Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1259/1999 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid

(door de Commissie ingediend)

TOELICHTING

De Commissie heeft bij verscheidene gelegenheden verklaard vastbesloten te zijn het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) te vereenvoudigen.

Bij de hervorming van het GLB in 1992 is op grote schaal rechtstreekse steunverlening aan de landbouwers ingevoerd om verlagingen van de prijssteun te compenseren. Bij Agenda 2000 is deze ontwikkeling voortgezet. Hierdoor ontvangen tegenwoordig de meeste landbouwers rechtstreekse betalingen van de betaalorganen. Het systeem garandeert dat het de landbouwers zelf zijn die van deze steun profiteren, maar onvermijdelijk brengt het ook meer administratieve rompslomp mee voor de landbouwers, de nationale ambtelijke apparaten en de Commissie.

Hoewel de meeste landbouwers rechtstreekse steun ontvangen, krijgen vele landbouwers slechts zeer kleine bedragen. Volgens het ILB (Informatienet inzake landbouwbedrijfsboekhoudingen) heeft in 1996/97 23,2% van alle tot het ILB-waarnemingsgebied behorende landbouwbedrijven die rechtstreekse betalingen hebben ontvangen, minder dan 1 000 EUR gekregen; het betrof 576 400 landbouwers. In dat boekjaar heeft 42,8% van de bovenbedoelde bedrijven minder dan 2 500 EUR ontvangen. Er waren grote verschillen tussen de lidstaten. In Portugal bijvoorbeeld heeft voor het boekjaar 1996/97 63,2% van de tot het waarnemingsgebied behorende landbouwers minder dan 1 000 EUR en 86,3% minder dan 2 500 EUR ontvangen. Voor Denemarken waren die cijfers respectievelijk 0,4% en 6% en voor het Verenigd Koninkrijk respectievelijk 3,8% en 8,6%. Het percentage van de betrokken landbouwbedrijven dat minder dan 1 000 EUR had ontvangen, was groter dan 20% in Griekenland, Spanje, Italië, Nederland, Oostenrijk en Portugal.

Bij de interpretatie van deze cijfers moet worden bedacht dat het ILB-waarnemingsgebied slechts 58% omvat van de door de landbouwstructuurenquête 1995 van Eurostat bestreken landbouwbedrijven. Van die bedrijven binnen het waarnemingsgebied heeft in 1996/97 21% geen enkele betaling ontvangen die behoort tot de rechtstreekse betalingen waarvoor in het navolgende wordt voorgesteld deze op te nemen in de vereenvoudigde regeling. Verwacht mag worden dat vele van de 42% buiten het ILB-waarnemingsgebied vallende landbouwbedrijven zeer kleine bedrijven zijn.

Aan de bovenbedoelde landbouwers die minder dan 1 000 EUR hebben ontvangen, is in totaal 286,9 miljoen EUR betaald, wat overeenkwam met 1,4% van de totale rechtstreekse steunverlening aan alle betrokken landbouwers.

Hoewel er enkele vereenvoudigde regelingen bestaan (b.v. voor landbouwers die areaalsteun voor akkerbouwgewassen aanvragen voor een kleinere oppervlakte dan die welke volgens de referentieopbrengst nodig is voor de productie van 92 ton granen, en voor rundveehouders die minder dan 15 grootvee-eenheden houden), wordt in de steunregelingen in het algemeen geen onderscheid gemaakt tussen landbouwers die kleine bedragen ontvangen, en hun collega's die grotere bedragen krijgen. De voorwaarden voor subsidiabiliteit, de in te vullen formulieren, de gevraagde gegevens en de controlevoorschriften zijn dezelfde.

Om de administratieve rompslomp te verminderen, vooral voor landbouwers die kleine bedragen aan rechtstreekse steun ontvangen, stelt de Commissie voor een vereenvoudigd systeem voor de betaling van dergelijke steun in te voeren voor een proefperiode. De regeling zal ook leiden tot een aanzienlijke vereenvoudiging voor de nationale ambtelijke apparaten die verantwoordelijk zijn voor de betaling van de steun en voor de desbetreffende controles. De administratieve kosten die zijn gemoeid met de verwerking van een aanvraag, het doen van de betaling en de uitvoering van de nodige controles kunnen aanzienlijk zijn in verhouding tot de betaalde bedragen, vooral als die bedragen klein zijn. Anderzijds moet de regeling er ook op zijn gericht elk substantieel risico op extra uitgaven of op fraude of misbruik te voorkomen.

