P6_TA(2006)0274

Handvuurwapens en lichte wapens

Resolutie van het Europees Parlement over handvuurwapens en lichte wapens, ter voorbereiding van de conferentie die in 2006 wordt gehouden met het oog op herziening van het actieprogramma van de Verenigde Naties tot voorkoming, bestrijding en uitroeiing van de handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten, en tot opstelling van een Internationaal Verdrag voor de wapenhandel

Het Europees Parlement,

- onder verwijzing naar zijn voorgaande resoluties van 15 maart 2001 [1], 15 november 2001 [2], 19 juni 2003 [3] en 26 mei 2005 [4] over bestrijding van verspreiding en misbruik van handvuurwapens en lichte wapens,

- onder verwijzing naar zijn voorgaande resolutie van 17 november 2005 [5] over het zesde jaarrapport van de Raad uit hoofde van uitvoeringsbepaling nr. 8 van de Gedragscode van de Europese Unie betreffende wapenuitvoer,

- gezien het EU-programma van 26 juni 1997 ter voorkoming en bestrijding van de illegale handel in conventionele wapens [6], gemeenschappelijk optreden 2002/589/GBVB van de Raad van 12 juli 2002 over de bijdrage van de Europese Unie aan de bestrijding van de destabiliserende accumulatie en verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens [7], gemeenschappelijk standpunt van de Raad 2003/468/GBVB van 23 juni 2003 over het toezicht op de tussenhandel in wapens [8], en de EU-strategie ter bestrijding van illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens en de munitie daarvoor, zoals aangenomen door de Europese Raad op 15 en 16 december 2005 [9],

- gezien de conclusies van de Raad van ministers van Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen van 3 oktober 2005 waarin de EU steun betuigde aan een Internationaal Verdrag inzake wapenhandel in het kader van de Verenigde Naties dat bindende gemeenschappelijke normen zou vastleggen voor de mondiale handel in conventionele wapens [10],

- gezien het in juli 2001 aangenomen actieprogramma van de Verenigde Naties tot voorkoming, bestrijding en uitroeiing van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten,

- gezien de tweede tweejaarlijkse VN-bijeenkomst ( 11- 15 juli 2005) van landen ter bespreking van de tenuitvoerlegging van het actieprogramma van de Verenigde Naties tot voorkoming, bestrijding en uitroeiing van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten,

- gezien de goedkeuring door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (december 2005) van het internationaal instrument waardoor landen in staat worden gesteld illegale handvuurwapens en lichte wapens tijdig en op betrouwbare wijze te identificeren en op te sporen [11],

- gezien het feit dat het Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie (2001), het zogeheten VN-vuurwapenprotocol, op 6 juli 2005 van kracht is geworden [12],

- gezien het feit dat de conferentie die van 26 juni tot 7 juli 2006 wordt gehouden met het oog op herziening van het actieprogramma van de Verenigde Naties en de vervolgmaatregelen volledig moeten slagen,

- gelet op artikel 108, lid 5 van zijn Reglement,

A. zijn waardering uitsprekend voor de groeiende internationale steun voor een wettelijk bindend Internationaal Verdrag inzake wapenhandel, om overdrachten te verbieden die de mensenrechten of de internationale humanitaire wetgeving kunnen ondergraven, of die de stabiliteit bedreigen van landen of regio's, of die waarschijnlijk bijdragen tot escalatie of het uitbreken van gewapende geschillen,

B. overwegende dat terroristen en organisaties voor het smokkelen van verdovende middelen via de illegale wapenhandel wapens betrekken; dat dit resulteert in vernietiging en dat hierdoor de wet van dood en omkoopbaarheid dwingend wordt opgelegd; dat hierdoor de georganiseerde misdaad wordt gesteund die verantwoordelijk is voor ontvoeringen, gewelddaden en het ondergraven van de openbare veiligheid; dat hierdoor goederen worden geleverd aan internationale terroristische organisaties die streven naar belemmering van de democratie en verheerlijking van starheid in de leer en onverdraagzaamheid,

C. nogmaals uiting gevend aan zijn verontrusting over de aanhoudende verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens, die onnodig menselijk lijden veroorzaken, gewapende geschillen en instabiliteit erger maken, terrorisme vergemakkelijken, duurzame ontwikkeling en rechtsstaat ondergraven, en bijdragen tot ernstige schendingen van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht,

