NL    NL NL 
 
NL    NL  EUROPESE COMMISSIE 
Brussel, 4.11.2010 
SEC(2010) 1278 definitief 
  
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE 
Begeleidend document bij het 
 
Voorstel voor een 
 
VERORDENING (EU) Nr. .../... VAN HET EUROPEES PARLEM ENT EN DE RAAD 
 
tot wijziging van Verordening (EG) nr. 648/20 04 wat het gebruik van fosfaten en andere 
fosforverbindingen in huisho udelijke wasmiddelen betreft 
 
SAMENVATTING VAN DE  EFFECTBEOORDELING 
COM(2010) 597  
SEC(2010) 1277  
 
NL 2   NL 1. I NLEIDING  
Fosfaten worden gebruikt in detergentia om de waterhardheid te verminderen en zorgen 
ervoor dat de detergentia doeltreffend werke n. Fosfaten afkomstig uit detergentia kunnen 
echter schadelijk zijn voor het aquatisch m ilieu en kunnen het ecologisch evenwicht verstoren 
doordat zij algengroei versterken, een fenomee n dat eutrofiëring word t genoemd. Er zijn 
weliswaar ook andere wateront harders beschikbaar, die echter minder goede wasresultaten 
opleveren, met name naarmate de  verontreiniging sterker is. 
Bij Verordening (EG) nr. 648/ 2004 betreffende detergentia1 wordt het in de handel brengen 
van detergentia geharmoniseerd wa t betreft de etikettering van de tergentia en de biologische 
afbreekbaarheid van de oppervlakt eactieve stoffen die zij bevatt en. Gelet op het gevaar van 
eutrofiëring werd evenwel in artikel 16 van de  verordening bepaald dat de Commissie een 
evaluatie moest doorvoeren,  een verslag moest indienen en, indien nodig, een 
wetgevingsvoorstel moest indi enen ter regeling van het gebr uik van fosfaten met het oog op 
de geleidelijke eliminatie of de beperki ng van specifieke toepassingen. In haar in 2007 
ingediende verslag kwam de Commissie tot de conclusie dat er nog steeds onvoldoende 
inzicht is in de bijdrage die fosfaten in detergentia tot het eutrofiëringsproces leveren, maar dat de stand van de kennis op dit gebied nog altijd snel evolueert.
2 Verdere inspanningen om 
de kenniskloof op dit gebied te overbruggen vormen de basis voor dit 
effectbeoordelingsverslag, waarin verschillende beleidsopties worden geanalyseerd om het 
gebruik van fosfaten in detergentia te reguleren. 
2. P ROBLEEMOMSCHRIJVING  
2.1. Waarom vormt de aanwezigheid van fosf aten in detergentia een probleem? 
Fosfaten in detergentia dragen  bij tot eutrofiëring, een ingewikkeld fenomeen waarbij een 
verhoogde fosfaatconcentratie tot een verminde ring van de kwaliteit van oppervlaktewateren 
leidt. De belangrijkste bronnen va n fosfaten die in het milieu vrijkomen, zijn: meststoffen, 
menselijke en dierlijke stofwisselingsproducten (urine en fecaliën) en detergentia. Het 
relatieve aandeel van deze bronnen verschilt per lidstaat en per stroomgebied. Hoewel de in 
detergentia toegepaste hoeveelheid fosfor (110 000 t) minder dan 10% van die in meststoffen 
(1,5 miljoen t) uitmaakt, belanden alle fosfaatbe standdelen van detergentia in het afvalwater, 
zodat zij alle tot eutrofiëring kunn en bijdragen, terwijl de fosfat en die in meststoffen worden 
gebruikt grotendeels in de bodem worden vastgehouden en slechts voor een klein (niet 
volledig kwantificeerbaar) deel worden we ggespoeld en in he t oppervlaktewater 
terechtkomen. Sinds de invoering van de Kade rrichtlijn Water (Richtlijn 2000/60/EG) wordt 
meer nadruk gelegd op de bestrijding van eutrofiëring. 
Met behulp van een model voor probabili stische risicobeoordeling (INIA 2009)3 werd 
berekend dat de mate waarin fosfor in detergen tia bijdraagt tot het risi co van eutrofiëring, in 
de EU uiteenloopt van 2,3% in het Middellandse Zeegebied tot 5,8% in de ecoregio’s in de 
                                                 
1 Verordening (EG) nr. 648/2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende detergentia, PB L 
104 van 8.4.2004, blz. 1. 
2 (COM(2007) 234), beschikbaar op:  
http://ec.europa.eu/enterprise/chemicals/legislation/detergents/index_en.htm . 
3 Beschikbaar op: http://ec.europa.eu/enterprise/chemicals/legislation/detergents/index_en.htm . 
 
NL 3   NL centrale Oostzee. Deze cijfers staan echter niet  onomstotelijk vast. Het Wetenschappelijk 
Comité voor gezondheids- en milieurisico’s (WCGM)4 is tot de conclusie gekomen dat het 
INIA-model een innovatief instru ment is om berekeningen op Europees niveau door te 
voeren, maar minder geschikt is om een schatting te maken van de bijdrage tot eutrofiëring op regionaal of lokaal niveau. Bovendien kon door het WCGM niet  worden vastgesteld of de 
gegevens die ten grondslag lagen aan het probab ilistische model, repres entatief zijn voor de 
hele EU. 
Uit deterministische be rekeningen voor het stroomgebied van de Donau
5 is gebleken dat de 
vervanging van fosfaten in  detergentia zou kunnen resulte ren in een afname van de 
hoeveelheid fosfor (P) uit puntbronnen6 met 24% en een afname van de hoeveelheid fosfor uit 
alle bronnen met 12%.  
De probabilistische en de deterministische modellen tonen dus beide aan dat fosfaten in 
detergentia in bepaalde mate  tot het risico van eutrofië ring bijdragen, maar kunnen deze 
bijdrage niet volledig kwantificeren. Voor somm ige kwetsbare regio’s kon de bijdrage van uit 
detergentia afkomstige fosfaten tot eutrofiëring wel met een hoge  mate van zekerheid worden 
gekwantificeerd: deze bijdrage is aanzienlijk. De toepassing van fosfaten in detergentia leidt 
derhalve tot een negatief extern effect (eutro fiëring) waarvan de koste n door de samenleving 
als geheel worden gedragen, in  plaats van door de formuleerde rs van detergentia, die geen 
economische stimulans ondervinden om deterg entia te ontwikkelen die het risico van 
eutrofiëring verminderen. 
2.2. Kosten van fosfaatverwijdering  bij de afvalwaterbehandeling 
Zuiveringsinstallaties die zijn uitgerust voor tertiaire zuiveri ng, zijn in staat fosfaten uit 
afvalwater te verwijderen. Slechts een deel va n de EU-bevolking is ec hter aangesloten op 
gemeentelijke afvalwaterzuiveringsinstallaties en  niet alle bestaande installaties beschikken 
over systemen voor tertiaire zuivering. De meeste processen voor de verwijdering van 
fosfaten berusten op precipitatie me t behulp van ijzerzouten, waarmee naast 
investeringskosten (voor de inst allatie van systemen voor ter tiaire zuivering) operationele 
kosten zijn gemoeid, die afhankelijk zijn va n de verwijderde hoeveelheid fosfaten. 
De jaarlijkse bedrijfskosten voor de verwijderin g van uit detergentia afkomstige fosfaten uit 
afvalwater belopen naar schatting tussen de 10 en de 693 miljoen euro7. 
                                                 
4 Beschikbaar op: http://ec.europa.eu/health/ph_risk/committees/04_scher/docs/scher_o_116.pdf . 
5 “Harmonised Inventory of Point and Diffuse Emissions of Nitrogen and Phosphorus for a 
Transboundary River Basi n” (beschikbaar op: http://www.icpdr.org/icpd r-pages/phosphorus.htm ). 
6 Fosforverontreiniging uit puntbronnen omvat fosfor afkomstig uit detergentia, menselijke 
stofwisselingsproducten en de industrie, maar niet uit meststoffen. 
7 De gebruikte cijfers zijn afkomstig van: DEFRA, VK, 2008: 
http://www.defra.gov.uk/environment/ quality/water/waterquality/diffuse/non-
agri/documents/consultation2008-detergents.pdf ;  
A.O. Tanyi, “Comparison of chemical and biological phosphorus removal in waste water – a modelling approach”.  
EUREAU in 2010: Zweden 1-5 €/kg P, Hongarije 7 €/kg P, België 4,2 – 5 €/kg P (met inbegrip van 
slibverwijdering). 
 
NL 4   NL 2.3. Versnippering van de interne markt en  het effect van wederzijdse erkenning 
Bij ontstentenis van Europese wetgeving hebbe n sommige lidstaten nationale maatregelen 
getroffen om het gebruik van fo sfaten in detergentia aan bande n te leggen. Andere lidstaten 
vertrouwen wat betreft de vervanging van fo sfaten op vrijwillige maatregelen door de 
industrie. Dit heeft ertoe geleid dat het gebrui k van fosfaten vanaf medio jaren tachtig tot 
heden is verminderd van 250 000 tot 110 000 t. Het gebruik van fosfaten in  detergentia is in 
tien lidstaten nog steeds niet aan beperkingen o nderhevig. De interne markt voor detergentia 
is derhalve versnipperd wat be treft hun fosfaatgehalte, en de pr oducenten van detergentia zien 
zich met een grote verscheidenhe id aan regels geconfronteerd. 
Verordening (EG) nr. 764/20088 inzake wederzijdse erkenning bepaalt dat de lidstaten 
producten (waaronder ook fosfaathoudende detergentia)  die in een andere lidstaat rechtmatig 
in de handel zijn gebracht, moeten toelate n, tenzij zij specifieke re denen kunnen aangeven om 
hiervan af te wijken. De lidstaten moeten  binnen 20 werkdagen (of binnen 40 dagen in 
complexe gevallen) antwoorden op verzoeken va n producenten tot wederzijdse erkenning. De 
autoriteiten van de lidstaten zijn wellicht niet opgewassen tegen een situatie waarin een groot 
aantal producten die in andere lidstaten rech tmatig in de handel zijn gebracht, maar 
verschillende fosfaatconcentraties vertonen, binnen een kort tijdsbestek op de onder hun 
bevoegdheid vallende markt zouden worden gebracht. 
2.4. Betrokken partijen 
• Formuleerders van detergentia in de EU moet en bij ontstentenis van een geharmoniseerde 
markt voor fosfaten in deterg entia voldoen aan verschillende voorschriften in de lidstaten 
en worden met extra kosten geconfronteerd. De  import van detergentia in de EU is vrij 
beperkt. 
• Nationale overheidsinstanties in de lidstaten die ter bestrijding van eutrofiëring wetgeving 
hebben ingevoerd inzake fosfaten in detergen tia, zullen vanwege hun verplichtingen met 
betrekking tot wederzijdse erkenning wellicht meer moeilijkheden ondervinden bij de handhaving van hun wetgeving. 
• Exploitanten van afvalwaterzuiveringsinstalla ties met systemen voor tertiaire behandeling 
worden geconfronteerd met kosten voor de ve rwijdering van uit detergentia afkomstige 
fosfaten uit afvalwater. 
• Fosfaten afkomstig uit detergentia dragen in  verschillende regio’s van de EU bij tot 
eutrofiëring, een proces dat schadelijke effecten kan sorteren in het milieu en negatieve economische gevolgen kan hebben voor de visser ij en het toerisme. Naburige regio’s die 
aan dezelfde oppervlaktewateren grenzen als lidstaten, hebben onder fosfaatlozingen uit de 
EU te lijden. 
                                                
 
8 Verordening (EG) nr. 764/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juli 2008 tot vaststelling 
van procedures voor de toepassing van bepaalde na tionale technische voorschriften op goederen die in 
een andere lidstaat rechtmatig in de handel zijn gebracht, en tot intrekking van Beschikking nr. 
3052/95/EG, PB L 218 van 13.8.2008, blz. 21. 
 