De maximumbetaling die in het kader van deze regeling voor landbouwers beschikbaar is, zal beperkt blijven tot 1 000 EUR per jaar tijdens de proefperiode. Een landbouwer die tot de regeling toetreedt, zal het recht hebben er gebruik van te blijven maken vanaf het jaar waarin hij om deelneming aan de regeling verzoekt, tot het einde van de proefperiode in 2005.

De Commissie zal gedurende het derde jaar van de proefperiode de effecten van de regeling beoordelen en kan passende voorstellen indienen.

1. Opzet van een vereenvoudigde regeling

De voorgestelde vereenvoudigde regeling - hierna "regeling voor kleine landbouwers" genoemd - dient te worden opengesteld voor landbouwers die reeds rechtstreekse steun hebben ontvangen gedurende een referentieperiode, die volgens het voorstel drie jaar zou omvatten. Landbouwers die van de regeling gebruik wensen te maken, zouden een enkele aanvraag indienen wanneer zij tot de regeling toetreden, en zouden één alomvattende betaling per jaar ontvangen, waarin alle onder de regeling vallende rechtstreekse steunbedragen zijn begrepen.

De jaarlijkse alomvattende betaling zal worden gebaseerd op het bedrag aan rechtstreekse betalingen dat de landbouwer heeft ontvangen gedurende de referentieperiode, d.w.z. de drie aan zijn aanvraag voorafgegane jaren, met dien verstande dat het maximumbedrag 1 000 EUR zal zijn. De betaling dient gelijk te zijn aan het hoogste van de volgende twee bedragen: het gewone gemiddelde over de betrokken drie jaren of de in het meest recente jaar ontvangen betaling. Wanneer het bedrag eenmaal is vastgesteld, zal het tot het einde van de proefperiode worden betaald mits de landbouwer nog steeds aan de voorwaarden voor de vereenvoudigde regeling voldoet.

De voorwaarden dienen zo eenvoudig mogelijk te zijn. Een voorafgaande voorwaarde is dat de landbouwer eerder rechtstreekse steun heeft aangevraagd en ontvangen, zodat zich voor de regeling geen landbouwers kunnen aanmelden die niet reeds rechtstreekse steun hebben aangevraagd. Aanvragers moeten in het kader van ten minste één van de in de regeling voor kleine landbouwers opgenomen steunregelingen steun hebben ontvangen gedurende elk van de drie jaren die aan het jaar van de aanvraag zijn voorafgegaan. In het algemeen gesproken zou dit pas gevestigde landbouwers uitsluiten van toetreding tot de regeling. Om voor de regeling in aanmerking te komen zouden dergelijke landbouwers aanvragen in het kader van de normale steunregelingen moeten indienen gedurende het vereiste aantal jaren om aan de criteria inzake de referentieperiode te voldoen. Toetreding tot de regeling dient vrijwillig te zijn. Ook landbouwers voor wie de betalingen in de referentieperiode boven het maximumbedrag lagen, dient te worden toegestaan aan de regeling deel te nemen als zij ermee instemmen niet meer dan dat bedrag te ontvangen.

Hoewel een landbouwer die tot de vereenvoudigde regeling toetreedt, zou worden uitgesloten van het ontvangen van alle rechtstreekse steunbedragen die door de regeling worden vervangen, zou hij wel het recht hebben aanvragen in te dienen voor andere vormen van rechtstreekse steun die niet onder de regeling vallen. Aangezien de rechtstreekse steun bedoeld is voor actieve landbouwers, dienen degenen die steun voor vervroegde uittreding ontvangen, te worden uitgesloten van de regeling voor kleine landbouwers.

2. Reikwijdte van de regeling voor kleine landbouwers

De regeling voor kleine landbouwers heeft uitsluitend betrekking op steunbedragen die rechtstreeks aan de landbouwer worden betaald. Vormen van indirecte steun zoals uitvoerrestituties of interventiemaatregelen kunnen er dus niet onder vallen; dergelijke steun wordt aan de exporteur of verkoper van de producten betaald en is gebaseerd op precieze hoeveelheden. Ideaal zou het zijn als de regeling zoveel als mogelijk omvat van de rechtstreekse steunbedragen die in de bijlage bij Verordening (EG) nr. 1259/1999 van de Raad worden genoemd. Om praktische redenen dient de regeling echter tot bepaalde steunbedragen beperkt te blijven.

