Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad houdende toepassing van artikel 6 van de Verordeningen (EG) nr. 3281/97 en (EG) nr. 1256/96 van de Raad betreffende een meerjarenstelsel van algemene tariefpreferenties voor bepaalde industrie- en landbouwproducten van oorsprong uit ontwikkelingslanden, waarin is bepaald dat de meest ontwikkelde van de door deze tariefpreferenties begunstigde landen worden uitgesloten van de voordelen van deze verordening"

(98/C 73/16)

De Raad heeft op 14 november 1997 besloten, overeenkomstig artikel 198 van het EG-Verdrag, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel.

De Afdeling voor externe betrekkingen, handels- en ontwikkelingsbeleid, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 25 november 1997 met algemene stemmen goedgekeurd. Algemeen Afdelingsrapporteur was de heer Giesecke.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 350e Zitting van 10 en 11 december 1997 (vergadering van 10 december) het volgende advies uitgebracht, dat met 119 stemmen vóór, bij 6 onthoudingen werd goedgekeurd.

1. Inleiding

1.1. Voor de periode 1994-1997 is het Stelsel van Algemene Preferenties (SAP) grondig herzien (). Het nieuwe meerjarenschema is vooral bedoeld om de transparantie en de overzichtelijkheid van het SAP in vergelijking met de vroegere douanecontingenten en -plafonds substantieel te verbeteren. Dit is in het belang van zowel de leveranciers als de autoriteiten van de arme landen, die hun exportinspanningen op overzichtelijke markten willen concentreren, alsook van de Europese importeurs, die voldoende prikkels moeten krijgen om nieuwe en stabiele leveringsbronnen aan te boren.

1.2. Voorts is het een novum dat ontwikkelingslanden die, gemeten naar BBP en exportcapaciteit, op een hoger niveau zijn beland, gefaseerd uit het preferentiestelsel kunnen worden genomen. Met inachtneming van het beginsel van "globale neutraliteit" dient het totale volume van de invoer waarop de preferenties betrekking hebben echter ongewijzigd te blijven. De onbenutte preferenties komen dus ten goede aan de armere ontwikkelingslanden.

1.3. Ook was een systeem gepland, en inmiddels uitgewerkt, van bijzondere handelspolitieke stimuleringsregelingen voor "goed gedrag" van de afzonderlijke ontwikkelingslanden op sociaal en milieugebied.

2. Het Commissievoorstel

2.1. Met onderhavig voorstel voor een verordening () wil de Commissie Zuid-Korea, Singapore en Hongkong aan de hand van objectieve en duidelijk omschreven welvaartsmaatstaven uitsluiten van de voordelen van het SAP.

2.2. In een specifiek financieel memorandum (Financial Statement) geeft zij een raming van de extra-douane-inkomsten voor 1997 als gevolg van de toepassing van het SAP op deze drie landen (40,3 miljoen ecu). Het is de bedoeling dat dit bedrag in de toekomst als tariefvoordeel aan de armere ontwikkelingslanden wordt gegeven.

2.3. De voordelen van de regionale oorsprongscumulatie mogen niet teniet worden gedaan door het feit dat de drie landen van het SAP worden uitgesloten.

2.4. Op 1 januari 1998 treden de nieuwe aanmoedigingsregelingen (de sociale en de milieuclausule) voor "goed gedrag" in werking.

3. Opmerkingen

3.1. Het Comité schaarde zich in zijn advies van 20 oktober 1994 () achter de grondige herziening van het SAP. Het benadrukte dat deze herziening ook in een vergaande vereenvoudiging van de procedures diende te resulteren. De arme landen hebben hierbij immers evenveel belang als de Europese importeurs.

3.2. Ook het Comité vindt dat de armste landen voorrang moeten krijgen en is daarom ingenomen met de uitsluiting van de drie bovengenoemde landen. Sinds 1996 werden reeds een aantal bijzonder concurrerende productgroepen uit het stelsel genomen (zie bijlage).

3.3. Het Comité mist een overgangsregeling naar het model van artikel 20 van Verordening (EG) nr. 3281/94 voor producten die reeds voorwerp van een transactie zijn.

3.4. Voorts verdient de wijze waarop het neutraliteitsbeginsel in het financieel memorandum wordt toegepast, bijval. Het zou een goede zaak zijn wanneer de op deze manier vrijkomende tariefvoordelen zo spoedig mogelijk voor de armere ontwikkelingslanden beschikbaar zijn.

3.5. Ook is het goed dat de regionale oorsprongscumulatie, waaraan met name Singapore in ASEAN-verband deelneemt, niet door de uitsluiting van het preferentiestelsel wordt aangetast. Op die manier wordt ervoor gezorgd dat de industriële samenwerking tussen deze landen bewaard blijft. Sommige onlangs in werking getreden afwijkingen van de geldende oorsprongsregels ten aanzien van enige Zuid- en Zuidoost-Aziatische ontwikkelingslanden hebben echter enigszins afbreuk gedaan aan de transparantie van het systeem als geheel.

3.6. Het Comité stemde in bovengenoemd advies () weliswaar in met bijzondere stimuleringsregelingen voor "goed gedrag" op sociaal en milieugebied, maar wees ook op de problemen die zich in dit verband kunnen voordoen. Het herhaalt dat dit, overigens goede, idee alleen vruchten zal kunnen afwerpen wanneer de transparantie en de overzichtelijkheid van het hele systeem intact blijven. Het tegendeel zou echter wel eens gemakkelijk het geval kunnen zijn.

3.7. Het Comité heeft met belangstelling vastgesteld dat de herziening van het SAP heeft geresulteerd in meer transparantie en overzichtelijkheid, met alle positieve gevolgen van dien voor exporteurs, administraties van de ontwikkelingslanden en Europese importeurs. Het maakt zich evenwel zorgen dat deze transparantie en overzichtelijkheid het schema als geheel schade kunnen berokkenen en verzoekt de Commissie, bij de besluitvorming uitvoerig bij deze aspecten stil te staan, de uitwerking te volgen en ook het Comité haar jaarlijkse rapporten toe te sturen.

Brussel, 10 december 1997.

De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité

T. JENKINS

() "Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende een meerjarenschema van algemene tariefpreferenties voor bepaalde industrieprojecten van oorsprong uit de ontwikkelingslanden (1995-1997)", en "Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot verlenging in 1995 van de toepassing van Verordeningen (EG) nr. 3833/90, (EG) nr. 3835/90 en (EG) nr. 3900/91 houdende toepassing van algemene tariefpreferenties voor bepaalde landbouwproducten van oorsprong uit ontwikkelingslanden" (COM(94) 337 def.).

() COM(97) 533 def.

() PB C 397 van 31.12.1994, blz. 3.

() Zie paragraaf 9 van het advies van het ESC.

BIJLAGE bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

>RUIMTE VOOR DE TABEL>