A4-0160/98

Resolutie over het achtste jaarverslag over de structuurfondsen 1996 (COM(97)0526 -C4-0582/97)

Het Europees Parlement,

- gezien het jaarverslag van de Commissie (COM(97)0526 - C4-0582/97),

- gelet op verordening (EEG) nr. 2081/93 en met name artikel 16 daarvan, en verordening (EEG) nr. 2082/93 en met name artikel 31 daarvan,

- gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 1996 ((PB C 348 van 18.11.1997.)),

- gezien het eerste verslag van de Commissie over de economische en sociale cohesie (COM(96)0542 - C4-0016/97),

- gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid en de adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie visserij en de Commissie rechten van de vrouw (A4-0160/98),

A. overwegende dat de programmeringsperiode eind 1996 op de helft was en dat de twee voorgaande jaren weinig bevredigende resultaten te zien hebben gegeven wat de besteding van de middelen betreft,

B. overwegende dat de vertragingen bij de goedkeuring van programma's, met name bij de communautaire initiatieven ervoor hebben gezorgd dat de uitvoering pas in 1996 voorgoed is begonnen,

C. overwegende dat een effectieve coördinatie van de activiteiten van de structuurfondsen met die van de overige financiële instrumenten waarover de Europese Unie beschikt een krachtige hefboomwerking heeft en bijgevolg van wezenlijk belang is voor de verwezenlijking van de economische en sociale samenhang,

D. overwegende dat de compatibiliteit van het Europees regionaal beleid met de overige communautaire beleidsvormen en de doelstellingen ervan zeer belangrijk is; dat de horizontale aanpak voor het bereiken van het doel van de economische en sociale samenhang in de zin van artikel 130 B van het EG-Verdrag de noodzakelijke aanvulling vormt op een coherent Europees beleid op het gebied van de regionale ontwikkeling;

E. gelet op de niet aflatende inspanningen met het oog op de toepassing van het partnerschapsbeginsel, met name de participatie van de plaatselijke overheden en de sociale partners; overwegende dat de Commissie bij de hervorming van de structuurfondsen streeft naar een verdere versterking van het partnerschapsbeginsel;

F. overwegende dat de problemen bij de praktische uitvoering net als vroeger uit de weg moeten worden geruimd door de structurele maatregelen in het kader van het Europees regionaal beleid systematisch te begeleiden en te evalueren;

G. overwegende dat het additionaliteitsbeginsel van groot belang is als waarborg voor de meerwaarde van het gemeenschappelijk structuurbeleid en dat net als vroeger problemen rijzen bij de toetsing van het beginsel; dat volgens het voorstel van de Commissie uitgerekend dat beginsel een beslissende rol moet krijgen in de toewijzing van het voorgestelde toelagenbedrag;

H. overwegende dat met het hoofdthema van dit jaar, onderzoek en technologische ontwikkeling, één van de centrale thema's van de economische ontwikkeling van achtergebleven gebieden aan bod komt, en dat de structuurfondsen een essentiële bijdrage leveren aan het creëren en aanwenden van de innovatiecapaciteit van deze regio's;

Uitvoering van de begroting

1. spreekt zijn tevredenheid uit over de uitvoeringspercentages van de kredieten voor de structuurfondsen in 1996, nl. 98% van de beschikbare vastleggingen en 95% van de betalingen; constateert dat deze percentages een duidelijke verbetering zijn vergeleken met de twee voorgaande jaren; constateert bovendien dat deze cijfers slechts een onvolledige afspiegeling zijn van de werkelijke uitvoering "in situ" (verhouding werkelijke uitgevoerde uitgaven/totaal geplande uitgaven):

2. roept de lidstaten ertoe op de in artikel 21, lid 5, van Verordening (EEG) nr. 2082/93 bepaalde termijn van drie maanden voor de doorbetaling van de kredieten aan de uiteindelijke begunstigden te respecteren; verzoekt de Commissie in haar volgende jaarverslagen cijfers te publiceren over de doorbetaling van de kredieten aan de uiteindelijke begunstigden;

3. spreekt zijn bezorgdheid uit over de bestedingssituatie bij de gemeenschapsinitiatieven en bij de overgangs- en innovatiemaatregelen die samen "goed" zijn voor ruim 70% van de niet-bestede kredieten; onderstreept dat, naar uit voorlopige cijfers blijkt, de tenuitvoerlegging van de gemeenschapsinitiatieven in 1997 niet de verhoopte verbetering heeft gekend en dat herprogrammering en overboeking noodzakelijk zijn geweest; wijst er in dat verband op dat het Europees Parlement overeenkomstig de gedragscode van 13 juli 1993 voor de tenuitvoerlegging van de diverse sectoren van het structuurbeleid door de Commissie ((PB C 255, 20.9.1993, blz. 19.)), zo vroeg en zo uitgebreid mogelijk geïnformeerd moet worden en dat met zijn standpunt rekening moet worden gehouden;

