TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Artikel 305 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) bepaalt dat het aantal leden van het Comité van de Regio's (hierna "het Comité" genoemd), niet groter mag zijn dan 350.

Tot de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon, was de samenstelling van het Comité vastgelegd in de Verdragen. Sindsdien bepaalt artikel 305, tweede alinea, VWEU dat de Raad op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen een besluit dient vast te stellen waarbij de samenstelling van het Comité wordt bepaald.

Er zij op gewezen dat artikel 300, lid 5, VWEU bepaalt dat de regels betreffende de aard van de samenstelling van de adviesorganen "door de Raad op gezette tijden [moeten worden] getoetst aan de economische, sociale en demografische evolutie in de Unie. De Raad stelt daartoe op voorstel van de Commissie besluiten vast".

Per 1 juli 2013 werd de samenstelling van het Comité gewijzigd bij artikel 24, lid 1, van de Akte betreffende de voorwaarden voor de toetreding van de Republiek Kroatië en bij artikel 24, lid 2, dat voorziet in een tijdelijke verhoging van het aantal leden van het Comité tot 353 om rekening te houden met de toetreding van de Republiek Kroatië. Op 16 december 2014 heeft de Raad voor de periode 2015-2020 het besluit ter bepaling van de samenstelling van het Comité vastgesteld om ervoor te zorgen dat het aantal leden niet meer bedraagt dan het maximale aantal van 350 waarin het Verdrag voorziet. Dat leidde ertoe dat de Estlandse, Cypriotische en Luxemburgse delegaties elk één zetel inleverden.

De huidige ambtstermijn van het Comité loopt af op 25 januari 2020. Het is daarom noodzakelijk dat de Raad tijdig zijn goedkeuring hecht aan het besluit over de samenstelling van het Comité, voordat de Raad de procedure start voor de vernieuwing van het Comité voor de periode 2020-2025.

Door de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie op 30 maart 2019 zullen 24 zetels in het Comité vrijkomen.

De Commissie is van mening dat het huidige evenwicht in de samenstelling van het Comité voor zover mogelijk moet worden gehandhaafd, aangezien dit het resultaat is van achtereenvolgende intergouvernementele conferenties.

Daarom wordt voorgesteld de drie zetels die Estland, Cyprus en Luxemburg hebben verloren na het laatste besluit ter bepaling van de samenstelling van het Comité terug te geven en de rest van de vrijgekomen zetels te bewaren voor eventuele toekomstige uitbreidingen. Als gevolg daarvan zou het Comité in de periode 2020-2025 uit 329 leden bestaan.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

n.v.t.

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

De Commissie keurt dit voorstel op hetzelfde tijdstip goed als het voorstel betreffende de samenstelling van het Economisch en Sociaal Comité. Het parallellisme met betrekking tot de toekenning van de zetels aan de lidstaten in beide Comités moet gehandhaafd blijven.

De Verdragen bevatten geen bepalingen over de wijze van samenstelling van het Economisch en Sociaal Comité of het Comité van de Regio’s binnen het maximum van 350 leden. Dit staat in contrast met de criteria voor de samenstelling van het Europees Parlement die zijn vastgesteld in artikel 14, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Terwijl het Parlement uit rechtstreeks gekozen vertegenwoordigers van de burgers van de Unie is samengesteld, bestaat het Comité uit vertegenwoordigers van regionale en lokale gemeenschappen (artikel 300, lid 3, VWEU). In eerste instantie moet bij de bepaling van de nieuwe samenstelling van het Comité de aandacht daarom niet uitgaan naar het leggen van een rechtstreeks verband met de bevolkingsomvang van de respectieve lidstaten, maar moet ervoor worden gezorgd dat de stem van de regionale en lokale organen in het Comité wordt gehoord.

De mededeling "Een grotere rol voor de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid bij de beleidsvorming van de EU" schetst verschillende manieren om de lokale en regionale overheden en hun organisaties nauwer te betrekken bij de voorbereiding en tenuitvoerlegging van het beleid van de Unie, en acht daarbij een belangrijke faciliterende rol weggelegd voor het Comité van de Regio’s.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag