NL Publicatieblad van de Europese Unie C 181/45

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het gewijzigd voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie

(COM(2011) 739 final — 2011/0183 (CNS))

en het gewijzigd voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van uitvoeringsmaatregelen voor het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie

(COM(2011) 740 final — 2011/0184 (APP))

2012/C 181/09

Rapporteur: de heer DANTIN

De Raad heeft op 19 oktober 2011 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig artikel 311 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) te raadplegen over het

Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie

COM(2011) 510 final — 2011/0183 (CNS)

en het

Voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van uitvoeringsmaatregelen voor het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie

COM(2011) 511 final.

De Commissie heeft op 9 november 2011 de gewijzigde voorstellen goedgekeurd en de Raad heeft op 15 december 2011 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig artikel 311 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) te raadplegen over het

Gewijzigd voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie

COM(2011) 739 final — 2011/0183 (CNS)

en het

Gewijzigd voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van uitvoeringsmaatregelen voor het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie

COM(2011) 740 final — 2011/0184 (APP).

die in de plaats komen van de eerder vermelde voorstellen.

De afdeling Economische en Monetaire Unie, Economische en Sociale Samenhang, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 7 maart 2012 goedgekeurd.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 28 en 29 maart 2012 gehouden 479e zitting (vergadering van 29 maart 2012) onderstaand advies uitgebracht, dat met 165 stemmen vóór en 21 tegen, bij 11 onthoudingen, werd goedgekeurd.

1. Conclusies en aanbevelingen

1.1 Een stelsel op grond waarvan circa 75 % van de middelen van de Unie rechtstreeks geput wordt uit de nationale begrotingen druist in tegen de letter en de geest van het Verdrag van Rome (1).

1.2 De huidige situatie, in feite gebaseerd op een „bni-bijdrage” heeft het begrotingsdebat verscherpt en tot het begrip „juste retour” en compensatieregelingen geleid, voorbijgaand aan de voordelen van de Unie, met name op het gebied van vrede, vrijheid, welvaart en veiligheid.

1.3 In deze context is het Comité positief over de door de Commissie bij de Raad ingediende wetsvoorstellen. Het is dan ook van mening dat de voorstellen in de goede richting gaan: de bni-bijdrage wordt gehalveerd en ter compensatie worden er twee nieuwe eigen middelen gecreëerd: het ene uitgaand van de btw, het andere van een belasting op financiële transacties. Deze proportionele verhoging van de reële eigen middelen zal het functioneren van de EU in begrotingskwesties meer afstemmen op de letter en de geest van het Verdrag van Rome, bijdragen aan meer financiële autonomie van de EU en de forse begrotingsinspanningen van de lidstaten ondersteunen.

1.4 Het is er tevens mee ingenomen dat, naast de invoering van nieuwe eigen middelen, wordt voorgesteld om een nieuw stelsel van forfaitaire bedragen in te voeren dat alle bestaande correctiemechanismen moet vervangen, hoewel het Comité dit nog onvoldoende acht.

1.5 Het Comité keurt de onderhavige voorstellen in grote lijnen goed, maar wil de volgende kanttekeningen plaatsen.

1.5.1 In diverse adviezen heeft het Comité erop gewezen dat de btw binnen de Gemeenschap een bron van forse belastingontwijking is. Het acht het dus nodig dat deze nieuwe bron voor eigen middelen gepaard gaat met de invoering van maatregelen om fraude te beperken dan wel geheel uit te bannen. Bijgevolg zal het Comité de wetsvoorstellen die geformuleerd moeten worden naar aanleiding van het „Groenboek over de toekomst van de btw” nauwkeurig bekijken.

1.5.2 In haar mededeling „De herziening van de EU-begroting” heeft de Commissie een aantal financieringsbronnen opgesomd die volgens haar terecht nieuwe eigen middelen kunnen vormen. Met uitzondering van de nieuwe btw en de belasting op financiële transacties zijn deze niet geselecteerd, zonder dat bekend is wat de politieke motivering voor die keuze is, afgezien van de voor- en nadelen van elke optie. Het Comité meent dat het voor advies geraadpleegd had moeten worden voordat de Commissie deze keuze had gemaakt.

1.5.3 Zoals het Comité in zijn advies over „De herziening van de EU-begroting” had opgemerkt, is verhoging van de Europese begroting volgens hem niet alleen wenselijk, maar ook noodzakelijk, gezien de omvang van de vraagstukken die tot een gemeenschappelijke reactie nopen. Het EESC betreurt het dat in de onderhavige tekst uitsluitend de structuur en interne, kwalitatieve inhoud van de begroting aan bod komen, zonder te kijken naar de nieuwe eigen middelen, om de kwestie waar het om gaat, de omvang, aan te snijden. Zonder de in de onderhavige documenten behandelde aspecten te onderschatten, meent het Comité dat de begroting niet slechts een zaak is van cijfers of keuzes voor de interne organisatie ervan. Eerst en vooral is het een instrument ten dienste van een politiek project en de ambities van de Unie. Daarom moet er samenhang zijn en dienen de politieke keuzes van de EU afgestemd te zijn op de middelen die ze zich toewijst om deze gestalte te geven. Het betreurt het dat de Commissie deze gelegenheid niet aangrijpt voor de financiële onderbouwing van met name de uitvoering van verplichtingen die voortvloeien uit het Verdrag van Lissabon, de EU 2020-strategie of uit de noodzaak om acties ten gunste van de groei te lanceren.

2. Inleiding: huidige situatie

2.1 Het onderhavige voorstel voor een besluit is één van de zes wetsvoorstellen die behoren bij de Mededeling „Een begroting voor Europa 2020” (COM(2011) 500 final) (2). Elk voorstel moet afzonderlijk en nauwkeurig beoordeeld worden (3).

2.2 De kwestie van de eigen middelen is uit structureel en politiek oogpunt belangrijk. De herkomst van de middelen bepaalt immers de verhouding tussen burgers, lidstaten en de communautaire instellingen, waarbij ook het aspect van de financiële autonomie van de Unie in het geding is. Het debat over de eigen middelen van de EU maakt deel uit van het algemene debat over de toekomst van de integratie, waarin twee visies, de federale en de intergouvernementele, een rol spelen.

2.2.1 Zo kwam het Comité in 2008 al tot de conclusie dat het uittekenen van het begrotingsbeleid berust op een fundamentele keuze tussen federalisme (4) en het intergouvernementele systeem. Bovendien spreekt het vanzelf dat de mate van de Europese eenwording ook wordt afgemeten aan de financieringsbepalingen in de begroting (5).

2.3 Ook al voorziet het Verdrag van Rome van 25 maaart 1957 een overgangsperiode met nationale bijdragen, artikel 201 van het Verdrag luidt: „De begroting wordt, onverminderd andere ontvangsten, volledig uit eigen middelen gefinancierd.”

2.4 Momenteel bestaan de inkomsten van de Unie uit de zgn. traditionele eigen middelen, afkomstig uit douane-, landbouw- en suikerrechten, en de zgn. nieuwe eigen middelen, afkomstig uit een heffing op de geharmoniseerde grondslag van de belasting op de toegevoegde waarde (btw), en een heffing op het bruto nationaal inkomen (bni). Deze btw- en bni-middelen zijn in feite „onechte echte eigen middelen”, want de lidstaten heffen ze over hun inkomsten. Ze worden uitsluitend als eigen middelen beschouwd omdat ze bestemd zijn voor de Europese begroting, die in 2011 126,5 miljard euro bedraagt, ofwel 1,13 % van het bbp van de EU-27.

2.4.1 Het verslag van de Commissiediensten over de werking van het eigenmiddelenstelsel (6) toont aan dat het huidige financieringsstelsel matige resultaten oplevert, afgezet tegen de meeste beoordelingscriteria. Dit stelsel is tevens ondoorzichtig en complex, het begrip ervan is voorbehouden aan enkele specialisten, zodat burgers er vrijwel geen wijs uit kunnen worden en democratische controle belemmerd wordt.

Anderzijds leidt de financieringswijze van de EU-begroting ertoe dat tal van lidstaten hun bijdrage uitsluitend als uitgaven beschouwen, hetgeen bij begrotingsdebatten steevast spanningen oplevert.

2.4.2 Daarom heeft de Commissie bij de Raad een voorstel ingediend tot wijziging van het stelsel van de middelen van de Unie. Dit voorstel houdt rekening met het nieuwe juridisch kader van het Verdrag van Lissabon en sluit aan op de inhoud van de voorafgaande mededeling, „Evaluatie van de EU-begroting” (7).