4. bekrachtigt zijn resoluties over het Zesde en Zevende verslag inzake de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsen, en met name:

- de kritiek op het feit dat in het verslag niet wordt ingegaan op de aanpassing van de financiële vooruitzichten om rekening te houden met de voorwaarden voor tenuitvoerlegging en met het 'sneeuwbaleffect' van nog openstaande vastleggingskredieten aan het eind van de programmaperiode;

- het belang dat vóór juli 1998 en zo mogelijk met het VOB voor 1999 een verslag wordt ingediend over de algemene situatie van de Structuurfondsen; in dit verslag dienen voorstellen te staan aan de begrotingsautoriteit over mogelijke aanpassingen en aanvullingen op de diverse eerder goedgekeurde plannen;

5. onderstreept dat ondanks de verbetering van de tenuitvoerlegging van de Structuurfondsen in 1996 grote bedragen opnieuw moesten worden begroot in 1997 en 1998, waardoor het "sneeuwbaleffect" in april 1998 was opgelopen tot een totaal van 3.171 miljoen ecu aan vastleggingskredieten voor de begroting 1999; vreest dat dit bedrag zal toenemen vanwege eventuele tekortkomingen op het vlak van de tenuitvoerlegging in 1998 en 1999;

6. acht een meer gedetailleerde analyse noodzakelijk, binnen SEM en Agenda 2000, van de onderlinge verenigbaarheid van de beheerssystemen op de verschillende besluitvormingsniveaus (Europese Unie, nationaal en regionaal) teneinde een oplossing te vinden voor het probleem van de bureaucratie en om de absorptiecapaciteit van de lidstaten te verbeteren;

7. verzoekt de Commissie een evaluatie op te stellen van de actuele beheerskosten op Europees, nationaal en regionaal niveau, en te onderzoeken of deze kosten zich redelijk verhouden tot de totale uitgaven van de Structuurfondsen (analyse van administratieve en beheerskosten betreffende structuurbeleidsmaatregelen);

8. erkent de inspanningen die de Commissie heeft geleverd om het financiële beheer van het hervormingsprogramma SEM 2000 te verbeteren; is met name voldaan over de goedkeuring van richtsnoeren betreffende de subsidiabiliteit van uitgaven en verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk de aangekondigde toepassingsverordening inzake striktere voorwaarden voor de controles in de lidstaten goed te keuren;

Coördinatie met andere financiële instrumenten

9. spreekt zijn tevredenheid uit over het feit dat de financieringen door de Europese Investeringsbank (EIB) ten gunste van de regionale ontwikkeling procentueel opnieuw aan het stijgen zijn; constateert evenwel dat het peil van 1993 nog niet opnieuw is bereikt maar hoopt dat de situatie de komende jaren blijft verbeteren;

10. wijst op het belang van de activiteiten van de EIB en het Europees Investeringsfonds (EIF), die een krachtige hefboomwerking hebben voor de interventies van de structuurfondsen; wijst er echter op dat deze investeringsvormen alleen dienen als aanvulling op de structuurfondsen en dat zij er niet in de plaats van mogen komen;

11. acht in deze context een controle van het EIF door de Rekenkamer noodzakelijk en dringt er bij de betrokken partijen op aan de lopende onderhandelingen hierover af te ronden;

Compatibiliteit met andere communautaire beleidsvormen

12. wijst op het belang van de compatibiliteit van het structuurbeleid met de andere communautaire beleidsvormen en de resultaten die op dat vlak zijn geboekt; wijst er echter ook op dat deze compatibiliteit wordt aangevuld met de horizontale verplichting overeenkomstig artikel 130 B van het EG-Verdrag volgens welke de andere communautaire beleidsvormen moeten bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstelling van de economische en sociale samenhang;

Partnerschapsbeginsel

13. betreurt dat er nog steeds problemen rijzen bij de praktische naleving van het partnerschapsbeginsel volgens de principes van de hervorming van de structuurfondsen van 1988, met name wat de rol van de plaatselijke overheden en de sociale partners betreft;

14. onderstreept het belang van een hecht partnerschap met de regionale en plaatselijke actoren en met de sociale partners; is daarom verheugd over de uitbreiding van het partnerschap dankzij de regionale en plaatselijke werkgelegenheidspacten;

15. stelt met voldoening vast dat de Commissie het partnerschapsbeginsel in het kader van de hervorming van de structuurfondsen wil versterken en formaliseren; acht het noodzakelijk dat het beheer van de structuurmaatregelen wordt gedecentraliseerd, gekoppeld aan een versterking van de begeleidende comités; dringt er echter eveneens op aan dat de Commissie passende controle- en sanctiemogelijkheden krijgt om te garanderen dat de tenuitvoerlegging overeenstemt met de structuurfondsverordeningen;

