COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN 
C0M(94) 361 def. 
Brussel. 27.07.IQQA 
MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN Dg RAAD 
VBWTCfl 9? PB M»gPM,Mg VftH PI COHHMIg BBTOgWlWffi 
"W tWOTft-OTgfflgw»Minm ra PWJTM nar tTwiTroiB rm PB WWF1* 
IM MIDPEll-. EN OOST-gPROPA VOOR TB BPttlDSM OP TOgTOBDIMO* 
VERVOLG OP DE MEDEDELING VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE 
"DE EUROPA-OVEREENKOMSTEN EN DAARNA: EEN STRATEGIE OM DE LANDEN 
IN MIDDEN- EN OOST-EUROPA VOOR TE BEREIDEN OP TOETREDING" 
Inleiding 
Onlangs deed de Commissie de Raad een mededeling toekomen getiteld "De 
Europa-Overeenkomsten en daarna: een strategie om de landen in Midden- en 
Oost-Europa voor te bereiden op toetreding". Dit was een eerste reactie op 
het verzoek van de Europese Raad van Korfoe om een strategie ter 
voorbereiding op de toetreding van de geassocieerde landen. De Raad hield op 
18 juli een inleidende bespreking en verklaarde dat de Commissie specifieke 
voorstellen zal indienen voor de tenuitvoerlegging van deze strategie. In de 
onderhavige mededeling zijn onder de volgende hoofdpunten specifieke 
voorstellen gegroepeerd: 
A. Totstandbrenging van een kader voor zich verdiepende betrekkingen 
B. Totstandbrenging van een passend wettelijk en institutioneel kader voor 
economische ontwikkeling en integratie 
C. Bevordering van de handelsmogelijkheden 
D. Macro-economische en structurele veranderingen en andere vormen van 
samenwerking 
E. Communautaire steun voor integratie en hervorming. 
A. TOTSTANDBRENGING VAN EEN KADER VOOR ZICH VERDIEPENDE BETREKKINGEN 
(i) Voorstellen voor een gestructureerde relatie met de instellingen van de 
Unie 
De Europese Raad van Kopenhagen concludeerde: "De Gemeenschap stelt voor dat 
de geassocieerde landen een gestructureerde relatie aangaan met de 
instellingen van de Unie in het kader van een geïntensiveerde en uitgebreide 
multilaterale dialoog en overleg inzake aangelegenheden van gemeenschappelijk 
belang. De regelingen... behelzen het voeren van een dialoog en overleg over 
tal van onderwerpen en in diverse fora". 
De Europese Raad beschouwde de gestructureerde relatie als een middel om de 
geassocieerde landen voor onderwerpen van gemeenschappelijk belang 
geleidelijk bij de werkzaamheden van de Unie te betrekken door middel van 
adviserende gezamenlijke bijeenkomsten met de instellingen van de Unie. De 
Europese Raad concludeerde dat de gestructureerde relatie betrekking zal 
hebben op allé drie de terreinen ("zuilen") van Unie-werkzaamheden. Dit 
betekent dat in het kader van de gestructureerde relatie gezamenlijke 
bijeenkomsten op de terreinen van Gemeenschapsbeleid, vooral die met een 
transeuropese dimensie, op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands 
en veiligheidsbeleid en op dat van justitie en binnenlandse zaken dienen 
plaats te vinden. Om effect te sorteren, moeten deze bijeenkomsten ruim van 
tevoren worden aangekondigd opdat de nodige voorbereidingen kunnen worden 
getroffen in gezamenlijke bijeenkomsten met het COREPER, het Politiek Comité 
en de bevoegde werkgroepen. 
I-
Er dienen gezamenlijke bijeenkomsten op het niveau van de Raad Algemene 
Zaken en sectoriële gezamenlijke bijeenkomsten aangaande zaken van 
gemeenschappelijk belang te worden gehouden. 
Sectoriële gezamenlijke bijeenkomsten op terreinen zoals energie, 
milieu, vervoer en telecommunicatie, waar zal worden beraadslaagd over 
transeuropese netwerken, kunnen hun nut afwerpen. Zij kunnen 
belangrijke gegevens leveren aan de Christophersen-groep, die door de 
Europese Raad werd uitgenodigd om haar studie over uitbreiding van de 
transeuropese netwerken tot buurlanden, met name in Midden- en Oost-
Europa, voort te zetten. 
Ook op andere in dit document genoemde terreinen kunnen gezamenlijke 
bijeenkomsten van de Raad en de geassocieerde landen worden gehouden, 
met name op dat van macro-economische ontwikkelingen, de interne markt, 
het sociaal beleid, cultuur, jongeren en gezondheidszorg waar beide 
partijen hun voordeel kunnen doen met samenwerking ten einde een 
oplossing te vinden voor gemeenschappelijke problemen. 
De Unie moet met de geassocieerde landen voorbereidende bijeenkomsten 
organiseren voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties; in 
New York zou een eerste bijeenkomst op ministerieel niveau kunnen 
worden gehouden, gevolgd door bijeenkomsten op het niveau van de 
permanente vertegenwoordigers naarmate er punten aan de orde komen ten 
aanzien waarvan een gemeenschappelijk standpunt voor beide partijen 
voordelen kan opleveren. 
De Unie moet gezamenlijke voorbereidende bijeenkomsten met de 
geassocieerde landen houden voor de CVSE-Toetsingsconferentie van 
Boedapest en de daarmee samenhangende top alsmede gezamenlijke 
bijeenkomsten over zaken van gemeenschappelijk belang in het kader van 
de CVSE. 
De vertegenwoordigers van de Unie moeten met de vertegenwoordigers van 
de geassocieerde landen overleg plegen over het vervolg op de Parijse 
conferentie inzake het Stabiliteitspact in Europa en de 
tenuitvoerlegging van begeleidende maatregelen. Nauwe samenwerking is 
absoluut noodzakelijk wil het Stabiliteitspact zijn doelstellingen 
bereiken. 
Regelmatige gezamenlijke bijeenkomsten van politieke directeuren (er 
vonden er drie reeds plaats), "schaduw"-correspondenten en 
beleidsmakers moeten eveneens worden overwogen. 
Er moeten procedures worden vastgesteld om de landen van Midden- en 
Oost-Europa te betrekken bij de GBVB-activiteiten, zoals de 
diplomatieke stappen, verklaringen en gezamenlijke acties waartoe de 
Unie besloot. 
Het voorzitterschap zou op basis hiervan een tijdschema van gezamenlijke 
bijeenkomsten kunnen opmaken. Deze bijeenkomsten moeten ruim van tevoren 
worden aangekondigd zodat de nodige voorbereidingen kunnen worden getroffen 
in gezamenlijke bijeenkomsten met het COREPER, het Politiek Comité en de 
bevoegde werkgroepen. 
Voorgesteld wordt dat het voorzitterschap en de Commissie aan een 
gezamenlijke bijeenkomst van de Europese Raad van Essen met deelneming van de 
geassocieerde landen verslag uitbrengen over de met de gestructureerde 
relatie geboekte vooruitgang en dat bij die gelegenheid overeenstemming wordt 
bereikt over een voorlopig tijdschema van gezamenlijke bijeenkomsten voor 
1995. 
- I' 
(ii) Samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken 
De ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken bezien thans welke procedures 
zich lenen voor het raadplegen en informeren van de landen van Midden- en 
Oost-Europa in een meer gestructureerde relatie; hun besluiten, waaraan 
dringend behoefte bestaat, kunnen tegen eind 1994 worden verwacht. 
Hoewel wat de inhoud van een dergelijke dialoog betreft recentelijk de nadruk 
werd gelegd op zaken verband houdende met de bestrijding van de 
georganiseerde misdaad, inclusief de handel in verdovende middelen en de 
illegale handel in kernmateriaal, moeten andere onder de "drie zuilen" 
vallende terreinen, zoals met name immigratie en asielbeleid, waarvoor 
nauwere samenwerking tussen deze landen en de Unie eveneens belangrijk is, 
niet uit het oog worden verloren. 
Immigratie en asielbeleid 
De landen van Midden- en Oost-Europa worden als één van de toegangspoorten 
tot de Unie beschouwd. In het kader van de tussen 1991 en 1993 in Wenen, 
Berlijn en Boedapest gehouden conferenties over Oost/West-migratie zegden de 
betrokken landen toe bepaalde normen met betrekking tot visumbeleid, 
grenscontroles, toelatingsbeleid en repatriëring van illegalen te zullen 
eerbiedigen. De tenuitvoerlegging van deze toezeggingen kan evenwel door een 
gebrek aan technische en financiële middelen problemen opwerpen. 
Samenwerking tussen de Unie en deze landen kan passende procedures en normen 
helpen tot stand brengen zulks in het belang van beide partners en als 
noodzakelijke voorbereiding op eventueel lidmaatschap van de Unie. Tegen deze 
achtergrond moet opneming in het PHARE-programma van dit soort samenwerking 
worden overwogen. 
De strijd tegen verdovende middelen 
De vóór de vankrachtwording van het Verdrag betreffende de Europese Unie 
opgestelde bestaande overeenkomsten met de betrokken landen voorzien reeds in 
een zekere mate van samenwerking bij de bestrijding van de handel in 
verdovende middelen. De Europa-Overeenkomsten omvatten zeer ter zake dienende 
bepalingen inzake de strijd tegen verdovende middelen. Zij dringen met name 
aan op de invoering van wettelijke bepalingen inzake precursoren en het 
witwassen van geld. Het zou niet meer dan logisch zijn wanneer de door deze 
overeenkomsten geboden institutionele regelingen als aanvullend kader voor 
het voeren van een dialoog over deze zaken zouden worden gebruikt. 
Titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie voorziet in een 
versterkte grondslag voor samenwerking tussen de Lid-Staten van de Unie in de 
strijd tegen verdovende middelen. De recente mededeling van de Commissie over 
de wijze waarop deze nieuwe mogelijkheden zo goed mogelijk kunnen worden 
benut, behelst ideeën op het stuk van betrekkingen met derde landen, dus ook 
met de landen van Midden- en Oost-Europa, als leden van de Pompidou-groep en 
potentiële leden van de Unie. De geassocieerde landen zouden kunnen worden 
uitgenodigd om deel te nemen aan de bredere discussie die de mededeling van 
de Commissie op gang beoogt te brengen. 
Wat met name de relatie tussen verdovende middelen en de georganiseerde 
misdaad betreft, verzocht de Europese Raad van Korfoe het Duitse 
voorzitterschap om "met de Midden- en Oosteuropese landen een conferentie 
over verdovende middelen en de georganiseerde misdaad te beleggen". 
- .* 
Het Duitse voorzitterschap verklaarde gehoor te zullen geven aan deze 
conclusie via de organisatie van een conferentie die gelegenheid zal bieden 
tot het vaststellen van nieuwe gronden voor verdere samenwerking. 
Justitiële en politieke samenwerking 
Er is een aantal terreinen waarover de Lid-Staten van de Unie thans 
beraadslagen die ook logische terreinen voor samenwerking tussen de Unie en 
de geassocieerde landen zijn, gedoeld wordt op voorkoming van illegale 
activiteiten, zoals zwarte handel, de handel in gestolen auto's en 
milieumisdaden. Deze vorm van samenwerking moet de geassocieerde landen 
helpen de noodzakelijke wettelijke en administratieve infrastructuur tot 
stand te brengen. 
Vele Lid-Staten kennen reeds enige vorm van technische samenwerking met de 
betrokken landen op bilaterale basis. Er bestaat in deze evenwel behoefte aan 
een gecoördineerde aanpak die door de beoogde gestructureerde dialoog zou 
kunnen worden bevorderd. 
(iii) Intrareoionale samenwerking 
Samenwerking tussen buurlanden vormt een integrerend deel van het 
lidmaatschap van de Unie. Nauwe samenwerking tussen de landen van Midden- en 
Oost-Europa zal op economisch gebied vruchten afwerpen en zal hun toetreding 
bespoedigen. Er werden reeds belangrijke initiatieven door de geassocieerde 
landen ontwikkeld, zoals de oprichting van de Middeneuropese Vrijhandelszone 
(CEFTA), de Baltische Vrijhandelsovereenkomst, waarover spoedig 
overeenstemming moet worden bereikt, de vele bilaterale handelsovereenkomsten 
in de regio en de regionale aamenwerkingsinitiâtieven, zoals de Raad voor de 
Baltische Zeestaten, de Samenwerkingsraad Zwarte Zee en het Middeneuropese 
initiatief. 
Hoewel deze landen zelf handelend moeten optreden, kan meer worden gedaan om 
hun onderlinge samenwerking te bevorderen. De Unie kan als de natuurlijke 
partner voor een dergelijke samenwerking in de regio op verschillende wijzen 
helpen deze doelstellingen te bevorderen: 
de Gemeenschap zou een initiatief aan de geassocieerde landen kunnen 
voorleggen ter bevordering van de intraregionale handel. Een dergelijk 
handelsprogramma zou de volgende elementen omvatten: 
- steun om, waar nodig, te zorgen voor moderne handelswetgeving en de 
verstrekking van know-how van de EU op het gebied van exportbevordering 
en marketing 
- steunprogramma's die beogen de normen, standaarden en praktijken van de 
Europese Unie in de regio te verbreiden zowel met het oog op 
bevordering van de handel in de regio als met het oog op bespoediging 
van de ontwikkeling van een gezonder ondernemingsklimaat op het gehele 
vasteland; 
- de ontwikkeling van exportverzekerings- en -garantiesystemen via de 
verlening van technische samenwerking, de ontwikkeling van 
verzekeringsfaciliteiten, de verbetering van de verrekenings- en 
betalingssystemen van banken, inclusief het eventuele gebruik van de 
ecu en steun voor kredietfaciliteiten voor de ontwikkeling van 
exportdiensten, met bijzondere nadruk op bevordering van de handel 
binnen de regio. 
- de oprichting van een groot fonds ter bevordering van samenwerking in 
Midden- en Oost-Europa waaraan veel landen deelnemen via de 
samenvoeging van bepaalde intraregionale programma's van PHARE en het 
onlangs opgezette grensoverschrijdende programma (1) zonder evenwel de 
reeds voor aan de Gemeenschap grenzende regio's overwogen inspanningen 
te verminderen. Een dergelijk fonds zou eveneens medefinanciering met 
andere financieringsbronnen in de Lid-Staten en de geassocieerde landen 
zelf kunnen stimuleren. 
B. TOTSTANDBRENGING VAN EEN PASSEND WETTELIJK EN INSTITUTIONEEL KADER VOOR 
ECONOMISCHE ONTWIKKELING EN INTEGRATIE 
Het is van groot belang dat de geassocieerde landen een klimaat scheppen dat 
bevorderlijk is voor markteconomieën en afstemming van hun economische en 
regelgevende structuren op die van de Unie, welke de nodige aanpassingen 
hebben ondergaan om rekening te houden met toetreding. Hun autoriteiten 
bouwen geleidelijk een wettelijk en regelgevend systeem op dat verenigbaar is 
met dat van de Unie. Deze taak omvat de volgende componenten: 
(i) Harmonisatie van wetgevingen 
Bij zijn toetreding zal elk geassocieerd land het op dat tijdstip bestaande 
"communautaire acquis" moeten aanvaarden. Gelijktrekking met de wetgeving van 
de Europese Unie betekent hetzij ingrijpende herzieningen van bestaande 
wettelijke regelingen hetzij, wanneer er geen relevante wetten bestaan, 
gebruikmaking van de wetgeving van de Europese Unie als grondslag. Enkele van 
de geassocieerde landen hebben reeds systemen ingevoerd die ervoor zorgen dat 
nieuwe wetten in overeenstemming zijn met de rechtsorde van de Unie. 
Deze enorme taak van harmonisatie van de wetgevingen kan slechts door de 
geassocieerde landen zelf worden verricht. Wel bestaat de noodzaak van nauwe 
coördinatie en technische bijstand die als volgt kunnen worden verwezenlijkt: 
Ten einde de weg voor toetreding en deelneming aan de interne markt te 
bereiden, dient elk land een programma van prioriteiten en een tijdschema 
voor harmonisatie van wetgevingen, technische harmonisatie en invoering 
van gemeenschappelijke Europese normen en certificeringsprocedures op te 
stellen. 
Coördinatie en controle kunnen het beste plaatsvinden in de 
gespecialiseerde subcomités van de Associatieraden, evenals, zo nodig, de 
uitwerking van specifieke regelingen. 
De Unie zal via PHARE passende technische bijstand blijven verlenen. 
Voor de Lid-Staten van de EU is hier eveneens een rol weggelegd; zij 
moeten overwegen, in voorkomend geval en indien uitvoerbaar, middelen en 
ervaring beschikbaar te stellen. De ervaring door EVA-leden die op het 
punt staan toe te treden tot de EU opgedaan met de omzetting van 
wetgeving van de Unie zal in deze goed van pas komen. 
(1) Verordening 1629/94 PB L 171 van 06.07.94. 
- <r-
(ü) Concurrentiebeleid en de controle OP staatssteun 
De tenuitvoerlegging in de geassocieerde landen van een concurrentie- en een 
staatssteunbeleid die verenigbaar zijn met die van de Unie is in twee 
opzichten belangrijk. In de eerste plaats zal een actief concurrentiebeleid 
het overgangsproces ten goede komen doordat het gezonde economische 
structuren tot stand brengt en abnormale winsten voorkomt. Ook zijn er uit 
het oogpunt overheidsfinanciën duidelijke redenen om staatssteun streng onder 
controle te houden. In de tweede plaats zal het, willen deze landen deelnemen 
aan de grotere Europese markt, nodig zijn om eenzelfde klimaat van vertrouwen 
te scheppen als tussen de Lid-Staten bestaat ten einde te verzekeren dat alle 
economische subjecten onder dezelfde regels opereren en aldus geen onterecht 
voordeel genieten ten opzichte van concurrenten die op dezelfde markt 
opereren. 
In de Europa-Overeenkomsten zijn de geassocieerde landen de verbintenis 
aangegaan om binnen drie jaar regels inzake de tenuitvoerlegging van een 
concurrentiebeleid te zullen invoeren. In de meeste geassocieerde landen is 
men reeds ver gevorderd met de goedkeuring van wetgeving en de oprichting van 
bureaus die zich moeten bezighouden met de uitvoering van het 
concurrentiebeleid ter regeling van het gedrag van ondernemingen. Er werden 
antitrust- en fusie-uitvoeringsregels overeengekomen met Polen, Bulgarije, 
Hongarije en de Slowaakse Republiek die door de desbetreffende autoriteiten 
moeten worden bekrachtigd; binnenkort zullen dergelijke regels met de 
Tsjechische Republiek worden overeengekomen. 
Met de definitie van staatssteun en het op doorzichtige wijze controleren 
hiervan werd minder vooruitgang geboekt; dit is een terrein dat om 
onmiddellijke aandacht vraagt. Terwijl geen van de geassocieerde landen over 
de begrotingsmiddelen beschikt om grote subsidies te betalen, kennen deze 
landen een groot aantal steunmechanismen die verlichtingen inhouden welke in 
de Gemeenschap als staatssteun worden geclassificeerd. 
Er kan op korte en middellange termijn een aantal stappen worden genomen om 
in de geassocieerde landen staatssteuncontrolesystemen in het leven te roepen 
die verenigbaar zijn met die van de Gemeenschap: 
elk geassocieerd land zou één instantie moeten machtigen tot het 
uitoefenen van controle op alle staatssteun. Een dergelijke instantie zou 
elk steunproject toetsen aan de uit de Europa-Overeenkomst voortvloeiende 
verplichtingen en zijn verenigbaarheid met artikel 92 van het EEG-Verdrag 
alvorens hiervoor definitieve toestemming wordt verleend. 
elk geassocieerd land zou tezamen met de Commissie een inventaris van 
staatssteunmaatregelen moeten opmaken en vervolgens bijwerken; bij de 
definiëring en kwantificering hiervan moeten dezelfde grondslagen worden 
gehanteerd als in de Gemeenschap worden gebruikt. De Commissie zal 
daartoe passende technische bijstand verlenen en de gemachtigde instantie 
zal de inventaris beheren. 
in het verleden heeft de Commissie richtsnoeren opgesteld voor de 
problemen in verband met de controle op staatssteun voor de bijzondere 
situatie van nieuwe Lid-Staten. Zij zal nu de door haar voor de 
economieën van de geassocieerde landen passend geachte soorten steun en 
beperkingen aangeven. 
de Unie zou in de geassocieerde landen eveneens een opleidingsprogramma 
inzake concurrentiebeleid moeten opzetten om te zorgen voor een opleiding 
voor de autoriteiten van deze landen, waarbij gebruik wordt gemaakt van 
de ervaring van de Gemeenschap en de eigen ervaring van deze landen. Een 
en ander zou door PHARE kunnen worden gefinancierd en kunnen worden 
gesteund door de concurrentie-instanties van de Lid-Staten van de 
Europese Unie. 
Verzekerd zal moeten worden dat de verschillende nationale autoriteiten bij 
de uitstippeling, de interpretatie en de toepassing van beleid zorgen voor op 
de communautaire jurisprudentie gebaseerde samenhang. In de toekomst kan het 
wenselijk blijken een "concurrentie-instantie" die overeenkomst vertoont met 
de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA, waaronder verscheidene of alle 
geassocieerde landen ressorteren, dan wel andere passende mechanismen, in het 
leven te roepen. De Commissie acht een dergelijke stap in dit stadium evenwel 
niet noodzakelijk. 
Op den duur moet de met de controle op staatssteun belaste instantie in elk 
geassocieerd land naar een mate van daadwerkelijke autoriteit en 
doorzichtigheid streven die als gelijkwaardig aan de door de Commissie binnen 
de Unie uitgeoefende autoriteit wordt beschouwd. Wanneer er in de betrokken 
landen sprake is van een bevredigende tenuitvoerlegging van het 
concurrentiebeleid en de controle op staatssteun en die gedeelten van het 
communautaire recht die verband houden met de grotere markt worden toegepast, 
zou de Unie kunnen besluiten om het gebruik van commerciële 
beschermingsinstrumenten voor industrieprodukten ten aanzien van die landen 
geleidelijk te verminderen, aangezien zij dan dezelfde garanties tegen 
oneerlijke concurrentie heeft als waarover zij binnen de interne markt 
beschikt. 
C. BORDERING VAN DE HANDELSMOGELIJKHEDEN 
Sedert 1989 heeft het handelspatroon tussen de Unie en de geassocieerde 
landen een radicale wijziging ondergaan. Hoewel de Europese Unie nu meer dan 
50% van de uitvoer van de geassocieerde landen afneemt, maakt deze nog 
slechts 4,2% van de totale invoer van de Europese Unie uit. Ondanks de snelle 
stijging van de uitvoer van de geassocieerde landen naar de Unie, steeg de 
uitvoer van de Unie nog sneller waardoor er in de geassocieerde landen 
bezorgdheid ontstond over het grote handelstekort (5,6 miljard ecu in 1993). 
(Zie bijlage II voor details). 
De Europa-Overeenkomsten voorzien in een dermate verstrekkende liberalisatie 
voor industrieprodukten, zelfs in de gevoelige sectoren, dat het er niet naar 
uitziet dat op middellange termijn verdere handelsmaatregelen op het gebied 
van tarieven of contingenten nodig zullen zijn. Indien de Europa-
Overeenkomsten alle op één lijn worden gebracht met de overeenkomsten met de 
Visegrad-landen zal de Gemeenschap op 1 januari 1995 vrijhandel bieden voor 
industrieprodukten, met uitzondering van EGKS-staalprodukten (op 1 januari 
1996) en textiel (op 1 januari 1998). Niettemin zou een verdere impuls aan de 
uitvoer kunnen worden gegeven door uitbreiding van de toegang van de 
geassocieerde landen tot overheidsopdrachten van de Europese Unie, zoals in 
de Europa-Overeenkomsten voorzien. 
Naast de terreinen genoemd in het onderstaande aan de landbouw gewijde deel 
is er nog een aantal terreinen van het handelsbeleid waarvoor de Unie verdere 
maatregelen moet overwegen om de handelsstromen te vergemakkelijken en de 
spanningen te doen afnemen. 
(1) Anti-dumping- en vriiwaringsmaatreqelen 
De versterking van de concurrentie, de controle op staatssteun en andere 
relevante delen van het communautaire acquis die betrekking hebben op de 
interne markt zullen de behoefte aan anti-dumping- en 
vrijwaringsmaatregelen helpen wegnemen. Onder voornoemde omstandigheden 
is noch in de Unie noch in de EER sprake van anti-dumping- en anti-
subsidierechten. 
De toepassing door de Unie van deze handelspolitieke instrumenten wordt 
door de landen waarmee Europa-Overeenkomsten zijn gesloten als zowel een 
politiek als een economisch probleem gezien; zij zijn van mening dat het 
bestaan van deze instrumenten een remmend effect zal hebben op het 
- 7 
handelsverkeer en buitenlandse investeringen. Niettemin zal de Unie haar 
handelspolitieke instrumenten in stand moeten houden tot de geassocieerde 
landen in de interne markt zijn geïntegreerd. 
Op korte termijn zou de Unie, aangezien deze landen potentiële Lid-Staten 
zijn die hebben toegezegd de EU-regels te zullen toepassen, ieder land 
waarmee een Europa-Overeenkomst is gesloten, moeten inlichten alvorens 
een anti-dumping- of vrijwaringsprocedure wordt ingeleid. Voorts zou de 
Unie in gevallen waarin dumping en schade worden vastgesteld, in de 
plaats van rechten duidelijk de voorkeur kunnen geven aan 
prijsverbintenissen om het onderzoek af te sluiten. 
De EU dient een grote actie op te zetten om de autoriteiten en 
economische subjecten in de landen waarmee Europa-Overeenkomsten zijn 
gesloten voor te lichten over de wijze waarop haar instrumenten ter 
bescherming van het handelsverkeer worden toegepast. 
(2) Cumulatie van regels van oorsprong 
Hoewel zij technisch van aard zijn, kunnen de regels van oorsprong grote 
invloed hebben op de wijze waarop de handel zich ontwikkelt. Om ten volle 
te kunnen profiteren van de in dit document voorgestelde aanpak moet de 
regio zich voor wat de handel betreft steeds meer gaan gedragen als een 
geïntegreerde eenheid. Om de integratie maximaal te stimuleren, moet 
verdere voortgang worden geboekt met volledige cumulatie van de regels 
van oorsprong in het handelsverkeer tussen de EU en de geassocieerde 
landen. Dit zou betekenen dat in de regio geproduceerde goederen 
gemakkelijker kunnen profiteren van preferentiële invoerrechten, omdat de 
produktie- en assemblageprocédés over de geassocieerde landen (en dus weg 
uit de EU) kunnen worden gespreid zonder dat er kunstmatige drempels of 
barrières moeten worden overwonnen opdat produkten uit de geassocieerde 
landen worden beschouwd als zijnde van oorsprong uit één van deze landen. 
Een dergelijke aanpak zou evenwel niet zonder gevolgen zijn voor de EU-
industrie, aangezien de concurrentie hierdoor zou toenemen. Er worden 
thans studies verricht over de gevolgen hiervan voor bijzonder gevoelige 
sectoren (bijvoorbeeld textiel en elektronica), die zouden kunnen leiden 
tot beperkte sectoriële afwijkingen van de beschreven globale aanpak, 
wanneer het aankomt op het formuleren van specifieke voorstellen op dit 
gebied. Niettemin belooft een geïntegreerde aanpak grote voordelen te 
zullen opleveren voor het bedrijfsleven in zowel de EU als in de 
geassocieerde staten. 
(3) De handel in textielprodukten 
Een voorstel tot tenuitvoerlegging van het besluit van Kopenhagen met 
betrekking tot de vrijstelling van douanerechten voor onder Verordening 
nr. 636/82 ressorterende produkten waarvoor regelingen inzake passief 
veredelingsverkeer gelden, is in behandeling bij de Raad die dringend om 
snelle goedkeuring hiervan wordt verzocht. 
(4) Totstandbrenging van hetzelfde uitgangspunt voor alle geassocieerde 
landen 
De Unie ^ou kunnen besluiten om het tijdschema van de Europa-
Overeenkomsten met Bulgarije en Roemenië gelijk te trekken met dat van de 
Europa-Overeenkomsten van de Visegrad-landen op het gebied van rechten en 
tariefcontingenten voor industrieprodukten, textiel, EGKS-produkten, 
verwerkte en niet-verwerkte landbouwprodukten. 
-<f-
D. MACRO-ECONOMISCHE EN STRUCTURELE VERANDERINGEN 
(i) Macro-economisch beleid 
Om de beperkingen die groei in de weg staan te verlichten, zullen de 
geassocieerde landen een macro-economisch beleid en een hervormingsbeleid 
moeten uitstippelen die bevorderlijk zijn voor het een beroep doen op interne 
besparingen, het terugdringen van belastingtekorten, het aantrekken van meer 
directe buitenlandse investeringen en het uitbreiden van de uitvoer; ook 
dienen wisselkoersen te worden aangehouden die de externe concurrentiepositie 
uit het oogpunt van prijzen niet uithollen ten einde de binnenlandse inflatie 
af te remmen. De Unie moet: 
worden betrokken bij een regelmatige dialoog die is gebaseerd op de eigen 
multilaterale toezichtprocedures van de Gemeenschap die vanzelfsprekend 
voor de geassocieerde landen gaan gelden wanneer deze lid worden. 
Gezamenlijke ministeriële bijeenkomsten van Ecofin zouden zorgen voor het 
uitoefenen van collegiale druk om een gezond beleid te voeren. 
(ii) Bevordering van buitenlandse investeringen 
Tot de belangrijkste middelen via welke herstel en ontwikkeling in de 
geassocieerde landen tot stand kunnen worden gebracht, behoort verhoging van 
de buitenlandse investeringsstromen. Om buitenlandse investeringen te 
bevorderen, wordt voorgesteld dat de EU: 
de via PHARE ontwikkelde initiatieven tot oprichting van diensten voor 
het aantrekken van buitenlandse investeringen in alle geassocieerde 
landen aanmoedigt; 
voortbouwend op de werkzaamheden van de groep investeringen van de G 24 
naar mogelijkheden zoekt om de geassocieerde landen te helpen bij het 
nemen van maatregelen om een gunstig investeringsklimaat te creëren. Dit 
kan mede het verrichten van een studie van de mogelijkheden tot en de 
belemmeringen voor investeringen inhouden. 
steunend op het Europese Energiehandvest en zijn verdragen, investeringen 
in de energiesector aanmoedigt; 
het JOPP (Joint Venture Programma van Phare) verder ontwikkelt om de 
totstandkoming van joint ventures tussen ondernemingen in de Unie en de 
geassocieerde landen te bevorderen; 
industriële samenwerking bevordert door ronde-tafel-conferenties te 
organiseren waaraan industriëlen uit de Europese Unie en de geassocieerde 
landen deelnemen. 
(iii) Vervoer 
Opneming van de geassocieerde landen in één Europese verzone zal zowel 
bijdragen tot betere economische resultaten als tot het ruimere oogmerk van 
lidmaatschap van deze landen van de Unie. 
Het doel van de Commissie was bevordering van geleidelijke opneming via 
veelomvattende vervoerovereenkomsten met Midden- en Oost-Europa waaraan 
zoveel mogelijk landen deelnemen. De Europa-Overeenkomsten worden in 
combinatie met ruimer opgezette instrumenten, zoals de Paneuropese Vervoer-
conferentie, 
- 3 
beschouwd als de beste manier om dit te bereiken. 
Tot dusver werd er evenwel weinig voortgang geboekt, niet in de sector 
binnenwateren, waar de totstandbrenging van een globale aanpak afhangt van 
een snelle regeling van de crisis in Joegoslavië, en evenmin in de 
luchtvaartsector, waar afgezien van de aanmoediging aan het adres van de 
geassocieerde landen om hun wetgevingen met die van de Unie te harmoniseren, 
nog weinig is gebeurd. Er worden thans onderhandelingsrichtsnoeren uitgewerkt 
voor de betrekkingen van de communautaire luchtvaart met de geassocieerde 
landen welke binnenkort aan de Raad zullen worden voorgelegd. De integratie 
van de geassocieerde landen in de Unie zal eveneens uitbreiding van de 
betrekkingen op het gebied van de spoorwegen en het gecombineerd vervoer 
nodig maken. 
De op de Europa-Overeenkomsten berustende aanpak is voornamelijk bilateraal 
van aard. Weliswaar beraadslaagt de Raad thans over een transito-overeenkomst 
met drie van de geassocieerde landen (Hongarije, Bulgarije en Roemenië), maar 
dit is een slap aftreksel van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie 
van 1992 aangaande een multilaterale overeenkomst betreffende de sector 
wegvervoer tussen alle Midden- en Oosteuropese en GOS-landen. Er dient 
aandacht te worden geschonken aan regelingen die ervoor kunnen zorgen dat het 
institutionele kader van de betrekkingen van de EG met de geassocieerde 
landen zich kenmerkt door een evenwichtige verhouding tussen bilaterale en 
multilaterale elementen, het ontbreken waarvan vaak kan leiden tot 
discriminerende praktijken. 
De gezamenlijke Subcomités vervoer van de Europa-Overeenkomsten vormen een 
passend kader voor samenwerking. Tezelfdertijd zal een ruimer kader waarin 
toekomstige activiteiten en beleidsontwikkeling aan de orde kunnen komen, 
moeten worden opgezet, wellicht in de context van de gemeenschappelijke 
bijeenkomsten op ministerieel niveau tussen de Raad en de geassocieerde 
landen. 
(iv) Energie 
De energiesector zal een doorslaggevende rol spelen bij de economische 
herstructurering van de geassocieerde landen. In het huidige kader voor 
samenwerking op energiegebied wordt voorzien door de Europa-Overeenkomsten en 
het Europese Energiehandvest. 
Bij de herstructurering van de energiesector in deze landen werd van 
verschillende uitgangspunten uitgegaan, terwijl ook het tempo waarin een en 
ander plaats vond uiteenliep, waardoor een bilaterale aanpak noodzakelijk 
wordt. Niettemin zijn in alle geassocieerde landen drie hoofdpunten 
belangrijk: 
de ontwikkeling van een globaal energiebeleid met inachtneming van het 
beleid in de Unie en de noodzaak van betere nucleaire veiligheid in de 
geassocieerde landen; 
bespoediging van energiebesparende maatregelen ter verbetering van de 
energie-efficiëntie en ter terugdringing van milieuschade; 
bevordering van concurrentie in de sector. 
De volgende voorstellen hebben ten doel hiertoe aan te zetten: 
De Unie moet met de geassocieerde landen een intensieve beleidsdialoog op 
ministerieel en ambtenarenniveau op gang brengen, die zich over alle 
aspecten van de beleidsformulering uitstrekt, via een 
-40' 
tussen de Commissie en elk geassocieerd land op te richten "contactgroep 
energie". Tijdens het Duitse voorzitterschap zal er een gezamenlijke 
ministeriële bijeenkomst plaatsvinden. 
Er moet een studie worden gemaakt van nieuwe stimulansen ter bevordering 
van investeringen uit de particuliere sector in nieuwe state-of-the-art 
produktiecapaciteiten. 
In voorkomend geval moeten de geassocieerde landen zo spoedig en zo nauw 
mogelijk worden betrokken bij de werkzaamheden van de Europese Unie 
inzake transeuropese energienetwerken, eventueel via de contactgroep 
energie. 
De deelneming van de geassocieerde landen aan energieprogramma's van de 
Europese Unie (bijvoorbeeld het SAVE-programma voor de harmonisatie van 
de normen voor energie-efficiëntie) moet worden versneld. 
Er moet diplomatieke steun worden verleend ter vergemakkelijking van de 
toetreding van de geassocieerde landen tot het Internationaal Energie­
agentschap. 
Er dient eveneens volledige steun te worden verleend aan de landen die 
toetreden tot Europese normalisatie-organisaties ten einde hen in staat 
te stellen over te gaan op aanvaarde normen, met name op het gebied van 
de energie-efficiëntie en de interoperabiliteit van netwerken. 
(v) Landbouw 
De landbouw speelt in de economieën van de geassocieerde landen een 
belangrijke rol; in de meeste van deze landen is de landbouw veel 
belangrijker dan in de Europese Unie. In bijlage III wordt het aandeel van de 
landbouw in de werkgelegenheid en produktie van elk land gegeven. 
In al deze landen daalde de produktie toen de overgang naar een markteconomie 
op gang kwam. Een van de oorzaken is de daling van de interne vraag, maar er 
werd ook afbreuk gedaan aan de produktie door verhoogde prijzen voor inputs, 
gebrek aan kapitaal en managementproblemen verband houdend met de moeizame 
privatisering. De sector veehouderij werd bijzonder hard getroffen door de 
produktiedaling. De regeringen reageerden hierop door het verlenen van steun 
voor producentenprijzen via de vaststelling van minimumprijzen voor bepaalde 
belangrijke produkten. Enkele regeringen verstrekken zelfs exportsubsidies. 
Hoewel de Europese markt nooit het enige afzetgebied kan worden, zien de 
geassocieerde landen haar als natuurlijke bestemming voor hun 
landbouwproduktie die tevens instaat voor goede prijzen. Wel daalde de 
uitvoer van landbouwprodukten uit de geassocieerde landen de laatste tijd, 
terwijl de invoer van deze produkten uit de EU in dezelfde periode snel 
toenam. De details worden in bijlage IV gegeven. 
Met uitzondering van Hongarije is de balans voor de handel in 
landbouwprodukten met de EU voor al deze landen nu negatief, terwijl dit in 
1990 alleen voor Roemenië het geval was. Dit heeft een aantal van hen ertoe 
aangezet invoerbeperkende maatregelen te overwegen waarvan moet worden 
nagegaan of zij verenigbaar zijn met de Europa-Overeenkomsten. 
- Ai-
Handel in landbouwprodukten - EU saldo met de geassocieerde landen 
in miljoen ecu) 
1990 1991 1992 1993* 
tealdo -960 -702 -305 433 
* Januari tot en met november 
Bron: EUROSTAT 
Tegen deze achtergrond is het van cruciaal belang dat het landbouwbeleid van 
de geassocieerde landen zich op een wijze ontwikkelt die verenigbaar is met 
de hervorming van het GLB en met de verbintenissen die de Europese Unie en 
deze landen in het kader van de GATT zijn aangegaan. Daarom zal de Commissie 
een overzicht van opties voor het toekomstig landbouwbeleid in een groter 
Europa uitwerken ter voorbereiding van de toetreding van de geassocieerde 
landen tot de Europese Unie. 
