A4-0114/97

Resolutie over de mededeling van de Commissie inzake de tenuitvoerlegging van het regionale beleid van de Europese Unie in Oostenrijk, Finland en Zweden (COM(96)0316 - C4-0533/96)

Het Europees Parlement,

- gezien de mededeling van de Commissie (COM(96)0316 - C4-0533/96),

- gezien de 17 gecombineerde programmeringsdocumenten (GPD's) voor Oostenrijk,

- gezien de 9 gecombineerde programmeringsdocumenten (GPD's) voor Finland,

- gezien de 15 gecombineerde programmeringsdocumenten (GPD's) voor Zweden,

- gezien de gedragscode voor de tenuitvoerlegging van de diverse sectoren van het structuurbeleid door de Commissie ((PB C 255 van 20.9.1993, blz. 19.)),

- gezien het zevende jaarverslag over de structuurfondsen 1995 (COM(96)0502),

- onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 januari 1996 over de mededeling van de Commissie over de toewijzing van kredieten en de tenuitvoerlegging van communautaire initiatieven in Oostenrijk, Finland en Zweden ((PB C 32 van 5.2.1996, blz. 139.)),

- onder verwijzing naar de resolutie van Commissie regionaal beleid van 16 juli 1996 over de deelneming van de regionale en plaatselijke overheden aan de politieke Unie ((Opgenomen in het verslag over de deelneming van de regionale en plaatselijke overheden aan de politieke Unie (PE 217.591), één van de twee specifieke verslagen van de Commissie regionaal beleid voor de conferentie "Het Europees Parlement en de regionale en plaatselijke overheden voor een democratisch en solidair Europa", die van 1 t/m 3 oktober 1996 te Brussel is gehouden.)),

- onder verwijzing naar de bezoeken van delegaties van de Commissie regionaal beleid in Mikkeli in Noordkarelië (Finland) in mei 1995, alsmede in Västernorrland (Zweden) en in de Steiermark (Oostenrijk) in juni 1996,

- onder verwijzing naar de conclusies van de bijeenkomst van de met het regionaal beleid en de ruimtelijke ordening belaste ministers, die op 14 en 15 november 1996 in Ballyconnell/Ierland heeft plaatsgevonden,

- gezien het verslag van de Commissie regionaal beleid en het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A4-0114/97),

A. overwegende dat Oostenrijk, Finland en Zweden per 1 januari 1995 lid zijn geworden van de Unie en dat de nieuwe lidstaten derhalve nog niet zo lang bij het regionaal beleid van de EU zijn betrokken,

B. overwegende dat door de integratie van Oostenrijk, Finland en Zweden drie landen met een zeer goed ontwikkelde economische structuur bij de verwezenlijking van de doelstellingen van het communautair regionaal beleid zijn betrokken,

C. overwegende dat de drie nieuwe lidstaten niettemin ieder hun eigen specifieke regionale ontwikkelingsproblemen en verschillen hebben waarvoor een gemeenschappelijk structuurbeleid moet worden gevoerd, met name in een tijd waarin voortzetting van het regionaal beleid in sommige lidstaten principieel of op belangrijke onderdelen ter discussie wordt gesteld,

D. overwegende dat het regionaal beleid in de nieuwe lidstaten van enorm belang is, omdat het een van de meest zichtbare en tastbare voordelen van het lidmaatschap van de Unie representeert en daarom grote aandacht verdient,

E. overwegende dat de huidige ervaringen met het regionaal beleid van zowel de Gemeenschap als de nieuwe lidstaten tot een voor beide zijden vruchtbare dialoog en uitwisseling zouden kunnen leiden,

F. gelet op de resultaten van de beide hervormingen van de structuurfondsen van 1988 en 1993 en de daarin vastgelegde beginselen betreffende de milieubescherming en de gelijkheid van kansen, het betrekken van lokale en regionale autoriteiten en de rechtstreekse betrokkenheid van de sociale partners,

G. overwegende dat Oostenrijk in de referentieperiode 1995-1999 1.623 miljoen ecu uit de structuurfondsen ontvangt, waarvan 677,6 miljoen bestemd is voor de regionale doelstellingen (1, 2, 5b),

H. overwegende dat Finland in de referentieperiode 1995-1999 1.704 miljoen ecu uit de structuurfondsen ontvangt, waarvan 836,9 miljoen ecu bestemd is voor de regionale doelstellingen (2, 5b, 6),

I. overwegende dat Zweden in de referentieperiode 1995-1999 1.420 miljoen ecu uit de structuurfondsen ontvangt, waarvan 550 miljoen ecu bestemd is voor de regionale doelstellingen (2, 5b, 6),

J. overwegende dat de vastleggingskredieten die in 1995 of 1996 niet zijn benut, niet komen te vervallen maar in 1997 of 1998 weer kunnen worden opgenomen, en dus beschikbaar zijn,

K. overwegende dat de grensoverschrijdende en interregionale samenwerking met de landen van Midden- en Oost-Europa, alsmede in het Oostzeegebied en in de regio's boven de Poolcirkel met het oog op de lange grenzen van de nieuwe lidstaten met derde landen een strategisch belang heeft, vooral ook met het oog op een uitbreiding van de Europese Unie,

1. erkent en waardeert nadrukkelijk de inspanningen van de nieuwe lidstaten en de Europese Unie op het gebied van het regionaal beleid, die door middel van de goedgekeurde 41 gecombineerde programmeringsdocumenten op gang werden gebracht;

2. is tevreden met de relatief snelle goedkeuring van de GPD's voor de drie nieuwe lidstaten, waardoor enerzijds een snelle omzetting van de maatregelen en een relatief groot uitvoeringspercentage mogelijk werd, wat anderzijds echter niet zonder, door de Commissie gesteunde, intensieve voorbereidende activiteiten van de bevoegde nationale autoriteiten mogelijk was;

3. begroet de als gevolg van bijzondere omstandigheden verlengde programmeringsperiode voor doelstelling-2-interventies in Oostenrijk en Zweden en is verheugd over het feit dat ook in Finland het programma is verlengd tot aan het einde van de vijfjaarlijkse periode;

4. betreurt de vertragingen bij de instemming met de principieel positieve communautaire initiatieven in de nieuwe lidstaten, met name voor Zweden en Finland; verlangt een zinvolle beperking van het aantal initiatieven in de gevallen waar de bureaucratische rompslomp bij de afwikkeling bepaald niet in verhouding staat tot de uit te keren steunmiddelen;

5. wijst op het feit dat ook in de nieuwe, relatief welvarende lidstaten regionale ongelijkheden en ontwikkelingsproblemen optreden, waarvoor gemeenschappelijke structuurmaatregelen nodig zijn; is derhalve verheugd over de belangrijke plaats die het gemeenschappelijk regionaal beleid in deze drie landen inneemt en over het daaruit volgend elan bij de tenuitvoerlegging van de structuurprogramma's;

6. begroet de bijzondere nadruk op werkgelegenheid, milieubescherming en gelijke kansen bij de tenuitvoerlegging van het regionaal beleid in Oostenrijk, Finland en Zweden, omdat daaraan sinds jaar en dag in de nieuwe lidstaten grote waarde wordt toegekend;

7. is verheugd over het feit dat relatief veel rekening wordt gehouden met maatregelen ter bevordering van de informatiemaatschappij in de benadeelde regio's in het kader van de GPD's voor Finland en Zweden, waar belangrijke doelstellingen, zoals algemene verspreiding van de informatietechnologie tegen vergelijkbare voorwaarden, steun aan het MKB bij de toepassing van informatietechnologieën en een brede toegang tot know-how, worden nagestreefd;

8. wijst op het belang van de informatiemaatschappij voor met name de achtergestelde landelijke gebieden in Oostenrijk, en verzoekt de bevoegde instanties de kansen die de informatiemaatschappij biedt, in voorstellen meer aandacht te schenken en te coördineren;

9. betreurt het feit dat de Commissie in haar mededeling geen rekening houdt met steun aan doelstelling-5b-gebieden in de nieuwe lidstaten; onderstreept met nadruk het belang van doelgerichte steun aan het platteland, gericht op de grotendeels arctische en alpiene landbouw in de nieuwe lidstaten;

10. wijst erop dat het accent op de bevordering van de landbouw in het doelstelling-6-programma voor Finland buitensporig groot is waardoor zinvolle maatregelen voor een algemene economische structuurbevordering te weinig aandacht krijgen;