D. zijn vastbeslotenheid benadrukkend het VN-actieprogramma uit te breiden en regeringen verder over te halen via internationale, regionale en nationale wetgeving bindende bepalingen vast te stellen om de verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens (o.m. tussenhandel en overdrachten) te sturen; krachtig het verzoek steunend om internationale financiële en technische bijstand beschikbaar te stellen zoals bepaald in paragraaf 6, deel III van het VN-actieprogramma,

E. ervan overtuigd dat het moment is gekomen waarop de internationale gemeenschap de verspreiding en het misbruik van handvuurwapens en lichte wapens zal aanpakken via bindende internationale normen op basis van volledige eerbiediging van de internationale wetgeving, met inbegrip van mensenrechten en internationale humanitaire wetgeving,

F. verontrust over het ontbreken van munitie en springstoffen in het internationaal instrument waardoor landen in staat worden gesteld illegale handvuurwapens en lichte wapens tijdig en op betrouwbare wijze te identificeren en op te sporen, en door de wettelijk niet-bindende aard van het instrument,

G. de trage vooruitgang betreurend van het VN-overleg op brede grondslag over de bestrijding van illegale tussenhandel in handvuurwapens en lichte wapens, en door het ontbreken van een toezegging te onderhandelen over een wettig bindend internationaal instrument inzake tussenhandel in wapens,

H. erop wijzend dat staten overeenkomstig het VN-programma verplicht zijn aanvragen voor uitvoervergunningen te evalueren aan de hand van strikte internationale regelgeving en procedures die van toepassing zijn op alle handvuurwapens en lichte wapens en die logisch aansluiten op de huidige verantwoordelijkheden van staten en op de desbetreffende internationale wetgeving, met name in overweging nemend het gevaar dat deze wapens in het illegale handelscircuit belanden,

I. ervan overtuigd dat de adequate opneming van strategieën voor beperking en beheersing van handvuurwapens en lichte wapens onlosmakelijk deel moet worden van internationale programma's voor het voorkomen van geschillen en de totstandbrenging van vrede na afloop van geschillen,

J. zijn waardering en steun uitsprekend voor de campagnes die momenteel worden gevoerd door maatschappelijke organisaties,

1. verzoekt de staten die partij zijn in de conferentie die in 2006 wordt gehouden met het oog op herziening van het actieprogramma van de Verenigde Naties een aantal universele beginselen overeen te komen inzake overdracht van wapens, die aansluiten op hun huidige verantwoordelijkheden uit hoofde van internationale, regionale en nationale wetgevingen, o.m. een eis geen wapens over te dragen die waarschijnlijk bijdragen tot schendingen van de mensenrechten, misdaden tegen de menselijkheid, of die regionale en nationale instabiliteit en gewapende conflicten aanwakkeren;

2. verzoekt de internationale gemeenschap in het kader van de Verenigde Naties onmiddellijk na afloop van de conferentie die in 2006 wordt gehouden met het oog op herziening van het actieprogramma van de Verenigde Naties onderhandelingen te beginnen over een Internationaal Verdrag inzake wapenhandel, om een wettelijk bindend instrument in te stellen voor de regelgeving inzake wapenoverdrachten zoals in de vorige paragraaf omschreven is;

3. verzoekt de staat die deelneemt aan de herzieningsconferentie van 2006 de humanitaire en ontwikkelingsdimensie van het VN-actieprogramma ter sprake te brengen en de nadruk te leggen op het belang van onderlinge relaties tussen illegale handel, verspreiding en misbruik van handvuurwapens en lichte wapens en ontwikkeling, armoedebestrijding, en humanitaire bijstand; dringt daarom aan op adequate opneming van programma's en maatregelen inzake handvuurwapens en lichte wapens in internationale, regionale en nationale strategieën voor ontwikkeling en armoedebestrijding;

4. wijst erop dat reeds bestaande verplichtingen overeenkomstig de internationale wetgeving met betrekking tot wapenoverdrachten die specifiek betrekking hebben op normen van mensenrechten en humanitaire wetgeving, moeten worden gecodificeerd;

5. verzoekt alle partijen in het VN-vuurwapenprotocol het protocol te ratificeren en onverwijld op te nemen in nationale wetgeving;

6. verzoekt staten schendingen van wapenembargo's (met inbegrip van financiële of logistieke steun) te bestempelen tot strafbare feiten overeenkomstig de nationale wetgeving;

7. wijst er uitdrukkelijk op dat hervormingen ter verbetering van het functioneren, de openbaarheid en de controleerbaarheid van strijdkrachten, politiediensten en strafrechtspleging kunnen bijdragen tot een veilige leefomgeving waarin de burger niet meer de behoefte voelt vuurwapens te bezitten;

8. is van mening dat nationale wetten moeten worden gehandhaafd ter regulering van particuliere militaire en veiligheidsdiensten die buiten Europa actief zijn, en dat dergelijke wetten als zij niet bestaan worden ontwikkeld en toegepast ter verbetering van de regelgeving en de verantwoordingsplicht ten aanzien van de groeisector veiligheid;

9. verzoekt alle staten de gedragscode voor politieambtenaren [13] en de grondbeginselen voor de toepassing van geweld en het gebruik van vuurwapens door politieambtenaren [14] op te nemen in de nationale wetgeving;

10. spreekt de krachtige aanbeveling uit dat regeringen

a) de onbevoegde burger verbieden handvuurwapens en lichte wapens, automatische en halfautomatische geweren en machinegeweren in zijn bezit te hebben en te gebruiken;

b) internationale voorlichtings- en uitwisselingsprogramma's op te stellen tussen staten die wensen samen te werken op het gebied van het bezit van handvuurwapens en lichte wapens door burgers;

c) de beperking van de buitensporige en ongewenste vraag naar handvuurwapens en lichte wapens vanuit de maatschappij aanpakken en derhalve programma's en maatregelen bevorderen om deze vraag terug te dringen, het geweld en het gebrek aan veiligheid in de steden en op het platteland te voorkomen en terug te dringen, en de aandacht te richten op groepen die met name het slachtoffer zijn van geweld met gebruikmaking van handvuurwapens en lichte wapens;

11. verzoekt staten met name nationale wetgeving op te stellen voor antecedentenonderzoek en de verlening van vergunningen voor handvuurwapens en lichte wapens, alsmede voor automatische en halfautomatische machinegeweren, en te voorkomen dat vuurwapens worden aangeschaft door personen die als gewelddadig bekend staan, met name in gezinsverband, of die een strafblad hebben voor illegale wapenhandel of overtreding van voorschriften inzake wapenbeheersing;

12. verzoekt de staten die partij zijn bij het VN-actieprogramma en het toekomstige Internationaal Verdrag inzake wapenhandel programma's voor technische bijstand op te stellen om derde landen of regionale organisaties bij te staan die wetgevende sturing wensen op te zetten om de wapenhandel aan voorschriften te binden;

13. verzoekt die staten het VN-actieprogramma en het toekomstige Internationaal Verdrag inzake wapenhandel verslagleggings- en controlemechanismen op te zetten ten einde staten te steunen bij de tenuitvoerlegging van hun toezeggingen;

14. verzoekt de afvaardiging van de EU de beginselen en aanbevelingen in deze resolutie te verdedigen tijdens de conferentie met het oog op herziening van het actieprogramma van de Verenigde Naties;

15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, het Parlementair Forum handvuurwapens en lichte wapens en de Assemblee van de Interparlementaire Unie.

[1] PB C 343 van 5.12.2001, blz. 311.

[2] PB C 140 E van 13.6.2002, blz. 587.

[3] PB C 69 E van 19.3.2004, blz. 136.

[4] Aangenomen teksten, P6_TA(2005)0204.

[5] Aangenomen teksten, P6_TA(2005)0436.

[6] Aangenomen op de zitting van de de Raad van Algemene Zaken van 26 juni 1997.

[7] PB L 191 van 19.7.2002, blz. 1.

[8] PB L 156 van 25.6.2003, blz. 79.

[9] Raad van de Europese Unie, 5319/06, 13 januari 2006.

[10] Raad van de Europese Unie, 2678ste zitting, Luxemburg, 3 oktober 2005.

[11] Besluit A/60/463 (L.55), 8.12.2005.

[12] Protocol aangenomen in mei 2001 bij resolutie 55/255 van de Algemene Vergadering.

[13] Aangenomen bij resolutie 34/169 van 17 december 1979.

[14] Aangenomen door het achtste congres van de Verenigde Naties over misdaadpreventie en de behandeling van overtreders, Havana, Cuba, 27 augusuts 1990 — 7 september 1990.

--------------------------------------------------