Op korte termijn moeten de handelsbetrekkingen op landbouwgebied om de 
volgende redenen worden herzien: 
in de eerste plaats om de Europa-Overeenkomsten aan te passen aan de 
nieuwe situatie die door de afronding van de Uruguay-Ronde voor de 
Europese Unie en de geassocieerde landen is ontstaan. Dit moet meer 
inhouden dan een technische aanpassing en de gelegenheid bieden tot het 
opnieuw opmaken van de balans van het landbouwgedeelte van deze 
overeenkomsten in het licht van de recente ontwikkelingen; 
de tweede uitdaging is aanpassing van de Europa-Overeenkomsten aan de 
uitgebreide Unie, met name met het oog op de opneming van de afspraken 
die de toekomstige Lid-Staten in hun bilaterale overeenkomsten met de 
geassocieerde landen hebben gemaakt. Tezelfdertijd moet grondig worden 
onderzocht waarom slechts enkele van de tariefcontingenten die de 
Europese Unie tot dusver opende volledig werden benut. De oorzaken 
hiervan moeten samen met de geassocieerde landen worden geanalyseerd en 
er moet dringend naar oplossingen worden gezocht. 
ten slotte dient een soortgelijk onderzoek te worden verricht ten 
aanzien van de ontwikkelingen van de landbouwexport van de Unie naar de 
geassocieerde landen om na te gaan waarom deze export sterk is 
toegenomen en ernstige onevenwichtigheden weg te werken. 
(yi) Milieu en nucleaire veiligheid 
De verontreinigingsniveaus hebben in bepaalde delen van de geassocieerde 
landen alarmerende proporties aangenomen. Uitbreiding van de samenwerking van 
de Europese Unie met deze landen tot milieubeleid moet als voornaamste 
doelstellingen hebben: 
bij te dragen tot het vinden van een oplossing voor ernstige Europese 
grensoverschrijdende milieuproblemen, met name in gebieden zoals de 
Zwarte Driehoek, het Donaubekken en het gebied rond de Middellandse en 
de Baltische Zee. 
- 41-
de geassocieerde landen te helpen de duurzaamheidseis in hun economisch 
en sectorieel beleid op te nemen. 
deze landen te helpen zich voor te bereiden op hun toekomstige 
toetreding tot de EU via aanpassing en tenuitvoerlegging van hun 
milieuwetten en -normen. 
Het milieu, nucleaire veiligheid en energie zijn ook in het kader van PHARE 
reeds prioriteiten die het scheppen van de voorwaarden welke duurzame groei 
en efficiënte energieproduktie mogelijk maken, ten doel hebben. De EU, die 
speciaal verantwoordelijk is voor de coördinatie van de G 24, neemt het 
voortouw op het gebied van technische bijstand ter invoering van uniforme 
normen, standaarden en praktijken in de gehele regio. Deze technische 
bijstand moet worden uitgebreid tot infrastructuurmaatregelen op het gebied 
van wetgeving, aansprakelijkheid en verzekering. 
In het kader van de gestructureerde relatie moeten de EU en de geassocieerde 
landen gezamenlijk een gemeenschappelijk kader voor overleg ontwikkelen om 
hun toekomstige samenwerking te sturen. Deze aanpak zal onnodige 
overlappingen voorkomen en zal tevens de samenwerking tussen de geassocieerde 
landen onderling vergemakkelijken. 
(vii) Regionale ontwikkeling 
De Europa-Overeenkomsten voorzien in samenwerking tussen de geassocieerde 
landen en de Unie op het gebied van regionale ontwikkeling en planning van 
landgebruik. De samenwerking zal voor het moment zijn gebaseerd op de 
uitwisseling van informatie en ambtenaren en het verlenen van technische 
bijstand alsmede op gezamenlijke actie van de regionale en plaatselijke 
overheden op het gebied van economische ontwikkeling. 
Deze samenwerking bestaat sedert 1990 via door het Ecos-Ouverture-programma 
gefinancierde banden tussen steden en regio's in de Lid-Staten en steden en 
regio's in Midden- en Oost-Europa. In deze context werden activiteiten om 
kleine en middelgrote ondernemingen te helpen, gesteund en werden, via de 
uitwisseling van ervaringen, toerisme, ontwikkeling, rationeel 
energiegebruik, beter afvalbeheer, betere stadsplanning en versterking van de 
lokale democratie gestimuleerd. Recentelijker ging een veel intensievere 
samenwerking van start in de grensgebieden tussen de Unie en Oost-Europa via 
een door de structuurfondsen, het Interreg-programma en Phare gefinancierd 
grensoverschrijdend programma. 
Ook tussen de landen van Midden- en Oost-Europa onderling moet de 
grensoverschrijdende samenwerking verder worden ontwikkeld ten einde de 
handelsbarrières te slechten en de economische ontwikkeling te stimuleren. 
Vanuit strategisch oogpunt is het belangrijk de geassocieerde landen bij de 
beraadslagingen van de Gemeenschap over ruimtelijke ordening te betrekken. De 
Commissie staat op het punt Europa 2000-»- te publiceren waarin ontwikkelingen 
op het gebied van landgebruik worden geanalyseerd en wordt voortgebouwd op de 
eerste soortgelijke zich over de gehele Gemeenschap uitstrekkende publikatie 
van 1991, Europa 2000. De nieuwe versie besteedt veel aandacht aan de 
gevolgen voor het communautaire grondgebied van de opening naar het oosten en 
vormt een solide basis voor een toekomstige dialoog met de geassocieerde 
landen. Dergelijke beraadslagingen gingen reeds van start, met name op de 
Conferentie van Dresden van 1993 over ruimtelijke ordening in een groter 
Europa. Er worden reeds verdere studies verricht die de gevolgen van de 
- Al-
veranderende betrekkingen met drie regio's, de Baltische regio, het 
Donaubekken en de Zwarte Zee onderzoeken. 
Deze regionale samenwerkingsprogramma's zijn niet onbelangrijk, maar de 
voornaamste taak van de Gemeenschap zal toch zijn haar ervaringen in de 
Gemeenschap opgedaan met de sociale en economische samenhang ten nutte te 
maken en de infrastructurele veranderingen, de veranderingen op het gebied 
van de ontwikkeling van het menselijk potentieel en andere structurele 
veranderingen te inventariseren. Dit zal van groot belang zijn voor het 
voorbereiden van die geassocieerde landen die zulks wensen op toetreding. De 
behoeften zijn enorm en nieuw. Er zal naar vindingrijke oplossingen moeten 
worden gezocht, wil men al het te verzetten werk aankunnen. 
(viii) SocjaaJ. beleid 
Toetreding tot de Unie betekent eveneens overneming van het communautaire 
acquis op sociaal gebied. Met het oog op toetreding zal de Unie voortbouwen 
op de Europa-Overeenkomsten, die reeds in samenwerking op bepaalde terreinen, 
zoals dat van de sociale zekerheid en de gezondheidszorg, voorzien. Deze 
overeenkomsten beogen het gezondheids- en het veiligheidsniveau van 
werknemers in de geassocieerde landen te verbeteren, waarbij wordt uitgegaan 
van het in de Gemeenschap bestaande beschermingsniveau, zaken, zoals 
beroepsopleiding, op een hoger plan te brengen en de sociale 
zekerheidsstelsels aan te passen aan de nieuwe economische en sociale 
situatie. In Kopenhagen besloot de Europese Raad in het kader van stimulering 
van de economische integratie via harmonisatie van wettelijke regelingen dat 
het van bijzonder groot belang is dat er voortgang wordt geboekt op 
terreinen, zoals dat van de bescherming van werknemers. 
In het licht van het door de Europa-Overeenkomsten voorziene kader en de in 
Kopenhagen genomen besluiten is er een aantal terreinen waarop de Unie en de 
geassocieerde landen hun samenwerking inzake sociaal beleid kunnen 
ontwikkelen. Deze terreinen zijn de volgende: 
werkgelegenheids- en arbeidsmarktbeleid. Om de geassocieerde landen te 
helpen de economische en sociale dimensies van het overgangsproces te 
integreren, moet bijstand worden verleend om een effectief 
arbeidsmarktbeleid te ontwikkelen op terreinen, zoals bevordering van 
de werkgelegenheid, mede omvattende opleiding, hervorming van de 
arbeidswetgeving, doelmatig management enz. Dit beleid zal met name van 
belang zijn in het kader van de industriële herstructurering die grote 
gevolgen zal hebben voor de arbeid. 
sociale zekerheid en sociale bescherming. De Europese Unie keurde een 
aanbeveling goed over de convergentie van de doelstellingen op het 
gebied van de sociale bescherming (92/442/EEG), waarin met volledige 
eerbiediging van de onafhankelijkheid en diversiteit van de in elk land 
geldende stelsels, drie essentiële taken van de sociale bescherming 
worden beschreven, sociale en economische integratie, een gegarandeerd 
minimuminkomen en behoud van inkomen. Bij de aanpassing van de sociale 
zekerheidsstelsels van de geassocieerde landen kunnen de ervaringen van 
de Lid-Staten op deze terreinen dienst doen als referentiepunt. 
gezondheid en veiligheid op de arbeidsplaats. Op het gebied van de 
terugdringing van arbeidsongevallen en beroepsziekten kan de Unie steun 
en deskundigheid aan de geassocieerde landen verstrekken die mettertijd 
minimumvoorschriften en werkwijzen moeten invoeren die verenigbaar zijn 
met die van de Unie. Ook kan de Unie technische bijstand aan de 
geassocieerde landen verstrekken bij de opstelling van een programma en 
een tijdschema voor de aanpassing van de wetgeving op dit gebied. 
volksgezondheid. De geassocieerde landen moeten worden betrokken 
4(f 
bij de in de voorgestelde actieprogramma's van de Commissie op het 
gebied van kankerbestrijding, drugsverslaving, bevordering van 
gezondheid en voorlichting beschreven activiteiten. 
(ix) Culturele samenwerking 
Culturele samenwerking draagt bij tot wederzijdse bewustwording en kan 
belangrijke banden tussen de Unie en de geassocieerde landen tot stand 
brengen. Zij moet worden gestimuleerd omdat het een zichtbaar teken is van 
ons gemeenschappelijk cultureel erfgoed. In de Europa-Overeenkomsten 
verbinden partijen zich ertoe om culturele samenwerking op het gebied van de 
uitwisseling van kunstwerken en kunstenaars, literaire vertalingen, de 
instandhouding en restauratie van monumenten en plaatsen, opleiding en 
bewustmaking van culturele zaken te bevorderen. 
In voorkomend geval voorzien de Europa-Overeenkomsten in uitbreiding van de 
bestaande culturele samenwerkingsprogramma's van de Gemeenschap tot de 
geassocieerde landen. De Commissie zal uitbreiding van de volgende 
programma's tot de geassocieerde landen voorstellen: 
Caleidoscoop, een programma dat steun biedt aan artistieke activiteiten 
met een Europese dimensie 
Ariane, dat literaire werken, en met name de vertaling daarvan, 
ondersteunt. 
Vanaf de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie zijn 
initiatieven op cultureel gebied gebaseerd op artikel 128. Via haar 
activiteiten op dit gebied kan de Unie bijdragen aan versterking van de 
banden en de culturele dialoog tussen de Lid-Staten en de geassocieerde 
landen waardoor zij hun bilaterale betrekkingen aanvult. De Lid-Staten en de 
Unie zouden aanvullende stimulansen voor culturele uitwisselingen met de 
geassocieerde landen kunnen overwegen, bijvoorbeeld in de vorm van de 
oprichting van Europahuizen in deze landen om de toegang tot de rijke 
verscheidenheid aan nationale en regionale culturen in de Unie te 
vergemakkeiij ken. 
(x) Samenwerking OP wetenschappelijk en technologisch gebied 
Samenwerking op wetenschappelijk en technologisch gebied tussen de Unie en de 
geassocieerde landen zal voor beiden heilzaam zijn. Sedert 1992 wijdt de Unie 
zich aan een verreikende actie, ten bedrage van meer dan 150 miljoen ecu, ter 
bevordering van wetenschappelijke en technische samenwerking, die voorziet in 
gedeeltelijke deelneming in het Derde Kaderprogramma en in gezamenlijke 
onderzoeksprojecten, wetenschappelijke netwerken, conferenties en mobiliteit. 
Voor de toekomst worden de volgende twee zaken overwogen: 
opening van het gehele Vierde Kaderprogramma voor projectgewijze 
deelneming waardoor nauwere integratie in de gezamenlijke communautaire 
inspanningen ten behoeve van OTO mogelijk wordt, hetgeen de 
ontwikkeling van de industrie (met name kleine en middelgrote 
bedrijven) in de grotere Europese markt, inclusief een open en 
geïntegreerde informatie-infrastructuur in Europa, bevordert. 
activiteiten die zich concentreren op sleutelgebieden (in overleg met 
deze landen vastgesteld) met het oog op vernieuwing van het 
produktiesysteem en verbetering van de kwaliteit van het bestaan. 
45-
Wetenschap en technologie kunnen bijdragen aan het oplossen van enkele 
van de ernstige moeilijkheden waarvoor deze landen zich gesteld zien. 
Een en ander zal plaatsvinden onder actie 2 (internationale 
samenwerking in het kader van het Kaderprogramma). 
(xi) Informatie 
De Europa-Overeenkomsten omvatten elk een artikel inzake onderlinge 
informatie-uitwisseling. Prioriteit moet worden verleend aan programma's die 
basisinformatie verstrekken aan het grote publiek. Voor de Unie betekent dit 
dat grote inspanningen moeten worden geleverd om aan een algemeen en een 
specifiek publiek in de geassocieerde landen informatie te verstrekken, 
waarbij aan dit publiek zo mogelijk toegang wordt verschaft tot databases van 
de Unie. Alle gegevens wijzen erop dat er grote belangstelling is voor 
dergelijke informatie en dat in de komende jaren onafgebroken inspanningen 
nodig zullen zijn. 
E. COMMUNAUTAIRE STEUN VOOR INTEGRATIE EN HERVORMING 
(i) Het Phare-programma 
Behalve steun voor hervorming en de economische overgang verleende PHARE 
financiële steun voor de tenuitvoerlegging van de Europa-Overeenkomsten en 
zal het derhalve vele van de onderdelen van het in dit document uiteengezette 
beleid ondersteunen. 
De Commissie trof onlangs maatregelen ter verbetering van de werking van het 
PHARE-programma op terreinen zoals de programmeringscyclus, de kwaliteit van 
programma's en het betalingstempo. PHARE dient evenwel verder te worden 
versterkt om een adequaat instrument voor de realisering van dit beleid te 
worden. De volgende ingrijpende wijzigingen worden noodzakelijk geacht: 
De verschuiving naar programma's die investeringen steunen en directe 
financiering aan eindverbruikers verstrekken, dient te worden 
voortgezet, aangezien de partnerlanden daaraan in dit stadium van de 
overgang behoefte hebben. De infrastructuurfaciliteit waartoe in 
Kopenhagen werd besloten, moet op meer betrekking gaan hebben dan op 
vervoerinfrastructuur en de beperking van 15% moet komen te vervallen. 
Programma's die financiering verstrekken voor de ontwikkeling van de 
particuliere sector, inclusief privatisering en herstructurering, in 
die sector, en de ontwikkeling van kleine en middelgrote bedrijven 
moeten worden uitgebreid. 
De verdere ontwikkeling van meerjarige programmering in de periode 
1995-1999 zou de Commissie via PHARE in staat stellen tot 
onderhandelingen over en goedkeuring van meerjarige 
kaderovereenkomsten. Hierdoor zou decentralisatie worden verhoogd, 
zouden investeringen via de voorspelbaarheid van communautaire steun 
worden gestimuleerd en zou het beheer van het programma worden 
verbeterd. Voorts moet PHARE voldoende flexibiliteit krijgen om op 
basis van rendementsonderzoeken de definitieve verdeling van fondsen 
tussen PHARE-landen en -sectoren vast te stellen. 
In de hieraan gehechte financiële staat wordt een indicatief 
financieringsscenario voor PHARE voor de vijfjarige periode 1995-1999 
gegeven. Het is coherent met de 
- U-
in Edinburgh vastgestelde financiële richtsnoeren, met het hoofdstuk 
inzake financiële samenwerking in de Europa-Overeenkomsten en 
concretiseert de op de topconferentie van Kopenhagen afgelegde 
verklaring dat "de Gemeenschap een groot deel van haar voor externe 
maatregelen uitgetrokken begrotingsmiddelen voor de Midden- en 
Oosteuropese landen zal blijven reserveren, met name via het PHARE-
programma". Deze politieke prioriteit, waarvoor goedkeuring van de 
begrotingsautoriteit zal worden gevraagd en die aan de jaarlijkse 
begrotingsprocedure zal worden onderworpen, zal voldoende 
planningszekerheid verschaffen om de meerjarige programmeringsaanpak 
voor de partnerlanden de moeite waard te maken en de efficiëntie van 
PHARE in economisch opzicht te verbeteren. 
De programma's van PHARE ter ondersteuning van de democratie en een 
burgerlijke samenleving moeten worden versterkt om de politieke 
hervorming te consolideren en de stabiliteit te versterken. 
(ii) Leningsinstrumenten 
De Gemeenschap beschikt over een aantal op leningen gebaseerde instrumenten 
die worden gebruikt voor het bevorderen van de economische ontwikkeling in 
deze landen. Het eerste instrument is macro-financiële bijstand die 
voornamelijk werd gebruikt in de eerste stadia van overgang om een houdbare 
betalingsbalanssituatie en de invoering van externe convertibiliteit te 
verzekeren. Het tweede instrument bestaat in op projecten gebaseerde 
leningen, voornamelijk toegekend via de EIB, die voor een groot deel werden 
gebruikt voor infrastructuurontwikkeling. De Commissie stelt derhalve het 
volgende voor: 
De EBWO zal na de inwerkingtreding van het Verdrag van Maastricht een 
werkelijk instrument van het Uniebeleid kunnen worden. Aangezien de 
Unie, de Lid-Staten en de EIB tezamen de meerderheid van de aandelen in 
handen hebben zou overeenkomstig artikel J-2.3 van het Verdrag 
betreffende de Europese Unie kunnen worden besloten dat alle 
directeuren van de Unie een van tevoren overeengekomen 
gemeenschappelijk standpunt zullen verdedigen. 
de Unie zou kunnen overwegen macro-financiële steun aan de 
geassocieerde landen te verstrekken op de voorwaarden die voor de Lid­
staten gelden. De steun zou de vorm aannemen van leningen op 
middellange termijn te financieren door een beroep te doen op de 
internationale kapitaalmarkten of, in voorkomend geval, door de Lid­
staten tot gespecificeerde maxima. Deze vorm van steun voor leningen 
die snel worden uitbetaald zou, behalve in situaties waarin de 
betalingsbalans in crisis verkeert, met projecten verband houdende 
subsidies (PHARE) en leningen (EIB, EBWO) kunnen aanvullen en de 
tenuitvoerlegging van structurele hervormingen en nationale structurele 
aanpassingsprogramma's kunnen steunen. De algemene voorwaarden geldende 
voor dit soort steun zouden kunnen worden vastgelegd in een 
kaderbesluit van de Raad. 
de Unie dient te onderzoeken of voor leningstransacties van de EIB in 
de geassocieerde landen een volledige begrotingsgarantie vereist is. 