2.5 Daarom wordt bij de formulering van dit advies volledig rekening gehouden met het advies over deze mededeling, dat het Comité tijdens zijn zitting van juni 2011 heeft goedgekeurd (8).

3. Een nieuw wettelijk kader

3.1 Het Verdrag van Lissabon behelst een nieuw wettelijk kader. Het brengt belangrijke wijzigingen met zich mee, niet alleen voor de begrotingsprocedure van de Unie, maar ook voor de financieringswijze daarvan.

Zo voorziet artikel 311 in deze mogelijkheid: „In dit kader kunnen nieuwe categorieën van eigen middelen worden vastgesteld, dan wel bestaande categorieën worden ingetrokken.” Verder luidt het: „De Raad stelt […] bij verordeningen de uitvoeringsmaatregelen voor het stelsel van eigen middelen […] vast.” Er is ook een optie om het aantal eigen middelen te beperken en nieuwe eigen middelen te scheppen, waarvan de uitvoeringsvoorwaarden bij verordening worden vastgesteld.

4. Inhoud van het voorstel voor een besluit van de Raad

4.1 Het onderhavige voorstel voor eigen middelen omvat drie hoofdonderdelen: vereenvoudiging van de bijdrage van de lidstaten, invoering van nieuwe eigen middelen en hervorming van de correctiemechanismen. De drie voorstellen vormen één geheel en één besluit.

4.1.1 Vereenvoudiging van de bijdrage van de lidstaten

De Commissie stelt voor om de huidige eigen btw-middelen te schrappen omdat ze ingewikkeld zijn en slechts een beperkte meerwaarde bieden in vergelijking met de eigen bni-middelen. Het is de bedoeling deze middelen per 31 december 2013 te schrappen.

4.1.2 Instelling van nieuwe eigen middelen

In haar mededeling „De herziening van de EU-begroting” heeft de Commissie zes opties voor eigen middelen beoordeeld. In de onderhavige teksten heeft zij er twee behouden. Zij bepleit de invoering van een belasting op financiële transacties vanaf uiterlijk 1 januari 2014 en een nieuwe inkomstenbron op basis van btw, met ingang van dezelfde datum. Deze nieuwe eigen middelen zouden 51,4 % van de uitgaven van de EU dekken, de traditionele eigen middelen bijna 20 % van het totaal en de eigen bni-middelen circa 30 %, dalend van 74,2 tot 29,7 % (9).

4.1.3 Hervorming van de correctiemechanismen

4.1.3.1 Momenteel gelden nog steeds tijdelijke correctiemechanismen. Deze lopen af in 2013. De correctie die aan het Verenigd Koninkrijk (VK) is verleend en kortingen op de financiering ervan voor vier lidstaten (Duitsland, Nederland, Oostenrijk en Zweden), en de verborgen correctie, welke bestaat uit het inhouden, als inningskosten, van 25 % van de bedragen die door de lidstaten voor de traditionele eigen middelen worden geïnd, blijven van toepassing totdat een nieuw eigenmiddelenbesluit van kracht wordt.

4.1.3.2 Vaststellend dat de situatie in een aantal lidstaten objectief sterk is geëvolueerd, dat sinds 1984 (Akkoord van Fontainebleau) de omstandigheden die ten grondslag liggen aan de tot nu toe toegepaste correctiemechanismen ook veranderd zijn (het aandeel van het GLB in de EU-begroting en de op btw gebaseerde financiering zijn sterk gedaald, het Verenigd Koninkrijk is tegenwoordig één van de rijkste lidstaten van de Unie) (10), meent de Commissie dat de Britse correctie tegen het licht moet worden gehouden.

4.1.3.3 Het onderhavige ontwerpbesluit stelt dus de invoering voor van tijdelijke correcties voor Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Zweden voor. Vervolgens zal met ingang van 1 januari 2014een nieuw systeem van forfaitaire bedragen worden ingevoerd, ter vervanging van alle bestaande correctiemechanismen. Verder stelt de Commissie voor om het bedrag van de verborgen correctie terug te brengen van 25 naar 10 %.

