Voorstel voor een Verordening (EG) van de Raad betreffende de toekenning van communautaire financiële bijstand voor maatregelen ten behoeve van het gecombineerd goederenvervoer (96/C 343/03) (Voor de EER relevante tekst) COM(96) 335 def. - 96/0207(SYN)

(Door de Commissie ingediend op 9 oktober 1996)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 75, lid 1,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,

Handelende in samenwerking met het Europees Parlement overenkomstig de procedure van artikel 189 C van het Verdrag,

Overwegende dat de huidige situatie en de verwachte ontwikkelingen op vervoergebied in de Gemeenschap vereisen dat met inachtneming van de milieu-eisen de middelen van de Gemeenschap op dat gebied optimaal worden beheerd; dat dit met zich meebrengt dat de gebruikmaking van gecombineerd vervoer moet worden bevorderd, zoals door de Raad in zijn resolutie van 30 oktober 1990 betreffende de totstandbrenging van een Europees netwerk voor gecombineerd vervoer is verklaard;

Overwegende dat de verwezenlijking van een netwerk voor gecombineerd vervoer aanvulling behoeft met communautaire maatregelen voor het opzetten van gecombineerd-vervoerketens;

Overwegende dat de Commissie naar aanleiding van genoemde resolutie van de Raad van 30 oktober 1990 bij Besluit 93/45/EEG (1) is aangevangen met een vijf jaar bestrijkend experimenteel instrument betreffende de toekenning van financiële steun voor proefprojecten ten behoeve van het gecombineerd vervoer; dat dit instrument op 31 december 1996 verstrijkt;

Overwegende dat derhalve een gemeenschappelijke actie op dit gebied zeker nut heeft; dat dit experimentele instrument dient te worden omgezet in een geheel van acties van gemeenschappelijk belang op het gebied van het gecombineerd goederenvervoer, waarbij op de sedert 1992 verkregen ervaring wordt voortgebouwd.

Overwegende dat deze acties ten doel hebben de voordelen van het gecombineerd vervoer voor de samenleving in termen van vermindering van congestie, verhoging van de veiligheid en vooral van bescherming van het milieu te versterken en voorts tot een duurzame regionale ontwikkeling in Europa bij te dragen;

Overwegende dat het uiteindelijke doel van deze acties erin bestaat bij te dragen tot de ontwikkeling van een doeltreffend Europees vervoersysteem door de invoering te steunen van voor de markt aanvaardbare andere mogelijkheden in plaats van vervoer over de weg over lange afstand; dat in het kader van deze verordening gesteunde acties derhalve niet ertoe mogen leiden dat opnieuw wegtrajecten worden gecreëerd;

Overwegende dat deze acties betrekking hebben op gecombineerd communautair vervoer, waaronder ook vervoer buiten het grondgebied van de Gemeenschap; dat het derhalve nodig is dat trajecten in aanmerking kunnen worden genomen die in bescheiden omvang over buiten de Gemeenschap gelegen grondgebied voeren mits de omvang van de vervoerstromen op communautair belang wijst;

Overwegende dat overeenkomstig het beginsel van de vrije keuze van de vervoerwijze deze acties, financiële bijstand omvatten voor investeringen in uitrusting voor gecombineerd vervoer, in toegang tot spoorweg- en binnenvaartinfrastructuur, in de commerciële toepassing van eerder beproefde en goedgekeurde technieken, technologieën en apparatuur, alsook in initiatieven met betrekking tot logistiek, personeelsopleiding en publiciteit voor de acties, met uitzondering van projecten voor de aanleg of de ontwikkeling van vervoersinfrastructuur of van projecten voor technologisch onderzoek, hetzij in de vorm van uitvoerbaarheidsstudies, hetzij in die van een financiële bijdrage aan innoverende, op verbetering van het concurrentievermogen van het gecombineerd vervoer gerichte acties;

Overwegende dat de door de onderhavige verordening bestreken financiële steun evenwel een andere grondslag heeft dan die bedoeld in Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad van 18 september 1995 tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemenschap op het gebied van transeuropese netwerken (1) en dan die van Beschikking 94/914/EG van de Raad van 15 december 1994 tot vaststelling van een specifiek programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, inclusief demonstratie, op vervoergebied (1994-1998) (2); dat het derhalve mogelijk is financiële steun toe te staan voor verschillende maatregelen die eenzelfde proeftraject betreffen, aangezien dit tot nuttige synergieën kan leiden; dat deze communautaire bijstand derhalve bijkomende steun kan bieden aan communautaire activiteiten op het gebied van onderzoek en aan de voltooiing van de transeuropese netwerken;