NL 5   NL 3. S UBSIDIARITEITSANALYSE  
Hoewel eutrofiëring ook een lokaal of regi onaal probleem kan zijn, strekken de meeste 
stroomgebieden van rivieren in de EU zich uit tot over de nationale grenzen. Met name in de grotere stroomgebieden (bijvoorbeeld dat van de  Donau) en mariene wateren (bijvoorbeeld de 
Oostzee) monden waterstromen uit tal van verschil lende lidstaten uit. De ervaring leert dat 
regionale samenwerking niet doeltreffend genoeg is  als het om de bestrijding van eutrofiëring 
op regionaal niveau gaat. Bovendien vormt de  verscheidenheid aan nationale regels een 
belemmering voor het vrije verkeer van goedere n. Maatregelen op EU-niveau zijn de enige 
manier om het vrije verkeer van goederen te waarborgen en tegelijkertijd de eutrofiëring op 
regionaal niveau doeltreffend aan  te pakken. De lidst aten hebben zich uitgesproken voor EU-
maatregelen op de grondslag van artikel 114 VWEU. 
4. D
OELSTELLINGEN VAN HET INITIATIEF  
4.1. Algemene doelstelling 
De algemene doelstelling is een hoge mate  van bescherming van het milieu tegen de 
potentieel schadelijke effecten van fosfaten in detergentia te garanderen en de goede werking 
van de interne markt voor detergentia te waarborgen.  
4.2. Specifieke doelstellingen 
– Vermindering van de schadelijke milieueffecten die uitgaan van eutrofiëring in 
oppervlaktewateren, met name als gevolg van gr ensoverschrijdende waterstromen die uit 
detergentia afkomstig e fosfaten bevatten. 
– Kosteneffectieve vermindering van de fosfaatlozingen in oppervlaktewateren. 
– Verbetering van het vrije verkeer van detergentia op de interne markt middels een 
harmonisatie van de verschille nde nationale voorsc hriften inzake het fosfaatgehalte van 
detergentia. 
– Voorkoming van mogelijke lasten die bi j ontstentenis van ge harmoniseerde EU-
maatregelen zouden kunnen ontstaan voor overhei dsinstanties wat betreft de ontwikkeling 
en onderbouwing van nationale maatregelen. 
5. B ELEIDSOPTIES  
5.1. Optie 1: Geen optreden op EU-niveau (basisoptie) 
De lidstaten houden vast aan de bestaande be perkingen op het gebruik van fosfaten in 
detergentia of voeren nieuwe beperkingen in op dit gebied. 
5.2. Optie 2: Vrijwillige maatregelen van de industrie 
Formuleerders van detergentia verplichte n zich er uit eige n beweging toe STPP 
(natriumtripolyfosfaat) te verv angen door alternatieve stoffen. 
 
