NL Publicatieblad van de Europese Unie C 84/10

Richtsnoeren voor het onderzoek van de steunmaatregelen van de staten in de visserij- en de aquacultuursector

(2008/C 84/06)

1. RECHTSGRONDSLAG EN WERKINGSSFEER

1.1. De hiernavolgende richtsnoeren gelden voor de visserijsector als geheel, dat wil zeggen de exploitatie van alle aquatische rijkdommen en van de producten van de aquacultuur, alsmede de productiemiddelen en de middelen voor verwerking en afzet van de producten, met uitzondering echter van de recreatie- en sportvisserij waarvan de vangst niet wordt verkocht.

1.2. Voor de toepassing van deze richtsnoeren wordt onder visserijproducten verstaan alle producten van de visvangst op zee en in de binnenwateren en van de aquacultuur, als genoemd in artikel 1 van Verordening (EG) nr. 104/2000 van de Raad van 17 december 1999 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector visserijproducten en producten van de aquacultuur (1).

1.3. De regels inzake staatssteun van de artikelen 87, 88 en 89 van het EG-Verdrag moeten worden toegepast op de productie van en handel in visserijproducten op grond van het bepaalde in artikel 7 van Verordening (EG) nr. 1198/2006 van de Raad van 27 juli 2006 inzake het Europees Visserijfonds (2) en in artikel 32 van Verordening (EG) nr. 104/2000. Volgens artikel 87, lid 1, van het Verdrag is staatssteun in beginsel onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, maar in artikel 87, leden 2 en 3, zijn uitzonderingen hierop vastgelegd. Door middel van deze richtsnoeren wil de Commissie die uitzonderingen toepassen op de visserijsector.

1.4. Deze richtsnoeren gelden voor alle maatregelen die moeten worden beschouwd als steunmaatregelen in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, met inbegrip van maatregelen waarbij in welke vorm dan ook direct of indirect financiële voordelen worden verleend die worden gefinancierd uit begrotingsmiddelen van overheidsinstanties (nationaal, regionaal, provinciaal, departementaal of lokaal) of uit andere openbare middelen. Als steunmaatregelen kunnen bijvoorbeeld worden beschouwd: kapitaaloverdrachten, goedkope leningen, rentesubsidies, bepaalde vormen van overheidsdeelneming in het kapitaal van ondernemingen, steun die wordt gefinancierd uit bestemmingsheffingen of parafiscale heffingen, steun in de vorm van staatsgaranties voor leningen bij banken of in de vorm van verlaging of vrijstelling van heffingen of belastingen, met inbegrip van versnelde afschrijvingen en verlaging van sociale lasten.

2. AANMELDINGSVERPLICHTING EN VRIJSTELLING DAARVAN

Op grond van artikel 88, lid 3, van het Verdrag en artikel 2 van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (3) moeten de lidstaten ieder voornemen om nieuwe steun te verlenen, bij de Commissie aanmelden.

Onder de voorwaarden van de punten 2.1, 2.2 en 2.3 zijn bepaalde maatregelen echter vrijgesteld van de aanmeldingsverplichting.

2.1. Krachtens artikel 7, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1198/2006 zijn de artikelen 87, 88 en 89 van het Verdrag niet van toepassing op financiële bijdragen van de lidstaten aan uit het Europees Visserijfonds medegefinancierde acties die onderdeel zijn van een operationeel programma. Bijgevolg behoeven de lidstaten dergelijke bijdragen niet aan de Commissie te melden. Deze bijdragen vallen dan ook niet onder deze richtsnoeren. Krachtens artikel 7, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1198/2006 moeten soortgelijke maatregelen voor nationale overheidsfinanciering die verder reiken dan de bepalingen van die verordening, echter wel als overheidssteun aan de Commissie worden gemeld. Dergelijke maatregelen vallen als geheel onder deze richtsnoeren. Om de mogelijke administratieve belasting als gevolg van de toepassing van artikel 7, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1198/2006 te verlichten en de betalingen van de middelen van het Europees Visserijfonds te vergemakkelijken, is het in het belang van de lidstaten om een duidelijk onderscheid te maken tussen de financiële bijdragen die zij voornemens zijn te verlenen voor door de Gemeenschap medegefinancierde maatregelen in het kader van het Europees Visserijfonds als bedoeld in artikel 7, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1198/2006 en die niet hoeven te worden aangemeld, enerzijds, en staatssteun, waarvoor de aanmeldingsverplichting wel geldt, anderzijds.

2.2. Steun in de visserijsector die voldoet aan de voor de visserijsector geldende voorwaarden van één van de verordeningen die de Commissie heeft vastgesteld op grond van artikel 1 van Verordening (EG) nr. 994/98 van de Raad van 7 mei 1998 betreffende de toepassing van de artikelen 92 en 93 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap op bepaalde soorten van horizontale steunmaatregelen (4), hoeft niet door de lidstaten te worden aangemeld. Tot dergelijke steun behoort: — steun voor opleiding die voldoet aan de voorwaarden van Verordening (EG) nr. 68/2001 van de Commissie van 12 januari 2001 betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag op opleidingssteun (5); — steun voor onderzoek en ontwikkeling die voldoet aan de voorwaarden van Verordening (EG) nr. 70/2001 van de Commissie van 12 januari 2001 betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag op staatssteun voor kleine en middelgrote ondernemingen (6); — steun voor werkgelegenheid die voldoet aan de voorwaarden van Verordening (EG) nr. 2204/2002 van de Commissie van 12 december 2002 betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag op werkgelegenheidssteun (7); — steun die voldoet aan de voorwaarden van een verordening van de Commissie betreffende vrijstelling van de aanmeldingsverplichting voor bepaalde soorten staatssteun voor kleine en middelgrote ondernemingen die visserijproducten produceren, verwerken en afzetten; — steun voor de visserijsector die voldoet aan de voorwaarden van op grond van artikel 1 van Verordening (EG) nr. 994/98 door de Commissie vastgestelde verordeningen.

2.3. De-minimissteun die voldoet aan Verordening (EG) nr. 875/2007 van de Commissie van 24 juli 2007 betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag op de-minimissteun in de visserijsector en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1860/2004 (8) of aan eventuele toekomstige verordeningen die op grond van artikel 2 van Verordening (EG) nr. 994/98 worden vastgesteld en van toepassing zijn op de-minimissteun in de visserijsector, hoeft niet door de lidstaten te worden aangemeld.

3. BEGINSELEN

3.1. Consistentie met het mededingingsbeleid en met het gemeenschappelijk visserijbeleid

Het beleid van de Gemeenschap inzake staatssteun in de visserijsector is, evenals in andere economische sectoren in de Gemeenschap, erop gericht vervalsing van de mededinging in de interne markt te voorkomen.

Staatssteun in de visserijsector is slechts gerechtvaardigd indien deze steun in overeenstemming is met de doelstellingen van het mededingingsbeleid en het gemeenschappelijk visserijbeleid.

Staatssteun mag geen protectionistische werking hebben: de steun moet bijdragen aan de rationalisering en efficiëntie in de productie en afzet van visserijproducten. De steun moet steeds leiden tot duurzame verbeteringen die de visserijsector in staat stellen zijn verdere ontwikkeling uitsluitend uit marktopbrengsten te bekostigen.

Er mag geen steun worden verleend in omstandigheden die niet met de Gemeenschapswetgeving, en met name de voorschriften van het gemeenschappelijk visserijbeleid, in overeenstemming zijn. In de steunmaatregelen moet uitdrukkelijk worden bepaald dat de begunstigden van de steun tijdens de subsidieperiode de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid zullen naleven en dat, wanneer wordt geconstateerd dat zij dit niet doen, de subsidie moet worden terugbetaald naargelang van de ernst van de inbreuk.

3.2. Consistentie met uit het Europees Visserijfonds verleend Gemeenschapssteun

Het is van essentieel belang de consistentie te waarborgen tussen het beleid van de Gemeenschap ten aanzien van het controleren van staatssteun en ten aanzien van het gebruik van het Europees Visserijfonds.

Acties die in aanmerking komen voor financiering uit het Europees Visserijfonds, komen daarom alleen in aanmerking voor staatssteun indien zij voldoen aan de criteria van Verordening (EG) nr. 1198/2006, met name betreffende de subsidiabiliteitsvoorwaarden en de intensiteit van de overheidsbijdrage, en voor zover zij als verenigbaar kunnen worden beschouwd op grond van punt 4 van deze richtsnoeren.

Indien in het kader van een steunregeling of een individuele steunmaatregel steun wordt verleend buiten deze criteria om, dient de lidstaat aan te tonen dat de betrokken steun gerechtvaardigd en onmisbaar is. Dergelijke steun wordt geval per geval beoordeeld.

3.3. Stimulerend effect

Om als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt te kunnen worden beschouwd, moeten steunmaatregelen een stimulerend element bevatten of een tegenprestatie van de begunstigde vergen.

Steun voor acties die door de begunstigde reeds zijn opgestart en steun voor activiteiten die de begunstigde ook onder marktvoorwaarden zou kunnen ontplooien, kan daarom niet worden beschouwd als steun die een stimulerend element bevat en evenmin als steun die verenigbaar is met de gemeenschappelijk markt.

Dit beginsel is niet van toepassing op steun die compenserend van aard is, zoals steun tot herstel van schade die veroorzaakt is door natuurrampen of buitengewone gebeurtenissen.

3.4. Exploitatiesteun

Exploitatiesteun, die bijvoorbeeld de kaspositie van het bedrijf verbetert of wordt berekend op basis van de geproduceerde of verkochte hoeveelheid, de prijzen van de producten, de geproduceerde eenheden of de productiemiddelen, en waarvan het resultaat bestaat in een verlaging van de productiekosten of een verbetering van de inkomenspositie van de begunstigde, is in beginsel onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

Dergelijke steun mag slechts als verenigbaar worden beschouwd indien hij duidelijk en in sterke mate bijdraagt tot de verwezenlijking van de doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid.

Dit beginsel is niet van toepassing op steun die compenserend van aard is, zoals steun tot herstel van schade die veroorzaakt is door natuurrampen of buitengewone gebeurtenissen.

Staatssteun voor de uitvoer en het handelsverkeer van visserijproducten binnen of buiten de Gemeenschap is onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

3.5. Transparantie

Omwille van de transparantie mag de Commissie staatssteun niet als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt aanmerken indien de betrokken lidstaat geen mededeling heeft gedaan van het totale bedrag aan steun per maatregel en de steunintensiteit.

Overeenkomstig de vaste praktijk van de Commissie moeten de maxima normaliter worden uitgedrukt in steunintensiteit ten opzichte van een reeks in aanmerking komende kosten. Wel kan rekening worden gehouden met alle elementen aan de hand waarvan het reële voordeel voor de begunstigde kan worden bepaald.

Bij de beoordeling van een steunregeling of een individuele steunmaatregel wordt rekening gehouden met het gecumuleerde effect van alle door een begunstigde ontvangen staatssteunelementen en andere soorten van steun.

3.6. Looptijd van de staatssteunregelingen

De maximale looptijd van steunregelingen bedraagt 10 jaar.

Indien een steunregeling een looptijd heeft van meer dan 10 jaar, dient de betrokken lidstaat dit te motiveren en de regeling uiterlijk 2 maanden vóór de tiende verjaardag van de inwerkingtreding ervan, opnieuw bij de Commissie aan te melden.

3.7. Verband met de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen

De richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen 2007-2013 (9) zijn niet van toepassing op deze sector.

Onderdelen van regionale steunregelingen die betrekking hebben op de visserijsector, zullen worden getoetst aan de onderhavige richtsnoeren.

4. STEUN DIE VERENIGBAAR KAN WORDEN VERKLAARD

4.1. Steun voor categorieën van maatregelen die vallen onder een groepsvrijstellingsverordening

Steun voor maatregelen die vergelijkbaar zijn met die in de in punt 2.2 opgenomen verordeningen en die bestemd zijn voor KMO's of andere bedrijven dan KMO's, wordt getoetst aan deze richtsnoeren en aan de criteria die in die verordeningen voor elke categorie van maatregelen zijn vastgesteld.

Indien in het kader van een steunregeling of een individuele steunmaatregel steun wordt verleend buiten deze criteria om, dient de lidstaat aan te tonen dat de betrokken steun gerechtvaardigd en onmisbaar is. Dergelijke steun wordt geval per geval beoordeeld.

