 tot 20% in 1982. De jaarlijkse groei van de investeringen 
bedroeg in de periode 1976-1980 nog 3,4%, maar is sindsdien negatief 
geworden.

-  11  -
24. Het schijnt dat de afneming der aantrekkingskracht van de gemeen­
schappelijke markt voor investeringen, zowel uit de Gemeenschap zelf 
als uit derde landen, gepaard gaat met een heroriëntering van de 
investeringen van de Gemeenschap in andere markten. Hoewel maar 3% 
van de totale investeringen van de Lid-Staten buiten de Gemeenschap 
worden gedaan, moet men constateren dat van de Duitse investeringen 
in het buitenland thans 47% naar de Verenigde Staten gaat, tegen 
16% twintig jaar geleden; in dezelfde tijd is het percentage der 
Duitse investeringen in de andere Lid-Staten teruggevallen tot 28%, 
dit is het niveau van 1964. In Frankrijk is het aandeel van de 
investeringen in het buitenland hetzelfde voor de Gemeenschap als 
voor de Verenigde Staten, namelijk 28%, terwijl de partnerlanden 
twintig jaar geleden nog 54% aantrokken en de Verenigde Staten slechts 
6%. Het ontbreekt aan elementen om te bepalen in welke mate het 
gedrag van de investeerders wordt bepaald door nog te belangrijke 
factoren van economische onzekerheid, dan wel of hun terughoudendheid 
ten opzichte van internationale operaties in de Gemeenschap niet eerder 
het gevolg is van het feit dat deze ondanks een veelbelovend begin er 
niet in is geslaagd het vertrouwen in de toekomst van haar interne 
markt te versterken.
25. Even moeilijk is het een causaal verband te leggen tussen de ontwikkeling 
van de intracommunautaire investeringen en de geringe vooruitgang die 
op het gebied van de liberalisatie van de kapitaalbewegingen is ver­
wezenlijkt. Deze vrijmaking is niet veel verder gekomen dan de twee 
richtlijnen van 1960 en 1962, die tot doel hebben het intracommunautaire 
handelsverkeer te vergemakkelijken door beperkingen op bepaalde 
betalingen in deviezen te verbieden, zodat de nationale kapitaalmarkten 
nog steeds afgesloten zijn. De Euromarkten, waarop internationale 
deviezenleningen worden verhandeld, zijn ook voor de Lid-Staten het 
centrum van het kapitaalverkeer geworden, maar zwakke valuta’s worden 
op deze markten niet aanvaard, zodat landen met een dergelijke valuta 
noodgedwongen zich daar met sterke valuta's in de schuld moeten steken. 
De vrijmaking van het kapitaalverkeer, hetwelk thans vrijwel op een dood 
punt staat, kan slechts geleidelijk aan weer doorgevoerd worden aan de 
hand van de vooruitgang welke wordt geboekt op andere terreinen van de 
economische en monetaire unie.

-  12  -
Belangen van het bedrijfsleven
26. Bij de beoordeling van het economisch belang van een goede werking 
van de interne markt dient aandacht te worden besteed aan de erkenning 
van haar mogelijkheden en beperkingen door het bedrijfsleven.
27. De huidige rol en de mogelijkheden van het midden- en kleinbedrijf in
de economie van de Gemeenschap worden erkend: deze door hun aard
zeer gediversifieerde ondernemingen zijn vaak, in aanleg althans, meer 
op een lokale markt gericht dan op het veroveren van afzetgebieden 
over de grenzen heen. Reeds hun omvang kan een beperking opleggen 
aan de uitbreiding van hun activiteit. Bovendien worden zij bij het 
zoeken naar een ruimere markt - bv. als zij met een bepaald produkt 
een gat in de markt hebben ontdekt - met onzekerheden en moeilijkheden 
geconfronteerd die ondermeer verband houden met het gebrek aan 
uniformiteit van technische voorschriften, onveiligheid op juridisch 
gebied of ingewikkelde procedures. Hierdoor worden hun expansiemogelijk­
heden binnen de Gemeenschap vaak volledig teniet gedaan.
28. Grote ondernemingen valt het minder moeilijk deze hinderpalen te 
overwinnen, ondermeer omdat zij zich gemakkelijker op de hoogte kunnen 
stellen van en dus beter aanpassen aan de voorwaarden die moeten vervuld 
zijn om een naburige markt te veroveren; ook zullen zij,  daar het gaat 
om produkten met een grote afzet, beter de tijdelijke extra kosten 
kunnen dragen die met de penetratie op buitenlandse markten gepaard 
gaan; ten slotte beschikken zij over een solide basis op de nationale 
markt en uitgebreide verkoopnetten in de andere Lid-Staten, zodat het 
uitbrengen van nieuwe artikelen - die eventueel aan de verschillende 
marktvoorwaarden zijn aangepast - over het algemeen geen te grote 
moeilijkheden oplevert. Zij hebben dan ook vooral belangstelling
voor belemmeringen die het hen onmogelijk maken op de communautaire 
markt even soepel te opereren als in eigen land. Dit betekent dat 
de grote onderneming meer wordt gehinderd door hetgeen het kost om 
belemmeringen te overwinnen dan door de aard zelf van de belemmeringen.

- 13 -
29. Samenwerking tussen geografisch gespreid liggende ondernemingen in de 
Gemeenschap is van vitaal belang voor de interne markt en voor zijn 
economische rol oog in oog met de crisis. Nu heeft de ervaring 
uitgewezen dat het ontbreken van gemeenschappelijke regels en de 
gebrekkige onderlinge aanpassing der nationale voorschriften een 
wezenlijke belemmering vormen voor de samenwerking tussen ondernemingen, 
al was het alleen al om psychologische redenen. Talloze veelbelovende 
samenwerkingsprojecten werden opgegeven doordat een geschikt juridisch 
kader om deze samenwerking vorm te geven ontbrak. Bovendien stoot de 
samenwerking op een aantal fiskale belemmeringen, want de nationale 
belastingstelsels houden geenszins rekening met het economisch 
opereren over de grenzen heen. Een onderneming bijvoorbeeld die haar 
vestigingen in twee verschillende Lid-Staten heeft, is onderworpen aan 
twee afzonderlijke belastingstelsels. Daardoor is het dan ook 
onmogelijk één boekhouding te voeren die inzicht geeft in de gezamelijke 
bedrijfsresultaten.
30. Deze algemene bevindingen zijn het resultaat van ervaringen die zijn 
opgedaan bij de raadplegingen ter voorbereiding van communautaire 
voorschriften en de dagelijkse inspanningen tot verdediging van de 
communautaire verworvenheden. De Commissie heeft een speciale studie 
gewijd aan de moeilijkheden die de ondernemingen ondervinden wanneer 
zij de interne markt van de Gemeenschap op dezelfde wijze als hun 
nationale markt willen behandelen. Dit onderzoek bij een beperkte 
maar zeer representatieve steekproef van ondernemingen heeft de hierna 
beschreven uitkomsten opgeleverd.
31. In de eerste plaats werd erkend dat de kwalitatieve sprong van de
nationale naar een meer uitgebreide markt vereist dat bepaalde 
beheersmoeilijkheden worden overwonnen. Deze kunnen verschillende 
vormen aannemen: gebrek aan management, geringe bereidheid om
risico's te nemen, onvoldoende programmering en ontoereikende kennis 
van de mogelijkheden die de Europese interne markt biedt. Ook hier 
kan het weer gaan om ondernemingen die zich tot een lokale markt 
beperken, andere die vinden dat de markt van de partnerlanden 
ontoegankelijk of gewoon moeilijker is en nooit de mogelijkheden 
hebben onderzocht om te profiteren van de schaalvoordelen van een 
gemeenschappelijke markt, of bedrijven die er de voorkeur aan geven, 
ondanks alle moeilijkheden maar met gebruikmaking van steun vanwege 
hun overheid, afzetgebieden te zoeken in derde landen, vooral wanneer 
deze snel. zij het ook voorbijgaand, succes garanderen. Geconstateerd
dient te worden dat niet-Europese multinationale ondernemingen dit soor 
moeilijkheden vaak niet ondervinden.

- IA -
32. Aan sociaal-culterele belemmeringen,  zoals taalbarrières, die in de
Gemeenschap frequenter zijn dan bv. in de Verenigde Staten, moet geen 
overdreven belang worden gehecht. Slechts een minderheid van de 
onderzochte ondernemingen wordt er werkelijk door gehinderd. Taal­
problemen schijnen geen onoverkomelijke moeilijkheden op te leveren 
bij de verkoop, al zijn er wel eens problemen bij de planning en bij 
het uitklaren van goederen bij de douane. Ook de consument schijnt 
meer en meer bereid te zijn de smaak en mode van andere landen over 
te nemen, wellicht niet voor dagelijks gebruikte artikelen maar dan 
toch voor specialiteiten. Nationalistische gevoelens die rationele 
economische criteria kunnen verdringen wanneer de Europese consument 
bv. een wagen koopt, verliezen aan belang naarmate de "nationaliteit" 
van een artikel dat uit onderdelen uit verschillende Lid-Staten is 
gefabriceerd, minder duidelijk wordt; dit feit zou echter duidelijk 
in het licht moeten worden gesteld en men zou zich niet mogen lenen tot 
campagnes ter bevordering van de "nationale aankoop".
33. De belangrijkste belemmeringen komen wellicht van de overheid die niet 
alleen op micro-economisch vlak (bv. douaneprocedures, technische 
belemmeringen, fiskale barrières, juridische voorschriften voor het 
bedrijfsleven, nationale preferenties, steunverlening) maar ook door 
macro-economische maatregelen (bv. monetaire fluctuaties, verschillen 
in inflatie en rente, energiekosten) kan interveniëren. Ondernemingen 
die hun strategie aan de dimensie van de communautaire markt en de 
marktvoorwaarden in de partnerlanden hebben aangepast, ondervinden 
vooral de gevolgen van de macro-economische belemmeringen maar klagen 
ook de micro-economische barrières aan; deze laatste zijn vooral 
nadelig voor kleine en middelgrote ondernemingen of bedrijven die de 
uitdaging van de communautaire concurrentie nog niet aandurven. Het 
is veelbetekenend dat grote ondernemingen en firma's die een handelsmerk 
bezitten bijna nooit bij de Commissie klacht neerleggen.

- 15 -
34. De verstoring van de goede werking van de interne markt door
overheidsmaatregelen waarover het bedrijfsleven zich beklaagt, kan 
niet steeds aan een formeel, openlijk gedrag worden geweten, dat 
dan in bepaalde gevallen als schending van het Gemeenschapsrecht zou 
kunnen worden vervolgd. In veel gevallen is het overheidsoptreden 
niet doorzichtig en heeft het vooral een psychologische invloed: 
onzekerheden worden gecreëerd, waardoor de betrokkene wordt ontmoedigd 
om de moeilijkheid te overwinnen of zijn recht te zoeken bij de 
rechter. Omgekeerd schept de soms doorslaggevende steun vaak zulke 
banden tussen de onderneming en de overheid, dat er een tweeslachtige 
situatie ontstaat voor de onderneming, en dan is de aantrekkingskracht 
van Europa niet sterk genoeg om zich buiten het comfortabele en 
beschermende nationale huisje te wagen.

- 16 -
III. VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE OVERHEID
Aanzienlijke_maar ontoereikende inspanningen
35. De verworvenheden van de Gemeenschap en haar Lid-Staten op het gebied 
van de Europese integratie zijn aanzienlijk. In 1968, anderhalf jaar 
voor de datum die in het Verdrag met betrekking tot de douane-unie was 
gesteld, werden de douanerechten afgeschaft. Kwantitatieve beperkingen 
en maatregelen met analoog effect zijn verboden. Door middel van 
honderden richtlijnen zijn de wettelijke en bestuursrechtelijke 
bepalingen van de Lid-Staten die een rechtstreekse invloed hadden op
de instelling of de werking van de gemeenschappelijke markt, nader tot 
elkaar gebracht. Op fiskaal gebied werd dank zij de invoering van de 
belasting over de toegevoegde waarde in 1967 een van de belangrijkste 
bronnen van concurrentievervalsing, namelijk de cumulatieve omzetbelasting, 
opgeheven. Tal van hinderpalen voor het vrije goederenverkeer zijn 
weggevallen door bijna 200 richtlijnen tot opheffing van technische 
handelsbelemmeringen en de behandeling van een groot aantal dossiers 
van inbreuken op de regels die voortvloeien uit de artikelen 30 en 
volgende van het EEG-Verdrag.
36. Deze onmiskenbare successen, waarvan de economische betekenis in het 
vorige hoofdstuk werd toegelicht, mogen echter niet doen vergeten dat 
nog veel moet worden gedaan. Zo blijven, ondanks de gewettigde ver­
wachtingen die door de oprichting van de Gemeenschap waren gewekt, de 
formaliteiten aan de binnengrenzen van de douane-unie niet alleen 
vrijwel intact maar bovendien even ingewikkeld als de formaliteiten op 
de invoer uit derde landen. Daarenboven beschikken ondernemingen die 
onder verschillende Lid-Staten vallen, niet over een uniform wettelijk 
en fiskaal kader dat hen in staat stelt tot grensoverschrijdende 
samenwerking.
37. Op wetgevend gebied vordert de Gemeenschap te langzaam, hetgeen voor
de publieke opinie een bijkomende bron van frustratie vormt. Wanneer
overeenkomsten, na lange inspanningen in de Raad, eindelijk worden
afgesloten, worden de termijnen voor de tenuitvoerlegging erval al
^ te vaak overschreden, en in tal van gevallen worden de hoofdzaken niet
ïy.ff

- 17 -
tot stand gebracht. Inbreukprocedures,  die veel geld kosten en 
uit politiek oogpunt onaangenaam zijn, worden dan noodzakelijk, 
niet alleen om het verworvene maar ook om toekomstige overeenkomsten 
niet in het gedrang te brengen.
38. Tegelijkertijd worden de communautaire verworvenheden steeds vaker 
in gevaar gebracht door verregaande overheidsinterventies. Deze 
interventies zijn uiteraard niet steeds in strijd met de Verdragen, 
maar dit belet niet dat zij door de dispariteiten die zij creëren, 
waartegen de Gemeenschap dan weer moet reageren, afbreuk doen aan de 
goede werking van de gemeenschappelijke markt. Zeer vaak worden door 
de overheidsinterventies de communautaire verworvenheden geschonden
en dient repressief te worden opgetreden; deze schadelijke tendens blijkt 
duidelijk uit de toename van het aantal procedures dat de Commissie 
moet instellen wegens klachten.
39. Deze interventies omvatten uiteraard ook de financiële steun die de 
overheid aan het bedrijfsleven verleent; de controle op de verenigbaar­
heid van dergelijke overheidsmaatregelen met de gemeenschappelijke markt 
is opgedragen aan de Commissie, welke het gevoerde beleid verantwoordt 
in haar jaarverslag over de concurrentie.
Inertie van de bureaucratie
40. De totstandkoming van een Europese eenheidsmarkt is een dynamisch 
proces dat de bereidheid impliceert om de traditionele vormen van 
administratie en controle aan de nieuwe voorwaarden en vereisten aan 
te passen, naast vertrouwen in de gemeenschappelijke instellingen. Al 
te vaak stuit de op het hoogste niveau bevestigde politieke bereidheid 
op het welgekende verschijnsel van de bureaucratische inertie. Deze 
vorm van weerstand tegen veranderingen is in verscheidene opzichten 
een belangrijke hinderpaal voor de goede werking van de interne markt.

- 18 -
41. Het EG-lidmaatschap komt slechts zelden tot uiting in het gedrag van 
de nationale ambtenaren. Gelegenheden tot eenvoudige, goedkope 
veranderingen gaan aldus verloren, met name wanneer zij worden aange­
bracht bij de hervorming of wijziging van bestaande systemen. Het
is bijvoorbeeld verwonderlijk dat bij de identiteitscontroles aan de 
grenzen niet vaker corridors worden gemaakt speciaal voor de inwoners 
van de Gemeenschap. Het is ook ongelooflijk dat ondanks de talrijke 
verhogingen van de prijs van de postzegels nog altijd geen verschil is 
ingevoerd tussen bestemmingen in en buiten de Gemeenschap. Voorts kan 
men zich erover verwonderen dat de bevoegde overheden nog geen middel 
hebben gevonden om de grensovergang voor klein verkeer te vergemakkelijken. 
Een mentaliteitsverandering tegenover hinderpalen zou niet alleen het 
toerisme bevorderen maar ook een essentiële bijdrage betekenen tot de 
verhoging van het vertrouwen dat de openbare opinie in de Gemeenschap 
stelt.
42. Evenmin is de gewoonte aangenomen om bij de keuze van nieuwe wettelijke 
of bestuursrechtelijke voorschriften bij voorrang die te nemen welke de 
minste moeilijkheden opleveren in de intracommunautaire betrekkingen.
De ervaring die de Commissie heeft opgedaan met de procedures tegen 
inbreuken op het Verdrag, onder meer maar niet uitsluitend op 
artikel 30, bewijst dat bij een zeer groot aantal overtredingen geen 
sprake is van een welbewust voornemen van het Gemeenschapsrecht af te 
wijken, maar van vergeetachtigheid bij de betrokken administratie over 
het bestaan van de Gemeenschap en het kader dat zij heeft vastgesteld.
43. Ernstiger nog is de houding dié zeer vaak wordt opgemerkt bij de
voorbereiding van wetgevende voorschriften waarvoor eenparigheid van 
stemmen nodig is: de technische deskundigen blijven aan hun standpunt
vasthouden omdat zij van oordeel zijn dat het door hun land ingevoerde 
systeem volmaakt is, zodat geen communautaire oplossing kan worden 
bereikt. De Commissie heeft herhaaldelijk moeten vaststellen dat 
weerstanden van deze aard gemakkelijker kunnen worden overwonnen wanneer 
zij zijn ingegeven door concrete belangen, die kunnen worden geëvalueerd 
en waarvoor een compensatie kan worden gegeven, dan wanneer hst 
uitsluitend gaat om een dogmatische reflex.

- 19 -
?EË222üE22iË_2E_?S2EÏ2_2ËE™iiB
44. Veel van de onvolmaaktheden in de werking van de interne markt zijn 
toe te schrijven aan het onvermogen van de regeringen om de zorgen 
van het ogenblik op te offeren voor voordelen op langere termijn, ook 
al twijfelen zij er niet aan dat deze bestaan. Op korte termijn 
worden fabrieken gesloten, de plaatselijke toestand verslechtert, 
soepel optreden wordt beperkt door budgetaire bezuinigingen, enz.,  
allemaal crisisfactoren die politieke gevolgen hebben. Maar op 
middellange termijn zijn er de economische rationaliteit, het spel 
van de comparatieve voordelen, de hoop op nieuwe industriële ontwikke­
lingen die de economische groei op gang brengen, enz., allemaal elementen 
die logisch en politiek gezien essentieel zijn voor de ontwikkeling van 
de gemeenschappelijke markt en de Gemeenschap.
45. De antwoorden op dit dilemma passen al te zelden in het communautaire
kader. Bij een verslechtering van de economische toestand primeert 
dikwijls de defensieve reflex: open of verborgen protectionistische
maatregelen, afwijzing van de communautaire solidariteit en dus van 
een gezamenlijke beslissing, uit vrees de inspanning die dergelijke 
beslissingen vergen niet te kunnen dragen. Wanneer gemeenschappelijke 
maatregelen die een positieve en offensieve reactie zijn tegen de 
economische crisis, door verschillen binnen de Gemeenschap worden 
tegengehouden of onmogelijk gemaakt, nemen de landen afzonderlijk 
initiatieven. Een dergelijke opstelling is funest voor de interne 
situatie in de Gemeenschap en maakt het deze onmogelijk de werking van 
de interne markt te verbeteren.
46. Zeker dient op deze twee vormen van afwijking van de gemeenschappelijke 
oriëntatie verschillend te worden gereageerd. Protectionistische 
maatregelen zijn over het algemeen strijdig met het Verdrag en moeten 
dus worden vervolgd. Geïsoleerde initiatieven kunnen niet worden ge­
sanctioneerd en zijn dus formeel toegestaan; niettemin is hier sprake van 
afbreuk aan de communautaire solidariteit en het betrokken land neemt dan 
ook een zeer grote verantwoordelijkheid op zich.