Overwegende dat om diezelfde reden die Lid-Staten, gezien het Europees belang van de geselecteerde projecten en de voortdurende controle daarop door de Commissie, de mogelijkheid dient te worden geboden om, met inachtneming van de artikelen 77, 92 en 93 van het Verdrag en de desbetreffende wetgeving, voor de in een actie begrepen financiële bijstand te verlenen;

Overwegende dat de financiële bijstand voor een beperkte duur dient te worden verstrekt en een bijzondere prikkel moet vormen om de exploitanten tot de ontwikkeling van dergelijke diensten aan te zetten;

Overwegende dat de toepassing van deze verordening op een regelmatige grondslag dient te worden gevolgd; dat de Commissie twee jaar na de inwerkingtreding van deze verordening aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's verslag over de daarmee geboekte voortgang dient uit te brengen;

Overwegende dat de doelstelling van de door deze verordening bestreken acties erin bestaat projecten op het gebied van het gecombineerd vervoer te helpen opstarten; dat deze acties derhalve van beperkte duur dienen te zijn,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Voorwerp en doelstelling

Deze verordening behelst de voorwaarden, voorschriften en procedures voor het verlenen van communautaire financiële steun aan projecten die bijdragen tot een intensiever gebruik van het gecombineerd goederenvervoer door:

a) verbetering van het concurrentievermogen van het gecombineerd vervoer ten opzichte van het wegvervoer, zowel wat prijzen als wat de kwaliteit van de service betreft, of b) bevordering van het gebruik van geavanceerde technologie bij het gecombineerd vervoer, of c) verbetering van de toegang tot het gecombineerd vervoer voor ondernemingen, ongeacht de ondernemingsgrootte.

Artikel 2

Definities

1. Voor de doeleinden van deze verordening wordt verstaan onder:

a) materieel voor intermodaal vervoer: een container, platform, wissellaadbak of wegvoertuig, doch geen zee- of binnenvaartschepen;

b) gecombineerd vervoer: het goederenvervoer tussen Lid-Staten dat met behulp van hetzelfde materieel voor intermodaal vervoer wordt verricht, waarbij de goederen wegens tijdens het totale traject uit dit materieel worden uitgeladen en gebruik wordt gemaakt van tenminste twee verschillende takken van vervoer (over de weg, per spoor, over de binnenwateren of over zee) terwijl het gedeelte van het traject over de weg zo kort mogelijk wordt gehouden;

c) exploitant: elke onderneming die geheel of gedeeltelijk met eigen of gehuurd materieel gecombineerd-vervoerdiensten verricht, doch voor het goederenvervoer per spoor, over zee of over de binnenwateren van een andere onderneming gebruik maakt.

2. Gecombineerd-vervoerprojecten op het grondgebied van de Gemeenschap moeten bij vorrang betrekking hebben op de internationale corridors voor gecombineerd vervoer die onder Beschikking nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad (3) vallen. Een corridor waar één of meer in deze verordening bedoelde gecombineerde-vervoeracties plaatsvinden, wordt "proeftraject" genoemd.

Deze acties kunnen eveneens betrekking hebben op gecombineerd-vervoertrajecten buiten het grondgebied van de Gemeenschap, wanneer zulks wordt gerechtvaardigd door omvangrijke vervoerstromen naar of uit de Gemeenschap.

Artikel 3

In aanmerking komende acties

1. Voor communautaire financiële bijstand komen in aanmerking gecombineerd-vervoeracties op bestaande of nog te creëren proeftrajecten die erop gericht zijn maatregelen ter bereiking van de in artikel 1 vermelde doelstellingen te beproeven.

2. Elke aanvraag voor een actie moet eerst worden goedgekeurd door de Lid-Staten op het grondgebied waarvan zich het onder de actie vallende gecombineerd-vervoertraject bevindt.

3. Met ingang van 27 juni 1997 komen niet voor communautaire financiële bijstand in aanmerking maatregelen voor het dekken van de kosten van de toegang tot de spoorweginfrastructuur of de kosten van spoorwegvervoer indien de betrokken spoorwegonderneming niet in het bezit is van een vergunning in de zin van artikel 2 van Richtlijn 95/18/EG van de Raad (1).

4. Voor communautaire financiële bijstand voor de innoverende maatregelen die in artikel 4, lid 2, onder a), b) en c), van de onderhavige verordening zijn genoemd, komen niet in aanmerking de infrastructuurbeheerders in de zin van artikel 3 van Richtlijn 91/440/EEG van de Raad (2), noch de spoorwegondernemingen in de zin van dat artikel met uitzondering van die welke zijn vermeld in artikel 10, lid 2, van de richtlijn.

Artikel 4

Omvang van de communautaire bijstand

1. Financiële bijstand kan worden verleend voor:

a) uitvoerbaarheidsstudies in verband met een bepaald proeftraject;

b) innoverende maatregelen, dit wil zeggen specifieke investeringen en bepaalde variabele exploitatiekosten, met uitzondering van personeels- en energiekosten en dekking van financiële verliezen.

2. De financiële bijstand bedraagt ten hoogste 50 % voor uitvoerbaarheidsstudies en 30 % voor innoverende maatregelen, welke in hoofdzaak dienen te bestaan in:

a) investeringen in materieel voor intermodaal vervoer, op voorwaarde dat de begunstigde(n) zich ertoe verbindt (verbinden) dit materieel gedurende ten minste vijf jaar op het betrokken traject te behouden;

b) investeringen in overslaguitrusting, ongeacht de vervoerwijze;

c) deelneming in de toegangskosten tot de infrastructuur voor het vervoer per spoor of over de binnenwateren;

d) het commerciële gebruik van reeds eerder beproefd(e) en goed bevonden technieken, technologieën of materieel, met name in het kader van Europese onderzoekprogramma's, waaronder begrepen het telematicaprogramma;

e) maatregelen op het gebied van logistiek, opleiding van personeel en publiciteit voor de onder deze verordening begrepen acties.

3. De Lid-Staten mogen, met inachtneming van de artikelen 77, 92 en 93 van het Verdrag en de communautaire wetgeving inzake staatssteun en overheidsopdrachten, de ontvangers van de communautaire financiële bijstand voor dezelfde acties eveneens financiële steun verlenen.

Artikel 5

Indiening van projecten

1. Gecombineerd-vervoerprojecten kunnen door een Lid-Staat of door een al dan niet in de Gemeenschap gevestigde particuliere of openbare onderneming bij de Commissie worden ingediend. Projecten mogen door verscheidene Staten of ondernemingen gezamenlijk worden ingediend.

2. Bij de indiening wordt een beschrijving van het project gegeven, waarbij de volgende elementen in acht worden genomen:

a) type project:

- innoverend project,

- uitvoerbaarheidsstudie (inclusief doel, methodiek en kosten van de studie);

b) beschrijving van het project:

- betrokken vervoerwijzen en de erbij betrokken exploitanten,

- reden voor het geplande project (wensen van de cliëntele, congestie, marktpotentieel, afgelegenheid van het gebied, enzovoort),

- innovatieve aspecten vergeleken met de huidige situatie,

- intensiteit en aard van de samenwerking,

- duur van het project,

- behoefte aan financiële bijstand (andere reeds toegekende of voorgenomen bijstand, financiële middelen van de projectindieners, enzovoort),

- bedrag van de gevraagde financiële bijstand, uitgedrukt in ecu;

c) traject/as van het project:

- belang van het traject voor de economie van de Gemeenschap (het met de verschillende vervoerwijzen getransporteerde volume; verder potentieel),

- belang van het traject binnen het communautaire vervoerbeleid (opneming van het proeftraject in het transeuropees netwerk voor gecombineerd vervoer van de Gemeenschap, belang van het proeftraject in relatie tot belangrijke corridors voor intermodaal vervoer in derde landen),

- marktomstandigheden, inclusief bestaande diensten of technologieën, ook wat andere vervoerwijzen betreft;

d) aard van de gevraagde communautaire bijstand overeenkomstig artikel 4, lid 2.

3. Bij de indiening moeten de indieners de doelstellingen van het project omschrijven, en aangeven met welke middelen deze zullen worden verwezenlijkt. Tevens moeten bij die gelegenheid alle nodige gegevens worden verstrekt om de Commissie in staat te stellen om overeenkomstig artikel 6, leden 1 tot en met 4, een selectie te verrichten.

4. Om een beoordeling mogelijk te maken moet elke aanvraag voor een gecombineerde-vervoeractie buiten de in de leden 2 en 3 genoemde elementen tevens het volgende omvatten:

a) een intentieverklaring van de aanvragers van het project, waarin zij zich ertoe verbinden het project ten uitvoer te brengen indien de gevraagde financiële bijstand wordt verleend;

b) een financiële verklaring waarin alle kosten gedetailleerd in ecu worden vermeld evenals alle andere voorgestelde financiering voor het project;

c) een bijlage waarin de partners in het project, hun rechtsvorm en financiële draagkracht worden beschreven.