11. is bezorgd wegens de hoge werkloosheid die vooral in Finland en Zweden sinds de jaren '80 bijna verdrievoudigd is en in Finland het op een na hoogste niveau van de Gemeenschap heeft bereikt; onderstreept derhalve de conclusie van de bijeenkomst van de met regionaal beleid en ruimtelijke ordening belaste ministers in Ballyconnell, Ierland, dat bevordering van langdurige werkgelegenheid en terugdringing van de werkloosheid een van de belangrijkste doelstellingen van de structuurfondsen moet zijn;

12. toont zich uiterst bezorgd over de hoge jeugdwerkloosheid in Finland (1995:29,9%) en Zweden (19,4%) en acht derhalve maatregelen ter waarborging van de intredingskansen van jongeren op de arbeidsmarkt van essentieel belang; onderstreept dat dergelijke maatregelen zowel gericht moeten zijn op het scheppen van duurzame arbeidsplaatsen en een modernisering van bestaande modellen voor onderwijs en opleiding op basis van het duale model als op de diversificatie en innovatie van de arbeidsmarkt waarbij met name initiatieven voor lokale werkgelegenheid en ontwikkeling gestimuleerd moeten worden, en verzoekt de Commissie te overwegen meer steun te geven voor dergelijke maatregelen dan het kader waarin dit thans gebeurt (doelstelling 3, EMPLOYMENT);

13. stelt met voldoening vast dat de maatregelen op het gebied van het werkgelegenheidsbeleid in Oostenrijk in het verleden vruchten hebben afgeworpen waardoor het land met steun van de EU thans een werkloosheidniveau heeft bereikt dat ver onder het communautair gemiddelde ligt; wijst er echter met het oog op de actuele cijfers ook op dat ruime aandacht moet worden geschonken aan de werkloosheid;

14. benadrukt het belang dat in de nieuwe lidstaten wordt gehecht aan de interregionale en grensoverschrijdende samenwerking en stelt met genoegen vast dat deze programma's een bijdrage leveren aan de intensivering van internationale contacten, partnerschappen en wederzijdse uitwisseling van ervaringen;

15. is over het algemeen tevreden over de verwezenlijking van het partnerschapsbeginsel in alle drie nieuwe lidstaten; is echter van mening dat in alle drie landen nog meer kan worden gedaan aan het bottom-up- beginsel, waarbij niet alleen plaatselijke en regionale overheden betrokken moeten worden, maar ook gezorgd moet worden voor een intensievere participatie van vertegenwoordigers van de sociale partners en milieu-organisaties, met name in de comité's van toezicht;

16. verzoekt derhalve Commissie en Raad in de zin van dit partnerschap het subsidiariteitsbeginsel in het Europese Unieverdrag na te leven om te voorkomen dat de aantasting van de bevoegdheden van de regionale en lokale overheden die na de toetreding heeft plaatsgevonden doorgaat zonder dat hier een werkelijke participatie van de subnationale eenheden aan de vaststelling en uitvoering van het desbetreffende beleid tegenover staat;

17. geeft te bedenken dat de regionale en lokale overheden in Zweden en Finland sterker bij de opstelling, goedkeuring en uitvoering van de programma's wensen te worden betrokken, om beter te voldoen aan het partnerschapsbeginsel en tegenwicht te bieden aan de over het algemeen dominante rol van de centrale instanties;

18. verzoekt alle bevoegde instanties in de nieuwe lidstaten nadrukkelijk de publicatie van deelnemingen van de Europese structuurfondsen aan projecten en maatregelen te verbeteren, om de EU-cofinanciering van de programma's voor in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf, burgers en betrokkenen beter zichtbaar en dus herkenbaar te maken;

19. verlangt:

- vereenvoudiging van het beheer van de structuurfondsen ten behoeve van een grotere duidelijkheid bij de steunselectiecriteria, betere interne coördinatie door de Commissie, afschaffing van steun uit verschillende fondsen en snellere afwikkeling waarbij doeltreffendheid van de planning, controle en evaluatie in het oog worden gehouden,

- voorts hervorming van de overheden in de nieuwe lidstaten ten behoeve van een vereenvoudiging van beheer en budgettering, betere coördinatie, meer transparantie en een snellere afwikkeling,

- rekening te houden met de relatie tussen bureaucratische maatregelen en opbrengst;

- een flexibele benadering op het vlak van de cofinanciering door grotere participatie van de particuliere sector;

20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de nieuwe lidstaten.