5. Algemene opmerkingen

5.1 Een stelsel op grond waarvan circa 75 % van de middelen van de Unie niet afkomstig is van echte eigen middelen, maar rechtstreeks geput wordt uit de nationale begrotingen via op het bni gebaseerde middelen, en 15 % afkomstig is als deel van de btw-grondslag, die geenszins, door de manier waarop dit is bepaald, als eigen middel van de EU beschouwd mag worden, druist in tegen de letter en de geest van het Verdrag van Rome.

5.2 Het Comité wijst erop dat het deze „contributies” zijn die geleid hebben tot een aanscherping van het kortzichtige debat over nettobetalers, dat geen recht doet aan de voordelen van de Europese Unie, met name wat betreft vrede, vrijheid, welvaart, groei en veiligheid.

5.2.1 Het EESC meent dat het idee van de „juste retour”, op grond van de bni-„bijdragen” vandaag nog minder bestaansrecht heeft dan bij de aanvang van het Europese project. Al te vaak heeft dit concept de Europese Unie ondermijnd en discussies doen ontsporen. Het is een van de hoofdoorzaken van de tekortkomingen, vertragingen en mislukkingen van de Unie. Het concept druist in tegen de filosofie van een unie van staten en volkeren en tart elk rationeel economisch argument. In een economische, monetaire en politieke unie moeten alle voordelen en meerwaarden per definitie iedereen ten goede komen. De vooruitgang die de Europese Unie op verschillende terreinen heeft geboekt, was steeds te danken aan het hefboomeffect van een gezamenlijke aanpak. En daarmee strijdt het principe van de „juste retour” (11).

5.3 Het huidige eigenmiddelenstelsel, dat gebaseerd is op bijdragen van de lidstaten, is ondoorzichtig en complex, hetgeen de democratische controle beperkt, en bovendien draagt het niet bij aan het streven naar Europese integratie; daarnaast biedt dit systeem de Unie onvoldoende middelen voor alle takken van haar beleid omdat de bijdrage aan de Europese Unie als een extra last voor de nationale begrotingen wordt beschouwd.

5.3.1 Tevens is het huidige stelsel, met de diverse correctie- of kortingmechanismen, of het nu gaat om algemene kortingen voor een lidstaat, zoals de Britse correctie, of om speciale kortingen, zoals de kortingen om andere kortingen te financieren, uiterst ingewikkeld, ontbreekt het aan transparantie en is voor de Europese burger compleet onbegrijpelijk. Een dergelijk systeem druist volledig in tegen de vereiste rechtstreekse band tussen de Unie en haar burgers.

5.4 Gelet op de voorgaande algemene opmerkingen spreekt het Comité zich uit voor de door de Commissie voorgelegde voorstellen voor besluit van de Raad. De voorstellen zijn een stap in de goede richting vanwege de vereenvoudiging van de opbouw, en met name doordat de bestaande nationale bijdragen aan de EU-begroting dalen van 85,3 % (111,8 miljard euro) naar 29,7 % (48,3 miljard euro), waarbij de over het bni geheven bijdragen dalen van 74,2 % (97,3 miljard euro) naar 29,7 % (48,3 miljard euro) waarmee tegemoetgekomen wordt aan de letter en de geest van het Verdrag van Rome. Deze proportionele stijging van de echte eigen middelen zal bijdragen aan meer financiële autonomie van de EU en steunt tegelijk de enorme begrotingsinspanningen die de lidstaten hebben toegezegd.

6. Bijzondere opmerkingen

6.1 In haar mededeling „De herziening van de EU-begroting” somt de Commissie een aantal financieringsmiddelen op die volgens haar nieuwe eigen middelen kunnen vormen: een Europese belasting van de financiële sector, veilingen in het kader van de handel in broeikasgasuitstootrechten, een Europese heffing op het luchtvervoer, een Europese btw, een Europese energiebelasting, een Europese vennootschapsbelasting.

6.1.1 De Commissie heeft al deze opties onder de loep genomen (12) en de voor- en nadelen ervan in kaart gebracht, zonder ooit mee te delen om welke politieke redenen sommige opties zijn verworpen en waarom gekozen is voor een nieuwe btw-belasting en een belasting op financiële transacties.

6.1.2 Volgens het Comité moeten de politieke overwegingen die tot de verwerping van bepaalde opties hebben geleid, bekend worden gemaakt en had het Comité geraadpleegd moeten worden voordat deze keuzes gemaakt werden.