4.2. Steun die tot de werkingssfeer van bepaalde horizontale richtsnoeren behoort

Steun die tot de werkingssfeer van andere richtsnoeren of verordeningen, dan wel van een ander door de Commissie vastgesteld rechtsinstrument behoort, kan als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd indien deze steun voldoet aan de in die rechtsinstrumenten vastgestelde criteria en voorwaarden, aan de in punt 3 vastgestelde beginselen en, in voorkomend geval, aan de in punt 4 vastgestelde criteria en voorwaarden.

Staatssteun voor de redding en herstructurering van ondernemingen in moeilijkheden wordt getoetst aan de communautaire richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (10). Herstructureringssteun kan slechts worden goedgekeurd wanneer op het niveau van de onderneming, of op het niveau van een groep van ondernemingen een adequaat plan ter vermindering van de betrokken vlootcapaciteit is opgesteld.

4.3. Steun voor investeringen aan boord van vissersvaartuigen

Steun voor de uitrusting en modernisering van vissersvaartuigen van ten minste vijf jaar oud kan, voor zover aan de in artikel 25, leden 2 en 6, van Verordening (EG) nr. 1198/2006 is voldaan, als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd als het bedrag van de staatssteun, omgerekend in subsidie-equivalent, niet hoger is dan het in bijlage II bij de genoemde verordening vastgestelde totale niveau van de overheidsbijdragen.

De lidstaten motiveren ten aanzien van de Commissie waarom deze steun niet wordt verleend in het kader van een door het Europees Visserijfonds medegefinancierd operationeel programma.

4.4. Steun tot herstel van schade veroorzaakt door natuurrampen, buitengewone gebeurtenissen of specifieke ongunstige weersomstandigheden

Volgens artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag, is steun tot herstel van de schade veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen verenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

Als eenmaal is bewezen dat een natuurramp of een buitengewone gebeurtenis heeft plaatsgevonden, is steun ter vergoeding van maximaal 100 % van de geleden schade toegestaan.

De vraag of er sprake is van een natuurramp of een buitengewone gebeurtenis wordt geval per geval beoordeeld, rekening houdend met de criteria die voortvloeien uit de praktijk van de Commissie en de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (11).

Niet alle ongunstige klimaatomstandigheden kunnen als natuurrampen of buitengewone gebeurtenissen worden beschouwd. Een steunniveau tot 100 % ter vergoeding van schade als gevolg van ongunstige weersomstandigheden kan echter op grond van artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd wanneer het door de gebeurtenis veroorzaakte schadeniveau de drempel van 30 % van de in de vorige drie jaar door het betrokken bedrijf geboekte gemiddelde jaaromzet bereikt. Het schadeniveau wordt berekend op basis van het omzetverlies van het betrokken bedrijf ten opzichte van de gemiddelde omzet van de vorige drie jaar. Steun ter vergoeding van schade aan gebouwen, vaartuigen of uitrusting mag slechts worden verleend indien een verband bestaat tussen de schade en de ongunstige weersomstandigheden die geleid hebben tot een productieverlies dat overeenstemt met het omzetverlies van ten minste 30 %.

De compensatie moet voor iedere begunstigde afzonderlijk worden berekend en overcompensatie moet worden voorkomen. Bedragen die in het kader van een verzekeringsregeling worden uitgekeerd of normale bedrijfsvoeringskosten die niet ten laste van de begunstigde komen, moeten in mindering worden gebracht. Schade die kan worden gedekt door een reguliere commerciële verzekering of die als normaal bedrijfsrisico kan worden aangemerkt, komt niet voor steun in aanmerking. Om overcompensatie te voorkomen, moet de vergoeding worden berekend op het niveau van de individuele begunstigde. Indien een dergelijke methode niet in de aangemelde steunregeling is opgenomen, dient de lidstaat dat duidelijk te motiveren.

Steunmaatregelen op grond van dit punt moeten uiterlijk één jaar na de gebeurtenis die aanleiding tot de steunmaatregelen heeft gegeven, bij de Commissie worden aangemeld.

4.5. Belastingverlaging en arbeidskosten betreffende vissersvaartuigen van de Gemeenschap die buiten de wateren van de Gemeenschap actief zijn

Om communautaire marktdeelnemers te ontmoedigen hun vissersvaartuigen in te schrijven in het register van derde landen die geen adequate controle van de activiteiten van hun vissersvloot garanderen, met name op het gebied van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij, kunnen maatregelen ter verlaging van de vennootschapsbelasting voor buiten de EG-wateren vissende vissersvaartuigen van de Gemeenschap, alsmede lagere tarieven voor de sociale lasten en de inkomstenbelasting van op die vaartuigen aangeworven vissers als verenigbaar met de gemeenschappelijk markt worden beschouwd.

In het communautaire gegevensbestand van vissersvaartuigen ingeschreven vissersvaartuigen die de vlag van een lidstaat voeren en uitsluitend buiten de EG-wateren op een afstand van meer dan 200 zeemijl vanaf de basislijnen van de wateren van de lidstaten vissen op tonijn of tonijnachtigen, komen in aanmerking voor dergelijke maatregelen.

De lidstaat moet in zijn aanmelding gegevens aan de Commissie verstrekken die aantonen dat het gevaar bestaat dat de onder de regeling vallende vissersvaartuigen uit de registers van de lidstaten worden uitgeschreven.

In de onder dit lid vallende steunmaatregelen moet worden bepaald dat, wanneer een vaartuig waarvoor op grond van dit lid steun is verleend, wordt uitgeschreven uit het communautaire gegevensbestand van vissersvaartuigen, de begunstigde de betrokken steun die op grond van dit lid gedurende de drie jaar vóór de uitschrijving is verleend, moet terugbetalen.

4.6. Steun gefinancierd uit parafiscale heffingen

Staatssteunregelingen die worden gefinancierd door middel van speciale heffingen, bijvoorbeeld parafiscale heffingen, op bepaalde visserijproducten, ongeacht hun oorsprong, kunnen als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd voor zover dergelijke regelingen zowel binnenlandse als ingevoerde producten ten goede komen en voor zover de steun aan de voorwaarden van deze richtsnoeren voldoet.

4.7. Steun voor de afzet van visserijproducten uit de ultraperifere gebieden

Met betrekking tot visserijproducten die in de periode 2007-2013 voor steun in aanmerking komen op grond van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 791/2007 van de Raad van 21 mei 2007 tot instelling van een regeling ter compensatie van de extra kosten voor de afzet van bepaalde visserijproducten van de ultraperifere gebieden van de Azoren, Madeira, de Canarische Eilanden, Frans Guyana en Réunion (12), mogen de lidstaten steun verlenen voor hoeveelheden die groter zijn dan die waarvoor op grond van die verordening compensatie is toegekend.

Deze steun mag slechts worden verleend overeenkomstig de voorwaarden van de artikelen 3, 4 en 5 van die verordening.

De jaarlijkse bedragen van dergelijke aanvullende steun mogen niet hoger liggen dan de jaarlijkse bedragen die bij de hierboven genoemde verordening per lidstaat zijn vastgesteld.

4.8. Steun voor de vissersvloot in de ultraperifere gebieden

Met de oog op de volledige tenuitvoerlegging van de doelstelling van Verklaring nr. 17 van de Commissie en de Raad van 14 juni 2006, mogen de lidstaten tot 31 december 2008 steun verlenen voor vaartuigen die zijn gebouwd overeenkomstig artikel 2, leden 4 en 5, van Verordening (EG) nr. 639/2004 van de Raad van 30 maart 2004 betreffende het beheer van de in ultraperifere gebieden geregistreerde vissersvloten (13), en overeenkomstig de relevante voorwaarden van Verordening (EG) nr. 2792/1999 van de Raad van 17 december 1999 tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen en voorwaarden voor de structurele acties van de Gemeenschap in de visserijsector (14).

4.9. Steun voor andere maatregelen

Steun voor maatregelen waarin niet is voorzien in de punten 4.1 tot en met 4.8, is in beginsel niet verenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

Indien een steunregeling of een individuele steunmaatregel toch in dergelijke steun voorziet, moet de lidstaat aantonen dat de steun in overeenstemming is met de in punt 3 vastgestelde beginselen, en met name duidelijk bijdraagt tot de verwezenlijking van de doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid.