-4J~ 
BIJLAGE I 
Mogelijkheden voor bijeenkomsten tussen de Raad van de Unie en de 
geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa 
en voorgestelde discussiepunten 
Bijeenkomst Datum 
Algemene zaken September, Algemene vergadering VN, 
New York 
Onderzoek 29 september 
Milieu 4 oktober 
Jongeren 27 oktober 
Ecofin 7 november 
Telecommunicatie 17 november 
, 
Vervoer 21-22 november 
Energie 29 november 
; 
Gezondheid 22 december 
18 
BIJLAGE II 
Handelsbalans van de geassocieerde landen met de EU (in miliard ecu) 
SSSSZBSi 
Handelsbalans van geassocieerde landen met EU (in miljard ecu) 
Tsjechië/Slowakije 
Hongarije 
Polen 
CEFTA 
Bulgarije 
Roemenië 
6 geassocieerde landen 1989 
0,2 
-0,4 
-0,1 
-0,3 
-0,9 
1,9 
0,6 1992 
-0,7 
-0,1 
-1,1 
-1,9 
-0,2 
-0,5 
-2,5 1993 
-1,3 
-1,0 
-2,3 
-4,5 
-0,4 
-0,6 
-5,6 
Bron: EUROSTAT 
Aandeel van de export van de geassocieerde landen in de EU-import (%) 
1989 1992 1993 
2,7 3,9 4,2 
^ÊÊmmmmmÊÊmÊÊmmÊm^Êi^mmmmmÊmBmm^tmÊ^Êa^mammmimkm]^BmmÊmma*m^mmmtam^m^ÊtmmmÊUa:« 11 rnnig««t^j^M3sc= i m uu SB=C=J) 
aandeel van de import van de geassocieerde landen in de EU-
export (%) 
1989 
2,8 1992 
4,9 1993 
5,3 
Bron: EUROSTAT 
19 
BIJLAGE III 
TABEL 1 
Aandeel van landbouw in werkgelegenheid en produktie 
% (91) BBP% „ . (.92) . , . 
__^__^ __ . . . Werkgelegenheid 
Bulgarije (3) 16 19,5 
Republiek Tsjechië (1) 8,5 9,9 
IHongarije (1) 15 10 
Polen (3) 7,3 28,1 
Roemenië (3) 22,7 29 
Slowakije (1) 8,3 13 
EU (2) 2,8 5,8 Bron: Europese Commissie en OESO 
FAO, UNICE, Nationale overheidsinstanties 
(1) 1990 
(2) 1991 
(3) 1992 
20 
TABEL 2 
LANDBOUWUITVOER UIT DE EU NAAR (miljoen ecu) 
Polen 
Hongarije 
Voormalig 
Tsjechoslowakije 
Roemenië 
Bulgarije 
Totaal 1990 
615 
119 
149 
300 
83 
1266 1991 
996 
152 
267 
243 
155 
1813 1992 
924 
225 
418 
324 
125 
2016 1993 
973 
299 
467 
296 
195 
2230 
Bron: Eurostat 
TABEL 3 
LANDBOUWINVOER VAN DE EU UIT (miljoen ecu) 
Polen 
Hongarije 
Voormalig 
Tsjechoslowakije 
Roemenië 
Bulgarije 
Totaal 1990 
1106 
713 
213 
41 
152 
2226 1991 
1080 
920 
247 
76 
192 
2515 1992 
952 
830 
277 
78 
184 
2321 1993* 
723 
624 
230 
72 
157 
1806 
Bron: Eurostat 
21 
BIJLAGE IV 
FINANCIEEL MEMORANDUM 
1. TITEL VAN DE MAATREGEL 
Communautaire bystand bij de integratie en hervormingen in de Midden- en Oosteuropese 
landen (Phare-programma) 
2. BEGROTINGSLIJN 
B7-60 Samenwerking met de landen in Midden- en Oost-Europa 
3. JURIDISCHE GRONDSLAG 
— Verordening (EEG) nr. 3906/89 van de Raad van 18 december 1989 betreffende economische hulp 
ten gunste van de Republiek Hongarije en de Volksrepubliek Polen (PB L 375 van 23.12.1989, 
blz. 11) 
— Verordening (EEG) nr. 2698/90 van de Raad van 17 september 1990 tot wijziging van 
Verordening (EEG) nr. 3906/89 met het oog op de uitbreiding van de economische hulp tot andere 
landen in Midden- en Oost-Europa (PB L 257 van 21.09.1990, blz. 1) 
— Verordening (EEG) nr. 3800/91 van de Raad van 23 december 1991 tot wijziging van Verordening 
(EEG) nr. 3906/89 met het oog op de uitbreiding van de economische hulp tot andere landen in 
Midden- en Oost-Europa (PB L 357 van 28.12.1991, blz. 10) 
— Verordening (EEG) nr. 2334/92 van de Raad van 7 augustus 1992 tot wijziging van Verordening 
(EEG) nr. 3906/89 met het oog op de uitbreiding van de economische hulp tot Slovenië (PB L 227 
van 11.08.1992, blz. 1) 
,— Verordening (EEG) nr. 1764/93 van de Raad van 30 juni 1993 tot wijziging van Verordening 
(EEG) nr. 3906/89 betreffende economische hulp aan bepaalde landen in Midden- en Oost-Europa 
(PB L 162 van 03.07.1993, blz. 1) 
— reeds geratificeerde Europa-Overeenkomsten met Polen en Hongarije, nog te ratificeren Europa-
Overeenkomsten met Tsjechië, Slowakije, Bulgarije en Roemenië 
— Verordening (EEG) nr. 4253/88 van de Raad van 19 december 1988 tot vaststelling van 
toepassingsbepalingen van Verordening (EEG) nr. 2052/88 met betrekking tot de coördinatie van 
de bijstandsverlening uit de onderscheiden Structuurfondsen enerzijds en van die bijstandsverlening 
met die van de Europese Investeringsbank en de andere bestaande financieringsinstrumenten ander­
zijds (PB L 374 van 31.12.1988, blz. 1), gewijzigd bij Verordening (EEG) nr. 2082/93 (PB L 193 
van 31.07.1993, blz. 20), inzonderheid artikel 11 
— Verordening (EEG) nr. 1360/90 van de Raad van 7 mei 1990. 
2L t 
4. OMSCHRIJVING VAN DE MAATREGEL 
4.1. Algemene doelstellingen 
Het Phare-programma is een onderdeel van de westerse hulp aan de Midden- en Oosteuropese 
landen. Deze hulp is bedoeld om de overgang van deze landen van een planeconomie naar een 
democratische markteconomie te vergemakkelijken. De Europese Raad van Kopenhagen heeft 
bovendien in juni 1993 de toetreding van deze landen tot de Europese Unie als doelstelling 
vastgesteld. 
Als financieel instrument voor de reeds ondertekende of nog te ondertekenen Europa-Over­
eenkomsten met de Midden- en Oosteuropese landen komt in de eerste plaats het Phare-pro­
gramma in aanmerking. 
Overeenkomstig dit politieke kader wordt met de maatregelen die via dit hoofdstuk worden 
gefinancierd gestreefd naar: 
• stabilisering en ondersteuning van de beginfase van de overgang (hulp bij de invoering van 
de voor een rechtsstaat typerende instellingen en elementaire regelgeving) 
• tenuitvoerlegging en ondersteuning van het economisch hervormingsproces 
• ontwikkeling van een sociaal kader overeenkomstig de algemene doelstellingen van Phare 
• cofinanciering van maatregelen van structurele aard in de aan de Gemeenschap grenzende 
derde landen; deze worden gecofinancierd door de structuurfondsen. 
Bij de uitvoering van deze maatregelen in de begunstigde landen wordt rekening gehouden met 
de diverse stadia waarin het overgangs- en ontwikkelingsproces zich in die landen bevindt. 
De te financieren programma's worden in de regel vastgesteld volgens de sectoriële prioriteiten 
die voor de begunstigde landen zijn vastgesteld (deze vraaggestuurde aanpak is een van de 
belangrijkste kenmerken van Phare). 
4.2. Loopt yd en wyze van verlenging 
Gezien de huidige situatie in de Midden- en Oosteuropese landen wordt verwacht dat aan het 
hervormingsproces ten minste tot 1999 financieel zal worden bijgedragen. Dit komt overeen 
met de financiële vooruitzichten die door de Europese Raad van Edinburgh op 11 en 12 de­
cember 1992 zijn goedgekeurd. 
« I 
5. INDELING VAN DE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN 
5.1. Niet verplichte uitgaven 
5.2. Gesplitste kredieten 
5.3. Aard van de ontvangsten; geen ontvangsten. 
6. AARD VAN DE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN 
— gesubsidieerd voor 100% 
De beleidsuitgaven van programma's in het kader van deze maatregel worden over het 
algemeen voor 100% gesubsidieerd. 
— subsidie voor gezamenlijke financiering met andere bronnen uit de openbare en/of particu­
lieresector 
Bovendien kan cofinanciering geschieden in het kader van de G24 met de EIB, de EBWO 
en de Wereldbank, of in het kader van initiatieven van niet-gouvernementele organisaties of 
met de Midden- en Oosteuropese landen zelf. 
Cofinanciering komt met name voor bij grensoverschrijdende samenwerking op structuur-
gebied. 
— rentesubsidie 
In bepaalde gevallen, met name bij programma's voor ontwikkeling en ondersteuning van 
het midden- en kleinbedrijf, dient te worden voorzien in rentesubsidie. 
— overige 
— is voorzien in gehele of gedeeltelijke terugbetaling van de financiële steun van de Ge­
meenschap, indien de maatregel economische voordelen oplevert? nee. 
— leidt de voorgestelde maatregel tot een wijziging in de ontvangsten? Zo ja, van welke aard 
is deze wijziging en in welke categorie van ontvangsten treedt deze op? nee. 
— nieuwe aanwending: geen. 
* i 
7. FlNANCrëUE GEVOLGEN 
7.1. Wyze van berekening van de totale kosten 
Zie de bijgevoegde tabel. 
De in de bijlage opgenomen indicatieve financiële meerjarenplanning is in overeenstemming 
met de richtsnoeren die door de Europese Raad van Edinburgh zijn goedgekeurd, en met de 
verklaring van de Europese Raad van Kopenhagen, in dien zin dat de Gemeenschap een 
aanzienlijk deel van de geplande begrotingsmiddelen zal blijven uittrekken voor maatregelen in 
de Midden- en Oosteuropese landen, met name via het Phare-programma. 
De financiële hulp die het Phare-programma gezien de huidige financiële vooruitzichten kan 
leveren blijft beperkt in verhouding tot de behoeften van de Midden- en Oosteuropese landen. 
De Unie reserveert (onder voorbehoud van de jaarlijkse begrotingsprocedure) voor 1995 tot 
1999 een bedrag van 7,072 miljard ecu voor hoofdstuk B7-60 (Samenwerking met de landen in 
Midden- en Oost-Europa). Dit betekent voor de overeenkomstige periode van de financiële 
vooruitzichten (1993-1995) een jaarlijkse groei van circa 10%. 
7.2. Verdeling over de onderdelen van de maatregel 
Indicatieve verdeling (in percent) per programmacategorie: 
- nationale programma's voor elk van de Midden- en Oosteuropese landen 80% 
- voor meerdere landen bestemde programma's ter bevordering van de 
onderlinge samenwerking 15% 
- overige programma's, m.i.v. steun bij de tenuitvoerlegging van de Europa-
Overeenkomsten 5 % 
7.3. Indicatief tydschema van de kredieten 
Zie bijgevoegde tabel. 
8. BESTRIJDING VAN FRAUDE 
De diensten van de Commissie of door deze daartoe gemachtigden alsmede de Rekenkamer 
voeren een systematische controle uit en houden regelmatig toezicht op de via Phare gefinan­
cierde projecten. 
}S 
9. GEGEVENS VOOR DE KOSTEN/BATEN-ANALYSE 
9.1. Kwantificeerbare specifieke doelstellingen, doelgroep 
— Specifieke doelstellingen: verband met de algemene doelstelling 
Het doel van de in het kader van dit hoofdstuk uitgevoerde maatregelen, overeenkomstig de 
algemene doelstelling die onder 4.1. is omschreven, is de totale of partiële financiering van 
programma's op de volgende gebieden: 
— herstructurering en privatisering van staatsbedrijven in de sectoren industrie en land­
bouw 
— bijstand aan de particuliere sector, met name het midden- en kleinbedrijf, en bevorde­
ring van particuliere investeringen en investeringen in toerisme 
— modernisering van het financieel bestel, van het fiscaal beleid tot de financiële dienst­
verlening 
— ontwikkeling van een kader voor sociale bescherming, waaronder een actief werkge­
legenheidsbeleid en bestrijding van de armoede 
— nucleaire bescherming en nucleaire veiligheid 
— hervormingen in verband met het herstel van de voor een moderne economie onontbeer­
lijke infrastructuur, bijvoorbeeld in de sectoren milieu, energie, gezondheidszorg en het 
menselijk potentieel 
— hulp aan de grensregio's van de Midden- en Oosteuropese landen bij de specifieke 
ontwikkelingsproblemen die het gevolg zijn van hun relatief geïsoleerde positie, zulks 
. in het belang van de nationale economie en de bevolking als geheel; hierbij wordt een 
belangrijke plaats ingeruimd voor de milieuproblematiek 
— bevordering van de totstandbrenging en ontwikkeling van netwerken voor grensover­
schrijdende samenwerking, tot stand brengen van koppelingen tussen deze netwerken en 
de uitgestrekter netwerken van de Gemeenschap 
— bijdragen tot de verwezenlijking van ruimere samenwerkingsdoeleinden m.b.t. de 
handel en de samenwerkingsovereenkomsten die tussen de Gemeenschap en bepaalde 
landen in Midden- en Oost-Europa zijn gesloten, zulks met name met het oog op de 
integratie van de bij de Europa-Overeenkomsten ingestelde processen. 
— Doelgroep: eventueel per doelstelling specificeren; uiteindelijke begunstigden 
en tussenpersonen dienen te worden aangegeven 
De uiteindelijke begunstigden van de Phare-hulp zijn uiteraard de burgers van de begun­
stigde landen. In concreter termen is de doelgroep van een programma afhankelijk van de 
aard daarvan en van de wijze van uitvoering. Gegeven de verscheidenheid van de pro­
gramma's is een volledige classificatie van de uiteindelijke begunstigden en tussenpersonen 
moeilijk te geven. 
IC 
9.2. Motivering van de maatregel 
— Noodzaak van de bijdrage uit de communautaire begroting 
De begunstigde landen kunnen, gezien hun economische situatie, de zware lasten van de 
overgang naar een markteconomie niet zelf dragen. Om evidente geopolitieke redenen is de 
ontwikkeling van deze landen voor de Europese Unie van groot belang, zoals zij ook reeds 
meermaals tijdens Europese Raden heeft aangegeven. Zij behoort derhalve bij de westerse 
hulp aan de Midden- en Oosteuropese landen het voortouw te nemen. 
De door de Unie gefinancierde maatregelen werken bovendien als stimulans voor maatre­
gelen en investeringen van andere geldverschaffers, zoals de G24, de EIB, de EBWO e.d. 
— Selectie van de vorm van de bijdrage 
De vorm waarin via het Phare-programma middelen worden verstrekt is afhankelijk van de 
aard van het programma, zoals vermeld in punt 7.2. en van de situatie in de afzonderlijke 
landen en sectoren. Vóór een bepaald programma wordt goedgekeurd, worden de voor het 
bereiken van de doelstellingen noodzakelijke identificatie- en haalbaarheidsstudies verricht. 
Over het algemeen komt de vorm van de bijdrage overeen met de onder punt 6 omschreven 
aard van de uitgaven. 
— Voornaamste onzekere factoren die van invloed kunnen zijn op de specifieke resultaten van 
de maatregel 
Bij de planning van elk afzonderlijk programma wordt rekening gehouden met de com­
plexiteit van het hervormingsproces en met politieke gebeurtenissen die in bepaalde landen 
zouden kunnen plaatsvinden, zulks teneinde risico's voor de verwezenlijking van de doel­
stellingen te vermijden. 
9.3. Toezicht en evaluatie 
De Phare-programma's worden merendeels beheerd door managementeenheden die door de 
bevoegde nationale autoriteiten zijn ingesteld. Deze eenheden krijgen technische bijstand 
van de delegaties van de Commissie, die tevens toezicht uitoefenen. Naast de permanente 
contacten en technische ad hoe-missies wordt er een algemene en meer formele monitoring 
verricht op de volgende basis: 
— een nieuw systeem voor monitoring, rapportage en evaluatie dat sinds begin 1994 functio­
neert (Manual for the Decentralised Implementation System). Dit houdt in dat voor elk pro­
gramma jaarlijks een strategie plan en een monitoring and assessment report van veeleer 
technische aard worden opgesteld, en elk halfjaar een werkprogramma van veeleer financ­
iële aard. Bij het opstarten van elk programma worden kwantitatieve en kwalitatieve 
indicatoren opgesteld op basis van de logical framework matrix. Het toezicht geschiedt op 
basis van de bovenstaande documenten. 
n 
een op de financiële transacties (contracten en betalingen) van de lokale managementeenhe-
den toegespitst computersysteem. 
een programma voor systematische financiële controle op de programma's 
evaluatie door onafhankelijke deskundigen. Deze is met name gericht op de technische 
aspecten van het programma en op het effect ervan op de betrokken sectoren. 
2& 
Financiële, technische en economische bijstand aan de Midden- en Oosteuropese landen (hoofdstuk B7-60) 
(onder voorbehoud van de jaarlijkse begrotingsprocedure) 
Indicatieve meerjarenplanning beleidskredieten(1) 
Ontwikkeling van de plafonds van rubriek 4 van de Finan­
ciële vooruitzichten (huidige prijzen voor EUR-12)(1) 
Indicatieve interne planning van de meerjarenhulp voor de 
Midden- en Oosteuropese landen(1) 1993 
4 115 
986 1994 
4 306 
985 1995 
4 605 
1 106 1996 
5 007 
1235 1997 
5 463 
1400 (miljoen ecu, huidige prijzen) 
1998 
6 034 
1586 1999 
6 719 
1745 totaal 
95-99 
27 828 
7 072 
(i) Wat de beleidskredieten betreft: het tijdschema vermeldt een jaarlijkse uitgave van 20%, gespreid over 5 jaar, met inbegrip van het jaar van 
vastlegging. 
(i) De prognose voor 1995-1999 is gebaseerd op een inflatie van 3% op jaarbasis. 
(ï) Uit deze bedragen blijkt welke prioriteit de Midden- en Oosteuropese landen genieten: de groei ligt enigszins boven die van rubriek 4 van de Fi­
nanciële vooruitzichten van Edinburgh. 
ISSN 0254-1513 
COM(94) 361 def. 
DOCUMENTEN 
NL H 
Catalogusnummer : CB-CO-94-375-NL-C 
ISBN 92-77-72225-8 
Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen 
L-2985 Luxemburg 
ÎO