A4-0040/97

Resolutie over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité getiteld "Een industrieel concurrentiebeleid voor de Europese chemische industrie: een voorbeeld (COM(96)0187 - C4-0273/96)

Het Europees Parlement,

- gelet op artikel 130, lid 1 van het EG-Verdrag, dat de Gemeenschap en de lidstaten ertoe verplicht er zorg voor te dragen dat de omstandigheden nodig voor het concurrentievermogen van de industrie van de Gemeenschap aanwezig zijn,

- gelet op artikel 130 F van het EG-Verdrag, dat voorziet in de versterking van de wetenschappelijke en technologische grondslagen van de industrie en de ontwikkeling van haar internationale concurrentiepositie,

- gelet op artikel 130 R van het EG-Verdrag, dat voorziet in behoud, bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu, behoedzaam en rationeel gebruik van natuurlijke hulpbronnen en bevordering op internationaal vlak van maatregelen om het hoofd te bieden aan regionale of mondiale milieuproblemen,

- gelet op artikel 130 U van het EG-Verdrag, dat voorziet in een actieve bijdrage tot de strijd tegen de armoede in de ontwikkelingslanden,

- gezien de mededeling van de Commissie getiteld COM(96)0187 - C4-0273/96 ((PB C 166 van 10.6.1996, blz. 2.)),

- gezien de resultaten van de op 2 oktober 1996 in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid gehouden hoorzitting,

- gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de adviezen van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming (A4-0040/97),

A. overwegende dat de chemische industrie in Europa momenteel structurele veranderingen doormaakt, die haar door de mondialisering van de markten wordt opgedrongen,

B. overwegende dat de chemische industrie in de EU een van de dominerende economische sectoren is en het grootste aandeel in de uitvoer heeft,

C. overwegende dat de chemische industrie als basisindustrie een substantiële bijdrage levert tot de economische ontwikkeling in Europa en in de wereld,

D. overwegende dat de chemische industrie en de daarvan afhankelijke bedrijfstakken belangrijke verschaffers van hooggekwalificeerde banen in Europa zijn,

E. overwegende dat de chemische industrie een belangrijke bijdrage kan leveren tot een duurzame en op het milieu toegesneden ontwikkeling,

F. overwegende dat het de hoofdtaak van de lidstaten en de Europese Unie is om voor betrouwbare randvoorwaarden en eerlijke concurrentie te zorgen, de werkgelegenheid in de betrokken sector op peil te houden en het milieu te beschermen,

G. overwegende dat de chemische industrie in de eerste plaats zelf verantwoordelijk is voor het volbrengen van de herstructurering en de verbetering van haar concurrentievermogen,

H. overwegende dat de chemische industrie ondanks alle uitdagingen van mondialisering en verschuiving van de markten ook in de toekomst een van de leidende industriesectoren in Europa moet blijven,

I. overwegende dat de chemische industrie niet alleen de op een na grootste industrie van de EU is, maar ook een van de snelst groeiende industrieën, met recordwinsten en indrukwekkende exportcijfers en handelsoverschotten,

J. overwegende evenwel, dat hoewel de sector in het laatste decennium (1985- 1994) een jaarlijkse groei van 3% vertoonde, het verlies aan arbeidsplaatsen in dezelfde periode aanzienlijk was (meer dan 130.000) en dat de werkgelegenheid in de sector (momenteel circa 1,6 miljard mensen) naar verwachting verder zal teruglopen,

K. overwegende dat de uitvoer van de Europese chemische industrie inmiddels steeds meer door lokale productie in de afzetlanden wordt vervangen,

L. overwegende dat de vroegere technologische voorsprong van de chemische industrie in Europa in vergelijking met andere locaties in de wereld is teruggelopen,

M. overwegende dat de industrie gedwongen is haar productie nog verder op te voeren, wil zij haar concurrentievermogen behouden,

N. overwegende dat een stabiele gemeenschappelijke munt de industrie minder afhankelijk zal maken van schommelingen van de dollar,

O. overwegende dat de chemische industrie als basisindustrie een bijzondere bijdrage kan en moet leveren tot een wereldwijde, duurzame en toekomstgerichte ontwikkeling,

P. overwegende dat intensieve concurrentie bij markteconomische randvoorwaarden en een milieugerichte optiek betere resultaten voor mens en milieu oplevert dan dirigisme en planeconomie,

Q. overwegende dat de chemische industrie en de vakbonden bereid zijn tot constructieve samenwerking met de Commissie en het Parlement,

1. stelt vast dat de Commissie met deze mededeling voor de chemische industrie een bruikbaar kader voor een Europees actieprogramma ter verbetering van het concurrentievermogen heeft voorgelegd;

2. wijst er echter op dat versterking van het concurrentievermogen van de chemische industrie niet een politiek doel op zich is, maar zijn legitimiteit alleen ontleent aan zijn potentieel een hogere beroepskwaliteit te bereiken voor de huidige generatie en de toekomstige generaties;

3. benadrukt de noodzaak van betere coördinatie van het industriebeleid met andere beleidsinstrumenten, namelijk het mededingingsbeleid, het interne marktbeleid en het handelsbeleid; verzoekt de Commissie jaarlijks verslag uit te brengen aan het Europees Parlement en de Raad over de coördinatie van deze beleidsgebieden;

4. is van mening dat bij de tenuitvoerlegging van de voorgestelde afzonderlijke maatregelen niet alleen nauw overleg met de industrie, maar ook met de vertegenwoordigers van de werknemers, de consumenten en de op het gebied van milieubescherming actieve NGO's moet plaatsvinden;

5. wijst erop dat de voorgestelde maatregelen moeten aansluiten bij de specifieke structuur van de chemische industrie, bestaande uit enkele grote, mondiaal aan de top staande ondernemingen, en duizenden kleine en middelgrote bedrijven;

6. onderstreept dat de Mededeling en de maatregelen voor de chemische industrie zonder meer als model voor het industriebeleid van de Gemeenschap in het algemeen zouden kunnen dienen en ook als voorbeeld voor de bevordering van duurzame ontwikkeling, wanneer gezorgd wordt voor een hoog niveau van milieubescherming en een betere kwaliteit ervan;

7. dringt erop aan dat de chemische industrie op een offensieve manier moet inspelen op de bij de consument waar te nemen trend in de richting van milieuvriendelijke producten;

8. stelt vast dat een reeks bijzondere vestigingsvoorwaarden in Europa het concurrentievermogen van de chemische industrie duidelijk beperkingen oplegt;

9. roept de Commissie en de lidstaten op de van land tot land nog steeds zeer sterk uiteenlopende milieuvoorschriften op hoog niveau te harmoniseren en het Parlement voorstellen voor te leggen om deze verschillen op te heffen;

10. staat achter het standpunt van de Commissie dat een leidende positie op milieugebied de innovatie kan stimuleren, waardoor de Europese chemische industrie zowel een concurrentievoordeel kan verkrijgen als een goed openbaar imago;

11. roept de chemische industrie op, ondanks de noodzaak om de productie te verleggen naar locaties die dichter bij de markten liggen, de werkgelegenheid in Europa op een hoog niveau te houden en het schrappen van banen in traditionele chemiesectoren grotendeels op te vangen door nieuwe arbeidsplaatsen in toekomstgerichte marktsegmenten te scheppen;

12. dringt er evenwel op aan dat alle kansen om onderzoek- en ontwikkelingsactiviteiten in Europa te behouden, bijvoorbeeld door de contacten tussen het bedrijfsleven en universiteiten en andere onderzoeksinstellingen te stimuleren en te versterken, voldoende moeten zijn verkend voordat onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten naar locaties buiten Europa worden verplaatst;

13. roept de industriesector, de Commissie en de lidstaten op om bij wijze van voorbeeld in de chemische industrie de sociale dialoog over technologische- ontwikkelingsvraagstukken te bevorderen; een aldus verkregen maatschappelijke consensus is ook bevorderlijk voor de acceptatie door het publiek van bepaalde producten en technologieën, b.v. de voor de chemische industrie zo belangrijke bio- en gentechnologie;

14. bepleit de financiering van een programma voor de oprichting en werking van een Europese databank over wetenschappelijke en technologische publicaties en onderzoek, vergezeld van een systeem voor verspreiding en controle.

15. onderstreept het belang van de bevordering van de internationale samenwerking, onder meer door de oprichting van en steun voor databanken op dit gebied, steun voor strategische allianties, betrekken van ondernemingen uit derde landen in de O& O-kaderprogramma's van de EU, bevordering van openbaar en particulier onderzoek en benutting van het potentieel van de onderzoekscentra van de Europese universiteiten, en is van mening dat de EU moet blijven ijveren voor uitbreiding van de Europese telecommunicatienetten en voor verbetering van de opbouw van netwerken in de gehele wereld.

16. verzoekt de Commissie een analyse te presenteren van de O& O-investeringen van de Europese chemische ondernemingen in landen buiten de EU en voorstellen op te stellen voor een strategie ter bevordering van meer O& O-investeringen van niet-Europese chemische bedrijven in de Unie.

17. merkt op dat regulerend ingrijpen door de overheid niet alleen betrekking moet hebben op het beperken of tegengaan van het gebruik van chemische producten;

18. roept de chemische industrie op een offensieve dialoog aan te gaan met de politiek, de wetenschap, de vakbonden en andere maatschappelijk relevante instellingen, dan wel deze dialoog te intensiveren;

19. onderstreept dat de Europese Economische en Monetaire Unie voor de exportintensieve chemische industrie aanzienlijke voordelen meebrengt op het vlak van aankoop van grondstoffen, investeringen en verkoop van de producten;

20. roept de chemische industrie en alle instellingen in Europa en in de lidstaten op de uitstekende beroepsopleidingsstelsels en de hoge kwalificaties van de werknemers in de chemische industrie blijvend te beschermen;

21. steunt projecten voor training, in technische bijstand en technologische evaluatie gericht op ambtenaren en managers in de chemische industrie in Midden- en Oost-Europa, met als doel het opstellen van wetgeving met hoge milieustandaards op dit gebied in de kandidaat-landen;

22. roept de industrie op al haar producten in aanvulling op de noodzakelijke wettelijke regelingen en in het kader van zelfbeperkingsovereenkomsten dusdanig te concipiëren dat zij in gelijke mate aan economische, ecologische en maatschappelijke doelstellingen kunnen beantwoorden;

23. onderstreept dat de vestigingsvoorwaarden voor die delen van de industrie moeten worden verbeterd die een pioniersrol vervullen op het gebied van milieuvriendelijk produceren van chemische producten;

24. roept de industrie op tot meer maatregelen voor het integreren van milieubescherming in producten en procédés, teneinde vrijwillig te anticiperen op noodzakelijke wettelijke regelingen;

25. dringt erop aan dat de Europese chemische industrie overal ter wereld dezelfde - hoge - normen voor veiligheid en milieuvriendelijkheid van haar producten en productiemethodes toepast;

26. roept de Commissie en de lidstaten op binnen de bestaande regelgeving de doelstellingen op het vlak van industrie- en milieubeleid door een combinatie van wettelijke voorschriften, maatregelen en markteconomische stimulansen te verwezenlijken;

27. roept de Commissie op een concreet voorstel voor te leggen over enerzijds het terugdringen van de overregulering met betrekking tot nieuwe chemische producten en anderzijds wegens de concurrentie en het milieu overal in de EU een wettelijk minimumniveau na te streven;

28. dringt aan op duidelijke inkorting van de toelatings- en vergunningsprocedures voor investeringen en producten in de EU en op vermindering van de bureaucratische belemmeringen in de lidstaten met de langste toetsingsperiodes;

29. roept de Commissie op voor ieder voorstel voor een richtlijn of verordening een evaluatie van de verwachte wettelijke gevolgen te voegen en een realistische kosten-baten-analyse van het gebruik van de "Beste Beschikbare Technologie" door het bedrijfsleven en de maatschappij;

30. spreekt zich uit voor verdere liberalisering van de wereldhandel en roept de Commissie op, ter verbetering van de investeringsbescherming met name met ontwikkelings- en drempellanden multinationale overeenkomsten ter bescherming van investeringen af te sluiten of voor te bereiden;

31. wijst met nadruk op de betekenis van de transeuropese netwerken voor de verbetering van een op de economie afgestemde infrastructuur in Europa en dringt er tevens op aan dat het stelsel van grondstof- en productleidingen hierbij wordt betrokken en locatiegericht wordt uitgebreid;

32. verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk de nodige maatregelen op infrastructuurgebied te nemen opdat het pijpleidingennet voor het vervoer van grondstoffen en tussenproducten wordt uitgebreid tot de chemische basisindustrie; in dit verband zijn de eerste vereisten dat de petrochemische installaties in het Midden-Noorden van Europa verbonden worden met die van Zuid- en Noord-Europa en met die welke momenteel in Oost-Europa worden geherstructureerd, en dat er uit de structuurfondsen of andere financieringsinstrumenten overheidssubsidie wordt verleend voor de financiering van de noodzakelijke werken;

33. is van mening dat een omvangrijk leidingnet voor ruwe grondstoffen en tussenproducten tussen verschillende producerende bedrijven een veiliger alternatief zou zijn voor het vervoer van chemicaliën in de EU, voorzover geschikte materialen gebruikt worden en door geschikte technische maatregelen een permanente controle gewaarborgd wordt. Is bovendien van mening dat een dergelijk leidingnet het vervoer van gevaarlijke stoffen per spoor en over de weg en de schadelijke gevolgen voor het milieu en de gezondheid bij eventuele ongevallen zou kunnen verminderen;

34. is van mening dat in het algemeen het "vervuiler betaalt"-principe moet worden toegepast wanneer schade wordt toegebracht aan het milieu of de gezondheid, terwijl het mogelijk moet zijn de structuurfondsen in te zetten voor het reinigen van vervuilde grond indien geen vervuiler wettelijk aansprakelijk kan worden gesteld;

35. verzoekt de Commissie naar afspraken op internationaal niveau te streven waarbij ten minste de OESO-landen en de drempellanden worden betrokken, teneinde een zo hoog mogelijke wereldwijde minimumnorm vast te stellen;

36. dringt aan op evaluatie van de gevolgen van niet internationaal overeengekomen nieuwe milieumaatregelen in Europa voor het concurrentievermogen van de Europese industrie;

37. dringt erop aan dat tarifaire en niet-tarifaire handelsbelemmeringen in de WTO uit de weg worden geruimd en dat Europa zelf geen nieuwe hindernissen opbouwt;

38. verzoekt de Commissie met name de O& O-activiteiten van het MKB en de toegang van het MKB tot risicokapitaal in de chemische industrie gericht te steunen en hiertoe een specifiek O& O-programma in te dienen waarbij het zwaartepunt op de ecologische innovatie ligt;

39. dringt aan op een maatregelencatalogus van de Commissie om de bescherming van de intellectuele eigendom en maatregelen tegen octrooi- en productpiraterij concreet te verbeteren;

40. dringt erop aan dat de chemische industrie als fundamentele sector van horizontale wetenschap intensiever bij de task forces moet worden betrokken;

41. acht het nodig de transatlantische bedrijfsdialoog met de VS enerzijds en Japan anderzijds uit te breiden en dringt aan op intensivering hiervan met het oog op specifieke dereguleringsmaatregelen;

42. verzoekt de Commissie maatregelen voor de verbetering van de gezondheidsbescherming niet alleen op de algemene omstandigheden buiten het bedrijf, maar ook op de afzonderlijke werkplek te richten;

43. verzoekt de Commissie concrete voorstellen over de opleiding en voortgezette opleiding van wetenschappers in het kader van de structuurfondsen, Socrates en Leonardo aan het Parlement voor te leggen;

44. acht het noodzakelijk het voorgestelde werkprogramma van de Commissie en de industrie regelmatig met het Parlement te evalueren en hierover minstens eenmaal per jaar schriftelijk verslag uit te brengen.

45. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad.