Nr. C 13/12 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19. 1. 91 
Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma 
voor de beroepsopleiding van douaneambtenaren (Matthaeus-programma) 
COM(90) 605 def. — SYN 315 
(Door de Commissie ingediend op 21 december 1990) 
(91/C 13/07) 
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, 
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap, inzonderheid op artikel 
100 A, 
Gelet op het voorstel van de Commissie, 
In samenwerking met het Europese Parlement, 
Gelet op het advies van het Economisch en Sociaal Co­
mité, 
Overwegende dat, om de goede werking van de dou­
aneunie te waarborgen, de totstandkoming van de in­
terne markt een nieuwe omschrijving van de aan de dou­
aneambtenaren in de Gemeenschap toevallende rol ver­
eist; 
Overwegende dat voortaan deze rol vooral zal zijn ge­
richt op een uniforme toepassing van de douanewetge­
ving aan de buitengrens als noodzakelijk middel voor de 
uitvoering van de verschillende vormen van communau­
tair beleid die voor de buitenlandse handel bepalend zijn; 
Overwegende dat dient te worden gewaarborgd dat de 
opheffing van de binnengrenzen niet tot distorsies van de 
mededinging noch tot verlegging van het handelsverkeer 
leidt en geen risico's van frauduleuze handelingen met 
zich meebrengt; dat het derhalve, ter voorbereiding van 
een gezamenlijk optreden in het kader van de interne 
markt, noodzakelijk is op alle niveaus van de douane­
diensten tot een intensieve en permanente samenwerking 
aan te sporen; 
Overwegende dat het om de verbetering van de werking 
van de in artikel 9 van het Verdrag omschreven dou­
aneunie gaat; 
Overwegende dat die verbetering een betere benutting 
van het personeel in de Lid-Staten vergt, waarvoor bijge­
volg een daartoe geëigende beroepsopleiding nodig is; 
Overwegende dat de door elk van de nationale overhe­
den ter zake getroffen maatregelen niet voldoende zijn 
om de beoogde resultaten te verwezenlijken; dat het 
daarom van wezenlijk belang is de inspanningen op 
nationaal vlak door een gemeenschappelijke actie te ver­
sterken om de douaneambtenaren meer bewust te maken 
van het feit dat hun taak in steeds toenemende mate een 
communautaire dimensie krijgt en dat nauwe onderlinge 
samenwerking noodzakelijk is; Overwegende dat een groter bewustzijn van de in de 
Lid-Staten toegepaste beginselen en procedures slechts 
ertoe kan leiden dat de douanepraktijk in de Gemeen­
schap tot een hogere graad van onderlinge afstemming 
komt en dat het vereiste klimaat van wederzijds vertrou­
wen wordt geschapen; 
Overwegende dat de uitvoering van een grootschalig 
programma voor de opleiding van douaneambtenaren 
(het Matthaeus-programma) een van de geschiktste 
maatregelen vormt om dat doel te bereiken; 
Overwegende dat de Commissie voor het jaar 1990 als 
proefproject een op de uitwisseling van douaneambtena­
ren tussen de nationale overheidsdiensten berustend op­
leidingsprogramma heeft vastgesteld ('); dat met dit pro­
gramma werd beoogd nuttig materiaal te vergaren met 
het oog op de uitvoering van een ambitieuzer, verschei­
dene jaren bestrijkend en door andere opleidingsactivi­
teiten te vervolledigen opleidingsprogramma; 
Overwegende dat de met dit proefproject verworven er­
varing de noodzaak heeft getoond van op hun werkplek 
volledig operationele ambtenaren; dat aan dat vereiste 
slechts kan worden voldaan indien er bij de uit te wisse­
len ambtenaren een toereikende kennis van de taal van 
het gastland bestaat; dat het te dien einde van wezenlijk 
belang is dat de nationale overheidsdiensten ten behoeve 
van hun ambtenaren die voor deelneming aan het 
Matthaeus-programma in aanmerking komen, intensieve 
taalcursussen organiseren; dat deze cursussen van 
permanente aard dienen te zijn en alle communautaire 
talen dienen te betreffen; 
Overwegende dat het essentiële vereiste dat de douane­
ambtenaren in de ontvangende diensten inzetbaar moe­
ten kunnen zijn, eveneens slechts kan worden verwezen­
lijkt op voorwaarde dat de uit te wisselen ambtenaren in 
staat zijn de taken te verrichten die inherent zijn aan het 
hun toevertrouwde werkterrein; dat laatstgenoemde 
voorwaarde moet worden verzoend met bepaalde beper­
kingen ten einde rekening te houden met de eisen welke 
de rechtsorde van iedere Lid-Staat stelt; dat het daarom 
van wezenlijk belang is, dat aan de uit te wisselen ambte­
naren dezelfde rechtspositie wordt toegekend als aar de 
nationale ambtenaar, wanneer eerstgenoemde in de uit­
oefening van hun taken door derden wettelijk aanspra­
kelijk worden gesteld; dat het in die omstandigheden 
noodzakelijk voorkomt dat de uit te wisselen ambtenaren 
aan dezelfde regels van beroepsgeheim als de nationale 
ambtenaren worden onderworpen; 
(') Mededeling van de Commissie van 20 april 1989. 
19. 1. 91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 13/13 
Overwegende dat vormingsactiviteiten die de acties tot 
uitwisseling van ambtenaren tussen overheidsdiensten 
aanvullen, onmisbaar zijn om het beoogde doel te berei­
ken; dat deze vormingsactiviteiten zouden kunnen be­
staan uit opleidingsseminaries en uit het opzetten van in 
de douanescholen in de Lid-Staten uit te voeren gemeen­
schappelijke opleidingsprogramma's; 
Overwegende dat seminaries het beste ontmoetingspunt 
vormen voor een confrontatie van ideeën bij douaneamb­
tenaren van de Gemeenschap; dat die omgeving tot sug­
gesties zou kunnen leiden waardoor de geldende juridi­
sche instrumenten zouden kunnen worden verbeterd en 
de werkmethoden bij de respectieve overheidsdiensten 
nader op elkaar zouden kunnen worden afgestemd; 
Overwegende dat dergelijke seminaries voor alle dou­
aneambtenaren, en in het bijzonder voor de docenten 
van de douanescholen, voor de met de toepassing van 
het communautaire recht en voor de met de fraudebe­
strijding in al haar onderdelen belaste ambtenaren moe­
ten zijn bestemd; 
Overwegende dat het opstellen van gemeenschappelijke 
opleidingsprogramma's de mogelijkheid biedt ambtena­
ren in de gehele Gemeenschap dezelfde opleiding te ge­
ven; dat deze programma's vooral betrekking dienen te 
hebben op het onderricht in het communautaire recht en 
de studie van de communautaire instellingen en de 
grondslagen daarvan, daar de douaneambtenaar in toe­
nemende mate communautaire en nationale elementen 
moet integreren; 
Overwegende dat de hier bedoelde gemeenschappelijke 
programma's slechts kunnen worden uitgevoerd als de 
Lid-Staten op hun grondgebied de daartoe noodzake­
lijke voorzieningen treffen; 
Overwegende dat voor de uitvoering van het Matthaeus-
programma, overeenkomstig de mededeling van de 
Commissie, in een verdeling van de kosten tussen de 
Commissie en de Lid-Staten dient te worden voorzien; 
dat deze verdeling aldus zou kunnen worden geregeld 
dat de Lid-Staten de kosten van het taalonderricht aan 
hun ambtenaren dragen en de Commissie de reis- en ver­
blijfkosten van de aan de uitwisseling deelnemende amb­
tenaren voor haar rekening neemt, evenals de kosten van 
de ambtenaren die zich in het kader van de seminaries 
naar een andere Lid-Staat dan die van herkomst moeten 
verplaatsen; 
Overwegende dat het noodzakelijk is de uniforme toe­
passing van dit besluit te waarborgen en daartoe in een 
communautaire procedure te voorzien om de desbetref­
fende toepassingsbepalingen te kunnen vaststellen; dat 
een comité dient te worden ingesteld om tussen de Lid-
Staten en de Commissie op dit gebied een nauwe en 
doeltreffende samenwerking tot stand te brengen; 
Overwegende dat dit actieprogramma aspecten bevat die, 
onder de huidige omstandigheden, nog geen deel uitma­
ken van de gebruikelijke context van maatregelen tot sa­
menwerking en administratieve bijstand; dat deze aspec­
ten van het programma, in nauwe samenhang met de 
doelstellingen inzake beroepsopleiding, tot de harmoni­
sche ontwikkeling van de economische activiteit binnen 
de gehele Gemeenschap kunnen bijdragen, BESLUIT: 
Artikel 1 
1. Bij dit besluit wordt het communautaire actiepro­
gramma voor de beroepsopleiding van douaneambtena­
ren van de nationale overheden, hierna het „Matthaeus-
programma" genoemd, vastgesteld. 
2. In de zin van dit besluit wordt verstaan onder: 
a) uit te wisselen ambtenaar, de ambtenaar van een Lid-
Staat die in aanmerking komt om zijn functie in een 
douanekantoor van een andere Lid-Staat uit te oefe­
nen; 
b) ontvangend kantoor, het douanekantoor waar de uit te 
wisselen ambtenaar zijn functie uitoefent; 
c) kantoor van herkomst, het douanekantoor waar de uit 
te wisselen ambtenaar gewoonlijk zijn functie uitoe­
fent. 
3. Met de uitvoering van het Matthaeus-programma 
wordt met ingang van 1 januari 1991 aangevangen. 
Artikel 2 
De doelstellingen van het Matthaeus-programma zijn: 
a) de douaneambtenaren van de Lid-Staten vertrouwd te 
maken met de gevolgen van de ene markt met het 
oog op een uniforme toepassing van de communau­
taire wetgeving aan de buitengrens van de Gemeen­
schap; 
b) de douanediensten zich sterker ervan bewust te ma­
ken dat in het raam van de ene markt elke nationale 
douanedienst, meer nog dan thans het geval is, voor 
de Gemeenschap in haar geheel zal optreden; 
c) aan zoveel mogelijk douaneambtenaren een passende 
aanvullende beroepsopleiding te geven; 
d) de know-how van de douanediensten in de Gemeen­
schap door een grotere mobiliteit van het personeel 
ervan optimaal te benutten en aldus het beheer van de 
douaneunie alsmede de toepassing van de voor in- en 
uitvoer geldende fiscale bepalingen, te verbeteren; 
e) een intensieve en permanente samenwerking op alle 
niveaus van de betrokken overheidsdiensten te bevor­
deren met het doel deze voor te bereiden op het ge­
zamenlijk werken in het kader van de interne markt. 
Artikel 3 
Het Matthaeus-programma bestaat uit de volgende op­
leidingsprogramma's: 
a) uitwisseling van douaneambtenaren tussen nationale 
overheidsdiensten; 
Nr. C 13/14 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19. 1.91 
b) seminaries voor douaneambtenaren, met name voor 
de docenten van de douanescholen, voor de met de 
toepassing van het communautaire recht en voor de 
met de fraudebestrijding in al haar onderdelen belaste 
ambtenaren; 
c) invoering van gemeenschappelijke beroepsopleidings­
programma's op de douanescholen van de Lid-Staten; 
d) organisatie in de Lid-Staten van intensieve talencur­
sussen ten behoeve van de uit te wisselen ambtenaren. 
Artikel 4 
1. De Lid-Staten treffen de nodige maatregelen die 
ertoe leiden dat uit te wisselen ambtenaren daadwerkelijk 
in de ontvangende kantoren kunnen worden ingezet. 
Hiertoe machtigen zij de uit te wisselen ambtenaar tot 
het verrichten van de formaliteiten die de aan hem toe te 
vertrouwen werkzaamheden met zich meebrengen. 
2. Indien de omstandigheden dit vereisen, kunnen de 
bevoegde autoriteiten de draagwijdte van de in lid 1 be­
doelde machtiging beperken tot het verrichten van 
slechts bepaalde formaliteiten die de aan de uit te wisse­
len ambtenaar toe te vertrouwen werkzaamheden met 
zich brengen. 
3. Indien de uitgewisselde ambtenaar in de uitoefening 
van zijn functie door derden wettelijk aansprakelijk 
wordt gesteld, geniet deze ambtenaar dezelfde rechtspo­
sitie als de nationale ambtenaar. 
4. De uit te wisselen ambtenaren zijn aan dezelfde re­
gels van beroepsgeheim onderworpen als de nationale 
ambtenaren. 
Artikel 5 
De Lid-Staten organiseren taalonderricht ten behoeve 
van hun ambtenaren die voor deelneming aan het 
Matthaeus-programma in aanmerking komen. Dit 
onderricht dient intensief en van permanente aard te zijn. 
Het moet betrekking hebben op alle talen van de Ge­
meenschap. 
Artikel 6 
1. De kosten die uit de in artikel 3 genoemde activi­
teiten voortvloeien worden verdeeld tussen de Commissie 
en de Lid-Staten. 
2. De Commissie neemt de reis- en verblijfkosten van 
de tussen nationale overheden uit te wisselen douane­
ambtenaren, zoals voorzien in artikel 3, onder a), voor 
haar rekening. 
Zij neemt eveneens voor haar rekening de reis- en ver­
blijfkosten van de ambtenaren die aan de in artikel 3, 
onder b), genoemde seminaries deelnemen, indien deze ambtenaren zich naar een andere Lid-Staat dan die van 
herkomst moeten verplaatsen. 
3. De Lid-Staten nemen de kosten van het taalonder­
richt aan hun ambtenaren, zoals voorzien in artikel 5, 
voor hun rekening. 
Artikel 7 
1. Het Matthaeus-programma wordt overeenkomstig 
de bijlagen I, II en III uitgevoerd. 
De Commissie wordt met de uitvoering belast. 
2. Bij het vervullen van haar taak wordt de Commissie 
bijgestaan door een comité van raadgevende aard be­
staande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten. Het 
Comité wordt voorgezeten door een vertegenwoordiger 
van de Commissie. 
De vertegenwoordiger van de Commissie legt aan het 
Comité een ontwerp voor van de vast te stellen bepalin­
gen. Het Comité brengt over dit ontwerp advies uit bin­
nen een termijn die de voorzitter kan bepalen afhankelijk 
van de urgentie van het betrokken vraagstuk, zo nodig 
door middel van een stemming. 
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft 
iedere Lid-Staat het recht te verzoeken dat zijn stand­
punt in de notulen wordt opgenomen. 
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het 
door het Comité uitgebrachte advies. Zij brengt het Co­
mité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening 
heeft gehouden met dit advies. 
Artikel 8 
1. Het Matthaeus-programma is een meerjarenpro­
gramma. 
2. De Commissie legt jaarlijks aan het Europese Par­
lement en aan de Raad een verslag voor over de uitvoe­
ring van het Matthaeus-programma. 
Artikel 9 
Vóór 30 juni 1993 legt de Commissie aan het Europese 
Parlement en aan de Raad een verslag voor over de erva­
ring die met de uitvoering van het Matthaeus-pro­
gramma is opgedaan, in voorkomend geval te zamen met 
een voorstel tot aanpassing van het programma. De Raad 
neemt uiterlijk op 31 oktober 1993 over dat voorstel een 
besluit. 
19. 1.91 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen Nr. C 13/15 
BIJLAGE I 
Uitwisseling van ambtenaren tussen nationale douanediensten 
1. De uitwisseling heeft betrekking op alle douaneambtenaren, met name de docenten van de douanescho-
len van de Lid-Staten, de hoofden van de douanekantoren, de met de toepassing van het communau­
taire recht belaste ambtenaren en de ambtenaren die met de fraudebestrijding in al haar onderdelen zijn 
belast. 
2. De uitwisseling van ambtenaren is gebaseerd op het beginsel van „jumelage". Jumelage bestaat uit het 
uitwisselen tussen de douanekantoren van een aantal ambtenaren met een overeenkomstig profiel. 
Afwijkingen van de jumelageregel kunnen in het bijzonder worden verleend aan douaneambtenaren die 
met de fraudebestrijding in al haar onderdelen zijn belast. 
3. De uit te wisselen ambtenaren moeten een goede kennis bezitten van de taal van het land waar het 
ontvangend kantoor zich bevindt. 
4. Iedere Lid-Staat wisselt zijn ambtenaren uit met alle andere Lid-Staten van de Gemeenschap. 
5. De uitwisselingsperiode wordt vastgesteld rekening houdend met de wensen van de ontvangende kanto­
ren en van de kantoren van herkomst, alsmede met de aard van de functie en de rang van de uit te 
wisselen ambtenaren. 
6. De Lid-Staten informeren de Commissie, met regelmatige tussenpozen, over de aard van het door hen 
georganiseerde taalonderricht en over de door hen daartoe gedragen kosten. 
BIJLAGE II 
Seminaries 
1. Seminaries voor docenten van de douanescholen van de Lid-Staten 
Deze seminaries worden door de diensten van de Commissie in samenwerking met de betrokken natio­
nale douanediensten georganiseerd. 
Zij zijn gericht op vooraf nauwkeurig vastgestelde onderwerpen. 
In deze seminaries wordt van gedachten gewisseld over de onderwijsmethoden, de pedagogische aanpak 
en het gebruikte materiaal, met als resultaat een onderlinge afstemming en verbetering van de onder­
wijsmethoden en -normen binnen de Gemeenschap. 
Aan deze seminaries kunnen hoogleraren, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, de nationale over­
heid en de communautaire instellingen hun medewerking verlenen. 
2. Seminaries voor met de toepassing van het communautaire recht en met de fraudebestrijding belaste 
ambtenaren 
De deelnemers aan deze studiebijeenkomsten worden gekozen op grond van hun deskundigheid op het 
te behandelen gebied. 
Nr. C 13/16 Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen 19. 1. 91 
De onderwerpen hebben betrekking op de problemen waarop de ambtenaren bij de toepassing van het 
communautaire recht stuiten. 
Bijzondere aandacht wordt aan de fraudebestrijding besteed. 
Indien de aard van de voorgestelde onderwerpen zulks mogelijk maakt, kan aan personen uit het be­
drijfsleven en uit universitaire kringen worden gevraagd het seminarie bij te wonen en eventueel in het 
kader daarvan een bijdrage te leveren. 
BIJLAGE III 
Invoering van gemeenschappelijke programma's voor beroepsopleiding op de douanescholen 
van de Lid-Staten 
1. De Commissie zal, volgens de procedure voorzien in artikel 7, een gemeenschappelijk opleidingspro­
gramma voor douaneambtenaren vaststellen. 
Dit programma omvat de studie van: 
a) de Europese Gemeenschappen en hun grondslagen; 
b) het communautaire douanerecht; 
c) de verschillende vormen van gemeenschappelijk beleid; 
d) de beginselen van de communautaire belastingpolitiek; 
e) bepaalde internationale organisaties (GATT, IDR, enz.). 
2. Het gemeenschappelijke programma voor beroepsopleiding zal worden ingevoerd op de douanescholen 
van de Lid-Staten. Hiertoe treffen de Lid-Staten de noodzakelijke structurele voorzieningen. 
3. Het onderwijs op basis van het onderhavige programma kan zich over geruime tijd uitspreiden. Elke 
administratie past het programma toe in de door haarzelf vastgestelde vorm. 
4. Het aantal uren dat voor de verschillende materies wordt uitgetrokken kan door elke douaneschool, 
met inachtneming van de voorschriften en voorwaarden waaraan zij is gebonden, worden bepaald. 
5. De leermiddelen van elke douaneschool kunnen ter beschikking van andere scholen worden gesteld. 
Ook de Commissie kan eventueel leermiddelen aan de douanescholen verschaffen. 
6. Het is de bedoeling dat de docenten op de douanescholen van verscheidene Lid-Staten lesgeven. De 
Commissie kan met haar ambtenaren eveneens aan het onderricht in bepaalde vakken deelnemen. 
7. Specifieke gemeenschappelijke programma's voor een voortgezette en gespecialiseerde opleiding zullen 
door de Commissie, volgens de procedure voorzien in artikel 7, worden uitgewerkt. 
Deze programma's zijn bestemd voor ambtenaren die reeds over beroepservaring beschikken.