6.2 De inhoud van de voorstellen tot wijziging

6.2.1 Afschaffing van de huidige, op btw gebaseerde bron van eigen middelen. Vereenvoudiging van de bijdrage van de lidstaten

Deze „echt onechte eigen bron”, die de lidstaten over hun eigen inkomsten heffen, lijkt tegenwoordig achterhaald. Het is niet meer dan een wiskundige basis die voor de berekening van de nationale bijdragen dient. Ze is ingewikkeld, vergt tal van administratieve formaliteiten om tot een geharmoniseerde heffingsgrondslag te komen en biedt slechts een zwakke meerwaarde. Het Comité is voorstander van deze vereenvoudiging.

6.2.2 Het creëren van een nieuwe btw-bron

Dit zou één van de elementen van een grondig gewijzigde btw-regeling zijn die in de Unie wordt toegepast. In 2020 zou zij 18,1 % van de nieuwe eigen middelen (zie bijlage I) uitmaken.

De belasting past deels in het kader van het Groenboek over de toekomst van de btw (13). Het Comité heeft de inhoudelijke initiatieven die de Commissie wil nemen goedgekeurd.

Dit deel van de btw, over goederen en diensten, intracommunautaire aankoop van goederen en de invoer van goederen waarvoor volgens Richtlijn 2006/112/EG (14) in elke lidstaat een normaal btw-tarief geldt, mag niet meer dan twee procentpunten hoger liggen dan het normale tarief. De uitvoeringsmaatregelen van de verordening voorzien een effectieve procentpunt.

Het Comité stemt in met de invoering van deze nieuwe btw-bron, die in de plaats komt van de bestaande, die na analyse verouderd is gebleken. Het meent immers dat de EU-begroting – en de middelen waaruit ze bestaat – beschouwd moeten worden als een van de instrumenten die ten dienste staan van gemeenschappelijke doelstellingen.

Het zou echter eenvoudiger zijn geweest om een weloverwogen oordeel uit te spreken over de inhoud en de vorm van deze voorstellen als ze nauwkeurige gegevens hadden bevat over zowel de veranderingen in de opbouw van de btw als over de, na onderzoek vastgestelde verschillen in financiële omvang, die de lidstaten in het kader van deze wijzigingen zullen treffen.

Zoals trouwens in diverse adviezen is opgemerkt, wil het Comité er nogmaals op wijzen dat de btw binnen de Gemeenschap een bron van forse belastingontwijking is. Het acht het dus nodig dat de invoering van deze nieuwe bron voor eigen middelen gepaard gaat met maatregelen om fraude te beperken dan wel geheel uit te bannen. In dit verband zal het Comité de wettelijke bepalingen die geformuleerd moeten worden naar aanleiding van het „Groenboek over de toekomst van de btw” heel nauwkeurig bekijken.

6.2.3 Invoering van een belasting op financiële transacties

Recentelijk heeft het Comité zich in diverse adviezen (15) uitgesproken voor de invoering, onder bepaalde voorwaarden, van een belasting op financiële transacties (FTT). Het heeft met name op het volgende gewezen:

— de invoering van de FTT zou op mondiale schaal moeten plaatsvinden, gelet op de terughoudendheid ten aanzien van de kans op delokalisatie; mocht dat onmogelijk zijn, dan zou het toch beter zijn een dergelijke belasting in de EU in te voeren, rekening houdend met de conclusies in de impactevaluatie die de Commissie heeft uitgevoerd;

— de FTT kan niet alleen de stabiliteit en doeltreffendheid van de financiële markten verbeteren door de volatiliteit terug te dringen, maar ze was ook nodig, zowel voor de lidstaten als voor de EU, om voor inkomsten te zorgen die de onevenwichtigheden in de begrotingen moeten beperken.

Zoals de Commissie in haar voorstel voor een besluit van de Raad opmerkt, kan deze belasting een nieuwe inkomstenstroom genereren die door de Unie geïnd wordt. Daardoor zouden de bijdragen van de lidstaten kunnen dalen, zouden de nationale regeringen meer speelruimte krijgen en krijgen de algemene inspanningen voor begrotingssanering een steun in de rug. Anderzijds is dit EU-initiatief een eerste stap op weg naar een wereldwijde FTT, een idee dat momenteel binnen de G-20 ter discussie staat.

Gelet op het voorgaande en zijn eerdere adviezen staat het Comité achter de invoering van een belasting op financiële transacties als bron van eigen middelen voor de EU-begroting.

In 2020 zou de FTT 33,3 % van de eigen middelen van de Unie kunnen vormen (zie bijlage I) ter waarde van 54,2 miljard euro, terwijl zij, volgens de eerste schattingen elk jaar, afhankelijk van de reactie van de markten, een bedrag van 57 miljard euro zou kunnen opleveren (16).

Het heffingspercentage op het belastbare bedrag is niet minder dan 0,1 % op andere financiële transacties dan die met derivatenovereenkomsten en 0,01 % voor financiële transacties met die overeenkomsten (17).

6.2.4 De hervorming van de correctiemechanismen

Het Comité is verheugd dat in het onderhavige ontwerpbesluit wordt voorgesteld, de Britse correctie te heroverwegen en om een nieuw systeem van forfaitaire bedragen in te voeren dat vanaf 1 januari 2014 een eind moet maken aan alle bestaande correctiemechanismen. Hetzelfde geldt voor de daling van de verborgen correctie van 25 naar 10 % (zie par. 4.1.3).

Deze voorstellen zijn een stap in de goede richting, maar gaan niet ver genoeg omdat ze geen rekening houden met alle gevolgen voor een begroting die hoofdzakelijk op eigen middelen berust.

Volgens het Comité moet in een begroting die voor meer dan 66 % uit eigen middelen bestaat het begrip „juste retour” worden vermeden omdat het indruist tegen waarden als solidariteit en wederzijdse voordelen van de Europese integratie (zie par. 5.2.1). Het EESC steunt het voorstel van de Commissie omtrent het belang van een regeling die op eigen middelen is gebaseerd omdat het van deze hervorming op termijn een mogelijke afschaffing van de nationale correcties verwacht, waarvoor binnen een vernieuwde Europese begroting met een grotere meerwaarde voor alle lidstaten geen argumenten meer te vinden zijn (18).

Maar het EESC meent dat het moeilijk is om een weloverwogen oordeel te vellen over de onderhavige voorstellen omdat een motivering bij de omvang van de voorgestelde correcties en vergelijkingen met de huidige correcties ontbreken.

6.3 Zoals al opgemerkt was in haar mededeling over de „Evaluatie van de EU-begroting” (19), wijst de Commissie er in het onderhavige document op dat volgens haar de invoering van nieuwe eigen middelen „geen discussie is over de grootte van de begroting, […]”. Het Comité deelt dit standpunt niet. Stemt men in met de „Evaluatie van de EU-begroting”, de reorganisatie ervan door wijziging en invoering van eigen middelen, en door hervorming van de correctiemechanismen, dan is de vraag op zijn plaats wat de gevolgen zijn van deze wijzigingen voor de omvang van de begroting en moeten deze wijzigingen worden afgestemd op de getroffen of nog te treffen beleidskeuzen.

6.3.1 Vanuit deze optiek meent het Comité dat de EU-begroting niet slechts een zaak is van cijfers en interne organisatie van de verschillende samenstellende elementen. Eerst en vooral is het een instrument ten dienste van een politiek project en de ambities van de Unie. Daarom moet er samenhang zijn en dienen de politieke ambities van de EU afgestemd te zijn op de middelen die ze zich toewijst om deze gestalte te geven. Welnu, de Europese Unie beschikt momenteel niet over de begrotingsmiddelen om haar politieke strategie of de 2020-strategie uit te voeren, noch om haar verplichtingen in het kader van het nieuwe Verdrag van Lissabon na te komen.

Voor het Comité is een verhoging van de Europese begroting niet alleen wenselijk, maar ook noodzakelijk. Alleen dan kunnen we echt onze schouders zetten onder de nieuwe uitdagingen, die een gezamenlijke aanpak vergen (20).

Brussel, 29 maart 2012 De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité Staffan NILSSON

(1) Art.201.

(2) Voorstel voor een verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020, COM(2011) 398 final; Ontwerp van interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer, COM(2011) 403 final; Gewijzigd voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie, COM(2011) 739 final; Gewijzigd voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van uitvoeringsmaatregelen voor het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie, COM(2011) 740 final; Gewijzigd voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de regels en procedures voor de terbeschikkingstelling van de traditionele eigen middelen en de bni-middelen, en betreffende de maatregelen om in de behoefte aan kasmiddelen te voorzien (Herschikking), COM(2011) 742 final; Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende een gemeenschappelijk stelsel van belasting op financiële transacties en tot wijziging van Richtlijn 2008/7/EG, COM(2011) 594 final.

(3) Zie hiertoe met de EESC-adviezen over „Het gemeenschappelijk stelsel van belasting op financiële transacties” (Zie bladzijde 55 van dit Publicatieblad) en over de „Begroting 2014-2020” (nog niet in het PB gepubliceerd).

(4) Federalisme kan hier gekenmerkt worden door

het beginsel van superpositie (de bevoegdheden van de overheid zijn verdeeld tussen de federale regering en de regeringen van de bondsstaten); het autonomiebeginsel (elke bestuurslaag is autonoom of „soeverein” in zijn jurisdictie) en het participatiebeginsel (de deelstaten worden vertegenwoordigd en nemen aan federale besluiten die worden genomen op federaal niveau).

Hoe deze beginselen worden uitgevoerd, kan variëren, maar een officieel federaal stelsel zegt in de praktijk niet noodzakelijk iets over de min of meer hoge mate van centralisme of democratie.

Bron: http://fr.wikipedia.org/wiki/F%C3%A9d%C3%A9ralisme.

(5) Zie het EESC-advies over „De hervorming van de EU-begroting en de toekomstige financiering”; PB C 204 van 9.8.2008, blz. 113.

(6) Werkdocument van de Commissie: „Rapport de la Commission sur le fonctionnement du système des ressources propres”, SEC(2011) 876 final van 29 juni 2011.

(7) COM(2010) 700 final.

(8) Zie het EESC-advies „Evaluatie van de EU-begroting”, PB C 248 van 25.8.2011, blz. 75

(9) Zie Bijlage I.

(10) Zie Bijlage II.

(11) Zie voetnoot onder aan blz. 5.

(12) SEC (2011) 876 final - Werkdocument van de diensten van de Commissie „Financer le budget de l'UE: Rapport sur le fonctionnement du système des ressources propre” - Accompagnant le document Proposition de décision du Conseil relative au système des ressources propres de l'Union européenne.

(13) Zie het EESC-advies over het „Groenboek over de toekomst van de btw”, PB C 318, 29.10.2011, blz. 87

(14) PB L 347 van 11 december 2006, blz. 1.

(15) Zie de EESC-adviezen over het „Verslag-Larosière”, PB C 318 van 23.12.2009, blz. 57; het advies over „Belasting op financiële transacties”, PB C 44 van 11.2.2011, blz. 81, Samenvatting en conclusies, par. 1.10; het advies over „Begrotingsbeleid: groei en begrotingsaanpassing”, PB C 248 van 25.8.2011, blz. 8, par. 4.4.2, 1.5.3 en 1.5.4; en het advies over „Belasting van de financiële sector”, PB C 248 van 25.8.2011, blz. 64.

(16) Zie COM(2011) 594 final „Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende een gemeenschappelijk stelsel van belasting op financiële transacties en tot wijziging van Richtlijn 2008/7/EG”.

(17) Idem, zie voetnoot onder aan blz. 10.

(18) Zie het EESC-advies „Evaluatie van de EU-begroting”, PB C 248 van 25.8.2011, blz. 75, par. 4.4

(19) COM(2010) 700 final.

(20) Zie het EESC-advies „Evaluatie van de EU-begroting”, PB C 248 van 25.8.2011, blz. 75, par. 1.1 en 4.1.

BIJLAGE I Raming van de ontwikkeling van de financieringsstructuur van de EU (2012-2020) Ontwerpbegroting 2012 2020 miljard euro % eigen middelen miljard euro % eigen middelen Tradtionele eigen middelen 19,3 14,7 30,7 18,9 Bestaande nationale bijdragen Waarvan 111,8 85,3 48,3 29,7 Eigen middelen uit de btw 14,5 11,1 — — Bni-middelen 97,3 74,2 48,3 29,7 Nieuwe eigen middelen Waarvan — — 83,6 51,4 Nieuwe btw-middelen — — 29,4 18,1 EU-belasting op financiële transacties — — 54,2 33,3 Totaal eigen middelen 131,1 100,0 162,7 100,0 Bron: berekening van de Commissie, gebaseerd op COM(211) 510, aangepast op grond van COM(2011) 738