Daarom wordt een regeling voorgesteld die bij de plantaardige productie betrekking heeft op de areaalbetalingen voor akkerbouwgewassen (met inbegrip van de betalingen voor braaklegging, de toeslag en de specifieke steun voor durumtarwe en, na de recente hervorming, de areaalbetalingen voor vlas en hennep), de areaalsteun voor zaaddragende leguminosen en de areaalsteun voor rijst. Wat de dierlijke productie betreft, wordt voorgesteld de speciale premie en de zoogkoeienpremie in de sector rundvlees en de ooien- en geitenpremie met inbegrip van de specifieke steun in probleemgebieden in de sector schapen- en geitenvlees op te nemen in de regeling. Aan de Commissie wordt de mogelijkheid geboden deze lijst te wijzigen om het functioneren van de regeling gedurende de tenuitvoerlegging ervan te verbeteren.

Andere vormen van rechtstreekse steun waarbij het bedrag strikt afhankelijk is van kwaliteit of hoeveelheid van de productie, dienen om die reden buiten beschouwing te worden gelaten. Bijgevolg dienen de steunbedragen voor aardappelzetmeel, olijfolie, bananen, tabak en zaaizaad niet in de regeling te worden opgenomen.

De slachtpremie waarin artikel 11 van Verordening (EG) nr. 1254/1999 van de Raad voorziet, moet van de vereenvoudigde regeling worden uitgesloten omdat deze nog niet lang genoeg bestaat om deel te kunnen uitmaken van de grondslag voor het driejaarsgemiddelde. Verordening (EG) nr. 1254/1999 biedt de lidstaten de mogelijkheid de nieuwe slachtpremie automatisch aan de landbouwer te betalen zonder dat deze een aanvraag indient. Voor deze mogelijkheid is gekozen door alle lidstaten behalve vier (Griekenland, Spanje, Frankrijk en Italië). De slachtpremie dient aan de landbouwers die deelnemen aan de regeling voor kleine landbouwers, te worden betaald boven hun alomvattend jaarbedrag. De betalingsvoorwaarden en -wijze dienen dezelfde te zijn als voor andere landbouwers.

Ook de seizoencorrectie- en de extensiveringspremie moeten van de regeling voor kleine landbouwers worden uitgesloten. De voorwaarden voor subsidiabiliteit zijn te ingewikkeld om deze premies in de vereenvoudigde regeling te kunnen opnemen. Aan de in aanmerking komende landbouwers die deelnemen aan de regeling voor kleine landbouwers, dienen deze premies verder te worden betaald boven het alomvattende jaarbedrag dat deze landbouwers in het kader van die regeling zullen ontvangen.

De voorgestelde opzet zou betekenen dat de economisch belangrijkste vormen van rechtstreekse steun alle in de regeling voor kleine landbouwers worden opgenomen.

Waar dat in het voordeel van de landbouwers of van de nationale ambtelijke apparaten is, kan steun die in het kader van andere regelingen dan deze regeling voor kleine landbouwers wordt verleend, aan deelnemers aan deze laatste regeling worden betaald tegelijk met het alomvattende jaarbedrag, dit met name om de administratieve en de bankkosten te verminderen. Tot die steun kunnen betalingen behoren zoals de extensiveringspremie en de betalingen in het kader van de regelingen voor de probleemgebieden en voor milieumaatregelen in de landbouw.

Aangezien het bij de vereenvoudigde regeling gaat om een regeling op experimentele basis, lijkt het dienstig dat de Raad de Commissie de bevoegdheid verleent om de nodige uitvoeringsbepalingen vast te stellen, met inbegrip van de mogelijkheid om op het gebied van de voorwaarden voor subsidiabiliteit, de aanvraag- en betalingstermijnen en de controlevoorschriften van de terzake doende verordeningen van de Raad af te wijken waar dat nuttig is en voor zover het nodig is om te garanderen dat de nagestreefde vereenvoudiging wordt bereikt. Er mag niet van de veterinaire verplichtingen worden afgeweken. Ook bij de uitvoeringsbepalingen dient vereenvoudiging het uitgangspunt te zijn.

