Nr. C 172/12 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 20. 7. 77 
Advies  inzake  de economische  situatie  van  de Gemeenschap 
De tekst  waarop  de adviesaanvrage  betrekking  heeft,  is nog  niet  bekendgemaakt  in het 
Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen. 
A. JURIDISCHE  GRONDSLAG  VAN  HET  ADVIES 
De beschikking  van  de Raad  van  18 februari  1974  betreffende  de verwezenlijking  van 
een hoge  mate  van  convergentie  van  de economische  politiek  van  de Lid-Staten  der 
Europese  Economische  Gemeenschap. 
B. ADVIES  VAN  HET  ECONOMISCH  EN SOCIAAL  COMITÉ 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  beraadslaagd  over  zijn  advies  inzake  voor-
noemd  onderwerp  tijdens  zijn  op 22 en 23 juni  1977  te Brussel  gehouden  150e  zitting. 
Dit advies  luidt  als volgt: 
HET  ECONOMISCH  EN  SOCIAAL  COMITÉ, 
Gezien  het  Verdrag  tot oprichting  van  de Europese 
Economische  Gemeenschap,  in het  bijzonder  artikel 
198, 
Gezien  de resolutie  van  de Raad  en van  de ver-
tegenwoordigers  van  de Regeringen  der Lid-Staten  van 
22 maart  1971  betreffende  de verwezenlijking  in etap-
pes van  de economische  en monetaire  unie  in de Ge-
meenschap, 
Gezien  de beschikking  van  de Raad  van  18 februari 
1974  betreffende  de verwezenlijking  van  een  hoge 
mate  van  convergentie  van  de economische  politiek 
van de Lid-Staten  der Europese  Gemeenschap, 
Gezien  het op 28 oktober  1976  door  het Economisch 
en Sociaal  Comité  uitgebrachte  advies  inzake  het jaar-
verslag  van  de Commissie  over  de economische  situa-
tie van  de Gemeenschap  in 1976  (1), 
Gezien  het op 14 december  1976  door  zijn  Bureau  ge-
nomen  besluit,  de Afdeling  voor  economische  en 
financiële  vraagstukken  met  het opstellen  van  een ad-
vies en een rapport  inzake  dit onderwerp  te belasten, 
Gezien  het door  de heer  Pfeiffer,  rapporteur,  voorge-
legde  rapport  en het  advies  dat  genoemde  Afdeling 
tijdens  de vergadering  van  31 mei  1977  heeft  opge-
steld, 
Gezien  de beraadslagingen  tijdens  zijn  op 22 rn 
23 juni  1977  gehouden  150e  zitting  (vergadering  van 
23 juni  1977), 
(») PB  nr. C 297  van  16. 12. 1976. BRENGT  HET  VOLGEND  ADVIES  UIT, 
dat met  67 stemmen  vóór,  4 stemmen  tegen,  bij 
22 onthoudingen  werd  goedgekeurd. 
I. EEN  SCHETS  VAN  DE  SITUATIE  IN DE 
GEMEENSCHAP 
Sinds  het laaste  advies  van  het Economisch  en Sociaal 
Comité  inzake  dit onderwerp  (daterend  van  28 okto-
ber 1976)  zijn  in de economische  situatie  van  de Ge-
meenschap  geen  wezenlijke  veranderingen  opgetre-
den. Ook  de vooruitzichten  voor  de economische 
ontwikkeling  stemmen  grotendeels  overeen  met  de 
destijds  uitgesproken  verwachtingen  (zie  rapport). 
Er zijn  thans  nauwelijks  tekenen  die  wijzen  op een 
versterking  van  de economische  opleving  in de Ge-
meenschap.  Het  totale  orderbestand  in de industrie  is 
in maart  weliswaar  licht  verbeterd,  maar  de capaciteit 
wordt  nog  steeds  slecht  benut.  De produktie  neemt 
slechts  langzaam  toe. 
Het inflatietempo  in  de Gemeenschap  is de laatste 
maanden  nauwelijks  gewijzigd.  Het  is niet  waar-
schijnlijk  dat de inflatie  in 1977  beneden  de 10 % zal 
dalen.  Daarbij  moeten  grote  verschillen  tussen  de in-
dividuele  Lid-Staten  worden  vastgesteld.  Zo stegen  de 
prijzen  tot maart  1977  in een jaar  tijds  in de Bondsre-
publiek  met  3,9  % (tegen  5,4  % in 1975/1976),  in 
Italië  echter  met  21,1  % (13,9  %),  in Groot-Brittannië 
met 16,7  % (21,1  %) en  in Ierland  met  16,7  % 
(16 %) (2) (zie  tabel). 
(2) Kwartaal  eindigende  in februari  1977  t.o.v.  dezelfde 
periode  in het  afgelopen  jaar. 
20. 7. 77 Publikatieblad  van de Europese  Gemeenschappen Nr. C 172/13 
De werkloosheidsquote  bedraagt  in maart  1977  ca. 
5,3 %. De verschillen  qua  werkloosheid  tussen  de 
Lid-Staten  zijn  lang  niet  zo duidelijk  als de verschil-
len qua  economische  groei,  betalingsbalansmoeilijk-
heden  of zelfs  qua inflatietempo  (zie tabel). 
De investeringsactiviteit  in de particuliere  sector  is 
niet merkbaar  verbeterd  en ook  de particuliere  con-
sumptie  neemt  maar  matig  toe.  Van  beide  factoren 
zal naar  verwachting  in 1977  geen  krachtige  stimu-
lans uitgaan  op de economische  groei. 
De uitvoer  van  de Gemeenschap  zal in 1977  welis-
waar  minder  toenemen  dan  in 1976,  maar  de stijging 
zal in volume  toch  tot 7 % oplopen.  Daar  het invoer-
volume  trager  zal toenemen,  moet  ondanks  een lichte 
achteruitgang  van  de ruilvoet  een krachtige  verbete-
ring van  het  dienstenverkeer  van  de Gemeenschap 
worden  verwacht,  dat wellicht  opnieuw  in de buurt 
van een evenwicht  zal komen. 
De van de overheidsinvesteringen  uitgaande  impulsen 
zijn in het algemeen  zwakker  geworden,  alhoewel  in 
enkele  Lid-Staten  in de loop  van het jaar  een verbete-
ring kan worden  verwacht. 
Niettemin  blijft  de vraag  of 1977  een zichzelf  verster-
kende  en versnellende  conjuncturele  opleving  zal 
brengen,  onbeantwoord. 
De reële  stijging  van  het brutoprodukt  van  de Ge-
meenschap  voor  1977  wordt  op ca. 3,5 % geschat. 
Dit heeft  — de produktiviteitsstijging  in aanmerking 
genomen  — tot gevolg  dat de gemiddelde  werkloos-
heidsquote  voor  dit  jaar  ten  opzichte  van  1976 
(4,5 %) nauwelijks  zal dalen  en waarschijnlijk  in 
sommige  landen  zelfs  tendentieel  zal stijgen,  tenzij 
speciale  maatregelen  worden  genomen. 
De tussen  de Lid-Staten  bestaande  verschillen  in eco-
nomische  situatie  zijn  nog  steeds  te groot.  Dit is het 
geval  voor  nagenoeg  alle  zeer  belangrijke  economi-
sche data  (zie  tabel).  De gemiddelden  voor  de Ge-
meenschap  laten  daarom  slechts  in beperkte  mate 
conclusies  toe. 
De economische  situatie  in de Gemeenschap  wordt 
beïnvloed  door  de ontwikkeling  van  de wereldcon-
junctuur.  Ondanks  een verbetering  in de wereldsitua-
tie, blijft  de communautaire  conjunctuur  tekenen  van 
zwakte  vertonen  en  de  vooruitzichten  voor  de 
komende  maanden  zijn  niet  gunstig  genoeg  om  te 
mogen  concluderen  dat  er wellicht  een  duurzame 
oplossing  voor  de huidige  moeilijkheden  zal worden 
gevonden. 
Het eigenlijke  probleem  is gelegen  in de terugdringing 
van de werkloosheid  en de bestrijding  van de inflatie, 
zonder  welke  een  terugkeer  naar  een  situatie  van 
regelmatige  groei  onmogelijk  is. De structurele  vraag-
stukken  waaronder  bepaalde  sectoren  en regio's  te lij-
den hebben,  zijn  door  de recessie  duidelijker  aan het licht getreden.  Bepaalde  groepen  van  de bevolking 
zijn er bijzonder  hard  door  getroffen.  Door  de bui-
tengewone  omvang  van de crisis  is het uitgesloten  dat 
de situatie  op korte  termijn  een beslissende  wending 
ten goede  zal nemen. 
II. DOELSTELLINGEN  VAN  HET  COMITÉ  OP  HET 
TERREIN  VAN  DE  ECONOMISCHE  POLITIEK 
Tegen  deze  achtergrond  herhaalt  het Comité  de doel-
stellingen  die in zijn laatste  advies  inzake  de economi-
sche situatie  zijn  neergelegd.  Zo heeft  het in het bij-
zonder  opgemerkt  dat: 
— de economische  politiek  voor  1977  in een commu-
nautaire  politiek  op middellange  termijn  t/m 1980 
dient  te worden  ingelast; 
— met  voorrang  en in hetzelfde  tempo  moet  worden 
gestreefd  naar  volledige  werkgelegenheid  en prijs-
stabiliteit; 
— in 1980  tot een  situatie  van  volledige  werkgele-
genheid  moet  zijn  teruggekeerd; 
— de jaarlijkse  reële  toeneming  van  het brutopro-
dukt van  de  Gemeenschap  in de  periode 
1976-1980  daarom  gemiddeld  5 % dient  te bedra-
gen. Voor  1977  dient  van  een  groei  van  4 % te 
worden  uitgegaan; 
— het jaarlijkse  inflatietempo  in alle Lid-Staten  uiter-
lijk in 1980  geleidelijk  tot minstens  4 a 5 % dient 
te worden  teruggebracht. 
Het Comité  vestigt  er de aandacht  op dat volgens  de 
economische  ontwikkeling  voor  1977,  zoals  deze  zich 
nu laat  aanzien,  moet  worden  verwacht  dat  deze 
doelstellingen  niet  of slechts  met  grote  moeite  zullen 
worden  verwezenlijkt. 
Daarom  stemt  het Comité  in met  het standpunt  van 
de Commissie  dat de Gemeenschap  meer  activiteiten 
moet  ontplooien  om  deze  doelstellingen  te kunnen 
realiseren. 
III. VERGELIJKING  VAN  DE  DOOR  HET  COMITÉ 
AANBEVOLEN  MAATREGELEN  EN  DE  REALITEIT 
Afgezien  van deze  doelstellingen  heeft  het Comité  in 
zijn laatste  advies  aangedrongen  op een  reeks  com-
munautaire  en nationale  maatregelen  op het terrein 
van de economische  politiek.  Deze  aanbevelingen 
hebben  gezien  de nauwelijks  gewijzigde  economi-
sche situatie  niets  aan betekenis  verloren.  Daarom  is 
de voornaamste  bedoeling  van  dit advies  na te gaan 
in hoeverre  de op 28 oktober  1976  door  het Comité 
vastgestelde  aanbevelingen  tot uiting  komen  in de 
in het najaar  van 1976  in communautair  verband  en 
door  de Lid-Staten  genomen  en geplande  maatregelen 
op het terrein  van de economische  politiek. 
Nr. C 172/14 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 20. 7. 77 
A. Communautaire  maatregelen 
In het rapport  zijn  de aanbevelingen  van  het Comité 
en de sedertdien  op communautair  niveau  genomen 
maatregelen  afzonderlijk  opgenomen. 
1. Betere  coördinatie  van  de economische  politiek  der 
Lid-Staten 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  in paragraaf 
8.1 van  zijn  advies  van  28 oktober  1976  ervoor  ge-
pleit dat de coördinatie  van  de economische  politiek 
der Lid-Staten  wordt  verbeterd  en dat de Commissie 
en de Raad  van  ministers  van  Financiën  en Economi-
sche Zaken  deze  materie  tot in de details  bestuderen. 
Het Comité  is er verheugd  over  dat de noodzaak  van 
een betere  coördinatie  van de economische  politiek  der 
Lid-Staten  door  de Commissie  en de Raad  van  minis-
ters van  Economische  Zaken  en Financiën  duidelijk 
werd  ingezien;  hierover  werd  dan  ook  overeenstem-
ming  bereikt.  Sindsdien  zijn  twee  belangrijke  beslui-
ten genomen.  Op 14 maart  heeft  de Raad  van  minis-
ters van  Economische  Zaken  en Financiën  voor  het 
eerst  het  kwartaalonderzoek  van  de economische 
situatie  van  de Gemeenschap  verricht  en in aansluting 
daarop  ingestemd  met  de beschikking  houdende  aan-
passing  van de richtsnoeren  voor  het economische  be-
leid in 1977.  De Raad  heeft  hieraan  toegevoegd  dat 
deze beschikking  de Lid-Staten  ertoe  verplicht,  een 
economische  politiek  te voeren  die  afgestemd  is op 
deze richtsnoeren.  Bovendien  stemt  het tot voldoening 
dat de Raad  op dezelfde  dag  het vierde  programma 
voor  de economische  politiek  op middellange  termijn 
heeft  goedgekeurd. 
Het Comité  moet  helass  vaststellen  dat nog  niet  alle 
details  van  de coördinatie  van  de economische  politiek 
der Lid-Staten  zijn  bestudeerd.  Het  blijft  een uiterst 
belangrijke  taak  nauwkeurig  na te gaan  in hoeverre 
de Regeringen  der Lid-Staten  zich  aan  de door  Com-
missie  en Raad  gegeven  aanbevelingen  en richtsnoe-
ren houden,  om meer  invloed  hierop  te verkrijgen.  De 
mechanismen  voor  controle  en het vertalen  in natio-
naal beleid  zijn  volgens  het Comité  nog  voor  verbete-
ring vatbaar. 
2. Samenwerking  tussen  het  Soicaal  Fonds,  het 
Regionaal  Fonds,  de Investeringsbank  en  het land-
bouwbeleid 
In zijn  advies  heeft  het Comité  (paragrafen  7.1 en 7.3) 
erop  aangedrongen  dat de activiteiten  van  het Sociaal 
Fonds,  de Europese  Investeringsbank  en de sociale 
maatregelen  in het kader  van  het gemeenschappelijk 
landbouwbeleid,  alsmede  van  de EGKS-steunmaatre-
gelen  op elkaar  moeten  worden  afgestemd. 
Het Comité  is er verheugd  over  dat de Commissie  en 
de Raad  ook  de noodzaak  beseffen  van betere  samen-werking  tussen  de verschillende  Fondsen:  het Sociaal 
Fonds  en het  Regionaal  Fonds,  de Investeringsbank 
en het EOGFL.  De maatregelen  waarmee  een begin  is 
gemaakt  (institutionalisering  onder  leiding  van  de 
heer Giolitti,  het indienen,  dan  wel  de voorbereiding 
van voorstellen  tot  herziening  van  het  Europees 
Sociaal  Fonds  en het Europees  Regionaal  Fonds,  ver-
hoging  van  de middelen  van  het  Sociaal  Fonds  met 
66 % en van  die van  het Regionaal  Fonds  met  25 %) 
kunnen  als een  stap  in de goede  richting  worden  be-
schouwd. 
Men  moet  echter  afwachten  in hoeverre  de andere 
aanbevelingen  van  het Comité  (betere  coördinatie  van 
een arbeidsmarkt-  en omscholingsbeleid,  uitbreiding 
van de verdelingscriteria  voor  gebieden  met  bijzonder 
hoge  werkloosheid  — bij voorbeeld  stedelijke  con-
centratiegebieden  — die tot dusverre  niet  voor  steun 
in aanmerking  zijn  gekomen)  worden  geconcreti-
seerd. 
3. Coördinatie  van  het handelsbeleid 
In paragraaf  8.3 heeft  het Comité  erop  aangedrongen, 
aan de coördinatie  van het handelsbeleid  nieuwe  vorm 
te geven  en deze  eventueel  opnieuw  aan  te passen. 
Het Comité  is er verheugd  over  dat bij de coördinatie 
van het handelsbeleid,  gezien  het grote  aantal  geno-
men maatregelen,  vooruitgang  kon  worden  geboekt. 
Het beschouwt  het voorts  als positief  dat het ook  tij-
dens  de economische  crisis  gelukt  is, handelsbeper-
kingen  tegen  te gaan,  zodat  de voorwaarden  voor  een 
open  en  niet-discriminerend  wereldhandelsstelsel 
konden  worden  gehandhaafd. 
Het Comité  vestigt  er overigens  de aandacht  op dat 
bepaalde  overeenkomsten  die door  de Gemeenschap 
met derde  landen  zijn  gesloten  concessies  van  de kant 
van de Gemeenschap  bevatten  die kunnen  leiden  tot 
een vergroting  van  de reeds  in bepaalde  sectoren  be-
staande  moeilijkheden  en nadelige  gevolgen  voor  de 
werkgelegenheid  kunnen  hebben,  tenzij  structurele 
maatregelen  worden  genomen  om  deze  gevolgen  te 
voorkomen.  Aangezien  het Comité  zich  herhaaldelijk 
heeft  uitgesproken  voor  een  beleid  van  steun  aan  de 
export  van  ontwikkelingslanden,  dient  nauwkeurig 
toezicht  te worden  gehouden  op de gevolgen  van  de 
concessies  voor  deze  landen,  zodat  eventueel  op tijd 
noodzakelijke  herstructureringsmaatregelen  kunnen 
worden  genomen. 
4. Communautaire  maatregelen  voor  een  grotere  sta-
biliteit  van  de wisselkoersen  en  een  vermindering 
van de betalingsbalansmoeilijkheden 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  in de para-
grafen  8.4 en 8.5 het standpunt  neergelegd  dat  met 
communautaire  maatregelen  naar  een  grotere  stabili-
teit van  de wisselkoersen  en een vermindering  van  de 
20. 7. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 172/15 
betalingsbalansmoeilijkheden  moet  worden  gestreefd. 
Daarbij  dienen  ook  strengere  criteria  te worden  vast-
gesteld. 
Hoewel  het Monetair  Comité  en het Comité  van  pre-
sidenten  van  de centrale  banken  herhaaldelijk  op dit 
probleem  zijn  ingegaan  en ook  positieve  tekenen  ge-
meld  kunnen  worden,  is er op dit gebied  geen  wezen-
lijke  vooruitgang  geboekt.  De  koersverhoudingen 
waren  niet  stabiel  en zijn  sinds  het najaar  tussen  de 
Lid-Staten  ten  dele  binnen  en ten  dele  buiten  de 
„slang"-övereenkomst  duidelijk  gewijzigd.  Het 
Comité  herhaalt  zijn  standpunt  dat met  communau-
taire  maatregelen  naar  meer  wisselkoersstabiliteit 
moet  worden  gestreefd.  De ervaring  heeft  tevens  uit-
gewezen  dat de Lid-Staten  bereid  zijn,  elkaar  in bij-
zonder  moeilijke  betalingsbalanssituaties  te steunen. 
Het Comité  doet  echter  een  dringend  beroep  op de 
Lid-Staten  de wederzijdse  bijstand  in het kader  van 
het Europees  Fonds  voor  Monetaire  Samenwerking 
doeltreffender  te doen  verlopen  en het gemeenschap-
pelijk  optreden  binnen  het  Internationaal  Monetair 
Fonds  te intensiveren. 
5. Gevolgen  van  het  landbouwbeleid  voor  bet  prijs-
peil 
Overeenkomstig  de wens  van  het  Economisch  en 
Sociaal  Comité  in paragraaf  8.6.  hebben  de Commis-
sie en de Raad  rekening  gehouden  met  de gevolgen 
van de verhoging  van  de landbouwprijzen  voor  de in-
flatie.  Bijgevolg  zijn  de besluiten  betreffende  de land-
bouwprijzen  vrij  matig  uitgevallen. 
6. Uitwerking  van  indirecte  belastingen  en openbare 
lasten 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  er in para-
graaf  8.7 van  zijn  advies  op gewezen  dat het voorstel 
van de Commissie  tot verhoging  van  de indirecte  be-
lastingen  en tot verzwaring  van  de openbare  lasten  in 
zoverre  het gevaar  in zich  bergt  dat hiervan  een  ster-
kere inflatoire  druk  op de kleinhandelsprijzen  en 
daardoor  op de lonen  kan  uitgaan.  Het  Comité  wil 
hierop  in dit verband  opnieuw  de aandacht  vestigen 
en erop  wijzen  dat deze  uitspraak  ook  geldt  ondanks 
de noodzaak  van  consolidatie  van  de overheidsfinan-
ciën en dat door  het Commissievoorstel  ook  de inves-
teringslust  zou  afnemen. 
Het Comité  dringt  er voorts  bij de Commissie  op aan 
een vergelijkende  analyse  van  de overheidsfinanciën 
van de Lid-Staten  op te stellen,  waarbij  in het bijzon-
der moet  worden  gelet  op de samenstelling  van  de 
overdrachtsbetalingen  en van  de uitgaven  in verband 
met sociaal-economische  steunverlening.  Dergelijke 
beoordelingscriteria  zouden  nuttig  kunnen  zijn  voor 
de landen  die op grond  van  hun  internationale  ver-
plichtingen  ten minste  op een  vermindering  van  het 
begrotingstekort  moeten  aansturen;  de desbetreffende landen  zouden  hun  situatie  op deze  wijze  beter  kun-
nen afstemmen  op die in de andere  Lid-Staten. 
7. Verbetering  van  de informatie  en van  de statistie-
ken 
Ten slotte  heeft  het Economisch  en Sociaal  Comité  in 
paragraaf  1.3.  van zijn  advies  gesteld  dat de Commis-
sie dringend  met  de Lid-Staten  zou  moeten  overleg-
gen, hoe  de door  de Lid-Staten  te verschaffen  stati-
stieken  verder  kunnen  worden  verbeterd  en sneller 
beschikbaar  kunnen  komen. 
Het Comité  heeft  kennisgenomen  van  het  statistisch 
programma  van  de  Commissie  voor  de  jaren 
1977—1979  en is van mening  dat daarmee  een stap  in 
de goede  richting  is gedaan. 
Het Comité,  waarin  de bij de opstelling  en het  ge-
bruik  van  statistieken  direct  betrokkenen  zitting  heb-
ben, betreurt  echter  dat  het  hierbij  niet  is ingescha-
keld.  Het  Comité  verzoekt  derhalve  de Commissie 
overleg  op gang  te brengen  tussen  het Bureau  voor  de 
Statistiek  van  de EG  en het  Ecnomisch  en Sociaal 
Comité  om  tot  een  vorm  van  samênwerking  te 
komen  bij de definitieve  uitwerking  van  het statistisch 
programma. 
Wel wordt  het,  gezien  de aanhoudende  hoge  werk-
loosheid  en inflatie  in de Gemeenschap,  uiterst  belang-
rijk geacht  dat de arbeidsmarktstatistiek  en de statis-
tiek over  de inkomensverdeling  naar  maatschappe-
lijke  groepen  in de Lid-Staten  worden  verbeterd  en 
uitgebreid.  Het  Comité  is er niet  van  overtuigd  dat in 
het statistische  programma  met  deze  noodzaak  reke-
ning is gehouden. 
B. Nationale  maatregelen 
Het is geen  eenvoudige  zaak,  de economische  maatre-
gelen  van  de Lid-Staten  (zie  rapport)  aan  de hand  van 
de in het najaar  vastgestelde  aanbevelingen  te beoor-
delen,  aangezien  de economische  situatie  van  land  tot 
land te zeer  uiteenloopt  en de getroffen  maatregelen 
hierop  moesten  worden  afgestemd.  De regeringen  be-
schikken  hierbij  over  te weinig  speelruimte,  daar  zij 
tegelijkertijd  zowel  een politiek  ter ondersteuning  van 
de groei  met  het oog  op een  toeneming  van  de pro-
duktie  en de opheffing  van de werkloosheid  als een 
anti-inflatiebeleid  moeten  voeren. 
1. Stimulering  van  de conjunctuur  door  overheidsuit-
gaven 
Het Comité  heeft  in de paragrafen  6.1 en 6.3 van  zijn 
advies  van 28 oktober  1976  geadviseerd,  van  de over-
heidsuitgaven  en in het bijzonder  de overheidsinveste-
ringen  een  krachtigere  impuls  op de conjunctuur  te 
laten  uitgaan  of althans  de uitvoering  van  conjunc-
Nr. C 172/16 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 20. 7. 77 
tuurprogramma's  niet  te verstoren  door  terugdringing 
van het begrotingstekort. 
Het Comité  stelt  vast  dat  sindsdien  in geen  der  Lid-
Staten  een  omvattend  conjunctuurprogramma  is uit-
gevoerd  om de conjunctuur  te stimuleren.  In alle  Lid-
Staten  werden  eigenlijk  alleen  maar  specifieke  en 
doelgerichte  maatregelen  genomen  om de investerings-
activiteit  te bevorderen  en de situatie  op de arbeids-
markt  te verbeteren. 
De afzonderlijke  Lid-Staten  oefenen  evenwel  door  de 
mate  van  opvoering  van  hun  overheidsuitgaven  in-
vloed  uit op de conjunctuur  en daarmee  op de econo-
mische  groei. 
Het Comité  stelt  kritisch  vast  dat  de overheidsbegro-
tingen  en in het  bijzonder  de overheidsinvesteringen 
in 1977  er in een  aantal  landen  niet  toe hebben  bijge-
dragen,  de conjunctuur  en de economische  groei  van 
de Gemeenschap  zo te bevorderen  dat  het op middel-
lange  termijn  aanbevolen  groeipercentage  wordt  be-
reikt. 
2. Stimulering  van  werkgelegenheid  creërende  parti-
culiere  investeringen 
Het Comité  heeft  zich  in de paragrafen  6.2 en 6.8 van 
zijn advies  uitgesproken  voor  selectieve  stimulering 
van werkgelegenheid  creërende  particuliere  investe-
ringen.  Volgens  het  Comité  moet  worden  gegaran-
deerd  dat  deze  maatregel  de werkgelegenheid  ten 
goede  komt. 
Het Comité  stelt  met  voldoening  vast  dat  in alle  Lid-
Staten  (met  uitzondering  van  Luxemburg)  maatrege-
len zijn  genomen  om  particuliere  investeringen  finan-
cieel  te stimuleren  (zie  rapport).  Zij  waren  somtijds 
regionaal  en sectorieel  gericht.  Andere  maatregelen 
waren  slechts  van  toepassing  op uitbreidingsinveste-
ringen  en  vestiging  van  nieuwe  ondernemingen.  In 
één land  werden  slechts  investeringen  bevorderd  die 
tot sterke  uitbreiding  van  de werkgelegenheid  hebben 
bijgedragen. 
In sommige  landen  werd  niet  gedifferentieerd,  maar 
werden  globaal  investeringssubsidies  of faciliteiten  als 
belastingaftrek  voor  investeringen  verleend.  Soms 
waren  de financiële  faciliteiten  voor  de ondernemin-
gen niet  met  de investeringen  verbonden,  maar  kwa-
men zij algemeen  de winstpositie  ten goede. 
Met deze  maatregelen  kon  echter  slechts  ten dele  het 
manifeste  doel,  nl. meer,  nieuwe  en blijvende  werkge-
legenheid  te creëren,  worden  bereikt.  Al deze  maatre-
gelen  hebben  er tot dusverre  niet  toe  geleid  — hier-
voor  zijn  zij ook  niet  altijd  omvangrijk  genoeg  — dat 
de investeringslust  in de particuliere  sector  krachtig  is 
bevorderd.  De  investeringsstimulansen  hebben  in 
overeenstemming  met  de  aanbevelingen  van  het 
Comité  de concurrentie  tussen  de Lid-Staten  niet  ver-
stoord. Wel wil  het  Comité  er de aandacht  op vestigen  dat 
het voor  het  bevorderen  van  de particuliere  investe-
ringen  niet  slechts  op  financiële  stimulansen  van 
overheidswege  aankomt.  Van  groter  belang  is dat 
wordt  gezorgd  voor  een  gunstig  investeringsklimaat 
met gunstige  vraagvooruitzichten  en afzetmogelijkhe-
den en voldoende  winstverwachtingen. 
3. Speciale  maatregelen  op  het terrein  van  de arbeids-
markt 
In het  advies  van  het  Comité  van  28 oktober  1976 
wordt  aangedrongen  op een  actiever  arbeidsmarktbe-
leid en in het bijzonder  op uitbreiding  van  de maatre-
gelen  op het  gebied  van  de beroepsopleiding  (para-
graaf  6.5). 
Aangezien  voor  een  grotere  soepelheid  en mobiliteit 
op de arbeidsmarkt  dient  te worden  gezorgd,  stemt 
het Comité  tot voldoening  dat  in alle  Lid-Staten  tal-
rijke  maatregelen  ten  behoeve  van  de werkgelegen-
heid zijn  genomen  (zie  rapport).  Deze  maatregelen 
omvatten  bij  voorbeeld  werkgelegenheidspremies 
voor  ondernemingen  die  langdurig  werklozen  of 
werkloze  jongeren  in dienst  hebben  genomen.  Er is 
ook financiële  steun  toegekend  aan  ondernemingen 
die nieuwe  werknemers  in dienst  hebben  genomen. 
Dergelijke  programma's  bestaan  ook  voor  gehandi-
capten.  Ter  bevordering  van  de mobiliteit  werden  in 
één Lid-Staat  verhuiskostenvergoedingen  en  herin-
richtingssubsidies  toegekend.  Ook  werden  financiële 
compensaties  betaald  indien  de wederopneming  in 
het arbeidsproces  met  loonderving  gepaard  ging.  In 
twee  landen  werd  een  premiestelsel  ingevoerd  ter be-
vordering  van  het  part-time  werken.  In sommige  lan-
den werden  subsidies  voor  de opleiding  van  jongeren 
ingevoerd  of werd  de leerplicht  verlengd.  Ook  draagt 
de overheid  in sommige  Lid-Staten  bijna  geheel  de 
kosten  van  her-  en nascholing. 
Het Comité  moet  helaas  echter  vaststellen  dat  deze 
maatregelen  in de  meeste  landen  echter  niet  zo 
omvangrijk  waren  of dat  hiervan  door  de doelgroep 
niet zodanig  gebruik  werd  gemaakt  dat  de werkgele-
genheid  onder  de desbetreffende  groepen  van  de be-
volking  duidelijk  zichtbaar  is verbeterd. 
Een aantal  van  deze  maatregelen  waren  in de econo-
mische  politiek  nog  niet  eerder  toegepast.  Het  is tot 
dusverre  nog  niet  duidelijk  of al deze  maatregelen 
efficiënt  zijn  en of bepaalde  maatregelen  niet  tot mis-
bruik  van  gelden  en nodeloze  overheidsuitgaven  lei-
den. Het  is gewenst  dat  de Lid-Staten  van  elkaar 
leren  en in grotere  mate  ervaringen  uitwisselen.  Om 
deze  reden  dringt  het  Comité  aan  op het  verrichten 
van een  vergelijkende  studie  van  deze  werkgelegen-
heid creërende  maatregelen  en in het bijzonder  van  de 
voorzieningen  die  ten  behoeve  van  jongeren  zijn  ge-
troffen. 
20. 7. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr. C 172/17 
Aan de andere  kant  wijst  het Comité  erop  dat  bij de 
beoordeling  van  al deze  maatregelen  ook  moet  wor-
den gelet  op de kosten  die  zouden  zijn  ontstaan  als 
deze  maatregelen  niet  zouden  zijn  genomen  en de 
doelgroep  werkloos  zou  zijn  gebleven. 
4. Bezinning  over  maatregelen  inzake  het  prijs-  en in-
komensbeleid 
Volgens  het  advies  van  het  Comité  van  28 oktober 
1976  zullen  „de  lanclen  die ter bestrijding  van  de in-
flatie  voor  een  strak  prijs-  of inkomensbeleid  of een 
mengvorm  hiervan  hebben  gekozen,  (. . .) moeten 
nagaan  of dergelijke  maatregelen,  alsmede  de in com-
munautair  verband  vast  te stellen  richtlijnen  en aan-
bevelingen  het  economisch  herstel  inderdaad  ten 
goede  komen"  (paragraaf  6.11). 
Het Comité  stelt  vast  dat  in een  aantal  Lid-Staten  de 
maatregelen  inzake  het  inkomens-  en  prijsbeleid 
opnieuw  werden  bezien  en gewijzigd  om  in efficiën-
tere vorm  te worden  gegoten.  Tot  welke  resultaten 
dit heeft  geleid  kan  nog  niet  concreet  worden  beoor-
deeld.  Feit  is dat  de nominale  inkomens  slechts  wei-
nig sterker  dan  de geldontwaarding  zijn  gestegen. 
Het Comité  beveelt  de Commissie  verder  aan  een  ver-
gelijkende  analyse  op te stellen  van  de wettelijke  be-
palingen  der  Lid-Staten  inzake  de indexering  en zich 
uit te spreken  over  de doeltreffendheid  ervan  als mid-
del om de inflatie  af te remmen. 
De Commissie  zou  hierdoor  eventueel  in staat  wor-
den gesteld  voorstellen  voor  harmonisatie  op dit ge-
bied te doen. 
5. Vastlegging  van  doelstellingen  op  middellange  ter-
mijn 
Volgens  het  Comité  (paragrafen  6.10  en 8.1  van  het 
advies  van  28 oktober  1976)  dient  elke  Lid-Staat  een 
middellange-termijnprogramma  tot  1980  voor  een 
ordelijke  conjuncturele  opleving  uit  te werken.  De 
doelstellingen  dienen  voor  elk jaar  gegevens  te bevat-
ten over  de werkgelegenheid,  de produktiegroei,  de 
bestrijding  van  de inflatie  en vraagcomponenten  van 
het nationaal  produkt  en de uitvoer  naar  de Lid-Sta-
ten. 
Een dergelijk  beleidsperspectief  op middellange  ter-
mijn  is tot dusverre  in geen  van  de Lid-Staten  uitge-
werkt.  In de Bondsrepubliek  Duitsland  stelt  de Rege-
ring aan  het  begin  van  elk jaar  een  beleidsperspectief 
vast in de vorm  van  een  in posten,  ingedeelde  natio-
nale rekening  (hierin  is echter  niet  de uitvoer  naar  de 
Lid-Staten  van  de Gemeenschap  opgenomen). 
6. Aanvulling  van  het  algemeen  geld-  en kredietbe-
leid met  selectieve  maatregelen 
Het Economisch  en Sociaal  Comité  heeft  in zijn  ad-
vies van  28 oktober  1976  in navolging  van  de Com-missie  vastgesteld  dat  het  geld-  en kredietbeleid  niet 
uitsluitend  algemeen  moet  worden  gehanteerd  om  de 
economische  opleving  op gang  te brengen  of de infla-
tie te bestrijden,  maar  met  selectieve  maatregelen 
moet  worden  aangevuld. 
In alle  Lid-Staten  werd  het  geld-  en kredietbeleid  in 
uiteenlopende  mate  gehanteerd  bij de bestrijding  van 
de inflatie.  Het  Comité  had  er krachtig  op aange-
drongen  dat  deze  algemene  politiek  tot matiging  van 
de prijsstijgingen  een opleving  van  de conjunctuur  en 
daarmee  de vermindering  van  de werkloosheid  niet  in 
gevaar  mag  brengen.  Daarom  heeft  het  Comité  be-
pleit,  in aanvulling  op dit beleid  gelijktijdig  bijzon-
dere  maatregelen  op het  terrein  van  het  kredietbeleid 
te nemen,  om  ervoor  te zorgen  dat  uit het  oogpunt 
van economische  groei  gewenste  investeringen  niet 
achterwege  blijven. 
Het Comité  is voldaan  over  het  feit  dat — alhoewel 
dit slechts  in enkele  landen  is gebeurd  — ook  terecht 
gerichte  kredietmaatregelen  zijn  genomen  om  investe-
ringen  te bevorderen  die  uit het  oogpunt  van  secto-
rieel,  regionaal  en industrieel  beleid  belangrijk  zijn. 
Bovendien  dringt  het  Comité  er bij de Lid-Staten  die 
tot op heden  nog  geen  vaste  streefcijfers  hebben  vast-
gesteld  voor  de omvang  van  de geldhoeveelheid  op 
aan, dit alsnog  te doen  en zich  hieraan  te houden. 
IV. CONCLUSIES 
Alles  bij elkaar  genomen  kan  het  volgende  worden 
vastgesteld:  op communautair  niveau  is in principe 
met de uitvoering  van  alle  door  het Comité  aanbevo-
len maatregelen,  maar  met  uiteenlopende  intensiteit 
een begin  gemaakt.  Zij  kunnen  worden  beschouwd 
als een  stap  in de goede  richting.  Gezien  het  voort-
duren  van  de hoge  werkloosheid  en inflatie  in de 
Gemeenschap  dienen  de  afzonderlijke  maatregelen 
nog te worden  geïntensiveerd  en  uitgebreid. 
Ten aanzien  van  de door  de  Lid-Staten  genomen 
maatregelen  kan  worden  opgemerkt  dat  alle  Lid-Sta-
ten talrijke  voorzieningen  hebben  getroffen  om  de 
werkloosheid  en de inflatie  terug  te dringen.  In geen 
van de Lid-Staten  waren  deze  maatregelen  echter  in 
een zodanige  mate  gecombineerd  dat  de economisch-
politieke  doelstellingen  die in het advies  van  28 okto-
ber door  het  Comité  waren  neergelegd  en die  — de 
volgende  uitspraken  in aanmerking  genomen  — 
onveranderd  blijven  gelden,  met  zekerheid  konden 
worden  bereikt. 
In dit verband  wijst  het Comité  er met  nadruk  op dat 
de Lid-Staten  zich  in grotere  mate  aan  de door  de 
Raad  vastgestelde  richtsnoeren  voor  de economische 
politiek  dienen  te houden,  zodat  het  sociaal-econo-
misch  beleid  van  de Lid-Staten  beter  kan  worden  ge-
coördineerd. 
Nr. C 172/18 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen 20. 7. 77 
Om deze  reden  komt  het Comité  tot de conclusie  dat 
de Gemeenschap  en de Lid-Staten  zich  grotere  en ook 
nieuwe  inspanningen  moeten  getroosten.  Het  Comité 
herhaalt  in dit verband  ook  zijn  opvatting  dat  deze 
doelstellingen  slechts  zullen  worden  gerealiseerd  wan-
neer ook  nieuwe  instrumenten  van  de economische 
politiek  worden  gehanteerd  en de oorzaken  van  de 
werkloosheid  en de inflatie  krachtig  worden  bestre-
den. 
Een van  deze  beleidstaken  is alles  te ondernemen  om 
de verwachte  economische  ontwikkeling  en de ont-
wikkeling  van  produktie  en werkgelegenheid  in haar 
totaliteit  en, zo mogelijk,  uitgesplitst  voor  de afzon-
derlijke  bedrijfstakken,  regio's  en groepen  van  de be-
volking  te evalueren.  Aldus  kunnen  sociale  tegensla-
gen tijdig  worden  tegengegaan  en kunnen  op tijd  de 
nodige  maatregelen  worden  genomen.  Ook  acht  het 
Comité  een  nauwkeurige  analyse  van  de toekomstige 
ontwikkeling  van  de technologie  noodzakelijk. 
Daarnaast  dient  een  kritisch  overzicht  van  alle  tot 
dusverre  genomen  maatregelen  op het gebied  van  de 
structuurpolitiek  te worden  opgesteld.  Bij alle  maat-
regelen  moet  nauwgezet  worden  nagegaan  in hoe-
verre  zij de werkgelegenheid  en de inflatiebestrijding 
ten goede  zijn  gekomen.  Voor  gebieden  die hoofdza-
kelijk  van  overheidsopdrachten  of overheidsbeslissin-
gen afhankelijk  zijn,  dient  de staat  indicatieve  gege-
vens  op middellange  termijn  bekend  te maken. 
Tevens  rekent  het Comité  het tot zijn  plicht,  de aan-
dacht  erop  te vestigen  dat  in een  aantal  Lid-Staten 
maatregelen  op tafel  liggen  of reeds  genomen  zijn  om 
het aanbod  van  arbeidskrachten  te verminderen.  Deze 
maatregelen  zijn  vervroegde  pensionering,  verlenging van de leerplicht,  het bevorderen  van  part-time  wer-
ken en verkorting  van  de werkweek. 
Volgens  het Comité  dient  bij dergelijke  maatregelen 
nog nauwkeuriger  en kritischer  te worden  nagegaan 
in hoeverre  zij van  invloed  zijn  op de werkgelegen-
heid,  op de kostenlast  van  de ondernemers  en de 
werknemers  en op de mobiliteit  van  de werknemers, 
en in hoeverre  zij door  de staat  kunnen  worden  gefi-
nancierd. 
Aan de andere  kant  wil  het Comité  erop  wijzen  dat 
dergelijke  maatregelen  er in principe  toe kunnen  bij-
dragen,  de dreiging  van  blijvende  massale  werkloos-
heid in de  Gemeenschp  te bezweren  en  in de 
komende  jaren  weer  tot een  situatie  van  volledige 
werkgelegenheid  terug  te keren. 
Tot slot  is het Comité  voldaan  over  de resultaten  van 
de op 8 mei  1977  te Londen  gehouden  internationale 
economische  conferentie, 
— die  de bestrijding  van  zowel  de werkloosheid  als 
de inflatie  op de voorgrond  heeft  geplaatst, 
— tijdens  welke  de daar  aanwezige  staatshoofden  en 
regeringsleiders  zich  wederom  ertoe  hebben  ver-
plicht,  de voor  1977  vastgelegde  economische  doel-
stellingen,  zo nodig  met  behulp  van  verdere  maat-
regelen,  te verwezenlijken, 
— tijdens  welke  de deelnemende  regeringen  opnieuw 
voor  een  open  en niet-discriminerend  internatio-
naal handelssysteem  hebben  gepleit. 
Deze  maatregelen  zullen  een  positieve  invloed  op de 
bestrijding  van  werkloosheid  en inflatie  in de Ge-
meenschap  uitoefenen. 
Werkloosheid  in de Gemeenschap 
(in % van  de beroepsbevolking) 
(Cijfers  niet  gecorrigeerd  voor  seizoeninvloeden 
Land Maart  1977 Maart  1976 
Land 
Aantal % Aantal % 
Denemarken 147 961 6,0 111 220 4,8 
Duitsland 1 084  200 4,2 1 119  200 4,6 
Frankrijk 1 020  600 4,7 938 200 4,3 
Ierland 114 000 10,1 113 300 10,0 
Italië  i1) 1 290  200 6,6 1 218  000 6,3 
Nederland 201 500 4,3 215 900 4,6 
België 279 900 7,1 241 700 6,2 
Luxemburg 674 0,5 452 0,3 
Verenigd  Koninkrijk 1 383  800 5,4 1 284  900 5,0 
Gemeenschap 5 522  835 5,3 5 242  872 5,1 
(') Statistieken  Ministerie  van  Arbeid. 
20. 7. 77 Publikatieblad  van  de Europese  Gemeenschappen Nr.C  172/19 
Inflatie 
Meest  recente  indicatoren  van  prijsstijgingen  op jaarbasis,  maart  1977/maart  1976  en 
maart  1976/maart  1975  in %) 
Land maart  1977/tnaart  1976 maart  1976/maart  1975 
Denemarken 8,6 9,0 
Duitsland 3,9 5,4 
Frankrijk 9,1 9,6 
Ierland 16,7 (') 16,0 (') 
Italië 21,1 13,9 
Nederland 7,3 8,9 
België 7,4 9,9 
Luxemburg 8,3 10,5 
Verenigd  Koninkrijk 16,7 21,1 
Gemeenschap 11,9 11,4 
(') Verandering  tussen  de kwartalen  die  op 15 februari  eindigen. 
Economische  groei 
(Jaarlijkse  toeneming  van  het reële  BBP  in %) 
Land 1977  (geschat) 1976 
Denemarken 2,0 4,8 
Duitsland 4,5 5,4 
Frankrijk 3,0 5,0 
Ierland 3,5 3,5 
Italië 3,0 5,5 
Nederland 4,0 3,6 
België 3,0 3,5 
Luxemburg 3,0 2,9 
Verenigd  Koninkrijk 1,4 0,9 
Gemeenschap 3,25 4,3 
Gedaan  te Brussel,  23 juni  1977. 
De Voorzitter 
van het Economisch  en  Sociaal  Comité 
B. de FERRANTI