5. Zodra zij een aanvrage ontvangt, gaat de Commissie na of dit overeenkomstig de artikelen 2, 3 en 4 voor bijstand in aanmerking komt.

Artikel 6

Selectie van projecten - Toekenning van communautaire financiële bijstand

1. Besluiten inzake de toekenning van communautaire financiële bijstand uit hoofde van deze verordening worden volgens de procedure van artikel 7 genomen. Zij zijn gegrond op een selectieproces waarbij wordt nagegaan of het project tot een toenemend gebruik van gecombineerd vervoer bijdraagt.

2. De Commissie beoordeelt of het project de doelstellingen ervan, als bedoeld in artikel 5, lid 3, kan bereiken en of het in overeenstemming is met de algemene en specifieke doelstellingen van artikel 1. Daarbij neemt de Commissie hoofdzakelijk de in de leden 3 en 4 van het onderhavige artikel vermelde criteria in aanmerking.

3. Bij de beoordeling van de waarschijnlijkheid dat de doelstellingen van het project worden gehaald, wordt hoofdzakelijk rekening gehouden met de volgende indicatoren, die tegen de eigen ramingen van de indieners worden afgezet:

a) de potentiële cliëntele voor gecombineerd vervoer;

b) de prestaties op het gebied van prijzen en service (toegankelijkheid, betrouwbaarheid, tijdwinst) in vergelijking met concurrerende wegvervoer- of andere diensten (ten tijde van de indiening en na de tenuitvoerlegging van het project);

c) verwachte inkomsten;

d) kostenfactoren (met name elementen ter beoordeling van de marginale kosten van toegang tot de infrastructuur, in het bijzonder spoorwegen, voor de onder het proefproject vallende diensten, alsook alle verdere informatie aan de hand waarvan kan worden beoordeeld of steun ter bestrijding van de kosten van de toegang tot de infrastructuur verantwoord is);

e) het tijdschema voor het bereiken van levensvatbaarheid.

4. Bij het nemen van een besluit over de vraag of het project beantwoordt aan de doelstellingen van het communautaire vervoerbeleid, wordt hoofdzakelijk rekening gehouden met de volgende indicatoren:

a) verwachte verschuiving naar gecombineerd vervoer (in een percentage van het totale vervoer op het traject/de as);

b) uitwerking op andere vervoerdiensten op de desbetreffende markt en mogelijke nieuwe marktdeelnemers;

c) belang van de projectresultaten voor andere initiatieven/trajecten/marktdeelnemers;

d) voordelen uit het oogpunt van milieubescherming en veiligheid in vergelijking met het bestaande vervoeraanbod.

5. De Commissie draagt tevens ervoor zorg dat het ingediende project aan de overige voorwaarden van deze verordening beantwoordt, met name:

a) instemming van de zijde van de Staten op het grondgebied waarvan de actie ten uitvoer wordt gelegd;

b) geen infrastructuurprojecten;

c) geen onderzoekprojecten;

d) de garantie dat vanaf 27 juni 1997 de aan het project deelnemende spoorwegondernemingen over een vergunning in de zin van artikel 2 van Richtlijn 95/18/EG beschikken.

6. Het evalueren en volgen van de projecten, als bedoeld in artikel 10, wordt nader beschreven in de in lid 1 van het onderhavige artikel bedoelde beschikkingen tot goedkeuring van de projecten.

7. Deze beschikkingen worden gericht tot de begunstigden en tot de Lid-Staten op het grondgebied waarvan het gecombineerd-vervoertraject zich bevindt.

Artikel 7

Comité

De Commissie wordt bijgestaan door een overeenkomstig artikel 17, lid 2, van Verordening (EG) nr. 2236/95 opgericht comité dat bijeenkomt in de samenstelling die overeenkomt met de betrokken vervoersector.

De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Het comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de Lid-staten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.

De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepassing zijn. Indien deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijn met het advies dat het comité heeft uitgebracht, worden zij onverwijld door de Commissie ter kennis van de Raad gebracht.

De Commissie kan de toepassing van de maatregelen waartoe zij heeft besloten, voor ten hoogste één maand na deze kennisgeving uitstellen.

De Raad kan binnen de in de voorgaande alinea genoemde termijn met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen een andersluidend besluit nemen.

Artikel 8

Financiële bepalingen

1. Uitgaven in verband met de uitvoering van acties, die door de begunstigden of door derden aan wie de verantwoordelijkheid is opgedragen voor de uitvoering, kunnen voor financiële bijstand in aanmerking komen.

2. Uitgaven die zijn gedaan vóór het tijdstip waarop de Commissie het verzoek om financiële bijstand heeft ontvangen, komen niet voor financiële bijstand in aanmerking.

3. Verplichtingen en betalingen worden uitgedrukt, respectievelijk verricht in ecu.

4. Over het algemeen geschieden de betalingen in de vorm van voorschotten en een eindbetaling. Het eerste voorschot wordt betaald nadat de aanvraag voor financiële bijstand is goedgekeurd. De daaropvolgende betalingen worden verricht op grond van betalingsverzoeken waarbij rekening wordt gehouden met de voortgang van het project.

5. De Commissie verricht de eindbetaling na goedkeuring van een door de begunstigde ingediend verslag over de studie of de andere maatregelen, waarin een overzicht van alle daadwerkelijk verrichte uitgaven is opgenomen.

Artikel 9

Financiële controle

1. Onverminderd de controles door de Lid-Staten overeenkomstig de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen en onverminderd artikel 188 A van het Verdrag en de controles op grond van artikel 209, onder c), van het Verdrag, mogen ambtenaren of andere personeelsleden van de Commissie de gefinancierde acties ter plaatse bezoeken om er steekproefsgewijs te controleren.

2. Indien het werk aan een actie de toegekende financiële bijstand, of een deel ervan, niet lijkt te rechtvaardigen, verricht de Commissie een passend onderzoek.

3. Op grond van het in lid 2 bedoelde onderzoek kan de Commissie de financiële bijstand voor de betrokken actie verminderen, schorsen of intrekken indien het onderzoek de bevestiging brengt dat een onregelmatigheid is begaan of dat aan één van de in de beschikking tot toekenning van de financiële bijstand vermelde voorwaarden niet is voldaan, met name wanneer een belangrijke wijziging aan het licht komt die de aard van de actie of de uitvoeringsvoorwaarden ervan verandert en waarvoor de Commissie niet om goedkeuring is verzocht.

Artikel 10

Toezicht en evaluatie

1. Tijdens de uitvoering van de projecten en na de voltooiing ervan evalueert de Commissie de wijze waarop de uitvoering van de projecten geschiedt, respectievelijk is geschied. Daartoe schakelt zij zo nodig ook externe deskundigen in. De beoordelingsperiode na de voltooiing van het project wordt door de Commissie vastgesteld in de in artikel 6 bedoelde beschikking, rekening houdend met de specifieke omstandigheden van het project. Na de voltooiing van een project en voor de eindbetaling verricht de Commissie een evaluatie van het project.

2. Ten hoogste één procent van het in deze verordening bedoelde budget wordt voor onafhankelijk toezicht en evaluatie gereserveerd.

Artikel 11

Verslag

Twee jaar na de inwerkingtreding van deze verordening brengt de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's over de in het kader van deze verordening verrichte werkzaamheden verslag uit. De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met de door de andere Instellingen over het verslag gemaakte opmerkingen.

De toepassing van deze verordening wordt geëvalueerd overeenkomstig de beoordelingsbeginselen van de Commissie. De resultaten van deze evaluatie moeten vóór 1 oktober 2001 beschikbaar zijn.

Artikel 12

Publiciteit

De begunstigden dragen ervoor zorg dat aan de bijstand uit hoofde van deze verordening voldoende bekendheid wordt gegeven, teneinde het publiek bewust te maken van de rol die de Gemeenschap bij de tenuitvoerlegging van de projecten vervult. Zij raadplegen de Commissie over de wijze waarop dit dient te geschieden.

Artikel 13

Duur

De toekenning van financiële bijstand voor gecombineerd vervoer uit hoofde van deze verordening wordt toegestaan van 1 januari 1997 tot en met 31 december 2001. Uiterlijk op 31 december 2001 neemt de Raad, op voorstel van de Commissie, overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag een besluit over de voortzetting van de financiële bijstand na dat tijdstip.

Artikel 14

Inwerkingstreding

Deze verordening treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat.

(1) PB nr. L 16 van 25. 1. 1993, blz. 55.

(1) PB nr. L 228 van 23. 9. 1995, blz. 1.

(2) PB nr. L 361 van 31. 12. 1994, blz. 56.

(3) PB nr. L 228 van 9. 9. 1996, blz. 1.

(1) PB nr. L 143 van 27. 6. 1995, blz. 70.

(2) PB nr. L 237 van 24. 8. 1991, blz. 25.