NL 6   NL 5.3. Optie 3: Een algeheel verbod op het ge bruik van fosfaten in alle detergentia 
Het gebruik van fosfaten wordt voor alle soorten detergentia verboden. 
5.4. Optie 4: Beperking van het fo sfaatgehalte in wasmiddelen  
Het gebruik van fosfaten wordt alleen beperkt voor wasmiddelen en niet voor detergentia voor 
vaatwasmachines (VWM) of voor industrieel  en institutioneel gebruik (I&I). 
5.5. Optie 5: Vaststelling van grenswaarden  voor het fosfaatgehalte in detergentia.  
Het fosfaatgehalte wordt voor verschillende soorten detergentia beperkt tot bepaalde 
concentraties. 
6. B EOORDELING VAN HET EFFECT  VAN DE BELEIDSOPTIES  
6.1. Optie 1: Geen optreden op EU-niveau; de beslissing om maatregelen te treffen 
wordt aan de lidstaten overgelaten (basisoptie) 
Eutrofiëring op lokaal niveau kan ook zonde r EU-maatregelen n aar behoren worden 
aangepakt. Op regionaal niveau is  de situatie evenwel anders: hier is zelfs een gecoördineerd 
optreden door de lidstaten  niet effectief genoeg gebleken. Lidstaten die in het kader van de 
strategie voor de Oostzee en in het stroom gebied van de Donau samenwerken, pleiten voor 
maatregelen van de EU. Deze opt ie zou echter noch een verbetering van de werking van de 
interne markt met zich meebrengen, noc h lasten helpen voorkomen die voor 
overheidsinstanties en de industrie aan de wede rzijdse erkenning kleven. In het licht van de 
huidige ontwikkelingen op de markt valt een langzame vermindering van het van detergentia 
uitgaande eutrofiëringsrisico te verwachten. De  kosten voor de verwijdering van fosfaten uit 
afvalwater zullen naar verwachting rond 2015 een hoogtepunt bereiken als gevolg van een 
hoger aantal aansluitingen op afvalwaterzuiverings installaties (met name in de EU12) en 
zullen daarna langzaam afneme n naar gelang van de mark tontwikkeling wat betreft het 
gebruik van fosfaten. 
6.2. Optie 2: Vrijwillige maatregelen van de industrie 
Een vrijwillige verbintenis op EU -niveau kan in beginsel tot he t gewenste resultaat leiden. 
Evenwel heeft A.I.S.E., de federatie van Euro pese formuleerders van detergentia, die 90% 
van de markt vertegenwoordigt, aangegeven niet to t een dergelijke verbin tenis bereid te zijn. 
6.3. Optie 3: Een algeheel verbod op het ge bruik van fosfaten in alle detergentia 
Een algeheel verbod op het gebruik van fosfat en in detergentia zou het meest effectieve 
middel zijn om het eutrofiëringsrisico op EU-niveau  terug te dringen. Het is niet haalbaar om 
de voordelen van een dergelijke aanpak te kwantif iceren of in geldswaarde uit te drukken; 
deze zouden in ieder geval parallel aan de markt ontwikkeling inzake het gebruik van fosfaten 
een dalende lijn vertonen.  
Met deze optie zouden de bedrijfskosten van af valwaterzuiveringsinstallaties met 10 tot 693 
miljoen euro per jaar kunnen worden verminderd. Mettertijd zou de kostenbesparing in eerste 
instantie toenemen en in  2015 een hoogtepunt bereiken gelet op het hogere aantal 
aansluitingen op afvalwaterzuiveringsinstallati es, en vervolgens langzaam afnemen naar 
 
NL 7   NL gelang van de trend van het fosfaatgebruik die de ma rkt te zien zal geven. De totale kosten die 
voor producenten van detergentia gemoeid z ouden zijn met de ontwikkeling van nieuwe 
formules bedragen 20 tot 142 miljoen euro (eenmalige kosten). De nettobaten zouden derhalve binnen 1 à 2 jaar opwegen tegen de kosten. Er zijn momenteel  echter geen technisch 
haalbare alternatieven voor I&I-producten beschikbaar, terwijl met betrekking tot VWM-
producten nog niet alle problemen op het vlak  van technische prestaties zijn opgelost. 
Hierdoor zouden hoge bijkomende kosten voor onderzoek en innovatie ontstaan – in het 
bijzonder het mkb heeft hierover  zijn bezorgdheid geuit. Consumenten en professionele 
gebruikers zouden bovendien met problemen te kampen krijgen als gevolg van minder goed 
presterende detergentia. 
Naar verwachting zouden fosfaatproducenten fabr ieken moeten sluiten en zouden er 3 000 tot 
5 000 banen verdwijnen, wat slechts ten dele  zou kunnen worden gecompenseerd door een 
groei van de werkgelegenheid bij pro ducenten van alternatieve stoffen.  
Onderzoek naar alternatieven voor fosfaten heef t niet uitgewezen dat hiervan risico’s voor de 
menselijke gezondheid of het milieu uitgaan, maar gezien de onvolledigheid van de gegevens kan dit over fosfonaten, polycarboxylaten en ED TA nog niet met zekerheid worden gezegd. 
Met deze optie zou de interne markt voor detergentia volledig worden geharmoniseerd, 
waardoor de extra kosten die voor  de industrie en de overhei d ontstaan als gevolg van de 
huidige versnippering, zouden komen  te vervallen en lasten in verband met wederzijdse 
erkenning zouden worden voorkomen. 
6.4. Optie 4: Beperking van het fo sfaatgehalte in wasmiddelen 
De beperking van het fosfaatgeha lte in wasmiddelen zou wat betr eft de terugdringing van het 
eutrofiëringsrisico minder effect sorteren dan opt ie 3 (60% van de totale hoeveelheid fosfaten 
wordt toegepast in wasmiddelen). Het is echter niet mogelijk het verschil te kwantificeren of 
in geldswaarde uit te drukken. 
De bedrijfskosten van afvalwaterzuiveringsinstal laties zouden jaarlijks naar schatting met een 
bedrag variërend van 6 tot 415 miljoen euro worden verminderd, waarbij in de komende jaren dezelfde trend te verwachten valt als voor opti e 3. De totale (eenmalige) kosten voor de 
ontwikkeling van nieuwe formules voor wa smiddelen worden op rond 13 miljoen euro 
geraamd. De nettobaten zouden derhalve bi nnen 1 à 3 jaar opwegen tegen de kosten. 
Er zouden zich geen problemen voordoen op het vlak van technische of economische 
haalbaarheid van alternatieve producten, noch zouden consumenten of professionele 
gebruikers problemen ondervinden. De fosfaat producenten gaan ervan uit dat 1 000 tot 1 650 
banen zouden verdwijnen, een verlies dat waarschijnlijk niet geheel zou worden 
gecompenseerd door een groei van de werkgele genheid bij de producenten van alternatieve 
stoffen. 
Met deze optie zou de interne markt voor wasmiddelen volledig kunnen worden 
geharmoniseerd, maar niet de markt voor dete rgentia voor VWM of I&I. Tot dusver zijn 
slechts twee lidstaten (Zweden en Frankrijk) van plan het gebruik va n fosfaten in I&I- en 
VWM-producten in de nabije  toekomst te beperken. 
Op de vergadering van de werkgroep Deterg entia in november 2009 ga ven 14 lidstaten de 
voorkeur aan optie 4. Deze optie vertoont de gr ootste overeenkomst met de meeste bestaande 
 
NL 8   NL nationale voorschriften, di e het gebruik van fosfor niet gehe el en al verbieden, maar voor het 
fosforgehalte limieten vaststel len van 0,2 tot 0,5%. Voor de vastlegging van een grenswaarde 
op EU-niveau is derhalve verder ov erleg met de lidstaten vereist. 
6.5. Optie 5: Vaststelling van grenswaar den voor het fosfaatgehalte in alle 
detergentia 
Deze optie zou een doeltreffende bijdrage tot de vermindering van het eutrofiëringsrisico 
kunnen leveren door verschillende limieten vast  te stellen voor wasmiddelen en VWM- en 
I&I-detergentia. Het zou echter moeilijk worden om overeenstemming te bereiken over limieten voor VWM-detergentia en vooral voor I&I-detergentia, vanwege de zeer uiteenlopende technische eise n (vele I&I-detergentia zijn speciaal voor de industriële 
installaties van de afzonderlijk e klanten ontwikkeld). Naar verwachting zou de vaststelling 
van een bepaalde limiet aanleiding geven tot tal van verzoeken om afwijking op grond van 
artikel 114 VWEU, wat tot extra administratieve lasten voor de nation ale overheden en de 
Commissie zou leiden. 
7. V
ERGELIJKING VAN DE OPTIES  
OPTIE EFFECTIVITEIT EFFICIENCY  MILIEUEFFECT KOSTEN / BATEN 
Optie 1:  
Geen optreden 
op EU-niveau (basisoptie)   (0) Voortzetting 
van huidige trends  (0) Geen 
verandering (0) 
Langzame 
vermindering van het 
eutrofiëringsrisico (0) 
Kosten voor 
fosforverwijdering blijven op het niveau van 10-693 milj. € 
p.j., oplopend tot 2015, 
daarna langzaam dalend 
Optie 2:   
Vrijwillige 
maatregelen  (+)  
Mogelijk effectief  (-)  
Industrie niet bereid 
tot vrijwillige 
verbintenis  (+)  
Vermindering van 
het 
eutrofiëringsrisico (-) 
Aanzienlijke controlelasten 
voor de industrie  
Optie 3:  
Algeheel verbod 
op het gebruik 
van fosfaten in detergentia (++) 
Volledige 
uitbanning van 
fosfaten in detergentia (++) 
Volledige 
harmonisatie van de 
interne markt door één EU-maatregel  (++) 
Grootste en snelste 
vermindering van 
het eutrofiëringsrisico (--) 
Kosten voor de ontwikkeling 
van nieuwe formules 
bedragen voor het MKB 20 – 142 milj. € (eenmalig). 
Besparingen 
afvalwaterzuivering van jaarlijks 10 – 693 milj. €. 
Nettobaten binnen 1 à 2 jaar, 
maar geen alternatieven voor VWM- en I&I-detergentia – 
nadelige gevolgen voor 
gebruikers. 3000 – 5000 banen weg  
Optie 4:  
Beperking van 
het fosfaatgehalte in 
wasmiddelen (+) 
Uitbanning van 
60% van alle fosfaten in 
detergentia (+) 
Volledig 
geharmoniseerde interne markt voor 
wasmiddelen (+) 
Sterke en snelle 
vermindering van het 
eutrofiëringsrisico (++) 
Kosten voor de ontwikkeling 
van nieuwe formules bedragen voor het MKB ca. 
13 milj. €. Besparingen 
afvalwaterzuivering van jaarlijks 6 – 415 milj. €. 
Nettobaten binnen 1 à 3 jaar. 
 
NL 9   NL Alternatieven beschikbaar. 
1 000-1 650 banen weg 
Optie 5 : 
Vaststelling van 
grenswaarden voor het 
fosfaatgehalte in 
detergentia  (+) 
Tussen optie 3 en 
optie 4  (-) 
Moeilijkheid om 
limieten overeen te komen voor I&I- en 
VWM-detergentia  (+) 
Tussen optie 3 en 
optie 4 (-)  
Effecten voor 
marktdeelnemers en gebruikers tussen optie 3 en 
optie 4 
Lasten vanwege verzoeken 
om afwijking op grond van 
artikel 114 VWEU  
 
Optie 4 lijkt de beste optie te zijn. Met deze op tie zou het risico van eutrofiëring als gevolg 
van grensoverschrijdende lozingen van fosfat en afkomstig uit detergentia doeltreffender 
kunnen worden bestreden dan door de lidstaten alleen mogelijk is. 
Deze maatregel zou evenredig zijn, omdat tec hnisch en economisch haalbare alternatieven 
voor fosfaten in wasmiddelen beschikbaar zijn. Formuleerders van detergentia zouden 
eenmalig rond 13 miljoen euro moeten invester en in de ontwikkeling van nieuwe formules. 
Deze kosten zouden binnen 1 à 3 jaar goeddeels worden gecompenseerd door besparingen ter 
hoogte van 6 tot 415 miljoen euro bij de verwijdering van fosfor in 
afvalwaterzuiveringsinstallaties. De eliminatie van fosfaten uit wasmiddelen is een kosteneffectievere manier om nutriënten te ve rwijderen dan de behandeling van afvalwater. 
Anders dan in het geval van optie 3 is het geen probleem om goed functionerende 
alternatieven te vinden, zodat geen negati eve gevolgen voor de gebruiker ontstaan. 
Wel zijn voor fosfaatproducenten negatieve effect en te verwachten in de vorm van het verlies 
van een deel van hun markt, wat tot de sluiti ng van fabrieken en een verlies van 1 000 tot 
1 650 banen zal leiden. Omdat het gebruik van fosf aten in detergentia in de afgelopen jaren 
echter reeds aanzienlijk is gedaald, moeten de fosfaatproducenten zich echter sowieso al 
aanpassen aan deze dalende trend. 
Deze optie zorgt voor een geharmoniseerde inte rne markt voor wasmiddelen. De meerderheid 
van de lidstaten geeft de voorkeur aan deze optie. 
De beleidsoptie heeft geen gevolgen voor de  EU-begroting en heeft geen significante 
administratieve lasten voor ondernemingen tot gevolg. 
8. T
OEZICHT EN EVALUATIE  
De toezichtmechanismen die zijn vastgesteld in de verordening betreffende detergentia of de 
REACH-verordening kunnen worden toegepast.  Het toezicht op het fosfaatgehalte van 
detergentia betekent slechts een marginale uitbreiding van de bestaande verplichtingen. 
Toezicht met betrekking tot eutrofiëring vind t reeds plaats binnen het raamwerk van de 
Kaderrichtlijn Water.