2000/0335 (CNS)

Voorstel voor een

VERORDENING VAN DE RAAD

houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1259/1999 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 37,

Gezien het voorstel van de Commissie [1],

[1] PB C ... van..., blz. ...

Gezien het advies van het Europees Parlement [2]

[2] PB C ... van..., blz. ...

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Met betrekking tot de rechtstreekse betalingen overeenkomstig de verschillende regelingen inzake inkomenssteun in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid blijkt uit statistieken dat een groot aantal landbouwers zeer kleine bedragen ontvangt. In de steunregelingen wordt geen onderscheid gemaakt tussen landbouwers die kleine en landbouwers die grotere bedragen ontvangen, aangezien de voorwaarden om voor steun in aanmerking te komen en de beheers- en controlebepalingen dezelfde zijn.

(2) Door instelling van een vereenvoudigde steunregeling voor landbouwers die kleine bedragen ontvangen, kan ertoe worden bijgedragen dat de administratieve last voor landbouwers, nationale diensten en de Commissie minder wordt. Het is dienstig gedurende een proefperiode na te gaan of een dergelijke regeling doelmatig is. Landbouwers die recht hebben op kleine bedragen of bereid zijn met een kleiner steunbedrag genoegen te nemen, dienen gedurende een minimumperiode op vereenvoudigde voorwaarden één alomvattende betaling per jaar te ontvangen. Wegens het tijdelijke karakter van de regeling dient deelneming eraan vrijwillig te zijn zowel voor de lidstaten als voor de landbouwers in de lidstaten die beslissen de regeling toe te passen.

(3) Ter vereenvoudiging van de administratieve procedures dient voor de lidstaten de mogelijkheid te worden geopend om aan de deelnemende landbouwers een enkele gecombineerde betaling te doen die bestaat uit de overeenkomstig deze vereenvoudigde regeling verleende steun en de steun die wordt verleend in het kader van andere steunregelingen.

(4) Aangezien de regeling op experimentele basis wordt ingesteld, is het passend te voorzien in de nodige flexibiliteit voor de Commissie om de regeling ten uitvoer te leggen en om zo nodig de lijst van onder de regeling vallende steunregelingen te wijzigen of uit te breiden. Om de beoogde vereenvoudiging te bereiken kan het bovendien noodzakelijk zijn in bepaalde welomschreven en gerechtvaardigde gevallen af te wijken van de bestaande voorschriften in de terzake doende verordeningen betreffende de steunverlening.

(5) Bij Verordening (EG) nr. 1259/1999 van de Raad [3] zijn gemeenschappelijke voorschriften voor de regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid vastgesteld. Daarom is het dienstig die verordening te wijzigen om de bedoelde vereenvoudigde regeling erin op te nemen.

[3] PB L 160 van 26.6.1999, blz. 113.

(6) Aangezien de voor de toepassing van deze verordening noodzakelijke maatregelen beheersmaatregelen in de zin van artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden [4] zijn, moeten zij worden vastgesteld volgens de beheersprocedure waarin artikel 4 van dat besluit voorziet,

[4] PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Verordening (EG) nr. 1259/1999 wordt als volgt gewijzigd:

1. Het volgende artikel 2 bis wordt ingevoegd:

"Artikel 2 bis

1. Voor de jaren 2002 tot en met 2005 wordt een vereenvoudigde regeling ingesteld op grond waarvan de lidstaten kunnen besluiten dat de betalingen in het kader van de volgende steunregelingen op de voorwaarden zoals aangegeven in dit artikel en de ter uitvoering ervan vastgestelde bepalingen plaatsvinden:

-de areaalbetalingen voor akkerbouwgewassen met inbegrip van de betalingen voor braaklegging en van de toeslag en de specifieke steun voor durumtarwe als bedoeld in de artikelen 2 en 5 van Verordening (EG) nr. 1251/1999 [5],

[5] PB L 160 van 26.6.1999, blz. 1.

-de areaalsteun voor zaaddragende leguminosen als bedoeld in artikel 1 van Verordening (EG) nr. 1577/96 [6],

[6] PB L 206 van 16.8.1996, blz. 4.

-de areaalsteun voor rijst als bedoeld in artikel 6 van Verordening (EG) nr. 3072/95 [7],

[7] PB L 329 van 30.12.1995, blz. 18.

-de speciale premie, de zoogkoeienpremie, ook indien deze voor vaarzen wordt betaald, met inbegrip van de aanvullende nationale zoogkoeienpremie indien deze wordt medegefinancierd, en de extra betalingen als bedoeld in de artikelen 4, 6 en 10 van Verordening (EG) nr. 1254/1999 [8],

[8] PB L 160 van 26.6.1999, blz. 21.

-de premie voor ooien en geiten en de specifieke steun in probleemgebieden als bedoeld in artikel 5 van Verordening (EG) nr. 2467/98 [9].

[9] PB L 312 van 20.11.1998, blz. 1.

De in de eerste alinea genoemde verordeningen worden hierna aangeduid als "de terzake doende verordeningen".

2. Aan de vereenvoudigde regeling wordt op vrijwillige basis deelgenomen. Aanvragers krijgen toegang tot de regeling als zij gedurende elk van de drie jaren die aan het aanvraagjaar zijn voorafgegaan, steun hebben ontvangen op grond van ten minste één van de eronder vallende steunregelingen. Landbouwers die steun voor vervroegde uittreding op grond van Verordening (EG) nr. 1257/1999 ontvangen, kunnen niet aan de regeling deelnemen.

3. Het bedrag dat een landbouwer in het kader van de regeling kan ontvangen, is het hoogste van de volgende twee bedragen:

a) het gemiddelde van de bedragen die in de drie jaren vóór het aanvraagjaar op grond van de terzake doende verordeningen zijn ontvangen,

b) het totale bedrag dat in het jaar vóór het aanvraagjaar op grond van de terzake doende verordeningen is ontvangen.

Areaalsteun voor vlas en hennep op grond van artikel 4 van Verordening (EEG) nr. 1308/70 [10] wordt in de berekening opgenomen.

[10] PB L 146 van 4.7.1970, blz. 1.

4. Het in lid 3 bedoelde bedrag kan niet meer dan 1 000 EUR zijn. Aanvragers die er op grond van de terzake doende verordeningen recht op zouden hebben hogere bedragen te ontvangen, kunnen er evenwel voor kiezen tot de vereenvoudigde regeling toe te treden als zij ermee instemmen niet meer dan 1 000 EUR te ontvangen. De steun in het kader van de vereenvoudigde regeling wordt eenmaal per jaar betaald vanaf het jaar waarin de aanvraag om deelneming aan de regeling wordt ingediend, tot 2005.

5. De lidstaten kunnen besluiten betalingen in het kader van de vereenvoudigde regeling te combineren met betalingen in het kader van welke andere steunregelingen ook".

2. Artikel 11 wordt vervangen door:

"Artikel 11

Uitvoeringsbepalingen

1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 23 van Verordening (EG) nr. 1766/92 van de Raad [11] ingestelde Comité van beheer voor granen of, in voorkomend geval, door andere bevoegde comités van beheer die bij andere verordeningen houdende een gemeenschappelijke ordening van landbouwmarkten zijn ingesteld.

[11] PB L 181 van 1.7.1992, blz. 21.

2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is de bij artikel 4 van Besluit 1999/468/EG vastgestelde beheersprocedure van toepassing met inachtneming van artikel 7, lid 3, van dat besluit.

3. De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn bedraagt één maand.

4. Overeenkomstig lid 2 worden door de Commissie vastgesteld:

-uitvoeringsbepalingen voor artikel 2 bis, met inbegrip van welke wijziging ook van de lijst van onder de vereenvoudigde regeling vallende steunregelingen en van welke afwijkingen ook van de terzake doende verordeningen die nodig zijn om de beoogde vereenvoudiging te bereiken, waaronder met name afwijkingen inzake de voorwaarden om voor steun in aanmerking te komen, de aanvraag- en betalingstermijnen en de controlebepalingen,

-wanneer nodig, wijzigingen van de bijlage, rekening houdend met de in artikel 1 opgenomen criteria, en

-in voorkomend geval, de uitvoeringsbepalingen van deze verordening, waaronder met name de maatregelen die nodig zijn om ontduiking van de artikelen 3 en 4 te voorkomen, alsmede de maatregelen betreffende artikel 7".

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de zevende dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De Voorzitter

>RUIMTE VOOR DE TABEL>