-  20  -
Ver schil1en in toestand en methode
47. De naleving van de verdragsvoorschriften, als gepreciseerd door de 
jurisprudentie, die het wettelijke kader van de Gemeenschap vormen, 
stuit vaak op een aantal moeilijkheden van politieke en culturele aard.
Het gaat hier voornamelijk om administratieve en wetgevende tradities, 
de graad van centralisatie of regionale autonomie, de opvattingen over 
de functie van de staat en de particuliere onderneming, het beleid voor 
de economie in haar geheel of op bepaalde punten.
48. De gemeenschappelijke markt kan slechts worden verdiept als de draag­
wijdte van deze verschillen wordt onderkend, zodat eerst de nodige 
doorzichtigheid tot stand kan worden gebracht en vervolgens maatregelen 
tot onderlinge afstemming kunnen worden getroffen, die dan, wellicht niet 
onmiddellijk maar toch binnen een in gemeenschappelijk overleg vast­
gestelde termijn, die zo kort mogelijk moet zijn, tot een gemeenschappe­
lijke oplossing zullen leiden. Deze positieve benadering houdt in dat 
geen enkele Lid-Staat, ongeacht haar economisch gewicht, haar juridische 
of politieke traditie of technologische vooruitgang, haar nationaal 
model aan de Gemeenschap kan opdringen; slechts zeer uitzonderlijk kan 
de wettelijke en technische harmonisatie op basis van het systeem van 
een enkele Lid-Staat tot stand worden gebracht.
49. Een duidelijk voorbeeld is te. vinden in de zeer actuele problematiek
van de normalisatie van technische voorschriften: verdere vooruitgang
naar een continentale dimensie van de industrieproduktie is grotendeels 
afhankelijk van convergentie op dit gebied. Het nut van normalisatie 
van de industrieprodukten is al lang bewezen. Twee extra stappen werden 
reeds bijna een eeuw geleden gezet in één land, de Bondsrepubliek 
Duitsland. Vastgesteld werd dat hoe meer de normen gedetailleerde 
specificaties gaven, hoe meer de kwaliteit van de produkten toenam en 
tegelijk ook de kwalificaties van de werknemers; in het licht van deze 
vaststelling heeft de industrie de strategische beslissing genomen in 
onderlinge samenwerking belangrijke middelen uit te trekken voor 
normalisatie. De intrinsieke waanlc »au dc Duitse normalisatie heeft

-  21  -
snel een zo hoog niveau bereikt dat de staat meende van de door de 
deskundigen uitgewerkte normen te kunnen uitgaan telkens wanneer 
verplichtingen van openbare orde (gezondheidszorg, veiligheid, 
bescherming van de consument, enz.) haar interventie vereisten. Deze 
op zichzelf voortreffelijke situatie, want praktisch en doelmatig, kan 
objectief gezien, ook vanuit het oogpunt der handelsgebruiken, echter 
een belemmering worden voor de penetratie op de Duitse markt van 
produkten die in een andere Lid-Staat volgens een ander normalisatie- 
systeem zijn gefabriceerd. Doch ook omgekeerd, in de ogen van de Duitse 
autoriteiten en ondernemers, kunnen de systemen van andere Lid-Staten 
die op meer overheidsinterventie gebaseerd zijn, arbitrair voorkomen 
en ongewettigde hinderpalen creëren. Het komt er dus op aan een systeem 
van normalisatie en vaststelling van technische voorschriften uit te 
werken dat zorgt voor de opheffing van de huidige belemmeringen door 
een systeem van onderlinge erkenning, of de huidige systemen geleidelijk 
vervangt door een Europees systeem. Welke ook de oplossing is die 
uiteindelijk wordt aangenomen, de eerste stap die moet worden gezet 
is de totstandbrenging van doorzichtigheid, want de stand der volgens 
het status quo arrangement gedane aanmeldingen tonen een onevenwichtig­
heid en een manifeste ontoereikendheid. De Raad zal daarover binnenkort 
een beslissing nemen, maar dat kan slechts een vertrekpunt zijn want 
het fundamentele probleem blijft onopgelost.
50. Een gelijkaardig voorbeeld vinden wij in de vervoersector.  Dat de 
liberalisatie zo traag op gang komt is te wijten aan het feit dat 
de Lid-Staten een zeer afwijkend beleid blijven voeren, gebaseerd op 
hun economische, politieke en historische achtergrond. Perifeer 
gelegen Lid-Staten zijn veel afhankelijker van het wegvervoer dan 
centraal gelegen landen, die meer van het spoor gebruik maken. De 
nog niet opgeloste problemen op het gebied van de concurrentie tussen 
spoorwegen, wegvervoer en in zekere mate binnenvaart en interregionale 
luchtvaart zijn een bron van economische ondoelmatigheid en kunnen 
voor het handelsverkeer als niet-tarifaire barrières werken. Een 
gemeenschappelijk vervoerbeleid, dat een essentieel element is in 
de activering van de interne markt, is niet noodzakelijk synoniem met 
uniform vervoerbeleid; het moet daarentegen voldoende soepel zijn met 
het oog op de zo grote verschillen tussen de Lid-Staten.

-  22  -
Drie_t^£ische_voorbeelden
51. Overheidsopdrachten,  met inbegrip van aankopen voor het leger en de 
ruimtevaart, maken ongeveer 15% uit van het BNP van de Gemeenschap.
De compartimentering van de markt vormt ook hier nog steeds een 
belemmering voor het handelsverkeer en de innovatie, niet alleen op 
communautair maar ook op nationaal vlak. De resultaten van de maat­
regelen die de Gemeenschap heeft genomen om deze markt open te stellen, 
in de eerste plaats door ze doorzichtig te maken, zijn meer dan 
teleurstellend. Uiteraard was het actiegebied van de Gemeenschap beperkt, 
maar vastgesteld dient te worden dat de procedures, ook al werden zij 
formeel gevolgd, vaak niet correct werden toegepast, en dat de kopende 
overheid algemeen en systematisch gebruik maakt van beperkte procedures, 
die volgens de geest van de communautaire richtlijnen de uitzondering 
hadden moeten zijn. Bovendien zijn de technische specificaties wel 
eens zodanig geformuleerd, dat·^ zij een overwegende rol kunnen spelen 
bij de aanbestedingen van overheidsopdrachten.
52. De Raad heeft een rapport gevraagd over de werking van Richtlijn 77/62/EEG, 
en daarom onderzoekt de Commissie nu of naast een technische verbetering 
van de juridische verworvenheden moet worden gestreefd naar een betere 
onderlinge afstemming, eventueel door een actief beleid van de Gemeen­
schap, van de inspanningen van de Lid-Staten in de industriële sectoren 
waarvoor de dimensie van de markt een factor is van innovatie en 
ontwikkeling.
53. Dit probleem stelt zich vooral in de sector telecommunicatie,  waar de 
Commissie betreurt te moeten vaststellen dat het beperkte aantal 
voorstellen dat zij heeft gedaan niet unaniem door de Raad zijn 
aanvaard. Wegens deze mislukking, waardoor de vooruitzichten voor 
de Europese industrie bij een internationale concurrentie die op de 
nieuwe informatietechnologie is gebaseerd, ernstig in het gedrang 
komen, ziet de Commissie zich verplicht weer van nul te vertrekken 
om een strategisch concept te vinden waardoor de zich opdringende 
continentale dimensie tot stand kan worden gebracht. Zij gelooft 
echter dat er nog dit jaar snelle voortgang kan worden gemaakt.

- 23 -
54. De verantwoordelijkheid van de overheid is ook in het geding wanneer 
het gaat om de toekomst van de farmaceutische industrie,  nog steeds 
een van de meest concurrerende bedrijfstakken in Europa. De produktie 
van nieuwe stoffen vergt belangrijke investeringen in onderzoek. 
Enerzijds echter is de markt afgesloten door belemmeringen die alleen 
door harmonisatie van de wetgeving kunnen worden weggewerkt, terwijl 
anderzijds als gevolg van de uiteenlopende middelen die de Lid-Staten 
aanwenden om de stijging van de uitgaven voor medicamenten door de 
ziekenfondsen af te remmen, deze marktcompartimentering nog toeneemt 
en ernstige concurrentieverstoringen op het vlak van de ontvangsten 
van de onderneming op de verschillende markten ontstaan. De 
Commissie behoudt zich voor dit probleem aan de Raad voor te leggen, 
waarbij zij zich zal baseren op de resolutie die het Parlement onlangs 
heeft aangenomen. Zij is er zich van,bewust dat het om een technisch 
zeer moeilijk liggende en politiek delicate aangelegenheid gaat.

- 24 -
IV. OPERATIONELE BELEIDSLIJNEN
Bescherming van het bereikte niveau van integratie
55. De communautaire verworvenheden - zowel de bij de Verdragen vastgestelde
regels als het afgeleide recht - worden in een mate die steeds minder 
aanvaardbaar is aangetast. Hiertegen moet er op twee niveaus worden 
opgetreden: het voorkomen van situaties die in strijd zijn met
de goede werking van de interne markt en het vervolgen van schendingen 
van de bij het Verdrag of het afgeleide recht gestelde regels.
56. Met betrekking tot de preventie moeten twee soorten acties worden onder­
nomen. In de eerste plaats moet op communautair niveau een grote 
doorzichtigheid van de nationale voornemens ten aanzien van wettelijke 
of bestuursrechterlijke maatregelen tot stand worden gebracht, eventueel 
gepaard gaande met een "standstill"-periode,  gedurende welke belang­
hebbende Lid-Staten of de Commissie wijziging van de ontworpen regels 
kunnen vragen of de Commissie een communautaire harmonisatie die het 
nationale initiatief vervangt kan voorstellen. Het zeer binnenkort 
door de Raad te nemen besluit tot invoering van een informatiesysteem 
inzake technische normen en regels op industrieel gebied gaat in deze 
richting. De ervaring zal leren of deze methode moet worden uitgebreid 
tot andere gebieden waarop de nationale wettelijke en bestuursrechterlij 
bevoegdheden worden uitgeoefend.
57. Een tweede actie dient op de wortels zelf van het probleem te worden 
gericht. De constatering (zie punt 42) dat een aantal inbreuken op 
het Verdrag veeleer voortvloeien uit bureaucratische onachtzaamheid 
dan uit protectionisme, zou voor de Lid-Staten aanleiding moeten zijn 
zich op nationaal niveau de instrumenten te verschaffen waarmee kan 
worden voorkomen dat nieuwe hindernissen voor de werking van de 
interne markt worden opgeworpen. Reeds werd in het kader van de 
Europese Raad te Kopenhagen het idee geopperd in elke Lid-Staat de 
coördinatie op het gebied van de interne markt te versterken.

- 25 -
Daartoe zou kunnen worden gerekend het onder de aandacht van de met  
wettelijke en bestuursrechtelijke activiteiten belaste autoriteiten  
brengen van die oplossingen die het minst schadelijk zijn uit het  
oogpunt van de interne markt van de Gemeenschap. Het zal waarschijnlijk  
moeilijk zijn zulks te baseren op een communautaire rechtshandeling,  
die noodzakelijkerwijs een uniforme benadering met zich brengt. Een  
principebesluit van de Europese Raad in deze richting, dat de  
regeringen van de Lid-Staten zou verplichten tot een pragmatische maar  
in omvang toenemende actie, zou ongetwijfeld een gunstig effect hebben  
op het vertrouwen van de publieke opinie.
58. Sedert 1977 heeft de Commissie haar activiteiten met betrekking tot de  
vervolging van inbreuken op het communautair recht geïntensiveerd en  
gerationaliseerd. De administratieve behandeling van de klachten werd  
kwalitatief verbeterd en versneld. Het Hof van Justitie heeft een  
zeer belangrijke jurisprudentie tot stand gebracht (Cassis de Dijon,  
Gaston Schul, Reyners),  waardoor de grenzen der vrijheid van handelen  
welke het Verdrag bij uitzondering aan de Lid-Staten laat steeds  
nauwkeuriger worden vastgelegd. Overigens blijft het probleem bestaan  
dat zelfs in geval van evidente inbreuk de juridische tegenactie nog  
veel te lang duurt.
59. Gezien de grote hoeveelheid klachten die zij ontvangt is de Commissie  
niet in staat alle binnen een doelmatige termijn te behandelen; dit  
komt objectief ten goede aan de Lid-Staten die de communautaire regels  
overtreden. Om deze reden zal de Commissie, die intussen voortgaat  
met het verbeteren en rationaliseren van de interne procedures, de  
begrotingsautoriteiten verzoeken in de begroting van 1984 aanzienlijk  
meer middelen voor deze werkzaamheden op te voeren. Deze middelen  
zijn te meer nodig daar de Commissie in verband met het grote aantal  
zaken thans gedwongen is haar optreden voornamelijk te baseren op de  
individuele klachten, hetgeen vele bezwaren heeft. Deze benadering  
informeert de Commissie weliswaar over een groot aantal inbreuken op  
het Verdrag, maar kan leiden tot onevenwichtigheden ten nadele van de  
vervolgde Lid-Staten of industrietakken, of relatief veel aandacht  
geven aan een bepaald soort inbreuken.Ook al is een zeker gebrek aan  
evenwicht onvermijdelijk in een actie die, ook al is deze van  
juridische aard, niet los gezien kan worden van onderliggende  
politieke, institutionele, economische en sociale elementen, toch is  
het zaak systematischer te werk te gaan, met name waar het gaat om het

- 26 -
van de algemene procedures van kennisgeving of informatie.
60. Deze systematische werkwijze, die leidt tot meer ambtshalve initiatieven
- al zou dit slechts in het aan een geding voorafgaande stadium zijn -  
kan ook, althans ten dele, uitkomst bieden met betrekking tot een  
andere bezwaar van voornamelijk op klachten gebaseerde procedures, te  
weten de terughoudendheid van eventuele klagers. De Commissie heeft vast­
gesteld dat deze aarzelingen, die op nationaal niveau wel bekend zijn en  
die worden ingegeven door de vrees voor retorsie, zich ook, op grotere  
schaal, overigens voordoen op communautair niveau. Dit is een ingewikkeld  
probleem dat niet met rechtsmiddelen kan worden geregeld daar het gaat
om vrijwel niet te definiëren gedragingen. Derhalve moet worden nagegaan  
hoe de reële draagwijdte van dit verschijnsel, dat houdingen teweeg  
kan brengen die tot een verminderd vertrouwen van de economische  
subjecten in de voordelen van de Gemeenschappelijke Markt kan leiden,  
zoveel mogelijk kan worden verminderd.
Opheffing_van_de_disgariteiten
61. Daar de door de Gemeenschap nagestreefde doelstellingen van economische  
eenmaking zeer ambitieus zijn en de tot dusver gemaakte vorderingen ons  
nog ver verwijderd houden van deze doelstellingen, is het beschermen  
van de verworvenheden alleen niet voldoende om de goede werking van de  
interne markt te verzekeren. De tussen de Lid-Staten bestaande grote  
dispariteiten moeten derhalve met wettelijke voorschriften worden  
teruggedrongen.
62. Afgezien van de politieke problemen, waarop in het eerste hoofdstuk van  
dit verslag getracht werd een antwoord te geven, is de technische doel­
matigheid van de Communautaire wetgever in de afgelopen jaren aanzienlijk  
verminderd. Verschillende factoren hebben daartoe bijgedragen:
- een vertraging die in zekere zin van mechanische aard is en  
voortvloeit uit de toeneming van het aantal Lid-Staten;
op verschillende gebieden nemen de moeilijkheden evenredig met  
de groei van de communautaire verworvenheden toe, daar de verschillen  
in opvatting, traditie of belangen op de nieuwe niveaus groter zijn;
- de uitbreiding van het gebied van wetgeving bemoeilijkt de synchroni­
satie van de werkzaamheden op communautair niveau die nodig is om te  
kunnen komen tot een politieke arbitrage tussen de voor- en nadelen  
die de verschillende ter discussie staande onderwerpen voor de  
respectievelijke regeringen met zich brengen;

- 27 -
- voorafgaande aan het communautair niveau maakt de veelheid van  
onderwerpen de politieke arbitrage ook op het niveau van elk  
der regeringen minder gemakkelijk, met als gevolg dat elke  
terughoudendheid van een nationale instantie op communautair  
niveau tot een blokkering wordt.
63. Het 'antwoord op deze situatie bestaat uit verschillende elementen, waarvan  
geen enkele waarschijnlijk afzonderlijk van doorslaggevende betekenis is  
maar die als geheel een oplossing voor de situatie kunnen vormen. Het  
gaat er hoofdzakelijk om enerzijds het overleg in de Raad weer vlotter
te doen verlopen en anderzijds de besluitvormingsprocedures te  
vereenvoudigen.
64. Tot een vlotter verloop van de onderhandelingen moet worden bijgedragen 
door
- de Commissie, die haar voorstellen duidelijker zou moeten  
motiveren, met name door de noodzaak van de actie en de keuze  
welke zij heeft gedaan duidelijk uiteen te zetten;
- de regeringen van de Lid-Staten, door met betrekking tot de te  
coördineren materie voor de interne markt
.  de verschillende onderwerpen waarvoor communautaire wetgevende
procedures gaande zijn tegelijkertijd te behandelen zodat de nodige  
soepelheid in de onderhandelingen is verzekerd,
.  te zorgen voor procedures van omzetting van de richtlijnen tot  
nationaal recht waarbij overeengekomen termijnen niet worden  
overschreden en die, als deze procedures éénmaal in alle Lid-Staten  
goed zijn ingevoerd, de Raad in Staat zouden stellen in het  
algemeen de termijnen bij aanvaarding van toekomstige richtlijnen  
korter te maken;
- de Commissie en de Raad te zamen; zij zouden moeten zorgen voor  
toezicht op de voorbereidende werkzaamheden op technisch niveau in  
het kader van de Raad, zodat deze werkzaamheden
.  niet op het niveau van deskundigen vastlopen,
.  zodanig worden uitgevoerd dat zij leiden tot de indiening bij de  
Raad van "pakketten" regelgevende of operationele besluiten,  
waarmede het dynamisch evenwicht in de besluiten kan worden ge­
waarborgd; dit evenwicht is zowel het voornaamste kenmerk van de  
Gemeenschap als voorwaarde voor haar vooruitgang.

- 28 -
Met betrekking tot de vereenvoudiging van de besluitvormingsprocedures  
is de Commissie er steeds meer van overtuigd dat het zaak is vooral  
die harmonisat iewerkzaamheder·. te verlichten welke geen betrekking hebben  
op dusdanig ingewikkelde aangelegenheden als het vennootschapsrecht of  
de industriële eigendom. De Raad zou zich grotendeels van de technische  
aspecten moeten ontdoen door vaker gebruik te maken van de mogelijkheden  
tot delegatie, zoals de Europese Raad trouwens heeft aanbevolen. In  
artikel 155 EEG is deze mogelijkheid uitdrukkelijk geopend; het biedt  
de mogelijkheid tot een vereenvoudigde procedure van wetgeving met  
inschakeling van de comités van beheer en de reglementeringscomités.
Deze procedure heeft reeds zijn deugdelijkheid bewezen op douanegebied  
en bij de aanpassing van bestaande richtlijnen aan de technische vooruit  
gang, zonder dat daarmee de Lid-Staten hun invloed op de communautaire  
activiteiten hebben verloren. Sedert 1973 heeft de Commissie 43 richt­
lijnen op het gebied van technische belemmeringen aangenomen; zij  
hadden alle, zonder uitzondering, een gunstig advies gekregen van de  
uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten samengestelde comités. De  
goede ervaring die is opgedaan met de aanpassing van de richtlijnen van  
de Raad aan de technische vooruitgang is aanleiding om deze procedure  
ook toe te passen voor de aanvaarding van specifieke richtlijnen die  
voortvloeien uit kaderrichtlijnen welke de Raad eerder heeft vastgesteld

- 29 -
BIJLAGE I
HANDELSBELEMMERINGEN
Illustratieve lijst, op basis van concrete ter kennis van de Commissie  
gebrachte gevallen, van de aard van de moeilijkheden en belemmeringen  
waarop ondernemingen en particulieren stuiten die de handel tot buiten  
de nationale grenzen wensen uit te breiden of voordeel wensen te trekken  
van een gemeenschappelijke markt.
Algemene belemmeringen
- Nationale preferenties
.  Campagnes tot stimulering van het kopen van nationale produkten;  
aanduiding van oorsprong; activiteiten van instellingen voor de  
verkoopbevordering van nationale produkten;
.  preferenties in het kader van belastingheffing, steunmaatregelen  
en kredietverlening;
.  reservering of voorkeur voor nationale produkten bij openbare
aanbestedingen (discriminatoire technische specificaties; gunning  
aan lokale inschrijvers of inschrijvers die nationale produkten 
gebruiken); fragmentering van de markten ter vermijding van de open  
procedures; gebruik van urgentieprocedures of beperkte procedures;  
kwalijke toepassing of te late opneming in de wetgeving van de  
communautaire reglementering; bij de communautaire wetgeving  
bepaalde uitzonderingen (vervoer, watervoorziening, energie,  
telecommunicatie; waardedrempels);
.  toezicht op de bestellingen van olie- en gasbedrijven;
- Juridische onzekerheid, voortvloeiend uit
.  de aanspraak op een algemene bevoegdheid tot uitoefening van  
controle aan de intracommunautaire grenzen;
.  veelheid van reglementeringen en gebrek aan doorzichtigheid;
.  wijziging van reglementeringen zonder voldoend lange overgangs­
termijn;
.  onjuiste of te late toepassing van het communautair recht; stagnatie  
van de activiteiten van de Gemeenschap;
.  dubbelzinnige redactie van bepalingen waarvan de tekst betrekking  
heeft op produkten van iedere herkomst, doch die in de praktijk  
uitsluitend worden toegepast op produkten uit derde landen;
Belemmeringen aan de grenzen
- Formaliteiten en controles
.  aantal en ingewikkeldheid van douaneformaliteiten en van fiscale  
en statistische formaliteiten;
.  ongemotiveerd eisen van certificaten en vergunningen (bv. in het  
kader van het intracommunautair douanevervoer);

- 30 -
.  certificaten van oorsprong; in het kader van artikel 155 van
het EEG-Verdrag al dan niet gewettigde controles op de oorsprong;
.  invoeraangiften die als vergunningen worden aangemerkt;
.  opheffing van vereenvoudigde procedures voor de ijzer- en  
staalprodukten;
.  controle op personen; controle op brandstoffen;
Beperkingen bij invoer  
.  tijdschema's voor de invoer;
.  onderwerping van de invoer aan het advies van een commissie
waarin nationale fabrikanten zitting hebben (bv. brandbestrijdings-  
middelen, zonnecollectoren);
- Administratieve problemen
.  beperking van het aantal toegestane doorlaatpunten (bv. magnetoscopen,  
textiel, kleding, ijzer- en staalprodukten, dieren, fruit);  
concentratie van douanebureaus in de havens en luchthavens;
.  gebrek aan personeel en materieel van de douanekantoren; veel­
vuldige vertragingen; niet aan de verkeersbehoeften aangepaste  
infrastructuren;
.  aansprakelijkheid van ambtenaren met betrekking to niet-geïnde  
bedragen;
Overige belemmeringen
.  verplicht gebruik van de tussenkomst van een douane-agent of  
correspondent ;
.  berekeningsmethoden die leiden tot verhoging van de douanewaarde;
.  excessief douanestrafrecht ;
Voorschriften met betrekking tot de technische Y£iligheid_en_de_volksgezondheid  
Opstelling van voorschriften -
.  veelheid, gebrek aan doorzichtigheid, frequente wijzigingen,  
onvoldoend lange overgangstermijnen; ingewikkeldheid;
.  invloed van nationale producenten;
.  specificaties met betrekking tot het produkt in plaats van  
met betrekking tot de uitvoering;
.  geen erkenning van de voorschriften van de andere Lid-Staten;
afschrikkende voorwaarden voor de verkrijging van kwaliteitslabels;
- Inhoud van de voorschriften
.  discriminatoire effecten; normen van het bedrijfsleven tot  
afstraffing van de invoer;
.  ingewikkeldheid van de voorschriften (bv. vruchtensap);
bepalingen op grond waarvan produkten op basis van vlees een  
kookproces tot 70° moeten hebben ondergaan (hetgeen de invoer  
uitsluit van worst en gedroogde ham);
.  stringendheid van de voorschriften (bv. bouwmaterialen, sanitaire  
apparaten, gebruik van additieven);
.  onverenigbaarheid met de communautaire wetgeving (bv. wetgeving  
inzake toevoeging van voedingsmiddelenadditieven aan wijn en  
de omschrijving daarvan);
.  verbod tot invoer van varkensvlees wegens haarden van varkenspest  
in bepaalde regio's van de exporterende staat;

- 31 -
.  verplicht gebruik van wegwerpverpakking (bijvoorbeeld voor appelen
en peren);  verplichting bier en frisdranken slechts te verkopen  
in verpakkingen die opnieuw kunnen worden gebruikt en zijn goed­
gekeurd door de autoriteiten van de importerende staat;  
reglementering inzake etikettering van melkpoeder; verplicht gebruik  
van de taal van de importerende staat (bv. voedingsmiddelen,  
conserven);
.  zuiverheidswet inzake bier;
.  reglementering van UHT-melk;
Toepassing van voorschriften 
.  beperking van het aantal controleposten;
.  langdurigheid en kosten van de controles (bv. bacteriologische
controle van deegwaren);
.  moeilijkheden bij de verkrijging van een officiële goedkeuring  
(bv. invoer van automobielen door particulieren);
.  bijzondere analysemethoden;
.  langdurigheid en kosten van procedures tot verkrijging van officiële  
goedkeuring (bv. farmaceutische produkten, elektrische apparaten);
.  langdurigheid van analyses (bv. bederfelijke voedingsmiddelen);
.  uitgebreide controles bij de invoer van seizoenprodukten (bv.
kersen, appelen);  belemmeringen bij de invoer van landbouwprodukten;  
starre toepassing van voorschriften en codes (bv. vlees, vleeswaren,  
slachtpluimvee,  melk, zuivelprodukten, kaas, eieren), in  
quarantaine plaatsen van partijen ingevoerde oesters;
.  geen erkenning van attesten betreffende conformiteit aan technische  
normen of beschrijvingen (bv.:  drukapparatuur,  spaanplaten  
caravans; medische apparatuur; koelkasten; TV-toestellen;  
electrische benodigdheden en apparaten);
.  eisen van moeilijk of onmogelijk te verstrekken documenten (bv.  
conformiteitscertificaten of certificaten betreffende de rijping  
van bepaalde gedistilleerde dranken);
- Vervoercondities
.  verplicht vervoer van UHT-melk in koelwagens; reglementering inzake  
het vervoer van melkprodukten in tankwagens;
.  uitzonderingen op de verplichting tot gebruik van de tachygraaf;  
rij tij dencontrole;
.  controleren van gewicht en afmeting van voertuigen;
Belastingheffing
.  invoer- en belastingregelingen (bv. alcoholische dranken,
personenauto's; banden, teruggaaf van belasting voor lokaal  
gebotteld mineraalwater; denatureringsnormen voor alcohol die  
aanleiding zouden kunnen zijn tot gelijkstelling van parfums en  
eaux de toilette aan alcoholica voor menselijke consumptie;  
overige regelingen ten behoeve van lokale producenten);
.  belasting over de toegevoegde waarde (bv. tariefverschillen;  
inningsprocedures; forfaitaire terugbetalingstarieven in de  
landbouw);

S teunmaatr egelen
effecten van concurrentieverstoring: gebrek aan doorzichtigheid;
.  steun onder voorwaarde ’  v p .  aankoop van nationale produkten;
Pri j sreglementeringen
.  minimum- of maximumprijs (bv. farmaceutische produkten, vaste  
gasprijzen) vaste winstmarges;
Diensten
.  banken; verzekeringen;
.  luchtvervoerdiensten (vergunningen; vakdiploma's;  prijsregelingen);
vervoer over de weg (contingenteringen; rijtijden; controleren  
van gewicht en afmeting van voertuigen; belastingheffing).

- 33 -
BIJLAGE II
Tabel 1
INTRACOMMUNAUTAIRE HANDEL T.O. TOTALE HANDEL
(in %)
1958 1973 1981
I U I U I U
D 3^,335,8 53,048,2 48,246,9
F 26,728,6 55,857,0 48,248,2
I 29,533,1 49,451,8 40,743,2
NL 50,157,1 61,373,2 52,471,3
BLEU 54,753,6 70,973,8 59,370,0
VK 20,420,3 33,133,1 39,441,2
IRL 68,281,5 71,876,3 74,769,9
DK 59,058,2 45,946,4 47,946,7
GR 53,350,4 50,055,0 50,043,3
EUR 33,835,3 52,153,7 47,650,7
I = Invoer  
E = Uitvoer
OPMERKING: Het verloop van deze cijfers wordt voor een deel beïnvloed
door de verhoging van de olieprijzen en door een zekere  
verschuiving in de handel, doordat in de olieproducerende  
landen de vraag steeg.

-  3* *  -
TABEL 2
INTRACOMMUNAUTAIRE HANDEL T.O. B.N.P.  
(in %)
1958 1973 1981
IU IU IU
D 4,75,9 8,39,3 11,512,0
F 2,82,8 8,28,1 10,3 8,6
I 3,22,9 8,97,5 10,7 9,4
NL 21,621,9 24,829,1 24,835,0
BLEU 17,917,0 33,135,1 37,239,4
VK 3,73,2 7,25,7 8,48,1
IRL 27,121,4 30,324,5 47,432,8
DK 17,215,8 12,510,1 14,813,2
GR 10,4 4,0 10,6 4,9 12,1 5,0
EUR 5,55,4 10,510,4 12,612,5
I = Invoer  
U = Uitvoer

- 35 -
TABEL 3
GROEI DER INVESTERINGEN  
(jaarlijkse verandering in %)
1961-70 1971-80 1982
D 4,7 2,0 -6,3
F 7,8 2,4 -1 ,4
I 5,1 1,2-2,4
NL 7,0 0,3-4,0
B 5,8 2,2 -5,2
LUX 3,5 2,4 0,1
VK5,0 0,6 1,1
IRL 9,7 5,2 -2,1
DK 7,3 -1,0 -1,0
GR 9,3 2,5 -4,8
EUR 5,0 1,6 -3,0
1982 = raming

- 36 -
TABEL 4
INBREUKEN OP HET EEG-VERDRAG  
Aantal procedures op grond van art. 169
Jaar Ingebreke- Gemotiveer- Rechts- Arresten
stellingen de zaken van het
adviezen Hof
1959 2 1
1960 20 3 _ ..
1961 22 6 3 1
1962 8 5 2 2
1963 8 4 3 _
1964 17 7 1 1
1965 28 5 1 1
1966 25 3 _
1967 18 5 —
1968 20 12 3 1
1969 46 21 11 4
1970 50 16 2 8
1971 42 4 2 1
1972 40 18 4 1
1973 30 7 4 4
1974 30 11 1 1
1975 60 23 2 1
1976 90 38 6 2
1977 68 28 8 2
1978 100 46 15 5
. 1979 200 79 18 8
1980 240 82 28 20
1981 243 150 50 17
1982 332 166 46 23
OPMERKING; De stijging van het aantal inbreukprocedures aan het eind  
van de jaren '70 kan deels verklaard worden door de groei  
van de omvang van het communautair recht en verder doordat  
de Commissie in 1977 haar interne procedures heeft versterkt  
en gerationaliseerd. In 1982 hadden 37% van de zaken van  
het Hof betrekking op de slechte, of geheel nagelaten,  
opneming van Richtlijnen in het nationale recht; in het begin  
van de jaren '80 betrof di_t zelfs drie kwart van alle  
inbreukprocedures.

- 37 -
TABEL 5
TECHNISCHE HARMONISATIE  
(Industrieprodukten)
Door de 
Commissie  
aangenomen  
RichtlijnenVoorstellen  
van de 
CommissieDoor de Raad  
aangenomen  
RichtlijnenAangehouden  
voorstellen  
per 31.12.
69-72 0 35
1973 1 12 11 34
1974 2 33 14 59
1975 1 15 12 65
1976 4 13 22 55
1977 1 6 17 51
1978 5 11 11 46
1979 7 7 11 42
1980 1 25 10 58
1981 5 6 6 57
1982 14 4 7 58
Totaal43 150•

- 38 -
TABEL 6
AANMELDINGEN VAN NIEUWE TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN  
(op grond van het arrangement van 1969)
1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982Totaal
D 3 - 1 _ — — — - 4
F 1 4 -7 9 9 8 745
I 11 - - - - - 3 5
NL - 1 1 -1 - 2 - 5
B 2 2 11 1 - - - 7
LUX - - - - - - - - -
DK 1 1 1111 1 7
IRL - - - - - 11 - 2
VK- - - - - - - - -
GR “ - - - - - “
Totaal 810 512 14 12 12 14 87
(