5. PROCEDURELE AANGELEGENHEDEN

De bepalingen van Verordening (EG) nr. 659/1999 en Verordening (EG) nr. 794/2004 van de Commissie van 21 april 2004 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (15) zijn van toepassing.

Met name moeten de lidstaten overeenkomstig artikel 2 van Verordening (EG) nr. 794/2004 de formulieren volgens het model in deel I en deel III.14 van bijlage I bij die verordening invullen.

5.1. Jaarverslag

De lidstaten zenden op grond van artikel 6 van Verordening (EG) nr. 794/2004 en overeenkomstig bijlage III C bij die verordening een jaarverslag toe aan de Commissie.

5.2. Voorstellen voor dienstige maatregelen

Overeenkomstig artikel 88 EG, lid 1, van het EG-Verdrag stelt de Commissie de lidstaten voor om hun bestaande regelingen voor steun in de visserijsector en de aquacultuursector uiterlijk op 1 september 2008 aan deze richtsnoeren aan te passen.

De lidstaten wordt verzocht uiterlijk op 1 juni 2008 schriftelijk te bevestigen dat zij deze voorstellen voor dienstige maatregelen aanvaarden.

Wanneer een lidstaat zijn aanvaarding niet vóór die datum schriftelijk bevestigt, neemt de Commissie aan dat deze lidstaat de voorstellen heeft aanvaard, tenzij deze lidstaat schriftelijk uitdrukkelijk te kennen geeft niet met de voorstellen in te stemmen.

Wanneer een lidstaat de voorstellen tegen die datum geheel of ten dele verwerpt, volgt de Commissie de procedure van artikel 19, lid 2, van Verordening (EG) nr. 659/1999.

5.3. Datum van toepassing

De Commissie past deze richtsnoeren met ingang van 1 april 2008 toe op alle staatssteun die op of na die datum wordt aangemeld of die bedoeld is om op of na die datum ten uitvoer te worden gelegd.

Onrechtmatige steun in de zin van artikel 1, onder f), van Verordening (EG) nr. 659/1999 wordt beoordeeld overeenkomstig de richtsnoeren die van toepassing zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van het besluit tot vaststelling van de steun.

Verwijzingen in deze richtsnoeren naar communautaire verordeningen, richtsnoeren van de Commissie of andere door de Commissie vastgestelde rechtsinstrumenten gelden als verwijzingen die na de datum van vaststelling van deze richtsnoeren aan die rechtsinstrumenten worden aangebracht.

(1) PB L 17 van 21.1.2000, blz. 22. Verordening gewijzigd bij de Akte van Toetreding van 2003.

(2) PB L 223 van 15.8.2006, blz. 1.

(3) PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1. Verordening gewijzigd bij de Akte van Toetreding van 2003.

(4) PB L 142 van 14.5.1998, blz. 1.

(5) PB L 10 van 13.1.2001, blz. 20. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1976/2006 (PB L 368 van 23.12.2006, blz. 85).

(6) PB L 10 van 13.1.2001, blz. 33. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1976/2006.

(7) PB L 337 van 13.12.2002, blz. 3. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1976/2006.

(8) PB L 193 van 25.7.2007, blz. 6.

(9) PB C 54 van 4.3.2006, blz. 13. Zie punt 8.

(10) PB C 244 van 1.10.2004, blz. 2.

(11) Zie het arrest van 11 november 2004 in de Zaak C-73/03, Spanje v. Commissie, punt 37, en het arrest van 23 februari 2006 in de Zaken C-346/03 en C-529/03, Giuseppe Atzeni e.a., punt 79.

(12) PB L 176 van 6.7.2007, blz. 1.

(13) PB L 102 van 7.4.2004, blz. 9. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1646/2006 (PB L 309 van 9.11.2006, blz. 1).

(14) PB L 337 van 30.12.1999, blz. 10. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 485/2005 (PB L 81 van 30.3.2005, blz. 1).

(15) PB L 140 van 30.4.2004, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1935/2006 (PB L 407 van 30.12.2006, blz. 1).