Begeleiding, evaluatie en toezicht

16. wijst op de betekenis van de begeleiding en de evaluatie voor het welslagen van de economische en sociale samenhang; stelt vast dat er op het stuk van de begeleiding en de evaluatie nog steeds tekortkomingen bestaan, die te wijten zijn aan de ongehoord complexe criteria en procedures in een al maar verfijnder wordend evaluatiesysteem; pleit bijgevolg voor een adequate vereenvoudiging van het evaluatiesysteem in het kader van de aanstaande hervormingen van de structuurfondsen;

17. verwelkomt het initiatief van de Commissie om haar eigen medewerkers door bijscholingsmaatregelen op milieugebied voor te bereiden op de naleving van het communautaire beleid voor preventieve milieubescherming en op die manier reeds preventief op te treden tegen ernstige overtredingen; verzoekt de Commissie en de lidstaten dergelijke bijscholingsmaatregelen in versterkte mate aan te bieden voor de leden van de toezichthoudende comités, teneinde waar wijzigingen in de plannen worden aangebracht ook de kennis en de bewustwording van eventuele gevolgen voor het milieu te verbeteren;

18. heeft kritiek op de wijze waarop de Commissie bij de beoordeling van grote projecten te werk is gegaan, waarbij zij dure studies liet opstellen met zo zeer uiteenlopende analyses, dat de resultaten niet konden worden geëvalueerd omdat zij niet vergelijkbaar waren; verlangt derhalve van de Commissie dat zij de activiteiten voor het opstellen van een doeltreffend en vereenvoudigd beoordelingssysteem versnelt, maar daarbij ook de mogelijkheid van vergelijkingen met de analyses van voorafgaande jaren verzekert;

19. uit zijn ongerustheid over het toenemend aantal onregelmatigheden met financiële consequenties, die enerzijds het gevolg zijn van een efficiënter controlesysteem en de nauwere samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten, maar anderzijds van een toename van fraude; acht het echter onaanvaardbaar dat alleen al in 1996 volgens opgave van de lidstaten 64 mln. ecu verduisterd is, en verzoekt de Commissie en de lidstaten dringend verdere inspanningen te ondernemen om onregelmatigheden van deze omvang op doeltreffende wijze te voorkomen;

Additionaliteit

20. onderstreept dat het additionaliteitsbeginsel ook in de loop van de volgende programmeringsperiode voorrang moet krijgen; betreurt dat het toezicht op de naleving van het beginsel niet bevredigend is omdat de lidstaten er vaak onvoldoende of helemaal geen middelen voor beschikbaar stellen;

21. verlangt met het oog op een doeltreffende fraudebestrijding een zorgvuldige selectie van de te steunen projecten en een passende cofinanciering door de lidstaten met

- minimaal 25% in gebieden van doelstelling 1 en

- minimaal 50% in gebieden van doelstelling 2;

22. juicht het toe dat de Commissie conditionaliteitsclausules heeft opgenomen in de programmeringsdocumenten; verzoekt de Commissie voorts te onderzoeken in hoeverre de toetsing van de naleving van het additionaliteitsbeginsel kan worden vereenvoudigd;

Onderzoek en technologische ontwikkeling (OTO) en cohesiebeleid

23. is zich bewust van de belangrijke bijdrage die onderzoek en technologische ontwikkeling alsook de informatiemaatschappij kunnen leveren aan de economische ontwikkeling van de minst begunstigde regio's; juicht het toe dat de Commissie in het onderhavige jaarverslag met nadruk ingaat op de door de structuurfondsen gefinancierde projecten op het gebied van OTO, telecommunicatie en telematica;

24. wijst erop dat - met het oog op de complementariteit tussen het OTO-beleid en het structuurbeleid en het horizontale karakter van het cohesiebeleid overeenkomstig artikel 130 B van het VEG - het momenteel in de besluitvormingsfase bevindende Vijfde Onderzoekkaderprogramma en de desbetreffende uitvoeringsverordeningen rekening moeten houden met de economische en sociale samenhang;

Gelijke kansen

25. verzoekt de Commissie de toezichtcomités beter bewust te maken van het belang van gelijke kansen en ervoor te zorgen dat mannen en vrouwen op evenwichtige wijze in deze comités vertegenwoordigd zijn;

26. verwacht dat in het negende jaarverslag veel meer aandacht aan de prioriteit "gelijke kansen" zal worden geschonken ten einde gevolg te geven aan de resolutie van de Raad van 2 december 1996 betreffende de integratie van gelijke kansen voor mannen en vrouwen "mainstreaming" in de Europese Structuurfondsen ((PB C 386 van 20.12.1996, blz. 1.)) en de effecten te evalueren van de richtsnoeren voor de nieuwe programmering van doelstelling nr. 2 van 1996;

Visserij

27. verzoekt de Commissie en met name haar Directoraat-generaal visserij een jaarlijks verslag inzake het structuurbeleid ter ondersteuning van de visserij en de aquacultuur te publiceren;

28. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie alsook aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten.